Afghanistan Digital Library adl0467 http://hdl.handle.net/2333.1/msbcc2md This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser. When referring to or citing this item please use the "handle" URL and not this document or the URL from which you downloaded it. All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial. NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu
NIZAMNAMA i- MADRASA i- HABIBIYA
[BLANK PAGE]
Nezâm-nâma-ye madrasa-ye mobâraka-ye Habibiya 1332, 15 Moharram / 14 déc 1913
[BLANK PAGE]
( هو الله الموفق ) نظامنامه مدرسه مبارکه حبیبیه دار السلطنه کابل (که برای) دستورالعمل مدرسه مبارکه در انجمن معارف دولت علیه خداداد افغانستان ترتیب یافته و بمنظوری حضور حضرت عالی معین السلطنه صاحب افخم که نظارت معارف عمومیه دولت علیه افغانیه یکی از امور مهمه متعلقه ذات عالی شان است رسیده در مطبع حروفی دار السلطنه کابل طبع شد سنه ۱۳۳۲هـ تعداد ۱۰۰۰ نسخه 1913-14
( ۲ ) بسم الله الرحمن الرحیم از انرو که توجهات شرافت سمات اعلیحضرت سرکار معارف نثار قبلۀ اقدس امجدم سراج الملة والدین روحی فداه همواره در اشاعت معارف و اجرای مدارس و مکاتب عدیده برای تربیت افراد عمومی ملت نجیبة دولت علیۀ خداداد افغانیه مبذول فرموده شده است و مدرسۀ مبارکۀ حبیبیۀ دار السلطنۀ کابل یکی از آثار مهمه همان توجهات ملوکانه میباشد که از بدء جلوس میمنت مأنوس تأسیس و بنیاد یافته است — بنابران جهت اصلاح و ترمیم اصول تعلیمیه و نظامیه مدرسۀ مبارکه قواعد موضوعۀ این نظامنامه که باتفاق آرای اعضای انجمن معارف دولت علیۀ افغانیه ترتیب یافته است از حضور عالیما منظور گردیده کافۀ عملۀ نظامیه و تعلیمیۀ مدرسه مبارکه را لازم است که اجرای همه خدمات محوله خود ها را بر طبق همین قواعد مسطوره نمایند و تخلف و انحراف را از ان روا ندارند فقط امضا ( عنایت الله معین السلطنه )
(۳) فهرست ابواب نظامنامه ( ۱ ) وظائف مفتش عمومی ( ۲ ) وظائف سر رشته دار ( ۳ ) وظائف مدرس اول ( ٤ ) وظائف مصحح ( ه ) وظائف معلمان ( ٦ ) وظائف طلبه ( ۷ ) مکافات و مجازات ( ۸ ) قواعد امتحان ( ٩ ) قواعد سندات تعلیمی ( ١٠ ) قواعد عطایا و انعامات ( ۱۱ ) قواعد رخصت ( ۱۲ ) وظائف تحویلدار عمومی ( ۱۳ ) وظائف کتابدار ( ١٤ ) وظائف تحویلدار سامان طبیعات ( ١٥ ) وظائف مستخدمین ( ١٦ ) وظائف داکتر مدرسه (۱) وظائف مفتش ( ۱ ) در جمیع قواعد و نظاماتیکه برای مدارس وضع شده است در هفته یکروز غیر معین تحقیق کردن و سنجیدن که آیا
