# Niẓāmnāmah-ʼi tashwīqīyah-ʼi ṣanāyiʻ-i dawlat-i ʻalīyah-ʼi Afghānistān نظامنامۀ تشويقيۀ صنايع دولت عليۀ افغانستان # adl0506 # Kabul], Maṭbaʻ-i Dāʼirah-ʼi Taḥrīrāt-i Majlis-i ʻĀlī-i ʻVuzarā, 1302 [1923] ]Kabul[ :مطبع دائرۀ تحريرات مجلس عالى وزرا،, . ١٣٠٢. Abstract: Law encouraging private industry. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- نظامنامه تشویق صنایع دولت علیه افغانستان در مطبع دایره تحریرات مجلس عالی وزرا زیور طبع پوشید ۳ سنبله یوم شنبه الخ ۱۳۰۲ شماره طبع اول قیمت دو پیسه --- page 2 --- نظامنامه تشویقیه صنایع دولت علیه افغانستان در مطبع دائرۀ تحریرات مجلس عالی وزرا زیور طبع پوشید مورخه یوم شنبه اول ثور سنه ۱۳۰۲ تعداد طبع اول ................... پنجهزار جلد --- page 3 --- نظامنامۀ تشویقیۀ صنایع فصل اول احکام عمومیه ۱ :- ماشین خانه‌های خرد و کلان که از طرف تبعه افغان در داخل مملکت برای اجرای یک صنعت مخصوص کرده شود از معافیات مواد ذیل استفاده کرده ۲ :- ماشین خانه‌های فوق الذکر که مطابق این نظامنامه معافی میباشند ضرور و لازم است که لا اقل با موت قوت پنج اسپه و یا اضافه از ان اجرا کی دبدان ۳ :- علاوه بران تعداد مزدور ان ماشین خانه‌های --- page 4 --- ۳ روزانه از دو نفر و یا در مدت یکسال تعدا د روزانهٔ عملهٔ ماشین خانه از ششصد نفر کمتر نباشد . ۴ :- ماشین خانه هائیکه از معافیات این نظامنامه استفاده میکنند مطابق ذیل است :- الف هر نوع ماشین خانه های صنایع که مادهٔ غیر معموله را مادهٔ معموله می سازند مثل ماشین خانه هائیکه پنبه را نخ می سازند . ب ماشین خانه هائیکه مواد نیم معموله را مواد معموله تامه میسازد مثل ماشین خانه هائیکه رشته تابیده را پارچه میسازد . ۵ :- تبعهٔ افغانی که با مردم تبعهٔ خارجیه مشارکت کرده در داخل مملکت افغانستان مثل ماشین خانه های فوق الذکر ماشین خانه تیار میکنند آنها نیز از معافیات این نظامنامه استفاده کرده میتوانند اما اینقدر است که زمین ماشین خانه و عمارت ماشین خانه بزیر تصرف تبعهٔ افغانستان میباشد و مردم تبعهٔ خارجیه که با تبایع افغانستان مشارکت کرده باشند همه نظامات و اصول مالیات افغانستان را که حالاً تعمیل میدارند ، و یا استقبالاً تعمیل خواهند نمود --- page 5 --- ۴ بمتابعت کردن مجبور هستند و همه اختلافاتیکه در بین رعایا و آنها پیش شود در محاکم افغانستان مطابق قواعد خود دولت افغانیه فیصله کرده میشود . ۶:- حکومت افغانستان این حق مشارکت تبعهٔ خارجیه را هر وقت که لزوم و ضرورت می بیند موقوف و یا محدود کرده میتواند فصل دوّم مساعدات معافیات ۷:- برای کسانیکه تیار کردن ماشین خانه های فوق الذکر را آرزو و خ[واهش] کنند از طرف دولت زمینیکه برای ماشین خانه بکار میباشد بدون قیمت داده میشود نهایت موازی این زمین پن[ج] جریب است . ۸:- در صورتیکه از پنج جریب زمین اضافه بکار باش[د] اضافهٔ آن زمین هرگاه از دولت باشد از طرف دولت و اگر از اهالی باشد دولت از اهالی بوجۀ نصف خرید[ه بدست؟] --- page 6 --- ده سال برای کسانیکه ماشین خانه میسازند از طرف دولت داده میشود . ٩ :— برای تعمیر ماشین خانه و برای آوردن موتر ماشین و سایر اشیاء لازمه اشخاصیکه وجه تقاوی از دولت خواهش کنند موافق مواد نظامنامه تقاوی تجاریه از طرف دولت تقاوی برای شان داده میشود . ١٠ :— محصول مالیات زمین ماشین خانه امثال محصول صفائی و تنظیفات بلدیه و غیره در مدت ده سال معاف است . ١١ :— موترهای ماشین خانه و امثال خشت پخته آتشی و آهن و الات و ادوات سائره که در داخل افغانستان مطابق قیمت مال