Niẓāmnāmah-ʾi Vizārat-i Jalīlah-ʾi Ḥarbīyah ‏نظامنامۀ وزارة جليلۀ حربيه

هو نظامنامۀ وزارت حربیه قاعدۀ عمومیه قاعده ۱ :ـ در وزارت حربیه به تحت امر وزیر حربیه دوائر آتیه‌الذکر موجود هستند، هر دائره تجویزات و ظایف خودشانرا مطابق مواد مخصوصۀ مندرجۀ این نظامنامه ترتیب و تنظیم داده بمجلس عسکری وزارت حربیه که وظایف مجلس مذکور در ذیل نشان داده شده است تقدیم میدارند و همه گونه تجویزات و اجراآتیکه در مجلس عسکری وزارت حربیه تصویب میشوند بامضای وزیر حربیه رسانیده نظامنامۀ وزارت حربیه

۲ میشود وزیر حربیه اضافه از اختیارات خود را از حضور شاهانه استیذان حاصل مینمایند . وظایف مجلس عسکری ۲:— در وزارت حربیه به تحت ریاست وزیر حربیه در هفته یکروز بروزهای سه شنبه انعقاد مجلس عسکری میشود اعضای مجلس عسکری قرار ذیل است :— الف:ـ نائب سالاران و فرقه مشران قطعات پایتخت . ب :— عموم رؤسا و مدیران وزارت حربیه . ۳ :— وظایف مجلس عسکری مطابق مواد این نظامنامه که در وظایف رؤسا و مامورین وزارت حربیه نشان داده شده است قرار آتیه ایفای وظایف مینمایند . ٤ :— ترجمه و تالیفات اثار عسکریه و تجاویز مفیده برا ترقی معارف حربیه و تواریخ مفیده حرب (نظامنامه وزارت حربیه)

۳ افغانستان قوانین نظامنامه که در دائره ارکان حرب تنظیم میشوند ملاحظه و تصویب نمودن . ۵ :— منظوری و تعین تشلیٹر ؟ و هدایتیکه برای شان داده میشود با تعین هیئت های ارکان حربیه و تاسیس مکاتب حربیه و استحضارات مافوره را تصدیق کردن . ۶ :— پروژه ها یعنی لوایح حرکات حربیه بطور قطعات و یا بقسم مجموعی که ترتیب یافته است غور کردن . ۷ :— تاسیس شفاخانه های احتیاطی در مواقع مستحکمه و منظوری مأمورین شفاخانه ها و تدارک ادویه والا سائره آن که از طرف رئیس دائره صحیه تجویز گردیده باشد تعین کردن . ۸ :— تصدیق بودجه سالیانه را مطابق نظامنامه بودجه عمومی نمودن . ۹ :— سوقیات مهمه عسکریه را عنداللزوم نمودن . ۱۰ :— ترفیع رتبه آمران بصنف ارکان . ۱۱ :— استحکامات و چاونی ها و سائر جاهای مناسبه

٤ عسکریه که جدید ساخته میشوند بموجب نقشه شان تدقیق و تجویز و اجرا نمودن . ١٢ : - مقدار لزوم استخدام عساکر سال آینده را تصویب کردن ١٣ : - جمع کردن و ترخیص نمودن عساکر احتیاطیه و ردیفیه و مستحفظیه را تجویز نمودن . ١٤ : - مبایعات لوازم و تجهیزات که برای عمومیه عسکری از خارج طلب میشوند و یا بداخل لازم خریداری باشند قرار دادنشان و تکالیفات مجدده لوازم و تجهیزات عسکری قوماندانهای عسکری را تصویب کردن ١٥ : - انتخاب منصبدارانیکه برای تحصیل و تجربه باردوهای اجنبیه فرستاده میشوند تعیین و مقدار تنخواه شانرا بقدر کفایت معلوم کردن . ١٦ : - شرایط استخداميه و تنخواه متخصصين عسکری اجنبیه را تعیین کردن . ١٧ : - جنس اسلحه خفیفه و ثقلیه را تدقیق و قرار دادن .

