جزوه گنجینه معارف ورزش و فواید آن [ILL] [ILL] علاوه مجموعه صحيه ورزش و فواید آن از طرف مدیریت مستقله طبیه مجاناً نشر گردید . در مطبعه شرکت رفیق بطبع رسید . اسد ۱۳۰۷ [BLANK PAGE] کتابخانه محمد اکبر عشیق ( ۱ ) کارته سه کابل افغانستان یاد داشت البته قارئین محترم چند روز قبل نصایح و اندرز های پدرانه اعلیحضرت محبوب غازی را راجع بورزش و فواید آن « در صحنه تمثیل » پغمان شنیدند . اداره مجموعه صحیه در اثر آن فرمایشات قیمت دار خواست يك علاوه بزبان ساده و عامیانه بطور هدیه بخواننده گان خود تقدیم کند . اينك موفق به نشر يك مجله كوچك گرديده وامید وار است ؛ خواننده گان عزیز هر چه زودتر برای سلامتی وجود . و جلو گیری ازین رخاوت و تنبلی که سراسر این محیط را فرا گرفته بتوسعه این عمل مفید و مستحسن همت گمارند . و فرمایش ملوکانه را آویزه گوش خود ساخته ، دیگر پی استراحت مطلقه و سکونت همیشه گی نگردند . تا با بازوان توانا و پنجه فولادین در میدان مبارزه حیات داخل شده ، و بتوانند با ملل زنده و نیرومند عالم همسری کنند . ( اداره ) ( ۲ ) من میبینم که غالب اهالی کابل مخصوصاً مامورین چون بیماران مزمن گاهی از خانه بیرون نمی شوند . و هیچ میلی بگردش و هواخوری وتفریح ندارند . سرکها و خیابانهای کابل و دارالامان ، و پغمان بکلی خالی از عابرین است . این وضع تنبلی ملت را نمایش میدهد در صورتیکه آرزو دارم ، ملت افغان درمیان ملل دیگر خطاب « سپور تنگ » را داشته باشند . باید عملیات ورزش در هر صورتیکه ممکن است درمیان شما رواج پیدا کند . و اقلا" اگر هیچ کاری کرده نمیتوانید ، راه رفتن ودویدن ، و خیز زدن ، و امثال این حرکات عادیرا عار نپنداشته ، ازین رخاوت وسستی خود را نجات بدهید . مختصری فرمایشات اعلیحضرت غازی در روز ۲۴ سرطان در صحنه تمثیل پغمان . ( ٣ ) ورزش و فواید آن یکی از دانشمندان علم حفظ الصحه میگوید : « میل بحرکت مانند حالت گرسنگی و تشنگی غیر قابل تحمل است ، وقتی که شخص به اندازه مکفی به انجام آن نایل نمیگردد ، در وجود خود يك نوع خسته گی و تکدر و رخوت و حال عصبانی احساس میکند که فقط حرکت یعنی مشقها و ورزشهای بدنی برفع آن ها تواند پرداخت » البته این حال برای همه کس اتفاق افتاده و بخودی خود ملتفت این نکته گردیده است ، وقتیکه انسان مدتی مدید در محلی نشسته ، و يا در يك جای سکونت اختیار کرده باشد ، در بدن خود يك نوع نقاهت و ر خوتی احساس کرده تصور مینماید که مریض است ، و همه جایش درد میکند ، و حال آنکه هیچ عضوی از اعضای بدنش مریض نیست و این حال کسالت وی - ( 4 ) - رفع نمی شود مگر آنکه سکونت را تبدیل بحرکت نموده ، مدتی راه برود و نیز بهمین جهة است که نسوان مقمین شهر ها بواسطه سکونت در يك جای و عدم حرکت ، از نسوان دهات که همیشه متحرك و در زحمتند خیلی بی حال تر وسست تر و عصبانی تراند . يد قدرت کامله الهی در حیوانات وهم چنین در اطفال رضیع که هنوز عقل وقوة دراکه در آن ها