{"book": "adl0999", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\n\nadl0999\n\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/gtht780v\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\n\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl0999", "page": 2, "text": "http://hdl.handle.net/2333.1/gtht780v Image 1 of 144\n\nپښتو ژبه\n(د پښتو ټولني نشريات)\n۱\nلمړی ټوک\n(۱)\nتاليف:\n(د عالیقدر صالح محمد خان)\nد پښتو مبصر\nچه په روڼه دوره کښي ښاغلي ځلمي\nاعلیحضرت المتوکل علی الله محمد ظاهر شاه\nپر امر د ع، ج سردار محمد نعيم خان وزير معارف\nطبع او نشر سو\n(د كابل عمومی مطبعه)\n۱۳۱۶"}
{"book": "adl0999", "page": 3, "text": "[۴۶۴?]\n[ILL]\nدردی غندی\nدردی غندی\nنورزی\nدردی"}
{"book": "adl0999", "page": 4, "text": "۱\nبِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ\nنَحْمَدُه وَنُصَلِّي عَلٰي رَسُوْلِهِ الْكَرِيْمِ\nحروف مخصوصۀ افغانی\n(حرف) (تلفظ) (مثال) (معنی)\nټ ټے ټُول ہمہ\nڅ څے څلُور چهار\nځ ځے پنځہ پنج\nډ ډال ډُوډَي نان\nړ ړے خَړْ خاکی\nږ ږے ږیره ریش\nښ ښین ښَئ راست\nڼ نون کیڼ چپ"}
{"book": "adl0999", "page": 5, "text": "(گاه) حواله\n(دوات) مشفوعه\nه - یای تانیث (مه) یعنی آخری آن در بیان باشد چون:\n۴ - واو مجهول (و) کور، مور، چور،\nهمزه (ء، ی) شیر (گذاشته)\nدرین کلمه ها همزه بالای یای تلفظ میشود، مثلاً :\nیای مجهول (ے) کوے = یکی\n۳ - یای معروف (ی) گوی = یکند\nدی، دی = آن، درو، است\nل، ل = سه\nل، ل = بیست\n۲ - واوای مدوره (و) یا نیز باشد که آوازی دودی میکشد چون:\nتَوَ = آقا، تاب\nشَورَی = ستاره\n۱ - واوای ابتدائیه که بابت آید، چون :\nمكاتيب\n٤ ٤ ٤ ٤\n٤ ٤ ٤\n٤ ٤\n٤"}
{"book": "adl0999", "page": 6, "text": "شرگند کرى دغه رسول\nو غلیم ترهم ښکاره کي\nدَ مَتلُو پټاره دى\nموږچي دوند شوُ وُ لُوي لي\nستاله لاسر یي يُو شليدلي\nدَ رسول پلَ مُو دي پريښو\nبلتوخانُه مُوبَندى کِښو\nترموپوښته که درَاسه\nدَرسُول پَرَکابرو سه\nچه گردي مچ کُه مُوقوله\nدلويي نَسَې اَشته ولَه\n\nنمودند برپا همه این کلام\nبدشمن بودنیز ظاهربا\nبتصدیق آن خصم دارد صدا\nاگرما فتادیم رزعل پست\nزراه تو بیدست پیداست\nقدم از پی مُر سلت برکنار\nنمودیم شرقا بسوی دیار\nتو مارا بکن بازپس مستقیم\nبراه رسول کریمت سلیم\nکه تا جمله عالم پس جهان\nنباشد عدی کل ادیان"}
{"book": "adl0999", "page": 7, "text": "داخبره وهرپوه ته ښکاره ده\nچی دهر څه ښه ښه خپلی نسی\nاوياك اوليکی يه په خپله نسی\nشی لویه توب اوپوره والي\nده لودلای - او دپردی له\nاری نسی ویلای - پقول\nتیروکي دنړی داخبره ښره\nمنلے سوی ده - آریی تلو\nنه لری -\nدپښتانه ميني (افغانستا)\nی دیری مرانی او پوره\n\nاین سخن بهر دانا ظاهر است\nکه زبان هر قومی زبان ذاتی خودشان نشود\nونوشته وکتابت بزبان ذاتی شان\nنگردد ترقی وکاملی نمیتوانند\nداشت واز احتیاج بیگا نه\nنمی توانند برآمد در همه\nاقوام دنیا این سخن بشهرت\nقبول شده حاجت بدلیل\nندارد\nوطن افغان (افغانستان)\nبسیار بسیار مردانگی وکامل"}
{"book": "adl0999", "page": 8, "text": "پورہ تو سر ہالی و خپلو سیمہ\nکامل شمشیر زنی را همسایگان\n\nوالو تہ څرگندہ کړی دي\nخود ظاهر کرده\n\nچی ټو له په ميني بو يږ چي\nکه همه قبول دارند. باید که\n\nد اسی مروّج قهر تردی\nچنین پر قوت و بازو دار قوم پیش\n\nپخوا په نړۍ کی پر ښو بللی\nازین در دنیا بخوبی یاد\n\nاو په لويو ټو لوا کیو کی گنلی\nو از سلطنتهای کلان شمرده\n\nسوي وای- دوندی چی\nمیشدند- گر چونکه\n\nبُنسټ د هری ټولني کی هره ځوك\nاساس فوائد عمومیه را هر کس\n\nنسی ایښو وای- لمړی مشر\nنمی تواند نهاد - کلان اول\n\nد تا بو خوامۍ چی پر کښته\nقوم میخواهد- که به ترقی\n\nپور تہ د خپلی مینی پوه\nو تنزل مملکت خود نسته"}
