{"book": "adl1180", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\n\nadl1180\n\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/n8pk0qcm\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\n\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\n\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl1180", "page": 2, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl1180", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl1180", "page": 4, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl1180", "page": 5, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl1180", "page": 6, "text": "امیر عبدالرحمن خان\nو\nخط دیورند\nپلاستک\nفولادی\n\nاحمد علی کهزاد\nانتشارات مربوط به پشتونستان\n( ۳ )"}
{"book": "adl1180", "page": 7, "text": "سرمقاله روزنامه های انیس تعداد طبع ( ٥٠٠ ) جلد چاپ مطبعه میرزا محمد [ILL]"}
{"book": "adl1180", "page": 8, "text": "سرمقاله روز نامه ملی انیس\n۸ حمل ۱۳۳۰\n\nامیر عبدالرحمن خان و خط دیورند\nبعد از اتمام نظریات تحلیلی که راجع به مقاله های دو نفر\nاز سیاسیون انگلیس تحریر شد کتابی بدست ام افتاد بنام\n«افغانستان» که در ١٩٥٠ درلندن بطبع رسیده ومولف آن\n«سر کر فرایزر تایتلر» یک نفر دیگر از سیاسیون ووزراء مختار\nانگلیس است که در سالهای قبل از جنگ دوم جهانی ازطرف\nدولت متبوع خویش در دربار کابل سمت نمایندگی داشت.\nهمانطور که این مرد سیاسی قیافهٔ متین وموقر وجدی داشت کتاب\nاو که عجالتا یک نظر اجمالی بر اکثر صفحات آن افگنده‌ام\nاز طراز کتابهای سطحی نیست وباید هم نباشد زیرا\nقراریکه نویسنده محترم در مقدمه اثر خویش می‌نویسد از\nاکتوبر ١٩١٠ که بحیث بلوک مشر درعسکر هندی باراول\nوارد پشاور شد تا اکتوبر ١٩٤١ که بعد از ختم\nماموریت سیاسی از کابل بار آخر به پشاور بر گشت درمیان\nدوتاریخ فوق که بیش از سی سال را در بر می‌گیرد در علاقه های\nسرحدی و اینطرف و آنطرف آن درحکومت هند در شعبهٔ\nخارجی مسایل سرحدی ودر افغانستان بحیث وزیرمختار\nاشغال وظیفه داشت وبه این ترتیب بیشتر به آن قسمت هائیکه\nبه مسایل سرحد مربوط است صلاحیت دارد و تاجائیکه دقت\n\nسرمقاله روز نامه ملی انیس تعداد طبع (٥٠٠٠) جلد صالح محمد عبد الحی تنویر چاپی"}
{"book": "adl1180", "page": 9, "text": "(۲)\n\nبعمل آمده است تا آن حدیکه برای یك نفر خارجی\nوسیاست مدار مقدور است در تحلیل مطالب سیاسی از ابراز\nنظریات بیطرفانه چندان عدول نکرده است .\nدرین کتاب که منقسم برسه حصه است و دارای ۲۱ فصل\nوملحقات دیگر می باشد درطی ۳۴۰ صفحه عمو میات تاریخ\nافغانستان قدیم وجدید بخصوص از ناحیة انکشاف مطالب\nسیاسی با ارتباط آن در تحول سیاسی آسیای مرکزی\nشرح یا فته که معرفی رؤس مندرجات را ببا بحت\nکتابی در نتایج بوقت دیگر میگذارم. در میان این فصول دو فصل\nدر اطراف قبایل سرحدی وخاك مربوطه ایشان وقف شده\nکه با داشتن مطالب متنوع ومفید در آینده قریب در اطراف\nآنها بحث خواهم کرد و متن نوشته های مؤلف را معرفی خواهم\nنمود . در میان همین مباحث که ارتباط بیشتر به مسایل روز دارد خط\nدیورند و نیات حقیقی امیر عبدالرحمن خان در امضای\nاین معاهده تحمیلی است که چند روز قبل تذ کر آن\nدر مقاله مخالفت بین افغانستان و پاکستان از نظر\nسر جارج کننگهم در روز نامه انیس دا ده شد و اينك\nحالا عقاید مولف کتاب افغانستان را راجع به سیاست و\nنيات واقعی امیر عبد الرحمن خان و چگونگی خط دیورند\nمطالعه بفرمائید :\n«قسمت مهم سرحدات غربی افغانستان با ایران در سالهای\n۱۸۷۲ - ۱۸۸۸ تعین شد. سرحدات جنو بی افغانی که"}
