<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<teiHeader><fileDesc><titleStmt>
<title xml:lang="fa">معاهدۀ فىما بىن افغانستان و برطانية 1921</title>
<title type="romanized">Muʻāhadah-ʼi fīmā bayn-i Afghānistān va Briṭānīyah Treaties, etc.</title>
<author>Afghanistan افغانستان.</author>
</titleStmt><publicationStmt>
<publisher>afghanpress.org</publisher>
<availability status="free"><licence target="https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/">Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.</licence></availability>
</publicationStmt><sourceDesc><bibl>
<publisher>Kābul, Maṭbah-ʼi Ḥurūfī Māshīn Khānah, 1300 [1921] کابل :مطبۀ حروفى ماشين خانه،, . ١٣٠٠.</publisher>
<date>1300–1921</date>
<idno type="handle">http://hdl.handle.net/2333.1/59zw3r5j</idno>
<idno type="adl">adl0120</idno>
<note>Public domain. NYU states: "All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial."</note>
</bibl></sourceDesc></fileDesc>
<encodingDesc><appInfo><application version="1" ident="gemini-3.1-pro-preview"><label>gemini-3.1-pro-preview at thinkingLevel low</label><desc>Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. Page-level transcription with no layout analysis. Element coordinates span the full print space and are NOT derived from the image. Do not use them to locate text on the page.</desc></application></appInfo></encodingDesc>
<profileDesc><langUsage><language ident="fa">Persian</language><language ident="ps">Pashto</language></langUsage></profileDesc>
</teiHeader>
<facsimile>
<surface xml:id="f1" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00001.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f2" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00002.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f3" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00003.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f4" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00004.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f5" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00005.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f6" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00006.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f7" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00007.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f8" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00008.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f9" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00009.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f10" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00010.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f11" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00011.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f12" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00012.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f13" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00013.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f14" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00014.