نظامنامه حصه سوم گمرک بمطبعه مکتب فنون حربیه طبع گردید. نظامنامۀ اخذ رسوم گمرک مطبعه مکتب فنون حربیه طبع گردید . طبع اول کابل - اول ماه حمل - ۱۳۰۰ عدد ۲۰۰۰ بسم الله الرحمن الرحیم محض سهولت کار و راحت رعایای تبعه خودمان : کافه محصولات را که پیشتر به رسومات ۱ ۲ ۳ بارآنه - و وزن - و قیمت مال - و عا ه ٦ و جادانه - و توبانه - و بنامهای طره ۱ ۲ و متعدده - شصت یکه - چهل یکه - ٤ ه ٦ و دلالی - قدیمی و جدیدی - گوندی V ۸ ۹ صد ده شاهی - آرت - طلایلی - [ILL] ۳ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ١٤ قم چین پولی – چراغی – سرسلامتی – بدرقه کی ١٥ ١٦ ۱۷ ۱۸ گیمه باجی – شاهی کی – سوابداری – پای موری ۱۹ ۲۰ ۲۱ صد دیناری – دو پیسه کی – شاه کنجی – ۲۲ ۲۳ ٢٤ ٢٥ گذری – معمولی – قادر خانی – قپان پولی – ٢٦ ۲۷ ۲۸ شکه پولی – قافله باشی – و كنيز و غلام پولی وغيره ياد ودرآمد و روانه کی خارجیه وداخلیه ؛ عليحده عليحده در هر بندر وهركمرك گرفته ميشد همى را يك جا ، مزج وضم نموده به تقسیمات وترتيبات منظمه تحويل فرموديم . و بررسوم يعنى بر محصول بعض اشيا واجناس فیشن که ادخال آنها بوطن ٤ جزنقص وضرر، اثری نداشت افزودیم. تا رفته رفته بعد ازین ورود ورواج آنها در خطهٔ مقدس افغانستان مسدود و مطرود گشته عادت وخیم استعمال آنها بکلی مندفع شود و دولت وملت از مضرات غیر مرئیهٔ آنها رهائی یابد. برخلاف آن، محصول اشیائی را که موجب مزید نفع ملت، تصور میشد کم نموده بقرار قیمت نرخ روز، محصول مجموع اشیاء و اجناس را فیصد روپیه مقرر و معین کردیم. تا جری که در يك موضع، محصول مقرره را مطابق قاعده، تأدیه کرد مختار است که در تمام قلمرو سلطنت و سائر دول، امتمهٔ خودش را آزادانه نقل وحرکت بدهد. و مدیران گمرکها و مأمورین بندرها سند و دست آویز او را معاینه نموده دیگر بخصوص اخذ محصول هیچ مزاحمت نکرده متعرض او نشوند. در باد ف بد اخ هرجا ازخا دارد صو شرو که ق تفتی نمو عما فصل ( ۱ ) در باب تعیین رسوم یعنی تعیین محصولات فصل مذکور مواد آتیه را محتویست : ( ماده اول ) - ادخالات است . سائر اموال واجناس را که از ممالک خارج بداخل خطه افغانستان آورده میشود [ بهر راه و از هر جائیکه باشد ] ادخالات گوئیم محصولاتیکه بر ادخالات مجدداً منصوب کرده ایم سه صورت دارد : صورت اول : - محصول قرآن کریم و تفاسیر شریف و وظائف و اوراد متعلق عبادات را که تا این اخذ میشد معاف فرمودیم . کذالك محصول تفنك و تفنکچه کارطوسی را مع کارطوس نیز موقوف نمودیم تا هر که خواهد بدون تأدیه محصول بداخل مملکت بیارد . ٦ صورت دوم:— اشیائیکه حضور شاهانه مضرمنافع و مفسد اخلاق ملت میداند محض منع ادخال و استعمال آنها در وطن ، بر محصول آنها افزوده و این بسه نوع منقسم گردیده است : نوع اول : — اجناسی اند که جمل قیمت نرخ روز مال ؛ محصول آنها فیصد دوسا روپیه مقرر شده است . و اینها این اند : — سکریت وسگار ، — پنیر و شیر و مسکه ، — قطعه بازی ، — چرس و تمباکو . نوع دوم : — اشیائیکه محصول آنه حسب قیمت نرخ روز مال ؛ فیصد یکصد روپی معین گردیده است . واینها بقرار ذیل اند : — گل سر مصنوعی هررنك اطلسی و کاغذی و غیره ، ۷ — پودرها وسرخی های هررقم ، — قالین اوروپاوی یعنی اوروپی متن و حاشیه ، — دستمال های عرق پاک نخی و ابریشمی وسندی هررنك ، — بکس آئینه و شانه و بکس اسباب حمام و سامان غسل ، — کالر های مردانه سخت و نرم هر نوع ، — پراهن های سینه سخت و کف ويخن سخت ونرم سحن سفید وچيتی و ابریشمی ، — کتاب های البم هر قسم ، — چوب دست هر قسم ، — مرواريد بغك واقسام كل يخن ، — اشیای کلونه يعنى بازیچه اطفال ، — بوتل ترموز هر رقم و صراحی معه قاب و بدون قاب که