{"book": "adl0999", "page": 9, "text": "او پر ٹول پوهنه دمشرتوب | و به حکمت کلانی\nپوهاند وی - | فهمیده باشد -\nدادی نن ورځ چی لمړی پک | انیست امروز که اول وقت\nدپښتانو دټولواکی بلل | سلطنت افغان گفته\nکیږی - مشربا دارد پښتانو | میشود - صاحب کلان افغان\n(الغازي اميرامان الله) چی پر | (غازی امیر امان الله خان) که به\nکلوژوی او پرپوهانۀ پلأیر | عمر پیر و بعلم و فهم پر\nدتیرو وا و اوسنیو پښتنو | افغانان گذشته و حالی\nدی پہ دی راز دَ | است . باین طرز\nلویوتا بہ دَخپَل تیر | ترقی قوم خود\nاو دَودا ئی دَخپلی مینی | و آبادی وطن خود"}
{"book": "adl0999", "page": 10, "text": "۷\n\nدا د احمد سور قلم دی\nدا د اسلم سپین کاغذ دی\nدا د اسلم سور قلم دی\nدا د خان لوی آس دی\nدا د هلك تور قلم دی\nدا د خان کچنی موتر دی\nدا د پښتو سبق دی\nدا د هلك ښه قلم دی\nدا د خان تور لرګی دی\nدا لوی تور مېږی دی\nدا د خان لوی موتر دی"}
{"book": "adl0999", "page": 11, "text": "۸\n\nهوغه  آن\nهغه  آن\nدغه  این\nدا  این\n\nدا قلم  دغه قلم  هغه هلك\nهوغه سَړی  دغه کتاب  دامشوانی\nهغه میز  دغه چوکی  هوغه قلم\n\nدر فارسی برای بعید آن و برای قریب این اشاره کرده میشود\nمگر در افغانی برای قریب و بعید دو دو اشاره کرده میشود، هغه\nاشاره بعید و هوغه بعیدتر دغه اشارهٔ قریب دا قریب تر."}
{"book": "adl0999", "page": 12, "text": "۹\n\nدغه ښه سړی دی ، دغه لوی قلم دی .\nهغه سور قلم دی ، دا کچنی قلم دی .\nدا د خان موتر دی ، دغه لوی لرګی دی .\nدغه لوی میز دی ، دغه ښه کتاب دی .\nدغه د اسلم سور قلم دی ، دا تور لرګی دی .\nدغه د احمد تور قلم دی ، دغه سور قلم دی .\nهغه تك تور قلم دی ، دغه تك سپين كاغذ دى\nهغه تك ژير قلم دی ، دا تك سپين قلم دی .\nدغه د اسلم لوی قلم دی ، هغه تك سور قلم دی .\nتك براى تاكيد رنکها می آيد، چون تك تور ( بسيار سياه )\nتك سور ( بسيار سرخ ) تك سپين ( بسيار سفيد )"}
{"book": "adl0999", "page": 13, "text": "۱۰\nزه ، ما (من)\nموږ (ما)\nته ، تا (تو)\nتاسې ، تاسو (شما)\nدی ، ده (او)\nدوی (ایشان)\n\n(دې ، هغې) (او) مؤنث\nرا ـ رت\n\nدر افغانی برای هر واحد دو ضمیر میباشد ، که هر کدام\nدر محل خود استعمال میشود .\n(ما ، تا ، ده) با صیغه فعل ماضی متعدی استعمال میشود\n(زه ، ته ، دی) در باقی حالات . ورنه غلط میشود .\nما ځم غلط است - زه ځم درست است\nزه ویل غلط است - ما ویل درست است\n}\nدقت شود که غلط نشود"}
{"book": "adl0999", "page": 14, "text": "۱۱\n\n(مفرد) (جمع)\nزه حَمْ (من میروم) مُوږ جُو (ما میرویم)\nتَه ځے (تو میروی) تاسَی ځَی (شما میروید)\nدَی ځی (او میرود) دُوِى ځى (ایشان میروند)\nدا ځی (این زن میرود)\n\nدَی چِیرَی ځی؟ دُوى چِیرَی ځَی؟\nته چِیرَی ځے؟ تاسَی چِیرَی ځَی؟\nزه چِیرَی حَمْ؟ مُوږ چِیرَی جُو؟\nتَه کورته ځے؟ تاسَی کورته ځَی؟\nدَی کورته ځی؟ دُوِى کورته ځى؟\nدا کوره ته ځی؟ (مؤنث)\nفعل حال از مصدر تلل خلاف القیاس (ځی) می آید."}
{"book": "adl0999", "page": 15, "text": "۱۲\n\nزه خم  ماوَوَیْلَ (۱)\nته ځې  تاوَوَیْلَ\nدَی ځې  ده وویل\nدا ځی (مؤنث)  دې وویل (مؤنث)\nموږ ځو  موږ وویل\nتاسی ځئ  تاسی وویل\nدوی ځی  دوی وویل\n\nما څه وویل ؟  تا وویل دَی ځی\nتا څه وویل ؟  ما وویل زه ځم\nده څه وویل ؟  ده وویل ته ځې\nدې څه وویل ؟  دې وویل دَی ځی\n\n(۱) در فعل ماضی متعدی به لحاظ فاعل در خود فعل تغیر نمیشود.\nاگر مفرد باشد با همه مفرد، و اگر جمع باشد با همه جمع، و اگر مذکر باشد\nبا همه مذکر و اگر مؤنث با همه مؤنث می آید."}
