# Niẓāmnāmah-ʼi tashwīqīyah-ʼi ṣanāyiʻ-i dawlat-i ʻalīyah-ʼi Afghānistān ‏نظامنامۀ تشويقيۀ صنايع دولت عليۀ افغانستان
# adl0098
# Kabul], Maṭbaʻah-ʼi Ḥurūfī-i Riyāsat-i Shirkat-i Rafīq, 1305 [1927] ‏[Kabul] :‏‏مطبعۀ حروفى رياست شرکت رفيق،‏, . ‏١٣٠٥. Abstract: Law encouraging private industry.
# Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09.
# Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.
# Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain.


--- page 1 ---

Afghanistan Digital Library

adl0098

http://hdl.handle.net/2333.1/gtht76p8

نظامنامه
تعرفه مبایع دولت علیه
افغانستان
[ILL]

This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan
Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about
this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser.
When referring to or citing this item please use the "handle" URL
and not this document or the URL from which you downloaded it.

All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless
otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely
reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.
NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu

--- page 2 ---

نظامنامۀ
تشویقیۀ صنایع دولت علیۀ
افغانستان

در مطبعه حروفی ریاست شرکت رفیق طبع گردید

۱۰ دلو ــ سنه ۱۳۰۴

تعداد طبع ثالث .. جلد
فی جلد ۱۲ پول

--- page 3 ---

[BLANK PAGE]

--- page 4 ---

( ۱ )

نظامنامهٔ تشويقيه صنايع

فصل اول

احکام عمومیه

۱ : — ماشین خانه های خورد و کلان که از طرف تبعهٔ افغانستان در داخل مملکت برای اجرای يك صنعت مخصوص تیار کرده شود از معافیات مواد ذیل استفاده کرده میتوانند
۲ : — ماشین خانه های فوق الذکر که مطابق این نظامنامه نائل معافی میباشند ضرور ولازم است که لا اقل با موترهای قوت پنج اسپه و یا اضافه ازان اجرای کار بدارند
۳ : — علاوه بران تعداد مزدوران ماشینخانه های مذکور روزانه از دونفر و یا در مدت یکسال تعداد روزانهٔ عملهٔ ماشینخانه از ششصد نفر کمتر نباشد

--- page 5 ---

( ۲ )

٤ : ــ ماشینخانه هائیکه از معافیات این نظامنامه استفاده میکنند مطابق ذیل است : ــ
الف : ــ هر نوع ماشینخانه های صنایع که مادۀ غیر معموله را مادۀ معموله می سازند مثل ماشینخانه هائیکه پنبه را نخ می سازند .
ب : ماشینخانه هائیکه مواد نیم معموله را مواد معمولۀ تامه میسازد مثل ماشینخانه ها ئیکه رشتۀ تابیده را پارچه میسازد .
٥ : ــ تبعۀ افغانی که با مردم تبعۀ خارجیه مشارکت کرده در داخل مملکت فغانستان مثل ماشینخانه های فوق الذکر ماشینخانه تیار میکنند آنها نیز از معافیات این نظامنامه استفاده کرده میتوانند اما اینقدر است که زمین ماشینخانه و عمارت ماشینخانه بزیر تصرف تبعۀ افغانستان میباشد و مردم تبعۀ خارجیه که بتبایع افغانستان مشارکت کرده باشند همۀ نظامات و اصول مالیات افغانستانرا که حالا تعمیل میدارند ویا استقبالاً تعمیل خواهند نمود بمتابعت کردن مجبور هستند و همۀ اختلافاتیکه در بین رعایا و آنها پیش شود در محاکم افغانستان مطابق قواعد موضوعۀ دولت افغانیه کرده میشود .
٦ : ــ حکومت افغانستان این حق مشارکت تبعۀ خارجیه را هر وقت که لزوم و ضرورت می یابند موقوف و یا محدود کرده میتواند .

فصل دوم
مساعدات معافیات

٧ : ــ برای کسانیکه تیار کردن ماشین خانه های فوق الذکر را آرزو و اختیار

--- page 6 ---

( ٢ )
کنند از طرف دولت زمینکه برای ماشین خانه بکار میباشد بدون قیمت داده میشود نهایت موازی این زمین پنج جریب است .
۸ : - در صورتیکه از پنج جریب زمین اضافه بکار باشد اضافه آن زمین هرگاه از دولت باشد از طرف دولت واگر از اهالی باشد دولت از اهالی بوجه نقد خریده بقسط ده سال برای کسانیکه ماشین خانه میسازند از طرف دولت داده میشود .
۹ : - برای تعمیر ماشین خانه و برای آوردن موتر ماشین و سائر اشیاء لازمه اشخاصیکه وجه تقاوی از دولت خواهش کنند موافق مواد نظامنامۀ تقاوی تجاربه از طرف دولت تقاوی برای شان داده میشود .
۱۰ : - محصول مالیات زمین ماشین خانه امثال محصول صفائی و تکالیف بلدیه و غیره در مدت ده سال معاف است .
۱۱ : - موتر های ماشین خانه وامثال خشت پختۀ آتشی و آهن و آلات و ادوات سائره که در داخل افغانستان مطابق قیمت مال خارجیه تدارك کرده نمیشود تا بمدت پنج سال از محصول گمرك معاف هستند .
۱۲ : - مواد ابتدائیه و رنگ و دیگر اشیائیکه برای اجرای کار ماشین خانه لزوم و ضرورت دیده میشود و در داخل افغانستان تدارک آن غیر ممکن باشد انها نیز بقدر لزوم و کار آمد ماشین خانه در مدت پنج سال از محصول گمرك معاف میباشند .
۱۳ : - حکومت افغانستان برای کار آمد خود دولت ترجیحاً اسباب و اشیای ساختۀ ماشین خانه های مذکوره را خریداری میدارد اگر يك كار مستعجل پیش نشود حکومت ازین ماشین خانه های داخلی