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f15" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00015.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f16" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00016.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f17" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00017.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f18" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00018.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f19" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00019.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f20" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00020.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f21" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00021.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f22" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00022.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f23" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00023.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f24" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00024.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f25" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0120/00025.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
</facsimile>
<text><body><div>
<pb n="1" facs="#f1"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="2" facs="#f2"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="3" facs="#f3"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="4" facs="#f4"/>
<l>اشهد ان لا اله الا الله</l>
<l>واشهد ان محمدا عبده ورسوله</l>
<l>معاهده مابین افغانستان و برطانیه</l>
<l>در مطبعه حروفی ماشین خانه طبع گردید</l>
<pb n="5" facs="#f5"/>
<l>(۲)</l>
<l>بسم الله الرحمن الرحیم</l>
<l>تمهید</l>
<l>دولتین علیتین برطانیه و افغانستان نظر باینکه فیمابین خود</l>
<l>شان مناسبات همسایگی را قائم نمایند مواد مندرجۀ ذیلرا قبول</l>
<l>نموده اند وزیر آن امضا کننده‌گان مهرهای خود شان را که</l>
<l>در آن باب اختیار کامل دارند ثبت نموده اند .</l>
<l>مادۀ اول</l>
<l>دولتین علیتین برطانیه و افغانستان بالمقابل تمامی حقوق</l>
<l>استقلال داخلی و خارجی یکدیگر خود شان را تصدیق نموده محترم</l>
<l>میشمارند .</l>
<l>مادۀ دوم</l>
<l>دولتین علیتین عاقدین بالمقابل سرحد هندوستان و افغانستان</l>
<l>را بطوریکه دولت علیۀ افغانستان بموجب مادۀ پنجم عهد نامۀ</l>
<l>که بتاريخ ۸ ماه آگست سنه ۱۹۱۹ عیسوی مطابق ۱۱ ماه</l>
<pb n="6" facs="#f6"/>
<l>( ۳ )</l>
<l>ذيقعدةالحرام سنه ۱۳۳۷ هجری در راولپندی انعقاد یافته است</l>
<l>قبول کرده بود قبول مینمایند .</l>
<l>ونیز حد یرا که بطرف مغرب خیبر کمیسیون دولت بهیه برطانیه</l>
<l>درماه های اگست و سپتمبر سنه ۱۹۱۹ عیسوی بموجب ماده مذکوره</l>
<l>مقرر کرده بود ودرنقشه که با اینعهد نامه ملحق میباشد بخط</l>
<l>زنجیره سیاه نشانداده شده است قبول مینمایند مگر فقط باین استثنا</l>
<l>چنانچه که در ضمیمه ملحقه نمبر يك بیان شده است خط حد</l>
<l>مذکور مجدداً تبدیل کرده شود و اینخط جدید برای این قبول</l>
<l>کرده شده است که مقامیکه معروف بتورخم میباشد وتمام نه رود</l>
<l>کابل که فیمابین شلمان خله بانداو پلوسی میباشد داخل حدود</l>
<l>افغانستان شامل کرده شود و خط مذکور درنقشه مذکوره بخط</l>
<l>زنجیره سرخ نشان داده شده است ، دولت بهیه برطانیه اتفاق</l>
<l>مینماید که بمامورین افغانی اجازه داده خواهد شد که بذریعه</l>