آب را کرم و سرد نگاه میکند ، ۸ - عکس - نقشه - پوست کارد - آئینه جهان نما - آئینه قلبك بسیار خورد - سنک های سرمیزی هرقسم و سکرت دانی هرقسم ، - بسکت ها ، قهوه ، کافی ، - شیرینی ، نصوار ، - قند سیاه وشکر سرخ - حناء - وسمه ، - دستمال کردن سلدراج و پرهن جرابی ابریشمی ، - خشخاش - عسل . نوع سه ووم - : ازقرارفیصد نجاه روپیا اینها بقرارذیل است : - پیراهن های دوخته کاون ابریشمی ونخی - بالاپوش های کاون وبالا تنه های ساخته کی آن که ازهرجنس ابریشمی ونخی باشد، - کلاه ودستمال های سر - کلاه زنانه هررنگ، ۹ ـ جراب زنانه ومردانه ابریشمى ودست كش هاى ابریشمى هر نوع ، ـ چاى هر رقم ، ـ دکمه شاخى ـ چرمى وغيره از رقم كرتى و بالاپوش ، ـ رنك بوت ، ـ فيته هاى هررنك کارآمد کاون كالرهاى زنانه هرر نك ، ـ پرهای کردن ، ـ موى مصنوعى هر رنگ ، ـ ميز پوش های ابريشمی وپشمی و جیمی وغیره هررنك ودستمال خطائى ابريشمى ، ـ کمربند که بالای کاون بسته میشود نخی وابريشمى وغيره ، ـ سركوت وپلان زنانه که از تکه های ماهوت ومخمل و وليشن وغيره اجناس باشد ، آئینه رد ، کبريت سعه ، جرابی رويها ، نخی ا خة باشد، ررنگ ۱۰ - هر نوع، فلرهای زنانه . - پرکلاه زنانه هر رقم ، - فیته و کتو های ابریشمی وسندی ، - سلمه وستاره و کلاه باتون جته ، - دست کول های زنانه ، - بن هر نوع ، - مفلرهای مردانه نخی وابریشمی وسند - اوتو وماشین وکیرای موی و کارد وغ - همه اقسام وانواع مرتبان وگلدانهای چی - کوت های خواب مردانه ، - کمخواب بنارسی سچه و کمخوا کجراتی وولایتی وروسی وچادرساز جته وسچه ، - شال خلیل خانی وابره ورضائی ونما و شاه پسندی وشال چادر و دستار وشا کوسه پتو والوان ساخت کشمیر ولکه صو وشال و پتوی پشمی امرتسری والم اشیا ۱۱ مشهدی و کرمانی ، — چوکی و کوچ اطلسی و مخمل و قیرمه ، — انواع کاغذ دیواری ، — قاب عکس خورد و کلان هر رقم ، — اقسام صندوق چه های ژاپونی (چاپانی) و جستی و کلیتی ، — وازه لین ، گلیسرین ، روغن موی ، — صندوقچه ، الماری ، میز چینیائی روغنی . — همه انواع تکمه کف و یخن و صابون های خوشبوی اعلی ، — پنبه ، — رنگ نقاشی ، — رنگ قرمزی و غیره که در بین قطی می آید — قلم سربی یعنی پنسيل ، صورت سه ووم : — اموال و اجناس ضروريه : و این اشیای لازمه که وجود آنها جهت مصارف عمومیه ۱۲ بکار است و سابق ازین بباعث عدم انتظام در امور گمرک ، محصولات متنوعه و مفرطه از آنها گرفته میشد الحال ٨ شعبۀ آنها را مرتب نموده اينك با محصولات معينۀ آنها در ذيل : مندرج گرديد . شعبۀ اول : ــ اشیائیکه از قرار فی صد سی روپیه بر آنها محصول : معین گردیده : ــ بوت مردانه و زنانه ، ــ جوتی زری زنانه و مردانه ، ــ گلاباتون سچه . شعبۀ دوم : ــ فی صد بیست و پنجروپیه : ــ کارچوب زری از سان (صحن) وململ و داكه وگاج ، ــ لنگی پشاوری و مشهدی و بخارایی ، ــ پوست سمور و کیش و سنجاب والثابی وقرساق و کمچت ، ۱۳ — چوکی بیتی و چوبی و آهنی ، — قند سفید کانپوری و روسی و خشق ، -- تیل خاک و پترول و الف و غیره انواع تیل ، — زرد چوبه درست و میده ، شعبه سه ووم : — فی صد بیست روپیه ، — شکربوره ، نبات و شکوتری . . شعبه چهارم : — فی صد شانزده روپیه محصول . اجناس آن ؛ بقرار ذیل است : رخت باب از قبیل سان (صحن) سفید : ۱) : — سان کوره ، ململ ، داکه ، چیت ، صندوف ، سلك ، كريب ، جيم ، پاچ ، الوان ، شبنم ، شیطان تری ، ماهوت ، کشمیره ، درب ، کستور ، برك ، بشرویه ، طلا قسکه ، مخمل ، اطلس ، طوار ، جفون ، ادرس ، ١٤ ابر ، بی قصب ، کلاغی و دیگر ساثر رخت باب ابریشمی ، نخی ، سندی و پشمی . ۲ ) : - ابریشم رنگه امرتسری . ۳ ) : - اسباب سیمساری و بخاره کی - از قبیل گوت - نخ مختك - سوزن - انگشتر کتو های نخی - سرچادر - فنی حلبی و غیره حلبی باب ، تکمه پیرهن مروارید سنگی و مومی - جراب و پیرهن وزیر پیرهن های نخی و پشمی - وصالها کلابی و پیرسوب و دیگر رقم مروجی - برنجی وشانه - قفل - چاقو - مقراض کلاه - عرقجین - آینه بلور قدنما و خورد - و تمامی اسباب سیمساری و بخاره ٤ ) : - جوتی ساده - کمان - موزه - محی - کلوش - زین و قیزه - کرم ه ) : ٦ ) : ٧ ) : ٨ ) : ٩ ) : ۱۰ ) ۱۱ ) ١٥ وباقی اسباب ساخته کی چرمی ، (٥) : — شطرنجی جدید ولباس مستعمل — وبوت مستعمل ، (٦) : — نیل ملتانی و خاکه نیل ، (٧) : — چینی باب ، مثل چاينك وپياله ونعل بكی — كاسه — پشقاب — غوری — گیلاس — قنددانی — شیردانی — آینه باب عمارت ودیگر انواع چینی ، (٨) : — کریانه باب عطاری — مثل مرچ سیاه و ميخك — و ادویه یونانی و جمیع کریانه باب ، (٩) : — انواع گوگرد — و شمع خورد وكلان — نخ كدة سفید و رنگه واقسام کاغذ و پاکت ، (١٠) : — مس تخته وساخته وظروف جرمن سلور و برنجی و المونیوم و چودنی ، (١١) :— آهن — میخ هررقم و آهن چادر ناوه دار ١٦ وسیاه و آهن پتی و نعل و میخ و ساخته و تابه آهنی و کلند و فا و جمیع اسباب آهنی و فولادی ، (۱۲) : - میخ سیمی و دستگیر و قلفك وچپ و سوهان و سائر اسباب خورده فروش (۱۳) : - چرم گاو میشی و غیره چرم باب و خام ، (١٤) : - پکه هندوستانی ، منچی ، بوری صابون رخت شویی ، (١٥) : - تیل سوزکوکی ، فرشی ، سقفی چراغ ، لعل تین ، چراغ برقی وغیره چراغ . (١٦) : - اوتوموبیل یعنی موتور، موتور بایسکل جوری ، بایسکل وغیره هر رقم (۱۷) : - اسباب دوخته وساخته بخارایی وسل مثل چوخه و جای نماز چکن دوز ۱۷ روجایی ، سوزنی ، سرانداز ، پطنوس پوش ، قلپاق بخارایی وغیره . — اسپ ، اشتر ، مرکب ، قاطر ، گاو وغیره حیوانات . — پرباب منكا وتوشك . شعبه پنجم : — فی صد ده روپیه — نوار وطناب نخی ، — خیمه وتجیر هر نوع ، — سفیده کاشغری ، روغنی ، سفیده جستی ، سیاه روغنی و سندروس ، — سیم آهنی و سیم برنجی لك ، — پت شال پتو ، — قالین ، قالینچه ، گلیم و نمد . — پوست سیاه گوش ، خفك و روباه ، — کتابهای علمی ، ادبیات ، قصه جات ، ناول ها ، غزلیات و غیره . ۱۸ شعبۀ ششم : - فی صد پنجروپیه : - برنج تخته و ورقی ، - قلی و جست و انواع ادویۀ طبیه . شعبۀ هفتم : - ازقرار فی صد دوروپیه : کابلی : - ابریشم چله وباف کلاوه و لب آبی بخارا وایران وروس که بخود افغانستا فروخته شود . شعبۀ هشتم : - که از قرار قیمت ر روز فی صد یك قران محصول مقرر گردیده : - نقرۀ يامو ، روپیه کلدار و روبل روسی روپیۀ خطائی ، روپیۀ ایرانی ، تنك بخارایی ، اورگنجی ، تنگۀ روسی طلای مسكوك ، شکسته ، خشت طلا جواهرات . ماده دووم - اخراجات کافه اموال و اشیائیکه از داخل مملکت افغانستان بدول خارجیه فرستاده یا برده میشود «اخراجات» نامیده میشود. و محصولاتی که برای اخراجات ، مقنن و معین گردیده است از صورتهای ذیل معلوم میشود : صورت اول : - اشیاء و امتعه که از دار السلطنه و ملحقات آن بخارج میرود محصول آنها به انواع ذیل است : ا - از قرار فی صد هشتاد روپیه : انار . ب - فی صد پنجاه روپیه : - منقح ، مغز پسته و پسته پوست دار ، مغز بادام و بادام پوست دار ، جلغوزه ، هنگ ، - آلو بخارا ، گل سرخ و سماروغ . ج - از قرار فی صد چهل روپیه : زیره . د - فی صد سی روپیه کابلی : ۲۰ ــ غولنک ، کشته و شقاقل ، ــ تخم شبدر ، ه ــ فی صد بیست و پنجروپیه کابلی : ــ کشمش سبز ، کشمش سرخ ، توت خشك ، ــ پوست خام بزی ، کوسفندی و کاوی ، ــ پوستین و پوستین چه ، ــ بزغنج و اسفرك ، و ــ فی صد بیست روپیه کابلی : ــ کل زوفا ، بهمن سفید ، شیر خشت ، ترنجبین و زرشك ، ــ انگور قطی ، کچاوه ، خربوزه و تربوز ، ز ــ از قرار فی صد پانزده روپیه کابلی : ــ مغز خسته ، ــ اشتنق ، ــ تنباکو ، ح ــ فی صد ده روپیه : ــ قالین ، قالینچه ، پرده خرکاه ، جوال ، ــ ز ۲۱ قالین هر نوع و گلیم ، - تریاك ، - سرش کاهی ، - قروت ، - پوست روباه ، خفك ، التایی ، خز ، قرساق ، پلنگ ، شیر ، سیاه کوش ، کرگ ، خرس و شغال . ط - فی صد پنج روپیه : - کفش جسته ، - روده خام وزه ندافى ، - قناویز کابلی و دستمال ، - کشمرۀ بافت ماشین خانه وغیره بافت داخله . ی - از قرار فی صد دوروپیه : پتوی کابلی ، پت پتو . ! - فی صد يك روپيه : ابریشم چله و بافت و کلاوه لب آبی و گلاباتون سچه . ل ، - زیور و جواهر پیاده . صورت دووم - : اجناس و امتعه که ۲۲ از قندهار و ملحقات آن بمخارج میرود محصول آنها بقرار آتی مقرر شده : ا ـ هشتاد روپیه فی صد محصول دارد و منقع ، تربوز ، خربوزه و انار . ب ـ از قرار فی صد شصت و پنج کابلی : پشم گوسفندی که از هرات پشت رود و فراه به قندهار آمده بمخارج می رود. کذالك پشم گوسفندی خود قندهار و ملحقات آن که بمخارج میرود محصول رود و خروج ۱ یکجاء گردیده معین شده ج ـ پنجاه روپیه فی صد محصول دارند ـ مغز پسته و پستهٔ پوست دار و مغز بادام و بادام پوست دار ، ـ آلو بخارای تازه و خشك ، ـ هنگ ، ـ شفتالو ، بهی و کشمش آته ، ـ رودنگ و ماش سیاه . د ـ فی صد چهل و پنج روپیه : بزغنج ۲۳ ه — فی صد چهل روپیه : زیره و کشمش سیاه . و — ازقرار صدسی وپنج روپیه : آبجوش . ز — فی صد سی روپیه : — انگور ، کشمش سبز ، کشمش سرخ ، کشته و شکرپاره ، — شقاقل و عناب ، — سیب و ناك . ح — فی صد بیست وپنج روپیه : کتیرا . ط — فی صد بیست ودو روپیه : انجیر واشتق. ی — فی صد بیست روپیه : — کل زوفا، و بهمن سفید ، — شیر خشت و ترنجبین ، — کشنیز ، بادیان ، تنباکو ، الوی سیاه ، زرشك ، کل زیر واصل السوس ، — بنبه و بهی دانه . ك — فی صد پانزده روپیه کابلی : — مغز خسته ، ٢٤ - پوستین و پوستین چه ، - پوست بزی ، گوسفندی و گاوی ، - اسفرك ، - تخم شبدر و رشقه . ل - فی صد ده روپیه کابلی : - قالین ، قالینچه ، پرده خرگاه و جوال قالینی ، کلیم و نمد کوسی ، - كرك ، برك ، بشرويه ، پتو ، لنگی ابریشمی ، کلاغی پوست خفك و روباه وغيره پوست ، - ترياك ، - گل بنفشه ، سمارق ، قروت و سرش کاهی ، م - از قرار فی صد پنج روپیه : - روده خام وزه ندافی و غیره زه ، - دستمال و قناویز ، - عرقچین و کلاه ، - کفش جسته . ن - فی صد دو روپیه محصول : پتوی کابلی . ٢٥ ی ـ فی صد يك روپیه محصول : ـ ابریشم چله و باف و کلاوه لب آبی وكلاباتون سچه . صورت سه ووم : ـ محصول اجناس و امتعه که ازپشت رود و فراه وچخانسور بخارج می رود مشابه محصول اشیای اخراجات قندهار میباشد . صورت چهارم : ـ محصول اجناس و اشیائیکه از دارالنصرة هرات بخارج برود و مطابق جزو روانکی قندهار باشد مثل قندهار میباشد . صورت پنجم : ـ اجناسیکه از ترکستان ، میمنه ، قطغن و بدخشان بخارج برود محصول آنها بدین قرار مقرر شد : ـ از قرار فی صد چهل روپیه : پوست پخته ، ٢٦ ب ـ فى صد سی روپیهٔ کابلی : ـ گوسفند ، کنجد ، زغر ، کتان و تربك . ج ـ از قرار فی صد بیست روپیهٔ کابلی : ـ پشم گوسفندی ، اسفرك و انار پوست . د ـ فى صد پانزده روپیهٔ کابلی : ـ پوست گوسفندی ، بزی ، گاوی و اشتری ، ـ کشمش سبز و سرخ ، ـ پوستین و پوستینچهٔ گپلی و بره ئی . ه ـ از قرار فی صد ده روپیهٔ کابلی : ـ پوست روبا ، خفك ، شير ، پلنگ ، گرگ ، خرس و شغال ، ـ چرم گوسفندی و گاوی داغدار ، ـ ترياك ، ـ جوز ، پنبه محلوج و پخته چگت دار . و ـ فى صد پنج روپیهٔ کابلی : ۲۷ - غولنگ ، اشخار و تخم پیاز ، - پوست کوکنار ، نخود و روده خام ، - توت