تولید نگردیده يك نوع حس طبیعی در وجود آن ها بودیعت نهاده ، که بتوسط آن حس آنچه را نافع به مزاج خود شمارند بدان میل کنند ، مشق بدنی نیز یکی از لوازم حياتيه انسان وحیوان است که حس طبیعی هر يك از موجودات ذیروح را بدان وادار مینماید ، چنانکه هر وقت قنداقه اطفال رضیع تازه مولود را باز میکنند حضار برای العین مینگرند ، که اطفال رضیع فوراً شروع بحرکت دادن دست و پای خـــود نموده ، از طرفی پاها را به این سو و آن سو، حرکت میدهد ، واز طرف دیگر دست های خود را بالا و پائین ( ٥ ) میبرند ، و چون بزرگتر می شوند بنا میکنند بدویدن و بشدت بازی کردن ، ولی بدبختانه هنوز حکمت این حرکات بچه‌های كوچك در نظر اهالی مشرق معلوم و مفهوم نگردیده ، و آن ها را يك نوع شیطانی و بی‌ تربيتی پنداشته، حتی الامكان ازین حرکات بچه‌ها جلو گیری و ممانعت میکنند و بدین وسیله جلورشد و نمو آنها را سد مینمایند، این است که با يك دنيا افسوس این وضع را نگریسته ، و قارئين محترم را ملتفت می سازیم که هر گاه به نظر دقت ملاحظه نمائیم اغلب اطفال ماشبيهه به گلهای پژمرده و خاموش شده اند ، و شكل بچه بیماری را دارند ، بازو ها و ماهیچه های آن ها نرم و سست و سینه های آن ها صاف ، و شانهایشان اغلب فرو رفته و دوش شان كج وخم شده و قوز در آورده اند ، بالعكس در ممالك متمدنه برای آنکه اطفال شان بهتر و بطور منظم تر وزیاد تر بازی کنند برای آن ها توپ لاستيكی و حلقه های چوبی و آلات تاب خوردن وغيره و غیره تهیه مینمایند . مشقم‌های بدنی و یا حرکات مختلفه ( ٦ ) شبیه به مشقهای مزبوره از مستحدثات تازه نیستند به این معنی که هر گاه رجوع بتاریخ کنیم . ملاحظه خواهیم کرد که دو هزار سال قبل از میلاد مسیح . یعنی چهار هزار سال قبل ازین متمدن ترین ملل عالم که مصری ها ویونانی ها و . . . بوده اند ، نکات حفظ الصحه را بخوبی درك نموده مشقها و ورزشهای بدنی در میان آنها خیلی معمول بوده ، مخصوصاً در یونان که قوه فکریه آن ها بدرجات عالی رسیده بود به این جبهه هر فرد از افراد یونانی آرزو داشت که شکل ظاهری خود را زیبا و خود را خوش هیکل بسازد و مقصود آن ها افزودن بر قوت وشجاعت خویش نبود ، بلکه فقط خیال آن ها این بود که بوسیله مشقهای بدنی قوۀ فکریه و بدنیه خود را موافق ومناسب بایکدیگر سازند خلاصه مشق و یا ورزش بدنی برای همه کس لازم و واجب است حتی برای پیر مرد ها که به این وسیله دارای بنیه قوی می شوند [ چنانچه اعلیحضرت محبوب ما در نطق ٢٤ سرطان -( ٧ )- خود فرمودند : در حین مسافرت دریائی در کشتی پیر مرد انگلیسی را دیدم که صبح خیلی زود روی صحنه کشتی بر آمده و ازین طرف به آن طرف میدود وقتیکه از وی سبب این عمل را پرسیدم اظهار داشت من هر صبح این عمل را تکرار میکنم و این حرکت را يك نوع ورزشی قرار داده ام ] مقصود ما از مشق حرکت پرزور بدنی است که بواسطه بهم کشیدگی يك قسم یا تمام اقسام عضلات فقط در يك موقع یا متوالیاً مجری ، و مرعی