<l>پایپ یعنی لوله که آن را برای استعمال اتباع افغانی مقیم تورخم</l>
<l>دولت بهیه برطانیه ازلندی خانه مهیا خواهد نمود بمقدارهای</l>
<l>معقول آب حاصل نمایند ودولت علیه افغانستان اتفاق مینماید که</l>
<l>صاحب منصبهای برطانوی را و اقوامی را که بطرف سرحد</l>
<l>برطانوی سکنی دارند اجازه داده خواهد شد که بدون سد</l>
<l>یا ممانعت حصه مذکوره فوق رودکابل را برای مقاصد کشتی رانی</l>
<l>استعمال نمایند وتمام حقوق موجوده آب پاشی از حصه مذکوره</l>
<l>فوق رود مذکور با تباع دولت بهیه برطانیه جاری خواهد ماند .</l>
<pb n="7" facs="#f7"/>
<l>( ٤ )</l>
<l>( ماده سوم )</l>
<l>دولت بهیۀ برطانیه اتفاق مینماید که يك نفر وزیر مختار را</l>
<l>از جانب اعلیحضرت پاد شاه افغانستان بدربار شاهی لندن مطابق</l>
<l>سفرای همه دول قبول نماید ، و برای اقامۀ سفارت افغانستان در</l>
<l>لندن اجازه بدهد -</l>
<l>كذالك دولت عليه افغانستان اتفاق مینماید که یکنفر وزیر</l>
<l>مختار را از جانب اعلیحضرت پاد شاه انگلستان و امپراطـور</l>
<l>هندوستان در کابل قبول نماید و برای اقامه سفارت دولت بهیه</l>
<l>برطانیه در کابل اجازه بدهد -</l>
<l>هر يك از دولتین دارای این حق خواهد بود كه يك نفر</l>
<l>اطاشی نظامی را به سفارت خود مامور نماید .</l>
<l>( ماده چهارم )</l>
<l>دولت علیه افغانستان برای اقامۀ قونسلگری های برطانوی</l>
<l>در قندهار و جلال آباد اتفاق می نماید و دولت بهیۀ برطائیه</l>
<l>برای اقامۀ يك نفر جنرال قونسل افغانستان در مرکز حکومتی</l>
<l>عالیۀ هندو سه نفر قونسلگری های افغانستان در کلکته و کراچی</l>
<l>و بمبئی اتفاق می نماید ، در صورتیکه دولت علیۀ افغانستال در</l>
<l>يك وقت خواسته باشد که صاحب منصبهای قونسلی را غیر از</l>
<l>هندوستان داخل ديگر ممالك برطانوى مامور نمايد يك معاهده</l>
<l>علیحده برای شرائط اینگونه ماموریت ها مرتب کرده خواهد</l>
<l>شد بشر طيكه دولت بهيۀ برطانیه ماموریت های مذکور را منظور نماید</l>
<pb n="8" facs="#f8"/>
<l>( ٥ )</l>
<l>( مادۀ پنجم )</l>
<l>دولتين عليتين عاقدين بالمقابل درباب سلامتی شخصی و سلوك</l>
<l>محترمانه در حق نمايندگان يك ديگر خواه وزير مختار باشد خواه</l>
<l>جنرال قونسل وقونسلها باشند ، داخل حدود خود تأمين مي نمايند.</l>
<l>و اتفاق می نمايند كه نمايندگان مذكور در اجراى فرائض خود</l>
<l>تابع شرائطی خواهند بود كه در ضميمة ثانی كه باين عهد نامه</l>
<l>ملحق ميباشد اظهار داشته شده است . مزید بران دولت بهية</l>
<l>برطانيه اتفاق می نماید كه بوزير مختار وجنرال قونسل وقونسلهای</l>
<l>افغانستان داخل حدود مملکتی كه داخل آن آنها مجاز می باشند</l>
<l>كه سكونت اختيار نمايند .</l>
<l>يا فرائض خود شان را ادا نمايند باوجود شرائط مندرجة</l>
<l>ضميمة مذكوره حقوقی داده خواهد شد و از رعایاتی متمتع خواهند</l>
<l>شد كه وزیر مختار يا جنرال قونسلها و قونسلهای دولت دیگری</l>
<l>در ممالكیكه در آنجا محل سكونت وزیر مختار و جنرال قونسل</l>
<l>و قونسلهای مذكور افغانستان معین كرده می شود فی الحال</l>
<l>دارای آن حقوق میباشند وازان رعايات متمتع می شوند . يابعد</l>
<l>از این حقوق مذكور اعطا كرده شود و ازان رعایات متمتع كردند .</l>
<l>و كذلك دولت عليه افغانستان اتفاق مینماید كه بوزیر مختار</l>
<l>وقونسلهای برطانيه داخل حدود مملكتیكه داخل آن آنها مجار</l>
<l>میباشند كه سكونت اختيار نمايند ، یا فرائض خود شانرا ادانمایند</l>
<pb n="9" facs="#f9"/>
<l>(٦)</l>
<l>باو جود شرائط مندرجۀ ضمیمۀ مذکوره حقوقی داده خواهد شد. واز رعایتی متمتع خواهند شد. که وزیر مختار یا قونسلهای دولت دیگری در ممالکیکه در آنجا محل سکونت وزیر مختار وقونسلهای مزبور طانوی معین کرده میشود فی الحال دارای آن حقوق میباشند وازان رعایات متمتع میشوند، یابعد ازین حقوق مذکور اعطا کرده شود و از آن رعایات متمتع کردند.</l>
