# Niẓāmnāmah-ʼi tashwīqīyah-ʼi ṣanāyiʻ-i dawlat-i ʻalīyah-ʼi Afghānistān ‏نظامنامۀ تشويقيۀ صنايع دولت عليۀ افغانستان # adl0088 # Kabul], Maṭbaʻ-i Dāʼirah-ʼi Taḥrīrāt-i Majlis-i ʻĀlī-i ʻVuzarā, 1302 [1923] ‏]Kabul[ :‏‏مطبع دائرۀ تحريرات مجلس عالى وزرا،‏, . ‏١٣٠٢. Abstract: Law encouraging private industry. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- نظامنامه تشکیلات وزارت جلیله داخله افغانستان مطبعه ماشین خانه کابل طبع شد ١٣ عقرب ١٣٠١ --- page 2 --- نظامنامه تشویقیه صنایع دولت علیه افغانستان (در مطبع دائره تحریرات مجلس عالی وزرا طبع شد) ۲۳ سنبله ۱۳۰۲ تعداد طبع ثانی ......... (۱۰۰۰) جلد --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- (نظامنامۀ تشویق صنایع) نظامنامۀ تشویق صنایع فصل اوّل احکام عمومیه ۱ :- ماشین خانه های خورد و کلان که از طرف تبعۀ افغانستان در داخل مملکت برای اجرای یک صنعت مخصوص طیار کرده شود از معافیات مواد ذیل استفاده کرده میتوانند ۲ :- ماشین خانه های فوق الذکر که مطابق این نظامنامه نائل معافی میباشند ضرور و لازم است که لااقل با موترهای قوت پنج اسپه و یا اضافه از ان اجرا میگردارند . ۳ :- علاوه بران تعداد مزدوران ماشین خانه های مذکوره --- page 5 --- ۲ روزانه از دو نفر و یا در مدت یکسال تعداد روزانه عمله ماشین خانه از ششصد نفر کمتر نباشد . ٤:- ماشین خانه هائیکه از معافیات این نظامنامه استفاده میکنند مطابق ذیل است :- الف :- هر نوع ماشین خانه های صنایع که ماده غیرمعمول را ما ده معموله می سازند مثل ماشین خانه هائیکه پنبه را نخ می سازند . ب :- ماشین خانه هائیکه مواد نیم معموله را مواد معموله تام میسازد مثل ماشین خانه هائیکه رشته تابیده را پارچه می سازد ۵ :- تبعه افغانی که با مردم تبعه خارجیه مشارکت کرده در داخل مملکت افغانستان مثل ماشین خانه های فوق الذکر ماشین خانه تیار میکنند آنها نیز از معافیات این نظامنامه استفاده کرده میتوانند اما اینقدر است که زمین ماشین خانه و عمار ماشین خانه بزیر تصرف تبعه افغانستان میباشد و مردم تبعه خارجیه که با تبایع افغانستان مشارکت کرده باشند بجهت نظامات و اصول مالیات افغانستا ن را که حالا تعمیل میدارند. و یا استقبالا تعمیل خواهند نمود (نظامنامه تشویقیه صنایع ) --- page 6 --- بمتابعت کردن مجبور هستند و همه اختلافاتی که در بین رعایا و آنها پیش شود در محاکم افغانستان مطابق قواعد موضوعه دولت افغانیه فیصله کرده میشود ۶ : — حکومت افغانستان این حق مشارکت تبعهٔ خارجیه هر وقت که لزوم و ضرورت می بیند موقوف یا محدود کرده میتواند فصل دوم مساعدات معافیات ۷ : — برای کسانیکه تیار کردن ماشین خانه های فوق الذکر را آرزو و تمنا کنند از طرف دولت زمینکه برای ماشین خانه بکار میباشد بدون قیمت داده میشود نهایت موازی این زمین پنج جریب است ۸ : — در صورتیکه از پنج جریب زمین اضافه بکار باشد اضافه آن زمین هرگاه از دولت باشد از طرف دولت و اگر از اهالی باشد دولت از اهالی بوجه نقد خریده فقط --- page 7 --- ده سال برای کسانیکه ماشین خانه میسازند از طرف دولت داده میشود . ۹ : برای تعمیر ماشین خانه برای آوردن موتر ماشین وسائره اشیاء لازمه اشخاصیکه وجه تقاوی از دولت پیش کنند موافق مواد نظامنامه تقاوی تجاریه از طرف دولت تقاوی برای شان داده میشود . ۱۰ : محصول مالیات زمین ماشین خانه امثال محصول صفائی وتکالیف بلدیه و غیره در مدت ده سال معاف است . ۱۱ : موترهای ماشین خانه و امثال خشت پخته آتشی آهین و آلات و ادوات سائره که در داخل افغانستان مطابق قیمت مالخارجه تدارک کرده نمیشود تا بمدت پنج سال از محصول گمرک