# Qānūnnāmah-ʼi ḥāẓ̤irī قانوننامۀ حاضرى # adl0520 # Kābul?], Maṭbaʻ-i Dāʼirah-ʼi Taḥrīrāt-i Majlis-i ʻĀlī-i ʻVuzarā, 1302 [1923] [کابل؟] :مطبع دائرۀ تحريرات مجلس عالى وزرا،, . ١٣٠٢. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- قاعده بیطری [ILL] [ILL] ۱۳۳۸ --- page 2 --- قانون حاضري در مطبع دائرۀ تحریرات مجلس عالی وزرا طبع گردید ۲۸ قوس - سنۀ ۱۳۰۲ تعداد طبع (۱۰۰۰) جلد --- page 3 --- نظامنامه تذکره نفوس [ILL] ١٣٠١ [ILL] --- page 4 --- ۱ قانوننامه حاضری مقدمه کافه مامورین متعلقۀ وزارت و دوائر مستقله و نائب الحکومیگیها و حکومتی ها مطابق مواد این قانوننامه، یومیه در اوقات معینه به اعطای حاضری خود ها مجبور اند. ماده (۱) :- اوقات حاضری کافه مامورین از اول حمل الی آخر ماه عقرب، از طرف صبح به ساعت هفت و نیم، و از طرف عصر بساعت چهار ، و از ابتدای --- page 5 --- ۲ ماه قوس الی آخر ماه حوت: علی الصباح به ساعت نه، و از طرف عصر: بساعت سه و نیم میباشد. ماه رمضان مبارک در هر موسم که تصادف کند حرصا و رعایتا به شرافت آن: صباحاً به ساعت نه، و مساءً بساعت سه، اجرای حاضری میشود. (۲): در مرکز مدیر مامورین وزارات و آمر مامورین دوائر مستقله، و در نائب الحکومه گی ها و حکومتیها ماموریکه مستوفیها و دفتریها معین نمایند ملاحظه حاضری مستلزمین حاضری را مینمایند. (۳): مامورین حاضری، هر روزه از طرف صبح به اوقات معینه، کتاب جدول حاضری را پیشروی خود گذاشته، الی انقضای ده دقیقه از وقت معین حاضری، مساعده میکنند که هر ماموریکه حاضر شود در مقابل نام خود امضا نماید. (٤): بعد از ملاحظه حاضری صبح، که ده دقیقه از وقت مقرری حاضری گذشت مامورین حاضری --- page 6 --- ۳ کتاب حاضری را در مرکز نزد وزیر و مستشار و مدیر مستقل، و در نائب الحکومگیها و حکومتی ها نزد مستوفی و دفتریها برده آنها حاضری مامورین متعلقه خود را از نظر گذرانیده در آخر آن، حاضری صبح را تصدیق و امضا مینمایند. (۵):- از طرف عصر نیز به اوقات معینه مدیر مأمورین و مأمورین حاضری در کتاب جدول مخصوص حاضری، امضای کافه مأمورین را در مقابل نام شان گرفته بعد ازان در همان روز به مرکز، تصدیق وزیر و یا مستشار و مدیر مستقل، و در نائب الحکومگیها و حکومتیها امضای مستوفیها و دفتریها را مینمایند. (۶):- هر مأموریکه تا ده دقیقه بعد از اوقات معینه حاضری از طرف صبح همان روز، حاضر نگردیده در مقابل نام خود در کتاب حاضری امضا ننمود غیر حاضر یکروزه شمرده میشود، و بسبب غیر حاضری یکروزه، تنخواه پنجروزه اش قطع میشود. (۷):- مبلغ غیر حاضری مأمورین در مرکز بموجب اطلاع --- page 7 --- ٤ مدیر مأمورین و آمر مأمورین که با مضای وزیر و مدیر مستقل، دو روز پیشتر از اجرای تنخواه بدائرۀ تحصیلی کل، اطلاع میدهند، و در نائب الحکومه‌گی‌ها و حکومتی‌ها بذریعۀ مستوفی‌ها و دفتری‌ها از تنخواه اشخاصی که