( ٤ ) بقرار قواعد موضوعه نظامنامه جاری میباشد یانه - ( ۲ ) در سال دو دفعه برحساب تحویلخانه ها وفقرات مدرسه علم آوردن - ( ٣ ) در فقراتيكه اجرا نشده باشد یا تعطیل دران واقع شده باشد اجرا کردن و سبب تعطیل را تحقیق کردن ـ و اگر سررشته دار بدون عذر مقبول غیر حاضر باشد تنخواه ايام غير حاضری او را وضع نمودن - ( ۲ ) وظائف سررشته دار ( ٤ ) معائنه مدرسه حبيبيه وباقى مدارس وتعليم مضامين مقرره نصاب . ( ٥ ) تجویز کتب تعلیمی و تقديم آن بانجمن معارف . ( ٦ ) تصدیق کار هريك از عمله مدرسه واظهار رأی در باب ترقی و تنزل آن . ( ۷ ) تعيين وانتخاب اطفال مستحق عطیه مدد معاش بقرار تصدیق کلانتران و اشخاص معتبر محله های شهر وتصدیق مصحح ( ۸ ) رخصت عمله بقرار فقره ٦٣ و ٦٤ . ( ٩ ) وضع تنخواه عمله مدرسه و مدارس شهر بقرار فقره ٦٦ ( ١٠ ) در صورت صدور امری که مخل انتظام و خلاف قاعده باشد معطل نمودن یکی از عمله از کار محوله خود و فى الفور اطلاع آنرا با کیفیت مفصل آن بانجمن ارسال کردن - ( ۱۱ ) ( ۱۲ ) الصحة واظها ( ۱۳ ) و کارهای مد بانجمن عرض ( ١٤ ) ( ١٥ ) طبيعيات وغي ( ١٦ ) مدرسه را با (۳) ( ۱۷ ) غیاب او نيا ( ۱۸ ) ( ۱۹ ) ( ۲۰ ) ( ۲۱ ) تعليم را ملا (۲۲ )
( ٥ ) ( ١١ ) جهد بلیغ در ترقی کار تعلیم و ایجاد تجاویز مفیده. ( ١٢ ) نگرانی تحویلخانه و کتابخانه وصفائی مدرسه وحفظ الصحه واظهار کیفیت آن بانجمن -- ( ١٣ ) در اخیر سنهٔ تدریسیه با معلمان در باب جمیع مطالب وکار های مدرسه مشوره و مذاکره نموده و تجاویز مفیده را بانجمن عرض کردن -- ( ١٤ ) نگرانی امتحانات . ( ١٥ ) معائنهٔ حکمت خانه و تفتیش کامل اسباب وادوات طبیعیات وغیره در هفتهٔ یکدفعه -- ( ١٦ ) کیفیت مفصل سه ماهه وسالانهٔ امتحان وباقی وقوعات مدرسه را بانجمن تقدیم نمودن -- ( ٣ ) وظائف مدرس اول ( ١٧ ) در همهٔ وظائف سررشته دار معاونت نمودن و در وقت غیاب او نیابت کردن -- ( ١٨ ) کیفیت ماهانهٔ مدرسه را بسر رشته دار نشاندادن . ( ١٩ ) جدول تقسیم اوقات تعلیم را ساختن -- ( ٢٠ ) جدول امتحانات را ترتیب دادن . ( ٢١ ) وقتاً فوقتاً در جماعات مدرسه نگرانی کردن وطرز تعلیم را ملاحظه کردن -- . ( ٢٢ ) حاضری معلمین و امورین مدرسه را ملاحظه کردن
( ٦ ) وكيفيت ماهانه آنرا نزد سررشته دار ارسال كردن — ( ٢٣ ) در خواست های مدد معاش را بعد از تصدیق بسررشته دار تقدیم نمودن وتقسيم عطایای ماهانه طلبه را باتفاق مصحح نمودن . ( ٢٤ ) باز خواست طلبه غیر حاضر . ( ٢٥ ) برجای معلمین غیر حاضر معلمینی راکه اوقات خالی داشته باشند مقرر كردن . ( ٢٦ ) منازعاتیكه در بین اطفال وغیره وقوع می یابد تحقیقات اولیه آن را نموده بسررشته دار خبر دادن — (٤) وظایف مصحح ( ٢٧ ) هر معلم كتابی راکه لازم تالیف یا ترجمه بداند اولا بانجمن معارف اظهار نموده در صورتیكه بقرار رأی اعضای انجمن تالیف یا ترجمه همان کتاب لازم دیده شد معلم مذکور بآن آغاز میکند وبعد از اتمام تالیف یا ترجمه ( مصحح مولفات ) باتفاق یکنفر یادو نفر دیگر که از انجمن انتخاب میشوند وخود مؤلف مذکور از ابتدا تا انتها کتاب مذکور را مطالعه و تصحیح نموده و در آخر کتاب دستخط صحت نموده بانجمن تقدیم می کنند و باجازه انجمن برای تعلیم درجه معینه مقرر شده واز حضور مبارك عالى معین السلطنه صاحب بچاپ میرسد ووظيفه مصحح علاوه بر(تصحیح مؤلفات) تعلیم مضامین مقرره نصاب نیز میباشد . (٥) (٢٨) اسباب تعلیم (٢٩) شان كوشیدن (٣٠) خود را ظاهر صادر كرده (٣١) را قبول نكنن مدرس اول (٣٢) باید ولازم است ك و در ساعت خا (٣٣) که از طرفیم استحقاق کاملا (٣٤) خود تالیف ي
