نظامنامهٔ
مطبوعات
در مطبعه حروفی ریاست شرکت رفیق طبع گردید
١١ عقرب ــ سنه ١٣٠٥
تعداد طبع ثالث ( ٤٠٠ ) جلد
( ۱ )
بسم الله خیر الاسماء
نظامنامه
مطبوعات
مادهٔ
( ۱ ) : - همچنان که در مادهٔ (۱۱) نظامنامه اساسی تصریح شده در افغانستان نشر اخبار فقط به تبعهٔ افغانیه عاید و منحصر است .
( ۲ ) : - هر روز نامه و یا رسائل یومیه و موقوته باید يك مدیر مسئول داشته باشد صاحب روز نامه و یا رساله مدیر مسئول شده میتواند . هرگاه صاحب روز نامه و یا رساله مدیریت مسئول را قبول نکند یکشخص دیگری ضرور است که مدیر مسئول مقرر شود .
( ۳ ) : - صاحب روز نامه و یا رساله و مدیر مسئولش باید از تبعه افغانیه بوده و مدیر مسئول بیست و یکسال عمرش را اکمال کرده محجور و یا از
( ٧ )
حقوق مدنیه اش ساقط نشده و از بدو سلطنت ذات ملوکانه
اعلیحضرت غازی بيك جرمی مانند ساخته کاری و فریب بازی و سوء
استعمال امنیت که بسوء اخلاق دلالت میکند محکوم نگردیده و در
زمانیکه روزنامه و یا رساله نشر میشود از کتابت بقدر کفایت بهره
داشته باشد .
( ٤ ) : - نشر روز نامه ها و رسائل یومیه و موقوته به اجازه رسمیه تابع است
شخصیکه میخواهد روز نامه و رساله یومیه و موقوته نشر کند باید
در مرکز دارالسلطنه بوزارت داخله و در اطراف بنائب الحکومه و یا
حاكم اعلى يك درخواست نامه تقدیم کرده درین در خواست نامه
خود تفصیلات ذیل را نشان بدهد : -
( ۱ ) : - عنوان روز نامه و یا رساله .
( ۲ ) : - در کدام محل و در کدام مطبع چهاپ میشود .
( ٣ ) : - موادی که بحث میکند .
( ٤ ) : - اوقات نشر .
( ٥ ) : - اسم و شهرت و سن و محل اقامت و تابعیت مستدعی .
( ٦ ) : - « « « « « مدیر مسئولی .
( ٧ ) : - بکدام زبان نشر میشود .
نائب الحکومه ها و حكام اعلی در خواست نامه های را که بحضور
شان تقدیم میشود نیز بوزارت داخله فرستاده بنابر در خواست
نامه از طرف وزارت داخله بعد از تحقیقات و تدقیقات لازمه برای
مستدعى يك اجازه نامه داده میشود .
( ٢ )
( ٥ ) : ـ هر نسخه روزنامه و یا رساله یومیه و موقوته که بموقع انتشار میآید باید دستخط مدیر مسئول را داشته باشد .
( ٦ ) : ـ در صورتیکه صاحب و یا مدیر مسئول روز نامه بها و رسائل یومیه و موقوته عوض میشود اول باول در مرکز بوزارت داخله و در اطراف بنائب الحکومه و یا حاکم اعلی رجوع کرده کیفیت نمود رخصت نامه نشان کرده شود ، و همچنین در حالیکه عنوان و یا ایام انتشار و یا مطبعه روز نامه و رساله تبدیل و تغییر میخورد . قبل ازین بهمان دوائر معلومات اعطا کردن ضروریست .
( ٧ ) : ـ همچنین درج کردن تبلیغات رسمیه که در مرکز از وزارت و در اطراف از طرف حکومات محلیه فرستاده خواهد شد ، در نسخهٔ اول بلا اجرت ضروریست همچنان جوابی که یکشخص مامور خواه غیر مامور در مقابل تقریراتی که برخلاف شخص خودش واقع شده است بشرطیکه از دو برابر مقالهٔ اصلی زیاد نشود در نسخهٔ اول همان روز نامه و یا رساله در همان ستون نشر کردانا، بدون اجرت مجبور یست .
( ٨ ) : ـ رسائل موقوته که به سیاسیات تعلق نداشته باشند و محض ادبی وفنی باشند به این نظامنامه تابع نیستند .
( ٩ ) : ـ روز نامه بها و یارسائل یومیه وموقوته که در زمان حال منتشر میباشند بر طبق احکام این نظامنامه در ظرف سه ماه اجاره خواهندگرفت
( ١٠ ) : ـ هیچ کتابی بدون تصویب واجازهٔ وزارت معارف در مطبعه های افغانستان طبع شده نمیتواند .
(٤)
(احکام جزائیه)
(۱۱) : - مجازات قانونیه که از روی مندرجات روز نامه ها و رسائل یومیه وموقوته می آید به مدیر مسئول و یا صاحب روز نامه ورساله ئیکه مدیر مسئول باشد و در صورتیکه در زير يك مقاله دستخط كسی باشد مسئولیت این مقاله مشترکاً به صاحب مقاله ومدير مسئول راجع میباشد .
