# Niẓāmnāmah-ʾi tafrīq-i vaz̤āʾif-i kātibān-i dākhil-i qiṭʻāt va dāʾirah-ʾi lavāzim-i firqahʹhā va qawl-i urdū va Vizārat-i Jalīlah-i Harbīyah ‏نظامنامۀ تفريق وظائف كاتبان داخل قطعات و دائرۀ لوازم فرقه‌ها و قول اردو و وزرات جليله حربيه # adl0071 # Kabul], Maṭbaʻ-i Vazārat Jalīlah-i Ḥarbīyah, 1302 [1923] ‏[Kabul] :‏‏مطبع وزارت جليليه حربيه،‏, . ‏١٣٠٢. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- Afghanistan Digital Library adl0071 http://hdl.handle.net/2333.1/qfttdz5g This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser. When referring to or citing this item please use the "handle" URL and not this document or the URL from which you downloaded it. All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial. NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu --- page 2 --- نظامنامه تفریق وظائف کاتبان داخل قطعات و دائره لوازم فرقه ها و قول اردو (وزارت جلیله حربیه) در مطبع وزارت جلیله حربیه طبع گردید) ۳۱ میزان ۱۳۰۲ تعداد طبع (۵۰۰) جلد --- page 3 --- بسم الله الرحمن الرحیم (نظامنامه) تفریق وظائف کاتبان داخل قطعات و دائره لوازم فرقه ها و قول اردو و وزارت جلیله حربیه وظائف کاتب تولی قاعده (۱) :- در هر تولی یکنفر کاتب تولی موجود است - کاتب تولی بامور مشخصه افراد و ملاحظه حاضری و ساختن قوه عمومیه تولی منسوبه خود مسئول است ۲ :- کاتب تولی در هر روز بملاحظه حاضری منسوبین تولی خود از تولیمشر الی سائر سپاهی موظف است . --- page 4 --- ۳: — کاتب تولی در هر روز یک راپورت حاضری و غیرحاضری و مریض و فوت و فرار و موقوف و پہره و خدمت ضمیمہ تولی را نوشته در کتاب خود ثبت و قید کرده بعد امضاء تولیمشران و بلوکمشران اصل آنرا به کاتب کندک سپرده در همان کتاب رسید حاصل دارد ۴: — کاتب تولی در هر ماه یک راپورت مفصل آلات و اسلحه و سامان تحویلی تحویلداران تولی را با امضاء تولیمشر و بلوکمشران به کاتب کندک میسپارد. ۵: — کاتب تولی در حین اجرای تنخواه با تولیمشر خود از شروع تنخواه تعلقه تولی خود الی زمان اتمام آن در اقامتگاه هیئت کندک که تنخواه داده میشود حاضر باشد. ۶: — کاتب تولی سرخط نفری تولی منصوبه خود را مسئول است که برساند در سرخط تنخواه و غله گی و کسرات و غیرحاضری و همه کوائف آنها درج باشد حساب خصوصی سپاهی همان سرخط است. ۷: — کاتب تولی از امور حسابیه مسئول نیست مواد فوق الذکر را رسماً پابند است تنها برای استحضار تولیمشر و بلوکمشران و حالی نمودن افراد تولی در حالیکه خواهش حساب معاش خود را نمایند یک کتاب بقسم تشخیص موجود دارد و معاش هر قطه را یا کسرات غیرحاضری --- page 5 --- درج کتاب مخصوصۀ خود میکند این کتاب بقسم یادداشت است برسمیّت شناخته نمیشود. ۸:- کاتب تولی همه سلاح و سامان و لوازم تولی منسوبۀ خود را بقسم جدول تحویل تحویلدار تولی حساب داشته باشد. ۹:- اسباب را که نفری غیر حاضر با خود میبرند داخل راپورٹ یومیه مینماید. ۱۰:- تولی هائیکه از کندک ها خارج و مربوط غند و یا فرقه باشد راپورٹ و اجرات خود را بقسمیکه کاتب تولی به کاتب کندک میدهد به کاتب غند و فرقه سپرده و خود را به کاتب غند و فرقه مسؤل میداند. ۱۱:- کاتبان تولی صنوف راکبه یعنی از صنف توپچی و سواره که اسپهای شان از طرف دولت است امور تحریریه حیوانات تولیهای منسوبه خود را عینا مطابق کاتبان تولی نقلیه ایفا مینمایند. (وظایف کاتب کندک) ۱۲:- در هر کندک یکنفر کاتب کندک موجود است. ۱۳:- کاتب کندک یکجاه کردن حساب معاشیه و لوازم و راپورٹ حاضر و غیر حاضر کندک متعلقۀ خود مسؤل است. --- page 6 --- ١٤ ــ كاتب کندک یک راپورت حاضر و غیرحاضر و مریض و غیره کوائف قطعه منسوبه خود را از قرار راپورت های کاتبان تولی بامضاء کندکشر رسانیده یومیه بدفتر غند میسپارد . ١٥ ــ كاتب کندک قبل از اجرای تنخواه از قرار راپورت هائیکه از کاتبان تولی بپالیش میرسد یکورق تنخواه تعداد و خلاصه حاضری همان قسط را ساخته بمجلس کندک میسپارد مجلس کندک دران غور و دقت نموده بهمان ورق امضاء و میزان مبلغ آنرا در کتاب مجلس قید میکند کاتب کندک برای سند خود همان ورق را ضبط نموده برات تنخواه را بمهر منصبداران بسلسله مراتب و ثبت و مهر رئیس لوازم و قوماندان و مهر مستوفیت ولایت و مهر رشته داریهای اعلی و کلان همان موضع میرساند . ١٦ ــ کاتب کندک برات تنخواه را بعد از ثبت و امضاء تسلیم بکیفر ضابطیکه از طرف