<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<teiHeader><fileDesc><titleStmt>
<title xml:lang="fa">نظامنامه نکاه او سنتى</title>
<title type="romanized">Niẓāmnāmah Nikāh ū sunnatī</title>
<author>Afghanistan</author>
</titleStmt><publicationStmt>
<publisher>afghanpress.org</publisher>
<availability status="free"><licence target="https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/">Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.</licence></availability>
</publicationStmt><sourceDesc><bibl>
<publisher>Kābul, Maṭbaʻah Shirkat-i Rafīq, 1306 1927 کابل مطبعة شرکت رفىق،, . ١٣٠٦</publisher>
<date>1306–1927</date>
<idno type="handle">http://hdl.handle.net/2333.1/fj6q58b0</idno>
<idno type="adl">adl0633</idno>
<note>Public domain. NYU states: "All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial."</note>
</bibl></sourceDesc></fileDesc>
<encodingDesc><appInfo><application version="1" ident="gemini-3.1-pro-preview"><label>gemini-3.1-pro-preview at thinkingLevel low</label><desc>Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. Page-level transcription with no layout analysis. Element coordinates span the full print space and are NOT derived from the image. Do not use them to locate text on the page.</desc></application></appInfo></encodingDesc>
<profileDesc><langUsage><language ident="fa">Persian</language><language ident="ps">Pashto</language></langUsage></profileDesc>
</teiHeader>
<facsimile>
<surface xml:id="f1" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00001.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f2" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00002.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f3" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00003.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f4" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00004.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f5" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00005.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f6" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00006.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f7" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00007.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f8" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00008.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f9" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00009.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f10" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00010.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f11" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00011.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f12" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00012.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f13" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00013.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f14" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00014.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f15" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00015.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f16" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00016.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f17" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0633/00017.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
