# Niẓāmnāmah-ʾi nikāḥ, ʻarūsī, khatnahʹsūrī ‏نظامنامۀ نكاح، عرعسى، ختنه‌سورى # adl0488 # Kābul, Maṭbaʻ-i Ḥurūfī Māshinkhānah, 1300 [1921] ‏كابل :‏‏مطبعه حروفى ماشينخانه،‏, . ‏١٣٠٠. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- [BLANK PAGE] --- page 2 --- [BLANK PAGE] --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- ( نظامنامۀ نکاح ، عروسی ) ختنه سوری در مطبع حروفی ماشین‌خانۀ دارالسلطنۀ کابل طبع گردید سنه ۱۳۰۰ شمسی طبع اول – عدد ۱۰۰۰ --- page 5 --- ( ۲ ) ( هو ) نظام نامۀ نکاح ، عروسی ، ختنه سوری چون بسیاری دعاوی از باعث وصلت های حالت صغارت و یا کش مخارج معاملات نکاح و عروسی و تظلم و تعدی شوهران در حق زنان عاجزه در محکمۀ شرعیه بکثرت ، و حقیقتاً مصدر هر گونه دعوی و نفاق دیده میشد بنا بر انسداد تظلم و رفع منازعه ومناقشه ومساوات زنها در حقوق که مطابق شرع شریف و موافق ملت حنیف است قواعد ذیل را امر فرمودیم :- قاعدۀ اول - چون حکم عمومی حضرت الهی جل جلاله بموجب آیه کریمه چنانست [ فانکحوا ماطاب لكم من النساء مثنی و ثلاث و رباع فان خفتم ان لا تعدلوا فواحدة ] پس نکاح کنید آنچه پسند باشد شما را از زنان دو دو --- page 6 --- (۳) به سه، چهار چهار، پس اگر ترسیدید که عدل ومساوات حقوق را نکنید بیکزن بگیرید. لهذا درینصورت هر مسلمان که خلاف امر خداوندی را بدارد باعث خسران دارین او خواهد بود بنابران بقرار امر حضرت حق جل علی شانه حکم میفرمائیم که بیست روز بعد از نشر اعلان نظام نامۀ هذا هرشخصيكه يك زن یادو ، سه زن داشته باشد وخیال دیگر عقد نکاح را بکند تصدیق عدالت ومساوات او را نفری درست متدین درمحکمه اصلاحیه بدارد بعد از حصول اجازه نامۀ محکمۀ اصلاحیه بقرار قاعدۀ آینده عقد نکاح مذکور کرده شود. قاعدۀ ۲ - هرشخصیکه خلاف حکم قاعدۀ اول کرده بدون اجازه نامۀ محکمۀ اصلاحیه برنکاح ثانی یا ثالث یا رابع جسارت ورزیده بود یادو سال محبوس و یا دو هزار روپیه جزای نقدی از نزد او گرفته میشود. هرگاه در مدت زنده گی و معاش زن دوم، بعد از تصدیق عدالت نفری مصدقین خلاف قاعدۀ عدالت در --- page 7 --- ( ٤ ) بين شان ظاهر شد. مصدقین عدالت بجزای نقدی فی نفر یکهزار روپیه و یاحبس یکسال مواخذه میشوند قاعده ٣ - عاقد نکاح هرگاه خلاف قاعده اول نموده وبدون اجازه نامه محکمه اصلاحیه عقد نکاح علاوه از يك زن را نموده بودند بقرار قاعده دوم مسئول است . قاعده ٤ - هر کسیکه سابق از اعلان نظامنامه هذا اضافه از يك زن داشته باشد در گذران و یا معاش نفقه همراه يك زن ویا زنهای خود خلاف شرع انور رفتار بدارد واستغاثه زنهای او در محکمه شرعیه برسد مطابق شرع مطهر از شخص مذکور بازخواست میشود . قاعده ٥ - نکاح حالت صغارت قبل از بلوغ موقوف است . قاعده ٦ - عقد نکاح قبل از سن ١٣ ساله گی کرده نشود . قاعده ٧ - در بین عموم رواج است که اول شیرینی خوری کرده و این را نامزادی نام نهاده باز بعد از مدتى يك شب را شب حنا معین کرده و فردای آن نکاح ازدحامی نموده معاملات وصلت را انجام میدادند درینصورت یکی برای طرفین دشواری دوم مصارف بی محل ، سوم --- page 8 --- ( ٥ ) منجر بدعوی میشود بنابراین همین طریقه شیرینی خوری را که نامزدی میگویند مطلق منع فرمودیم ، یعنی هرکه خیال وصلت را داشته باشد اول از خودیهای جانبین برضای زن و مرد در بین خودها