--- page 7 ---

( ٤ )
احتیاج و کار آمد خود را علی الترتیب و مطابق قیمت بازار بوجه نقد
خریده و ماشین خانه های مذکور را ضمانت مینماید .
١٤ : ــ برای حمایت ماشین خانه های داخلی حکومت افغانستان محصول كمرك
اموالیكه مثل آن درداخل مملكت ساخته میشود مطابق اندازه احتیاجات
مملكت محصول آنرا اضافه كرده و یا دخول این قسم اشیا را تماما از
خارج موقوف كرده میتوانند .
١٥ : ــ برای تشویق صنایع داخلیه حکومت نیز مختار است كه محصول اخراجات
مال ساخت داخلیه روانه خارجیه را كم كرده ویا تماما معاف كند .
١٦ : ــ كسانيكه در داخل مملكت ماشین خانه می سازند اگر لزوم و ضرورت
ببینند برای تعمیر ماشین خانه ها و برای اداره ماشین خانه و برای تعلیم
صنعت از خارج مملكت مثل انجنیر و غیره كسان آورده و برای عمله
ماشین خانه خود تعلیم کار داده میتواند اگر برای يك صنعت درخدمت
حكومت انجنیر جداگانه موجود باشد اصحاب ماشین خانه ها ازین انجنیر
ها نیز بواسطه حكومت کار گرفته میتوانند
١٧ : ــ وزارت تجارت بذریعه سفر او قونسلهای مقیم خارجیه و یا بواسطه
نماینده های تجارتی افغانیه برای آوردن ماشین و سائر آلات وادوات
لازمه به تبعه افغانیه و اجرا کردن همه گونه تسهیلات آن مؤظف
و مکلف است .
١٨ : ــ ماشین های كلانیكه بذریعه یابو واشتر آورده نشوند از طرف حكومت
كمك داده وبكرایه جزوی و مناسب بعراده فیلی و موتر های لاری و
غیره حمل و نقل كرده میشود .

--- page 8 ---

( ٥ )

فصل سوم
اصول گرفتن اجازت

١٩ : ــ کسانیکه مطابق تفصیلات فوق اجرای يك كار صنایع را خیال و آرزو دارند بذريعة يك عریضه قبل از موعد معينه تقاوی كه در نظامنامۀ مخصوصه اش ایضاح یافته در ولایات به مجالس مشاورۀ مرکزی آنجا عارض میشوند ، و مجلس های مشوره بعد از قرار داد عرایض شان را بنائب الحکومه گی ها و حکومتی های اعلی می سپارند و آنها از وزارت تجارت منظوری قرار داد شان را حاصل کرده بموعد تقاوی اجرا میدارند .
٢٠ : ــ عارض در عریضه خود اولاً اسم و اگر شرکا داشته باشد اسامی شرکا و اگر ممکن باشد يك قطعه نقشۀ ماشین خانه و ثانیاً جنس ماشین و آلات و ادواتیکه بکار داشته باشند با قیمت آن ثالثاً جنس معمولات و مقدار معمولات و تعداد مزدوران که در مدت یکسال بکار میباشد یا مقدار تقاوی که از طرف حکومت خواهش مینماید جداگانه جداگانه تحریر میدارد .
٢١ : ــ در مجالس مشاوره در مدت یکماه لازم است که برای عرض عارض مذكور يك قرار داد داده و بعارض تفهیم کرده شود اگر در مدت مذکور جواب داده نشود و یا جواب طرد و انکار داده شود عارض بوزارت تجارت عریضۀ خود را تقدیم مینماید و بر علیۀ قرار داد مجالس مشاوره اعتراض نموده میتواند .

--- page 9 ---

(٦)

٢٢ :- وزارت تجارت در مدت یکماه در بارۀ عریضۀ مذکوره بقرار داد آن موظف است اگر در مدت مذکور از طرف وزارت تجارت قرار داد داده نشده باشد و یا جواب رد داده شده باشد عارض بشورای دولت مراجعت کرده میتواند شورای دولت نیز در مدت یکماه يك قرار داد داده وبحضور اعلیحضرت همایونی عرض مینماید .