غیر حاضر بوده‌اند قطع و تنزیل کرده شود. (۸) :— هرگاه یکی از مستلزمین حاضری از دائرۀ متعلقۀ خود بحضور ذات ملوکانه و یا بیک وزارت دائرۀ مستقله و یا به نزد نائب الحکومه‌ها و حاکم‌ها خواسته شوند، در مرکز: مدیر و یا آمر مأمورین و در ایالات، مستوفی‌ها و دفتری‌ها تکت مطبوع یعنی تکت چهاپی که موجود است برای او میدهند، بعد از اتمام کار در وقت عودت در تکت مذکور بمرکز از کاتبان حضور و یا از مدیرهای وزاراتیکه او را طلب نموده اند، و در ایالات از مکتوب نویسهای نائب الحکومه‌ها و حاکم‌ها تصدیق کار خود را حاصل نموده برای امور موظفۀ خودها عودت میکنند. --- page 8 --- (۹) ــــ هرگاه یکی از مستلزمین حاضری در اثنای کار و خدمت ، در کوچه و بازار بدون تکت دیده شوند تنخواه ده روزه شان قطع میشود . و در مرکز بذریعه دائره تحصیلی کل بموجب اطلاع مأمورین حاضری که به امضای وزیر و یا مستشار و مدیر مستقل به دائره مذکوره خبر داده میشود و در نائب الحکومه گیها و حکومتیها بتوسط مستوفیها و دفتریها از تنخواه اشخاص غیرحاضر ، مبلغ غیرحاضری آنها قطع کرده میشود . (۱۰) ــــ در مرکز ، وزیر و مستشار و مدیرهای مستقل و در نائب الحکومه گیها و حکومتیها مستوفیان و دفتریان تفتیش حاضری مأمورین متعلقه خود را صلاحیت دارند ، و مدیر مأمورین و یا آمر مأمورین ، هروقت میتوانند که به وزیر یا مستشار و یا مدیر مستقل در باب تفتیش حاضری مأمورین یادآوری نمایند . (۱۱) ــــ هرگاه یکی از مستلزمین حاضری ، مریض شود باید که در مرکز به مدیر مأمورین و یا مدیر مستقل ، و در نائب --- page 9 --- ۶ الحکومہ گی ہا و حکومتی ہا مستوفی ہا و دفتری ہا تحریراً اطلاع بدہد ، در مرکز حکیم یا طبیب یعنی داکتر مقرر سپوت قریب جای مریض را و در ولایات و ایالات ، حکیم یا داکتری که در آنجا باشد برای تداوی و تحقیق احوال مرض او فرستاده بعد از حاصل کردن تصدیق حکیم یا داکتر ، برای مدیران و سرکاتبان و مأمورین ، الی پانزده روز در سال ایام مرض شانرا مجرای بدہند . (۱۲): هر گاہ یکی از مأمورین مریض سخت بستری شد و پانزده روز قرار ماده (۱۱) تنخواہش پوره داده میشو بعد از ان هرگاه بیماریش طول کشید تا مدت یکسال در مرکز نصف تنخواه او داده میشود و در نائب الحکومہ گی ہا و حکومتی ہای اعلیٰ ربع تنخواه شان داده میشود و بعد از ان اگر مستحق مستمری بود بقرار قانون مستمری برایش مستمری داده خواهد شد ، اگر مستحق مستمری نبود از خدمت دولت سبکدوش میشود . --- page 10 --- (۱۳):- هرگاه یکی از مستلزمین حاضری عزل شود و مبلغ غیر حاضری بالای او باقی مانده باشد در مرکز، مدیر مأمورین بدائرة تحصیلی کل، خبر بدهد تا مبلغ مذکور را از خودش تحصیل کنند، و در نائب الحکومه گیها و حکومتی ها مستوفیها و دفتریها بواسطۀ تحصیلدار، از انها تحصیل کنند، و هرگا فوت شود و حق تنخواه او بالای دولت مانده باشد مبلغ غیر حاضری از تنخواه