۵ ۱۸ :- تمامی اسپ هائیکه در هر سال لازم خریداری میشوند معلوم کردن ۱۹ :- انواع اجناس و تجهیزات حربیه را تدقیق نمودن. وظایف دائره ارکان حربیه عمومیه وظایف حضریه دائره ارکان حربیه ۲۰ :- بواسطه سیاحان ارکان حربیه احوالات جغرافے و موانع سوق الجیش سرحدات ممالک دول همجوار را معلوم و همه آنرا بدائره ارکان حرب قید و ضبط کردن [ این خصوصیات از طرف هیئت ہای مخصوص اجرا میشود ] . ۲۱ :- خریطه های مفصل ارکان حربی ممالک داخلی و خارجی را بدست آورده برای محاربات استقبالیه اقتضائات

آماده موجود می نمایند و همچنین جغرافیای عسکری وسوق الجیش مملکت را ترتیب نمودن . ۲۲ :- پروژه های حرب یعنی لوایح صورت حرکات حربیه اردوی افغانستان را در محاربه استقبالیه نظر بوضع الجیش ممالک همجوار ملاحظه و وقت مینمایند و همچنین تشکیلات سفریه را از روی پروژه های حرب تجویز نمودن . ۲۳ :- برای محاربه آمادگی لازمه نمودن و همچنین تشکیلات حضریه ممالک را نظر با حوالات سیاسیه اقتصادیه تدبیر نافعه کردن . ٢٤ :- در خصوص ضبط و ربط و انتظام اردو و تزئید خاصه سوق و اداره در هیئت ضابطان اردو تشبثات لازمه نمودن . ٢٥ :- تکثیر ترجمه و تألیفات آثار عسکریه و تجویز مفیده در باب تعلیم و تربیه و معنویات عسکریه ترقی معارف عسکری سعی و کوشش نمودن . ٢٦ :- تاریخ حرب افغانستان را ترتیب و در میان هیئت تا

۷ ضابطان اردو و هیئت های چاونی تبلیغ کردن . ۲۷ :— برای حسن جریان امورات متنوعه نافعه و امنیه و آسایش داخلیه اردو تجویز قوانین و نظامات موافقه را ترتیب نمودن . ۲۸ :— معلومات کامله از اردوهای دول همجوار و سائره بتوسط آتشه ملیتران و مخبران نظامی حاصل کردن . ۲۹ :— تأسیس مکاتب حربیه و تدقیقات عمومیه در باره مکاتب حربیه و تصویب لوایح نظامیه و مضامین دروس متعلمین آن تجویز ارکان عمومیه حربیه تدارک میشوند . ۳۰ :— استحضارات لازمه را برای مانور هائیکه در وقت حضر اجرا میشوند ترتیب کردن . وظایف سفریه ارکان حربیه عمومیه ۳۱ :— عساکر را نظر به لایحه حرکات حربیه که مطابق ماده (۲۲) در اردو موجود میباشد جمع و ترتیب نمودن . (مطبعه نظامی [ILL] وزارت حربیه)

۸ ۳۲:— اوامر عمومیه حرکات عسکریه را بقطعات تبلیغ کردن. ۳۳:— حرکات عمومیه عسکریه را نظر بحرکات عسکریه اردوها تبلیغ نمودن . ٣٤:— حوادثیکه از حرکات حربیه اردوها حاصل میشوند تبلیغات رسمیه دادن . ٣٥:— تجویز مفیده برای تدفین شهدا و تجهیز مجروحین و اسیران موجوده اردو نمودن . ٣٦:— هرگونه تجارب حربیه که از حرکات عسکریه حاصل میشوند ضبط وقید کردن . ۳۷:— تسهیلات لازمه برای سوق و اداره اردودر وقت سفر فراهم آوردن . نظامات وزارت حربیه شعبات دائره ارکان حربیه ۳۸:— برای اجرای وظایف مندرجه فوق در دائره ارکان حربیه شعبات ذیل موجود است:— (۱) شعبه تشکیلات

۹ (۲) شعبه ترجمه و تالیف . (۳) شعبه استخبارات . (٤) شعبه تعلیم و تربیه . (۵) شعبه دائره خریطه ها . (٦) شعبه مطبعه عسکری . توزیع و تقسیم وظایف اول وظایف رئیس نظامنامه وزارت حربیه ٣٩ :— کارهای شعبات معیت خود را نظارت کردن . ٤٠ :— پروژه حرب را ساختن . ٤١ :— کارهای مدیران شعبات خود را یکجا نمودن . مواد عمومیه شعبات دائره ارکان حربیه ٤٢ :— هر کدام از شعبات دائره ارکان حربیه عمومیه در تحت امر