( ٧ ) ( ه ) وظايف معلمان ( ۲۸ ) هر معلم به ایفای تعلیم محولهٔ خود بقرار تفصیل مضامین نصاب تعلیم و جدول تقسیم اوقات مجبور است ( ۲۹ ) در وقت تعلیم متوجه حسن اخلاق طلبه بودن و در تهذیب شان کوشیدن . ( ۳۰ ) در وقت تعلیم اگر یکی از طلبه لیاقت و حسن اخلاق خود را ظاهر کند یا غیر حاضر باشد یا وضع خلاف اخلاق از وی صادر گردد در کتابچهٔ اخلاقیه رای خود را تحریر کردن - ( ۳۱ ) اگر یکی از اطفال موجب خلل درس گردد یا امر معلم را قبول نکند در کتابچهٔ اخلاق کیفیت او را درج نموده برای مدرس اول روانه کردن . (۳۲) پابندی حاضری در آغاز تعلیم برای جمیع معلمان ضروری است و لازم است که هر یک از معلمان در ساعت تعلیم حاضر باشند و در ساعت خالی مدرس اول را اطلاع داده بروند . ( ۳۳ ) در باب کیفیت مکافات و مجازات معلمان را لازم است که از طرفین افراط و تفریط اجتناب تام لازم شمارند و بدون استحقاق کامل هیچ طفل را به مکافات و مجازات نرسانند . ( ٣٤ ) هر معلم را لازم است که علاوه بر تعلیم در مضمون خود تألیف و ترجمهٔ مضمون خود را بر خود لازم گیرد
(۸) (۶) وظایف طلبه (٣٥) هريك از طلبه كه در مدرسه داخل می‌شود اولاً درخواست اختیاردار خودرا نزد مدرس اول حاضر کند و شرط شمولیت در مدرسه این است که سن او از ٦ سال كمتر واز ١٥ سال زیاده تر نباشد مگر در صورتیکه درجۀ ابتدایه را سابق از شمولیت مدرسه بانجام رسانیده باشد و بقرار امتحان پاسند بدرجۀ رشدیه داخل شود تا بیست ساله منظور می‌شود - شرط دیگر اینکه طفل مذکور از امراض متعدیه سالم باشد - برای حصول این شرط معاینۀ داکتر لازم است (۷) مكافات ومجازات (٣٦) برای حسن اخلاق و توجه تعلیم اطفال مكافات مقرر است - هريك از اطفال كه غيرت خودرا درحصول آن هردو به اثبات برساند سه نوع مکافات برای او داده می‌شود - (١) آفرین (٢) تحسين (٣) امتياز - يك تحسين مساوی ٢ آفرین است و يك امتياز مساوی ٢ تحسين - برای هر مضمون در یکهفته ٦٠ نمبر مقرر است - از جمله آنها از ٣٠ الى ٤٠ براى يك آفرین واز ٤٠ الى ٥٠ برای يك تحسين واز ٥٠ الی ٦٠ براى يك امتياز - و برای حصول ١٢ امتياز در هر مضمون انعام بقرار ذیل مقرر است : - در درجه ابت رشدیه مساوی مقرر است . (٣٧) مجاز (۱) سزای (۲) تکدی کردن - (۳) طرد « ۱ » (۱) غیر ح (۲) غفلت (۳) نزاع (٤) خار وجنك وجدال ( ٥ ) بعد ا « ۲ » مو (۱) است (۲) فار (۳) جس (٤) خلا ( ٥ ) خلا
