# Qarārdād-i kārkhānah-i qandʹsāzī va ṣūrat-i takhmīn-i makhārij-i inshāʼ va tadvīr-i kārkhānah va makhārij va ʻāīdāt-i yaksālah-ʼi ān قرارداد کارخانه قندسازى و صورت تخمين مخارج انشاء و تدوير کارخانه و مخارج و عايدات يکسالۀ آن # adl0701 # Kābul], Maṭbaʻah-ʼi Shirkat-i Rafīq, 1307 [1928] [کابل] :مطبعۀ شرکت رفيق،, . ١٣٠٧. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- ۱۳۳۰ قرار داد کارخانه قند سازی [ILL] --- page 2 --- مورخه ٧ برج سرطان ١٣٠٧ [Signature] قرار داد کارخانه قند سازی و صورت تخمین مخارج انشاء و تدویر کارخانه و مخارج و عایدات یکساله آن [ تعداد طبع ۱۰۰۰ جلد ] (مطبعه شرکت رفیق) ۱۲ سنبله - ۱۳۰۷ --- page 3 --- ( ۱ ) [ILL] --- page 4 --- ( ۱ ) قرار داد کارخانۀ قند سازی وصورت تخمین مخارج انشاء وتدویر کارخانه و مخارج وعایدات یکسالۀ آن (۱) – ادارۀ تجارتی (ماشین فابریک زنگر هوزن آکتین گیزلشافت) در ( زانگرهوزن ) يك کارخانه کامل شکرسازی از ( نی شکر ) را بموجب تفصیلات مورخه ۱۴ اپریل و ۲۳ اپریل ۱۹۲۸ که شامل جزئیات اشیائی است که تحویل داده شود وشرائط کارمی باشد ، بدولت علیه افغانستان به قیمت ( ۱۴۲۲۷ ) چهارده هزارودوصدو بیست وهفت پوند استرلنگ تحویل میدهد . فروشنده مخارج حمل الی کراچی وبیمه الی کابل را ذمه وار بوده کارخانه را در کراچی تحویل خواهد داد . (۲) – ماشین فابریک زانگرهوزن اکټین گیزلشافت متعهد است که کار خانه را از مواد واجزاء نو و بهترین اجناس تحویل بدهد . فروشنده متعهد است که برای بنا وچلان کردن کارخانه متخصصین بفرستد. مخارج مسافرت رفتن وبرگشتن این متخصصین ومعاش آنها بموجب قرار داد مخصوص از طرف دولت پرداخته خواهد شد . (۳) – کارخانه لایق خواهد بود که در صورت ۲۴ ساعت کار بلاوقفه در روز هر روزی پنجاه تون نی شکر را بکار ببرد وشکر سفید صادر نماید . شکر حاصل از کارخانه بموجب نمونه خواهد بود که بدولت علیه افغانستان --- page 5 --- ( ۴ ) تسلیم شده است . ما ترتیب داده ایم که از فاضل شکر هم شکر سفید تهیه شود ، علاوه بر این يك مقدار مواد تفاله باقی خواهد ماند . سوخت آهك مرده تقریباً يك در صد وزن نی شکر می شود که در عرض ( نود ) روز بمقدار ٤٥ تون می شود . سوخت سولفور ( گوگرد ) تقریباً ربع واحد از صد مقدار نی شکر خواهد بود که در عرض ( ٩٠ ) روز تقریباً یازده تون و ربع میشود . مقدار سوخت هیزم و مقدار حاصل شکر را نمیشود بطور صحیح تخمین کرد چرا که خوبی جنس که بسته به الیاف آن میباشد معین نیست . در صورتیکه زیادتی الیاف نیشکر حتمی باشد و بدون وقفه کار شود مقدار سوخت هیزم ده در صد مقدار نیشکر خواهد بود که عبارت از ٤٥٠ تون در عرض ٩٠ روز میشود بعلاوه انجنیر ها و متخصصین یکصد نفر کار گر خوب افغانی لازم است که در داخل کار خانه مشغول باشند . ( ٤ ) — موقع تحویل کار خانه تقریباً شش مه بعد از سفارش و پرداخت وجه قسط اول خواهد بود . ( ٥ ) — دولت علیه افغانستان به این طریق وجه میپردازد . يك ثلث در موقع دادن سفارش . يك ثلث بتوسط ( رایشغر کر دیت گز لشافت اکسین گز لشافت ) در برلین در مقابل تحویل اوراق حمل . يك ثلث منها پنج در صد از کلیه وجه در موقع وصول کارخانه بکراچی بعد از تصدیق شرکت کشتی رانی توسط بانگ مذکور، بعد از انکه کارخانه بنا گردید و چالان شد پنج در صد که باقیست پرداخته میشود . --- page 6 --- ( ۳ ) ( ٦ ) - ماشین فابريك زانگر هوزن آکسین گز لشافت در زانگر هوزن ، متعهد میشود كه يك نقشه از عمارات لازمه برای کارخانه و ترتیبات عمومی را بدون گرفتن وجه تهیه نموده بحكومت علیه افغانستان تسلیم نماید . ( ۷ ) - این قرار داد از طرف دولت علیه افغانستان