</facsimile>
<text><body><div>
<pb n="1" facs="#f1"/>
<l>نظامنامه</l>
<l>نکاح او نفقه</l>
<l>پاس (۱) شوری دولت افغان</l>
<l>بمطبع کمپنی و شرکت رفیق در ماشینخانه</l>
<l>در کابل طبع و چاپ شد</l>
<l>شماره چاپ .......... (۲۰۰۰)</l>
<pb n="2" facs="#f2"/>
<l>نظامنامه</l>
<l>د</l>
<l>نکاح او سنتی</l>
<l>په (۱۱) د ثور که په سنه ۱۳۰۳ هجری شمسی</l>
<l>په مطبع کښی د «شرکت رفیق» په ماشينخا</l>
<l>د کابل کښی چاپ شو</l>
<l>شماره د چاپ . . . . . . . . . . (۲۰۰۰)</l>
<l>نقل اوطبع کښی د بل چا د پاره ممنوع او دشرکت دپاره مخصوص دی (۱۲۳۴)</l>
<pb n="3" facs="#f3"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="4" facs="#f4"/>
<l>بسم الله الرحمن الرحیم</l>
<l>نظامنامه د نکاح، واده، او سنتي</l>
<l>له دی جهته چه ډیری دعوی او جګړی په سبب</l>
<l>د کش مکش د ښځو د واده او نکاح ـ او په سبب</l>
<l>د ظلم او تعدی د ملېرو په حق کښ د عاجزه او تینو،</l>
<l>پر محمود شریعت کښ ډیری پښیږندلی ـ</l>
<l>لپاره دور کید و د ظلم، او لری کول د منازعو او</l>
<l>جګړو، او قایمول د مساوات و برابری د ښځو</l>
<l>په حقو کښ ـ په دی قاعده باندی چه سم او</l>
<l>مطابق د شرع شریفی، او موافق د مذهب حنفی دی حکم کوم.</l>
<l>کابل مطبعه حروفی ۶۰۰۰ ټوکه</l>
<l>ګن د ثبت عمومی ( )</l>
<pb n="5" facs="#f5"/>
<l>۳</l>
<l>قانوننکه (۱) : د دی جهته چه عام حکم د خدایتعالی جلّ جلالُهُ په موجب د دی آیة کریمه دا سی شان دی: -</l>
<l>قَولُهُ تَعَالَى - فَانكِحُوا پس په نکاح واخلی تاسو</l>
<l>مَا طَابَ لَكُم مِّنَ هغه څوك چه حلالی دی تاسو</l>
<l>النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلاَثَ ښځونه دوه ، دوه سرے، درے څلو</l>
<l>وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ څلور، که چیری ویریګی تاسوکه عد</l>
<l>أَلاَّ تَعْدِلُوا چه عدل به ونکړی په حقوبوابنيديل</l>
<l>فَوَاحِدَةً او ښځو کښ پس په نکاح د اخلى ښځه</l>
<l>لپاره د دی خبری په دی صورت کښ چه هر مسلمان مخالفت له امره د خدای تعالی څخه وکړی به سبب د زیان د دوارو جهانو به ئی وی - بنا په د دا باندی په قرار د امر د حق تعالی جَلّ وعَلى شَانُهُ سره حکم کو مه چه ای صاد قانو رعیته ځما! سوکړپاس حکمه سره مقیّد او پابند</l>
<l>نظامنامه نکاح وعروسی ..... ۲ شته</l>
<pb n="6" facs="#f6"/>
<l>۳</l>
<l>وُسی که چیری تاسو عدالت او برابری کولاتی</l>
<l>نو دَوَه یا دری یا څلور ښځی په نکاح سره واخلی</l>
<l>او که عدالت نه شی کولای ـ نو یوه ښځه تاسو لره بس</l>
<l>دی ـ ځکه چه د دوه ښځو ساتنه بی له عدالته</l>
<l>ډیره ګناه لری .</l>
<l>(۳) ــ هغه څوك چه دوه یا دری یا څلور ښځی لری ، یا</l>
<l>نوی نکاح وتړی ـ او سم له شرع شریفی سره</l>
<l>عدل او برابری ونکړی ـ او محکمی ته خبر ورسیدی</l>
<l>پس له ثبوته څخه تعزیراً حکم د جزا پری کیږی ـ</l>
<l>برسیره پر نشت والی د عدل او برابری چه</l>
<l>پاس وښودل شه ـ هغه څوك چه په جبر او</l>