( ٩ ) در درجه ابتدائیه انعامیکه قیمت آن مساوی یکروپیه و در درجه رشدیه مساوی ۲ روپیه و در درجه اعدادیه مساوی ٣ روپیه مقرر است . (٣٧) مجازات سه درجه دارد - (١) سزای بدنی . (٢) تکدیر علنی ( پیشروی معلمان و طلبه بدی اور ا ظاهر کردن - (٣) طرد ( اخراج از مدرسه ) ١ موجبات سزای بدنی : - (١) غیر حاضری بدون عذر از مدرسه و نماز . (٢) غفلت در وظائف خود . (٣) نزاع با اطفال مدرسه . (٤) خارج مدرسه در کوچه و بازار اوضاع غیر لایق کردن وجنك وجدال و اختلاط با اراذل و اوباش - ( ٥ ) بعد از حاضر شدن از مکتب فرار کردن ( ٢ ) موجبات تکدیر علنی : - (١) استعمال مسکرات . (٢) قمار بازی . (٣) جنگی که در ان جرح واقع شود . (٤) خلاف ورزی امر معلم در امر تعلیم و تربیه . (٥) خلاف ورزی والدین وسرپرستان خود در صورتیکه
( ۱۰ ) اطلاع آن بمدرسه برسد ( ۳ ) موجبات طرد واخراج ازمدرسه : — ( ۱ ) تكرار تكدير علنی تا ٣ دفعه ( ۲ ) موجب فساد اخلاق شاكردان وهم جماعتان خود كرديدن فقط درصورت لزوم اخراج طالب علم از مدرسه لازم است كه سررشته دا رومدرس اول‌وچند نفرازمعلمين كيفيت لزوم اخراج طفل را باتفاق همديكر تحريرداشته وبانجمن تقديم نموده ازطرف انجمن بحضور عالی معين السلطنه صاحب تقديم شده بهرنوع كه اخراج اورا لازم بدانند اجراء ميفرمايند ( ۸ ) قواعد امتحان ( ٣٨ ) درسال سه دفعه امتحان اجرا ميشود — دوامتحان تحريری ويك‌امتحان تقريری وتحريری ميباشد ( امتحان تحريری مخصوص درجه رشديه واعداديه ميباشد ) ( ٣٩ ) امتحان تحريری ٣ ماهه وامتحان تحريری وتقريری سالانه ميباشد — ( ٤٠ ) درامتحان سالانه نمبرهائيكه درامتحانات ٣ ماهه برای اطفال داده ميشود ملاحظه شده وبانمبرهای امتحان سالانه سنجيده‌شده بقرار اوسط مجموع آنها ترفيع وتبديل جماعت‌ميشود وعطايای امتيازی ومدد معاش داده ميشود وكسور عدد اوسط صحيح محسوب ( ٤١ ) مقررشده وا سررشته دار يكهفته بانمام ( ٤٢ ) مقرر شدماس وبرای امتحا برای تقريری ( ٤٣ ) نمبرهای كل م كمتر نباشد لازمست بتاوي كمتر بكيرد كام در امتحان س ودريك در س مدرسه نقصا اكر درين ام كامباب شمر ( ٤٤ ) بدون‌عذر مق
( ١١ ) صحیح محسوب میگردد — ( ٤١ ) در امتحانات تحریری هريك از معلمان برجای معلم دیگر مقرر شده و امتحان مضامین یکدیگر را میگیرند و این تعیین به تجویز سر رشته دار میشود — امتحانات تحریری لازمست که در مدت یکہفتہ با تمام برسد — ( ٤٢ ) هريك از دروس ٤٠ نمبر دارد مکر نمبر دینیات ٥٠ مقرر شده است — برای امتحان تقریری سالانه در يك درس ٢٥ و برای امتحان تحریری آن ١٥ نمبر مقر راست — و در درس دینیات برای تقریری ۳۰ و برای تحریری ٢٠ مقرر میباشد — ( ٤٣ ) شرط کامیابی طلبه در امتحان این است که نصف مجموع نمبرهای کل مضامین را حاصل کند و در هريك از دروس از ربع کمتر نباشد — و چون در مضمون دینیات سعی و غیرت عمومی لازمست بنابران در مضمون دینیات اگر از نصف یعنی ٢٥ نمبر کمتر بگیرد کامیاب شمرده نمیشود — اگر یکی از شاگردان در امتحان سالانه نصف مجموع نمبر کل دروس را حاصل کند و در يك درس يا دو درس ناکام گردد لازم است که در دو ماه تعطیل مدرسه نقصان خود را رفع نموده در اول سال باز امتحان بدهد — اگر در ین امتحان ثانی نمبر او از ثلث نمبر درس مذکور کمتر باشد کامیاب شمرده نمیشود و در صنف سابق باقی میماند — ( ٤٤ ) اگر طالب العلم در وقت امتحان سه ماھۂ اول و دوم بدون عذر مقبول غیر حاضر شود ناکام شمرده میشود و در صورت