خشک و سنجد . ز - از قرار فی صد دو روپیه کابلی : تنباکو . ح - فی صد يك روپیه کابلی : انار . ماده سه ووم - عبوریات اموال وامتعه دول خارجیه که با فغانستان ورود و بدیگر دولت عبور نماید و در مملکت افغانستان بفروش نرسد آن ها را « عبوریات » و به زبان اوروپا « ترانسیت » مینامند ، محصولات آنها بقرار ذیل مقرر شد : ا - اقسام و انواع مختلفه چای از قرار فی صد بیست روپیه کابلی . ب - از قرار فی صد پنج روپیه کابلی : پشم گوسفندی ، پوست قره کلی ، روباه ، گوسفند و بز . ج -- از قرار فی صد دو روپیه کابلی : پنبه . ۲۸ د ــ سوای اشیای فوق ؛ از کافۀ اموال وامتعۀ و اشیاء ؛ فی صد ده روپیۀ کابلی گرفته می شود . مادۀ (٤) ــ صرفیات صرفیات ، بردو نوع است : نوع اول : ــ عبارت است از قماش ساخته و بافته افغانستان ، بداخل ممالك محروسه بفروش برسد، فروش اشیاء قماش مذکور در جاییکه ساخته وبافته میشود محصول ندارد . در صورت حمل ونقل برای تجارتی فی صد پنج روپیه قرار نرخ روز ؛ محصول مقرر شد . وچون محصول آنها را دریکی ازاداره های گمرک داده سند محصول را بدست داشتند در هر جای قلمرو دولت علیه برده می توانند . ومدیرهای کافۀ گمرکها تذکره را ملاحظه کرده دیگر مزاحم نمیشوند . وهر گاه بخارج ممالک محروسه حمل ونقل دهند بقرار مادۀ اخراجات محصول بیت المال را تأدیه خواهند کرد . نوع دووم : – عبارت است از اجناس مأکولات ، مثل روغن و کندم و آرد و جو و جواری جمله غله باب خوارکه و میوه باب تر و خشك ومحصول نقاش ، از گو سفند و بز و گاو و اسپ وغیره بلفظ خرج ملکی بچند جزو واسم مختلف محصول در بندرها علیحده و درشهر علیحده داشت ! حال از حضور ! خرج ملکی موقوف فرموده شد که در خود قریه ها که از يكجا بدیگرجا ببرند یا در خود هر قریه فروش برسانند محصول گرفته نشود ! چنانچه بندرها که سابق مقرر بود کامل موقوف فرموده شد ! هرگاه به شهر بیاورند بقرار قاعده صرفیات جنسی ساخته و بافته ! محصول آن ها در گمرکها از قرار فی صد پنجروپیه پخته گرفته شود ! محصول مذکور بهمان محلها و ولایات که گمرك دارد در خود گمرك گرفته میشود : و دريك گمرك که محصول داد باز بهرجای که بخواهد ببرده می تواند و دیگر محصول گرفته نمی شود . ٣٠ فصل (٢) مخصوص و ظایف مدراء یعنی مدیرها و کافه مامورین گمرکها و تاجر ها الف — و ظائف مدراء و مامورین گمرکها ١ ) : باید مدیر وكافة مأمورین كمرك در همه حال حضرت خالق متعال عزاسمه را حاظر و ناظر دانسته درکمال عدل وانصاف به ایفای وجیبه ذمت خودشان پردازند . به ارتکاب احوالیکه محل شرف وغیرت اسلامی ومنافی اوامر پادشاهی بود ابداً مبادرت نورزند . نفع بیت المال و رفاه تجار را علی السویه ملحوظ داشته بکمال حقانیت اخذ محصولات نمایند . ٢ ) : اموال و اجناس خریداری سرکاری را که از خارج بداخل می آید مدیر كمرك : آن را مانند سائر اموال تجارتی : محصول كند و محصول آن را نقد نگرفته مبلغ محصول را دخلاً خرجاً بدفتر كمرك ثبت و درج نماید . (۲) : چون : كافه كمرك ها و بندرها و سائر شعب وجوهات : متعلق بنظارت تجارت می باشد لهذا مأمورين وجوهات : در كارهای سررشته طلب بمدير های كمرك ها : ومدیر های موما اليهم : عالى قدر جلالتمآب ناظر تجارت : مراجعت کرده سررشته می خواهند . مشار اليه : اندازه اختیار خود سررشته میدهد. وچیزی را كه در خارج اختیار او باشد بحضور والا عرض کرده سررشته حاصل میدارد . چون : مأمورين كمرك های چاریكار ، تکاب ، تلقان ، جلال آباد . دكه ، لهوكرد ، كردیز ، ارگون . ۳۲ کټواز ، خوست ، مقر ، غزنین به اصول جدید بجدول کار مینمایند لہذا نقرل صورشته خودها را برای مدیر مرکزی کاب ارسال دارند ، مدیر مرکزی خلاصه کرده بناظر تجارت