Niẓāmnāmah-ʼi nikāḥ, ʻarūsī, khatnahʹsūrī نظامنامۀ نکاح، عروسى، ختنه‌سورى

نظامنامهٔ نکاح، عروسی، ختنه سوری چون بسیاری دعاوی و منازعات از باعث کشمکش مخارج متعارفه نکاح و عروسی و ظلم و تعدی شوهران در حق زنان عاجزه و محكومه سررشته بکثرت وقوع می یافتند، بنابر انسداد ظلم و رفع منازعہ و مناقشه و مساوات زنهار حقوق که مطابق شرع شریف و موافق مذهب حنیف است قواعد ذیل را امر فرمودیم:- قاعده (1) - چون حكم عمومی حضرت الهی جل جلاله بموجب آیه کریمه چنان است( فَانكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لَا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً) پس نکاح کنید انچه پسند باشد شما را از زنان دو دو،

۲ سه چهار چهار، پس اگر ترسید که عدل و مساوات حقوق را نمیکنید یک زن بگیرید، لهذا درینصورت هر مسلمان که خلاف امر خداوند را بدارد باعث خسران دارین او خواهد بود، بنابران بقرار امر حضرت حق جل علی شانه حکم میفرمائیم، که ای رعایای صادقه‌ام مطابق حکم فوق پابند باشید که اگر شمایان عدالت میتوانید، پس دو زن یا سه یا چهار زن بگیرید، والا عدالت نمیتوانید پس یک زن برای شمایان کافی هست، زیرا که دو زن داشتن بدون عدالت گناه زیاد دارد. (۳) ــ کسانیکه دو زن یا سه و یا چهار زن داشته باشند و یا مجدد عقد نمایند و مطابق شرع شریف عدل و مساوا نکنند و به محکمه اطلاع برسد بعد الاثبات تعزیر و مجزا محکوم میشوند و کسانیکه علاوه از عدم مساوات و عدل که در بالانشان داده شده بجبر و شدت اینچنین زنهای عارضات را از رفتن محاکم عدلیه مانع میشوند و یا ولی این زنهای عارضات را بجبر و شدت مانع شوند

تعزیراً بجزا محکوم میشوند . (۳):— نکاح حالت صغارت قبل از بلوغ جائز است . اما ای رعایای صادقۀ شانانه این نکاح صغار موجب دعوی ها و منازعات و مناقشات و قتل و نفاق بین شما میشود چنانچه به تجربه برای این پدّر دعویٰ ها معلوم گردیده نظر باین نکته قبلاً موقوف شد بود، مراد من از اتفاق و آرامی و رفاهیت شما رعایای صادقه ام میباشد . (٤):— در بین عموم رواج است که اول شیرینی خوری کرده و این را نامزادی نام نهاده ، بعد از مدتی یک شب را شب حنا معین کرده و فردا ی آن نکاح ازدواج نموده معاملات وصلت را انجام میدادند درینصورت یکی برای طرفین دشواری دوم مصار ف بی محل سوم منجر بدعوی میشود، بنابراین همین طریقۀ شیرینی خوری را که نامزادی میگویند مطلق منع فرمودیم ، یعنی هر که خیال وصلت داشته باشد اوّل از خوی تای جانبین برضای زن و مرد

٤ دربین خود ها صرف زده و انجام وصلت را کرده در بدل همین شیرینی خوری چنین نکاح که بدون بعضی اقربای قریب و چند نفر مثل ملای عاقد نکاح وشهودان دیگر ازدحام و جمعیت و شیرینی زیاد که معمول بود مطلق جای ندارد، اینکه معامله نکاح بطوریکه هدایت شده بانجام رسید، اگر منکوحه بالغه بود سر رشته عروسی آنرا کرده و بعد از گرفتن مهریه را تسلیم ناکح بدارد، و اگر منکوحه صغیره باشد مجاز است که منکوحه بخانه ولی و یا وصی که هست باشد هر وقت که رضای جانبین شود سر رشته عروسی لازمه را بخوبی و خوشی انجام نماید، تا در وصلت رغبت و از اولاد برکت، بیابند. (٥)- آنچه وصلت و نامزادی که در زمان صغارت سابق برین واقع شده باشد الی ابتدای سنه (١٣٠) در محکمه های شرعیه قطع و فصل شود بعد از انقضای میعاد مذکور اینچنین دعویها بصورت [؟]