او که بر دولت مانده است گشتانده شود و باقی تنخواه آن بورثۀ او داده میشود ، واگر بالای دولت تنخواه او نمانده باشد مبلغ غیر حاضری او معاف است واز ورثۀ او گرفته نمیشود . (١٤) :- اسباب موجبۀ رخصت یعنی سببهای باعث رخصت بقرار آتی میباشد :- الف:- عروسی : خود شخص دفعۀ اوّل (٢٠) روزه . دفعۀ دوّم در صورتیکه عیال اولین او فوت --- page 11 --- ۸ شده باشد (۵) روزه. برای دیگر عروسی او یا عروسی دومین او که عیال اوّل او حیات باشد رخصتی داد نمیشود. (سه روزه):- برادر، خواهر، برادرزاده، خواهرزاده، پسر، دختر، و نواسهٔ خودش، عم، عمّه، خسربوره، خاشنه، دختراندر یا پسراندر، که بخانهٔ خودش باشند. (یک روزه):- نواسهٔ برادر و خواهر، نواسهٔ پسر و دختر، عم زاده، عمّه زاده، ماما، خاله، خسربوره، دختر یا پسر عیال که از شوهر دیگر بوده بخانهٔ خودش نباشد، عیال و بچهٔ ماما، دختر و پسرخاله، ختنه کردن برادر و پسر. ب:- فوتی: (سه روزه):- --- page 12 --- ۹ پدر، مادر، پدر کلان، مادر کلان، برادر، خواهر، برادر زاده، خواهر زاده، پسر و دختر و نواسۀ خودش، عم، عمه، خسر بره و خاشنه که بخانۀ خودش باشد، عروس و داماد، شوهر خواهر عیال خودش، دختر اندر یا پسر اندر که در خانۀ خودش باشد. والده اندر که پدر شخص حیات باشد و یا بعد از فوت پدرش بمیرد مگر بخانۀ خودش باشد. (یک روزه): نواسۀ برادر و خواهر، نواسۀ پسر و دختر، عم زاده، عمه زاده، ماما، خاله، خسر، خشو، زن برادر، دختر یا پسر اندر که بخانۀ خودش نباشد، عیال و بچۀ ماما، دختر و پسر خاله، عیال عمو. (اجازه به فاتحه): پدر و مادر و برادر و خواهر رضاعی، استا و شاگرد دینی، باجه، نواسۀ عمه، عمو، ماما، (قانون تعزیه داری) --- page 13 --- ۱۰ و خاله، خاشنه و خسربره که بخانه خودش نباشد. اجازه بجنازه همسایه . ج :- رخصتی عام : ۱:- جشن استقلال در مرکز (۸) روزه و در نایب الحکومه‌گیها و حکومتیهای اعلی (۳) روز تاریخ شروع آزادی مذکور، هر سال در تقویم یعنی در جنتری معین میشود. ۲:- عید ماه رمضان مبارک : ( روز اوّل و دوّم عید ) . ۳:- عید اضحیٰ : (یکروز قبل از عید و روز اول و دوم و سوم عید) . ۴:- دهم ماه محرم الحرام (یکروز) . ۵:- دوازدهم ربیع الاوّل بسبب مولود شریف (یکروز) . ۶:- جشن رسمی جلوس سعادت مانوس با استقلال اعلیحضرت غازی ( ۹ ) حوت اگر انعقاد جشن دژ[؟]باشد در روز آزادی[؟] . --- page 14 --- ۱۱ و اگر در روز منعقد شود (یکروز) . د :— (رخصتی اهل هنود) : ویساکه ...... (۴ روز) . اشتمی نومی و دوسیره ..... (۳ روز) . (یک روزه) روز نامی کاسنی، انند چودس، دیوالی، لوئی سنکراند مانک، شوارت، نومی نردیکشنا، رکہنی، تیکه، نومی چیتر، رام نومی. (۱۵) :— در یک فرصتی که کارهای مهم و ضروری پیش شود در مرکز وزرا ، و در ایالات نائب الحکومه ها و حکام، علاوه براوقات معینه، موقتاً برای انجام کار، ساعت کار را تزیید کرده