اطلاع نماید . ٤ ) : كافه خدمۀ كمرك ؛ زیر دست مدیر ومأمور كمرك میباشند . وهر كدام ؛ مأموریت خو به قرار قاعده اجرا داشته خودرا شخ مستقل نشمارند . ( ) : مدیرین و باقی مأمورين كمرك باید که از م رشوت ولوث غبن وغدر؛ خیلی بری وپاك دامن ؛ كذران كنند ، هر گاه بچنين دنائتی آلوده دامن شدند بقرار قانون جزای اعمال شان داده خواهد شد ٦ ) : مديرين كمرك مبلغ محصولات را وار بروز های چهار شنبه تحویل نموده رسید می گیرند . هرگاه در بخش اهمال ورزیده نزد خود نگاهداشته ۳۳ و ظاهر کردید از مأموریت معزول میگردند . مدیرین گمرك در اخذ هرگونه محصول ؛ قرار قاعده مفصلاً سندی بصاحب مال اعطاء کنند . چنانکه اسم پدر و خود شخص و جزو مال در ان ثبت باشد . هرگاه تاجر همان مال را بجایی ببرد مدیر كمرك انجا مال را باسند آن ؛ مقابله کند . در صورتیکه مال ؛ مطابق جزو سند یا کمتر از جزو آن بوده مهر محصول را یعنی نشان چاپ محصول را داشت مزاحم نمیشود . و در صورتیکه مال از جزو سند بیشتر بوده دارای چاپ نباشد همان مال اضافه از جزو سند از بیم عبرت دیگران ؛ ضبط سرکار میشود . هرگونه اموالی که محصول آن از صد تادو صد روپیه مقرر است و در كمرك کمتر محصول شده باشد و در بازار ؛ همان مال ؛ نسبت به محصول كمرك ؛ بیشتر دیده ٣٤ شود مدیر كمرك تحقیق و تفتیش نموده بعد از اثبات ؛ همان مال ، كریزی و صاحبش مجرم محسوب می شود . ( ٩ ) : هرگاه نفری مفتشین بمدیرهای كمركها اطلاع بدهند كه اینقدر بار از فلان سمة یا فلان موضع بكریزی عبور و مرور كرده یا می كند و كشتماندن ودستگیر نمودن بارها خارج از اقتدار نفری، مفتشين وكمرك باشد مدير كمرك على الفور به دائره حکومت همان موضع اطلاع داده سوار و پیاده بقدر لزوم گرفته در پی دستگیر كردن بارها می فرستد بارها با بارگیر بعد از دستیابی ؛ ضبط و فروخته مبلغ آن تحویل خزانه شود . ( ١٠ ) : تعداد نفرى، كمركها ومأمورین زیردست آن ها به قرار اندازه كار ، مقرر گردیده اند اما اگر مدير يك كمرك تزیید بعض نفری را لازم بیند کیفیت تزیید را مشروحاً (١١) (١٢) برای ناظر تجارت نوشته کند . ناظر موصوف تا حد اختیار خود سر رشته نموده و خارج اختیار خود را بحضور همایونی عرض کرده سررشته حاصل می کند . (11) : اموالی که در یکی از گمرکهای دولت علیه افغانستان محصول شده از انجا بجایی دیگر نقل شود ومدیر گمرك ديگر جای دوباره محصول بگیرد و به تحقیق برسد مبلغ گرفته گی مذکور از خزانه سرکاری پس داده نمیشود بلکه محض سرزنش و زجرا مبلغ مذکور از همان مدیر گرفته بصاحبش داده شود . (12) : محصول امتعه واشیای ادخالات واخراجات در مواد آنها مفصلاً مندرج است . هرگاه فرضاً كدام قلم ادخالی و یا اخراجی جنسی که تحت حکم نیامده باشد همان جنس را ٣٦ بمثل و مانند آن تطبیق داده محصول مثل (۱) : ازان اخذ کشته داخل دفتر شود . و دررفی از اجناس و اشیاء اگر مدیرین كمرك را اشتباهی آمد صورت اشتباء را بنظارت تجارت اطلاع داده طالب سررشته شوند . ناظر تجارت به قرار اختیار خود جواب بگوید . و در باب خارج اختیار خود؛ از حضور سررشته حاصل می کند . نفری که -- به اصول جدیده بجدول کار میکنند مثل فقره (۱) : سه ووم معمول دارند . (۱۳) : تاجريکه مال التجارهٔ خود را محصول کرد مديرين ومأمور كمرك بايد كه محصول آن را سنجیده و سند به قرار قاعده داده مبلغ محصول را كاملاً نقد بگیرد و بصندوق گمرک انداخته بروز معين ، تحویل خزانه نمايد . ۳۷ (١٤) : هرگاه از نفری متعلق گمرك ؛ مال تجارتی را ملاحظه ومحصول نکرده سند داده بود وبعدالتحقیق اگر ظاهر کردید محصول اصل مال بقرار سنجش از تاجر گرفته میشود و مطابق آن از شخص مذکور بقسم جریمه ؛ بعد الاخذ خودش نیز از خدمت گمرك ؛ عزل کرده میشود . ب – وظائف تجار : (۱) : چنانچه افکار شاهانه ام در تدارک اسباب راحت و سهولت تاجران مصروف ؛ و در خصوص ازاله تکالیف شاقه و مزاحم مفرطه شان معطوف است همچنان تجار را لازم بلکه الزم است که در خصوص حق بيت المال که درحقیقت ؛ آن هم نفع خود شان میباشد اغماظ عين نه نموده محصول گمرك مال التجارة خود هارا ادا کنند که بدینگونه هم حب وطنی ۳۸ خود را اثبات و هم تجارت خود را بخلان کرده میباشند ! و هرگاه مال التجاره خود ها را بی محصول ادخال و یا اخراج نموده بودند و گرفته شد ، اصل مال و بار گیر مذکور ضبط میشود . ۲) : تاجری که مال تجارتی خود را به قرار قاعده محصول نموده سند جزووار مدير گمرك را بدست داشته باشد در حمل و نقل مال خود مختار است هرجا که خواهد بی تکایف و گرفتن محصول برده می تواند ! هر گاه تاجری در خود كمرك جای : همه همان مال و یا بعض اران را بتاجر دیگر بفروشد و خریدار ثانی مال مذکور را بجایی نقل دهد بايع در چتی سند گرفته کی خود الصداق کرده تسلیم مشتری نماید ، همچنان مدیره گمرك نيز بعد از تحقیق اسند مذکور را ملاحظه نموده اجناسی را که مشتری و یا صاحب مال نقل بدهد تفریق کرده بموضع که خواهش داشته باشد تذکره معافی میدهد همچنین مال اگر تا چند شخص دست بدست گشته خرید وفروخت شود محصول دوباره ندارد ، در هیچ گمرك تفاوت محصول گرفته نشود . لکس تاجر مهر در تکت (۲) : تجاریکه بار خود را باداره گمرك می آرند یکماه برای شان مهلت داده چیزی کرایه گرفته نمیشود تا مال خود شان را محصول کنند ، اگر در مدت مذکور مال خود ها را محصول نکردند بعده فی بار دو پیسه در روزی تا زمان محصول کردن کرایه گرفته میشود . ٤٠ ج - قوانین متفرقه . ۱ ) : اخراج و ارسال و اجناس و اشیائیکه بخارج مملکت ممنوع است : از دارالسلطنه و علاقه جات آن : اسپ و مادیان ، گوسفند نر و ماده ، روغن و همه غله باب ، اشتر ، کاو ، قاطر و مرکب . از قندهار ، هرات ، فراه ، پشت رود ، چخانسور و مضافات آن ها : اسپ و مادیان ، گوسفند نر و ماده ، روغن و همه غله باب ، اشتر ، کاو ، قاطر ، مرکب . از ترکستان و قطغن و بدخشان و میمنه و مضافات آن ها : اسپ و مادیان ، اشتر ، روغن زرد و همه غله باب ، کاو ، قاطر ، مرکب ، گوسفند ماده . ٤١ سوای اجناس و اشیای جزؤ فوق روپیه نقد ، نقره ، طلا ، مسكوك وغير مسكوك ، اسلحه باب کاملاً ممنوع است یعنی برده نشود ! و اگر شخصی خلاف آن نموده اجناس و اشیای ممنوعی را برده بود و دستگیر شد . زنده مال ، ومرده مال آن ؛ بهمراه باركير ؛ ضبط وفروخته مبلغ آن تحويل خزانه شود ! زیور و جواهر پیاده را بعد از ادای محصول برده میتوانند. سرای دارها و سائر خدمۀ مقرر حمل و نقل وکشودن صندوق ها و بارهای تجار را لازم است که در حین کشودن و محصول نمودن بارها و غيره خیلی صرف مساعی نمایند تا مال تاجر تلف و خراب و بر هم نشود ، چینی باب نشکند و از برف و باران ٤٢ هر وقت محفوظ باشد ، هر گاه در ادای ( ٥ ) وجيبه ذمه خودشان دقیقه اهمال ورزند مدیر كمرك بقدر لازم از يك تا بیست روز : بخواه او را جریمه گرفته خودش را موقوف كرده میتواند . ( ٣ ) : هرگاه شخصی در اجرا آت امور كمرك : اخباری نماید و برای ادارۀ حکومت شبهۀ پیدا شود ادارۀ مذكوره باید فوراً تحقیق كند : و بر نتيجۀ تحقیقات احکام قانونیه اجرا میشود . ( ٤ ) : آوردن هر نوع شراب بداخل ممالك محروسه ممنوع است . هرگاه شخصی نهان یا اشکار مرتکب این عمل كردد مالش تلف و خودش مدت سه سال حبس و نیم ٦ قیمت شراب آور دكي آن جرم گرفته میشود . ٤٣ ماده (٥) : ورق های دفاتر ورسید وراپوت ؛ به قرار جدول ؛ مقرر شده ورق های مذکور کل و تراش نشود ، هر کا نویسنده سهو کنند بر سهو خود