یک مدیر که برتبۀ کندک مشر میباشند بوده عموم مدیران از حسن ایفای وظایف خودشان مسؤل شمرده میشوند و همچنین عموم مامورین هر دائره بکتمان اسرار شعب خودشان مسئول میباشند. اول وظایف شعبۀ تشکیلات ۴۳:— جمع و ترتیب نمودن راپورت های قوۀ عمومیه جداول و معلومات استاتیستیقی که برای موجودی انسانان و حیوانات و انچه لازم باشد از اقسام دوائر اردو مستقلاً و یا مشترکاً باشتراک دوائر ملکیه که در اوقات معینه می آیند و یکجا نمودن بدوائر متعلقۀ آن تسلیم کردن. ۴۴:— ساختن و حاضر کردن هر گونه جداول نسبت وجداول تشکیلات حضریه و سفریه که خواه در جداول مذکور و خواه در نظامنامه ها و تعلیمات مربوطۀ آن هرکدام از قطعات و مؤسسات و مقامات حصه محارب مخفی نماند ضراراست در پیشه

۱۱ و چقدر غیر محارب و ارکان و آمران و ضابطان افرا مامورین طبیه و بیطاریه و حساب لوازم و اعاشه و بهر کدام آنها چقدر وسایط نقلیه (و انواع حیوانات و عراده و موتر و وسایط نقلیه نهریه و بحریه) و سلاح و جباخانه و مقدار ارزاق و اشیا آنچه لازم میباشد و مهمات سائره بصورت قطعی مندرج میباشد. ٤٥ :- انتظام عساکر ردیفیه و احتیاطیه و مستحفظیه از برا سفر بری از طرف دائره مذکوره متشکل گردیده قوامین مخصوصه وضع کردن . ٤٦ :- وضع الجیش حضری و مجمع سوق الجیش افغانستن را انتظام مینماید و همچنین مجاوز لازم در باب اماده گی سفر بری قطعات و ترتیب پلان (نقشه عسکری) سفر بری اردو را مینمایند. دوم وظایف شعبه ترجمه و تالیف ٤٧ :- سعی و کوشش کردن به تکثیر و ترجمه کتب تالیفات

١٢ مکاتب عسکریه مطابق نظامنامه مخصوصه آن . ٤٨ :– تشبثات مفیده در باب ترقی معارف عسکریه کردن . ٤٩ :– کتب خانه عسکری تأسیس کردن و در باب تزئید کتب که از ممالک خارجه جلب میشود وسایط لازمه پیدا و کوشش نمودن . ٥٠ :– تاریخ مفیده حرب افغانستان را ترتیب وتجارب حربیه را که از محاربات دول اجنبیه حاصل شده است و یا در آینده مجرب گردد جمع و تألیف نمودن . ٥١ :– هرگونه مخابرات و اوراق ومکتوباتیکه بزبان خارجیه نوشته شده باشد ترجمه کرده بشعبات مخصوصه آن فرستادن . سوم وظایف شعبه استخبارات ٥٢ :– حوادث داخلیه عسکریه افغانستان و اردوهای دول همجوار افغانستان را جستجو کردن .

۱۳ ۵۳: وضع الجیش و تشکیلات حضریه و سفریه و احوالات جغرافی و سیاسی ممالک همجوار افغانستان را معلومات حاصل نمودن . ٥٤: مایکن مرتبه معنویات اردوی دول همجوار او و مجهز بودن شانرا که بکدام قسم اسلحه با مسلح هستند معلوم کردن . ٥٥: هر گونه اختراعات جدیده را که در عالم عسکری بروی کار می آیند کشف کردن . ٥٦: معلومات و راپورت های مفتشین عسکریه و آتشه ملیتران هیئت های ارکان حربیه را که برای سیاحت و تطبیقات می برایند جمع و تدوین کردن . ٥٧: تفتیش تطبیق یافتن و یا نیافتن هر گونه احکام قانونيه عسکریه را بصورت مخصوصه نموده بدائره محاکمات معلومات دادن . ٥٨: وظایف مفتشین و آتشه ملیتران و مأمورین مخصوصه را ترتیب دادن . ٥٩: انتشار عموم جراید عسکریه را مطابق نظامنامه

