Niẓāmnāmah-ʼi furūsh-i amlāk-i sarkārī نظامنامۀ فروش املاك سركارى

نظامنامۀ فروش املاک سرکاری فصل اول قواعد فروش اراضی سرکاری ۱:- املاک سرکاری که قطعه قطعه از یک جریب الی پنج جریب متفرق باشد بتوسط علاقه دار و قریه دار و مجلس علی قد دار بقسم لیلام بوجه نقد فروخته شود . ۲:- املاک سرکاری که اضافه از پنج جریب بتصرف دولت باشد باستثنای اراضی متصرفه مهاجرین، و دیگر املاک که بعهده عمری، بدیگر اشخاص داده شده، یا بموجب قیم و فرامین پادشاهی اعطا گردیده بقرار منصفی پنجنفر اشخاص

با دیانت اهل قریه و قریه دار و بخبر رعا قد دار منصفاً جریب قیمت می شود و سیاهه آن بمهر و امضای ممیزان مذکور در مدیریت یا ماموریت مالیه قید و ضبط میشود ٣:— اعلان فروش املاک مذکور با تعیین قیمت جریبی از طرف مدیر یا مامور مالیه محلی باجازه حاکم همان محل بذر یعه علاقه داری که اراضی سرکاری بعلاقه او باشد بر زابانی همان قریه و دیگر قرانشر و توزیع میشود که هر شخصی خواهش خریداری املاک مذکور را داشته باشد باداره مالیه محلی مراجعت نموده موافق قواعد آتیه خریداری املاک مذکور را نماید . ٤ :— اشخاصیکه خواهش خریداری املاک سرکاریرا بوجها نقد و یا چیزی نقد و چیزی نسیه قرار تفصیل ذیل نمایند از قرار قیمت ممیزان در قیمت تخفیف داده میشود. الف اگر وجه قیمت آنرا تماما نقداً د یه نمایند در یکه قیمت آن کمتر گرفته میشود . ب اگر مناصفه مبلغ قیمت آنرا نقد، و مناصفه نسیه

وعده برسانند بیست یکه قیمت کسر گردیده میشود ج اگر ثلث وجه قیمت آنرا نقد بدهند و دو ثلث انرا بقسط ده سال تادیه کنند سی یکه قیمت ان تخفیف داده میشود. ۵:- املاکی که بقرار قاعده (۴) کسی خریدار ان نباشد قسط پنجسال الی ده سال، بقراریکه حاکم و مدیر مالیه محلیه لازم دانند بفروش رسانیده حجت شرعی بگیرند. اولا املاک سرکاری باهالی همان قریه فروخته میشود، هرگاه اهالی قریه خواهش خریداری نداشته باشند، و یا دیگری در قیمت و اقساط مقرره آن دوطلبی واضافه نمایند واهالی قریه واگذار شوند بدیگر اشخاص فروخته میشود. ۷:- هرگاه شخصی کدام اراضی را بوجه نقد یا قدری نقد وقدری نسیه خواهش خریداری نماید، و دیگری بهمان قسم ضا نماید، در صورت قبولی حق خریدار اول است، و در حا واگذاری بخریدار ثانی داده میشود، واگر در یک اراضی که

بطور نقد شخصے خریدار باشد و دیگری تقسیم نسیه داطلبی نماید مطلقا ادعای خریدار نسیه شنیده نشود و شخصی باشد که بطور نقد به واقعه لطلائی که خریداری نماید فروخته شود. ٨ :- یک قطعه ملک سرکاریرا چند نفر متفقا خریداری میتوا[نند] ٩ :- شخصی که یک قطعه ملک را خواهش خریداری نماید و در موضع حکومتی و اداره مالیه همان علاقه آمدہ قرار داد از طرف حاکم و مدیر مالیه نام خریدار و قیمت ملک و پوره ست خریداران بذر[یعه؟] قریه دار اعلان شود تا مدت یکما[ه] اگر دیگری دوطلبی نکند بخریدار اول قبولدار و با و الا[ن] میشود، اگر بموعید مذکور متصلا دیگر خریدار پیدا نشود بعد ازآن بهر قدر مبلغ که دیگری خواهش خریداری همان زمین را نماید برایش داده نمیشود، و از طرف حاکم و مدیر مالیه خط تصرف برایش داده ملک بتصرف او میشود. ١٠ :- برای فروش املاک سرکاری در ولایات حکومتی ها نائب الحکومه ها و حاکم های اعلی و حاکم های کلان از طر[ف]

۵ قرین اشرف شاهانه وکیل بالتّوکیل میباشند. وآنها ازجانب خودشان وکیل گرفته قبالۀ شرعی برای خریداران املاک سركاری میدهند، حاکم و مدیر مالیه سیاهه چوبی وقیمت املاک سركاریه راکه بذریعه ممیزان قیمت میشود کاملاً بید اتمام ممیزی و هر قدر املاک که بفروش میرسد بتفصيل صورت فروش و نام خریدار علی التواتر بادارۀ مستوفی ولایت، یاحکومتی اعلی که بدان مربوطند فرستاه و همچنان مستوفیها و سر رشته داران اعلی، راپورت آنرا بوزارت مالیه میفرستند. ۱۱:- خریداران املاک سرکاری زمین های خریدگی خود را بشرائط ذیل هرنسان بخواهند فروخته میتوانند، و آنچه نفعت کنند حق خود شانست. الف: اگر بقسم نقد بفروش رسانند وجه سرکازی را یکجا نقد تادیه کنند. ب اگر بقسط بفروش رسانند وجه سرکاری راضمناً بتادیه