( ۱۲ ) عذر مقبول واثبات تحریری آن اگر تا مدت ۱۵ روز بعد از اتمام امتحان تحریری حاضر شود و امتحان بدهد مقبول میگردد -- ( ٤٥ ) طالب العلمیکه در امتحان سالانه غیر حاضر باشد و عذر مقبول نداشته باشد نا کام شمرده میشود و در صورت عذر مقبول در ابتدای سنه تدریسیه در ظرف ۱۵ روز امتحان او گرفته میشود و سر رشته دار باتفاق معلم هر يك از دروس امتحان او را میگیرد -- ( ٤٦ ) اگر یکی از طلبه در سه امتحان سالانه متصل نا کام براید از مدرسه خارج میگردد -- ( ٤٧ ) شرط شمولیت در امتحان سالانه این است که ایام حاضر بودن طالب العلم در مدرسه از نصف مدت تحصیلیه کمتر نباشد -- ( ٤٨ ) در وقت امتحان رای معلم در اعطای نمبر با ممتحن شرکت دارد -- ( ٤٩ ) برای هريك از اخلاق و حاضری و ورزش در امتحان سالانه ۲۰ نمبر مقرر است که نمبر اخلاق در سند تعلیم درج میشود و در تعیین مراتب اثر دارد -- ( ٥٠ ) طالب العلمیکه در امتحان تحریری ذرایع ناجایز استعمال کند در ان درس ناکام شمرده میشود -- ( ٥١ ) نتایج امتحان سالانه بالتفصیل بانجمن ارسال میشود و بحضور عالی تقدیم میگردد -- ( ٥٢ ) انتخاب ممتحنین سالانه بقرار تجویز انجمن میشود -- ( ۹ ) ( ٥٣ ) -- ( ۱ ) برا ( ۲ ) برا ( ۳ ) برا ( ٤ ) برا ( ٥٤ ) هر چهارگانه داده ( ٥٥ ) برا درجه اول درجه دوم درجه سوم ( ٥٦ ) در انجمن معارف و دستخط ناظر تقسیم انعامات ( ۱۰ ) ( ٥٧ ) دو هر درجه مدیر
( ۱۳ ) ( ٩ ) قواعد سندات تعلیمی ( ٥٣ ) چهار قطعه سند برای چهار درجه تعلیم مقرر است : ( ١ ) برای درجه ابتدائیه ( ٢ ) برای درجه رشدیه . ( ٣ ) برای درجه اعدا دیه . ( ٤ ) برای دار المعلمین ابتدا ئیه . ( ٥٤ ) هر يك از سندات بعد از تکمیل یکی ازین درجات چهار گانه داده میشود ـ ( ٥٥ ) برای سند تعلیم سه درجه مقرر شده است : ـ در جه اول اینکه نمبر طالب العلم فیصد از ٨٠ کمتر نباشد ـ درجۀ دوم اینکه نمبر فیصد از ٦٥ کمتر نباشد ـ درجۀ سوم اینکه نمبر فیصد از ٥٠ کمتر نباشد ـ ( ٥٦ ) در وقت تکمیل یکی از درجات چهار گانه از طرف انجمن معارف سند تعلیمی داده میشود و بمهر انجمن معارف و دستخط ناظر معارف عمومی میرسد و در جلسه سالانه که برای تقسیم انعامات منعقد میگردد برای طالب العلم داده میشود ـ ( ١٠ ) قواعد عطایا و انعامات ( ٥٧ ) دو قسم عطیۀ ماهانه و يك قسم انعام سالانه برای هر درجه مدرسه مقرر است ـ