و ماشین فابريك زانگر هوزن اکسین گز لشافت قبول و بقرار ذیل امضاء شده است . محل امضاء محل مهر شیر احمد ماشین فابريك زانگر هوزن اکسین گز لشافت برآورد مخارج و عایدات و فائده کار خانه ( ۱ ) چهار فیصد قیمت و مخارج انشائیه فابریکه افغانی ١ - قیمت فابريكه رساندۀ كراچی ، و مبلغ بیمه تا كابل ( ۱۸۱۳۰ ) پوند از قرار فی پوند ( ۳۰ ) افغانی معادل ٥٤٣,٩٠٠ ٢ - كرايه از كراچی تا جلال آباد برای ( ۱۸۳ ) تن وزن تخمینی فابریکه از قرار فی تن ( ۲۰ ) پوند ۳٦٦۰ پوند معادل ۱۰۹,٨٠٠ ٣ - تعمیر فابريكه ( ۱۲ × ۱۲ × ٤۰ متر ) مع جای مامورین و تحویلخانه ها ۲۰۰۰۰۰۰ ٤ - نصب کردن ماشین های فابريكه توسط متخصص فابریکه که از اروپا می آید و کارقند سازی را هم او می کند ، در ظرف سه ماه که روزانه ( ٤۰ ) نفر از قرار فی نفر روزانه يك افغانی --- page 7 --- -(٤)- کار کنند (٣٦٠٠) افغانی - باقی مخارج تعمیر یه (١٦٤٠٠) افغانی افغانی ، مجموع ٢٠٠٠٠٠ ه معاش و سفر خرج (٣) نفر متخصص که برای یکسال استخدام میشوند ، از قرار فیماه (١٣٠) پوند سالانه (١٥٦٠) پوند - سفر خرج (٧٢٠) پوند مجموع (٢٢٨٠) پوند معادل ٦٨٤٠٠ مجموع ٩٤٢١٠٠ خلاصه : فابریکه به مبلغ (٩٤٢،١٠٠) افغانی تمام و قابل کار میشود و حسب سنجشی که شده میباید در ظرف (٢٥) سال مبلغ مذکور بدست آورده شود و بعد ازان فابریکه بلا قیمت برای شرکا بماند ، لذا بیست و پنج یکه آن که چهار فیصد می باشد و این حصه را (سیر آهن) میگوئیم ، میشود ٣٧٦٨٤ (٢) مخارج همه ساله از قسم معاش ١- یکنفر مدیر ٢٥٠٠ ٢- یکنفر سر کاتب (١٥٠٠) دو نفر کاتب فی نفر (١٠٠٠) ٣٥٠٠ ٣- تحویلدار نقدی (١٢٠٠) تحویلدار جنسی (١٢٠٠) زیر دست تحویلدار جنسی (٨٠٠) كاتب تحویلخانه (١٢٠٠) ٥٤٠٠ ٤- يكنفر متخصص قند سازی فیماه (٥٠) پوند سالانه (٦٠٠) پوند معادل ١٨٠٠٠ ه - دو نفر متعلم مکتب بصورت معاون متخصص [ که بعد از چندی این دو نفر کار را کامل یاد گرفته عوض متخصص --- page 8 --- ( ٥ ) کار می کنند و متخصص رخصت می شود و تنخواه او فائده برای شرکت میماند ] فی نفر ( ١٢٠٠ ) ٢٤٠٠ ٦ -- پیاده چهار نفر فی نفر ( ٢٤٠ ) افغانی ٩٦٠ ٧ -- برای نود روز که فابریکه جاری می باشد روزانه یکصد مزدور فی نفر يك افغانی ٩٠٠٠ مجموع ٤٠٧٦٠ ( ٣ ) مخارج همه ساله از قسم مواد برای نود روز ١ -- نیشکر فی روز (٥٠) تن (٤٥٠٠) تن ( يك تن ١٤٣ سیر است ) معادل ( ٦٤٣٠٥٠٠ سیر ) از قرار ( ٣ ) سیر به يك افغانی . ٢١٤٥٠٠ ٢ -- چوب سوخت به علاوه تفاله نیشکر روزانه ( ٥ ) تن تخمیناً ( ٨٠٥ ) خروار از قرار فی خروار ( ٣٣ ) افغانی ٢٦٥٦٥ ٣ -- چونه روزانه نیم تن تقریباً ( ٨١ ) خروار از قرار فی خروار ( ٢٠ ) افغانی ١٦٢٠ ٤ -- گوگرد ٤ نیم تن تقریباً ( ٨ ) خروار از قرار فی خروار ( ٥٥٠ ) افغانی ٤٤٠٠ ٥ -- تیل الف و صافی برای پاك کردن شربت تخمیناً ١٠٠٠٠ ٦ -- متفرقه ٥٠٠٠ ٧ -- محروقات و مفرشات و قرطاسیه هیئت اداره ٥٠٠٠ مجموع ٢٦٧٠٨٥ --- page 9 --- —(٦)— جمع کل مخارج : ( ١ ) سر آهن ٣٧٦٨٤ ( ٢ ) مخارج قسم معاش ٤٠٧٦٠ ٣٤٥٥٢٩ ( ٣ ) مخارج قسم مواد ٢٦٧٠٨٥ عایدات فی روز ( ٥ ) تن پوزه معادل ( ٦٤٣٥٠ ) سیر از قرار فی سیر ( ٦ ) افغانی ٣٨٦١٠٠ فایده خالص بعد از وضع مخارج سنویه ٤٠٥٧١ تبصره : چون که این سنجش تخمینی است ممکن است بوقت اجرای کار بعض مصارف كوچك ديگر يابعض تكاليف جدید از طرف هیئت اداره پیش شود و نظر به آن فائده کمی کمتر شود، همچنان ممکن است که موادارزان بدست آید یا کارخانه بیشتر کار کند ونظر به آن عايدات افزون وفائده از مقدار مشخص شده چیزی زیاد شود . * * * --- page 10 --- -( ۳ )- [ILL] --- page 11 --- [BLANK PAGE] --- page 12 --- [BLANK PAGE] --- page 13 --- [BLANK PAGE]