<l>مادۀ ششم</l>
<l>چون قوی ومرفه الحال بودن دولت علیۀ افغانستان برای دولت بهیۀ برطانیه ودولت علیۀ افنالستان منفعت آور میباشد بنابران دولت بهیۀ برطانیه اتفاق مینماید که هر آنقدر چیزهائیکه از لوازمات قوت ورفاهیت افغانستان میباشد مانند هر گونه فابریکها وماشينها و الات وادوات تلگراف وتيلفون وغیره که افغانستان خواه از برطانیه وخواه از مستملکات برطانوی وخواه از دیگر ممالک دنیا خریداری کرده بتواندافغانستان عموماً بدون سد یاممانعت از بندر های جزائر برطانوی وهندوستان برطانوی گذرانیده داخل خاك خودش خواهد نمود - كذالك دولت علیۀ افغانستان اتفاق مینماید که هر گونه اشیای که خارج کردن آن خلاف قانون داخلی دولت علیۀ افغانستان نباشدو بنظر دولت علیۀ افغانستان اضافه از لوازمات وضروریات داخلیۀ افغانستان باشد ودولت بهیۀ برطانیه بکار داشته باشد باجارهٔ دولت علیۀ</l>
<pb n="10" facs="#f10"/>
<l>(۷)</l>
<l>افغانستان خریداری کرده بهندوستان برده میتواند ، در خصوص</l>
<l>اسلحه و جبه خانه دولت بهیۀ برطانیه اتفاق مینماید که تازمانیکه</l>
<l>دولت موصوفه یقین داشته باشد که نیات دولت علیۀ افغانستان</l>
<l>دوستانه میباشد و برای هندوستان هیچ خطرۀ فوری از اینگونه</l>
<l>ادخال در افغانستان نمیباشد برای اینچنین ادخال بدون سد یا ممانعت</l>
<l>اجازه داده خواهد شد، لیکن اگر بعد از این معاهدۀ تجارت اسلحه</l>
<l>از دول معظمۀ دنیا تصدیق کرده شود و در معرض اجرا در آید</l>
<l>حق دولت علیۀ افغانستان برای ادخال اسلحه و جبه خانه تابع این</l>
<l>شرائط خواهد بود که دولت علیه افغانستان باید اولاً معاهدۀ</l>
<l>تجارت اسلحه را امضا نموده باشد و اینگونه ادخال فقط مطابق</l>
<l>شرائط معاهدۀ مذکوره کرده شود —</l>
<l>اگر معاهدۀ تجارت اسلحه تصدیق کرده نشود یا منقضی گردد</l>
<l>دولت علیۀ افغانستان بشرط اطمینان فوق وقتاً فوقتاً اسلحه</l>
<l>وجبه خانۀ مذکور را از بندرهای برطانوی و هندوستان برطانوی</l>
<l>گذرانیده داخل خاك خودش میتواند که نماید .</l>
<l>[ مادۀ هفتم ]</l>
<l>برمالیکه بموجب شرائط مادۀ « ٦ » منجانب دولت علیۀ</l>
<l>افغانستان وارد کرده شود برای اینکه فوراً بافغانستان حمل کرده</l>
<l>شود هیچ حق گمری در بندرهای هندوستان برطانوی گرفت نخواهد</l>
<l>شد مشروط بر اینکه تصدیق نامچه بامضای مامور یا نماینده افغانی</l>
<pb n="11" facs="#f11"/>
<l>( ٨ )</l>
<l>که وقتاً فوقتاً از جانب دولتين عليتين معين کرده شود و در ان بيان</l>
<l>کرده شود که مال مذکور مال دولت عليه افغانستان</l>
<l>میباشد و بموجب فرمایش دولت موصوفه بافغانستان فرستاده میشود</l>
<l>و نیز در ان تفصیل و تعداد وقیمت مالیکه در خصوص آن معافی</l>
<l>محصول خواسته می شود مندرج باشد در وقت ورود مال بصاحب</l>
<l>منصب بزرك كمرك در بندر ورود تقدیم کرده شود ثانیاً مشروط</l>
<l>بر اینکه مال مذکور برای کارهای عامه افغانستان لازم می باشد و نه برای</l>
<l>مقاصد هیچ انحصار دولتی یا تجارت دولتی – وثالثاً مشروط بر</l>
<l>اینکه مال مذکور از راه هندوستان دربسته های ممهور که قبل</l>
<l>از خروج آن از هندوستان باز کرده یا تقسیم کرده نشده باشد حمل</l>
<l>کرده شود مگر اینکه مال مذکور از قسم مالی میباشد که بطور</l>
<l>واضح قابل شناخت باشد و نیز دولت بهيه برطانيه اتفاق مینماید</l>
<l>که در خصوص تمام مال تجارتی که در بندر ات برطانوی وارد</l>
<l>هندوستان کرده شود برای اینکه مجددا بافغانستان خارج کرده</l>
<l>شود و از راه هائيكه فی مابین دولتين عليتين قرار داده شود بافغانستان</l>