مجلس کندک تعیین شده باشد نموده نام او را در کتابچه خود قید کرده در ختم کار حساب همان وجه را که ضابط از خزانه آورده تصفیه مینماید . ١٧ ــ کاتب کندک در مجلس اجرای معاشات حاضر بوده از روی تشخیص اسم نفر خوانده اینکه اسامی تنخواه خود را گرفت در جدول تشخیص همان مبلغ را در خانه مخصوص اسم همان نفر داخل میکند --- page 7 --- ( ۵ ) ۱۸ :— هرگاه بعد اتمام تنخواہ خیری جہاز قرار مندرجہ برات اضافه بماند کاتب کندک تحویل خزانہ نموده رسید برای خود حاصل میدارد و الا ده روز برای اینکه غائبین روز تنخواه حاضر شده تنخواه خود را بگیرد صلاحیت نگہداشت وجه را دارد بعد از انقضای ده روز باید وجه اضافه بنام اسامی تحویل خزانہ شود . ۱۹ :— کاتب کندک در اخیر روز مبلغ معاشات را که در همان روز برای نفر ہا داده از قرار تشخیص میزان کرده در کتاب روز نامچہ تنخواہ خود از بلوکمشران و تولیمشران و کندکشران تصدیقاً امضا میگیرد . ۲۰ :— کاتب کندک را لازم است که برای امور معاشیه متعلقه خود مطابق اصول حساب خود را تنظیم داشته باشد . ۲۱ :— کاتب کندک در ہر دو ماه بعد اجرای تنخواه یک راپورٹ مفصل خضر و غیر حاضر و معاشات و لوازмат خود را جزو ا ر جدول ساخته بامضاء مجلس کندک و ملاحظه و غور دفتر غند و امضاء غندمشر و فرقه مشر بدائره لوازم قول اردو میدہد و رسید اوراق را در کتاب خود میگیرد . ۲۲ :— کاتب کندک در اخیر سال یک حساب معاشات یعنی کتابهای محاسبات خود را بعد تدقیق مجلس کندک و امضای اعضای --- page 8 --- (۶) مجلس مذکو و تصدیق مجلس غند بعد ملاحظه فرقه مشره بدائره لوازمات قول اردو میسپارد. ۲۳ :- کاتب کندک از قرار رپوت کاتبان تولی فوتى و موقوفی و غیر حاضر و غیره را داخل تشخیص مینماید. ۲۴ :- کاتب کندک قیمت اجناس را که برای افراد داده میشود دقت نماید که به تنخواه اسامی رسیده از قلم نماند. ۲۵ :- کاتب کندک نفری نفوسی جدید را که از طرف غند بکندک میرسد بتولیها تقسیم کردن و اسم آنها را داخل کتاب خود نمودن موظف است. ۲۶ :- کاتب کندک همه سلاح و سامان کندک منسوبه خود را یک حساب بقسم دخل و خرج داشته باشد. ۲۷ :- کاتب کندک حسابیکه اضافه از بست در کندک متعلقه اش باشد آنرا تحویل تحویلداران نموده هر گاه از اصل بست چیزی کمبود داشته باشد از دائره لوازم قول اردو برات حاصل داشته تکمیل آنرا نماید. ۲۸ :- مبایعات که در کندک باستیدان قائد همان قطعه میشود حساب نقدی و جنسی و ساخت و مصارف آنرا کاتب کندک مسئول است که ساخته بدائره لوازم بسپارد. --- page 9 --- (۷) ۲۹ :— مبایعات که در قول اردو و فرقه و یا غند مستقل میشود حساب نقدی آن به کاتب کندک عائد نیست در خود لوازم قول اردو و فرقه و غند مستقل اجرا آنها مجرا حساب جنسی را که به تحویلخانه کندک میسپارند کاتب کندک مسئول است ۳۰ :— کاتب کندک در امور حسابیہ خواه از شعبه معاش باشد و یا تجهیزات براه راست بریاست لوازم قول اردو و یا لوازم فرقه و یا غندای مستقل مسئول است بفرقه و غندای غیر مستقل هیچ مسئولیتي ندارد تنها قوۀ عمومیه کندکها خود را در ماه (یکمرتبہ) بدفتر غند میسپارد کندکهای که راًسا بفرقه مربوط اند قوه عمومیه خود را بدائره ارکان حربیه فرقه میسپارند . وظیفہ کاتب تولی نقلیات ۳۱ :— در هر تولی نقلیه یکنفر کاتب تولی نقلیه موجود است . ۳۲ :— کاتب تولی نقلیات مشغول است به ملاحظه حاضری نفری متعلقه خود و ناموجود راسی و ملاحظہ جوخوره . ۳۳ :— یومیه حاضری نفری را دیده راپورت حاضری و غیر حاضر نفری را به کاتب کندک خود میسپارد . ۳۴ :— کاتب تولی در وقت جوخوره اسپان موجود بوده از رسیدن و نارسیدن جویعنی ناغہ گی جو راپورت بہ کاتب کندک میسپارد . --- page 10 --- (۸) ۱۳۵:- کاتب تولی از طرف عصر ملاحظه اسپ های تعلقه خود را نموده تعداد موجود و ناموجود راسی را را پورت ساخته بكاتب کندک میسپارد. ۳۶:- کاتب تولی نقلیه اسباب و سامان نقلیه تعلقه خود را ماهوار اصل بست و موجود و کمبود راپورت ساخته بکاتب کندک نقلیه میسپارد. ۳۷:- کاتب تولی نقلیه در امور معاش نفری تعلقه خود مثل کاتبان تولی عسکرتیه نزد کاتب کندک نقلیه مسئول است. ۳۸:- قطع حساب جوخوره واسباب وراسی به کاتب تولی عائد نیست و نه از امور حسابیۀ آن مسئولیت دارد. (وظایف کاتبان و معاونین کندک های پیچه) (و کندکهای نقلیه وکندکهای سواری) (که اسپ سواری از طرف دولت دارند.) ۳۹:- در کندک نقلیه و دیگر کندکهای اسپ دار یکنفر کاتب کندک و یکنفر کاتب ثانی بقسم معاون موجود است. ۴۰:- کاتب و کاتبهای ثانی کندک مذکور یکجا