# Niẓāmnāmah-ʼi taʻmīrāt- dawlat نظامنامۀ تعميرات دولت # adl0666 # Kabul], Maṭbaʻah-ʼi Ḥurūfī Rīyāsat-i Shirkat-i Rafīq, 1305 [1927] [کابل] :مطبعۀ حروفى رياست شرکت رفيق،, . ١٣٠٥. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- نظامنامه تعمیرات دولت [ILL] --- page 2 --- نظامنامۀ تعمیرات دولت در مطبعۀ حروفی ریاست شرکت رفیق طبع گردید ۹ دلو ـ سنه ۱۳۰۵ تعداد طبع ثانی ـ ۸۰۰ جلد فی جلد ۱۰ پول --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- (۱) باسمه تبارك وتعالى نظامنامه تعمیرات دولت ۱: - کارهای تعمیرات از قبیل مرمت کاری عموماً وابنیۀ جدیده جزوی در ذیل اختیارات وزرا ، و یاور و وزیر دربار شاهانه ، که در زمرۀ وزرا شامل اند ومدیران مستقل ، وقلعه بیکی ارك مبارك است هرکدام آنها موافق وجه منظوری حضور که بفرمان جداگانه مفصلاً تعیین یافته کار های تعمیر متعلقه خود ها را اجرا نموده میتوانند علاوه بران بامر و فرمان حضور متوقف است . ۲ : ـــ شروع کارهای عموم تعمیرات از پخته کاری بماه حمل ـــ و خام کاری بماه ثور جاری وباول قوس که موسم سرما میباشد تعمیر پخته کاری ضروراً وابنیۀ خام کاری لزوماً بمحلا‌تیکه احتمال نقصان داشته باشد تعطیل کرده شود ـــ کار نجاری و کلکاری که نقصان نداشته باشد اجرا باشد ـــ ۳ : ـــ حق‌الامکان قبل از وقت اجرای کار تهیۀ مصالح واسباب کار آمد تعمیر کرده شود . --- page 5 --- ( ۴ ) ٤ : - تعمیراتیکه در قید براورد و پیمایش بیایند اولا بذریعه پیمائشی هائیکه بوزارت مالیه مقرر هستند مصارف آن پیمایش گردیده صورت آن بمدیریت محاسبه وزارت و نویسنده های یاور و وزیر دربار و مدیران مستقل و قلعه بیکی ارك ضبط و قید گردیده بعد اجرای کار را بصورت امانی یا اجاره نمایند پس از انجام کار علم آوری و پیمایش ثانی بذریعه پیمایشهای علیحده مقرر وزارت مالیه نموده شود تا بدرستی کار بر طبق پیمایش اول تکمیل یافته باشد . ٥ : - پیمایش و براورد اول تعمیرات برای معلومات است تسعیر اجناسیکه بطور تخمین باشد سند مجرائی و حساب گفته نمیشود و قیمت جنسی براورد بهر نرخی که بقرار قواعد خریداری بسرکار تمام شود منظور است و اجرا کرده شود . ٦ : - کارهائیکه در قید براورد و پیمایش نیاید مثل نل شانی و ساختن خیابانها و شوارع و صحن احاطه ابنیه و دیگر کارهای متفرقه بقرار تصدیق مأمور همانکار و منظوری وزراء و مدیران مستقل و قلعه بیگی در شعبات متعلقه شان اجرا شود . ۷ : - در صورت امانی مصارف تعمیر از روی را پورت مخارج و در صورت اجاره بقرار قرار دادیکه بامستأجر نمایند و موافق قرار داد انجام کار را نموده باشد مجری میشود . ۸ : - در براورد پیمایش تعمیر که پیمایشها علم آوری مینمایند سعی و دقت کنند تا صحت و درست باشد اگر ثانیا در براورد يك تعمير تفاوت پیدا شود و تفاوت آن بتناسب اصل براورد - ده یکه کم و پنج یکه اضافه --- page 6 --- (۳) بظهور برسد بدولت راجع است اضافه بران اگر تفاوت براورد ظاهر شود از پنج یکه