{"book": "adl0999", "page": 16, "text": "۱۳\n\nزه قلم اَخْلَمْ ما قلم واخیست\nته قلم اَخْلِے؟ تا قلم واخیست\nدَی قلم اَخْلِی؟ ده قلم واخیست\n\nموږ قلم اَخْلُو موږ قلم واخیست\nتاسِے قلم اَخْلَی؟ تاسی قلم واخیست\nدُوی قلم اَخْلِی دوی قلم واخیست\n\nته قلم اَخْلِے؟ هُوَ زَه قلم اَخْلَمْ\nتاسِے قلم اَخْلَی؟ هُوَ موږ قلم اَخْلو\nدُوی قلم اَخْلِی؟ هُوَ دوی قلم اَخْلِی"}
{"book": "adl0999", "page": 17, "text": "۱۴\nزَما (از من)\tزَمونږ (از ما)\nسْتا (از تو)\tسْتاسِى، سْتاسُو (از\nدَدَه (از ان مرد)\tدَدُوى (از ایشان)\nدَدِے (ازین زن)\nدَهَغے (از ان زن)\n\nزَما کتاب\tزَمونږ کتاب\nسْتا کتاب\tسْتاسِى کتاب\nدَدَه کتاب\tدَدُوی کتاب\nدَدِے کُور\nدَهَغے کُور\nاین ضمائر اضافی مُنفصل میباشد ."}
{"book": "adl0999", "page": 18, "text": "۱۵\nدا ستا کتاب دی؟ دا زما کتاب ندی\nدا د ده کتاب دی؟ دا د ده کتاب ندی\nدغه ستاسی لرګی دی؟ دغه زموږ لرګی ندی\nدا د دوی کور دی؟ دا د دوی کور ندی\nدا زموږ میزدی؟ دا زموږ میز ندی\nستا نوم څه دی؟ زما نوم عبدالله دی\nستا کور چیری دی؟ زما کور پر ده افغانانو کی دی\nستاسی قلم څه سو؟ زموږ قلم ورك سو\nستاسی کتاب څه سو؟ زموږ کتاب دغه دی\nدغه سړی زموږ د مکتب چپراسی دی"}
{"book": "adl0999", "page": 19, "text": "١٦\n\nزما قلم څه‌سُو ؟ قلم می څه‌سُو ؟\nزموږ قلم څه‌سُو ؟ قلم مُو څه‌سُو ؟\nستا قلم څه‌سُو ؟ قلم دِ څه‌سُو ؟\nستاسِ قلم څه‌سُو ؟ قلم مُو څه‌سُو ؟\nدَ دَه قلم څه‌سُو ؟ قلم يِه‌ څه‌سُو ؟\nدَ دُوی قلم څه‌سُو ؟ قلم يي څه‌سُو ؟\n\n(۱) ضمائر منفصل اضافی قبل از مضاف می آید.\n(۲) ضمائر متصل اضافی بعد از مضاف می آید.\nمُوو : در جمع متکلم و جمع مخاطب مشترک است\nضمیر واحد غائب را (یـه) و جمع آنرا (یـی) مینویسند."}
{"book": "adl0999", "page": 20, "text": "۱۷\nزما کتاب راکہ = کتاب می راکر (کرہ)\nژموږ کتاب راکہ = کتاب مورا کہ\nستا کتاب درکړم ؟ = کتاب د دَر کړم ؟\nستاسی کتاب درکړم ؟ = کتاب مو دَرکړم ؟\nد دۀ کتاب ورکړ = کتاب یی ورکړ\nد دُوی کتاب ورکړ = کتاب یی ورکړ\nما تہ راسہ موږ تہ راسہ\nتا تہ درشم ؟ تاسی تہ درشم ؟\nدۀ تہ ورشہ دوی تہ ورشہ\nدا = برای متکلم این کلمات اگر با فعل متعدی بیاید ضمیر متصل\nدر = برای مخاطب مفعولی و اگر با فعل لازمی بیاید معنی طرف را\nور = برای غائب میدهد."}
{"book": "adl0999", "page": 21, "text": "۱۸\n\nته هلته ورسه تاسی هَلْته ورسَی\nزه هلته وَرْسم ؟ موږ هلته ورسو ؟\nدَی هلته ورسی ؟ دوی هلته ورسی ؟\n\nزه ورسم ؟ موږ ورسو ؟\nزه چیری ورسم ؟ موږ چیری ورسُو ؟\nته هلته ورسه تاسی هلته ورسَی\nزه دَلْته درسم ؟ موږ دَلْته در سو ؟\nته دلته راسه تاسی دلته را سَی\nدَی چیری ورسی ؟ دوی چیری ورسی ؟\n\nهَلْته (آنجا) دَلْته (اینجا) چیری (کجا)"}
{"book": "adl0999", "page": 22, "text": "۱۹\n\nاحمد! دلته راسه چیری در سم؟\nاسلم! هلته ورسه چیری ورسم؟\nخان! ور راسه درغَلَم (آمدم)\nدلته کښېنه چیری کښېنم؟\nهلته مه کښېنه نه کښېنم\nته هم کښېنه زه هم کښېنم\nتاسی چیری کښېنئ؟ موږ هلته کښېنو\nدی دلته کښېنئ؟ دی دلته نه کښېنئ\nدُوی چیری کښېنئ دوی هلته کښېنئ\nکښېنستل (نشستن)"}
{"book": "adl0999", "page": 23, "text": "۲۰\n\nهغه هلک څه کوی؟ هغه هلک سبق وایی\nدغه سړی څه کوی؟ هغه سړی کار کوی\nته کور ته ځی؟ زه کور ته نه ځم\nدی چیری ځی؟ دی مسجد ته ځی\nته چیری ځی؟ زه مکتب ته ځم\nدا هلک څه کوی؟ دا هلک سبق لولی\nتاسی چیری ځی؟ موږ کور ته ځو\nدغه تور قلم دی؟ دغه تور قلم نه دی\nدغه خوږ خټکی دی؟ دغه خوږ خټکی نه دی\nدا لوی میز دی؟ دغه لوی میز نه دی\nدغه سور قلم دی؟ دغه سور قلم نه دی"}