کردن را پورت و تدقیق امور حسابیه موظف و سامان وامور تحریریه حیوانات قطعات مسول اند. --- page 11 --- (۹) ۴۱:- کاتب کاتبانِ مذکور راپورت های حیوانات را که از کاتبان تولی برایش میرسد ضبط و قید نموده کَسراتِ ناغه‌گی جو خوره و غیر حاضری نفری را بتشخیص های شان میرساند. ۴۲:- کاتب اول و ثانی مذکور برای امور حسابیۀ معاش نفری قطعات منسوبۀ خود جداولِ تشخیص از مال مواشی را مطابق اصول دفتری جدید حاضر و سامان دراسی موجود دارند. ۴۳:- کاتب اول و ثانی مذکور برات جو خوره را در هر سال در ماه اول ۲۴ روز بقسم علی الحساب و در هر ماه مطابق اصول برات جزو ار تحریر و بسلسلۀ مراتب به امضای صاحب منصبان مرجوعه اش میرساند و همین مقدار علی الحساب را در اخیر سال از برات جزوار ماه ۱۲ وضع مینماید. ۴۴:- کاتب اول و ثانی مذکور در هر ماه یک راپورت حاضره و غیر حاضره وجود و کمبود و بخش تنخواه نفری نقلیه با حاضره غیر حاضری راسی و ناغه‌گی جو خوره را بمعۀ موجود و کمبود سامان مطابق اصول بامضا و سلسلۀ مراتب بدایرۀ مصارفات قول اردو میسپارد. ۴۵:- کاتب اول و ثانی مذکور برای ثبت راپورت های مذکور مطابق اصول کتاب موجود دارند. --- page 12 --- ۴۶- كاتب اول و ثانی مذكور اسباب و سامان را باسم تولیمشران و بلوكمشران و پركمشران متعلقه خود كتاب دخل و خرج مطابق اصول موجود دارد اسباب و سامانیکه بموجب برات میگیرد در قلم دخل آن درج نموده خرج آنرا بموجب میعاد معین و رسیدهای خزانه كه از قیمت لیلامی اسباب داغمه حاضر كنند مجرا دارد. ۴۷- اسباب داغمه را كاملاً مطابق نظامنامه كه برای لیلام تعیین گردیده شده بعد پوره شدن موعد معینه بمسلسل مراتب باستيذان قوماندان قول اردو لیلام نموده قیمت آنرا بخزانه تحویل كرده رسید بگیرد. ۴۸- كاتب اول و ثانی نقطه امور معاشیه نفری غند خود را مثل كاتبان كندكها مسئول است. ۴۹- كاتب اول و ثانی كندك های مذكور از حساب براورد و حصه ادویه خورد و خریداری راسی اسباب و سامان مسئول است كه بقرار اصول در محل اجرا آورده جداول مرتبه آنرا تنظیم داده حساب خود را تصفیه نموده بشعبه نقلیات قول اردو بسپارد. ۵۰- كاتب اول و ثانی مذكور در امور محاسبه معاشیه و ماكولات و لوازم متعلق خود براه راست بمدیریت متعارفات دائره لوازم قول اردو مسئول است. --- page 13 --- غندهای غیر مستقل ۵۱ - در غندهای غیر مستقل یکنفر سرکاتب و یکنفر کاتب موجود است . ۵۲ - سرکاتب و کاتب غند یکجا کردن راپورتهائیکه از کندکهای خویش میرسد در اجرای کتابت مجلس غند و غیره امور تحریریه آن مسئول است. ۵۳ - اجرای مکتوب نویسی غند را سرکاتب مینماید . ۵۴ - سرکاتب غند در مجلس غند حاضر بوده کار کتابت مجلس را مینماید و همه تحریراتی را که در مجلس غند اجرا شود مسئول است . ۵۵ - سرکاتب غند یکجا کردن راپورت هائیکه از قطعات میرسد مسئول است که بعد غور و تدقیق یک راپورت ساخته بدائره ارکان حربیه فرقه بعد امضای غندمشر بسپارد راپورت مذکور تنها قوه عمومیه را نشان میدهد. ۵۶ - سرکاتب غند برات معاشات و غیره را که کاتب کندک می آورد بتلخیص کاتب کندک تطبیق داده برات را قلم آوری کرده امضای خود را نموده با امضای غندمشر برساند . ۵۷ - کاتب غند بمعیت سرکاتب غند موجود بوده ایفای وظائف فوق را قانوناً که از طرف سرکاتبش امر داده شود نموده ـ علاوه بران حفظ اوراق --- page 14 --- (۱۲) و کتابها و ترتیب دادن آنرا مسئول است. ۵۸ :- بدفتر غند حساب لوازم و تشخیص معاش جزوار اسامی و آلات حربی موجود نیست در حال تفتیش غندمشر و سرکاتب غند صلاحیت دارند که در کتابهای تشخیص جزوار اسامی و حسابات آلات حربیه و لوازم عسکریه که در کندکها موجود است تفتیش و تدقیق نمایند. ۵۹ :- سرکاتب غند نفری نفوسی را که از دفتر فرقه باسیاههٔ علیحده جدید برای ملازمت میرسد سیاههٔ مذکور را از ملاحظهٔ غندمشر گذرانیده بعد ملاحظه و تصویب و تقسیم غندمشر نفری را که بکندکها میسپارد سیاههٔ نام نویس نموده بعد از ثبت بکندکها سپرده رسید بامضا کندکمشتر و کاتب کندک حاصل دارد. ۶۰ :- تکت های موقوفی سپاهی را که بعد ثبت و امضاء کندک مشر و کاتب کندک میرسد سرکاتب غند امضاء نموده و بامضا رغند مشر برساند و باکمال تاریخ ملازمت نفری نیز تدقیق نموده در کتاب تشخیص کاتب کندک موقوفی افراد را تصدیقاً امضاء نماید. فرقه های غیر مستقل ۶۱ :- در فرقه های غیر مستقل یک دائره ارکان حرب موجود است. --- page 15 --- (۱۳) ۶۲:- دایره ارکان حربیه فرقه علاوه بر اصل وظیفه دایره ارکان حربیه که درج نظامنامه