میتوانند. (۱۶) :— مستلزمین حاضری، بعد از حاضری عصر که فرصت زیاده بدست میباشد ادای نماز عصر را مینمایند، قبل از حاضری عصر همیشه در وقت کار، کار را گذاشته نمیتوانند . توضیح فقره در وین : در ولایات ملاحظه حاضری دفتر مستوفیها مأموریکه مستوفیها تعیین کنند خواهد کرد، ملاحظه و تصدیق حاضری --- page 15 --- ۱۲ دیگر سترمین حاضری بذریعهٔ مأمورین همان شعبه با شخصی که آنها انتخاب نمایند میشود. ضمیمه قانوننامه حاضری آتیاً: اوقات حاضری مابین از ۱۵ میزان الی اخیر قوس و از اول حمل تا اخیر ثور از طرف صبح بساعت ۸ بجه تعیین یافته و حاضری عصر مأمورین از ابتدای ماه سرطان الی اخیر سنبله بساعت چهار و نیم ملاحظه میشود، ۲۵ میزان ۱۳۰۱ (تعدیل ماده ۱۱ و ۱۲) قانوننامه حاضری اگر ایام مرضی که در ماده ۱۱ ذکر گردیده در یکسال بتفریق یا مسلسل واقع شو مستحق مجرائیست لکن کن مداره ۱۵ روز بقرار ماده ۱۲ مناصفه تنخواه او کسر میشود. در حال حضر اگر مامور مریض، سکونت پذیر شهر باشد تصدیق حکیم و اگر خارج شهر باشد تصدیق قریه دار را حاضر مینمایند. در حال سفر تنها تصدیق مدیر و یا رئیس او سند کافی شمرده میشود. هرگاه مامور مریض گردیده قرار فوق تصدیق حاضر نکند غیر حاضر شناخته میشود. مورخه ۲۷ میزان ۱۳۰۲ (۱۷) : - اجرای مواد این قانوننامه را بعدالتصدیق و توزیع آن بر همه مأمورین وزارات و دوائر مستقله و نائب الحکومگیها و حکومتیها و مأمورین جانبی امر و اراده میکنم. بستن ایام رخصتی و حاضری که سابقاً اجرا داشت بعد ازین منسوخ (قانون نامه حاضری) --- page 16 --- ۱ ضمیمه قانون نامۀ حاضری ماموری که زیاده از پانزده روز مریض شود، هرگاه وظیفه آن از چنان وظائف باشد که وظائف مشترکه گفته شود، وظیفه آنرا مأمورینی که در وظیفه با هم شریک اند بدون تنخواه ایفای می کنند، و اگر وظیفه آن از وظائف مشترکه نباشد تا زمان صحت مأمور مریض هرگاه ممکن باشد وظیفه او را بذریعه یکی از مأمورین دوائر مشترکه اجرا دارند و الّا یک وکیل از طرف رئیس همان دائره مقرره شده از --- page 17 --- ۲ نصف تا سه ربع تنخواه کار مامور مریض به او داده می شود . مورخه ۲۵ جدی (۱۳۰۳) --- page 18 --- ۱ عوض مادۀ اوّل قانون نامۀ حاضری اوقات حاضری کافه مامورین از پانزدهم آخر حمل لغایتۀ پانزدهم اوّل میزان از ساعت هشت الی چهار و نیم و از پانزدهم آخر میزان لغایت پانزدهم اوّل حمل از ساعت نه الی سه و نیم منظور است، ماه مبارک رمضان اگر در اوقاتی که حاضری از ساعت هشت الی چهار و نیم است تصادف کند حصه پیشرفت آن صباحاً بساعت نه و مساءً بساعت سه اجرای حاضری میشود، و در اوقاتی که حاضری از ساعت نه الی سه و نیم است تخفیفی ندارد. . . --- page 19 --- ۲ از تاریخ نشر مادهٔ هٰذا مادهٔ اوّل قانون نامهٔ حاضری با ضمیمه ۵ ام میزان (۱۳۰۱) مذکور ملغی است . مورخه ۸ دلو (۱۳۰۳) --- page 20 --- [BLANK PAGE] --- page 21 --- [BLANK PAGE]