{"book": "adl0999", "page": 24, "text": "۲۱\nمُذكّر وَمُؤَنّث\nدر افغانی برخلاف فارسی فرق مذکر و مؤنث میباشد . مثلاً\nدر فارسی اگر گفته شود (آمد) معلوم نمیشود که مرد آمد یا زن ! در افغانی\nبرای مرد (راغَی) و برای زن (راغْلَه) گفته میشود، این\nاز وسعت زبان افغانی است که مانند عربی دارای تذکیر و تأنیث است.\nدر اسماء ذیروح مذکر و مؤنث آن بسهولت فهمیده میشود. البته در غیر ذیروح\nاشکالی برای غیر اهل زبان پیدا میشود، مگر برای مؤنث علامه مقرر است\nکه از ان شناخته میشود (تفصیل آن در کتاب صرف و نحو توضیح شده)\nدرینجا مختصراً بیان میشود: اسم مذکر علامه ندارد. علامات مؤنث ذیلاً میباشد:\n۱- در آخر هر اسم که (ی) باشد و ماقبل آن (مزورکی) باشد.\nچون : خولَی (کلاه) بَگْرَی (دستار) مِشْوَانَی (دوات)\nدُودَی (نان) تَبَی (تاوه گلی)\n۲- در آخر هر اسم که (ه) باشد. چون : توره (شمشیر)\nچاړه (کارد) سْتَرْگَه (چشم) پَزَه (بینی) مَځْکَه (زمین)"}
{"book": "adl0999", "page": 25, "text": "۲۲\n۳ - در آخر هر اسم که الف باشد ، چون : رَڼا (روشنی)\nبْرِښْنا (برق) ښوروا (شوربا) شا (پشت) مُلا (کمر)\n۴ - در آخر هر اسم که (ن) باشد (و ما قبل آن زورکی باشد) چون :\nسْتَن (سوزن) لَمَن (دامن) مِيْرَمَن (مالکه) خَرْمَن\n(پوست ، چرم) مِيْچَن (دستاس)\nبعض مؤنثات سماعی میباشد که علامه تانیث ندارد چون :\nمياشْت (ماه) لار (راه) مَنْگُل (پنجه)\nقاعده : صفت در تذکیر و تأنیث تابع اصل موصوف میباشد ،\nمثلاً : خټکی که مذکر است صفت آن خوږ (شیرین)\nو هندوانه که مؤنث است صفت آن خوږه (شیرین) میآید\nو صفت مذکر که مؤنث میشود در آخر آن (ه) در آورده ساخته میشود چون :\n(خوږ = خوږه) تور = توره سپين = سپينه"}
{"book": "adl0999", "page": 26, "text": "۲۳\n\n(مذکر) (مؤنث)\nخَتَکی خوب دی هندوانه خوزه ده\nقلم مات سُو مشوانی ماته سوه\nدا لُوَی کتاب دَی دا(لُوَیَه) مشوانی ده\nقلم سور دَی مشوانی سُره ده\nدا کُچنی کتاب دَی دا کُچنَی کتابچه ده\nدا مکتب دَی دا مدرسه ده\nموتر راغَی بگی راغله\nزما لاس اُږَد دَی زما پښه اږَده ده\nدَدَه مخ پاک دَی دَدَه خوله پاکه ده\nدا میز تور دَی دا چوکی توره ده"}
{"book": "adl0999", "page": 27, "text": "۲۴\n\n(مذکر) (مؤنث)\nدا میز زوړ دی دا چوکی زړه ده\nلرګی مات سو لښته ماته سوه\nآسمان صاف دی مځکه صافه ده\nدا خټکی اوم دی دا هندوانه اومه ده\nدا خټکی پوخ دی دا هندوانه پخه ده\nیو ساعت تېرسو یوه دقیقه تېره سوه\nزما بوټ نوی دی زما موچڼه نوی ده\nستا کاغذ راغلی و ستا رقعه راغلی وه\nزموږ موتر راغی زموږ بګی راغله\nدَ دَه چاقو تېره دی دده چاړه تېره ده"}
{"book": "adl0999", "page": 28, "text": "٢٥\nمفرد و جمع\nدر افغانی جمع به چند طریق ساخته میشود :\n١ - در آخر اسم مذکر که (و ، ی) نباشد ، (وُ نَ) زیاده\nنموده جمع ساخته میشود :\nآس (اسپ) آسُونَ\nلاس (دست) لاسُون\nغَر (کوه) غَرُونَ\nتُوپ (توپ) تُوپُونَ\n٢ - در آخر اسم مذکر که (ی) ماقبل مفتوح باشد ، آن فتحه را\nبکسره بدل نموده جمع ساخته میشود .\nسَړَی (آدم) سَړِی\nلَرګَی (چوب) لَرګِی\nزَلمَی (جوان) زَلمِی"}
{"book": "adl0999", "page": 29, "text": "٢٦\n\n٣ - در آخر هر اسم مؤنث که (ھ) باشد و ظاهر خوانده\nشود آنرا بیای مجهول بدل نموده جمع ساخته میشود\nچون :\nخوله (دهن) خولے\nپُښه (پای) پُښی\nواله (جوی) ولِے\nواگر (ھ) ظاهر خوانده نشود ، بیای معروف\nبدل نموده جمع ساخته میشود ، چون :\nسترگه (چشم) سترگی\nپَزه (بینی) پزی\nځمکه (زمین) ځمکی\n\n(ھ) که ظاهر خوانده میشود بدین شکل (ه ، ه ) چون : خوله نوشته میشود\nو که ظاهر خوانده نمیشود بدینصورت (ه ، ~ ) چون سترگه\nنوشته شود ."}