خدمات داخلیه است امور تحریریه فرقه منسوبه خود را عینا مطابق قاعده ئیکه در وظایف غند غیر مستقل مذکورست اجرا میدارد. ۶۳:- تنها تکت موقوفی نفری را که در غند امضا نموده تمام میکند بفرقه قایم نیست معامله آن در غند بعد از امضاء غند مشر تمام میشود دفترهای حسابیۀ فرقه و غندهای غیرمستقل همان دفترهای کاتبان کندک است که در وقت لزوم از دفترهای مذکور معلومات میگیرند. قوماندانی قول اردوی مرکزی ۶۴:- در هیئت قول اردو یک دائرۀ لوازم موجود و مرکب از دو مدیریت است اول مدیریت معاشات این مدیریت مأمور است بامور حسابیۀ معاشیه منصبداران و سلاح اندازان قول اردو. ۶۵:- در مدیریت معاشات تشخیص دو اثر قول اردو موجود است از قطعات در هر کندک تشخیص جزو اسامی موجود است در غندها و فرقۀ قول اردو ضرورت تشخیص جزوار سلاح اندازان نیست از سلاح اندازان را به تعداد نفر و بر اور د معاش شهریه و صاحبمنصبانرا الی درجه --- page 16 --- (١٤) دگیمشتر نام نویس تشخیص داشته باشد که کار شخصه را نیز معلومات بدهد. ٦٦ :- تنخواه قطعات محسوبه قول اردو که بذریعه کندکشران و کاتبان کندک و از تولیها ئیکه بکاتبان کندک مربوط نمیباشد بذریعه تولیمشر و کاتب تولی در اقامتگاه همان کندک و تولی توزیع گردیده جدول حساب عمومی تشخیص به تصدیق منصبداران از کاتب تولی الی قوماندان فرقه دار غنده به تصدیق منصبداران الی غندمشر بمدیریت دائره معاش قول اردو میرسد مدیریت معاش جداول مذکور را با ثبت برات وپورت های نفری تطبیق داده غور و تدقیق نماید. ٦٧ :- مدیریت معاشات به تنخواه و غله داده شدگی قطعات محسوبه خود دقت و علم آوری مینماید اگر برای بعضی نفر خلاف نظامنامه تنخواه و غله داده شده بود تحقیق و بازخواست آنرا قاعدتاً قرار تصویب قوماندان قول اردو نموده داخل دفتر مینماید. ٦٨ :- اگر در تنخواه و غله خوردگی تفاوت پیدا شود همه منصبدارانیکه توزیع معاش مأمورند مسئول اند. ٦٩ :- بعد از تحقیق و تفتیش معاشات در صورتیکه جداول معاشات بررپوتها موافقت کند منصبدارانیکه در مجلس توزیع تنخواه مأمور اند از لیستهای --- page 17 --- خلاص شمرده میشوند هرگاه مغالطه یعنی دست بازی ظاهر شود منصبداران مشرکا نظر به نظامنامه جزای عسکری مسؤل اند. ۷۰ : - مدریت معاش مأمور است که حساب سالیانه منسوبین متعلقه خود را از گئی بجزوی انفصال و اتمام نماید که اصل بست معاش کندک کندک را تعیین کرده و جه بر ده گی جمع افراد را که نقدا ز درک معاش و یا جنسی مثل بوت و غله و غیره گرفته جمع کرده کسرات مثل غیر حاضری و کسر تنخواه نفری کمو در مفصل بجد اول مجموع داشته فاضل و باقی نفری منسوبین را جمع نموده با صل بست تطبیق و معادله نمایند . ل ۷۱ : - مدیریت معاشات محاسبات امور معاش قول اردور انفصا کرده بموقیت ولایت بسپارند . ۷۲ : - یک کندک و یا یک تولی و خواه اضافه و کمتر از ان از یک قطعه بدیگر قطعه واز یک موضع بدیگر موضع برود رئیس لوازم حساب معاش و لوازم شانرا قطع کرد بدائره لوازم همان موضع که کندک و تولی مذکور در آنجا رفته اشعار نموده رسید حاصل دارد. ۷۳ : - مدیریت معاشات یک را پورت خلص تنخواه داده گی را در هر دو ماه بدائره معاش و لوازم وزارت حربیه بقسم میزانی صرف برای استحضار وزارت حربیه ارسال دارد. --- page 18 --- (دوم) مدیریت مصارفات ٧٤:- این مدیریت مشغول است بتکمیل لوازمات عسکریه و آلات حربیه و انفصال امور حسابیه آن و بدو شعبه منقسم است. ٧٥:- شعبه اول تحویلات این شعبه باجرای امور حسابیه مخازن و مبایعه و تحویلیخانه های داخل قطعات و ساخت ملبوس موظف و بدو قسم منقسم است. ٧٦:- قسم اول مخازن و تحویلی قطعات. ٧٧:- الف مخازن تحویلیخانه های قول اردو. ٧٨:- علی العموم تحویلیخانه ها و گدامهای مذکور که عبارت از تحویلیخانه تجهیزات و جباخانه و ذخائر ارزاق یعنی گدام گندم و جو و کاه باشد حساب خصوصی آنرا کاتب های خود تحویلیخانه ها وننه وازانکه مسؤلاً تصفیه نموده حسا با منتظم آنرا بهمین شعبه بسپارند چنانچه در وظیفه ماموریت مخازن تفصیل داده شده. این شعبه تدقیق حسابیه آنرا حسب آتی مینماید. ٧٩:- راپورت هائیکه از تحویلیخانه باین شعبه میرسد آنرا غور و تدقیق میکند. ٨٠:- رسیدائیکه از تحویلیخانه می آورند بر پورت های تحویلیخانه ها تطبیق داده بعد صحت لفظ ملاحظه شد و تاریخ ملاحظه را پورت را در عقب رسید --- page 19 --- نشان داده امضا مینماید. ۸۱:— برای ثبت بروات بقسم روزنامچه در همین شعبه جداول مرتبه موجود است برواتیکه باسم تحویلداران میشود در جداول مذکور ثبت و