الی ده یکه تفاوت مذکور از اشخاص پیمایشی همان تعمیر جزای نقدی گرفته شود هرگاه در براورد و پیمایش يك شخص تکراراً از سه مرتبه اضافه تفاوت ظاهر گردد شخص مذکور از خدمت دولت طرد شود . ۹ : وزراء ومديران مستقل وقلمه بیگی ارگ برای اجرای کارتعمیرات امانی متعلقه خودها سرپرست ، وراپورت نویس ، وبنا ، و نجار ، بقدر لزوم مقرر نموده میتوانند . ۱۰ : درکارهای تعمیر وابنیه جدید کلان از قبیل عمارات شاهی و بندها ومانند آن سرپرست بعد انتخاب وزرا به منظوری حضور وكاتب ومعمار باشی از وزارات مقرر میشوند . ۱۱ . – بهر قدر تعمیرات یکشعبه که رسیده شود یکنفر معمار يكنفر نجار تنخوا خوار مقرر میباشند که یومیه باوقات مختلف بهر تعمیر رفته کار کردگی اجاره داران وامانی را بنظردقت وغور ملاحظه کنند تاموافق نقشه و قرار داد کار شود اگر نقص و خرابی در کار ومصالح عمارت ببینند بالای اجاره دار و بناء و نجار امانی کار اصلاح و درست نمایند هرگاه ثانیاً تفاوت درکار تعمیرات مذکور ظاهر شود همان معمار ونجار نگران و با خبرکار نیز مسؤل اند . ۱۲ . – راپورت کار و مصارف تعمیرات امانی از داخل شهر را هفته وار و از اطراف را ( ۱۰ ) روزه بمدیریتهای محاسبه وزارات و اداره های مربوطه تسلیم و ترسیل دارند اگر از جانب مامورین آن غفلت --- page 7 --- (٤) و مماطله بوقوع برسد بقدر ایام تعطیل تنخواه سرپرست و کاتب مقدم کارهای تعمیر کسر شود. ١٣- کار تعمیرات امانی بایام رخصتی عمومی که روز های تعطیل است جاری نشود اگر کدام کار ضروری اتفاق بیفتد – موقتا اجرا خواهد یافت. ١٤- اجوره اجوره کاران تعمیرات عموماً یومیه یا هفته وار بروز های پنجشنبه بعد فراغ کار در شهر بحضور مامورین همان تعمیر و یک نفر ممیزیکه از طرف وزرا و مدیران مستقل و قلمه بینکی مقرر میشود داده شود و در وصول وجه اجرت هر کدام تحت نامشان نشان انگشت آنها را گرفته و در اخیر آن مامورین تصدیقا مهر و امضا نمایند در اطراف عوض ممیز مذکور از جانب حاکم همان محل یکنفر از مامورین آنجا مقرر گردد. ١٥- اجورۀ اجوره کار مزدور تعمیر های امانی باستثنای براورد کار اجاره داران که فی نفر ۶ شاهی قاعدتاً در حساب پیمایش می آید بقرار مروجه بین الرعایا و خوش رضا داده شود بناء، و نجار بقرار درجۀ چها پی اجرت خود را میبرند. ١٦:- گلکار و نجار و رنك مال و دیگر اصناف عمله تعمیر که برای خدمات سرکاری به مواضع بعیده فرستاده میشوند دو ماهه اجورۀ مقررۀ آنها بصیغۀ مدد خرچی برای شان نقده داده شود واجورۀ بین راه آنها بتعداد منازل رباطها رعایتاً از طرف سر کار داده شود ثانیاً وجه مدد خرچی شان به موجب اطلاع مامورینیکه از آنجا مقرر میشوند از اجورۀ ایام کار کردکی آنها بهمان محلیکه مشغول کار میشوند وضع شود و برای اینچنین نفری که از ( ٦ ) کروه دور تر مقرر خدمت شوند اجورۀ --- page 8 --- ( ه ) ایام آزادی شان صراحتاً داده شود - اسپ سواری و بار گیر برای اینچنین اشخاص بقرار ذیل ازطرف سرکاری درحین رفت و آمد مقررکردد الف : - برای باشیان تعمیرات بکراس اسپ سواری و یکراس یابوی بارگیری ب : - جهت سایر عمله تعمیرات در دو نفر یکراس یابوی بارگیر - ۱۷ : - وزرا و مدیران مستقل و قلعه بیگی اجناس کار آمد تعمیرات تعلقه خود ها را از مبلغیکه در حوصله اختیارات شان منظوری یافته بطور خریداری تکمیل میکنند . ۱۸ : - حین خریداری اجناس حاضر بودن اشخاص صنفی همان اشیا شرط است تا بعد الملاحظه و نگرانی مال به تصدیق آنها خرید اشیا شود و در مال تناقص و خرابی پیدا نباشد . ۱۹ : - قیمت اجناسیکه برای مصارف تعمیرات سرکاری بکار میشود اگر بانفری تجار قرار داد نمایند ویا از بازار خریداری کنند بقرار تصدیق مدیركمرك داده شود و اگر تجار بقرار نرخ روز قرار داد نکنند و یا بقرار تصدیق مدير كمرك كسبه بازار در فروش مال خود راضی نباشند وزرا و مدیران مستقل و قلعه بیگی در قیمت آن الی ده را دو اضافه نموده میتوانند . ۲۰ : - اجناسیکه قیمت آن در گمرک معین نمیشود مثل خشت جونه ، سنگ ، چوب و امثال آن قیمت اجناس موصوف برضای صاحب مال و رواج بین الرعايا بمنظوری وزرا ومديران مستقل وقلعه بیگی داده شود بتصديق مدير كمرك تعلق ندارد . ۲۱ : - باشخاصیکه مال کار آمد تعمیر قرار داد و تعیین نرخ و وقت کرده میشود اگر بمیعاد موعوده مال را برسانند هرچند نرخ روز ارزان --- page 9 --- ( ٦ ) شود بهمان قیمت قرار داد منظور است ـ ودرصورت ایفا نکردن ونقده مبینه اگر نرخ مال نسبت بقرار داد گران شده باشد از روی نرخ قرار داد او مال ازآنها گرفته شود وهرگاه نرخ مال ارزان شده باشد بقرار نرخ روز و تصدیق كمرك قیمت مال متعهدين حساب شود . ۲۲ : ـ مبلغ قرار داد مستاجران را باشخاص معتمد عليه وقابل كار بدون ضامن برای كار و مصالح يك يك هزار روپیه بدفعات بشرطیکه موافق و جه بركی سابقه كار نموده باشند و یامال را رسانیده باشند تادیه میتوانند در علاوهٔ آن ضامن گرفتن حتمی است تابعد ضمانت بدفعات وجه داده شود اگر مستاجرین موافق و جه اجارهٔ خود بها جایداد غیر منقولهٔ شخصی داشته باشند همان جایدادشان درست است حاجت ضامن عليحده ندارد. ۲۳ : ـ تعمیراتیكه تخریب كرده میشوند پیمایشی ها مصالح واسباب موجودهٔ آن را بدقت پیمایش میكنند اگر تعمیر مذکور سر از نو آباد شود از مصالح تعميرسابقه هر آنقدر كه بمصارف تعمیر جدید بکار باشد از برآورد مصارف عمارت جدیده وضع شود و هر قدر که بدیگر تعمیرات بکار باشد بمصرف رسانیده بقیهٔ اسبابیکه بتعمیرات صرف نشوند بفروش رسانیده وجه آن تحویل خزانه شود ٢٤ : ـ اجناسیكه برای يك تعمیر آماده و مهیا میشود بعد انجام كار همان تعمیر دیده شود اگر بدیگر تعمیرات بكار باشد بمصرف دیگر تعمیرات اصراف و اضافهٔ آن را بطور لیلام بفروش برسانند . ٢٥ : ـ تا هنگامیکه مامورین تعمیرات باجرای کار مامور و مؤظف نشده اند محافظهٔ اسباب و مصالح بازگشتی تعمیرات مخروبه بعهدهٔ مامورین سابقه --- page 10 --- مفوض است بعد از مقرری مامورین تعمیرات محافظ مصالح و اسباب مذکور مامورین تعمیر شناخته میشوند