( ١٤ ) ( ٥٨ ) عطيه ماهانه دو شعبه دارد — ( ١ ) عطية امتيازی که درهر جماعت برای سه نفر اول ودوم و سوم که در امتحان سا لانه کامیاب شده باشند داده میشود بقرار ذيل : — ( عطية درجه ابتدئيه ) سال اول ( عطيه ندارد ) سال دوم { اول — ٥ روپيه دوم — ٤ روپيه سوم — ٣ روپيه سال سوم { اول — ٦ روپيه دوم — ٥ روپيه سوم — ٤ روپيه سال چهارم { اول — ٨ روپيه دوم — ٦ روپيه سوم — ٥ روپيه ( عطية درجة رشديه ) سال اول { اول — ١٠روپيه دوم — ٨ روپيه سوم — ٦ روپيه سال دوم { اول دوم سوم سال سوم { اول دوم سوم سال اول { اول دوم سوم سال دوم { اول دوم سوم سال سوم { اول دوم سوم ( ٢ ) عطية مدد اثبات برساند و در بقرار ذيل داده ميش درجة ابتدائيه
ای سه نفر اول و دوم باشند داده میشود (١٥) سال دوم اول -- ١٢ روپیه دوم -- ١٠ روپیه سوم -- ٨ روپیه سال سوم اول -- ١٤ روپیه دوم -- ١٢ روپیه سوم -- ١٠ روپیه (عطیه درجه اعدادیه) سال اول اول -- ١٦ روپیه دوم -- ١٤ روپیه سوم -- ١٢ روپیه سال دوم اول -- ١٨ روپیه دوم -- ١٦ روپیه سوم -- ١٤ روپیه سال سوم اول -- ٢٠ روپیه دوم -- ١٨ روپیه سوم -- ١٦ روپیه (٢) عطیه مدد معاش که برای هر طفل محتاج که احتیاج خود را باثبات برساند و در حاضری و حسن اخلاق او نقصان راه نیابد بقرار ذیل داده میشود : - درجه ابتدائیه - در هر یک از صنف های چهارگانه ٢٠
( ١٦ ) نفر ــــ درسال اول ودوم في نفر ٢ روپیه و درسال سوم وچهارم في نفر ٤ روپیه مقرر است ــــ درجه رشدیه ــــ در هريك ازصنف های سه گانه ٨ نفر ــــ فی نفر ١٠ روپیه ــــ درجهٔ اعداديه ــــ در هريك ازصنف های سه گانه ٦ نفر ــــ في نفر ١٥ روپیه ( ٥٩ ) دوقسم انعامات سالانه برای دو شعبه شاگردان داده میشود : ــــ ( ١ ) شاگردانيكه در هر يك از مضامين در جماعت خود درجهٔ اول باشند ــــ ( ٢ ) شاگردانيكه در جميع مضامین در جماعت خود درجهٔ اول يا دوم يا سوم باشند براى هريك از نفری کامیاب موصوفین انعام بقرار درجهٔ آنها بعد ازامتحان سالانه داده می شود ــــ ( ١١ )قواعد رخصت ( ٦٠ ) مدت تحصيلیهٔ مدرسه حبیبیه از ١١ حوت الی ١٠ قوس یعنی در سال ٩ ماه مقرر است و از ١١ قوس الی ٩ جدی برای امتحان سالانه و از ١٠ جدی الی ١٠ حوت مدرسه معطل میباشد ــــ ( ٦١ ) ایام رخصت در مدت تحصیل مدرسه بقرار قاعدهٔ رخصت باقی ادارات دولت مقرر است ــــ مکر در عیدین يك يك هفته تعطیل است و در ایام ماه رمضان نصف وقت يوميه مقرر
( 17 ) بوده روز پنجشنبه ماه رمضان نیز تعطیل میباشد — ( 62 ) هيچ شا کرد بدون عذر مقبول غير حاضر نباید شد و در صورت عذر مقبول لازم است که رقعه سر پرست خودرا برای مدرس اول یادر همان روز یا یکروز بعد برساند — ( 63 ) رخصت اطفال در صورت عذر مقبول تاسه روز بمدرس اول و تا یکهفته بسر رشته دار و تا یکماه به مفتش وزیاده از آن بحضور حضرت معین السلطنه صاحب تعلقدارد — ( 64 ) معلمين وباقى عمله رخصت جزو روز يا يك روز كامل را از مدرس اول حاصل دارند — وزیاده از آن تا یکهفته از سر رشته دار و تادو هفته از مفتش