معاف هستند ۱۲ : مواد ابتدائیه و رنگ و دیگر اشیائیکه برای اجرای کار ماشین خانه لزوم و ضرورت دیده میشود و در داخل افغانستان تدارک آن غیر ممکن باشد آنها نیز بقدر لزوم و کارآمد ماشین خانه در مدت پنج سال از محصول گمرک معاف میباشند . --- page 8 --- ١٣ :- حکومت افغانستان برای کارآمد خود دولت ترجیحاً اسباب و اشیا ساخته ماشین خانه های مذکور را خریداری میدار و اگر یک کار مستعجل پیش نشود حکومت ازین ماشین خانه های داخلی احتیاج و کارآمد خود را علی الترتیب و مطابق قیمت بازار بوجه نقد خریده و ماشین خانه های مذکور را ضمانت مینماید . ١٤ :- برای حمایت ماشین خانه های داخلی حکومت افغانستان محصول گمرک اموالیکه مثل آن در داخل مملکت ساخته میشود مطابق اندازۀ احتیاجات مملکت محصول آنرا اضافه کرده و یا دخول این قسم اشیا را تماماً از خارج موقوف کرده میتوانند . ١٥ :- برای تشویق صنایع داخلیه حکومت نیز مختار است که محصول اخراجات مال ساخت داخلیه روانه خارجیه را کم کرده و یا تماماً معاف کند . ١٦ :- کسانیکه در داخل مملکت ماشین خانه می سازند اگر لزوم و ضرورت ببینند برای تعمیر ماشین خانه ها و برا اداره ماشین خانه و برای تعلیم صنعت از خارج مملکت --- page 9 --- مثل انجینیر و غیره کسان آورده و برای عملۀ ماشین خانۀ خود تعلیم کار داده میتواند اگر برای یک صنعت در خدمت حکومت انجینیر جداگانه موجود باشد اصحاب ماشین خانه ها ازین انجینیر را نیز بواسطۀ حکومت کار گرفته میتوانند ١٧ :- وزارت تجارت بذریعۀ سفرا و قونسلهای مقیم خارجه و یا بواسطۀ نمایندہ های تجارتی افغانیه برا آوردن ماشین و سائر آلات و ادوات لازمه به تبعۀ افغانیه و اجرا کردن همه گونه تسهیلات آن مؤلف و مکلف است . ١٨ :- ماشین های کلانیکه بذریعۀ یابو و اشتر آورده نشوند از طرف حکومت کمک داده و بکرایه جزوی و مناسب بعراده فیلی و موترهای لاری و غیره حمل و نقل کرده میشود . فصل سوم اصول گرفتن اجازت ١٩ :- کسانیکه مطابق تفصیلات فوق اجرای یگانه صنایع را --- page 10 --- خیال دارند ذریعهٔ یک عریضه قبل از موعد معینهٔ تقاوی که در نظامنامه مخصوصه اش ایضاح یافته در ولایات به مجالس مشاورهٔ مرکزیهٔ آنجا عارض میشوند و مجلس های مشوره بعد از قرار داد غرض شان را بنائب الحکومه‌گی ها و حکومتی های اعلی می‌سپارند و آنها از وزارت تجارت منظوری مستدعا و شان را حاصل کرده بموعد تقاوی اجرا میدارند ۲۰ :— عارض در عریضهٔ خود اولاً اسم و اگر شرکا داشته باشد اسامی شرکا و اگر ممکن باشد یک قطعه نقشهٔ ماشین خانه و ثانیاً جنس ماشین و آلات و ادواتیکه بکار داشته باشد با قیمت آن ثالثاً جنس معمولات و مقدار معمولات و تعداد مزدور ان که در مدت یکسال بکار میباشد یا مقدار تقاوی که از طرف حکومت خواهش مینماید جداگانه جداگانه تحریر میدارد . ۲۱ :— در مجالس مشاوره در مدت یکماه لازم است که بر عرض عارض مذکور یک قرار داد داده و بعارض --- page 11 --- ( نظامنامه تشویق صنایع ) ٨ تفہیم کرده شود اگر در مدت مذکور جواب داده نشود و یا جواب طرد و انکار داده شود عارض بوزارت تجارت عریضۀ خود را تقدیم مینماید و بر علیه قرار داد مجالس مشاوره اعتراض نموده میتواند : ٢٢ :-- وزارت تجارت در مدت یکماه در بارۀ عریضۀ مذکوره بقرار داد آن موظف است اگر در مدت مذکور از طرف وزارت تجارت قرار داد داده نشده باشد و یا جواب رد داده شده باشد عارض بشورای دولت مراجعت کرده میتواند شورای دولت نیز در مدت یکماه یک قرار داد داده و بحضور اعلیحضرت همایونی عرض مینماید . فصل چهارم احکام جزائیه ٢٣ :-- کسانیکه از تاریخ گرفتن اجازت در مدت سال --- page 12 --- ۹ ماشین خانه خود را تیار کرده بکار آغاز نمیکند زمین که