# Taʻlīmʻnāmah-ʼi mukhābarah bi-vāsiṭah-ʼi flāmah yaʻnī bayraq muʼalif Maḥmūd Samī تعليمعنامۀ مخابره بواسطۀ فلامه يعنى بيرق # adl0296 # Kābul, Maṭbaʻah-ʼi Maktab-i Funūn-i Ḥarbiyah, 1337 [1919] کابل :مطبعۀ مکتب فنون حربيه،, . ١٣٣٧. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- تعلیمات نامه مخابره بواسطه [ILL] بین پیاده مؤلف معلم و مستخرج علوم مکاتب ملکیه [ILL] جنرال السید محمود سامی در مطبعه مکاتب فنون حربیه دار السلطنه طبع گردید طبع اول کابل - ذیقعده سنه ۱۳۳۲ --- page 2 --- تعلیمنامۀ مخابره بواسطۀ فلامه یعنی بیرق مؤلف : مدیر و مفتش عموم مکاتب عسکریه افغانستان جنرال السید محمود سامی در مطبعهٔ مکتب فنون حربیه بااردهٔ سنیه طبع کردید طبع اول کابل - ذی قعده سنه ۱۳۳۷ --- page 3 --- ta'lim-nâma -e mokhâbera 1919 --- page 4 --- [BLANK PAGE] --- page 5 --- ۲ که قطعه - بسم الله الرحمن الرحيم - سوال - فلامه های اشارت یعنی بیرقهای اشارت برای چه استعمال کرده میشود ؟ جواب - برای مخابره . س - بواسطة چه ، استعمال کرده میشود . ج - بواسطة اشاراتیکه در اثنای روز دیده میشود . س - در اثنای شب ، بواسطة چه ؟ ج - بواسطة فانوس ها ویا بواسطة چراغهای دراجه ها ( یعنی بای سکل ) . س - هر گاه هوا صاف ، ضیاء مساعد ، رنگ محل ارتسام افراد مخابره ؛ موافق باشد در چنین احوال آیا تا بکدام مسافه ، اجرای مخابره بواسطة فلامه ها ممکن است ؟ ج - تا ۷ کیلومتر . . یعنی ۷ هزار ذراع . --- page 6 --- س - تفریق و تمییز اشارات در کدام وقت ؟ کسب مشکلات میکند ؟ ج -- وقتیکه هوا ؛ ضباب دار ، ویا دودناك ويا غبار آلود باشد . س - در اثنای مخابره استعمال کدام چیز ، مطلقاً لازم است ؟ ج - دور بین خوب . س - كدام مفرزه ها بافلامه های اشارت ؛ تجهيز کرده میشود . ج - مفرزه های مخابره . س - يك مفرزۀ مخابره از چند پوسته تشکیل می یابد ؟ ج - از ۲ ویا ٤ پوسته . س - قوت يك پوسته ؛ عبارت از چند نفر میباشد ؟ ج - عبارت از (۱) آمر و (۲) نفر . س - علاوه بر اینها ؛ برای هر پوسته ؛ كدامين داده میشود ؟ --- page 7 --- ٤ برای امر رسانی باید که چند سوار وا چند دراجه سوار (بقدر لزوم) . و نیز برای گرفتن اسپ ها ؛ چند نفر دیگر داده میشود . س - مفرزه های مخابره در کدام خدمات استخدام کرده میشوند ؟ ج - در اثنای محاربه ، و در خدمات ایلری قره غولها ، و در سائر خدمات ؟ س - فائده یافتن از مفرزه های مخابره در چنین خدمات ، خاص وابسته به چیست . ج - وابسته بدینست که مفرزه های مخابره ؛ وقتتز ترتیب وتنظیم کرده شوند و وضعیت تعبیه و احوال ارضیه ، وهوایه وضیایه ملاحظه کرده شود . س - هر گاه اراضی مابین ٢ موقع مخابره ؛ غير قابل المرور ، عاری از راه ها و یا مشکل المرور باشد در چنین احوال ، برای ایصال وتبلیغ نمودن تقریر ها ، و خبر ها ، وامرها ، خاص ، واسطهٔ یگانه وعلی الاکثر --- page 8 --- واسطۀ امین تر و سریع تر ، كدم است ؟ ج – استخدام مفرزه های مخابره : – * تجهیزات * – س – تجهیزات آمر ( نومره – ١ ) ؛ عبارت از چیست ؟ ج – عبارت از طوبرۀ اوراق مخابره است . س – طوبرۀ مذكور چه كونه برداشته میشود ؟ ج – یابه كمربند ؛ مربوط میباشد ؛ و یاحمائل كرده میشود . س – محتویات طوبرۀ مذكور ؛ عبارت از چیست ؟ ج – ٢ دستۀ اوراق مخابره ( هر یكی ٥٠ ورقه ) ، ١٠٠ ظرف ( لفافه ) ، ٤ قلم سربی ، ١ لاستيك . س – تجهیزات نفر ( نومره – ٢ ) ؛ عبارت از چیست ؟ --- page 9 --- ٦ ج - ۱ دوربین ، ۱ خریطه ، ۱ پوصل [ قطب نما ] . س - تجهیزات نفر ( نومره - ۳ ) ؛ عبارت از چیست ؟ ج - ۱ طوبره . س - طوبرهٔ مذکور ؛ چه گونه برداشته میشود ؟ ج - پیاده به کمربند خود ، سوار به زین اسپ خود ؛ مربوط میکند . س - محتویات این طوبره ؛ عبارت از چیست ؟ ج - ۱ چوب فلامه که از ۳ تکه مرکب است . و ۳ فلامه : سفید ، زرد و آبی، تیزرنك . س - هر طابور یعنی هر كندك پیاده ؛ به تجهیز چند مفروزهٔ مخابره ، مکلف است ؟ ج - به تجهیز ۱ مفروزهٔ مخابره . --- page 10 --- ۷ ( تعلیم و تربیه ) قواعد عمومیه س - از هر طابور پیاده یعنی از هر كندك پیاده و هر طابور طوپچی ، چند ضابط میباید که در خصوص مخابره بافلامه های اشارت تعلیم و تربیه كرده شود ؟ ج - ۲ ضابط . س - و از هر تولی سوار و مترالیوز ؛ چند ضابط ؟ ج - ۱ ضابط . س - و از هر تولی ( تولی سوار ، طوپچی و مترا لیوز ) ، چند پوسته ؛ تعلیم و تربیه كرده شود ؟ ج - ۱ پوسته . س - برای اینکه خدمت مخابره ؛ بكمال امنیت اجرا یابد پوسته های مخابره و آمر های آنها چه گونه باید که تعلیم و تربیه كرده شوند ج - بصورت اساسدار وبيك طرز . --- page 11 --- س - تعلیم و تربیۀ افراد ؛ درکدام مدت خدمت عسکريه ؛ دوام میکند . ودر کدام اوقات ؛ اجرا باید یافت ؟ ج - در کل مدت خدمت عسکریه دوام میکند و در اوقات مناسب ؛ اجرا باید یافت . و برای استحصال نتایج حسنه میباید که به تعلیمات ؛ مدت دراز دوام کرده شود . و خصوصاتی که تعلیم کرده میشود علی الدوام تکرار یابد . س - ضابطان ؛ در کدام خصوصات میباید که تعلیم یافته باشند و درین باب ، ملکۀ کافیه حاصل کرده با شند ؟ ج - ضابطان باید که پوسته های خود را حسن استخدام کند . واراضی را دیده و یا خریطه هارا ملاحظه نموده و عنداللزوم ؛ پوصله یعنی قطب نما استعمال کرده مواقع پوسته های خود ها را حسن انتخاب کنند . و مواصله را مابین پوسته های خود و مقابل پوسته ها سریعاً تأسیس کنند . و درین باب ؛ --- page 12 --- ۹ ضابطان مذکور باید که ملکه کافیه داشته باشند. س – آیا جائز است که هر آن دو پوسته که مخابره میکنند از مفرزه های مختلف باشند ؟ ج – نی ؛ باید سعی شود که پوسته های مذکور ؛ بيك مفرزه ؛ منسوب باشند یعنی از يك مفرزه باشند . س – آمر های پوسته در کدام خصوص باید که به ضابطان ؛ معاونت کرده بتوانند ؟ ج – در خصوص انتخاب مواقع پوسته ها . وحتی عند اللزوم بایده موقعهای مذکور را بالذات ؛ انتخاب کرده بتوانند . س – در خصوص انتخاب مواقع پوسته ها چند شرط میباشد ؟ ج – ۲ شرط : ۱ – موقع پوسته باید که از نظر دشمن ؛ مستور وپنهان ؛ و برای پوسته مقابل ؛ مرئی و نمایان باشد . ۲ – رنك فلامه ها نظر به رنك محل --- page 13 --- ۱۰ ارتسام؛ منتخب بوده باشد. که اشارات فلامه ها به آسانی دیده شود. س – و نیز آمر های پوسته در کدام خصوصات دیگر باید که ماهر باشند ؟ ج – باید که بزودی؛ تأسیس مواصلهء پوسته ها را بکنند. واشارات را بصحت وسرعت بگیرند و بدهند و بخوانند و ورقهای مخابره را املا کنند. س – وقتیکه محل ارتسام؛ کمرنك باشد رنك فلامه چه گونه باید بود ؟ ج – آبیء تیز رنك باید بود. س – و اگر محل ارتسام؛ تیز رنك باشد رنك فلامه چه گونه باشد ؟ ج – باید که سفید رنك باشد. چرا که از دور هم به بسیار آسانی دیده میشود. س – و اگر هوا ضبابدار و یا دودناك باشد کدام رنك فلامه؛ مناسبتر است ؟ ج – زرد رنك؛ موافقتر ومناسبتر است. --- page 14 --- ۱۱ س - افراد مخابره ؛ در تعلیم و تربیه ؛ تا کدام درجه باید که صاحب مهارت باشند ؟ ج - آنقدر ماهر باشند که در خصوص اعطا و قرائت اشارات ؛ خطا نکنند . س - در خصوص تعلیم و تربیه ؛ قاعده های عمومی و اساسی کدام اند ؟ ج - ۱ - درسهای نظری و عملی ، ۲ - ضبط نمودن اختصارات حروف تلغرافیه [ لاحقه - ۲ - ۳ ] ، ۳ - استعمال نمودن ورقهای مخابره و ظرف آنها [ لفافه ها ] ، ٤ - صحیح و خوانا نوشتن ، ه - خریطه و بوصله [ قطب نما ] استعمال نمودن . ٦ - تأثیر هوا ، ضیا و رنك سطح ارتسام بر اعطای اشارت . - اشارت دادن و خواندن ؛ بهمراه کدام درسها باید که یکجا تعلیم کرده شود ؟ - بهمراه درسهای نظری . --- page 15 --- ۱۲ س - بعد از اختتام تعلیم و تربیۀ افراد باید که چ کرده شود ؟ ج - افراد باید که فرداً فرداً تفتیش کرده شود س - در تعلیم و تربیۀ مخابره یعنی در مشق مخابره در کدام نوع مخابره باید که زیاده تر ؛ اهمیت داده شود ؟ ج - در هر نوع مخابره . و خصوصاً تطبیقـــات در خدمات محاربه و ایلری قره غول ها س - آیا مابین دو پوسته ؛ پوسته های متوسط نی لازم است یانه ؟ ج - بلی ؛ بعضاً لازم است . و حتی مابی دو پوسته هرگاه مسافۀ دراز باشد باید که یک چند پوستۀ متوسط ؛ مقررنموده خط مخابر را تأسیس کنیم . لهذا تعاطیء اشارات بواسط پوسته های متوسط نيز بيك صورت اساسدا تعلیم کرده شود . س - آیا خط مخابره را مدت دراز [ خصوصاً د اراضیء غير معـلوم وغير مساعـد ] تأسیس و استعمال نماییم فائده هست یانه ؟ --- page 16 --- ۱۳ ج — بلی ؛ فائده کلیه هست . س — پوسته ها ؛ آموخته گی های خود را در يك هفته چند دفعه باید که تکرار تعلیم کنند ؟ ج — هرهفته ؛ اقلاً يك دفعه باید تکرار کنند . — مفردات تعلیم و تربیه — س — اشارتهای فلامه ؛ بکدام وضعیت داده میشود ؟ ج — به وضعیت مخابره . س — وضعیت مخابره چه گونه است ؟ ج — نفر ؛ وضعیت خطوه را گرفته چوب فلامه را پیشروی تنه خود ؛ مائلا میگیرد . دست چپ ؛ بیخ چوب فلامه را گرفته بمقابل نقطه منتصف سینه میباشد . و سرچوب را از طرف بالا به سوی شانه چپ ؛ مائلا میگیرد . درین اثنا ؛ زاویه که مابین --- page 17 --- ١٤ استقامت سرنفر و چوب فلامه میباشد بای بقدر (٣٠) درجه باشد شکل ٤ دست راست ، چوب را ٤ انگشت پایا از لته فلامه میگیرد . و آرنج راست ؛ از جدا میباشد . س – در اثنای مخابره بکدام حد فلامه باید هو کرده شود . و اگر باد سخت از جانب بوزد چه تدبیر لازم است ؟ ج – در اثنای مخابره باید هوش کرده شود که لته فلا باز و کشاده باشد یعنی به چوب نپیچد و از سبب وزیدن باد از جانب چپ باید که وضعیت مخابره ؛ یا فلامه به شانه راست میل داده شود و یا تبدیل جبهه نموده ب رو بطرف پس پشت گردانیده به مخابره دوام کرده شود . س – هرگاه افراد مخابره در پس پشت سپر ی در استحکام باشند اعطای اشارت چه گ میباشد ؟ --- page 18 --- ١٥ ج — مرجح همانست که فلامه آنقدر بالا برده شود که دست چپ محاذی دهن بیاید . س — اشارت نقطه چه گونه است ؟ ج — دست چپ را ثابت میگیرم یعنی مرکز میسازم وفلامه را بواسطۀ دست راست ؛ به پیشروی شانۀ راست بعین درجه یعنی ( ٣٠ ) درجه میبرم و فوراً بمحل سابقش یعنی به پیشروی شانۀ چپ می آرم شکل ٥ . س — در اشارت نقطه ؛ برای اینکه لتۀ فلامه به چوبش در نپیچد حرکت فلامه چه گونه باید بود ؟ ج — چنین باید بود که گویا هشت او رو پا رسم کرده میشود . یعنی بدین شکل باید بود . س — اشارت خط چه طور است ؟ ج — فلامه را از وضعیت مخابره به جانب راست خود بدینگونه پایان میکنم که دست چپ ؛ اندکی بالا بیاید و نوك فوقانی چوب بزمین ؛ تماس کند شکل ٦ . و بعد از فاصلۀ --- page 19 --- ١٦ اندك و آشكار ؛ فلامه را سریعاً واپس بـ وضعیت مخابره می آرم . س – برای اینکه اشارت خط از اشارت نقطه بـ بلا خطا ؛ فرق و تمیز کرده شود چه تدبیر لازم است . ج – فلامه ؛ در وضعیت نقطه هر قدر که مکث میکند باید که افزون تر از دو چند آن ؛ مکث کند س – هرگاه از سبب وزیدن باد ؛ فلامه را به شانه راست ؛ میل داده وضعیت مخابره گرفتـ باشید برای اشارات فوق ؛ فلامه را بکدام طرف ؛ حرکت میدهید . ج – به طرف چپ . س – اشاراتیکه بيك حرف ؛ عائد اند به چه قدر مدت باید که داده شوند ؟ ج – باید که بفاصله های كوتاه يعنى تقريباً به مدت اشارت يك نقطه داده شوند . س – ما بین اشارات دو حرف چه قدر فاصله داده شود ج – يك فاصله دراز يعنى بقدر مدت پنج نقطه . --- page 20 --- ۱۷ س - در ختام يك کلمه ؛ فلاوه بكدام وضعیت میباشد ؟ ج - پیشروی بدن ؛ شاقولاً پایان کرده میشود . و وقتیکه از پوسته مقابل ؛ اشارت : « فهمیده شد » داده شود واپس به وضعیت مخابره آورده میشود . س - سابق گفته شده که در اثنای شب ؛ بواسطهٔ فانوس ؛ مخابره کرده میشود آیا چه گونه میباشد ؟ ج - بدینگونه : که به پیشروی فانوس ؛ يك پرده پس و پیش کرده میشود . س - پردهٔ مذکور از چه میباشد ؟ ج - از مقوا و یا از دیگر ماده . س - اشارت نقطه و خط ؛ بواسطهٔ فانوس چه طور است ؟ ج - ضیای کوتاه ؛ نقطه . و ضیای دراز ؛ خط است . س - ضیای مذکور بعد از ختام هر کلمه ؛ چند مدت پوشیده میباشد ؟ --- page 21 --- ۱۸ ج — آنقدر مدت ؛ که کفاف ه نقطه باشد یعنی در مدت مذکور ؛ ه نقطه را نشان دادن ممکن باشد . س — افراد مخابره را برای تعلیم و تربیه مخابره یعنی برای مشق مخابره ؛ چه گونه ترتیب کردن لازم است ؟ ج — به شکل خط اخپور . مگر ۳ کام پرمتر ! مثلا : ( ۳ کام پرمتر ) كينته ( شیته ) اخپور— مارش ! ویا [مارش ! مارش ! ] . س — افراد مذکوره بعد از اخپور شدن ؛ بکدام وضعیت میباشند ؟ ج — بوضعیت اساس . س — وفلامه بکدام وضعیت میباشد ؟ ج — مثل وضعیت تفنك درراحت کی ! یعنی ابهام دست راست ؛ به پس پشت چوب فلامه ؛ و چهار انگشت دیگر ؛ به پیشروی . ونوك چوب فلامه بزمین وقریب سرپنجه پای راست میباشد . --- page 22 --- ۱۹ س — بعد از وضعیت فوق ؛ کدام قومانده داده میشود ؟ ج — همین قومانده : وضعیت دی خطوی — نسی - طرز اجرا ؛ بقرار تعلیم‌نامه ادماق میباشد . س — بعده کدام قومانده داده میشود ؟ ج — وضعیت دی مخابری — نسی ! به ۲ حرکت - اجرا می‌یابد : حرکت اول — فلامه ؛ بدست راست به طرف بالا به پیشروی بدن بر داشته میشود مگر چوب فلامه را ؛ بسوی شانه چپ - چنین میل داده شود که زاویه که ما بین نوک فوقانی چوب فلامه و استقامت سرسیاهی - پیدا میشود تقریباً عبارت از (۳۰) درجه باشد . حرکت دوم — دست راست در اثنائی که فلامه را بقرار فوق می بردارد باید که دست چپ ؛ نوک تحتانی چوب فلامه را گرفته --- page 23 --- ۲۰ بمقابل وسط بدن بیارد . آرنج چپ ؛ اندکی به بدن ؛ مماس باشد . و دست راست بقدر يك پنجه ؛ پایان‌تر از لتهٔ فلامه میگیرد آرنج راست از بدن ؛ دور میباشد . س – نفر هر گاه زنکرن کژد کرده و یا بزمین نشسته باشد وضعیت مخابره چه گونه میباشد ؟ ج – فلامه به پهلوی زانوی راست ؛ نهاده میشود بعده دست راست ؛ فلامه را مائلاً به جانب چپ ؛ بالا می بردارد و فوراً دست چپ ؛ نوک تحتانی چوب فلامه را گرفته فلامه را بوضعیت مخابره می آرد . س – هر گاه نفر مخابره ؛ پروت کرده باشد وضعیت مخابره چه طور میباشد ؟ ج – فلامه ؛ بر ساعد چپ نهاده میشود . و برای وضعیت مخابره باید که نفر مخابره ؛ زانوی راست خود را جمع کرده بدناً (٤٥) درجه به طرف چپ بگردد . دست راست ؛ فلامه را از زیر لتهٔ آن میگیرد و دست چپ ؛ نوک --- page 24 --- ۲۱ تحتانی چوب فلامه را میگیرد . و نیز در حین لزوم ۱ نفر مذکور تخته پشت خود را بزمین یعنی پشت بزمین و روی به طرف آسمان آورده اجرای مخابره کرده میتواند . س — در قومانده : راحت — کی ۱ فلامه بکدام وضعیت می آید ؟ ج — به محلش که در وضعیت اساس است آورده میشود . س — برای اینکه اشارات ۱ خوب فهمیده شوند چه لازم است ؟ ج — لازم بلکه الزم ۱ اینست که حرکات مختلفهٔ اشارات از همدیگر ۱ خوب تفریق شوند و نیز وزن تحريك و وزن فاصله ها ۱ محافظه کرده شود . س — برای استحصال چنین درجهٔ ملکه و مهارت ۱ --- page 25 --- ۲۲ چه لازم است ؟ ج - باید که حرکات مذکوره مثل حرکات تفنك ، مشق و تعلیم کرده شوند . س - سرعت مطلوبه در اعطای اشارات : تابع چیست ؟ ج - تابع مسافه و احوال هوائیه میباشد . س - هر گاه احوال به درجه اوسط باشد در ظرف پنج دقیقه آیا چند کلمه دادن : ممکن است ؟ ج - در پنج دقیقه تقریباً ( ۱۰ ) کلمه دادن ممکن است . خدماتیکه در موقع پوسته اجرا می یابد س - مواقع پوسته ها و محل مقاما تيكه ما بين آنها تأسیس ارتباط لازم است نظر به --- page 26 --- ۲۳ چه انتخاب کرده میشوند ؟ ج - نظر به مقصد ، حال اراضی ، احوال ضیائیه و احوال هوائیه انتخاب کرده میشوند . س - از همه خد ما تیکه در موقع پوسته اجرا می یا بد کدام شخص مسئول است ؟ ج -- آمر آن پوسته که ( نومره - ۱ ) میباشد مسئول است . س - در اثنای مخابره ؛ ( نومره - ۱ ، ۲ ، ۳ ) کدام خدمات را ایفا میکنند ؟ ج - در اثنای مخابره ؛ ( نومره - ۱ ) اساساً خدمت تحریر را ، ( نومره - ۲ ) خدمت قرائت اشارات را ، ( نومره - ۳) خدمت اعطای اشارات را ایفا میکنند . س - در حین مواصلت به موقع پوسته ؛ آیا ( نومره - ۱ ) بچه سررشته و ترتیبات --- page 27 --- ٢٤ میکند ؟ ج - در حین مواصلت به موقع پوسته ، ( نومره - ١ ) اولاً چنین نقطه ؛ تحری می کند که ٤ شرط آتی را داشته باشد : ا ) : - موقع دیگر پوسته را از نقطۀ مذکور ، دیدن ممکن باشد ، ب ) : - مرتسم بيك رنگ مساعد بیفتد ، ح ) : - حتی الامکان از نظر دشمن ؛ مستور باشد ، ی ) : - از طرف دشمن ؛ ناآرام نشده [ یعنی بخاطر جمعی ] اجرای مخابره ممکن باشد . بعده آمر پوسته ؛ تا آنکه اشارت « حاضر ! » از موقع دیگر داده شود اشارت « دعوت ! » را مکرراً --- page 28 --- ۲۶ به واسطۀ ( نومره — ۳ میدهد ) . س — ( نومره — ۲ ) که مأمور قرائت است هر وقتیکه اشارت يك « دعوت ۱ » را مشاهده کند فوراً چه می کند ؟ ج — فوراً به ( نومره — ۱ ) خبر میدهد كه بواسطۀ ( نومره — ۳ ) ؛ اشارت « حاضر ! » بدهد . س — بعد ازین چه میشود ؟ ج — بعد ازین به مخابره ؛ مباشرت میشود . س — در عین اراضی هرگاه پوسته های مخابره ؛ متعدد باشند برای دفع تشویش ؛ چه تدبیر لازم است ؟ ج — این تدبیر لازم است : که بعد از اشارت « حاضر ! » اشارات مخصوصۀ پوسته ها ؛ تعاطی کرده شود . س — همین اشارات مخصوصه ها نظر به چه ؛ --- page 29 --- ٢٦ انتخاب کرده میشوند ؟ يك مثال بیارید ؟ ج - همین اشارات مخصوصه ؛ در حین لزوم نظر بموقع و یا نظر به قطعات عسكرية منسوب اليه ؛ انتخاب کرده میشوند . مثلا : در اینجا پیاده غند ٦ ، پوسته ۲ ويا : پوسته تپه سبز . س - در خصوص اینکه پوسته ؛ دائما برای اعطای اشارت ؛ حاضر و آماده و دیگر موقع ؛ متمادياً در تحت ترصد باشد آیا کدام شخص ؛ مسئول است ؟ ج - ( نومره – ۱ ) مسئول است . س - آیا دیگر نومره ها مناوبه کرده میتوانند ؟ ج - بلی ؛ نظر به ترتیب ( نومره - ۱ ) یعنی نظر به ترتیب آمر پوسته ؛ دیگر نومره ها مناوبه کرده میتوانند . س - برای افهام احوال مهمه ؛ فوراً چه --- page 30 --- ۲۷ تدبیر لازم است ؟ ج - فوراً مفاهمه یعني يکدیگر را فهمانیدن و شناختن لازم است . س - همین احوال مهمه ؛ چه چیز خواهد بود ؟ ج - فرضا نظر به سطح ارتسام موقع مقابل آیا فلا مه بکدام رنك باشد و نيز پوسته مخابره آيا بکدام قطعه عسكريه ؛ عائد است و غیره . س - هر گاه بالاستثنا در يك پوسته ؛ تنها ٢ نفر موجود باشد خدمات مختلفه پوسته مذکور چه گونه تقسیم کرده میشود ؟ ج - هر گاه ۲ نفر موجود باشد ( نومره - ۱ ) ؛ خدمت کتابت را و ( نومره - ۲ ) هم خدمت قرائت و هم خدمت اعطای اشارت را ایفا میکند . س - مخابرات ؛ آیا مختصر باشد بهتر است و یا --- page 31 --- ۲۸ مطول ؟ ج - مخابرات ، علی العموم اگر مختصر یعنی کوتاه باشد بهتر است . مگر بشرطی که به سوء تفهیم میدان ندهد . س - کاتب پوسته یعنی ( نومره - ۱ ) و نیز ( نومره - ۳ ) در اثنای اعطای اشارت باید که هر کلمه و هر عدد را چه طور بخوانند ؟ ج - ( نومره - ۱ ) باید که هر کلمه و هر عدد را به آواز بلند بخواند و ( نومره - ۳ ) اولا هر کلمه و هر عدد را تکرار کند و بعده حرفهای آنها را کذا به آواز بلند گفته اشارتها را بدهد . س - اشارات ، بکدام ترتیب داده میشوند ؟ --- page 32 --- ۲۹ ج — اشارات ؛ علی العموم بقرار ترتیب آتی داده میشود : سرلوحه اشارت فاصله مندرجات اشارت فاصله امضا اشارت خاتمه س — درحین لزوم آیا کدام اقسام اشارات را طی کردن ؛ ممکن است ؟ ج — بعض اقسام ؛ مثلا سرلوحه و امضا درحین لزوم ؛ پیشتر قرار داد نموده کاملاً طی کردن ممکن است . س — در پوسته که اخذ اشارات میکنند . آیا ( نومره — ۱ ، ۲ و ۳ ) و ظائف خود هارا چه گونه ایفا میکنند ؟ ج — در پوسته که اخذ اشارات میـکنند (نومره — ۲ ) بایدکه حرف و عدد هائیکه --- page 33 --- ٣٠ داده میشوند آنها را علیحده علیحده به آواز بلند بخواند . و كاتب یعنی ( نومره — ١ ) آنها را يك يك قيد كند یعنی بنویسد . و در ختـا هر کلمه : به آواز بلند « کلمه ! » بگوید ( نومره — ٣ ) متعاقباً يعنى بعد ا شنیدن « كلمه ! » بايد كه به پوسته مقابل یعنی به پوسته که اشارات مذكوره را داده بو اشارت « فهمیده شد ! » بدهد . س — ( نومره — ٢ ) ی پوسته مقابل : همیـ اشارت « فهمیده شد ! » را كه ديـ چه كند ؟ ج — اشارت مذکوره را به بلند آواز بـ ( نومره — ١ ) از پوسته خود يعنى به كاتب پوسته خود : خبر میدهد . س — كاتب موما اليه : که خبرشد چه کند ! --- page 34 --- ۳۱ ج - کلمۀ دیگر را میخواند . س - در احوال خصوصیه یعنی مثلا اگر مسافه : دور و هوا ابرناك وغيره باشد بالاستثنا ، تأسیس نمودن چه چیز لازم میشود ؟ و در چنین حال ، در خصوص چه باید که خاصۀ سعی وغیرت کرده شود ؟ ج - در احوال خصوصیه [ مثلا اگر مسافه : دور و هوا ابرناك باشد ] بالاستثنا تأسيس نمودن پوسته های متوسط ، لازم میشود . و در حینیکه اجرای مخابره بواسطۀ مواقع متوسطه کرده میشود باید، خاصۀ غيرت کرده شود باینکه اشاراتیکه داده میشوند سریعاً به موقع آخرین ایصال کرده شوند . س - محرر پوستۀ متوسط يعنى ( نومره – ۱ ) : معلومات را وقتیکه از پوسته اشارت دهنده : اخذ کرد چه میکند ؟ --- page 35 --- ۳۲ ج – کله به کله قید میکند یعنی ثبت میکند و بعده سریعاً به موقع آخرین ، کذا کله به کله میرساند . ش – اواراق مطبوعه از جانب کدام شخص و در کدام خصوصات ، استعمال کرده میشوند . ج – اوراق مطبوعه ، از جانب (نمره – ۱) و در خصوصات آتیه ، استعمال کرده میشوند : ا – برای قید نمودن یعنی برای ثبت نمودن تلغرافهائیکه بواسطه اشارت داده خواهند شد ، ب – تلغرافهائیکه می آیند برای درج نمودن آنها بحرف وعدداً ، ج – برای تبییض تلغرافها یعنی برای پاکنویس تلغرافها .