# Niẓāmnāmah-ʼi khizānahʹjāt-i dawlat نظامنامۀ خزانه‌‌جات دولت # adl0672 # Kabul, Maṭbaʻ-i Shirkat-i Rafīq, 1305 1926 کابل] مطبع شرکت رفيق،, . ١٣٠٥ # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- نظامنامه شعبات دولت [ILL] --- page 2 --- نظامنامه خزانه جات دولت در مطبع شرکت رفیق زیور طبع پوشید ۱۶ برج سنبله ۱۳۰۵ تعداد طبع رابع (۶۰۰) --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- نظامنامه خزانه جات دولت خزانه ہای دولت بدو تفریق منقسم است و ہردو در تفریق در ابوابجمعی خزانه دار شمرده میشود، بدون انکہ پس انداز عمومی اول :— خزانه روی کار . دوم :— خزانۀ پس انداز . الف: خزانه ہای روی کار که مقبوضات و مدفوعات یومیه دارد. ب : خزانه پس انداز مرکز ولایات و حکومتی ہا اعلیٰ که یکدفعه به نصاب معینه گذاشته شد و دیگر دفعات ماہوارہ خزانۀ روی کارموجودی --- page 5 --- ۲ میشود و نظر بملاحظه خرچ دو ماهه به خزانه روی کار گذاشته زاید آن در خزانه پس انداز ولایت گذاشته میشود . این خزانه پس انداز ولایت تحت قفل و مهر نائب الحکومه ومستوفی و یا حاکم اعلی و شتر دار اعلیٰ و قوماندانهای کوتوالی وخزانه دار وسر کاتب آن می باشد . مصارف خزانه پس انداز ولایت وابسته با جازه حضور همایونی است ، در زمانیکه یک گونه مصارف فوق العاده مستلزام کند و تاخیر با جازه حضور احتمال نقصان ملاحظه شود نائب الحکومه و یا حاکم اعلیٰ بعد از تصویب مجلس شوره خود از خزاین پس انداز امر خرچ فوق العاده را داده میتواند و بعد ازان بوزارت مالیه اخبار ومنظوری بگیرند . تشریحات قاعده ( ۱ ) در موجودی خزانه های دارالحکومه گی ها و حکومتی های اعلیٰ نائب الحکومه و یا حاکم اعلی و مستوفیان سره داران اعلیٰ و قوماندانهای کوتوالی و مدیرکزیدگی --- page 6 --- ۳ حکومتی ها حکام محلیه و مامورین مالیه و اعضا مجلس مشوره همان حکومتی حاضر و شامل میباشند . (۲):- نائب الحکومه و حاکم اعلی و حکام و مستوفیان دفتریان صلاحیت دارند که در اوقات مختلف تفتیش حساب و موجودی خزانه های مربوطه حکومتی متعلق خود را بحضور اشخاصیکه در قاعده اول ذکر شده مینمایند . (۳):- کاغذ های وثایق شرعی و تکت های محصولی که از قسم صکوکات است و مرجع حساب آن دیر محاسبه وزارت مالیه است که از دائره مذکور بر اسمی نائب الحکومگی ها و حکومتی های اعلی بشماره اعداد بمبلغ معینه فرستاده می شود از نائب الحکومگیها و حکومتیهای اعلی بذریعه دائره مستوفیت و سر رشته داری اعلی برای مامورین خزائن مربوطه حکومتی موصوف بشماره اعداد بمبلغ معینه تادیه میشود . الف:- مامورین خزانه جات تکتها و وثایق مذکوره را بمجمع خزانه جات دولت باسم نقد بسته میکنند و بفروش نقد سود حسب قیمت های معینه اسش --- page 7 --- ۴ میرسانند و در باقی خزانه دار نقد میماند در حال موجودی نیز اقسام تکت ها و وثایق بجمله نقدی موجودی میشود که تغیر رقم دیده نشود، اما برای معلومات در خانه ملاحظات حساب مذکور بموضع جمع و موضع خرچ و وضع باقی بلفظ فارسی تفریق رقم و وجه نقد و قیمت کاغذ ها بنماید ... ب: خزانه جاتیکه راساً قطع محاسبات شان بمدیریت محاسبه نائب الحکومه گیها و حکومتیهای اعلی راجع است و خزانه جات حکومتیهای مربوط نائب الحکومه