فصل چهارم
احکام جزائیه

٢٣ :- کسانیکه از تاریخ گرفتن اجازت در مدت سه سال ماشین خانه خود را تیار کرده وبکار آغاز نمیکند زمینی که داده شده باشد بهمراه تقاوی ازوی واپس گرفته میشود واگر درینمدت بدون محصول از خارج مال آورده باشد مقدار محصول آن نیز گرفته میشود.

٢٤ :- کسانیکه بعد از تیار کردن ماشین خانۀ خود در زمان کار بلا سبب مقبول که در مدت سه سال ازطرف وزارت تجارت تصدیق نگرفته باشد وتعطیل در کار کند معافیاتیكه درین نظامنامه مندرج است ساقط میشود زمینیکه برای او داده شده است بهمراه تقاوی نیزواپس گرفته میشود درينصورت ودر صورت ماده (٢٣) صاحب ماشین خانه اگر زمین سرکاری را پس داده نمیتواند قیمت زمین مذکور را که در زمان دادن آن قیمت شده است از نزدش گرفته میشود .

--- page 10 ---

( ۷ )

٢٥ : - اگر بيك سبب معقول معطلی ماشین خانه از طرف وزارت تجارت
تصدیق نشده باشد اصحاب ماشین خانه ها بشورای دولت مراجعت
نموده برعلیه قرار داد وزارت مذکور اعتراض کرده میتوانند زمین
ماشین خانه هائیکه درمدت ده سال علی الدوام معطلی درکار نکرده باشند
بعد از ده سال زمین مذکور از اصحاب وی عبثاً و باطلاً بهیچ صورت
واپس گرفته نمیشود .
٢٦ : - اصحاب ماشین خانهائیکه از ین نظامنامه استفاده میکنند مجبور ومكلف
هستند که در ابتدای هر سال يك جدول آتیة الذکر را تنظیم نموده
وبنائب الحکومه و یا حاکم اعلی تقدیم بدارند . نمونه این جدول
از طرف وزارت تجارت تنظیم گردیده برای نائب الحکومه وحاكم اعلى
فرستاده میشود .
درین جدل مواد ذیل تحریر مییابد .
الف - مقدارو موازی مواد خام ونیم معموله که در مدت یکسال در ماشین
خانه بمصرف رسانیده میشود .
ب - مقدار اشیائیکه ازین مواد ساخته شده است .
ج - تعداد نفری عمله واشخاص متخصصه قسم انجنیر وقسم باشی آن .
د - سباهة یومیه عمله که درمدت یکسال در ماشینخانه کار کرده باشند .
٢٧ : اصحاب ماشینخانه ها که از ابتدای سال درمدت سه ماه این جداول را
بنائب الحکومه وحاكم اعلى ندهند از پنجاه روپیه الى يكصد روپیه بجزای
نقدی محکوم میشوند . اگر از ابتدای سال درمدت سه ماه دیگر و بعد از خبر
دادن نائب الحكومه و یا حاکم اعلی بتکرار ندهند برای این سال از
معافیات این نظامنامه استفاده کرده نمیتوانند .

--- page 11 ---

( ٨ )
۲۸ : - مامورین وزارت تجارت ماشین خانه ها را تفتیش کرده و صحت این جدول را که در فوق ذکر شده است عنداللزوم تدقیق کرده میتوانند و مامورینکه شخص شان بطور تفتیش معلوم باشد اگر از طرف اصحاب ماشین خانه برای تفتیش ممانعت کرده شوند از نزد شان از صد روپیه الی دو صد روپیه جزای نقدی گرفته میشود .
۲۹ : - اگر در اثنای این تحقیقات معلوم گردید مواد خام و یا نیم معموله که برای کار آمد ماشین خانه بدون محصول آورده شده است از مقدار اشیاء معموله واز مقداریکه در ماشین خانه جنساً موجود باشد یعنی فاضله کار آمد آن بقسم گریزی و غیر محصول بدیگر جا برده باشد قیمت همان مال از نزدش زجراً گرفته میشود .
۳۰ : - همه اشیائیکه برای کار آمد ماشین خانه بدون محصول از خارج مملکت آورده شده است پس از ملاحظه واجازه مأمورین كمرك ضرور ولازم است که رأساً بماشین خانه آورده شود و فقط برای کار این ماشین خانه بمصرف برساند . اگر اصحاب ماشین خانه آرزو بدارند که این اشیاء معافی را بدیگر جا بفروش برسانند مجبور و مکلف هستند که بمامور كمرك خبر داده ومحصول آنرا مطابق نظامنامۀ كمرك بدهند . اگر اشیای مذکوره بطور گریزی در خارج ماشین خانه گرفته شود اشیاء مذکوره از طرف دولت موافق قانون كمرك ضبط میشود .
۳۱ :- تطبیق و اجرای احکام این نظامنامه را وزارت تجارت و همچنان ادخال احکام این نظامنامه را در نظامات دولت منظور فرمودند .

--- page 12 ---

[BLANK PAGE]

--- page 13 ---

[BLANK PAGE]