میگردد . و در چنان موقع قوۀ فعاله خون را بواسطۀ بهم کشیدگی بعضی اعضاء که مقر خون اند بسر تاسر جهاز دوران دم منتقل ساخته و به این وسیله بحرارت بدن می افزاید ، وجلد انسان بايك فعالیت فوق العاده اعمال خود را مجری میدارد . پس ازین روی تولید حرارت بدن موكول به تحريك اعصاب و سرعت دوران دم و تنفس است زیرا درین مواقع يك مقدار زیاد آکسیژن هوا اتصالاً داخل خون میشود ، و در آنجا باعث احتراق زیاد مواد عضوی میگردد -( ۸ ) انسان وقتیکه مشغول مشق و ورزش است هفت برابر زیادتر از اشخاص ساکت در يك جای تنفس میکنند و همچنین بر اشتهای او می افزاید بطوریکه شخص زیاد غذا میخورد و به این واسطه نسجهای بدن زود مرمت می شوند ، ونیز عضلات بدن به نشو و نمای خود می افزایند ، و بنا برین برقوهٔ عضلاتی افزوده می شود و بهمین جهة است که بعضی از صنایع یدیه شاقه . مانند نجاری و آهنگری و امثال آن ها نیز از مشقهای بدنی بشمار می آیند ، به اشتهای کار گران و صاحبان صنایع مزبوره می افزایند ، بطوریکه زیاد غذا میخورند . خلاصه هريك از اعضای بدن که کار نکند فوق العاده ضعیف می شود ، وهريك از اعضا که کار کند منبسط وتوانا گشته هر لحظه برقوای آن می افزاید ، بعبارة اخرا هريك از اعضای بدن که در کار است و بعمل اشتغال میورزد بسط یافته باقدرت می شود و بالعکس هر عضویکه کار نمیکند لاغر وضعیف میگردد . مثلاً بازوی آهنگر -( ٩ )- و نجار بواسطه شغل خود شان بی اندازه ستبر می شوند باالعکس . پاهای کلادوز وخياط كه هميشه در يك جای نشسته اند فوق العاده لاغر می شوند ، چنانکه دستهای آن ها که همیشه در کار اند از پاهای ایشان کلفت تر است . چون مقصود از مشق های بدنی آنستکه مردم اعمال مختلفه و جود خود را بدان وسیله منظم داشته ، در حالت صحت و سلامت شان نگاه دارند ، وبهمین ملاحظه است که میگوئیم از مشقهای بدنی حتی الامکان باید سر نه پیچیده و بحد اعتدال مجرا دارند ، چه افراط درین کار هم وجود آدمی را تحلیل میبرد ؛ بنا برین هر وقت انسان در حین مشق احساس خستگی کند ، باید از آن دست کشیده دیگر مداومت ننماید ، این خستگی را مخصوصاً اشخاص جسیم تنومند قوی البنیه وا کول طبعاً ، در مشق های بدنی دیر تر از مردمان ضعیف لاغر اندام احساس میکنند وقتی که انسان در وجود خود يك نوع ضعف و خستگی در اعضای خویش فتور و سستی و کوبیده ( ۱۰ ) گی احساس کند ، و نیز اعمال ها ضمه او مختل و دور ان دم وی بسیار سریع شود ، و هم چنین تب بیاید ، این علایم افراط مشق و یا اعمال شاقه است که باید موقتاً از آن دست کشید . هم چنین کارهای خیل صعب سخت دشوار از قبل حمل يك بار سنگین ، و یا بصعوبت کشیدن شی را زیاده از قوه و توانائی خویش ، یا اشتغال بکار های شاقه دیگری از همین قبیل ، از اعمال وخیمه خطر ناك بشمار می آیند ، چه غالباً باعث امراض عدیده از قبیل ورم فتق و بیضه و نزف الدام مغذی و دریدن قلب و شرائین و غیره و غیره می شوند . در حین مشق خاصه در