١٤ مخصوص آن نمودن . چهارم ظایف شعبه تعلیم و تربیه ٦٠ :ـ درخصوص ضبط و ربط و انتظام اردو ترئینید خاصه سوق و اداره هیئت ضابطان اردو تشبثات لازمه نمودن . ٦١ :ـ تعلیم نامه ها و قانون نامه های مفیده را برای صنوف مختلفه ترتیب و تنظیم کردن . ٦٢ :ـ در باب تعلیم و تربیه معنويات عسکریه تجاويز مفید نمودن . ٦٣ :ـ تدقیقات عمومیه در مسئلای لازمی برای افراد کردن . ٦٤ :ـ استحضارات لازمه برای مامورهای حضری نمودن .

۱۵ پنجم وظیفه شعبه داره خریطه ۶۵ :- شعبه خریطه باحضار خریطه های عسکری کار آمد دائره ارکان حربیه عمومیه موظف است. ششم وظایف شعبه مطبعه عسکری ۶۶ :- در حسن جریان امورات مطبعه و در حسن انتظام تحویل خانه و کتب خانه و تطهیر و صفائی مطبعه و در هوشداری و فعالیت مستخدمین مطبعه و در اجرای کارهای لازمه شان کوشش کردن ۶۷ :- آثار و تالیفات عسکریه را برحسب نظامنامه مخصوص آن طبع و انتشار نمودن . ۶۸ :- تشبثات مفیده در باب ترقی و توسیع مطبوعا عسکریه نمودن . ۶۹ :- در باب تحریرات و صفائی و خوبی طرز اثرهای مطبعی سعی کردن . محل نمرات وزارت حربیه

١٦ دائره محاکمات —*— ٧٠:— دائره محاکمات در تحت امر یک رئیس میباشد یک نفر سرکاتب محاکمات درین دائره موجود است که از ضبط و حفظ کردن اوراق محاکمات و کتابت مجلس مسئول شمرده میشوند وظایف دائره محاکما از قرار ذیل است:— ٧١:— جمیع جرائیکه از نوع جنحه و جنایت مطابق نظامنامه جزای عسکری که از طرف دوائر دیوان های حرب درین دائره میرسند تدقیق میشود ٧٢:— احکام جزائیه که از دیوانهای حربی داده میشود اگر جالب تردد باشد در همین دائره تصحیح و تصدیق کردن . ٧٣:— اصلاح و تغییر و تبدیل مواد احکامات جزائیه نظامنامه جزای عسکری از همین دائره تجویز و لایحه مرتبه آن بتصویب مجلس عسکری مجلس نظامنامه وزارت حربیه

١٤ شورای دولت فرستاده میشود . ٧٤ :- تفتیش محاکم عسکری . ٧٥ :- دائره امور شخصیه در تحت اداره یک رئیس میباشد و وظایف رئیس مذکور بدو قسم منقسم است :- قسم اوّل مخصوص شخصیه منصبداران ٧٦ :- اسم و ولد و رتبه همه منصبداران را مطابق مواد نظامنامه مدیریت مأمورین تحریراً معلومات داشتن ٧٧ :- تاریخ سوانح عمری همه منصبداران را از زمانیکه داخل سلک جلیله عسکریه میشوند الی زمانیکه عزل یا فوت میشوند موجود داشتن . ٧٨ :- درجه اهلیت و قدر ملازمت و اقتدار و قابلیت و اخلاق منصبداران را موجود داشتن . ٧٩ :- حقوق ترفیع منصبداران را مطابق نظامنامه مخصوص ترفیع موجود نگهداشتن . ٨٠ :- اکمال منصبداران اردو را مطابق تشکیلات سفینه وزارت حربیۀ