{"book": "adl1180", "page": 10, "text": "( 3 )\n\nدر حدود ۱۲۰۰ میل را در بر میگرفت پایتخت ادارهٔ مستقیم و\nیا تحت قبول حکومت بریتانیا بود معذالك در تمام امتداد\nآن نفوذ امیر احساس میشد . در حالیکه امیر میدانست که\nدر تشبث به مسایل عمدهٔ خارجی تحت نظارت است و به این\nرول خویش وفادار بود در مسایلی که ارتباط به پتان های\nهمسایه و هم کیش سرحدی هند وافغان داشت سخت ابراز\nشخصیت میکرد . واقعاً امیر افغانستان بحیث امیر المومنین و\nپیشوای مسلمانان نه تنها در کشور خودش بلکه در حصهٔ\nبزرگ مناطق شمال غرب هند شناخته میشد . امیر\nعبد الرحمن خان با اینکه میل به تحدید سرحدات جنوب و\nشرقی داشت مشتاق بود که تا هر اندازه که امکان داشته\nباشد مسلمانان سرحدی را هم تحت نفوذ مادی و معنوی\nخویش بیاورد و بدین اساس تمام اقدامات برطانیه را مبنی\nبر پیشروی در سرحدات بنظر نا رضائیت میدید . احساسات\nامیر بحدی شدید بود که هنگامیکه در کوه ( کوژك ) تونل\nراه آهن کنده میشد گفته بود که ( این تونل به مثابهٔ\nخنجری است که در دل من فرو برده میشود ) برای اینکه\nپاسخی به این اقدامات داده باشد وظیفه داران پست سرحدی\nخویش را در وزیرستان امر پیشروی داد وعلاقه های (توری)\nو ( درهٔ کرم ) را تحت تهدید قرار داد و افریدی ها را در\nحوزهٔ نظارت خود آورد وارتباط خویش را با قبایل\nمهمند مستحکم ساخت و اگر موانع بعمل نمی آمد دامنهٔ"}
{"book": "adl1180", "page": 11, "text": "(٤)\n\nقلمرو او در چند سال تا سرحدات اداری هند میرسید و پشاور\nرا تهدید میکرد. در شمال غرب نظر حکومت هند را مبنی\nبر استقرار تعلق با (باجور) و (دیر) بنظر استحسان نمیدید\nو اسمار را اشغال کرد تا اینکه در ١٨٩٣ روابط خیلی کشیدگی\nپیدا کرد طوریکه برای ازاله آن تعین یکنوع سر حدلا بدی\nو فوری گردید. در نتیجه بعد از چند هفته مذاکرات در ١٨٩٣\nمعاهده دیورند بین سر مور تيمر دیورند و امير عبد الرحمن خان\nامضاء شد و سرحدی روی نقشه ضمیمه معاهده کشیده شد که\nقلمرو امیر را در جنوب و شرق تحدید می کرد و نفوذ او را\nدر ماورای آن متوقف میساخت. هر دو طرف ضمانت کردند\nکه در خاک های یکدیگر در ماورای خط مداخله نکنند و هر دو طرف\nمعاهده را حل رضائیت بخش كامل اختلافات وارده در سرحد\nقبولدار شدند.\nاین بود شکل نظری معاهده ولی در عمل خیلی از ان مغایرت\nداشت. خط دیورند در همان وقت و بعد ازان فقط يك سمبول\nخشك مصالحه و مظهر يك سیاستی بود که برای آن هر ارزشی\nکه قابل شوند به نتیجه منطقی واصل نگردید بریتانوی ها با اشغال\nسرحد مادی و طبیعی هند از اطاعت قانون تحول سیاسی\nوسوق الجیشی سر باز زدند و نتیجه عدم اطاعت این قانون\nرا دیدند. ایشان مسایل عمده را حل کردند ولی بشکلی که\nبسا مسائل كوچك حل طلب باقی ماند.\nخط دیورند شاید در موقعش بهترین خطی بوده باشد ولی نسبت"}