مشق های سخت باید حتی الامكان البسه کشاد و نرم پوشید . برای انکه بجسم انسان ، و مخصوصاً به اعضای متعلقه بدوران دم و سینه و شکم فشار وارد نیاورد . ونیز در اطاق و یا طالار های در بسته به مشقهای بدنی نباید پرداخت چون اشخاصی که مشغول مشق هستند ، ( ۱۱ ) از وقت راحت چهار برابر زیادتر از موقع استراحت هوا را کشیده و فاسد می سازند . برای رفع خستگی و مرمت قوه عضلاتی واعضائی لازم است بعد از مشقهای بدنی فوراً استراحت نه نموده ، و يك جای نه نشینند ، که برای صحت مزاج مضر و وخیم است . لذا بهتر آن است که بعد از مشق آهسته آهسته راه رفت ، چیزی علاوه بر روی لباس به پوشند ، تا عرق بدنشان بکلی خشك شود ، و هر گاه غیر ازین کنند عرقی که از تزئید حرارت بدن تولید شده است زود موقوف شود ، و بدین وسیله باعث امراض سینه و زکام وروماتیزم وغیره گردد ، و بهمین ملاحظه انسان باید حتی القوه سعی نماید که بعد از مشقهای های سخت عنيف فوراً آب سرد نیاشا میده وغذا نخورند ، ولی بعد از مدتی استراحت به مقدار کافی تغذیه نمایند ، واستراحت مذکور آن وقت ختم می شود که انسان در خود يك نوع حال خوش - ( ۱۲ ) - بشاشی احساس میکند ، که علامت آن است که مزاج وی بکلی اصلاح و کسورات قوه بدنی او کاملا تعمیر و مرمت شده است . مشق خیلی مختصر و هم چنین بی حرکتی و سکونت دایمی رفته رفته باعث امراض عدیده از قبیل بطی و یا سوء هضم و سد اشتها و تخفیف در تغذیه عضلات و بروز نقرس و سنگ مثانه و غیره می شوند چنانکه اغلب امراض مزبوره خاصه نقرس در اعیان و اشراف زیاد دیده می شود که این خود نتیجه بی حرکتی و تعلل از مشقهای بدنی است ، و اگر اشخاص محترم مذکور در چنین حالی، یعنی با وجود عدم حرکت ا لول باشند ، و در صرف غذا افراط نمایند ، بدن ایشان متدرجاً چاق و فربه و فاصله های الیاف عضلات با چربی پر می شوند ، بالعکس خود عضلات لاغر و ضعیف و با لنتيجه هر نوع حرکتی برای آنها صعب و دشوار و از آن متنفر می شوند . -( ۱۳ )- - ۲ - مشقها و ورزش های مختلفه حرکات عضوی یا بعبارة اخری مشقهای بدنی بر دو قسم اند ، مشقهای طبیعی و مشقهای مصنوعی ، مشقهای طبیعی پیاده راه رفتن ، و دو یدن و بازی های در هوای پاك و رقص و شناوری و شکار و توپ بازی ، و بالا رفتن بر درخت . سابقاً این قبیل مشقهای مصنوعی در مدارس زیاد معمول بود و مقصود از آن آن است که اعمال بدنی و عضلاتی را مناسب با زحمات دماغی سازند ولی ورزش های که بتوسط اسباب و آلات مصنوعی بدان ها عمل مینمایند ، برای اطفال چندان مفید نمی باشد به این معنی که اغلب اوقات از روی نظم و ترتیب صحیحی بدان عمل نمی شود ، و به این جهت شاگردانیکه به این قسم ورزش ها اشتغال میورزند ، چندان استفاده نمیکنند جز اینکه وجود خود را خسته و ناتوان می سازند و نیز اغلب آموزگاران این نوع ورزش که تربیت اطفال -( 14 )- را عهده دارند خود کاملا تحصیل این فن را نه نموده و چنانکه شاید و باید اطلاع ازین فن ندارند و