وزیاده ازان از حضور عالی رخصت حاصل دارند — (65) رخصت مرض الی 20 روز بتصديق دا کتر داده میشود واکر زیاده از 20 روزالی 2 ماه مریض کردد عوض او مقرر شده دو ثلث تنخواه او برای عوض داده میشود و يك ثلث براى معلم مريض وا کر زیاده از 2 ماه مرض او به طول انجامد در آنصورت تنخواه كامل او برای عوض داده میشود تا اینکه مریض صحت یابد و بعد از صحت و اپس بخدمت خود مقرر میشود — ( 66 ) در عوض غير حاضرى يك ساعت تعلیم تنخواه نصف روز و غير حاضرى يك روز كامل تنخواه 2 روزه — در 2 روزه تنخواه 4 روزه — بهمين قرار الى یکهفته وضع میشود —
(۱۸) (٦٧) اگر معلم بدون عذر مقبول یکهفته متصل غیر حاضر شود بتوسط مفتش از حضور عالی یکماهه وجه تنخواه او وضع میشود - واگر دو هفته باشد تنخواه ۳ ماهه و زیاده از ۲ هفته معزول میشود - (۱۲) وظایف تحویلدار عمومی (٦٨) تحویلدار سامان تعلیم را برای طلبه ومعلمین بقرار رقعه مدرس اول وبرای نفری متفرقه بقیمت مقرره بقرار رقعه سررشته دار بدهد - (٦٩) تحویلدار حساب ماهانه جمع وخرج خودرا ترتیب داده در کتاب جمع وخرج مدرسه از سررشته دار تصدیق بگیرد - (۷۰) هر قدر سامان تعلیم را که بقرار قاعده بهر شخص میدهد دستخط شخص گیرنده را در کتاب نماید. (۷۱) سامان تعلیم دفعه اول برای هر شاگرد و معلم مفت داده میشود و در دفعه دویم بقرار رقعه مدرس اول بقیمت داده میشود. (۷۲) سامان تعلیم که از ضرورت زیاده باشد تحویلدار بقیمت مقرره باجازه سررشته دار آنرا فروخته میتواند - و برای جمع قیمت سامان تعلیم کتاب علیحده مقرر کرده بعداز فروش دستخط سررشته دار را حاصل کند.
(۱۹) (۷۳) تحویلدار را لازم است که کتابهای ذیل را داشته باشد : — (۱) کتاب جمع و خرچ ماهوارۀ سامان تعلیم (۲) کتاب رسید سامان تعلیم که از معلمین و طلبه وغیره بدستخط آنها رسید حاصل میدارد (۳) کتاب فروش سامان تعلیم (٤) کتاب خرید سامان و درج کردن بیجک های قیمت سامان تعلیم . (۱۳) وظایف کتابدار (۷٤) کتابدار را لازم است که همۀ کتابها را به ترتیب درست و صفائی کامل در الماریها ترتیب بدهد و کتابهای فهرست آنرا بدرستی تحریر کند و جداول فهرست را بقرار ذیل تحریر دارد : — (۱) شمار (۲) نام کتاب (۳) علم (٤) زبان (۵) قیمت. (۷۵) هیچ کتاب را کتابدار از کتب خانه بیرون نبرد — و در صورت گرفتن معلمین وغیره باجازه سر رشته دار در کتاب علیحده درج گردد و دستخط معلم گرفته شود — کیفیت جدول کتاب مذکور بقرار ذیل میباشد : — (۱) تاریخ گرفتن کتاب و واپس آوردن آن (۲) نام کتاب (۳) دستخط گیرنده (٤) رسید . (۷۶) هر شخص کتابی را که بکار دارد هر قدر مدتیکه بخواهد در کتاب تحریر کند و زیاده از ضرورت هیچ کتاب را
