Lāyiḥah-ʼi taḥṣīl-i bāqīyāthā-yi 1298 ilá 1307 لايحۀ تحصيل باقياتهاى ١٢٩٨ على ١٣٠٧

( ۱ ) بسم الله الرحمن الرحيم ( سواد لایحه تحصیل باقیات های ) ۱۲۹۸ الی ۱۳۰۷ ( اول ) باقیات محاسبات سنه ۱۲۹۸ الی ۱۳۰۷ شمسی را که مامورین منسوبه آن قطع و فیصله کرده به تحصیلی میسپارند اشخاصی که بنام شان حواله شده اگر باقی ذمت خود را قبولدار نباشند و یا اسناد رسانیده گی بدست داشته باشند بعریضة چهاپی کیفیت لا قبولی و موجود داشتن سند رسانیده گی خود را با تعین مبلغ عرض نموده تحصیلدار نظر با همیت معامله و حساب و بعد مسافه مرجع تصفیه محاسبه اش ازده روز الی دوماه همان مبلغ گفتگوئی و سند طلب را برای آنچنان اشخاص مهلت داده از ایشان

( ۲ ) بدفتر تحصیلی خط بگیرند تا رفته فیصله محاسبات خود را کرده سند موضوعی حاصل بدارند و باقی صرف قبولی او را تحت تحصیل بگیرند اگر بموعد معینه خط موضوعی حاصل نتوانست وجه باقی مذکور از نزدش تحصیل کرده شود. این مهلت را نائب الحکومه ها و مستوفی ها وحکام، مامورین مالیه وغیره اشخاصی که حوالۀ باقیات مذکور از طرف آنها شده داده میتوانند ولی مهلت مذکور یکدفعه خواهد بود این طور ممکن نیست که از هر مقام علیحده علیحده مهلت گرفته وجه دولت را بروز گذرانی نرسانند . (۲) — کسانیکه جایداد آنها نسبت باقی داری شان زیاد باشد وجه دولت بدون قسط از ایشان تحصیل کرده شود . (۳) — اشخاصیکه جایداد شخصی آنها نسبت به باقیداری شان کمتر بوده ولی در حین معامله

( ٣ ) بحکومت ضامن داده باشند اتها تا دو سال قسط با ایشان ممکن است . (٤) - اشخاصیکه باقیداری شان زیاد و جایداد آنها کمتر بوده ضامن نداشته باشند اگر ضامن داده میتوانند تا سه سال با ایشان قسط کرده میشود اگر ضامن داه نتوانند جایداد و هستی آنها حسب تفصیل ماده ( ١١ ) عوض باقی شان گرفته میشود . (٥) - نفری که مطلقا جایداد و ضامن نداده باشند بعد از تحقیقات افلاس و ناداری شان اگر ضامن بدهند باندازه هر هزار روپیه باقی دهی شان با آنها یکسال قسط میشود . تبصره - مجلای افلاس باید شرعی از اقرار اهل خبره گذر و یا قریه مسکونه او بصورت التزام باشد در شهرها مامورین محلی و ریاست بلدیه و در اطراف قریه دار و اگر قریه دار نباشد ریش سفیدان قریه و علاقه دار و مامور مالیه یا حکام تصدیق آنرا نمایند .

( ٤ ) (٦) — با اشخاص باقیدار وضامن های شان که قسط میشود گرفتن ضامن با جایداد شرط است و باید جایداد ضامن های شان را در شهر ها مامورین محلی وریاست بلدیه در قریه ها حکام و مامورین مالیه قیمت نموده تصدیق نمایند و ضامن خط شان شرعی باشد . (٧) — جایداد غیر منقولۀ اشخاصیکه باقیده هستند و بایشان قسط میشود و همچنان جایداد ضامن های شان باندازۀ وجه ضامنی آنها تا رسیدن وجه دولت در شهرها تحت مراقبت مامورین محلی وریاست بلدیه و در اطراف تحت نظارت قریه دارها و مامورین مالیه وعلاقه دارها وحکام میباشد ولی باندازۀ پول قسط فروش جایداد آنها بشرطیکه وجه قیمت آنرا شخص خریدار از بابت باقی ذمه کی صاحب ملك تحويل خزانه نموده رسيد حاصل کند ممکن است . (٨) — کسانیکه در گذشته باوشان قسط مقرر شده واقساط باقی خودرا باوقات معینه تحویل کرده

(٥) باشند بهمان اقساط سابقه تحصیل شود . (٩) — پول اقساطیكه با نفری باقیداران قسط میشود ماهوار تحصیل و تحویل خزانه شود هر گاه قسط خود را بموعد معینه الی پنج ماه آینده نرساند فی تومان (دو روپیه ) جریمه در باقمیانده همان قسط تکت صكوك در رسید قسط او نصب نموده بذریعه محصل تحصیل شود و اگر تايك سال نرسانید قسط آن فسخ وباقی تماماً بشدت از خود باقیده وضامن های شان گرفته شود . (١٠) — باقی ذمه گی اشخاصیكه حسب مواد فوق الذكر قسط میشود از مقامات ذیل منظور میگردد . الف باقیاتیكه الی يكهزار باشد به تصویب مجلس مشوره حکومتی های محلی ومنظوری حكام تا یكسال . ب زیاده ازيك هزار تا پنجهزار روپیه به تصویب مجلس مشوره ولایات وحكومتی های اعلی وكلان