{"book": "adl1180", "page": 12, "text": "( ٥ )\n\nبه محاسن معاهدش به مراتب بیشتر است و از نقطۀ نظر\nانتنو گرافی ( مردم شناسی ) ونظامی و جغر افیائی غیر\nمنطقی است زیرا از وسط یکی از حوزه های عمدۀ تقسیمات\nآبی رود سند میگذرد و نه تنها ملتی را به دو حصه تقسیم\nمیکند حتی از وسط قبیله ها میگذرد و آنها را از هم مجزی\nمیسازد. جای حیرت است چطور امیرعبدالرحمن خان\nچنین سرحدی را قبول کرد. امکان دارد که با وجود\nتشریحات دقیق «روشن دیورند که خط را روی نقشه\nمقابل امیر میکشید امیر خوب ملتفت نشده باشد و از\nمنتهای غرور بلی گفته باشد چیزی که محقق است این\nاست که با وجود امضای معاهده امیر بعض جزئیات خط\nرا در ملحقات نقشه معاهده قبول نداشت و بدین علت بعضی حصص\nخط تا حال نا کشیده ماند و «دیورندلاین» بصورت صحیح\nودرست تعین نشد امیر عبدالرحمن خان و جانشیش امیر حبیب الله خان\nموضوع عدم مداخله راچندان احترام نمیکردند و قبایلی\nهای وزیری خود خط را نمیشناختند. درنظر پادشاهان\nافغانستان معنی مداخله همان مداخله مسلح بود\nوبدین ملاحظه ایشان همیشه گماشتگان خویش را آنطرف خط\nدیورند میفرستادند تا نفوذ افغانی را در تمام خاک های قبایلی\nبرقرار نگه دارند. هکذا جرگه های قبایلی را از حصص\nهندی خط بکابل میطلبیدند وبا ایشان بعبث مهمان\nرفتار میکردند و به آنها تحفه های خوبی میدادند. محافظۀ"}
{"book": "adl1180", "page": 13, "text": "( ٦ )\n\nنفوذ افغانی در میان قبایلی های آزاد سرحدی اصل بزرگ\nسیاست امیر بود وبدین وسیله از یکطرف خویش را در\nمقابل شورش مسلح بر علیه دولت حفظ میکرد و از جانب\nدیگر از کدام تعرض احتمالی بر طانیا جلو گیری بعمل\nمی آورد . »\nدر مقالۀ (مخالفت بین افغانستان و پاکستان از نظر سر جارج\nکننگهم ) در فقرۀ هفتم قید ، حکمران انگلیسی سابق سرحد\nو نظریات تحلیلی خویش را عرض کردم راجع به جنبۀ تحمیلی\nمعاهدۀ نیانوا نعو امیر عبد الرحمن خان را با روش استد لالی\nاو که از کتاب حیاتش اقتباس شده بود بار دیگر اینجا تکرار\nنمیکنم خوانند گان گرامی با ملاحظۀ مطالب فوق از قلم\n(سرفرایز رتاینلر ) خود ملتفت خواهند باشد که آنچه مبنی\nبر اصل نیت و آرزوی امیر عبدالرحمن خان نوشتم تا کدام اندازه\nحقیقت داشت . از خلال نظريات يك نفر دیپلومات دیگر انگلیس\nمولف کتاب افغانستان وسفیر اسبق برطانیه در کابل\nکه از تذکر رویدادهای تاریخی در موقع امضای معاهدۀ دیورند\nچندان منحرف نشده است سیاست و نظریات امیر عبدالرحمن خان\nنسبت به تمام قبایلی های علاقۀ سر حد هویدا میشود واین\nچند جملۀ برجسته از مطالب فوق روح حقیقی نیات پادشاه\nافغانستان را در ۱۸۹۳ معرفی می کند.\nامیر عبدالرحمن خان مسایل علاقه های سرحدی را اصلا\nمسئلۀ خارجی نمیدانست که در تماس آن خویش را مقید بداند\nلذا (در مسایل پښتونهای مناطق سرحدی بکمال شدت"}
{"book": "adl1180", "page": 14, "text": "( ٧ )\nاظهار شخصیت می کرد ) ومشتاق بود (هر قدر امکان داشته\nباشد پښتون های سرحدی را تحت نفوذ مادی و معنوی\nخویش درآورد) و (اقدامات برطانیه را مبنی بر پیشروی در\nسرحدات بنظر نارضائیت میدید ) . جمله که در مورد\nحفر تونل کوه کوژك اظهار کرد. و آنرا بمثابه فرو بردن\nخنجری در دل خویش خوانده است جمله ایست كه يك عالم\nافتخار دارد و ازان بهتر نمی شود درددل را در مقل تجاوز\nبیگانگان بخاك وطن اظهار نمود .