امضاء مینمایند. ۸۲:— این شعبه مقدار کارآمد غله را از قرار تعداد و داخله ورقه که در باب دادن غله دائره ارکان حربیه و کارآمد کاه وجو را که از شعبه نقلیه برای میدهد تعیین میکند. ۸۳:— این شعبه مقدار تعیین شده را بذریعه مدیر و رئیس لوازم از ملاحظه قوماندان گذرانیده عیناً همان حکمنامه قوماندانرا بشعبه مبایعات بسپارند. ۸۴:— مقدار یرا که نظربه ورقه اطلاع همین شعبه—شعبه مبایعه تهیه مینماید بعد از آنکه بتحویل تحویلخانه ها کرده شد بموجب رسید خود تحویلدار ور پورت های خود تحویلخانه تطبیق داده ملاحظه مینماید. ۸۵:— این شعبه در هر سال معلومات دادن غله کی قطعات را از دائره ارکان حربیه برای خود حاصل میدارد بعد تحصیل معلومات مقداری تهیه غله را برآورد مینماید بدون معلومات دائره ارکان حربیه خودسراً مبایعه را خبر داده نمیتواند. --- page 20 --- ٨٦ - ذخیره تجهیزات که عبارت از تحویلخانه سامان و لوازم قول اردو باشد از حساب خصوصی آن خود کاتب تحویلخانه صیغه‌دار است که ترتیب داده بهمین شعبه بسپارد چنانچه در فصل خود آن تفصیل داده شده این شعبه از تدقیق و تفتیش آن مسئول است که غور نماید. ٨٧ - این شعبه ملاحظه حساب تجهیزات و اجرای حسابی را بقسمیکه از غله‌گی در ماده (١٢٥) تفصیل داده شده ایفا میکند. ٨٨ - این شعبه امور حسابیۀ تحویلخانه‌جات را از تحقیق و تدقیق مسئول است که در آخر سال بعد از صحت از ملاحظه مدیر و رئیس لوازم گذارش داده بعد امضای مدیر و رئیس بدائره اوراق قول اردو بسپارد. ٨٩ - این شعبه در امور حسابیۀ براه راست بحسب موقعیت ولایت مسئول است (ب) تحویلی قطعات داخل فرقه : ٩٠ - این شعبه مشغول است بامور حسابیۀ آلات حربیه و لوازمات عسکریۀ قول اردو و تکمیل آن. ٩١ - درین شعبه جداول همۀ سامان حربیه و لوازمات عسکریه موجود است. ٩٢ - این شعبه در هر سال از قرار جداول قوۀ عمومیه که از دائرۀ ارکان حربیه قول اردو برایش میرسد آلات حربیه و تجهیزات و لوازم عسکریه را تعیین نموده جداول آنرا ترتیب نماید. --- page 21 --- ۹۳- این تجهیزات ولوازمات را از قرار جداول مرتبه مذکور که کمبود شود جدول ساخته بذریعه مدیر مضارفات برئیس لوازم از ملاحظه قوماندان قول اردو گذرانده احکام اجرای انرا حاصل دارد. ۹۴- بعد حاصل نمودن سررشته و منظوری قوماندان حصه را که تعلق به شعبه مبایعات داشته باشد آنرا به شعبه مبایعات میسپارد تا شعبه مبایعات تهیه انرا بدارد وحصه که تعلق به مبایعات نداشته باشد حواله و برات دادن آن تعلق بجرء همین شعبه است. ۹۵- در هر سال آلات حربی قطعات و تحویلخانه قول اردو را یک جدول ترتیب داده بنسبت جداول قوه عمومیه که از دائره ارکان حربیه قول اردو برایش میرسد تطبیق داده تصحیح نماید. ۹۶- هر قدر سامان وتجهیزاتیکه بموجب برات عوض کمبود به کاتبان کندک داده میشود قلم دخل همان قطعه میدارد. ۹۷- برای ثبت بروات بقسم روزنامچه جداول موجود داشته برات را ثبت میکند تا نظر بر وز نامچه مذکور داخل دخل جدول خصوصی همان قطعه گردد. ۹۸- هر قدر سامانیکه از گذشته نظر به میعاد معینه آن داغمه و بیکاره شود مقداری آن را تعیین کرده بعد صحت مدیر و رئیس لوازم بمنظوری --- page 22 --- قوماندان جهته لیلام به تحویلخانه تحویل میکند. ۹۹ :— حسابات هر قطعه را در اخیر سال تصفیه مینماید. ۱۰۰ :— این شعبه در امور حسابیہ براه راست بمستوفیت ولایات مسئول است ۱۰۱ :— قسم دوم مبایعات و ملبوسات نادوز. ۱۰۲ :— الف مبایعه عبارات از خریداری سامان و لوازم کارآمد عمومی قطعات وهیئت قول اردو است که نظر به قبولی بودجه اکمال کرده میشود از آنرو علی العموم سامان و لوازم از وجه قبولی بودجه مبیعه میشود لہذا حسا نقدی بودجه باستثنای معاش عائله بهمین شعبه است تا مسئولاً ایفا نماید اصول مبایعه حسب آتیه است ۱۰۳ :— مبایعه آذوقه را حسب نظامنامه مخصوص آن اجراء نموده مقدار مبیعه را بموجب رسیدات گدام بعد ثبت و امضاء سرکاتب شعبه اول و مدیر ورئیس لوازم بخرج نقدی محسوب میدارد. ۱۰۴ :— اقدام به مبایعه آذوقه حسب اطلاع شعبه اول مینماید. ۱۰۵ :— مبایعه سامان دوصورت دارد. ۱۰۶ :— صورت اول خریداری اجناس کارخانه جات. ۱۰۷ :— اجناسی را که ضرورت خریداری از کارخانه جات باشد قرداد نمودن و تعیین قیمت آن بعد ملاحظه و منظوری قوماندان --- page 23 --- (۲۱) تعلق بخود همین شعبه دارد. ۱۰۸:- صورت دوم خریداری از تجاران و دکانداران. ۱۰۹:- اجناسی را که بکار داشته باشد تعیین آنرا نموده بعد ملاحظه مدیر مصارفات ورئیس لوازم از ملاحظه قوماندان قول اردو