Niẓāmnāmah-ʾi nikāḥ, ʻarūsī, khatnahʹsūrī ‏نظامنامۀ نكاح، عرعسى، ختنه‌سورى

۱ هو نظامنامهٔ نکاح، عروسی، ختنه سوری چون بسیاری دعاوی و منازعات از باعث کثر مخارج محالات نکاح و عروسی و ظلم و تعدی شوهران در حق زنان عاجزه در محاکم شرعیه بکثرت وقوع می یافتند، بنا بر انسداد ظلم و رفع منازعه و مناقشه و مساوات زنها در حقوق که مطابق شرع شریف و موافق مذهب حنیف است قواعد ذیل را امر فرمودیم :- قاعدۀ ( ۱ ) :- چون حکم عمومی حضرت الهی جل جلاله بموجب آیه کریمه چنان است [فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً]

پس نکاح کنید آنچه پسند باشد شما را از نان دو دو، سه سه، چهار چهار، پس اگر ترسیدید که عدل و مساوات حقوق را نکنید یک زن بگیرید، لهذا درینصورت هر مسلمان که خلاف امر خداوندی را بدارد باعث خسران دارین او خواهد بود، بنا بران بقرار امر حضرت حق جل علی شانه حکم میفرمائیم، که ای رعایای صادقه ام مطابق حکم فوق پابند باشید که اگر نمایان عدالت میتوانید، پس دو زن یا سه یا چهار زن بگیرید، والا عدالت نمیتوانید پس یک زن برای شمایان کافی است، زیرا که دو زن داشتن بدون عدالت گناه زیاد دارد . ( ۲ ) : - کسانیکه دو زن یا سه و یا چهار زن داشته باشند و یا جدید عقد نمایند و مطابق شرع شریف عدل و مساوات نکنند و به محکمه اطلاع برسد بعد الاثبات تعزیراً بجزا محکوم میشوند و کسانیکه علاوه از عدم مساوات و عدل که در بالا نشان داده شده بجبر و شدت اینچنین زنهای عارضات را از رفتن محاکم عدلیه مانع میشوند و یا ولی

۳ این زنها بی عارضات را بجبر و شدت مانع شوند تعزیراً بجزا محکوم میشوند . (۳):- نکاح حالت صغارت قبل از بلوغ جائز است . اما ای رعایای صادقه شأمانه ام نکاح صغارت موجب دعوی ها و منازعات و مناقشات و قتل و نفاق بین شما میشود چنانچه بتجربه برای این پدر معنوی شما معلوم گردیده نظر باین نکته قبلا موقوف شده بود ، مراد من از اتفاق و آرامی و رفاهیت شما رعایای صادقه ام میباشد . (٤):- در بین عموم رواج است که اول شیرینی خوری کرده و این را نامزادی نام نهاده و بعد از مدتی یک شب را شب حنا معین کرده و فردای آن نکاح از دعای نموده معاملات وصلت را انجام میدادند درینصورت یکی برای طرفین دشواری دوم مصاقت بی محل سوم منجر بدعوی میشود ، بنا بر ان باین طریقه شیرینی خوری را که نامزادی میگویند مطلق منع فرمودیم ، یعنی هر که خیال وصلت را داشته باشد

٤ اول از خودی های جانبین برضای زوج مرد در بین خود ها حرف زده و انجام وصلت را کرده در بدل همین شیرینی خوری چنین نکاح که بدون بعضی اقربای قریب و چند نفر مثل ملای عاقد نکاح و شهودان دیگر ازدحام و جمعیت و شیرینی زیاد که معمول بود مطلق جاری ندارند، اینکه معامله نکاح بطوریکه هدایت شده بانجام رسید، اگر منکوحه بالغه بود سررشتۀ عروسی آنرا کرده و بعد از گرفتن مهر فوراً تسلیم ناکح بدارد، و اگر منکوحه صغیر باشد مجاز است که منکوحه بخانه ولی و یا وصی که هست باشد هر وقت که رضای جانبین شود سررشتۀ عروسی لازمه را به خوبی و خوشی انجام نماید، تا در وصلت رغبت و از اولاد برکت یابند. (٥) :- آنچه وصلی و نامزادی که در زمان صغارست سابق برین واقع شده باشد الی ابتدای سنه (١٣٠٥) در محکمه های شرعیه قطع و فیصله شود