ـــ اتلاف و مفقودیت مصالح و اسباب تعمیرات مذکور در حین حفاظت هر کدام بوقوع برسد همانشخص مسئول است . ۲٦ :- اسباب و مصالح تعمیرات بذریعه کراچی و بارگیریکه مخصوصاً برای مصالح رسانی تعمیرات مقرر است در تعمیرات رسانیده میشود و اگر کفایت نکند و ضروراً لازم شود وزرا و مدیران مستقل و قلعه بیکی بذریعه کرایه کش اجوره کار مصالح رسانی تعمیر متعلقه خود را نموده میتوانند ۲۷ :- عمارات شاهی که جدیداً آباد و ترمیم میشوند بعد از تتمیم و انجام کار مامورین تعمیر بصورت اکمال و تفصیل اسباب منصوبه مانند دستگیر و آئینه و قلفک و غیره همان تعمیر از خانه سامان رسید استحصال دارند سپس در مفقودی و تضییع اسباب تعمیر و خرابی بدون سبب معقول همان مامور و خانه سامان مسئول شناخته میشوند ۲۸ :- وزرا و مدیران مستقل و قلعه بیکی مواظباً در کار های تعمیرات متعلقه خود ها بنظر غور و خوض متوجه بوده اگر از طرف مامورین و مستاجرین تعمیرات در کار شان اغفال و نقصان معاینه کنند اصلاح و تادیبه نموده در مقابل غفلت و کسالت هر کدام علی المراتب باز خواست لازمه باندازهٔ اجازهٔ خود ها نمایند و همچنان برای مامورین که در کار های محولهٔ خود ها کوشش و کار روائی صادقانه ابراز نمایند و یا بعضی ثمری در بهم رسانیدن اسباب و مصالح تعمیرات سهولت بهتر و مفیده ثابت کنند بحوصله اختیارات خود ها مکافات لازمه بطور انعام بخرج دولت حواله داده میتوانند . --- page 11 --- (۸) ۲۹ :- سرپرست و کاتب راپورت نویس و معمار و نجار و دیگر مامورین تعمیرات حسب هدایت وزرا و مدیران مستقل و قلمه بیکی در کار های متعلقه خود شان در اجرا آن کار و خدمت محوله خود ها به تعمیل پردازند . ۳۰ :- جميع حواله جات و مصارفات تعمیرات از تعلقه وزارت مالیه از مدید بریت اخراجات و از تعلقه دیگر وزارات از دائره متعلقه همان وزارت و از تعلقه یاور و وزیر دربار و قلمه بیکی و مدیران مستقل از دفتر کاتب تعمیرات متعلقه شان بعد از ثبت و مهر آنها بمهر وامضای وزیر و مدیران مستقل و قلمه بیکی در شعبات متعلقه شان اجرا میشود . ۳۱ : محاسب تعمیرات متعلق هر وزارت ، و یاور و وزیر دربار و مدیران مستقل و قلمه بیکی بذریعه مدیریت ها و کاتبان که به قاعده (۳۰) ذکر شده مواظبا تدقيق و تفتیش روز نامچه و راپورت های تعمیرات و موازنه برآورد و پیمایش ها و تصحیه حساب جزو و کل میشود و یکصورت حساب سالانه مکمل در آخر سال باصول جدول ساخته و بعد انقضای ٤ ماه از اختتام سال به مدیریت عمومی محاسبه وزارت مالیه تسلیم کرده رسید حاصل میدارند در صورت تاخیر تنخواه مدیریت و سر کاتب که تعطیل نموده باشند معطل میشود . ۳۲ : در ایالات نائب الحكومه گیها و حکومتیهای اعلى نائب الحكومه ها و حكام اعلی و قوماندانهای عسکری به موجب اطلاع و حکمنامه وزرا موافق نظامنامه هذا اجرای کار تعمیرات متعلقه خود را می نمایند . : در اجرای مواد این نظامنامه وزرای دولت و یاور و وزیر دربار و مدیران مستقل و قلمه بیکی ارك مباركه موظف و مامورانند .