{"book": "adl0999", "page": 30, "text": "۲۷\nحساب\nتغیر احاد باعشرات\nعشرات ۱۰ ۲۰ ۳۰ ۴۰ ۵۰ ۶۰ ۷۰ ۸۰ ۹۰\nاحاد لَسْ شِلْ دِیرْشْ څَلْوِيښْتْ پنځوس شپېته اويا اتيا نوي\nویشت\n۱ يَوْ یَوَوْ یَوَ \" \" \" \" \" \" \"\n۲ دْوَه دَوُوْ دَوَه دُوَ \" \" \" \" \" \"\n۳ دْرې دِیرْ دَر دْرې \" \" \" \" \" \"\n۴ څَلُورْ څُورْ څَلِیرْ څلور \" \" \" \" \" \"\n۵ پنځه \" \" \" \" \" \" \" \" \"\n۶ شْپَږْ شْپَاږْسْ شْپَږْ \" \" \" \" \" \" \"\n۷ اُوْه \" \" \" \" \" \" \" \" \"\n۸ اَتَه \" \" \" \" \" \" \" \" \"\n۹ نَه نُوْنَسْ نَه \" \" \" \" \" \" \"\n\n(۱) در شپاړس (۱۶) شپیږ و (لس) هر دو تغیر خورده.\n(۲) در نونس (۱۹) نه و (لس) هر دو تغیر یافته."}
{"book": "adl0999", "page": 31, "text": "۲۸\n\nيَو قَلَم\tيَوَه مِشوَانَئ (۱)\nيَو هَلَك\tيَوَه نِجلَئ\nدَوه قَلمون (قَلَم) (۲)\tدَوے مِشوَانَئ\nدَوه كِتَابون (كِتَاب)\tدَوے كِتَابچَے\nدِرے كِتَاب\tدِرے كِتَابچَے\nڅلور كِتَاب\tڅلور كِتَابچَے\nپِنځه قَلَم\tپِنځه مِشوَانَئ\nشِپږ قَلَم\tشِپږ تَختَے\nاوه قَلَم\tاوه تَختَے\nاته قَلَم\tاته مِشوَانَئ\nنه قَلَم\tنه مِشوَانَئ\n\n(۱) مؤنث يَوُ = يَوَه مى آيد و مؤنث دوه = دوے باقى مشترك است\n(۲) هر اسم مفرد مذكر كه مميز اسم عدد اضافه از يَوُ شود آخر آن مفتوح ميكردد ."}
{"book": "adl0999", "page": 32, "text": "۳۹\nگُوتَى، سَر، وِښْتَه، تَنْدَی، مَخْ، خَت، غوږ\nتِیْك، باړَخُو، غاښ، تالوُ، لاسْ، لِچ، اَرْغَوَی\nنوك، نَسْ، زنګون .\nدا هلك مخ ميِښْځى ، دده غاښ وُ وْوَت ، دده تَنْدَى\nپْراخ دَى، تاولى لِچّ تَرَلَى دَى ؟\nزُما لاس خوږيږى . دده پُرْخَتِ شِنجكى ختلی ده .\nسْتا لاس پاك دَى ، دده با رخوسوُدَى .\nدُوى دَ پْسَه ګوُتَى پْخَكْړى دَى . سْتا دَ پْسَه\nکوُتَى خوښ دى ؟\nاعضاء فوق مذکر سماعی میباشد."}
{"book": "adl0999", "page": 33, "text": "۳۰\n\nیوزر = ۱۰۰۰\nدوه زره = ۲۰۰۰\nدری زره = ۳۰۰۰\nڅلور زره = ۴۰۰۰\nپنځه زره = ۵۰۰۰\nشپږ زره = ۶۰۰۰\nاوه زره = ۷۰۰۰\nاته زره = ۸۰۰۰\nنه زره = ۹۰۰۰\nلس زره = ۱۰۰۰۰\nزرون = (هزاره)\nلك = لکون (لکها)\nکرور = کرورون (کروره)"}
{"book": "adl0999", "page": 34, "text": "۳۱\n\nتراویح شل رکعت دی، قرآن شریف دېرش سېپارې\nدی. پس له څلوېښت کالو پر رسول د خدای وحی نازله\nسُوې وَه، پُر څلوېښتم کال باندی پیغمبر\nسَوَی دَی. عمر مبارک یې دِری شْپېته کالْ وُ.\nپُر دِری شْپېتَم کال وفات سَوَی دَی. نه نوی\nنُومون د خدایتعالیٰ دِ باید زْده وی. قرآن\nشریف شْپږ زره وُ شْپږ سوه وُ، شْپږ شْپېته آیتہ\nدَی. پر دَرویشت کال نازل سَوَی دَی.\nیولک څلیر ویشت زره زیات و کم پکښی\nپیغمبران حق دی."}
{"book": "adl0999", "page": 35, "text": "۳۳\n\nکال دُووُلس میاشتی دی :-\n۱- حسن و حسین = محرم\n۲- صفره = صفر\n۳- لمری خُور = ربیع الاول\n۴- دوهم خُور = ربیع الثانی\n۵- دریمه خُور = جمادی الاول\n۶- څَلُرمه خُور = جمادی الثانی\n۷- د خدایتعالی میاشت = رجب\n۸- برات = شعبان\n۹- رُوَژه = رمضان\n۱۰- کُچنی اختر = شوال\n۱۱- میانی = ذیقعده\n۱۲- لُوی اختر = ذیحجه"}
{"book": "adl0999", "page": 36, "text": "۳۲\n\nشپیته ثانیی یوه دقیقه کیږی ـ او شپیته\nدقیقی یو ساعت دی . څلیرویشت ساعت\nیو شواروز کیږی . هفته اوه روځی ده :-\nشنبی ، یکشنبی ، دوشنبی ، سه شنبی\nچارشنبی ، پنجشنبی ، جمعه .\nمیاشت دیرش روځی ده .\nځنی میاشتی نه ویشت روځی وی .\nاو شمسی میاشتی ځنی اته ویشت روځی او ځنی\nنه ویشت روځی او ځنی دیرش ، او ځنی یو دیرش\nاو ځنی دوه دیرش روځی وی ."}