حرف زده و انجام وصلت را کرده در بدل همین شیرینی خوری چنین نکاح که بدون بعضی اقربای قریب ، و چند نفر مثل ملای عاقد نکاح ، و شهودان دیگر ازدحام و جمعیت و شیرینی که معمول است مطلق جاری ندارند اینکه معامله نکاح بطوریکه هدایت شده بانجام رسید البته منکوحه بخانه که هست میباشد هر وقت که رضای جانبین شود سررشته عروسی لازمه را که اخراجات آن قید دارد انجام کرده بخوبی و خوشی بدارند تا در وصلت رغبت و از اولاد برکت بیابند . قاعدۀ ۸ - آنچه وصلت و نامزادی که در زمان صغارت سابق برین واقع شده باشد الی ابتدای سنه ۱۳۰۱ در محکمه های شرعیه قطع و فیصله شود . بعد از انقضای میعاد مذکور دعاوی احدی شنیده نمیشود . --- page 9 --- ( 6 ) قاعدة 9 - رسوم بدی دادن یا زن را بجبر و کره بمیراث گرفتن و عیال شخصی را موروثه خود دانستن مطلقاً ممنوع و موقوف است . قاعدة 10 - زن بیوه و طلاق شده را کسی از شوهر کردن بتخویف و تهدید منع نکند . قاعدة 11 - رسوم عیدی و براتی که بخانه عروس برده میشد موقوف است . قاعدة 12 - بدون از رضای ناکح و منکوحه هرگاه شخصی جبرا کسی را بشخصی داده بود عاقد جابر بجزای نقدی دوهزار روپیه یادو سال حبس مواخذه میشود . قاعدة 13 - مجرمین که بجزای نقدی یا حبس محکوم میشوند آن اشخاصی که استعداد مالی داشته و جرم ممنوعه را بنا بر قدرت دادن جرم ارتکاب کنند آن اشخاص بجزای حبس محکوم میشوند نه جزای نقدی کسانیکه توانائی رسانیدن جزای نقدی را نداشته باشد البته توقیف میگردد . قاعدة 14 - شیرینی عقد نکاح از نیم چهارک الی يك چهارك نقل یامیوه اضافه نباشد . --- page 10 --- (۸) قاعده ۱۵ – مهر جمیع طوایف عموماً اضافه از سی روپیه موقوف است شیر بها و ولور و قلین و طویانه قطعاً گرفته نشود قاعده ۱۶ – لباس که ناکح جهة منکوحه میدهد بقرار ذیل :- اول اشخاص متمول – ابریشمی مکمل (۴) دست پشمی ونخی مکمل (۴) دست دوم – اشخاص متوسط – ابریشمی مکمل ۳ دست پشمی ونخی مکمل ۳ دست سوم – اشخاص کم استعداد – پشمی ونخی مکمل ۳ دست قاعده ۱۷ – رخت داماد که از طرف عروس خیل داده میشد قطعاً موقوف داده نشود قاعده ۱۸ – جهیز که از خانه پدر یا مادر یا والی برای عروس داده میشد در مجلس بقسم سیاقداری و خود نمائی جهة عروس میدادند موقوف فرموده شد اگر بعد از عروسی چیزی برای دختر خود میدادند مخیرند . قاعده ۱۹ – اگر بعد از معاملهٔ عروسی شوهر و یا داماد خیل یا پدر خیل عروس برای عروس زیور یا دیگر اسباب در خانه --- page 11 --- (۸) خود میدادند اختیار دارند منع نیست و دادن آن جبری هم نیست . قاعدهٔ ۲۰ - درشب حنا هرگاه شخصی برضای خود بقسم میله مجلس زنانه ومردانه بدارد ممانعت نیست لاکن شیرینی ومیوه اضافه ازاندازه خوراکی نباشد ومهمانان بخانه های خود نبرند . قاعدهٔ ۲۱ - برای ملای عاقد نکاح اضافه از پنچروپیه الی بیست روپیه داده نشود . قاعدهٔ ۲۲ - جمعیت ختنه سوری مثل میله زنانه ومردانه که خرج زیاد ومصرف رایگان میشد منع فرمودیم میله مذکور کرده نشود . قاعدهٔ ۲۳ - نظام نامه که درسال گذشته ۱۲۹۹ دراجرای آن حکم شده بود از تاریخ جاری شدن نظام نامه هذا منسوخ است . قاعدهٔ ٢٤ - باجرای این نظام نامه وزیر عدلیه مامور است . ادخال این نظام نامه را درجملهٔ نظام نامه های دولت واجرای احکام آن را امر واراده مینمایم . --- page 12 --- [BLANK PAGE] --- page 13 --- [BLANK PAGE]