<l>حمل کرده شود مبلغ كامل محصول كمری را که بر این چنین مال</l>
<l>گرفته شده باشد بوقت و در محل خروج واپس داده شود مشروط</l>
<l>بر اینکه اینچنین مال از راه هندوستان دربسته های ممهور که قبل</l>
<l>از خروج آن از هندوستان باز کرده یا تقسیم کرده نشده باشد</l>
<l>حمل کرده شود و نیز دولت بهیۀ برطانيه اظهار مینماید که در حال</l>
<pb n="12" facs="#f12"/>
<l>(۹)</l>
<l>اراده ندارد که بر مال و حیواناتیکه اصلاً از افغانستان باشد یا در</l>
<l>افغانستان ساخته شده باشد و از راه خشکی یا نهر بهندوستان وارد</l>
<l>کرده شود یا از افغانستان براه هندوستان بدیگر ممالک دنیا خارج</l>
<l>کرده شود و دخول آن قانوناً در هندوستان ممنوع نباشد هیچ</l>
<l>محصول گمرك گرفته شود ـ لیکن در صورتیکه دولت بهیۀ برطانیه</l>
<l>در آتیه فیصله نماید که بر مال و حیواناتیکه از راه خشکی یا نهر از</l>
<l>دول همجوار بهندوستان وارد کرده شود محصول گمرك گرفته</l>
<l>شود دولت موصوفه میتواند که بر مالیکه از افغانستان وارد کرده</l>
<l>شود اینگونه محصول بگیرد لا کن در آنصورت دولت موصوفه</l>
<l>اتفاق مینماید که بر مالیکه از افغانستان وارد کرده شود محصول</l>
<l>بیشتر از محصولیکه بر مال دول همجوار مذکوره فوق گرفته شود</l>
<l>نخواهد گرفت ـ هیچ چیزی درین ماده از گرفتن محصول حالیۀ</l>
<l>خیبر بر مالیکه از افغانستان وارد کرده شود و از گرفتن محصول</l>
<l>چنگی در هیچ شهر هندوستان که دران محصول چنگی گرفته میشود</l>
<l>یا بعد ازین گرفته شود مانع نخواهد گردید مشروط بر اینکه بر</l>
<l>شرح محصول موجودۀ خیبر هیچ اضافه کرده نخواهد شد.</l>
<l>[ مادۀ هشتم ]</l>
<l>دولت بهیۀ برطانیه اتفاق مینماید که وکیل التجارة دولت</l>
<l>علیۀ افغانستان در پشاور و کوتهه و پاره چنار قایم شود مشروط</l>
<l>بر اینکه مستخدمین واموال تجارت خانهای مذکور تابع عملیات</l>
<pb n="13" facs="#f13"/>
<l>( ١٠ )</l>
<l>تمام قوانین و احکام دولت بهیهٔ برطانیه و تابع اختیارات محکمه</l>
<l>های دولت بهیهٔ برطانیه خواهند بود و حکام دولت بهیهٔ برطانیه</l>
<l>آنها را نخواهند شناخت که دارای هیچ حالت رسمی و یا</l>
<l>استحقاق خاص میباشند .</l>
<l>ماده نهم</l>
<l>مالهای تجارتی که مطابق شرائط ماده هفتم از اوروپا و غیره</l>
<l>بافغانستان بیاید در منتهای راه آهن جمرود و کرم و چمن برای بستن</l>
<l>و ترتیب کردن برابر قوت حیوانات نقلیه باز میتوانند بی اینکه باعث</l>
<l>تجدید كمرك شود و صورت اجرای این را نماینده كان تجارتیكه</l>
<l>در ماده دوزادهم مندرج است قرار خواهند داد .</l>
<l>ماده دهم</l>
<l>دولتين عليتين عاقدین اتفاق مینمایند که برای تبادله اشیای</l>
<l>داك فيمابين مملكتين خودشان هر گونه تسهيلات فراهم نمایند</l>
<l>مشروط بر اینکه هيچ يك از طرفین مجاز نخواهد بود كه داخل خاك</l>
<l>ديگر داك خانها قایم نمایند -- برای تعمیل اين ماده يك معاهده</l>
<l>پستی علیحده انعقاد خواهد یافت و برای مرتب نمودن آن تعدادی</l>
<l>از صاحب منصب های مخصوص که دولت علیهٔ افغانستان مامور</l>
<l>نماید باصاحب منصبهای دولت بهیهٔ برطانیه جمع آمده مشورت</l>
<l>خواهند نمود .</l>
<pb n="14" facs="#f14"/>
<l>( ١١ )</l>
<l>مادهٔ یاز دهم</l>
<l>هريك از دولتين عليتين عاقدين خودشان را بالمقابل در خصوص حسن نیت دیگر و مخصوصاً در باب نيات خیر اندیشانه خود شان نسبت باقوامیکه متصل حدود خود شان سکنی دارند مطمئن نموده از روی این ماده تعهد می نمایند که در آینده از عملیات نظامی که زیاد اهمیت داشته باشد و برای برقراری نظم در میان اقوام سرحدی که داخل دائره‌های خودشان سکنی دارند لازم بنظر بیاید قبل از آنکه اینگونه عملیات شروع کرده شود یکدیگر را مطلع خواهند نمود.</l>
