# Niẓāmnāmah Nikāh ū sunnatī نظامنامه نکاه او سنتى # adl0633 # Kābul, Maṭbaʻah Shirkat-i Rafīq, 1306 1927 کابل مطبعة شرکت رفىق،, . ١٣٠٦ # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- نظامنامه نکاح او نفقه پاس (۱) شوری دولت افغان بمطبع کمپنی و شرکت رفیق در ماشینخانه در کابل طبع و چاپ شد شماره چاپ .......... (۲۰۰۰) --- page 2 --- نظامنامه د نکاح او سنتی په (۱۱) د ثور که په سنه ۱۳۰۳ هجری شمسی په مطبع کښی د «شرکت رفیق» په ماشينخا د کابل کښی چاپ شو شماره د چاپ . . . . . . . . . . (۲۰۰۰) نقل اوطبع کښی د بل چا د پاره ممنوع او دشرکت دپاره مخصوص دی (۱۲۳۴) --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- بسم الله الرحمن الرحیم نظامنامه د نکاح، واده، او سنتي له دی جهته چه ډیری دعوی او جګړی په سبب د کش مکش د ښځو د واده او نکاح ـ او په سبب د ظلم او تعدی د ملېرو په حق کښ د عاجزه او تینو، پر محمود شریعت کښ ډیری پښیږندلی ـ لپاره دور کید و د ظلم، او لری کول د منازعو او جګړو، او قایمول د مساوات و برابری د ښځو په حقو کښ ـ په دی قاعده باندی چه سم او مطابق د شرع شریفی، او موافق د مذهب حنفی دی حکم کوم. کابل مطبعه حروفی ۶۰۰۰ ټوکه ګن د ثبت عمومی ( ) --- page 5 --- ۳ قانوننکه (۱) : د دی جهته چه عام حکم د خدایتعالی جلّ جلالُهُ په موجب د دی آیة کریمه دا سی شان دی: - قَولُهُ تَعَالَى - فَانكِحُوا پس په نکاح واخلی تاسو مَا طَابَ لَكُم مِّنَ هغه څوك چه حلالی دی تاسو النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلاَثَ ښځونه دوه ، دوه سرے، درے څلو وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ څلور، که چیری ویریګی تاسوکه عد أَلاَّ تَعْدِلُوا چه عدل به ونکړی په حقوبوابنيديل فَوَاحِدَةً او ښځو کښ پس په نکاح د اخلى ښځه لپاره د دی خبری په دی صورت کښ چه هر مسلمان مخالفت له امره د خدای تعالی څخه وکړی به سبب د زیان د دوارو جهانو به ئی وی - بنا په د دا باندی په قرار د امر د حق تعالی جَلّ وعَلى شَانُهُ سره حکم کو مه چه ای صاد قانو رعیته ځما! سوکړپاس حکمه سره مقیّد او پابند نظامنامه نکاح وعروسی ..... ۲ شته --- page 6 --- ۳ وُسی که چیری تاسو عدالت او برابری کولاتی نو دَوَه یا دری یا څلور ښځی په نکاح سره واخلی او که عدالت نه شی کولای ـ نو یوه ښځه تاسو لره بس دی ـ ځکه چه د دوه ښځو ساتنه بی له عدالته ډیره ګناه لری . (۳) ــ هغه څوك چه دوه یا دری یا څلور ښځی لری ، یا نوی نکاح وتړی ـ او سم له شرع شریفی سره عدل او برابری ونکړی ـ او محکمی ته خبر ورسیدی پس له ثبوته څخه تعزیراً حکم د جزا پری کیږی ـ برسیره پر نشت والی د عدل او برابری چه پاس وښودل شه ـ هغه څوك چه په جبر او زور سره داسی شان عرض كونكی ښځی ، له تللو څخه عدلیته محکمونه منع کړی ، یا اختیار دار د دُدْ عرض كونکی شو په جبر او زور سره ئي عرض ته نه پریږدی ، تعزیراً حکم د جزا پری کاوه شی . دیره کناه لری --- page 7 --- ٤ (٣) ۔ په حالته دوّړه کښی کښ ، پخواله بلوغه ، او رسيدلو شخه نكاح روا ده ـ لکن ای صادقانو رعيّتوتما ! نكاح دوّړه کښی په منځ د تاسو كښ سبب د دعوی او منازعو، او جکړو، او رژاه او نفاق کیږی۔ لکه چه تجربه سره ، ستا سودی معنوی پلارته معلومه شوی دی ـ نظرو دی دليل ته ، پخوا له دی نه نكاح دور کښی موقوفه نشوى وه ، مقصود او مراد شما، اتفاق او ارامی د ستاسو صادقانو رعيت دى . (٤) ۔ پہ مابین د ټولو خلقو کښ رواج دَئ چه اوّل شیرینی خوری کوی ، او ديته ، نامژدی اوکوژد وائى ـ او پس له خه مدّ ته څخه، یو شپه ئی په شپه دحنا، او وادہ شوه معینه کړی وه ۔ چه پر صباح د هغی شپی بدئی پرټولیدلو د ډیرو خلقو سره نکاح تړه او ماملی د وصلت بدئی تمام نہ --- page 8 --- ۵ رسولی- په دی صورت کښی، یو ، د واړه طرفینه سختی پیښیدله ، دویم بیشایږ بښنه نه کیدله دریم ، دعوی ته رسیده- له جهترد دی ، رواج د شیرینی چه ورقه کوژده ویلای شی بالکل م منع کړی دی- هرڅوک چه خیال د نژدی والی لری اول د دواړه طرف خپلو په رضا د نارینه او ښځو پر منځ دخپلو کښی خبری وکړی او کار د وصلت د تمام کړی- په دغه شیان د داسی نکاح کښی بی له نژدی خپلوانو او څوکسه نور لکه ملا چه نکاح تړئ او شاهدان، نور زیات خلق د جمعه نشی، او هغه ډیره شیرینی چه پخوا جاری وُ و کامل منع دی- او پس له دی ته چه معاملی د نکاح لکه چه وښودل شوه، خلاصه شوله، نوکه ښځه بالغه وه ، د واده سر رشته د وشی پس له اخستل د مهر شرو --- page 9 --- ۶ دستی د میړه ته ور کړی شی - او که انجلی نابالغه وی اجازه ور لره شته چه په کور کښ د ولی و خپلوان یا د وصی خپل کښ وی - هر کله چه رضا د دواړو خوا وشوه تیاری د واده دی په ښه والی او خوشحالی سره وکړی چه په نژدی والی کښ محبت او غیرت او په اولاد کښ برکت پیدا شی - . (ه) به هغه کژده او خولښی چه په وقت کښ د ورکوتوالے پخوا تردی پښ شوی وی د اول د ۱۳۸له نه په شرعی محکموں کښ خلاص او فیصله شی - پس له تیر یلے څخه وقت معلوم شوی نه، دا رنگه دعوی که څوک سند او ثبو درست و قطعی په لاس کښ لری خاص به حضور ته د پاد شاه تقدیم کیږی - یا به د پادشاه له طرفه یوی محکمی ته اختیار د اوریدو --- page 10 --- ۷ داسی دعوی وركول كيږی . (۶): ـ هغه ښځه چه په بدی کښی سره ورکول کیږی اویاښځه نی په زور په میراث کښی و يله اويا ښځی د بل خپل میراث بیله بالکل منع او موقوف دی ! (۷): کونډه ښځه او طلاقی کړی ښځه د هیچوك د مړه كول څخه چه ویړه ول او ډاره ول نه منع کوا (۸): ـ رواج د هغه شیونه چه په اخترو يا په برات کښی په کور کښی د ماییتی ود ښځه کړه آستول کیږه منعه دی . (۹): ـ د انجلی او هلك نكاح كه پلار يا صحيح نيكه وکی درست دی نه ورانیږی ، که د پلار و نیکه نه بل څلوو وکړی ، په وقت د بلوغ کښی اختیار د نه قبولولو دنکاح لری ! (۱۰): ـ شیرینی د نکاح د نیم چارك نه تر يو چارك پوری نقل يا میوه و وی اضافه د نوی! نقل نامنامه د نکاح د عروسی ... [؟] [؟] [؟] [؟] --- page 11 --- ۸ (۱۱):- مهر د ٹولو طایفو زیاد تر دیرش روپی او شلیرہ و لور او قلین او طویانه بالكل موقوف دى. (۱۲):- کالی چہ میڑہ ماینہ خپلی تہ ورکوی دا قسم دی اوّل:-کالی د دنیا دار و خلقو څلور جوڑی کامله او خاور جوڑی کامله پټی او نخی (دوری دوام) دویم :- میانه حال خلق - دری جوڑی کامله و رښمین ، دری جوڑی کامله پټی و نخی . دریم : - غریب خلق :- دری جوڑی کامله پټی اونخی څلور:- ھغہ کالی چه میڑہ و ماینی خپلی تہ ورکو إضافه تر دغو د نه وی چه وښودل شوکه كم تر دغومى په واسطۀ د غريبي دوي اختيار لری ! (۱۳) :-کالی د خوم چه دخواه څخہ د خسو خیل درکول کیږی بالکل موقوف دی . (١٤):- هغہ دود چه د کور څخہ د پلار، یا د مور، یا د نورو . --- page 12 --- ۹ خپلواتو وناوی ته په مجلس کښ په قسم د سیالۍ او ځان خودنه ورکول کیده موقوف دی! که پس له داده څخه خپلی لور ته څه ورکوی اختیار لری (۱۵) که پس له خلاصیدو څخه د واده میړه یا خپلو د میړه یا خسر خیل د ښځی دپاره د ناوی کالیوه یا بل اسباب ورکاوہ اختیار لری منع ندی او په ورکولو سره هم مجبوره نه دی! (١٦):- په شپه د نکریځو کښ که چیری میړه په رضا خپل په قسم د دودی د نکاح میلمستیا جوړه کی منع ندی، لکن شیرینی او میوه اضافه تر اندازه د خوراک د نه وی، او میلمان د دغه شیان، کور خپل ته نه وړی. (۱۷):- لپاره د ملا چه نکاح تړي له پنځه تر شلو روپو پوری ورکولی شی اضافه منع دی (۱۸):- بی له رضا د نرو د ښځی چه بالغان وی که څوک --- page 13 --- ۱۰ پر جبر ورکړی ـ جبر کونکی او نکاح تړونکی ملا (تعزیر) کیږی. (۱۹) :ـ جعولی د ښځو یاد نرو لپاره دمیلی د سنتی دواړه می منع کړی دی، له دی جهته چه بی ځایه او اضافه خرڅ وه (۲۰) :ـ فیصلہ او معلومول د تعزیری جزآء د قاعدۀ ددی نظامنامی پر نائب الحکومګیو او اعلیٰ حکومتیو کښ په واسطه د قاضی د ابتدائی او کوتوالی اجرا کیږی (۲۱) :ـ حکم دهغی پخوانی نظامنامی د نکاح چه وړاندی تر دی چاپ شوی دی ـ پس له نیټی او تنفیذه د دی نظامی منسوخ وی (۲۲) :ـ په اجرا کولو د دی نظامنامی ”وزیر عدلیہ“ مأمور دی . ټولی قاعدی ددی نظامنامی موافق له احکامده --- page 14 --- ۱۱ شرع شریفی او برابر له پاک مذهب د حنفی او جوړ پر په روا یا تو قرير مفتی بها سره دی نقل د دستخطونو دمنتخبی علماؤ داؤ چرکی (مولوی محمد ابراهیم) (مولوی عبدالرئیس قندهار) (مولوی عبد الخالق) (مولوی گلداست) (مولوی محمد رفیق) په داخلول او اجرا کول د حکم د دی نظامنا سره په نظامو د دولت کښ امراو اراده کړم --- page 15 --- [BLANK PAGE] --- page 16 --- [BLANK PAGE] --- page 17 --- (در مطبعه دارالسلطنه کابل بطبع رسید)