( ۲۰ ) نزد خود نگه ندارد — وا کرعلاوه برمدت مذکوربکاراو شود تجدید تاریخ را نماید — ا کر کتابدار یادیکری کتاب کتب خانه را خراب یاضایع کند تاوان کرفته می شود . ( ١٤ ) وظایف تحویلدار سامان طبیعیات ( ٧٧ ) تحویلدار مذکور دو کتاب نزد خود داشته باشد : — اول کتاب درج سامان طبیعیات که جدول آن بقرار ذیل باشد : — ( ١ ) شمار ( ٢ ) نام اشیاء ( ٣ ) تعداد اشیاء ( ٤ ) قیمت ( ٥ ) کیفیت . دوم کتاب جمع وخرج . ( ٧٨ ) تحویلدار سامان طبیعیات را لازم است که جمیع ادوات را بصفائی کامل و ترتیب درست درخانه طبیعیات درالماریها نکه دارد و دروقت تعلیم طبیعیات هر چیز را که معلم بکار داشته باشد بدرستی حاضر کند وبعداز اختتام درس بازادوات را پاك کرده در جایش بگذارد . ( ٧٩ ) هر چیز از جمله مصالح طبیعیات را که در وقت درس به صرف میرسد بالتفصیل درکتاب جمع وخرج تحریر دارد و دستخط معلم را بکیرد و کیفیت ماهانه جمع وخرج را از نظر سررشته دار گذرانیده دستخط اورا بکیرد . ( ۸۰ ) شود تحوی ادوات را تـ ( ۸١ ) مفتش تفتیش وحساب دخی ارسال می ك (١٥ ( ۸٢ ) باشند وبكار از کار کنان وچپراسیان : کرده نمی تو ( ۸٣ ) نقصانات برای است — دفعه دفعه سوم یکم ( ١٦ ) ( ٨٤ ) دا
(۲۱) (۸۰) اگر از ادوات طبیعیات در وقت تعلیم بشکند یا خراب شود تحویلدار تصدیق معلم را نماید و اگر خود تحویلدار ادوات را ضایع کند یا خراب کند تاوان از وی گرفته می شود. (۸۱) جمیع تحویلخانه های مدرسه در سال دو مرتبه از طرف مفتش تفتیش می شوند و مفتش معاینه های ماهانه سر رشته دار و حساب دخل و خرج را سنجیده کیفیت حساب شش ماهه را بانجمن ارسال می کند. و اگر ضرورت باشد بحضور عالی تقدیم میشود. (۱۵) وظایف مستخدمین (۸۲) جمیع مستخدمین مدرسه در ساعت های مدرسه حاضر باشند و بکارهای محوله خود بدرستی شغل ورزند — هیچ يك از کارکنان مدرسه بدون کار سرکاری یکی از مستخدمین و چپراسیان را مجبور کرده در خدمات خصوصیه خود مقرر کرده نمی تواند. (۸۳) در صورت غفلت و کسالت وغیر حاضری و غیره نقصانات برای مستخدمین و چپراسیان مجازات بقرار ذیل مقرر است — دفعهٔ اول سزای بدنی — دفعهٔ دوم وضع تنخواه سه روزه دفعهٔ سوم یکماهه — دفعهٔ چهارم عزل. (۱۶) وظایف داکتر مدرسه (۸۴) داکتر مقرر مدرسه یومیه ۲ ساعت در وقت معین
( ۲۲ ) بمدرسه حاضر می شود و كیفیت مرض اطفال وعمله را بقرار اطلاع مدرس اول معلوم كرده ودر كتاب خود داخل كرده علم آوری میكند وكاه كاه بر اصول صفائی مدرسه وغیره ضروریات حفظ الصحه نیز علم كامل آورده معلومات خود را برای سر رشته دار ارسال میدارد . ( 85 ) دواء برای اطفال وباقی عمله مدرسه مفت داده میشود . موازی ( 85 ) فقره نظامنامه مدرسه مباركه حبیبیه كه باتفاق آرای اعضای انجمن معارف بانجام رسیده ( از ملاحظه حضور كذارش یافته ) صحیح ومنظور است . تحریر یوم یكشنبه ( 15 ) شهر محرم الحرام سنه 1332 امضا عنایت الله معین السلطنه احمد علی
را بقرار اطلاع ل کرده علم آوری ضرور یات حفظ برای سر رشته سه ملت داده مبارکه حبیبیه که ده ( از ملاحظه ۱۳۳۲ السلطنه ملی
[BLANK PAGE]
[BLANK PAGE]
[BLANK PAGE]
[BLANK PAGE]
[BLANK PAGE]