{"book": "adl0999", "page": 37, "text": "۳۴\n\nد حسن و حسین د میاشتی په لمړی ورځ هجری\nسنه نوی کېږی . یاندی ، تر یخوا یو عدد زیا تېږی\nسږ کال چه سنه یو زر دری سوه شږ پینځوس\nده ، بل کال یو زر دری سوه اوه پینځوس\nکېږی .\nصفر( دوهمه) میاشت دکال ده ، د لمړی\nخور په د وولسمه رسول د خدای پیدا سوی وو.\nاود وفات ورځ یی هم دغه دوولسمه\nوه .\n\nدر صفت عددی در آخر مذکر (م) که ماقبل آن زورکی باشد آورده میشود .\nو اگر در آخر آن ( ه) باشد حذف میشود چون دریم ، پنجم در مؤنث\nآن در آخر (ه) زیاده میشود چون دوهمه ، دریمه ، پنجمه مگر(ه)\nدوه نوشته میشود چون دوهم ، دوهمه ."}
{"book": "adl0999", "page": 38, "text": "٣٥\n\nڅلور فصل دادی :-\nپسرلی = بهار .\nدوبی (ووړی) = تابستان .\nمنی = خزان .\nژمی = زمستان\n\nد کابل ژمی خورا سوړ وی ، واوره اوری ټول\nغرونه تک سپین وی .\nد کابل مکتبونه او مدرسی په ژمی رخصتیږی .\nد قندهار او جلال آباد مکتبونه په دوبی رخصتیږی .\nپه منی میوی ډیری وی ، انګور ، خټکی ، هنداڼی کیږی ."}
{"book": "adl0999", "page": 39, "text": "٣٦\n\nآسمان ، لَمَرَ ، سْپُوږمۍ ، سْتُوَری ، اُوریځ ،\nتالَنْده ، بْرِيښْنا ، ژلی ، واوَره .\nپه لَمَر رُوځ رُوڼه وي ، او په سْپُوږمۍ شپه رُوڼه وي.\nد شپې پر اسمان کي ستوري ، ځليږي .\nاسمان پر ستورو ښايسته دَی .\nپه ژمي اُوريځ وي ، لَمَر پټ وي ، باران، واوره اُورِي .\nساړه وي ، په پَسَرلي ښه هوا وي ، اوريځ شُوري . کله کله\nباران اَوْ ژلي اُورِي . کله بريښنا وي . تالَنده وي .\nکله سُره وُ زَرْغُونه (قوس قزح) وي .\nپه پَسَرلي گلان غوړيږي ، مېږې لنگيږي ، وُري\nاو مَرْغُومي هَوَسِيږي ."}
{"book": "adl0999", "page": 40, "text": "۳۷\nمُور مَندِى\nخُور خُوندِى\nپلار پلرُون\nوُرُور ورُونَ\nاکا (تُرَه) اکاگان (تُرُونَ)\nنیکه نیکه‌گان\nانا اناگانى\nښه زوى دمور او پلار اطاعت کوی، او دمشرور\nخدمت کوى، او پرکشر ورور شفقت\nته ورور لرې؟ هو زه ورور لرم\nته څوورون لرې؟ زۀ دوه ورون لرم، مشر\nورور مى په‌مکتب کى معلم دئ، او کشر ورور مې شاګرد دئ سبق وایي\nستا نیکه ژوندی دئ؟ بلې! زما نیکه ژوندى دئ سږ کال حج ته تللى دئ\nجمع مُور = مَندِى وغيره خلاف القياس آمده ."}
{"book": "adl0999", "page": 41, "text": "۳۸\nزُوی ، زامَن\nلُور ، لوڼی\nلَمْسَی ، ( لَمْسِي ، لَمْسِیان)\nوْراره ، وْریرون\nوْرېره ، ورېرې ګانی\nخُورَيّ ، خوریان\nخُورځه ، خورځې ګانی\nستا اکا (تره) څوزامن لری؟ زما اکا درې زامن لری .\nاو دوې لوڼی ، دغه هلک زما وراره دی ، دا بل می\nخوریي دی . زه دوه خوریان لرم ، او یوه خورځه .\nعبد الله خان زما سکه تربور دی .\nدغه نجلۍ ستا څوک ده ؟ دغه نجلۍ زما ورېره ده .\nدغه هلک د هغه سړي لمسَی دی ، او دا نجلۍ یې لمسۍ ده .\nزما د نیکه ډېر لمسیان دي او ډېری لمسیانی ."}
{"book": "adl0999", "page": 42, "text": "۳۹\nګوُتَی، سَر، وېښته، تَنَدَی، مَخ، څَت، غوږ\nتِیَک، باړَخوُ، غاښ، تالوُ، لاس، پَښه، اَرْغَوَی\nنوُک، نَسْ، زنګون.\n\nدا هلک مخ مینځی، د ده غاښ وُوَت، د ده تَنَدی\nپراخ دی، تا ولی پښه تَړَلی دَی؟\nزما لاس خوږیږی . د ده پُرخَتِ شَنَجکی خَتِلی ده.\nستا لاس پاک دی، د ده با رخو سوُدَی.\nدُوی دِپَسه کوُتَی پَڅکَړَی دَی. ستا دَ پَسه\nکوُتَی خوښ دی؟\nاعضاء فوق مذکر سماعی میباشد."}