\nامیر تنها مرد نظری نبوده و به ایراد جمله ئی اکتفا\nنکر د بلكه عملا قرار یکه در فوق سفیر اسبق برطانیه خود\nمی نگارد بيك سلسله اقدامات متقابله عملی در نقاط مختلف\nعلاقه های سر حدی از وزیرستان گرفته تادره کرم وعلاقههای\nتوری و افریدی ومهمند وباجور و دیر متشبث شد و رفتاری\nاتخاذ کرد که باعث تشویش جدی انگلیس ها گردید .\nامیر عبدالرحمن خان باوجود اجباری که در امضای معاهده\nدیورند در پیش داشت و به خط کشی های انگلیس ها روی نقشه\nجغرافیا از نظر تخصص چندان وارد نبود ( بعضی جزئیات آنرا\nنمی پذیرفت ) و خط مذکور در حالیکه ( صحیح و درست تعین نشد)\nدر قسمت های جز ( تا حال ناکشیده ماند ) خط دیورند قرار یکه\nسرفرایسزر تایتلر اظهار می کند واقعاً (يك سمبول خشك مصالحه\nو(مظهر يك سیاست بی منطقی بود که در اطراف خود مسایل\nبسیاری را لا ینحل گذاشت. جای بسیار خوشی است كه يكنفر\nاز سیاسیون انگلیس که ۳۰ سال در مسایل علاقه سابق شمال غرب\nهند در تماس بود بالاخره اعتراف می کند که ( خط دیورند\nنسبت به محاسن معایب بسیاری دارد و از نقطه نظر اتنو گرافی"}
{"book": "adl1180", "page": 15, "text": "( ٨ )\n\n(مردم شناسی) و نظامی و جغرافیائی غیر منطقی است )\nجناب گننگهم در مقاله خویش می فرمایند که خط دیورند فقط\nدر یکجا از میان قبیله ئی می گذرد حال آنـکه هموطن ایشان با\nمعلومات بیشتری که دارد علت عدم منطق این خط را در آن\nمی داند که نه تنها از میان قبیله ها می گذرد بلکه ملتی را بدو\nحصه منقسم می سـازد و از نـقـطه نـظر جغرافیا و تـقسیم\nوا تفكاك مر دمان قبایلی معنی ئی ندارد .\nسر فرایزر تایـتلر از بس از جهات مـختلف این خط را\nبی منطق می داند خود به حیرت رفته است که چطور امیر عبدالرحمن\nخان آنرا قبول کرده است. مولف كتاب افغا نـسـتان خودش\nخوشبختانه جواب حیرت خویش را هم داده است و اظهار می کند\nکه امیر اصلا از نظر تطبیقی نقاط عبور خط را از روی نقشه\nتا روی زمین نفهمیده است و دلیل این امر هم این است که\nبسا جزئیات آنرا قبول نـکرد و خط د یورند تا امروز\nغیر معین و نا كامل ماند .\nامیر عبدالرحمن خان با اینکه در چنین فضا و شرائط معاهدة\nتحمیلی دیورند را امضا کرد عملا كما فى السابق در ا نـطرف\nآن ابراز نفوذو مداخله میکرد. گما شتـگان و نمایند گـان\nاو وجانشینش امیرحبیب الله خان برای بر قراری و محافظت نفوذ\nدولت هی افغانی در تمام علا قه های سرحدی گشت و گذار\nداشت و همیشه جر گه های قبایلی های آ نطرف خط از تمام علاقه\nهای سرحدی بكابل دعوت میشدند . در روشنی این حقایق\nكـهـه حرف به حرف از نوشته های دیپلومات مطلع انگلیس گر فته\nشده است گمان نمیکنم كسی گفته بتواند که علا قه ها ی\nسرحدی جزء خاك هند بر طانوی بود وافغا نستان در آن\nطرف خط دیورند تاثیر و نفوذ مرتب ودائمی نداشت ."}
{"book": "adl1180", "page": 16, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl1180", "page": 17, "text": "ازسلسله انتشارات مدیریت عمومی نشرات داخلی\n\nریاست مستقل مطبوعات\n\nنمره عمومی\n\n(۵۲)"}
{"book": "adl1180", "page": 18, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl1180", "page": 19, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl1180", "page": 20, "text": "[BLANK PAGE]"}