۶ ج اگر ضامن داده نتواند بقدر رسانیدگی وجه نقد بفروش رسانیده باقی آنرا تا رسیدن حصه سرکار بفروش رسانیده نمیتوانند. فصل دوم در باز املاک تصرفی مهاجرین وغیره ۳ ۱ : - املاک سرکاری که برای مهاجرین و ناقلین داده شده و یا داده شود موافق ایجوان شرکت نامبرده آنها گرفته شود - املاک که برای مهاجرین داده شده و میشود تقسیم ملکیت است که اگر شخصی از آنها فوت گردد املاک مذکور بورثه اش انتقال مییابد، و هرگاه تا مدت سال متواتر بخاک افغانستان ساکن باشند املاک تصرفی خود را فروخته میتوانند. ۴ ۱ : - اشخاص مهاجرین و ناقلین که فرار شوند اراضی بآنها داده شده واپس بتصرف دولت می آید ورثه اراضی مهاجر و ناقل را تصرف شده نمیتوانند ۵ ۱ : - اراضی که بقرار رقم و فرامین سلاطین ماضیه برای اشان تقسیم بخش ملکیت داده شده و بتصرف شان

واپس گرفته میشود از قید دفتر خالصه ضبطی وضع شود اما مالیه انرا مطابق پلوانشریک باداره مالیه بدلت تادیه نمایند ١٦:- برای نفری که از حضور ملوکانه زمین بخشش مرحمت شده ملک خودشانست، اینچنین املاک را از قید دفتر خالصه و ضبطی کشیده مالیه انرا باداره مالیه ادخال مبانی باقرا نماند ١٧:- املاکی را که اهالی یک قریه و یا اشخاص منفرداً بطریق عمری از دولت گرفته باشند از تصرف انها کشیده نمیشود، اما جمع آن بمالیه پلوانشریک نسبت داده شود، اگر جمع فائدة دولت باشد از روی جمع، والا از قرار مالیه پلوانشریک محصول آن بدفتر داخل و گرفته شود. ١٨:- املاک خرابه و لا مزروع را که بعضی اشخاص آباد کرده باشند و یا آباد نمایند مالیات آنرا انچه سابق ثبت شده با بحانه ار، وانچه جدید آباد کنند موافق گنجایش حاصل هر قدر حاکم وقت نسبت نماید بعد از تصحیب مجلس شوره محلی تادیه کنند، اینچنین املاک واپس گرفته نمیشود، املاک مذکور را

آباد نموده حق ملکیت دارند. ۱۹:- املاک خالصه رعیتی که در بین اهالی خرید و فروش داشته و قباله داشته باشند، بجمله املاک سرکاری شمرده نمیشود و داخل فروش نمی آید. ۲۰:- اشخاصیکه بنابر یک مجرمیت از طرف حکومت فرار و معاف میشوند، اگر در حین فراریت زمین شان در قید ضبط آمده باشد و فصلی از زمین آنها از [به؟] باقی دولت نباشد، از یک جریب تا هفت جریب زمین آنها که بضبط دولت باشد بموجب حکمنامه نائب الحکومه یا حکام اعلی برایشان واپس داده و از قید ضبطی کشیده مالیات آنرا بدفتر ادخال دارند. ۲۱:- املاک که از جمله اراضی سرکاری که بعهده عمری گرفتار نباشد، و یا بسبب باقیات دهی و خزانه بضبط دولت نگردیده باشد، و بقرار دیگر مواد نظامنامه فروش اراضی آنچنان املاک در جمله اراضی فروشی نیامده

۹ و در همین دو سنه عهد سلطنت اعلحضرت امیر حبیب الله خان از تصرف مالکی آن کشیده شده و بفروش رسیده و یا بکسی بخشش شده باشد، عوض آن از دیگر اراضی سرکاری قریب همان زمین برایشان داده شود. ضمیمه نظامنامه فروش اراضی املاک سرکاری برای کسانیکه از حضور املاک بخششی داده میشود و یا اراضی ضبطی شان استرداد میگردد تا دو سال مالیات آنها مراعتاً مناصفه پلوانشریک اخذ شود و سال سوم پوره و مطابق پلوان شریک تادیه کنند (۱۱) حوت ۱۳۰۲ شمسی در اجرای احکام مواد این نظامنامه وزارت مالیه مسئول و مکلف است.

ضمیمه نظامنامه فروش املاک سرکاری کسانیکه قسط قیمت املاک سرکاری خریداری خودرا بمیعاد معینه نرسانند وجه باقی اقساط با تومان دو روپیه جریمه ازایشان اخذ و تحویل خزینه میشود. مورخه ۱۳ جوزا (۱۳۰۵)