<l>زور سره داسی شان عرض كونكی ښځی ، له</l>
<l>تللو څخه عدلیته محکمونه منع کړی ، یا اختیار دار</l>
<l>د دُدْ عرض كونکی شو په جبر او زور سره ئي عرض ته</l>
<l>نه پریږدی ، تعزیراً حکم د جزا پری کاوه شی .</l>
<l>دیره کناه لری</l>
<pb n="7" facs="#f7"/>
<l>٤</l>
<l>(٣) ۔ په حالته دوّړه کښی کښ ، پخواله بلوغه ، او رسيدلو</l>
<l>شخه نكاح روا ده ـ لکن ای صادقانو رعيّتوتما !</l>
<l>نكاح دوّړه کښی په منځ د تاسو كښ سبب د دعوی</l>
<l>او منازعو، او جکړو، او رژاه او نفاق کیږی۔</l>
<l>لکه چه تجربه سره ، ستا سودی معنوی پلارته</l>
<l>معلومه شوی دی ـ نظرو دی دليل ته ، پخوا له</l>
<l>دی نه نكاح دور کښی موقوفه نشوى وه ،</l>
<l>مقصود او مراد شما، اتفاق او ارامی د ستاسو</l>
<l>صادقانو رعيت دى .</l>
<l>(٤) ۔ پہ مابین د ټولو خلقو کښ رواج دَئ چه اوّل</l>
<l>شیرینی خوری کوی ، او ديته ، نامژدی اوکوژد</l>
<l>وائى ـ او پس له خه مدّ ته څخه، یو شپه ئی په شپه</l>
<l>دحنا، او وادہ شوه معینه کړی وه ۔ چه پر</l>
<l>صباح د هغی شپی بدئی پرټولیدلو د ډیرو خلقو</l>
<l>سره نکاح تړه او ماملی د وصلت بدئی تمام نہ</l>
<pb n="8" facs="#f8"/>
<l>۵</l>
<l>رسولی- په دی صورت کښی، یو ، د واړه طرفینه</l>
<l>سختی پیښیدله ، دویم بیشایږ بښنه نه کیدله</l>
<l>دریم ، دعوی ته رسیده- له جهترد دی ، رواج</l>
<l>د شیرینی چه ورقه کوژده ویلای شی بالکل</l>
<l>م منع کړی دی- هرڅوک چه خیال د نژدی</l>
<l>والی لری اول د دواړه طرف خپلو په رضا</l>
<l>د نارینه او ښځو پر منځ دخپلو کښی خبری وکړی</l>
<l>او کار د وصلت د تمام کړی- په دغه شیان</l>
<l>د داسی نکاح کښی بی له نژدی خپلوانو او څوکسه</l>
<l>نور لکه ملا چه نکاح تړئ او شاهدان، نور زیات</l>
<l>خلق د جمعه نشی، او هغه ډیره شیرینی چه پخوا</l>
<l>جاری وُ و کامل منع دی- او پس له دی ته</l>
<l>چه معاملی د نکاح لکه چه وښودل شوه،</l>
<l>خلاصه شوله، نوکه ښځه بالغه وه ، د</l>
<l>واده سر رشته د وشی پس له اخستل د مهر شرو</l>
<pb n="9" facs="#f9"/>
<l>۶</l>
<l>دستی د میړه ته ور کړی شی - او</l>
<l>که انجلی نابالغه وی اجازه ور لره شته چه</l>
<l>په کور کښ د ولی و خپلوان یا د وصی خپل کښ</l>
<l>وی - هر کله چه رضا د دواړو خوا وشوه</l>
<l>تیاری د واده دی په ښه والی او خوشحالی سره</l>
<l>وکړی چه په نژدی والی کښ محبت او غیرت</l>
<l>او په اولاد کښ برکت پیدا شی - .</l>
<l>(ه) به هغه کژده او خولښی چه په وقت کښ د ورکوتوالے</l>
<l>پخوا تردی پښ شوی وی د اول د ۱۳۸له نه</l>
<l>په شرعی محکموں کښ خلاص او فیصله شی - پس</l>
<l>له تیر یلے څخه وقت معلوم شوی نه،</l>
<l>دا رنگه دعوی که څوک سند او ثبو</l>
<l>درست و قطعی په لاس کښ لری خاص به</l>
<l>حضور ته د پاد شاه تقدیم کیږی - یا به</l>
<l>د پادشاه له طرفه یوی محکمی ته اختیار د اوریدو</l>
<pb n="10" facs="#f10"/>
<l>۷</l>
<l>داسی دعوی وركول كيږی .</l>
<l>(۶): ـ هغه ښځه چه په بدی کښی سره ورکول کیږی</l>
<l>اویاښځه نی په زور په میراث کښی و يله اويا ښځی</l>
<l>د بل خپل میراث بیله بالکل منع او موقوف دی !</l>
<l>(۷): کونډه ښځه او طلاقی کړی ښځه د هیچوك د مړه</l>
<l>كول څخه چه ویړه ول او ډاره ول نه منع کوا</l>
<l>(۸): ـ رواج د هغه شیونه چه په اخترو يا په برات کښی</l>
<l>په کور کښی د ماییتی ود ښځه کړه آستول کیږه</l>
<l>منعه دی .</l>
<l>(۹): ـ د انجلی او هلك نكاح كه پلار يا صحيح نيكه</l>
<l>وکی درست دی نه ورانیږی ، که د پلار و نیکه</l>