نوعی خط بکشد که غلطی وسهو خوانا باشد بعد ازان ؛ عبارت صحیح را نوشته بدسخط مدیر برساند . در صورتیکه بملاحظه مدیر نرسانده کل وتراش کرده بود و نقصان دولت دران نبود بار اول نیم ماهه ، بار دوم یکماهه تنخواه جرم میشود بار سه ووم از نویسنده کی معزول میکردد ؛ و اکر نقصان دولت بود دو چند نقصان جرم گرفته از ملازمت معزول میشود . ماده (٦) : تنخواه مقرر مدیرین وباقی مأمورین كمركها عموماً به قرار برات و سر رشته از خزانه داده میشود ، آنها به قرار قاعده ٤٤ پایمزی تنخواه خودشان را می کنند . ٧ ) : رپوت های بندرهای متعلق گمرکهارا ( : مأمورین بندرها به قرار قاعدۀ مقرره بادارۀ گمرکها روانه دارند . ٨ ) : منصف های گمرکها را لازم است که در ادای منصفی خویش هرگز لحاظ و طرفداری نکنند . وقرار نرخ روز قیمت بگذارند ( ١ اگر کم و بیش قیمت کرده بودند ، در صورت کم که نقصان بیت المال است بار اول مبلغ تفاوت ، بار دوم دو چند جرم و بار ( ٢ سه ووم سه چند جرم و از ملازمت موقوف میگردد و به هیچ کار مقرر نمیشود ؛ و در صورت زیادت که نقصان تاجر است صاحب مال باید که بمدیر گمرک عرض کند . تا مدیر منصف دیگر خواسته تفاوت قیمت را تحقیق وتدقیق نماید ؛ وبعد از ثبوت تفاوت را به صا حب مال ۱ مجرائی بدهد و تصدیق مدیر وساثر نفری درفقرهٔ مذ کور مندرج باشد . ( ) : نفری مامورین متعلقین کمرکها وغیره مفتشین بندرها وراهها و مواضع که مال کریزی را پیدا و دستکیر میکنند ۱ بعد از وضع محصول مقرر برای شان ده یک قیمت همان مال بمقابل ابراز حسن خدمت ۱ مرحمت شود . (۱) : محصول قافله باشی که برای کرایه کشان و تاجران تکلیف بود ۱ مو قوف فرمود شد ۱ قطاً کرفته نشود . (۱) : نرخ روز ادخلات عبارت است , از فروش وابتیاع تجار ۱ مالی را بروپيه نقد به قرار قیمت وارزش همان روزبه دکاندار و تا جر ۱ نه فروش خود دکاندار بسائر اهالی ۱ اما در اخراجات ۱ مراد است ازقیمت نرخ روز داخل مملکت ۱ نه قیمت ٤٦ نظامنا و ارزش خارج ! ۱۲) : اجناسیکه فی صد دوصد و فی صديک صد محصول دارند هر گاه تاجر ها اجناس دولت مذکوره را در بین دیگر مال تجارتی خود ها نخواهد آورده بودند و بحيله باسم دیگر مال خود که آن محصول آن کمتر است محصول کنند ! و در گمرکها ظاهر شد همان مال او ضبط ، و اجـ و مناصفه محصول بقسم جریمه گرفته شود . ۱۳ ) : هرگاه کدام کیفیتی رو دهد که در خصوص آن در ین نظامنامه ، قاعده وضع نشده باشد ، باید بنظارت تجارت مراجعت شود . بقر ار ايضاحات فوق ، قوانين اخذ محصولات وفرائش مدیرین و باقی مأمورين گمرکها و اهالی تجار مجدداً از حضور شاهانه با بنا بر خیر دولت و ملت منظور و توضیح کردیده ٤٧ نظامنامهٔ سابق منسوخ وباطل شد ! جمله مدیرین و مأمورین گمرکها و تمامی تجار دولت علیهٔ افغانسان را امر است که اندکی در پیروی قواعد مسطوره ، غافل نباشند و عیناً بر طبق آن ، اجرای امورشان را نمایند . ادخال این نظامنامه را در جملهٔ نظامات دولت اجرای احکام آن را اراده میکنیم . [Stamp] [BLANK PAGE] ( صحیفه خطا و صواب کتاب ) صحیفه | سطر | خطا | صواب ۱۰ | ١٦ | بتو | و بتو ۱۱ | ١٤ | وغره | و غیره ۱۸ | ۱۱ | کل دار | کله دار ۱۹ | ۱۱ | پسه | پسته ٢٦ | ۱۰ | بوستینجه | پوستینچه ۳۰ | ۷ | حاظر | حاضر ٣٤ | ۱۷ | کیفیت | کیفیت ٣٥ | ۲ | نموده | نموده ۳۷ | ۱۰ | مضروف | مصروف ۳۷ | ١٥ | اغماظ | اغماض ۳۷ | ١٦ | نه | به ۳۸ | ۱۲ | اران | ازان ٤٠ | ٤ | السطنه | السلطنه ٤٣ | ۳ | هر کا | هر گاه ٤٣ | ٦ | بدسخط | بدستخط ٤٥ | ۱۰ | قطا | قطعاً ٤٥ | ۱۱ | عمارت | عبارت ٤٧ | ۳ | افغانسان | افغا نستان ۱۸ | ۳ | طیبه | دارطبعی ۲۰ | ۱۷ | مجال | جمال قسیمتی [BLANK PAGE] [BLANK PAGE] [BLANK PAGE]