<l>مادهٔ دوازدهم</l>
<l>دولتين عليتين عاقدين اتفاق مینمایند که نماینده های دولت علیه افغانستان و دولت بهیه برطانیه مامور کرده خواهند شد که در باب انعقاد يك قرار داد تجارتی مذاکره نمایند و قرار داد مذکور اولاً در خصوص تدابیری خواهد بود که برای اجرای مقاصد مندرجهٔ مادهٔ نهم عهدنامهٔ هذا لازم باشد ثانیاً در باب موادیکه درین عهد نامه هنوز ذکر نیافته باشد و برای منافع دولتین مناسب به نظر بیاید قرار خواهند داد و علاقه جات تجارتی فیمابین دولتین تا قرار داد تجارتی مذکور جاری خواهد بود.</l>
<l>مادهٔ سیزدهم</l>
<l>دولتين عليتين معاهدين اتفاق مینمایند که ضمیمه های تحريك</l>
<pb n="15" facs="#f15"/>
<l>( ۱۲ )</l>
<l>ونمبر ۲ که بانضمام معاهده نامۀ هذا مربوط است مثل ماده های</l>
<l>متن معاهدۀ هذا حق قانونی را دارند .</l>
<l>مادۀ چهار دهم</l>
<l>شرائط عهدنامۀ هذا از تاریخ امضا شدن آن اجرا پذیر</l>
<l>میگردد و از تاریخ مذکور تا ظرف سه سال نافذ خواهد ماند ـ</l>
<l>در صورتیکه هیچ يك از دولتین علیتین عاقدین دوازده ماه قبل</l>
<l>از انقضای سه سال مذكورۀ فوق از این اراده اطلاع ندهد که</l>
<l>عهدنامه را باختتام میرساند عهدنامۀ هذا از یومیکه یکی از دولتین</l>
<l>علیتین عاقدین آنرا رد نماید تا انقضای یکسال واجب التعمیل</l>
<l>خواهد ماند ـ و معاهدۀ هذا بعد از امضای مشن های طرفین</l>
<l>اجرا میشود و در دونیم ماه بعد از امضا صورتهای تصدیق شدۀ</l>
<l>آن در کابل تعاطی میشود .</l>
<l>( جای امضای رئیس وفد دولت علیه افغانستان در عقد معاهده )</l>
<l>( جای امضای رئیس وفد دولت بهیۀ برطانیا در عقد معاهده )</l>
<l>فی یوم سه شنبه ۳۰ ميزام عقرب سنۀ يكهزار و سه صد هجری شمسی</l>
<l>ضمیمۀ نمبر ۱</l>
<l>«که در مادۀ دوم مذکور شده است»</l>
<l>درۀ ناله که از لندی خانه به چوکی باینده خاك ميرود سرحد</l>
<l>افغانستان تقریباً هفتصد گز پیش برده شده است و تیغۀ تورخم</l>
<l>بمع شمسه کنداو و شمسه کنداو سر شامل خاك افغانستان</l>
<pb n="16" facs="#f16"/>
<l>( ۱۳ )</l>
<l>میباشد مزید بر ان سرحد افغانستان مابین نقطه که در انجا سرحد</l>
<l>موجوده بارودکابل ملحق میگردد و پلوسی از وسط رود مذکور</l>
<l>تابه ساحل راست امتداد داده شده است .</l>
<l>ضمیمهٔ نمره ۲</l>
<l>سفارتخانها و قونسلخانها</l>
<l>«الف» سفارت خانه ها و جنرال قونسل وقونسلخا نهای</l>
<l>دولتین علیتین عاقدین هیچگاه بطور پناهگاه مجرمین سیاسیه یاحقوقیه</l>
<l>یابطور اجتماع گاه برای تقویت حرکات فسادیه یا مجرمانه یابطور</l>
<l>مخزن اسلحه استعمال کرده نخواهد شد .</l>
<l>«ب» وزیر مختار اعلیحضرت پادشاه انگلستان مقیم دربار</l>
<l>کابل بمعۀ اهل وعیال خود ونائبها ومعاونها و اطاشیهای خود</l>
<l>و خدامی یا نوکر های او یا قاصد های سیاسی او که تبعهٔ دولت بهیهٔ</l>
<l>برطانیه باشند از دائرۀ اختیارات محاکمات حقوقیهٔ دولت علیهٔ</l>
<l>افغانستان علی الترتیب مستثنی خواهند بود مشروط براینکه وقتاً</l>
<l>فوقتاً وزیر مختار مذکور يك فهرست اشخاصیرا که در خصوص</l>
<l>آنها اینگونه استثنا طلب کرده میشود بدولت علیهٔ افغانستان بدهد</l>
<l>و بموجب همین قسم شرط وزیر مختار اعلیحضرت پادشاه دولت</l>
<l>علیه افغانستان مقیم دربار شاهی لندن که همه سفرای دول در آنجا</l>
<l>مقیم میباشند بمعۀ اهل وعیال خود ونائبها ومعاونها واطاشیهای</l>
<l>خود وخدامی یانوکر های خانه گی او ویا قاصد های سیاسی او که</l>
<pb n="17" facs="#f17"/>
<l>( ١٤ )</l>