میگذرانند. ۱۱۰:- اجناسی را که قوماندان قول اردو منظور نماید با تجار و کسبه قرار دا میکند صحت قرار داد بعد منظوری قوماندان است. ۱۱۱:- اجناسی را که با تجار و یا غیر تجار قرار داد میکند یک نمونه آن را قید و ضبط مینماید. ۱۱۲:- نمونا بعد ملاحظه مدیر ورئیس و منظوری قوماندان با یکورقه اطلاع که خلص صورت خریداری را نشان بدهد به شعبه متعلقه اش سپرده رسید میگیرد. ۱۱۳:- این شعبه اجناسی را که باستثنای قسم اول بدون قرار داد خریداری حسب اطلاع شعبات باستیزان مدیر ورئیس منظوری قوماندان خریداری مینماید آنرا نیز به شعبه متعلقه‌اش با یک ورقه اطلاع حواله و سپرد میکند. ۱۱۴:- جمیع مبایعات که بقول اردو میشود سند منظوری امضای خود قوماندان قول اردو است که بعد ملاحظه و امضای مستوفیت بلا امضاء --- page 24 --- (۲۲) وزارت حربیه اجرا کرده میتواند . ۱۱۵:- اگر خرید اسلحه و سامان کار آمد از خارج که احتیاج افتد بفرمان و یاسند وزارت حربیه باشد بسلسله مراتب بوزارت حربیه اطلاع داده از وزارت حربیه در اجرای معامله استیدان حاصل دارد . ۱۱۶:- سر کاتب این شعبه برای تنظیم بودجه در ماه دهم سال جاری از همه شعبات مدیریت مصارفات اوراق تکلیف بودجه را گرفته بودجه قول اردو را تنظیم میدهد . ۱۱۷:- سر کاتب این شعبه بودجه مذکور را تنظیم داده بملاحظه مدیر و رئیس با مضاء قوماندان بدائره معاش و لوازم وزارت حربیه میدهد . ۱۱۸:- این شعبه حسابات نقدی را از قرار بودجه در اخیر سال تصفیه مینماید ۱۱۹:- این شعبه در امور حسابیه براه راست بمستوفیت ولایات مسئول است . ۱۲۰:- همه مبایعات که باین شعبه میشود پس از ملاحظه مدیر مصارفات و رئیس لوازم و سند منظوری قوماندان قول اردو اجراء گردد . ۱۲۱:- مبایعات که از ماشین خانه و تحویلخانه های سرکاری میشود اصول خریداری آن مطابق ماده های فوق است . ۱۲۲:- اجناسی که از بازار خواهش خریداری میشود نمونه ندارد مثل میخ و سیخ و صحن و کرباس و غیره که قرار داده میشود قیمت آنر احسب رضاء --- page 25 --- طرفین و منظوری قوماندان حواله و برات میدهد. ۱۲۳:ـ ادویه و اسباب کار آمد طبیه و بیطاریه حسب اطلاع و نگرانی خود طبیب اول و بیطار اول از شعبه مبایعه خریداری و تحویل تحویلخانه میشود. ۱۲۴:ـ مبایعه مال مواشی در یک انجمن انتخابیه قول اردو اجرا میشود امور حسابیه آن از نقدی بهمین شعبه بایعات عاید است هر قدر مال که خریداری میشود یکوقه اطلاع به شعبه نقلیات اطلاع بدهد که از قلم دخل نقلیه نماند. ذخائر غله یعنی گدام ها ۱۲۵:ـ امورات حسابیه ذخائر مثل تحویلخانه ها است که قاعدتاً همه ساله تصفیه نموده به شعبه اول بسپارد. کاتب گدام در همه امور به شعبه اوّل مسئولیت دارد. ۱۲۶:ـ شعبه دوم اخراجات این شعبه موظف است بامور مخارج قولاردو و تصفیه محاسبه آن منقسم است بدو قسم. ۱۲۷:ـ قسم اول تعمیرات و مصارفات متفرقه این قسم مسئول است بامور حسابیه تعمیرات و اخراجات متفرقه. --- page 26 --- ١٢٨:- تعمیرات حسب نظامنامهٔ مخصوص آن اجرا میشود . ١٢٩:- اخراجات متفرقه عبارت است از صرف نمودن محروقات قرطاسیه و مصارفات متفرقه مثل پاک کردن آلات حربی و کرایه و دیگر مصارفات متنوعه . ١٣٠:- اجراآت امور حسابیۀ آنرا مطابق اصول دفتری ایفا مینماید این قسم نیز در امور حسابیه براه راست به مستوفیت مسئول است . قسم دوم نقلیات ١٣١:- شعبۀ نقلیات بتکمیل لوازم وراسی و یکجاء کردن را پورت و تدقیق حساب لوازم و جوخوره متعلق قول اردو موظف و مسئول است که حساب ساختۀ بشعبۀ نقلیۀ کاتبان کندک اسپ دار را غور و دقت نماید . ١٣٢:- در شعبۀ نقلیات قول اردو جدول ثبت برات جوخوره و سامان لوازم و راسی کندک نقلیه و دیگر قطعات قول اردو موجود است . ١٣٣:- شعبۀ نقلیات در ابتدای هر سال مقدار جوکاه و سامان کارآمد نقلیات تعلقۀ خود را به برآورد مقرره معین نموده بقسیم دوم شعبه تحویل سپرد تاریخ اخذ سامانرا نیز اطلاع بدهد . --- page 27 --- (۲۵) ۱۳۴: تصفیه حساب دخل و خرج جنسی جوخوره و اسباب تعلق بخود همین شعبه دارد که حساب قطع شده کاتبان کندک را که برایش میدهید غور و دقت نموده جمع و خرج ساخته آنرا بعد ملاحظه مدیر مصارفات و رئیس لوازهم بمستوفیت ولایت بسپارد . ۱۳۵: شعبۀ نقلیات ماهوار یک معلومات خصوصی از اصل سبت و موجود و کمبود وراسی و سامان آن از قوۀ عمومیه که بدائرۀ ارکان حربیه میرسد گرفته براپورت کندک ها تطبیق بدهد . ۱۳۶: شعبۀ نقلیه راپورت نفری قطعات نقلیۀ قول اردو را صلاحیت دار که بسلسلۀ مراتب از کاتبان کندک گرفته ماهوار پس