# Niẓāmnāmah-ʼi marāsim-i taʻziyahʹdārī نظامنامۀ مراسم تعزىيه‌د‌ارى # adl0530 # Kabul, Maṭbaʻah-ʼi Shirkat-i Rafīq, 1305 [1926] کابل :مطبعۀ شرکت رفيق،, . ١٣٠٥. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- Afghanistan Digital Library adl0530 http://hdl.handle.net/2333.1/p2ngf2h0 This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser. When referring to or citing this item please use the "handle" URL and not this document or the URL from which you downloaded it. All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial. NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu --- page 2 --- نظامنامه مراسم تعزیه داری در مطبعه حروفی ریاست شرکت رفیق طبع گردید ۱۲ میزان سنه ۱۳۰۵ تعداد طبع ثانی ( ۲۰۰۰ ) جلد --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- ( ١ ) بسم الله الرحمن الرحيم نظام نامه مراسم تعزیه داری وقتاً که در يك خانواده شخصی خواه مرد خواه زن میمیرد البته ديناً واصطلاحاً همسایه ها واقارب آن خانواده از مرد وزن محرم برای ایفای مراسم مرده داری وتقدیم تسلیت برای مرده داران بخانه مرده دار اجتماع میکنند . قاعدة ( ۱ ) : - اگر فوت شخص بوقت صبح مشهور گردد پس این اجتماع مردانه وزنانه که در بالا ذکر کرده شده از همان وقت صبح تانصف روز که عبارت از توپ چاشت باشد درخانه مرده دار جایز است . بعد ازان از خانه مرده دار خارج شوند که تا به ضیافت مکروه مرده دار مجبور نشود باستثنای بعض قوم قریب که درقاعدة ( ٦ ) بیان میگردد . --- page 5 --- ( ٢ ) ( ٢ ) :— اگر فوت شخص در صبح روز یا بعد ازان واقع شود پس اجتماع مردانه و زنانه از همان وقت تا بوقت شام در خانه مرده دار جائز است بعد ازان از خانه مرده دار خارج شوند . ( ٣ ) :— روز دوم و سوم که مرده دار برای فاتحه می‌نشیند رفت و آمد مردانه و زنانه بخانه او از صبح تابوقت نصف روز جائز است . بعد ازان هیچکس برای فاتحه دادن آمده نمیتواند و نه مرده دار فاتحه گیری کرده میتواند مگر که وارث و ولی مرده غایب باشد در وقتی که حاضر میشود فاتحه گیری جائز است . ( ٤ ) :— شبانه هیچکس در خانه مرده دار از زنانه و مردانه بوده نمیتواند مگر اشخاصی که در قاعده ( ٦ ) نشان داده شده است . ( ٥ ) :— قوم قریب مرده دار که در قاعده ( ٦ ) مذکور است سه شب و روز که در خانه مرده دار میباشند طعام و چای و غیره کار آمد خوراکه خودشان را وار مرده داران را حتی الوسع خالی از تکلیف از خانه خودها بخانه مرده دار تدارک کنند . ( ٦ ) :— قوم قریب مرده دار که تا سه روز و شب در خانه مرده دار مانده میتواند قرار ذیل است :— ( و مرده دار عبارت از پدر و مادر و پسر و دختر و زن و شوهر و در نبودن آنها عم و خال و غیره بقرار شرعی که ولی و وارث مرده میشوند میباشند ) پدر ، مادر ، ماما کاکا ، برادر ، پسر ، دختر ، عمه ، خاله ، خواهر ، انا ، عروس داماد ، پسران ، و دختران آنها . ( ٧ ) :— ترتیب و احکام این فقرات محض برای اینست که تا سه روز و سه شب --- page 6 --- ( ۳ ) قطعاً در خانهٔ مرده دار طبخ ضیافت نشود . چای وغیره خورا که از طرف او بمردم داده نشود ، زیرا که شرعاً مکروه وسیاستاً موقوف است . ( ۸ ) :— همچنان که در سه شب و روز نخستین موت شخص طبخ و چای دادن وغیره بطریق ضیافت ممنوع است کذا بعد از سه روز تا بيك سال مجموع فاتحه گیری هم‌چشمی وسیالی ها مثل شب پنج و شب هفت و شب نه و روز چهل وشبهای جمعه وعیدین وبرات و سال وغیره باستثنای خیرات شرعاً مکروه وبدعت است و سیاستاً موقوف است . ( ۹ ) :— از مال متروکهٔ متوفی خرچ تجهیز وتکفین ودَفن بقرار مسنون شریعت مطهره کرده شود وكفَن حتّی‌الامکان از کرباس باشد . ( ۱۰ ) :— بر جنازهٔ مرده شال وابره وامثال آن رخت‌های قیمتی وابریشمی انداختن ممنوع است از قسم کرباس ومحمن شسته انداخته شود . ( ۱۱ ) :— اگر متوفی وصیت قرضداری نمازوروزه وثاقی کفارات شرعیه را نموده مال‌متروکه اضافه از حقوق عباد داشته باشد ب قدر ثلث مال متروکهٔ اوبی اجازه ورثه و اضافه از ثلث بشرط اجازهٔ ورثهٔ كبار او بقرار حكم شرعی فدیهٔ حقيقه در ادای لوازم ذمّه گی او ب قدر وصیت داده شود و بس . و اسقاط شرعی عبارت از همین ادای فدیهٔ واجبه است حاجت دور قرآن شریف ندارد و وصی و ولی بقرار وصیت نامه میّت وجه فدیه را مطابق اصول شرعیه اولاً بفقراء ضعیف و معذور که قدرت بكسب نداشته باشند برساند و بعد بفقرای سالم --- page 7 --- ( ٦ ) الاعطا و فدیهٔ حقيقه در عوض هر نماز و روزه وقسم مقدارسه پاو و سه نیم خورد گندم و یا قیمت آن است . ( ۱۲ ) :ــ در جمله اسقاط باید کلام الله شریف نباشد زیرا که قران عظیم الشان را دست بدست دادن و باز از طرف قابضان در بازار برای فروش گشتاندن ( استغفرالله ) یکنوع اهانت بعظمت قرآن شریف گفته میشود . ( ۱۳ ) :ــ اگر متوفی وصیت قرضداری نماز و روزه و باقی کفارات شرعی را نکرده باشد ادای فدیه و دور اسقاط لازم نیست . اگر ورثهٔ كبار میکردند تبرعاً بهتر است . ( ١٤ ) :ــ وجه فدیه و خیرات را که بمستحقین مذکورین میدهند باید در بین مساجد و یادر قبرستان نباشد زیرا که اشخاص غیر مستحق هم ورثه را بدادن وجه برای خود شان مجبور مینمایند بلکه بدون مساجد و قبرستان در دیگر جای لازمه مثل صحن و صفه که برای نماز جنازه ساخته شده باشد برای مستحقین مذکورین داده شود . و به اغنیاد اده نشود . ( ١٥ ) :ــ این چهارده قاعدهٔ فوق برای مراسم مرده داری اموات کبیر و صغیر و کبیره و صغیره است . ( ١٦ ) :ــ اگر مرده داری تخلف ازین قواعد پانزده گانه نموده بود خود مرده دار و اگر اقارب و همسایها ها و آشنایان مرده دار و غیره نفری برخلاف قاعده های فوق در خانهٔ مرده دار طعام و چای و غیره خورده بودند تعزیر شوند . --- page 8 --- ( . ) ( 17 ) : - تعزیرات مواد این نظامنامه را قاضی ابتدائیه تعیین میدارد و حکم قاضی قطعی است . ( 18 ) : - به اجرای احکام این نظامنامه وزارت عدلیه مأمور است . مواد نظامنامه هذا موافق احكام شرع شریف و مطابق مذهب مهذب حنفی رح و مبنی بروایات قویه مفتی بها است . امضای علمای هیئت عالیه تمیزیه منتخبه مجلس لویه جرگه خادم العلماء مولوی محمد ابراهیم مؤلف فتاوی امانیه مولوی کلدست عفی عنه العبد خاکسار مولوی عبد الحی رئیس تمیز مولوی محمد رفیق عفى عنه العبد الفقير المولوى عبد الخالق الصديق معاون تأليف مولوى عبد الغفور ادخال و اجرای احکام این نظامنامه را در نظامات دولت امر دادم . بعد نشر این حکم نظامنامه تعزیه سابقه بعد از نشر این نظامنامه منسوخ است . --- page 9 --- [BLANK PAGE] --- page 10 --- [BLANK PAGE]