خارجیه تدارک کرده نمیشود تا مدت پنج سال از محصول گمرک معاف هستند . ١٢ :— مواد ابتدائیه و رنگ و دیگر اشیائیکه برای اجرای کار ماشین خانه لزوم و ضرورت دیده میشود و در داخل افغانستان تدارک آن غیر ممکن باشد آنها نیز بقدر لزوم و کار آمد ماشین خانه در مدت پنج سال از محصول گمرک معاف میباشند . --- page 7 --- ۱۳: — حکومت افغانستان برای کارآمد خود دولت ترجیحاً از و اشیا ساخته ماشین خانه های مذکوره را خریدار — میدارد اگر یک کار مستعجل پیش نشود حکومت از ین ماشین خانه های داخلی احتیاج و کارآمد خود را علی الترتیب و مطابق قیمت بازار بوجه نقد خرید و ماشین خانه های مذکور را ضمانت مینماید . ۱۴: — برای حمایت ماشین خانه های داخلی حکومت افغانستان محصول گمرک موادیکه مثل آن در داخل مملکت ساخته میشا مطابق اندازۀ احتیاجات مملکت محصول آنرا افضا کرده یا دخول این قسم اشیا را تاماً از خارج موقوف کرده میتوانند . ۱۵ : — برای تشویق صنایع داخلیه حکومت نیز مختار است که محصول اخراجات مال ساخت داخلیه روانه خارج کم کرده و یا تماماً معاف کند . ۱۶: — کسانیکه در داخل مملکت ماشین خانه می سازند ا لزوم و ضرورت ببینند برای تعمیر ماشین خانه ها آور اداره ماشین خانه و برای تعلیم صنعت از خارجی . --- page 8 --- ۷ مثل انجینر و غیره کسان آورده و بر عمله ماشین خانه خو تعلیم کارداده میتواند اگر برای یک صنعت در خدمت حکومت انجینر جداگانه موجود باشد اصحاب ماشین خانها ازین انجینر ہا نیز بواسطهٔ حکومت کار گرفته میتونند ۱۷:- وزارت تجارت بذریعهٔ سفرا و قونسلہای مقیم خارجیه و یا بواسطهٔ نمایندہای تجارتی افغانیه برا آوردن ماشین و سائر آلات و ادوات لازمه به تبعهٔ افغانیه و اجرا کردن همه گونه تسهیلات آن مطف ومکلف است . ۱۸:- ماشین های کلانیکه بذریعه یا بو و اشتر آورده نشوند از طرف حکومت کمک داده و بکرایه جزوی و مناسب بعرادهٔ فیلی و موترهای لاری و غیره حمل و نقل کرده میشود . فصل سوم اصول گرفتن اجازت ۱۹ :- کسانیکه مطابق تفصیلات فوق اجرای یک کار صنایع را --- page 9 --- ۸ خیال آرزو دارند بذریعه یک عریضه قبل از موعد معینه تقاوی که در نظامنامه مخصوصه اش ایضاح یافته در ولایات به مجالس مشاوره مرکزی آنجا عارض میشوند. و مجلسهای مشوره بعد از قرار داد عرض شان را بنائب الحکومه گیها وحکومتی های عالی مید و آنها از وزارت تجارت منظوری قرار داد شان را حاصل کرده بموعد تقاوی اجرا میدارند ۲۰: عارض در عریضه خود اولاً اسم و اگر شرکاء باشد اسامی شرکا و اگر ممکن باشد یک قطعه نقشه ماشین خانه وثانیاً جنس ماشین آلات و ادواتی بکار داشته باشند با قیمت آن ثالثاً جنس معم و مقدار معمولات و تعداد مزدوران که در مدت یکسال بکار میباشد یا مقدار تقاوی که از ط حکومت خواهش مینماید جداگانه جداگانه بخط میدارد . ۲۱: در مجالس مشاوره در مدت یکماه لازم است که ب عرض عارض مذکور یک قرار داد داده و بمعا ۳۰ --- page 10 --- تفہیم کرده شود اگر در مدت مذکور جواب داده نشود و یا جواب رد و انکار داده شود عارض بوزارت تجارت عریضۀ خود را تقدیم مینماید و بر علیۀ قرار دا مجالس مشاوره اعتراض نموده میتواند . ۲۲ :- وزارت تجارت در مدت یکماه در بارۀ عریضۀ مذکور بقرار داد آن مؤظف است اگر در مدت مذکور از طرف وزارت تجارت قرار داد داده نشده باشد و یا جواب رد داده شده باشد عارض بشورا دولت مراجعت کرده میتواند شورای دولت نیز در مدت یکماه یک قرار داد داده و بحضور علیحضرت همایو عرض مینماید . فصل چهارم احکام جزائیه ۲۳ :- کسانیکه از تاریخ گرفتن اجازت در مدت سال --- page 11 --- ۱۰ ماشین خانه خود را تیار