بهمین ملاحظه است که در این اواخر مدارس ممالك متمدنه این قسم ورزش را متروك داشته و در عوض آن اطفال را وادار به مشقهای نظامی مینمایند که بهترین ورزش های طبیعی و از هر حیث مفید تر است به این جهة در اینجا از تطویل و تشریح مشقهای مصنوعی صرف نظر نموده فقط از مشقهای طبیعی سخن رانده و بدان اکتفا میکنیم . ولی گاهی در اعمال طبیعه برای تکمیل بعضی نواقص بدنی از مشقهای مصنوعی نا گزیرند چه فقط بدین وسیله به اصلاح آن ها توان پرداخت ورزشهای مصنوعی باالاصاله برای این قسم اعمال مفید اند ، زيرا يك قسمت از قسمتهای بدن را تقویت میکنند . اما مشقهای طبیعی اگر چه به اقسام عدیده منقسم میگردند ولی ما در اینجا از آن هائی سخن میرانیم که از همه معمول تر و مفید تراند . -( ١٥ )- راه رفتن پیاده — راه رفتن حرکتی است عادی و معمول که انسان برای جلو راندن هیکل خویش بکار میبرد. و به این واسطه تمام عضلات و اعضای بدن تحريك گردیده و بکار می افتد، مخصوصاً در پیاده روی قدری تندتر بهتر است، چه آهسته روی با سکونت در يك جائی چندان فرق ندارد. راه رفتن بشرط مزبور بهترین ورزشهای طبیعی است که باید هر روزه از يك الى دو ساعت مجرا داشت، و یا آنکه از سه الی شش هزار قدم راه رفت. زمینی که شخص در روی آن راه میرود هر قدر مسطح تر باشد مانند دشت و یا بیابانی صاف و یا راه شوسه و امثال آنها برای راه رفتن خیلی اسان و راحت است، و با العكس وقتیکه زمین زیاد یا کم سراشیب و یا مرتفع باشد، راه رفتن در آن خیلی صعب و دشوار خواهد بود، خصوصاً وقتیکه زمین مرتفع مزبور دارای حالت سفت و سخت یا گل آلود باشد، در این حال نفس شخص بشمار افتاده پی در پی نفسهای -( ١٦ )- سخت میکشد ، و يك نوع مرض مبرم تنگی نفس به او عارض می شود ، پس راه سر بالا مخصوصاً برای اشخاصيكه دارای امراض قلبی و سینه ئی میباشد خیلی خطر ناك است . جستن — جستن عبارت از يك نوع حرکت تند ناگهانی که بدان وسیله بدن انسان موقتاً از زمین جدا می شود ، و به نقطه دیگری پائین می آید این شکل حرکت در ابتدای امر اعضای بدن را بسط و توسعه داده و زانو ها را خم کرده اجرا می شود . درین قسم حرکت تمام اعضای بدن و مخصوصاً پا ها شرکت دارند . جستن چندین قسم است ، جستن از پهنا ، جستن از بلندی جستن از عمق و نیز به استعانت دستك كه عبارت از چوبی است تا حدی بلند که شخص یکسر آن را تکیه گاه خود قرار داده و یکسر دیگر را بر زمین فشار داده از نقطه بلند شده به نقطه دیگر فرود می آید ( ۱۷ ) و فاصله زیادی را طی میکند اما جستن با این تزلزل و تکان شدید برای مغز و نخاع و کبد و غیره خیلی مضر و خطرناک است واغلب باعث سوء استفناك میشود به این جهت همیشه بروی نوك پا باید پرید و نیز قبل از جستن مفاصل بدنرا باید خم کرد ولی در هر صورت جستن بهر شکلی که باشد ذاتاً خطر ناک است، واغلب باعث پاره شدن فتق و یا پیچیدگی مفاصل و یا از جای در رفتن ، یا شکستن استخوان ها وغیره میشود . تاخت و