بعد از انقضاى ميعاد مذکور اینچنین دعوا ها بصورت داشتن اثبات قطعی بالذات حضور شاہانه میشنوند و یا از حضور براى یک محكمه اختیار شنيدن داده میشود . (۶) :- رسوم بدی دادن یا زن را بجبر و كره بمیراث گرفتن و عیال شخصی را موروثه خود دانستن مطلقا ممنوع و موقوف است . (۷) :- زن بیوه و مطلقه را کسی از شوهر کردن تخویف و تهدید منع نکند . (۸) :- رسوم عیدی و براتی که بخانه عروس داده میشد موقوف است . (۹) :- ناکح و منکوحه که صغار باشند ولی قریب یعنی پدر و جد صحیح که بدهد فسخ قبول نمیکند و اگر دیگر ولی او داده بود در حین بلوغ اختیار فسخ دارد . (١۰) :- شیرینی عقد نکاح از نیم چهارک الی یک چهارک نقل یا میوه اضافه نباشد . (١١) :- مهر جميع طوايف عموما اضافه از سی روپیه

۶ موقوف است شیربها و ولور و قلین و طویانه قطعا گرفته نشود . (١٢):- لباس که ناکح جهت منکوحه میدهد بقرار ذیل:- اول:- اشخاص متمول - ابریشمی مکمل (٤) دست، پشمی و نخی مکمل (٤) دست . دوم:- اشخاص متوسط - ابریشمی مکمل (٣) دست پشمی و نخی مکمل (٣) دست . سوم:- اشخاص کم استعداد - پشمی و نخی مکمل (٣) دست . چهارم:- لباسی که ناکح برای منکوحه میدهد اضافه از اندازه فوق نباشد و اگر کمتر بود نظر به ناداری عاقدین مختارند . (١٣):- رخت داماد که از طرف عروس خیل داده میشد قطعا داده نشود . (١٤):- جهیز که از خانه پدر یا مادر یا والی برای عروس داده میشد در مجلس بقسم سیالداری و خودنمائی جهت عروس میدادند موقوف

فرموده شد اگر بعد از عروسی چیزی برای دختر خود میدادند مخیرند. (١٥) :- اگر بعد از معامله عروسی شوهر و یا داماد خیل یا پدر خیل عروس برای عروس زیور یا دیگر اسباب در خانه خود میدادند اختیار دارند منع نیست و دادن آن جبری هم نیست. (١٦) :- در شب حنا هر گاه ناکی برضای خود بقسم ولیمه نکاح مجلسی ترتیب میداد ممانعت نیست لاکن شیرینی و میوه اضافه از اندازه خوراکه نباشد و مهمانان آنرا بخانه های خود نبرند. (١٧) :- برای ملأ عاقد نکاح اضافه از پنج روپیه الی بیست روپیه داده نشود. (١٨) :- بدون از رضای ناکح ومنکوحه بالغین اگر شخصی کسی را جبرا بشخصی داده بود جابر وملای عقد کننده تعزیر میشوند. (١٩) :- جمعیت ختنه سوری مثل میله زنانه و مردانه که

۸ خرج زیاد و مصرف رایگان میشد منع فرمودیم میله مذکور کرده نشود . (۲۰) : - فیصله و تعیین مجازات تعزیری مواد این نظامنامه در نائب الحکومه گی ها و حکومتی های اعلی بذریعه قضاة کو توالی فیصله و اجرا میشود و بدیگر مواضع بمحاکم ابتدائی فیصله میگردد . (۲۱) : - حکم نظامنامه های نکاح که قبل ازین تاریخ طبع گردیده بود بعد از نشر نظامنامه هذا منسوخ است . (۲۲) : - باجرای این نظامنامه وزیر عدلیه مأمورست . مواد نظامنامه هذا موافق احکام شرع شریف و مطابق مذهب مهذب حنفی و مبنی بروایات قویۀ مفتی بها است . امضا علما منتخبة مجلس لویه جرگه مولوی محمد ابراهیم کامه مولوی عبدالحی مولوی عبد الخالق مولوی گل دست متخخ الشها د رئیس تمیز صدیقی دیوبندی مهر لویه جرگه محمد شفیق ادخال و اجرای احکام این نظامنامه را در نظامات دولت امر و اراده میفرمایم .