کرده وبکار آغاز نمیکند زمین که داده شده با شد بهمرای تقاوی از وی واپس گرفته میشود، واگر درینمدت بدون محصول ازخارج مال آورده با شد مقدار محصول آن نیز گرفته میشود . ۲۴ :- کسانیکه بعد از تیار کردن ماشین خانه خود در زمان که بلا سبب مقبولی که در مدت سه سال از طرف وزارت تجارت تصدیق نگرفته با شد و تعطیل درکار کنند معافیاتیکه درین نظامنامه مندرج است ساقط میشه زمینیکه برای او داده شده است بهمرای تقاوی نیز واپس گرفته میشود درینصورت و در صورت ماده (۳) صاحب ماشین خانه اگر زمین سر کاری را پس نمیتواند قیمت زمین مذکور را که در زمان دادن قیمت شده است از نزدش گرفته میشود . ۲۵ :- اگر بیک سبب معقول معطلی ماشین خانه از طرف وزارت تجارت تصدیق نشده با شد اصحا ماشین خانه با شورای دولت مراجعت نمود قرارداد وزارت مذکور اعتراض کرده میتول --- page 12 --- ١١ زمین ماشین خانه ہائیکه در مدت ده سال علی الدوام معطلی در کار نکرده باشند بعد از ده سال زمین مذکور از اصحا وی عیناً و یا نقلاً بهیچ صورت واپس گرفته نمیشود . ۲۶ :- اصحاب ماشین خانه ہائیکه ازین نظامنامه استفاد میکنند مجبور و مکلف هستند که در ابتدای ہر سال یک جدول اتیہ الذکر را تنظیم نموده و بنائب الحکومه و یا حاکم اعلی تقدیم بدارند . نمونه این جدول از طرف وزارت تجارت تنظیم گردیده برای نائب الحکومه و حاکم اعلی فرستاده میشود . درین جدول مواد ذیل تحریر می یابد :- الف مقدار و موازی مواد خام و نیم معموله که در مدت یکسال در ماشین خانه بمصرف رسانیده میشود . ب مقدار اشیائیکه ازین مواد ساخته شده است. ج تعداد نفری عمله و اشخاص متخصص قسم انجیر و قسم باشی آن . د سیاهه یومیه عمله که در مدت یکسال در ماشین خانه کار کرده باشند . --- page 13 --- ۱۲ ۱۲۷ - اصحاب ماشین خانه ها که از ابتدای سال در مدت سه ماه این جدول را بنآئب الحکومه و حاکم اعلی نمیدهند از پنجاه روپیه الی یکصد روپیه بجرای نقدی محکوم میشوند . اگر از ابتدای سال در مدت سه ماه را و بعد از خبر دادن نائب الحکومه و یا حاکم اعلی بتکرار نمیدهند برای این سال از معافیات این نظامنامه استفاده کرده نمیتوانند . ۲۸ - مامورین وزارت تجارت ماشین خانه ها را تفتیش و صحت این جدول را که در فوق ذکر شده است عند اللزوم تدقیق کرده میتوانند و مامورینکه شخصاً بطور تفتیش معلوم باشد اگر از طرف اصحاب ماشین خانه برای تفتیش ممانعت کرده شوند نزدشان از صد روپیه الی دو صد ۲۹ - اگر در اثنای این تحقیقات معلوم گردید مواد خام و یا نیم معموله که برای کار آمد ماشین خانه بدون محصول آورده شده است از مقدار اشیاء معموله مقدار یکه در ماشین خانه جنساً موجود با شه و سه یعنی فاصله کارآمد آن بقسم گریز یی و غیر محصول که --- page 14 --- ۱۳ بوده باشد قیمت همان مال از نزدش زجرا گرفته میشود. ٣٠:- همه اشیائیکه برای کار آمد ماشین خانه بدون محصول از خارج مملکت آورده شده است پس از ملاحظه و اجازه مأمورین گمرک ضرور ولازم است که رأساً بماشین خانه آورده شود وفقط برای کار این ماشین خانه بمصرف برساند. اگر اصحاب ماشین خانه آرزو بدارند که این اشیاء معافی را بدیگر جا بفروش برسانند مجبور و مکلف هستند که بمأمور گمرک خبر داده و محصول آنرا مطابق نظامنامه گمرک بدهند. اگر اشیای مذکوره بطور گریزی در خارج ماشین خانه گرفته شود اشیاء مذکوره از طرف دولت موافق قانون گمرک ضبط میشود. ۳۱:- تطبیق و اجرای احکام این نظامنامه را وزارت تجارت موظف است. --- page 15 --- ۱۳ ادخال احکام این نظامنامه را در نظامات دولت منظور فرمودیم --- page 16 --- [BLANK PAGE] --- page 17 --- [BLANK PAGE]