تاز : – حرکت سریعی است مرکب از راه روی و جستن بطوریکه در حین تاخت و تاز سنگینی بدن انسان متوالیاً و پی در پی از يك پای بروی پای دیگر انتقال می یابد و به این ترتیب بدن انسان لا ینقطع در میان هوا مثل رقاص ساعتی بحرکت می آید و غالباً در این حل شخص رونده زمین میخورد لذا بالنتيجه باعث اتفاق خطرناك میگردد . تاخت و تاز مشقی است بسیار سریع و خسته کننده که نفس شخص را در کمال سهولت بشماره می اندازد چنانکه لاینقطع نفس میزند ، و مخصوصاً برای ( ۱۸ ) اشخاص خیلی فربه و چاق و کسانیکه مبتلا بامراض ریوی و قلب هستند مضر است ، ولی برای اطفال و جوان ها خوب و مفید است ، چه عضلات آن ها را بسط میدهد ، و مفاصل شان را نرم میکند و مزاج آن ها را تقویت میکند و بهمین جهته بچها براه نمائی و هدایت يك حس طبیعی همیشه میل مفرطی بتاخت و تاز دارند . میل و حرکت باقدم های موزون و با آهنگ که در اهل نظام معمول تر است ، و در هر دقیقه دو صد قدم طی راه مینمایند یکی از مشقهای بسیار مفید است . شناوری - شناوری نیز مشقی است که انسان با حرکات اختیاری ، بدن خود را مدتی بر روی آب نگاه میدارد ، در حین این مشق سینه انسان بواسطه تنفس پی در پی طولانی که در ریتین خود محفوظ داشته نگاه میدارد ، اتساع پیدا میکند ، و شناوران آن را تکیه گاه قرار داده ، برای حرکت و متناوب دست و پا که در شناوری لازم است ، در کمال سهولت بکار ( ۱۹ ) میبرند ، این مشق نیز برای صحت مزاج بسیار مفید است چه در آن واحد هم مشق بدنی پرداخته و هم از استحمام سرد استفاده میکنند ، ولی باید دقت نمایند که سرما نخورند . اسپ سواری - اسپ سواری نیز مشق است که بدان وسیله عضلات ران ها . وساق پاها ، اسپ را از طرفین احاطه میکند ، و هم چنین عضلات بدن که با حرکات سواری شرکت دارند بکار می افتد ، تکان و حرکات پی در پی مخصوص اسپ سواری به تمام اعضای بدن سرایت میکند ، و در صورتیکه این حرکات خیلی تند و سریع نباشند اعمال بدن انسان را ملایم تر وفعال تر می سازند ، وهم چنین دوران دم را کمی سریع مینمایند ، و در این حال تبدیل خون وریدی بخون شریانی کمک کرده به تکمیل آن میپردازد ، و بنابرین هضم غذا را سهل و آسان ساخته ، به اشتهای شخص می افزاید . هر چند اسپ سواری مشقی است که ( ۲۰ ) شخص راکب را کمتر خسته و یا هیچ خسته نمیکند ولی از طرف دیگر گوشت های شکم را شل و هم چنین مزاج انسان را مستعد قبول مرض فتق و دواله و بواسیر می سازد ، و نیز برای صاحبان امراض قلبیه و صدریه مضر است . رقص — رقص مرکب است از مشی منظم و جستهای کوچک که با حرکات دورانی و پی در پی مرعی و مجرا میدارند ، ولی بعضی اشخاص این حرکات دورانی را نمیتوانند تحمل نمایند ، زیرا در حال حرکت سرکجی یا حال تهوع و گاهی نیز حالت غش بدان ها عارض می شود . رقص مشق است مفید ، مخصوصاً برای اشخاصیکه در یک جای نشسته اند ، و پاهای آن ها مدتی بی حرکت مانده ، اما بشرطیکه در هوای آزاد و غیر فاسد مجرای