از ملاحظه و مضاء مدیر مصارفات بمدیریت معاشات بسپارد . ۱۳۷: شعبۀ نقلیه در امور حسابیه باتفاق رئیس مستوفیت ولایت مسئول است. ۱۳۸: از حسن اداره همه شعبات مدیریت مصارفات بخود مدیر و مدیر رئیس لوازم مسئولیت دارد . ۱۳۹: پس از اتمام قسط پنجم ریاست لوازم قول اردو که ماه دهم سال باشد معاش قسط ششم را از روی تخمین با مصارفات شعبۀ لوازم یک حساب خلص تقسم بودجه مطابق اصول نظامنامه بودجه ساخته --- page 28 --- (٢٦) به اداره مستوفیت ولایت بسپارند. ١٤٠:- امور حسابیۀ فرقه و غندهای مستقل عیناً مثل محاسبه معاش مصارف قول اردو است در امور حسابیه براه راست بمستوفیت ولایت وسررشته داریهای اعلی و کلان مسئول اند. ١٤١:- بودجه های قوماندانیها بماه دهم سال جاری برای تنظیم بودجه عمومی مطابق نظامنامۀ بودجه بدائره مستوفیت وسررشته داری اعلیٰ برسد و نیز یک نقل بودجه را مطابق اصل برای استحصال بودیۀ حربیه و تنظیم بودجه عمومی وزارت حربیه بدائره معاش و لوازم وزارت حربیه در ماه دهم سال جاری ارسال میدارد. ١٤٢:- در وزارت حربیه یک مدیریت معاشات و لوازم موجود است. ١٤٣:- مدیریت معاشات و لوازم امور معاشات خود دوائر و تولی وزارت حربیه و لوازمات آنرا بالوازم احتیاطی که برای اردوی افغانستان تهیه میشود مسئول است. ١٤٤:- درین دائره یکنفر مدیر بدرجه کندکشر و پنجنفر کاتب موجود است. ١٤٥:- معاشات خود وزارت حربیه - این معاشات محصول از مامورین و تولی خود وزارت حربیه منصبداران فالتو خارج قطعات عسکریه و مأمورین مخازن مربوط خود وزارت حربیه است که تشخیص جزوار --- page 29 --- ساخته باقساط معینه در خود وزارت برای مامورین برسا نجمع و خرچ معاشات دوائر و تولی وزارت حربیه و منصبداران فالتو را دسرتا است که مسئولاً تمام نموده مرتباً بوزارت مالیه بسپارد . ۴۶:- معاشات باقی قطعات عسکری ، معاشات دیگر صنوف و قطعات عسکری وظیفه این دائره نیست و نه از حساب اجرای آن مسؤل است قطعات هر موضع مسئول امور حسابیة خوداند و بالراس مستوفی گری های ولایات سررشته دایره های اعلی حساب خود را میدهند چنانچه در فصل خود قطعات تفصیل داده شده تنها یک راپورٹ خلص میزانی تنخواه داده گی خود را قطعات برای استحضار وزارت حربیة بذریعة همین دایره میفرستند. وجه که برای معاشات دوائر خود وزارت حربیه گرفته میشود از قبولی بودجه خود برات آنرا باسم وزیر مالیه تحریر نموده بعد از امضای وزیر حربیة بثبت وزارت مالیه رسانیده وجه مندرجه برات را از خزانه تسلیم شده اجرای معاشات را میدارند . شعبه لوازم- لوازم بسه قسم ذیلاً تفریق گردیده . --- page 30 --- (۲۸) ۱۴۷:- قسم اول لوازم مأمورین دوائر و تولی خود وزارت و ملحقات آن این لوازم بقسم معاشات جزوار در دائرهٔ مذکور به شعبهٔ لوازم اجرا میشود مبایعات و دادن وجه و حساب نقدی و جنسی تحویلی تحویلدار تولی وزارت و برات نقدی و قطع و اتمام حساب و ساختن جمع و خرج و سپردن بوزارت مالیه مثل معاشات است. ۱۴۸:- قسم دوم مبایعات مثل خریداری جباخانه و تجهیزات اسلحه و غیره از خارج و یا داخل برای عموم عسکری افغانستان است یعنی تنها برای یک فرقه و قول اردو نیست چرا از قول اردو و فرقه در خود فرقه ها و قول اردو اجرا میشود چنانچه در فصل خود قطعات مفصل ذکر شده. این مبایعات از هر شعبه که باشد خواه قسم مأکول و محروق و تنویر و تجهیز که عمومی گفته شود یعنی کارآمد همه اردوی افغانستان باشد بهمین دائره قرار داد کردن و خریداری و سنجش حساب آن تعلق دارد که بعد منظوری وزیر حربیه ایفاء کند. مگر برات دادن وجه آن بموجب برات لوازم وزارت حربیه و ثبت وزارت مالیه اجرا گردد و جنسی تقسیم اجناس به تحویلخانه های احتیاطی عمومی تحویل میشود حساب تحویلداران از جمع و خرج ساختن تعلق بخود تحویلدار است که بالای نویسنده های --- page 31 --- خود بدارند تدقیق و تفتیش امور حسابیہ جنسی آن تعلق بوزارت مالیه است. ۱۴۹- دائره معاشات و لوازم وزارت حربیه هر جنس را که برای کارآمد قوماندانیهای عسکری خود لازم بداند باسم وزارت مالیه برات داده از تحویلخانه عمومی گرفته بفرقه ها روانه میدارد و نیز یکورقه اطلاع دائره لوازم بهمان قطعه میفرستد تا بموجب همین ورقه اطلاع اجناس مذکور را دائره لوازم قطعه بجمع قطعه منسوبه خود داخل نموده رسید بدهد چون روزنامچه تحویل باسم قوماندانی در هر مستوفی گریها و سررشته داریهای اعلیٰ موجود است از ان سبب تحویلخانه عمومی هم تعلق بوزارت مالیه گرفت تا از اجناس که بهر فرقه روانه میشود وزارت مالیه مستحضر بوده بمستوفی