گیها و حکومتیهای اعلی که محاسبه شان بسلک محاسبات حکومتی مذکوره ماهواره بمدیریت محا- مرکز انقطاع میشود، و رواتر مستوفیت نائب الحکومه گیها و سر رشته داری اعلی بعد از تدقیق و تصحیح هیچان محاسبه اردات و مصارفات صکوکات را در جمله واردات و مصارفات مربوط خود ماهواره بمدیریت محاسبه وزارت مالیه گسیل نمایند، وزارت مالیه هم وثایق و تکت های فرستاده گی مدیریت مصارفات --- page 8 --- ۵ در حین بخش و علم آوری خود بجمع واردات شعبه مذکور تطبیق نموده معمول نمایند ۳:- وجه که بخزانه جات دولت بقسم امانت میگزارند تشریح آن بقرار ذیل منقسم بر سه ماده و موادش بفقرات تحت مذکور توضیح شده:- اول:- هر گاه از مامورین دولت یا اهالی تبعه افغانستان هر شخصی که وجه خود را به خزانه های دولت امانتاً میگذارند حفاظت وجه او را دولت بشرایط ذیل متعهد است:- الف :- اشخاصی که وجه خود را بخزانه جات دولت امانت میمانند سند نامه امانت از خزانه که وجه اونها را تحویل میشود با مضای خزانه دار و سر کاتب خزانه بتاریخ و تشریح و نمبر اخذ مینماید ب :- خزانه که وجه امانت را تحویل میشود یا وجه شخص را بتحویلی خود بسته نموده لفظ امانت صراحتاً به حساب و روزنامچه او داخل باشد --- page 9 --- و بدفاتر مافوق مربوطه خود که راپورت میدهند شخص صاحب پول بمان رسید را بنزه مرجعش برده اگر ماموریت حکومتی یا با همچنان دائره مستوفیت و یا سررشته دار ی اعلی باشد سند نامه امانت دروزه نامچه خزانه را تطبیق کرده تصحیح نموده امضا نمایند و بوقت معینه که دوائر مستوفیت و سررشته داری اعلی حساب مقبوضات و مدفوعات مرجوعه خود را بمدیریت محاست وزارت مالیه گسیل مینمایند در رسید مذکو تنهای مهر مستوفیان و سررشته داران اعلی کافیست . ج - در سند نامۀ امانت خزانه که بمذاکره فقره (الف) که با سامی صاحب پول داده میشود تا صد روپیه هیچ محصول گرفت نمیشود وربا لاتر از ان از قرار تعداد وجه فی صد یکشاهی تکت محصولی الصاق شود --- page 10 --- تکت محصولی بذمه شخص صاحب وجه شتره میشود که از خزانه نقد آخریدہ نصب نماید . د : - هر وقتیکه خیال گرفتن وجه خود را کنند اسامی سند نامه مذکور را بدائره مستوفیت تقدیم نموده مستوفی و یا سر رشته دار اعلی العنوان خزانه دار یا مامورین مالیه بنویسند مطابق نوشته مستوفی و شتر دار اعلی وجه مذکور تا دیه شود ه : کسانیکه مطابق بیانات فوق امانات خود شانرا تحویل خزائن دولت مینمایند در حالیکه خزانه داران عزل میشوند خزانه دار معزول همان مبلغ را بهمان اسم و کیفیت تحویل خزانه دار جدید میدارد و چون شخص امانت گذار اطمینان بدولت نموده است امان امانت از طرف دولت می شود دوم : الف : وجهیکه بخزائن دولت بطریق عوض و معاوضه تحویل نمایند خزانه داران محلیه رسید برای --- page 11 --- صاحب وجه میدهند. در ماموریت‌های مالیه محلیه تصحیح رسید مذکور را نموده ثبت دفتر نمایند رسید مذکور در خزانه با حواله داده کی سند مجرائی وحتمی الاجرا است. ب- مامورین مالیه که وجه عوض معاوضه را داخل مقبوضات و مدفوعات خزانه مینمایند. محاسبۀ آنرا بسلسلۀ مراتب دائر بمستوفیت های مربوطه ماهواره روانه میدارند دار محاسبات ولایت مقبوضات و مدفوعات متعلقۀ ولایت تعلقۀ خود را تصحیح نموده از عهده ولایت مربوطه