داده شده باشد بمراه تقاوی از وی واپس گرفته میشود و اگر در بندت بدون محصول از خارج مال آورده باشد مقدار محصول آن نیز گرفته میشود . ٢٤:- کسانیکه بعد از تیار کردن ماشین خانه خود در زمان کار بلا سبب معقول که در مدت سه سال از طرف وزارت تجارت تصدیق نگرفته باشد تعطیل در کار کند معافیاتیکه درین نظامنامه مندرج است ساقط میشود زمینیکه برای او داده شده است بهمراهی تقاوی نیز واپس گرفته میشود درینصورت در صورت ماده (۲۳) صاحب ماشین خانه اگر زمین سر کاری را پس داده نمیتواند قیمت زمین مذکور را که در زمان دادن آن قیمت شده است از نزوش گرفته میشود . ۲۵:- اگر بیک سبب معقول معطلی ماشین خانه از طرف وزارت تجارت تصدیق نشده باشد اصحاب ماشین خانه با بشورای دولت مراجعت نموده بر علیه قرار داد وزارت مذکور اعتراض کرده میتوانند (نظامنامه شرکت تشویق صنایع) --- page 13 --- ۱۰ زمین ماشین خانه اتیګه در مدت ده سال علی الدوام معطلی در کار نکرده باشند بعد از ده سال زمین کور از اصحاب وی عيناً و یا نقداً بہیچصورت واپس ګرفته نمیشود. ۲۶ : - اصحاب ماشین خانه هائیکه ازین نظامنامه استفاده میکنند مجبور و مکلف هستند که در ابتدای هر سال یک جدول اتیه الذکر را تنظیم نموده و بنائب الحکومه و یا حاکم اعلی تقدیم بدارند. نمونه این جدول از طرف وزارت تجارت تنظیم ګردیده برای نائب الحکومه و حاکم اعلی فرستاده میشود . درین جدول مواد ذیل تحریر می یابد : - الف مقدار و موازی مواد خام و نیم معموله که در مدت یکسال در ماشین خانه بمصرف رسانیده میشود. ب : مقدار اشیائیکه ازین مواد ساخته شده است. ج : تعداد نفری عمله و اشخاص متخصصه قسم انجینیر و قسم باشی آن . د : سیاهه یومیه عمله که در مدت یکسال در ماشین خانه کار کرده باشند . --- page 14 --- ۱۱ ۲۷ :- اصحاب ماشین خانه ها که از ابتدای سال در مدت سه ماه این جدول را بنائب الحکومه و حاکم اعلی ندهند از پنجاه روپیه الی یکصد روپیه ب্জزای نقدی محکوم میشوند . اگر از ابتدای سال در مدت سه ماه دیگر و بعد از خبر دادن نائب الحکومه و یا حاکم اعلی تکرار نمید هند برای این سال از معافیات این نظامنامه استفاده کرده نمیتوانند . ۲۸ :- مأمورین وزارت تجارت ماشین خانه ها را تفتیش کرده و صحت این جدول را که در فوق ذکر شده است عنداللزوم تدقیق کرده میتوانند و مامورینیکه شخص شان بطور تفتیش معلوم باشد اگر از طرف اصحاب ماشین خانه برای تفتیش ممانعت کرده شوند از نزدشان از صد روپیه الی دو صد روپیه جزای نقدی گرفته میشود . ۲۹ :- اگر در اثنای این تحقیقات معلوم گردید مواد خام و یا نیم معموله که برای کار آمد ماشین خانه بدون محصول آورده شده است از مقدار اشیاء معموله --- page 15 --- ۱۲ واز مقداریکه در ماشین خانه جنساً موجود باشد یعنی فاصلۀ کار آمد آن بقسم گریزی وغیر محصول بدیگر جا برده باشد قیمت همان مال از نزدش اجرا گرفته میشود. ۳۰: - همه اشیائیکه برای کار ماشین خانه بدون محصول از خارج مملکت آورده شده است پس از ملاحظه واجازۀ مأمورین گمرک ضرور ولازم است که رأساً بماشین خانه آورده شود و فقط برای کار این ماشینخانه بمصرف رساند. اگر اصحاب ماشین خانه آرزو بدارند که این اشیاء معافی را بدیگر جا بفروش برسانند مجبور ومکلف هستند که بمأمور گمرک خبر داده ومحصول آنرا مطابق نظامنامۀ گمرک بدهند. اگر اشیا مذکوره بطور گریزی در خارج ماشین خانه گرفته شود اشیاء مذکوره از طرف دولت موافق قانون گمرک ضبط میشود . ۳۱: - تطبیق و اجرای احکام این نظامنامه وزارت تجارت مکلف است. ادخال احکام این نظامنامه را در نظامات دولت منظور فرمودیم ( نظامنامۀ تشویقۀ صنایع ) --- page 16 --- [BLANK PAGE] --- page 17 --- [BLANK PAGE]