<l>تبعه دولت علیه افغانستان باشند از دایره محاکمات حقوقیه برطانیه علی الترتیب مستثنی خواهند بود اکر يك نفر تبعه افغانستان ارتکاب جرم یاجنایتی بر خلاف وزیر مختار دولت بهیه برطانیه نماید یا بر خلاف اشخاص مذکوره فوق که بسفارت برطانوی تعلق دارند بموجب قانون محلیه در محاکمات افغانستان که داخل حوزه اختیار آن ارتکاب جرم شده است اجرای معامله کرده خواهد شد و بالعکس در خصوص جرائمی که در انگلستان از جانب تبعه دولت بهیه برطانیه بر خلاف وزیر مختار دولت علیه افغانستان یا اشخاص دیگر مذکوره فوق که بسفارت دولت علیه افغانستان تعلق دارند ارتکاب کرده شود بهمان وضع رفتار نموده خواهد شد .</l>
<l>« ج » ۱ جنرال قونسل وقونسلها واجزا واهالی خانه آنها که اتباع دولتی میباشند که در آنجا مأمور هستند بهمه وجوه تابع حکومت وقوانین و آئین دولت مذکوره خواهند بود .</l>
<l>« ۲ » جنرال قونسل و قونسلها واجز' واهالی خانه آنها که اتباع دولتی نمیباشند که در آنجا مأمور هستند در خصوص جرم جنایتی که بر خلاف حکومت یا اتباع دولت مذکوره ارتکاب آن کرده شود تابع اختیار محاکمات عدلیه دولت مذکوره خواهند بود مشروط بر اینکه هیچ جنرال قونسل یا قونسلی یا یکی از اجزا یا یکی از اهالی خانه او غیر از جریمه مستوجب دیگر سزائی نخواهد کردید و نیز شرط اینست که هر دو دولتین همیشه این حق را دارا</l>
<pb n="18" facs="#f18"/>
<l>( ١٥ )</l>
<l>خواهند بود که جنرال قونسل یا قونسلی یا یکی از اجزا یا یکی</l>
<l>از اهالی خانه او را استدعای اخراج او را از دولت متبوعه اش مینماید .</l>
<l>( ٣ ) جنرال قونسل و قونسلهای هر دو دولت و اجزا ـــــ .</l>
<l>اهالی خانه آنها که اتباع دولتی نمیباشند که در آنجا مامور هستند</l>
<l>در خصوص بقاه دعوی حقوقی و دیوانی که در مملکت دولت</l>
<l>مذکوره پیدا شود تابع اختیار محاکمات دولت مذکوره خواهند</l>
<l>بود مشروط بر اینکه آنها برای ادا نمودن فرائض خود شان از</l>
<l>تسهیلات متداوله متمتع میباشند .</l>
<l>( ٤ ) جنرال قونسل افغانستان وقونسلهای دولتين عليتين</l>
<l>حق آن را خواهند داشت که حقوق خود شان را یا حقوق اجزا</l>
<l>واهالی خانه خود شان را که تبعه دولت خودشان باشند در محاکمه</l>
<l>بواسطه وکلای دعاوی یاحاضر بودن یکی از مامورین قونسل کری</l>
<l>در داخل دائره اداب قوانين محلیه مدافع کنند .</l>
<l>( د ) وزرای مختار و جنرال قونسل و قونسلهای دولتين</l>
<l>عليتين عاقدين واجزا واهالی خانه آنها اقداماتی یا اعمالی بعمل</l>
<l>نخواهند آورد که مضر منافع حکومت مملکتی باشد که در آنجا</l>
<l>مقیم میباشند .</l>
<l>( ه ) وزرای مختار و جنرال قونسل و قونسلهای دولتين</l>
<l>درهريك از مملکتين مجاز خواهند بود که از جانب دولتین خود</l>
<l>برای خودومستخدمين خود و نوکرهای خودخانه های سکوتی</l>
<l>یا محلی که برای تعمیر نمودن اینگونه خانه های سکوتی مکفی و</l>
<pb n="19" facs="#f19"/>
<l>( ۱۶ )</l>
<l>مناسب باشد وزمینی که باندازه موزون بآن ملحق باشد ابتیاع</l>
<l>نمایند یا بکریه بگیرند وهر يك از دولتين برای این گونه بیع یا کرایه</l>
<l>همه قسم امد دیکه ممکن باشد خواهد داد مشروط براینکه دولت</l>
<l>مملکتیکه وزیر مختار یا قونسلهای مذکور درانجا مقیم میباشند</l>
<l>درصورتیکه سفارتی یا قونسلگری بطور دائمی از آنجا برداشته</l>
<l>شود این حق را دارد که این گونه خانه های سکونتی یا اراضی</l>
<l>را بقیمتی که بالمقابل قرار داده شود حاصل نماید ومشروط براینکه</l>
<l>محلیکه خریده شود یا به کرایه گرفته شود در وسعت از بیست جریب</l>
<l>بیشتر نباشد .</l>
<l>( نوت ) يكجريب ۶۰ زرعه - ۶۰ زرعه انگریزی</l>
<l>۳۶۰۰ زرعه مربع .</l>
<l>( و ) وزرای مختار و جنرال قونسل و قونسلهای دولتين</l>
<l>علیتین بدون اجازه حکومت مملکتیکه درانجا مقیم میباشند هيچ</l>
<l>املاك غير منقوله درمملکت مذ کوره تحصیل نخواهند کرد .</l>
<l>( ز ) هيچ يك از دولتين عليتين عاقدین در داخل سفارت</l>
<l>خانه یا قونسلخانه خود مسجدی یا کلیسای یا معبدی برای استعمال</l>