دارند در مملکت ما هم بعضی رقص های ملی است که دسته از مردم دور هم جمع شده و باهم میرقصند این رقص ملی را در همه جای افغانستان (اتن) ( ٢١ ) نامند . اگر اتن های ملی ما بيك صورت منتظم و مرغوبی دراید ، و هزاران مشتقها و ورزش های ملی دیگر كه در بین اهالی وطن عزیز ما مروج است اصلاح شود . واشراف واعیان ما آنها را به نظر تحقیر و استهزا ننگرند ، وبرای تشویق عامه اول طبقه عالی ملت شروع بعملیات آنها نمایند ، البته فرمایشات اعلیحضرت همایونی بزودی به موقع اجرا گذاشته خواهد شد ، ومردم از ین تنبلی و رخاوت نجات خواهند یافت جای چقدر خوشوقتی است كه بعد از روز ٢٤ سرطان ملاحظه ميكنم ، مامورین دولت نصایح پدرانه ( پدر وطن ) را بگوش هوش گرفته ، و در میدان های باغ عمومی پغمان مشغول ورزش های گوناگوند . امید واریم این مختصر رساله كه در اثر نطق غرای اعلیحضرت غازی نشر شده ، هدایت نامه خوبی برای خواننده گان عزیز گردد و من الله التوفيق . ( انتهی ) - ( ۲۲ ) - نمونه از ملت دوستی اعلیحضرت غازی زمانیکه اعلیحضرت محبوب غازی در سمت جنوبی تشریف داشتند ، نظر به اینکه بنای شفاخانه ملکی آنجا بر طبق مقررات حفظ الصحه نبود ، تعمیر شفاخانه جدیدی را امر و اراده فرمودند . اینک در روز چهارم سرطان سر مهندس شاهی مسیو دیگادو از طرف مدیریت مستقله طبیه برای ریختن شالوده و اساس تعمیر شفاخانه بگردیز رفته ، وهم در همان روز مطابق نقشه عمارت شفاخانه حلیمه خانم اولین سنك تهداب آن گذاشته شد ، امید واریم ، در ظرف سال جاری بنای عمارت مذکور بسر رسیده و اهالی جنوب صاحب يك شفاخانه مکمل و منتظم تری گردند . - ( ٢٣ ) - مژده برای مسلولین همانطوریکه از افتتاح اولین سناتور یوم در مملکت عزیز بوسیله اعلانات نوید داده بودیم ، اکنون مژده خارج شدن چهار نفر مریضان مسلول را که صحیحاً وسالماً از سنا توریوم وطن عزیز بر آمده اند بخوانند گان عزیز بوسیله مجموعه صحیه میرسانیم . و ازین به بعد البته عده شفایافته گان مریضان مزبور مرتباً درایستاتسنيك های عمومی و رسمی این مدیریت مندرج خواهد بود این مریضانیکه از سنا توریوم خارج شده اند کسانی هستند که از چندین سال میکروب خانمان سوز سل در وجود ایشان ریشه گرفته بود ، پس از آنکه در سنا توریوم آمده و در تحت معالجه گرفته شدند ، هر روزه بر قوای طبیعی ایشان افزوده گردید ، تا اینکه آثاری از مرض در چهره و اعضای آنها باقی نمانده و اينك باجسد سالم دروح شکست -( ٢٤ )- ناپذیری دوباره داخل میدان سعی و عمل گردیدند و دیگرییاس و نا امیدی ازحیات در وجود ایشان راهی نخواهد داشت . ماخیلی خوشوقتیم از اینکه مندرجات مجموعه صحیه هادی برادران وطن گردیده ، و مطابق دستور و هدایت ما محض مبتلا شدن به مرض مزبور بدون فوت وقت خود را بسنا توریوم میرسانند . و اکنون همه تخت خواب های بیمارستان بیکتوت از طرف مرضی اشغال شده است . کتابخانه مجد اکبر عشق کارته سه کابل افغانستان [BLANK PAGE] [BLANK PAGE]