آن در صورتیکه حسابیۀ ولایت را که بوزارت مالیه قانوناً روانه میدارند. در وزارت مالیه رویت و تصحیح میشود. ج- رسیدات در حق معاوضه که بمهر خزانه‌ داران و مامورین مالیه محلیه باشد سند قانونی شناخته میشود حاجت ثبت و مهر مستوفیان و وزارت مالیه ندارد. --- page 12 --- ۹ د : - وجه محصولی مبلغی که بقسم عوض معاوضه تحویل مینمایند فی صد یکروپیه از عموم صاحب مال گرفته میشود . ( ۵ ) : - امضای نائب الحکومه یا حکام اعلی و حکام حکومتیهائیکه مربوط بخزانه اش باشد در امانت ماندن و تادیه کردن لازم شمرده نمیشود . ( ۶ ) : - بدون قیمت تکت در نگهداشتن وجه شخص دولت رعایتاً و مراعتاً از صاحب پول چیزی حق الحفاظت و محصولی خواسته نمیتواند . ( ۷ ) : - محاسبه موجودی خزائن محلیه بامضای اشخاصیکه قانوناً بموجودی حاضر میباشند بمستوفیت ولایت گسیل و بعد از تدقیق دائره مستوفیت و یا دیگر محاسبه و صورت حساب ما هواره ولایت بوزارت مالیه دانه میشود . ( ۸ ) : - بعد از اتمام موجودی که در ماده ( ۲ ) ذکر شده مامورین محاسبه حسابخزانه را به جمله مجموعه حسابات ماموریت با صول اشتهر تمام نموده نتیجه موجودی و باقی را تعیین نموده مطابقت --- page 13 --- ١٠ نظامنامه محاسبات کل اصول شهریه یکجامعه دیگر حسابات ماهوار بسلسله مراتب بدفتر مستوفیت وزارت مالیه ارسان (٩) : - بعد از اتمام موجودی و قطع محاسبه خزانه که مستوفی و یا سررشته دار اعلی و یا دیگر سررشته داران حکومتی با کمال صحت و تصدیق حساب نمودند و ثانی تفاوت ظاهر شد در صورت تفاوت مأمورین حسابیّه از حساب مسئول و به غفلت شان شمرده میشود و مطابق نظامنامه جزاء تشکیلات اساسیه مجازات خواهند یافت تفاوت معاملات حسابی در مقام و مدفوعات خزانه دار تصحیح میشود. (١٠) : - وجهیکه یومیه بخزانه تا دولت میرسد خزانه دار بحضور سرکاتب خزانه و مأمور خزانه علم آورده تحویل میشود و خریطه بست نموده در خریطه تکت شمارا انداخته در صندوق نامی خزانه میگذراند مواضعاتی که یفر کاتحت نگرانی مامور مالیه براکای خزانه میباشد و خزانه دار ملازم علیحده ندارد خریطه بست و گذاشتن صندوق و حسن محافظت بذه مامور مالیه شناخته میشود زیرا که مامور خزانه دار شمرده میشود . --- page 14 --- ۱۱ (۱۱) :- در خزائن دولت رقعه و حکمنامه احدی قطعاً حکم اجرا ندارد و معاش ملکی و نظامی که ماهواره تادیه میشود و مصارفاتیکه وقتاً فوقتاً داده میشود بقرار برات قطعی دوائر حربیه و ملکیه وثبت و مھر مامورین مالیه اجرا میشود . (۱۲) :- برداشست و مساعده از خزانه ھاء دولت قطعاً موقوف است اگر کسی اقدام کرده بود مطابق نظامنامه جزا مجازات داده می شود . (۱۳) :- خزانه داران بدون خزانه دولت بدیگرجای اجازه تحویل شدن مبلغ را ندارند مأمورین مالیه نیز بدون مرکز محلی خود بجا ھای مختلفا خذ مبلغ کرده نمیتوانند . (۱۴) :- در مرکز یکه خزانه پس انداز تعیین نشده ماهواره ھر قدر وجه تحویلی شان شد و بقدر خرج دو ماھه نگھداشته باقی را بخزا کلان متعلقۀ خود روانه نمایند و در مرکز یکه خزانه پس انداز تعیین شده ماهواره بعد از موجودی بقدر دو ماھه مصارف بخزانه رومی کار گذاشته باقی را بخزانه پس انداز بگذارند دیگر موقع (۱۵) :- شخص معتمد خزانه دار که از یک موضع با مور رسانیدن