<l>عمومی بنا نخواهند نمود و نیز وزرای مختار وجنرال قونسل و</l>
<l>قونسلهای هيچ يك از دولتين عليتين يا نائب های آنها یا اجزا</l>
<l>یا اهالی خانه آنها مشغول هیچ هیجان يا تحريك سياسي در داخل</l>
<l>مملکتی که در آنجا مقیم هستند یا دران سکونت دارند نخواهند</l>
<l>گردید .</l>
<pb n="20" facs="#f20"/>
<l>( ۱۷ )</l>
<l>« ح » وزرای مختار وجنرال قونسل و قونسلهای دولتین</l>
<l>علیتین عاقدین اتباع مملکتی را که دران بحیثیت مذکوره مامور</l>
<l>میباشند بتابعیت دولت متبوعة خود نخواهند گرفت و تذکره</l>
<l>سفری ویا تذکره تابعیت یا دیگر دست اویز شناخت با نها نخواهندداد</l>
<l>« ط » وزرای مختار دولتین علیتین عاقدین بدون عیال و اطفال</l>
<l>خود شان بیشتر از سی و پنج نفر و جنرال قونسل و قونسلهابدون</l>
<l>عیال و اطفال خود شان بیشتر از بیست نفر نگاه داشته نمیتوانند</l>
<l>اگر ضرورت شود اضافه ازان از رعایای دولت محلیه که در</l>
<l>آنجا مقیم میباشند استخدام نموده شود وزرای مختار بیشتر از</l>
<l>ده نفر وجنرال قونسل وقونسلها بیشتر از پنج نفر استخدام کرده</l>
<l>نمی توانند .</l>
<l>« ی » وزرای مختار وجنرال قونسل و قونسلهای دولتین</l>
<l>علیتین عاقدین مجاز خواهند بود که با دولت خود شان ویا دیگر</l>
<l>نمایند های رسمی دولت خود در ممالک دیگر بواسطه پست</l>
<l>وتلگراف وتلگراف بییم در شفره یادر عبارت آشکارا آزادانه</l>
<l>مخابره نمایند و خریطه های ممهوره را بواسطه قاصد سیاسی ارسال</l>
<l>و مرسول نمایند یا بواسطه پست باین شرط که برای وزرای مختار</l>
<l>الی شش پوند هفته وار و برای جنرال قونسل وقونسلها الی چهار</l>
<l>پوند هفته وار محدود و از محصول پسته و معاینه بری بوده باشد</l>
<l>و برای عبور ومرور سالمانه خریطه های مذکور در صورتیکه</l>
<pb n="21" facs="#f21"/>
<l>(۱۸)</l>
<l>خریطه های بسته بواسطه پوست فرستاده شود اداره های پستی دولتین تامین خواهند نمود .</l>
<l>(ك) هريك از دولتین تمام اشیائی را که برای استعمال شخصی وزیر مختار دولت دیگر یا برای استعمال خانواده او باندازه معقول داخل حدود مملکت همدیگر مذکوره کرده شود از محصول گمرك يا ازمحصولات دیگر معاف خواهد داشت مشروط براینکه در وقت ورود اشیای مذکور وزیر مختار تصدیق نامچه بدهد که اشیای مذکور برای اینکونه استعمال شخصی میباشد .</l>
<l>جای امضای رئیس</l>
<l>وفد دولت علیه افغانستان</l>
<l>در عقد معاهده</l>
<l>جای امضای رئیس</l>
<l>وفد دولت بهیه بریتانیا</l>
<l>در عقد معاهده</l>
<l>فی یوم سه شنبه ۳ عقرب سنه يك هزارو سه صد هجری شمسی</l>
<pb n="22" facs="#f22"/>
<l>( ۱۹ )</l>
<l>مکتوب رسمی جناب رئیس هیئت سفارت دولت بهیه برطانیه به عنوان جناب عالی قدر جلالتمآب سردار اعلی وزیر صاحب خارجیه دولت علیه افغانستان -</l>
<l>جناب جلالتمآب مشفق مهربان دوستان سردار اعلی محمود بيك خان طرزی وزیر امور خارجیه دولت علیه مستقله افغانستان زاده مودته !</l>
<l>چون احوال اقوام سرحدی هر دو دولتین سبب اندیشه دولت علیه افغانستان است دوستدار آن مشفق مهربانرا مطلع میداریم که دولت برطانیه خیالات نيك نیتی بتمام اقوام سرحد دارد و بهر طریق نیت دارد که رفتار مروتانه با ایشان میکند مشروط بر اینکه از چپاوها برخلاف اتباع برطانیه دستبردار شوند. امیداست که این مکتوب باعث تسلی واطمینان خاطر آنمشفق مهربان باشد</l>
<l>المرقوم ۲۲ نومبر ۱۹۲۱ عیسوی مطابق ۳۰ عقرب ۱۳۰۰</l>
<pb n="23" facs="#f23"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="24" facs="#f24"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="25" facs="#f25"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
</div></body></text></TEI>