{"book": "adl0999", "page": 43, "text": "۴۰\n\nغاړه ، پزه ، سُترگه ، خوله ، ژبه\nشُونډه ، زنه ، زامبه ، اُوږه ، ملا\nب رُخ الدته هډی شانه صہ کمر\nشا ، پښه ، گوته ، تله ، پُونده\nپُشت پای انگشت کف پای پیڑی پای\nدا د پښتولُوی مَتَلَ دی ، چه : خپله خوله قلاده\nهم بلا . داسلم خان غاړه اُوږده ده ، زنه یی لنده ده .\nسُترگی یی توری دی ، شُونډه یی سُره ده .\nپښتونه ژبه ده .\nعسکر ، ملا تړلے ده ، توپک یی په اُوږه کی دَی ،\nپلَنده یی په شا ده ، ژر ژر خی ، یووارښی پښه\nاخلی ، بیا کینه پښه ، مخامخ گوری :\n\nاعضاء فوق مؤنث میباشد ."}
{"book": "adl0999", "page": 44, "text": "۴۱\n\nخولی (۱) پخہ (۲) بګړۍ، سدری، کُرتی،\nکمیس (خَتْ)، پرتوګ، ډوپټہ، پړونی (ټکړی)\nبوټ، بوټُون-مُوزَہ، مُوزے، مُوچڼہ، موچڼی،\n(پڼہ، پڼے) څپلۍ (چوټہ، چوټی)\nسړی پخہ پړکوی، یا خولی پر سَرکوی، بګړۍ تړی.\nښځہ پړونی پُر سَر کوی.\nتہ بوټون پہ پښو کوے، کہ موزی؟ زہ نیم بوټی\nپہ پښو کوم، دا سړی موچڼی پہ پښو کوی، دَۍ\nچوټی (څپلی) پہ پښو کوی، دَغہ بوټ زما\nپُر پښہ لوی دَی، دا ژیړہ موزہ تنګہ دہ.\nدغہ اصلہ دہ.\n\n(۱) خولی - مطلق کلاہ (۲) پخہ کلاہ مویدار کہ از پوست باشد."}
{"book": "adl0999", "page": 45, "text": "۴۲\nدا کمیس پر ما لوي دی، غاړه یی خورا ارته ده.\nدا پرتوگ اوږد دی، هغه پرتوگ لنډ دی.\nددی کوټ لستوني لنډدی، ددی کوټ\nغاړه تنگه ده، هغه بل کوټ راکه، زما پيڅه\nراوړه، کمه پيڅه؟ توره پيڅه می راوړه؟ ددی\nکمیس گنډ تنگ دی، دغه خولی لوړه، هغه خولی زما\nپر سر برابره (اصله) ده.\nخان نن توره بگرۍ تړلی ده، زما سپینه لنگۍ\nخوښه ده، ستا څنگه خولۍ خوښه ده؟\nزما تکه توره پيڅه خوښه ده، زما زرینه خولی\nنه ده خوښه، ساده خولی می خوښه ده."}
{"book": "adl0999", "page": 46, "text": "۴۳\n\nزما دریشی راوړه ، بوټون می هم راوړه .\nهغه تور کوټ ، اوسپین پتلون می راوړه .\nدلاس ُټور لرګی می هم راوړه .\nد غخولی می واخلہ ، هغہ َپيْڅہ می راوړہ .\nهغه َژيړ بوټون می رنګ کہ ، ښی ِےپاك کہ .\nدا توری موزے يُوْسہ . هغہ َژيړی موزے\nراوړہ . َژرسہ ناوختہ سُْو ، ساعت می َراكہ .\nدسمال می څہ سُْو ؟ څو بجے دی ؟\nاتہ بجے دی پہ لَْس دقیقے کم !\nلَس دقیقے کم اتہ بجے دی !\nاتوبجوتہ لَس دقیقے پا تہد ی !"}
{"book": "adl0999", "page": 47, "text": "۴۴\nشپه، روج، سهار، خاست، غرمكى، غرمه،\nماپښین، مازدیګر، ماښام، ماخستن، نیمه شپه\nپېشلمى، سهارمال، دآذان وخت .\nلمرّخاته - لمرّ لوېده - نن، پرون، وړمه روځ\nبَرایی، وړمه شپه، په شپه تیاره وی، خلق\nڅراغان (ډیوې) لګوى .\nدَبرق څراغان لګیږی. په آسمان کې ستوری\nځلیږی . په شپه خلق آرام او خوب کوی، ښه سړي\nپه نیمه شپه راکښیني دتهجد لمونځ كوى ټولوخلق بيده\nوی دَ ی دخدای سره را زونیا زکوى خپل حاجتونه\nځنې غواړی. روځ په لمر رڼا سره رونه وی. خلق کارونه\nکوى، هلکان مکتبونه او مامورین ادارونه ځی، کاسبان كسبونه\nکوى، په شوا روز کی پنځه واړه لمونځ فرض دى :-\nسهار، ماپښین، مازدګر، ماښام، ماخستن."}
{"book": "adl0999", "page": 48, "text": "۴۵\n\n(۱) سور، سپین، تور، ژیړ، شین.\n(۲) زرغون دَ اَبی، چُنبیا، خَړ، بُرَګْ (ابلق).\nزْماسورقلم څه‌شُو ؟ زماسره مشوانی څه‌شُو؟\nتاسپین کاغذڅه‌کی ؟ تاسپینه تخته څه‌کړه ؟\nداتَکْ تورقلم دی ، داتکه توره تخته ده\nدغه‌ژیړکاغذ دی ، دغه‌تکه ژیړه تخته‌ده\nاسمان ت‍کْ شین دی، مځکه تکه شْ‍نه‌ده\nزرغون قلم، زرغونه‌مشوانی، ابی‌قلم، ابی‌مشوانی\nچُنْ‍بیاقلم، چنبیا مشوانی، خړقلم، خړه مشوانی\nبُرَګ قلم، برګه مشوانی.\n(۱) برای تاکید رنگهای اول لفظ (تک) می‌آید.\n(۲) بارنگهای دویم (تک) استعمال نمیشود و نیز (ابی، چنبیا)\nبا مذکر و مونث یکسان استعمال میشود، فرق نمی‌کند."}