(۱۲) : - روزنامه ها و یارسائل يوميه و موقوته که بلا رخصت نشر شده باشند و یامدیر مسئول شان بر موجب مادۀ ( ٦ ) معامله قیدیه بر رخصت نامه نکرده باشند فوراً تعطیل میشوند .
(۱۳) : - کسانیکه بلا رخصت ، روز نامه و یارسائل یومیه نشر میکنند و یادر حال تبدل صاحب و مدیر مسئول روز نامه و رساله بدون نشان کردن کیفیت در رخصت نامه به نشر روز نامه ورساله دوام مینمایند علاوه بر جزای تعطیل تعزیر میشوند .
(١٤) : - روز نامه و رسائل يوميه وموقوته که نشریات ذیل را میکنند بموجب مادۀ ( ١٠ ) در محاکم عالیه بعدالمحاکمه بزیر تعزیر می آیند : -
الف : - نشر عبارات تزییف و تحقیر در بارۀ دین مبین اسلام و مذاهب اسلامیه و طوائف مليه .
ب : - نشریاتیکه باجرای یکی از جرائمیکه در ماده های ( ٣٣ الی ٤٥ و ٢٠٣ ) نظامنامه جزای عمومی مصرح است متضمن تحريك ميباشند .
( ۸ )
ج : – نشریاتیکه مغایر آداب عمومیه و مخل اخلاق باشند .
د : – اجرای نشریاتیکه متضمن ذم و قدح باشند .
١ : – در حق حکمداران و یا رؤسای حکومت دولیکه با دولت
افغانستان دوستی دارند .
٢ : – در حق خاندان سلطنت .
٣ : – « « دوائر و محاکم و هیئت رسمیه و قشون .
٤ : – « « مامورین سیاسیه ودول اجنبیۀ متحابه وقونسلها
مقیم افغانستان .
٥ : – در حق مامورین و افراد اهالی .
هـ : – به تهدید افشا ویا به اسناد یك فقره که اخلال ناموس ویا
کسر اعتبار یکشخص را موجب میباشد تشبث کرده باشند .
و : – کوائف بی اصل واساس و یا مضع و یا محرف و یا بدون
اصل واساس بیکی اسناد کرده اوراق نشر ونقل کرده باشند
( ١٠ ) : – از جرایم فوق مطبوعات جرایمیکه در فقرهای الف . ب . ج . و )
و ( ١ ، ٣ ) بیان شده است براه راست از طرف حکومت در
پیش محاکم عدلیه تعقیب میشود .
محاکمه جرمهای ذم و قدح که در بارۀ حکمداران و رؤسای
حکومت و مامورین سیاسیۀ اجنبیه واقع میشود و در فقرۀ د
( ٢ ، ٥ ) مرقوم است بنابر مراجعت سفارتهای شان بوزارت
خارجیه و محاکمۀ جرمهای ذم و قدح که در حق محاکم و دوائر
و هیئات رسمیه و قشون واقع میشود و در فقرۀ د ( ٤ ) نوشته
( ٦ )
شده است بنا بر مراجعت رؤسای دوائر مذکوره ویا بنا
بر طلب قوماندانهای اردو از طرف حکومت بمحاکم عدلیه سپرده
میشود .
جرمهای ذم وقدح دیگر بدون طلب واستدعای مدعی شخصی در
محاکم عدلیه محاکمه شده نمیتواند .
( ١٦ ) :— در حالیکه درباره مامورین دولت و یا مدیر ومامورین ادارۀ شرکت
هائیکه باسهام متشکل اند باتعیین ماده ، ذم واقع شود و این ذم به
افعالیکه داخل ماموریت ووظیفهٔ شان است راجع باشد هر گاه
عندالمحاکمه افعال مذکوره ثابت شود از روی این نشریات مجازات
مرتب نمیشود .
( ١٧ ) :— وقتیکه از طرف دولت لازم دیده میشود نشریات روز نامه ها ورسائل
در بارۀ حرکات قوای عسکریه و اسباب و سائط تدافعیه منع
میتوان شد .
( ١٨ ) :— ادخال روز نامه ها ورسائل یومیه وموقوته که در ممالك اجنبيه منتشرند
باقرار هیئت وزراء منع میتوان شد ، تنها وزیر داخله بنا بر طلب
و تکلیف ادارهٔ مطبوعات براى يك نمبر و يك نسخه روز نامه امر
داده میتواند که ادخالش منع شود .
نظامنامهٔ هذا بروز نامه های غیر رسمی عاید بوده روز نامه های
رسمی باحکام علیحده تابع میباشند .
ادخال این نظامنامه را در زمرۀ نظامات [ILL] احکام
موادش را اراده مینمایم . ( ١٠ ) جدی [ILL]