داشتن اثبات قطعی بالذات حضور شاهانه میشوند و یا از حضور برای یک محکمه اختیار شنیدن داده میشود. (۶): رسوم بدی دادن یا زن را بجبر و کرهه بمیراث گرفتن و عیال شخصی را موروثه خود دانستن مطلقا ممنوع و موقوف است . (۷): زن بیوه و مطلقه را کسی از شوهر کردن تخویف و تهدید منع نکند (۸): رسوم عیدی و براتی که بخانه عروس برده میشد موقوف است. (۹): ناکح و منکوحه که صغار باشند ولی قریب یعنی پدر و جد صحیح که بدید فسخ قبول نمیکنند و اگر دیگر ولی او داده بود در حین بلوغ اختیار فسخ دارد. (۱۰): شیرینی عقد نکاح از نیم چارک الی یک چارک نقل یا میوه اضافه نباشد. (۱۱): هر جمیع طوایف عموماً اضافه از سه روپیه موقوف است، شیربها و ولور و قلین و طویانه

قطعا گرفته نشود. (١٢) -- لباس که ناکح جهت منکوحه میدهد بقرار ذیل است اول -- اشخاص متمول - ابریشمی مکمل (٤) دست، پشمی و نخی مکمل (٤) دست . دوم -- اشخاص متوسط - ابریشمی مکمل (٣) دست پشمی و نخی مکمل (٣) دست. سوم -- اشخاص کم استعداد - پشمی و نخی مکمل (٣) دست . چهارم -- لباسی که ناکح برای منکوحه میدهد اضافه از اندازه فوق نباشد و اگر کمتر بود نظر به ناداری عاقدین مختارند. (١٣) -- رخت داماد که از طرف عروس خیل داده میشد قطعا داده نشود. (١٤) -- جهیز که از خانه پدر یا مادر یا ولی برای عروس داده میشد در مجلس بتقسیم سیال داری و خود نمائی جهت عروس میدادند موقوف فرموده شد اگر بعد از عروسی چیزی برای

۷ دختر خود میدادند نگیرند. (۱۵):- اگر بعد از معامله عروسی شوهر و یا داماد خیل یا پدر خیل عروس برای عروس زیور یا دیگر اسباب در خانه خود میدادند اختیار دارند منع نیست و دادن آنجبری هم نیست. (۱۶):- در شب حنا هرگاه کسی برضای خود بقسم ولیمه نکاح مجلسی ترتیب میداد ممانعت نیست لکن شیرینی و میوه اضافه از اندازه خوراکه نباشد و مهمانان ازان بخانه های خود نبرند. (۱۷):- برای ملای عاقد نکاح اضافه از پنج روپیه الی بیست روپیه داده نشود. (۱۸):- بدون از رضای ناکح و منکوحه بالغین اگر شخصی کسی را جبراً بشخصی داده بود جابر و ملای عقد کننده تعزیر میشوند. (۱۹):- جمعیت ختنه سوری مثل میله زنانه و مردانه که خرج زیاد و مصرف رایگان میشد منع فرمودیم

۸ میلہ مذکور کرده نشود. (۲۰):- فیصله و تعیین مجازات تعزیری مواد این نظامنامه در نائب الحکومه‌گی‌ها و حکومتی‌های اعلیٰ بذریعهٔ قضاة کوتوالی فیصله و اجرا میشود و بدیگر مواضع بحاکم ابتدائی فیصله میگردد. (۲۱):- حکم نظامنامه‌های نکاح که قبل ازین تاریخ طبع گردیده بود بعد از نشر نظامنامهٔ ہٰذا منسوخ است. (۲۲):- باجرای این نظامنامه وزیر عدلیه مأمور است. مواد نظامنامه ہٰذا موافق احکام شرع شریف و مطابق مذہب مہذب حنفی ؒ و مبنی بروایات قویه مفتی بها است. مولوی محمد ابراہیم خادم مولوی عبدالحی اعضاء رئیس تمیز مولوی عبدالخالق صدیقی دیوبندی مولوی گلدست مولوی محمد رفیق ادخال و اجرای احکام این نظامنامه را در نظامات دولت امر و اراده مینمایم