خزانه سست از تحویل شدن تحویل کردن وجه مسؤل --- page 15 --- ۱۲ شمرده میشود، منصبداران و پهره داران که محافظ رسانید اینگونه مبلغ میباشند از قراریکه عازم شده اند به خزینه که میرسانند حسن حفاظت و بجا بودن مهرا لاک صندوقهای خزانه مجبور هستند احیاناً در صورت عذر معقول امثال افتادن یا بر شکستن صندوق منصبدا بحضور ملازم خزانه و ملاحظه التکست یادداشت بر مبلغیکه در بین صندوق است بمبلغ همان صندوق را جات نموده اگر صندوق مذکور امکان مرمت نداشته با ملازم خزانه همان مبلغ را تسلیم منصبدار بدارد و منصبه بدادن رسید مبلغ همان صندوق شکس مجبور است، در صورت خلاف قاعده فوق بقرار نظا ما جزای عمومی درباره شان تعمیل میشود . (۱۶) :- در هر زمانیکه وجه را حاکم و دفتریان از یک موضع دیگر موضع بفرستند محاسبه آنرا از تاریخ و تعداد وجه و معرفت اسامی آورنده بهمان موضع که میفرستند علیحده و بوزارت مالیه علیحده اخبار بنمایند . (۱۷) :- بعد از رسیدن حساب، ارسالی وجه در رسیدن وجه --- page 16 --- ۱۳ بهمان خزانه که فرستاده شده است از یک ولایت بدیگر ولایت از وزارت مالیه در ولایات و حکومتیهای اعلی مستوفیان و سررشته داران اعلی تحقیق مینمایند اگر وجه کامل رسیده بود برا حکام دفتری انیکه وجه فرستاده اند اطلاع میدارند اگر کمتر رسیده بود ا ز کمی مبلغ و اوقات چگونگی آن اشعار میشود . (۱۸)- محافظت خزانه ها و ولت وظیفه کوتوالی های محلیه شمرده میشود در موضعاتیکه خزانه دار میباشد خزانه دار و محالاتیکه خزانه دار نباشد مامور مالیه هر شب دروازه خزانه را قفل لاک و مهر نموده را پورت برای پهره دار بدهد، و صبح بخزانه آمده در قفل و مهر و لاک و سائر جا ها علم آورده بعد دروازه خزانه را باز می نماید در موضعی که کوتوالی کم و یا هیچ نباشد محافظت خزانه بذمه حکومت و یا عسکری که در آنجاست میباشد . (۱۹)- وجهیکه از یک خزانه بدیگر خزانه روانه می شود پهره و محافظت ارض راه وظیفه ملازمین عسکری است که از قوماندانهای عسکری محلیه بقرار اطلاع مامورین --- page 17 --- ۱۴ مقرر شود که وجه را بخزانه مذکور برسانند (۲۰) :۔ همه سرکاتبان خزانه جات محاسبات مقبوضات و مدفوعات خود را در حکومتی ہائے مرکز یه از یکم را بد یگر روز برای دفاتر مربوطه خود روانه میدارند و مامورین مالیه حکومتی ہا محاسبه مقبوضات مدفونات خزانه مربوط خود را با دیگر محاسبه واردات و مصارفات محلیه ماهواره بعد از تدقیق و تصحیح نایب الحکومه گی حکومتی اعلی که منسوب باشند ارسالدارند . (۲۱) :۔ مستوفیان و سررشته داران اعلی محاسبه مقبوضات و مدفوعات خزانه ها مربوط حکومتی ماموریت خود را بعد از تدقیق و تصحیح در جمله دیگر محاسبات واردات و تحصیلات و صرفیات حکومتی ہائے تعلقه خودرا یکماهه الی آخر ماه دیگر بوزارت مالیه گسیل دارند . (۲۲) :۔ در غفلت و اهمال روانه کردن صورت حساب مطابق ماده (۱۷۹) نظامنامه تشکیلات اساسیه تعمیل می شود . (۲۳) :۔ بعد از نشر این نظامنامه احکام نظامات --- page 18 --- ۱۵ مطبوعه سابقه خزانه منسوخ و متروک الاجراست . ادخال نظامنامه هذا را در شعبه نظامات تعمیم و اجرا آنرا امر و اراده مینمایم . --- page 19 --- [BLANK PAGE] --- page 20 --- [BLANK PAGE] --- page 21 --- [BLANK PAGE]