<l>نه بل څلوو وکړی ، په وقت د بلوغ کښی اختیار د نه</l>
<l>قبولولو دنکاح لری !</l>
<l>(۱۰): ـ شیرینی د نکاح د نیم چارك نه تر يو چارك</l>
<l>پوری نقل يا میوه و وی اضافه د نوی!</l>
<l>نقل نامنامه د نکاح د عروسی ... [؟] [؟] [؟] [؟]</l>
<pb n="11" facs="#f11"/>
<l>۸</l>
<l>(۱۱):- مهر د ٹولو طایفو زیاد تر دیرش روپی او شلیرہ</l>
<l>و لور او قلین او طویانه بالكل موقوف دى.</l>
<l>(۱۲):- کالی چہ میڑہ ماینہ خپلی تہ ورکوی دا قسم دی</l>
<l>اوّل:-کالی د دنیا دار و خلقو څلور جوڑی کامله</l>
<l>او خاور جوڑی کامله پټی او نخی (دوری دوام)</l>
<l>دویم :- میانه حال خلق - دری جوڑی کامله و</l>
<l>رښمین ، دری جوڑی کامله پټی و نخی .</l>
<l>دریم : - غریب خلق :- دری جوڑی کامله پټی اونخی</l>
<l>څلور:- ھغہ کالی چه میڑہ و ماینی خپلی تہ ورکو</l>
<l>إضافه تر دغو د نه وی چه وښودل شوکه</l>
<l>كم تر دغومى په واسطۀ د غريبي دوي</l>
<l>اختيار لری !</l>
<l>(۱۳) :-کالی د خوم چه دخواه څخہ د خسو خیل درکول کیږی</l>
<l>بالکل موقوف دی .</l>
<l>(١٤):- هغہ دود چه د کور څخہ د پلار، یا د مور، یا د نورو .</l>
<pb n="12" facs="#f12"/>
<l>۹</l>
<l>خپلواتو وناوی ته په مجلس کښ په قسم د سیالۍ</l>
<l>او ځان خودنه ورکول کیده موقوف دی!</l>
<l>که پس له داده څخه خپلی لور ته څه ورکوی اختیار لری</l>
<l>(۱۵) که پس له خلاصیدو څخه د واده میړه یا خپلو</l>
<l>د میړه یا خسر خیل د ښځی دپاره د ناوی کالیوه یا</l>
<l>بل اسباب ورکاوہ اختیار لری منع ندی او په</l>
<l>ورکولو سره هم مجبوره نه دی!</l>
<l>(١٦):- په شپه د نکریځو کښ که چیری میړه په رضا</l>
<l>خپل په قسم د دودی د نکاح میلمستیا جوړه کی</l>
<l>منع ندی، لکن شیرینی او میوه اضافه تر</l>
<l>اندازه د خوراک د نه وی، او میلمان د دغه</l>
<l>شیان، کور خپل ته نه وړی.</l>
<l>(۱۷):- لپاره د ملا چه نکاح تړي له پنځه تر شلو روپو</l>
<l>پوری ورکولی شی اضافه منع دی</l>
<l>(۱۸):- بی له رضا د نرو د ښځی چه بالغان وی که څوک</l>
<pb n="13" facs="#f13"/>
<l>۱۰</l>
<l>پر جبر ورکړی ـ جبر کونکی او نکاح تړونکی</l>
<l>ملا (تعزیر) کیږی.</l>
<l>(۱۹) :ـ جعولی د ښځو یاد نرو لپاره دمیلی د سنتی</l>
<l>دواړه می منع کړی دی، له دی جهته</l>
<l>چه بی ځایه او اضافه خرڅ وه</l>
<l>(۲۰) :ـ فیصلہ او معلومول د تعزیری جزآء د قاعدۀ</l>
<l>ددی نظامنامی پر نائب الحکومګیو او اعلیٰ</l>
<l>حکومتیو کښ په واسطه د قاضی د ابتدائی</l>
<l>او کوتوالی اجرا کیږی</l>
<l>(۲۱) :ـ حکم دهغی پخوانی نظامنامی د نکاح چه</l>
<l>وړاندی تر دی چاپ شوی دی ـ پس له نیټی</l>
<l>او تنفیذه د دی نظامی منسوخ وی</l>
<l>(۲۲) :ـ په اجرا کولو د دی نظامنامی ”وزیر عدلیہ“</l>
<l>مأمور دی .</l>
<l>ټولی قاعدی ددی نظامنامی موافق له احکامده</l>
<pb n="14" facs="#f14"/>
<l>۱۱</l>
<l>شرع شریفی او برابر له پاک مذهب د حنفی او جوړ پر</l>
<l>په روا یا تو قرير مفتی بها سره دی</l>
<l>نقل د دستخطونو دمنتخبی علماؤ داؤ چرکی</l>
<l>(مولوی محمد ابراهیم) (مولوی عبدالرئیس قندهار) (مولوی عبد الخالق)</l>
<l>(مولوی گلداست) (مولوی محمد رفیق)</l>
<l>په داخلول او اجرا کول د حکم د دی نظامنا</l>
<l>سره په نظامو د دولت کښ امراو اراده کړم</l>
<pb n="15" facs="#f15"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="16" facs="#f16"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="17" facs="#f17"/>
<l>(در مطبعه دارالسلطنه کابل بطبع رسید)</l>
</div></body></text></TEI>