۱۸ حضریه و سفریه کردن یعنی جائیکه کمبود باشد از منصبداران که بر حسب نظامنامه ترفیع نوبت ترفیع شان رسیده باشد تجویز نمودن . ۸۱ :- هرگونه استدعا و شکایات و معروضات شخصیکه قرار سلسله مراتب از طرف منصبداران بوزارت حربیه میرسند احکامات اجرائیه آن خواه از حضور وزیر حربیه و یا از حضور (شاهانه) گرفته میشود از همین دائره برای شان داده ارسال میشود . ۸۲ :- هرگونه اوامر یکه درباره نفری تبدیل منصبداران و یا عزل و نصب اوشان پیش میشود بذریعه اثره ذکور تشکیل آن ترتیب میشود . ( نظر غار وزارت حربیه ) قسم دوم مخصوص قلم ارکانفرد عسکری و امورات شخصیه شان ۸۳ :- در آخر هر سال بر حسب نظامنامه نفوس در خصوص مقدار

۱۹ وجهت اخذ عسکر سال آینده که از طرف دائره ارکان حرب تجویز میشود بنا بر امر وزیر حربیه بوزارت داخله اطلاع دادن . ٨٤ :- هرگونه معروضاتی که اضافه از اختیار قوماندان شان بود بحکم وزیر حربیه تعلق داشته باشد بسلسله مراتب بهمین دائره تسلیم و احکام اجرائیه آن بامضای وزیر از همین دائره داده میشود . ۸۵ :- راپورتهایی که از عموم ولایات در خصوص تبدیل موقع افراد صنوف احتیاطیه و ردیفیه و مستحفظیه می آید بهمین دائره قید و ترتیب میشود . وظایف مدیریت لوازما ٨٦ :- مدیریت لوازما تحت اداره یک نفر مدیر اداره میشود . ۸۷ :- بودجه سالیانه وزارت حربیه را مطابق نظامنامه بودجه عمومی ترتیب تنظیم دادن .

۲۰ ۸۸:— بامورات معاشات هیئت و مأمورین وزارت حربیه مطابق نظامات مخصوصهٔ آن پرداختن . ۸۹:— بتوسط وزارت خارجه با تاجران اجنبی در باب خریداری هر نوع اسلحه و البسه و تجهیزات عسکریه قرار داد نمودن . ۹۰:— رأساً با تجاران داخلیه در باره سامان احتیاطی اردو قرار داد کردن . ۹۱:— با عموم دوائر لوازم قطعات مربوط بودن و همچنین عموم دوائر لوازم قطعات باین دائره مربوط میباشند ۹۲:— تفتیش امور حسابیہ قطعات را عند الاقتضا نمودن . وظایف دائره طبیه ۹۳:— دائره طبیہ در تحت امر یک رئیس اداره میشود رئیس مذکور آمر عموم مأمورین طبیه عسکریه افغانستان است . ٩٤:— تنظیم جمیع خدمات و وظایف طبیه افرادیه

۲۱ و حیوانیه حضری و سفری مطابق فن علم داکتری از وظایف این دائره است . ۹۵ :- برای تشکیلات و مؤسسات حضریه و سفریه مأمورینیکه بقدر لزوم لازم میشود از طرف رئیس طبیه تدارک و قانوناً از طرف مجلس عسکری انتخاب میشود . ۹۶ :- در وقت حضر شفاخانه های عسکری داخل مملکت را توسیع و اکمال مینمایند و همین تزئید عد د و صفا شا را مد نظر میگیرند . ۹۷ :- تجا ویز لازمه در باب حمل و نقل مریضان و مجروحین و شهدائیکه در میدان محاربه شهید میشوند و اکمال هرگونه نواقص طبیه را در اثنای سفر میدارند . ۹۸ :- تأسیس هر نوع شفاخانه عسکری را مانند شفاخانه احتیاطیه و شفاخانه های مواقع مستحکمه و شفاخانه موقته و شفاخانه های منزلیه و تفریق شعبه مریضان خفیفه و شعبه ضعفا و نقها و شفاخانه های مستولیه را ترتیب مینماید .