( ٦ ) تا سه سال . ج اگر باقی اشخاص از پنجهزار زیاده لازم قسط باشد نائب الحکومه ها و حکام اعلی صورت تحقیقات و درخواست قسط باقیات ده را با مفکوره خود بوزارت مالیه پیشنهاد کند وزارت موصوف آنچنان قلم ها را بحضور صدارت عظمی عرض و هدایت حاصل نموده اجراء میدارد . (۱۱) - اشخاص باقیدار که وجه ذمه گی شان بدون قسط و یا با اقساط معینه تحصیل میشود اگر وجه نقد از ایشان حصول نشود باندازه باقی ذمت شان که باید برسانند املاک غیر منقوله شان بتوسط حکام و مامورین مالیه محلی به تصدیق اهل خبره بملاحظه قیمت پلوان شريك قیمت و اعلان کرده شود اگر نفری همجوار و پلوان شريك و غیره خوش برضاء خریداری کنند بفروش رسانیده شود ولی در فروش کسانیکه به قیمت زیاده کنند حق اولیت

(٧) دارند هر گاه بموعد اعلان خریدار پیدا نشود برای دولت روپیه را ده شاهی نسبت به قیمت خریده قبالهٔ شرعی گرفته شود. (١٢) – نفری که باقی دولت بر ذمهٔ شان مانده جایداد و هستی نداشته باشند وضامنی هم داده نتوانند بعد از تحقیقات افلاس و ناداری ولا جایدادی آنها حسب توضیحات ذیل با ایشان رفتار شود. الف اشخاص جوان در مقابل هر هزار روپیه باقی دهی شان یکسال بکمند سرکاری خدمت مهتری و یا بریاست بلدیه خدمت عملهٔ صفائی و غیره خدمات شاقه را نموده معاش مقررهٔ همان خدمت را میبرند اگر باقیدهی شان از ده هزار روپیه زیاد باشد تا ده سال اشغال شان به همین خدمات شاقه کفایت میکند و بعد از ان معاف میشوند بعضی اشخاصی که با قیداری شان از يك واقعهٔ غیر مترقبه واقع شده بصورت

(۸) رذالت و فضول خرچی مال دولت را تلف نکرده باشند و حکومت آن اشخاص را بادیانت و باشرافت و درست معامله بشناسد معافی شان از حضور شاهانه مستثنای ممکن است . ب اگر اشخاص مذکور پیر و ناتوان باشند پس از تصدیق و شهادت اهل خبره و مامورین محلی و قریه دار و یا ریش سفیدهای قریه هرگاه تا يك هزار روپیه باقی دهی شان باشد به تصویب مجلس مشوره نائب الحکومه گی های اعلی و کلان معاف میشوند و علاوه بر آن صورت تحقیقات و مبلغ باقی شام را از ولایات و حکومتی های اعلی بوزارت مالیه ارسال میدارند و وزارت مالیه این چنین درکات را بحضور صدارت عظمی تقدیم نموده حسب منظوری صدارت اجرا میدارد . (۱۳) ـ اسامی که فرار و نامعلوم بقرار تحقیقات و تصدیق اهل خبره و کلانتر گذر و قریه دار ظاهر شود

( ٩ ) وجائداد هم نداشته باشند اگر باقیات شان از درك باز گشتی تنخواه وقیمت اسلحه عسکری وياغير حاضری وقیمت اخبار وكرايه دکان وغيره بدون پول تقاوی و پیشه کی وقیمت املاك و اموال ومالیه باشد ومبلغ آن الی یکصدروپیه شود بعداز تحقیقات و علم آوری داخل معافی آورده شود، اضافه بران صورت تحقيقات مذكور بتوسط وزارت ماليه تقديم حضور صدارت عظما گردیده حسب هدايت حضور صدارت اجرا شود . ( ١٤ ) — باقی اشخاص نادار که حسب مواد فوق الذکر به نائب الحکومه گی هاوحکومتی های اعلی وکلان قسط ويا معاف می نمایند بوزارت ماليه را پورت ماهوار بدهند . ( ١٥ ) — اشخاص باقی ده که خود شان فوت شده باشند باقی دولت بقرار تقسیم میراث از ورثه گرفته می شود ا گرو جه موروثه باقی را پوره نکند

( ۱۰ ) به اندازهٔ میراث برده گی از ورثه تحصیل و مابقی بعد از تحقیقات و مجلای شرعی که در شهر مامورین محلی و ریاست بلدیه و در اطراف حکام و مامورین مالیه و اهل خبره تصدیق نمایند بقرار تفصیل ذیل معاف می شوند : الف از یك هزار الی سه هزار به تصویب مجلس مشورهٔ ولایات و حکومتی های اعلی و حکومتی های کلان منسوبهٔ باقی ده . ب علاوه بر سه هزار روپیه مجلای مصدقهٔ آنرا بتوسط وزارت مالیه بحضور صدارت عظما تقدیم مینمایند و بمنظوری صدر اعظم معاف میشود . ( ١٦ ) ـ قوماندان ها و حکام و مامورین مالیه و غیره که تحصیلدار باقیات می باشند از حصولی و معطلی باقی تحصیلی خود مسئول هستند و باید در تحصیل پول حکومت جدیت داشته باشند اگر در تحصیلی خود ها غفلت و سهل انگاری نشان

( ۱۱ ) بدهند برای آنها نظر به غفلت ایشان جزا داده و تنزیل رتبه میشود . ( ۱۷ ) - باقیاتیکه بنام يك شخص دو افغانی وکمتر ازان باشد و تاحال به تحصیل نرسیده از جمع تحصیلدار رفع ومعاف شود همچنان آن قلم ها را محاسبین بیرون نویس نکرده بعد ازین به تحصیلدار حواله ندهند تا سبب سرگردانی محصلین و اشخاص باقی ده نشود . با صدور نظر مجلسی عالی وزراء در حضورت هم مطابق است ( وزیر مالیه ) محمد ا *** *