گریهای ولایات اطلاع بدهد تا همان اجناس را در تحویلی قوماندانی بیاورند و از قلم نماند. ۱۵۰- تنها ملاحظه جنسی و پسند نمونه و قید نمودن نمونه برای تفتیش و تطبیق جناس تحویلی با نمونه و حرف زدن با تجار و فرستادن بفرقه ها تعلق بدائره معاش و لوازم وزارت حربیه دارد که بعد منظوری وزیر حربیه ایفاء کند مسئول امور حسابیہ جنسی آن نیست. ۱۵۱- بارگیر فرستادن اجناس فوق اگر کرائی باشد برات دادن وجه کراآ --- page 32 --- (۳۰) از قبولی بودجه و اگر غیر کراہی باشد حکمنامه دادن آن تعلق بدائره لوازم دارد و اگر بارگیر سرکاری موجود باشد بارگیر کراہی گرفته نمیتوانند. ۱۵۲:- قسم سوم خریداری اجناس که بفرقه ها میشود اجرای آن بخود قوماندانان متعلق است تنها برای استحضار وزارت حربیه رپوت اجناس خریداری خود را میفرستند تحویل شدن راپورت و از ملاحظه وزیر حربیه گذرانیدن رپوت مذکور وظیفه دائره لوازم است . ۱۵۳:- جبخانه و میگزین های عمومی کابل مربوط وزارت حربیه میباشد در امور حسابیه مثل تحویلخانه احتیاطی بوزارت مالیه مسؤل است . ۱۵۴:- دائره معاشات و لوازم وزارت حربیه از قطعات عسکری تنها یک راپورت خلص میزانی مصارف معاشات ولوازم را در هر دو ماه میگیرد و بعد از اتمام قسط پنجم که ماه دہم سال باشد قوماندانی مرکز و فرقه ها و غند های مستقل بودجه یکساله معاش و مصارف خود را ساخته بدائره معاشات و لوازم برای تنظیم بودجه عمومی میسپارد . ۱۵۵:- دائره لوازم و معاشات وزارت حربیه بودجه وزارت حربیه و ہمہ قطعات عسکری را تنظیم داده بماہ یازدہم سال جاری بوزارت مالیه سپرد میکند. ۱۵۶:- مبلغ استخبارات و انعامات و ماکولات و تعمیرات و دیگر مصارف --- page 33 --- (٣١) خود وزارت حربیه را حساب ساختن وظیفه همین دائره است که بوزار مالیه بسپارد. ١٥٧ :ـ دایره لوازم و حساب قطعات عسکریه در امور حسابیۀ خود از جزو و کل بالراس بمستوفی گری و سررشتۀ دایرهای اعلی ولایات واطراف مسئول اند که قطع نموده بسپارند. ادخال این نظامنامه را در زمرۀ نظامات دولت و اجرای احکام موادش را امر و اراده میکنم. ضمیمۀ (امور حسابیۀ مدیریت سرحدات) ١ :ـ دائره سرحدات مربوط بوزارت حربیه و در مرکز اجرای معاملات آن راساً بذریعۀ دائره مرکزیه میشود در ولایات اجرای آن بذریعۀ مامورین سرحدات تحت نظارت و مراقب نائب الحکومه ها و حکام اعلی کرده میشود. ٢ :ـ محاسبۀ سالیانۀ دائره مرکزیه مطابق دیگر محاسبات مرکزیۀ وزارت حربیه راجع بوزارت مالیه است و حسابات مامورین ولایات حکومتیها --- page 34 --- (۲۲) اعلی تعلق بمستوفیها و سررشته دارهای اعلی میباشد. ٣:- تخصیصات صرفیات سرحدیه بقدر لزوم همه ساله بنابر تکلیف وزارت حربیه در بودجه عمومیه دولت منظوری داده میشود. ۴:- منظوری تخصیصات بودجه سالیانه از وزارت مالیه بوزارت جلیله حربیه اطلاع میشود و بهر اندازه که وزارت حربیه برای ماموریتیها سرحدی لازم دید بوزارت مالیه مخابره میکند و از وزارت مالیه برای نائب الحکومه ها وحکام اعلی ومستوفیان و سررشته داران ولایات و حکومتیهای اعلی استجارت نامۀ مصرف ترسیل میشود. ۵:- مصارفات سرحدیه از قبیل معاش و جیره بخشش و خرجی و خرید اسباب و لوازم ضروریه و صافیها در مرکز به تصدیق وزیر حربیه و در ولایات و حکومتیهای اعلی بتصدیق نائب الحکومه ها و حکام اعلی سند مصدقه شمرده میشود. ٦:- وجه خرجی و مصارفات جیره و بخشش که در مرکز از حضور وزیر حربیه و در ولایات از حضور نائب الحکومه ها و حکام اعلی برای نفری سرحدیه مقرر میشود محض رسید خود اشخاص که به مهر و دستخط و نشان انگشت که داخل روز نامه و یا کاغذ علیحده باشد مکفی و منظور است. ٧:- مصارفات همه مامورین سرحدیه بوزارت حربیه ماهواره به تفصیل --- page 35 --- (٢٣) مدائره سرحدات راپورت نمیرسد. ٨- راپورت مبلغ مصارفات ماهواره احصاء را بدائره مستوفیت و سر رشته داری ولایات و حکومتهای اعلی میرسد. ٩- حسابات کل دائره سرحدات بعد از انقضای سال در یکماه آد و تا از مرکز بوزارت مالیه و از ولایات و حکومتهای اعلی بمستوفیان و سر رشته داران رسیده تصحیح و تدقیق میشود. ١٠- کتابهای دائره سرحد یه و اموریتهای مربوط آن بعد از تدقیق و تفتیش وزارت مالیه و مستوفیت و سر رشته داریهای ولایات و حکومتهای اعلی خلص مخارج آن داخل مصارفات عمومیه دولت میشود اصل کتابها بدائرة سرحدات و ماموریتهای متعلق آن سپرده میشود که محفوظا نگهدشته شود. تحریر ٢١ میزان سنه ١٣٠٠ --- page 36 --- [BLANK PAGE] --- page 37 --- [BLANK PAGE] --- page 38 --- [BLANK PAGE]