۲۲ الف :- شفاخانه های موقته مجروحین را که در شفاخانه سیار به قطعات بوده غیرقابل نقل میباشند گرفته و شفاخانه سیار مذکور را اپس بقطعات اعاده میکند . ب :- شفاخانه های منزل شفاخانه های موقتی مرضیان قطعات منطقه منزل را بشفاخانه منزل برای تداوی تبدیل میکنند و در نقاط لازمه منزل مانند شفاخانه های دائمی تشکیل میشود ج :- مرضیان خفیف :- شفاخانه های منزل مربوط بوده و در آنجا آنقسم مرضیان او میشوند که جزئی محتاج تداوی باشند خصوصاً اینها در زمان محاربه واقع میشوند . د :- شعبۀ ضعفا و نقها برای اعادۀ قوت مرضیان که بهتر شده باشند و در نقاط منزل تأسیس میشوند . ۹۹ :- شفاخانه های امراض مستولیه همچنین مرضیان اگر در اردو امراض ساریه باشد از اردو خارج نموده

۲۳ در محلهای مناسب در میان خطوط مواصله تأسیس کرده میشود. ۱۰۰ :- تجویز لازمه در باب تأسیس قطارهای نقلیه و دیگر وسایط نقلیه برای نقل و حرکت دادن شفاخانه های مختلفه در اثنای سفر نمودن . ۱۰۱ :- شفاخانه ها و سائر امورات طبیه تفتیش و نظارت کردن . ۱۰۲ :- برای اکمال لازمه طبیه و اجزای آن تأسیس هرگونه تحویل خانه های طبیه را نمودن . ۱۰۳ :- تجویز لازمه در باب صورت استخدام مأمورین طبیه کردن . ۱۰۴ :- ترتیب هرگونه تعلیمات و نظامنامه را در باب امور طبیه افراد و حیوانات اردو نمودن . ۱۰۵ :- الحاصل از همه وظایف طبیه قطعات اردو که خواه در رفتار و خواه در حال اقامت و خواه در حین محاربه باشند مسئول شمرده میشود . (نظامات وزارت جلیله)

٢٤ وظایف دائره اوراق ١٠٦:- دائره اوراق در تحت اداره یک سرکاتب میباشد. وظایف دائره مذکور در نظامنامه مخصوص ایضاحات داده شده است. وظایف تولی مشر ١٠٧:- در وزارت حربیه یک تولی بقسم حاضر باش مقرر است. تولی مشر تولی مذکور ضابط قرار گاه وزارت حربیه بوده راساً تحت حکم رئیس ارکان حربیه عمومیه است رئیس ارکان حربیه عمومیه ایشان را بخد ط برمی و غیره خدمات وزارت حربیه مامور مینماید. افرادیه بخدمت خط برمی و غیره خدما وزارت و دوائر مقرر میشوند در وقت حضر ط حاضر وزارت حریه

۲۵ تفنگ نمی بردارند تنها به برچه مجهز میباشند، ضابط تولی وزارت در عین زمان ضابط امربراند بامرها یئیکه مطابق نظامات موضوعه باشد از طرف وزارت شفاهاً یا تحریراً داده شود ایشان مقرر میشوند . ۱۰۸ :— همه افرادیکه بخدمت قرارگاه مستخدم اند تحت حکم ضابط قرارگاه میباشند. حاضری غیر حاضری تنخواه ، غله ، بازخواست غیره امور آنها همه بضابط قرارگاه تعلق دارد، ضابط قرارگاه معاش آنها را باید بوقت آن برایشان برساند و از صحت توزیع آن مسئول است . ۱۰۹ :— ضابط قرارگاه به نظافت و طهارت و انتظام قرارگاه دقت و نظارت میکند، و درین خصوص هریکی از کسانی را که بخدمت قرارگاه مقرراند در وظایف شان مستخداً بگزیند می تواند . ۱۱۰ :— ضابط قرارگاه از جمله امور و انتظامیه قرارگاه

٢٦ مسئول است، ترتیباتیکه در قرارگاه گرفته میشود و سرشته هائیکه کرده میشود به قائد قرارگاه امر میگردد. قائد قرارگاه از حسن انتظام و انجام آن مسئول است ضابطان و خورد ضابطان و افراد تولی و نادسپقتی وظایف خود را که در داخل تولی به آن موظف اند بروفق نظامنامه خدمات داخلیه اجرا مینمایند. کاتب تولی وزارت در عین زمان تحویلدار تولی است. بنابرآن در باب وظیفه تحویلداری خود به نظامنامه خدمات داخلیه مراجعت مینماید. ادخال این نظامنامه را در زمره نظامات دولت تصمیم و اجرای احکام موادش را امر و اراده مینمایم.