{"book": "adl0999", "page": 49, "text": "۴۶\nسُتن ، سُپَم ، سُپَنْسَی ، غوته ، تَنَی (۱)\nغُماشَه (۲)\nزما د کمیس (خَتْ) غُوتِه شَلیَدَلیْ دِه ، سُتن\nاو سُپَنسی راوړه وی ګنډه ، دا سُتن سُپَم\nنلري، بله راوړه، داسُتن پنډه ده، نری راوړه.\nددې کمیس غاړه لوده ، خیاط تې یِ وُروُ په چه\nکُجني یی کی، او غُماشه یی هم جوړه کی. دبوټ تنی\nوتړه، دکوټ غوټی وتړه، دکُرتی د غاړی غوته وتړه\nغوټی دوتړه. د لستوڼی غوته وتړه، غُماشه یی شُلیدَلیْ\nویی ګنډه، تِنګ یی وگنډه، چه بیا ونه شلیږی.\n(۱) تَنَیْ = بندے که از رشته باشد چون بند بوت، و یا در پیراهن اطفال\nبند از نخ می آویزند مګر برای تکمه هم استعمال میشود .\n(۲) غُماشَه (کاج) ."}
{"book": "adl0999", "page": 50, "text": "۴۷\n\nشیدے ، مَستے ، شُلومبے\nپوُخَہ ، پَړوَی ، کُوچی\nزہ هره رُوخ شیدے خورم، زما شیدے خوښی\nدی . ته پړوَی خوری ؟ یہ زه کوچی خورم.\nپه دی ډکی کی شیدے دی کہ مستے ؟ شیکّ دی .\nدا شلومبے تروی دی ، وردګ شلومبے (تروے) څښی .\nشلومبے پہ غړک کی شاربی .\nپه پّسړ لی چہ مالدار (پُوَندَہ) راسی ، شیدے ،\nخَړ پُړی، (۱) اُربُه (۲) پُوخہ ، مستے، شلومبے\nکوچی ، خورا ډېروی .\n\n(۱) خَړ پُړی = شیر خامیکه در دوغ دوشیده و آمیخته باشد .\n(۲) اُر بُ ه = فله (کاتله یا قی) کندپاتی = شیر اول نوزادی\nکه فله از ان میسازد ."}
{"book": "adl0999", "page": 51, "text": "۴۸\nغَنَم ، اُورَه ، جواری (جوار) ماش (متی) غوړي (۱)\nاُوبُشِی ، وُرِيجِی ، غوبنِی ، مالگَه (۲)\nزموږ پوطن کی : غنم ، اُوبشی ، وریجی ، جواري ،\nماش (متی) خورا ډیر کیږی . خوري\nبډایان = وریجی ، غوبنی ، پیږوی ، غرمینه ډوډی\nخواران = ښوروا ، پاتی ، شلومبی ، سُوپْسک ،\nاُوبوشینه ډوډی خوری .\n(پلاوْ) دَنَری وریجوڅخه پَخَوِی ، او (کِچِړی) دپنډو\nوریجوڅخه پَخَوِی (پاتَّی) دَماشوڅخہ پخوی .\nداپاتی تُریْوَه دِی ، دا ښوروا تَرُوه ده ، مالگه یی ډیره ده .\nدغه ښه غوړ پلاودی ، دغه ښه غوره حلوا ده .\n(۱) اسماء فوق مذکر سماعی میباشد (۲) اسماء مذکور مونث میباشد ."}
{"book": "adl0999", "page": 52, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 53, "text": "۴۹\n\nپَسَہ (مَشٍ) غوا ، غویَئ ، اُوښ ، اُزْګرۍ ، وَرَی ،\nسېرْلَی ، مېږ ، وْزَه (مُرغومی ، ورْغومی)\nبُشْکَرْ ـ لَمْ (دنبه)\n\nدَدے پسہ لَمْ لُوی دَی ، دادَ کا نْدِی مېْږ دَی .\nدا اُزْګړی نارے وهی ، یَوَ ښکر یہ کُوْږ دَی ، یَوِیہ سُم .\nهغه وُرَی مېږ روَی ، دا توره وزه کُوډه ده .\nدغه ژیږه غوا یَو مَن شیدے کوی ، د ژیږی غوایۓ\nشیدے وی . هغہ تورغویَی یَوَے کوی ، دا یَوه جوړه\nغوایی دی . اُوښ لوی بار وَړی ، غُر غړے وھُے ، جَوز\nخوری . دا مَتَلْ دَی : چہ پاخہ بارُونْ وَړی خولہِ یہ جَوز دَی"}
{"book": "adl0999", "page": 54, "text": "۵۱\n\nپیشی ، پیشو پیشانی - سخ\n\nسپی ، موږک\n\nشرمښ (لیوه) پړانگ ، زمری، بیزو\n\nزمری ډیر ښایسته ، زړه ور ، غښتلی حیوان دی\n\nپړانگ ترزمری کچنی دی ، زموږ دوطن په غروکی\n\nپړانگان ډیر دی . سپی وفاداره حیوان دی ،\n\nرمه ، کور ، ساتی . پیشی په هر کورکی وی ، موږ کان نکارے\n\nنیسی ! کُچنیان هلکان لُوبی اومیـنه سرتی\n\nورسره کوی . لیوه ، مېږی وپسُون دَارِی، چی مېږه راحمی الله\n\nگڼسی نقصان رسوی ، دَرمے سپی یی نه پریږدی ،\n\nشِمی یی دا مَثَل دِی : شرمښ څه غواړی ؟ باد وباران !\n\nراندن گرک چه در خوابد - ۱۲ ۲"}
{"book": "adl0999", "page": 55, "text": "۵۲\n\nچرگ ، چرگہ ، هیلی ، زرکه ، کوتره ، کرک (ممیز)\nچونگه ، توتکی ، سارکه ، کارگه ، کاغی ، تپوس ، پکہ پاینہ گگہ\n\nچرگ اذان کوی ، چرگه هگئ اچوی ، هیلی هم په اوبو کی\nاو هم په وچه با ندی گرزی . زرکه ښه سره مښوکه لری ،\nشری پښی لری ، ښه تگ کوی ، ښې ناری وهی .\nتوتکی په پسرلی راځی ، په کورو کی د خټو ځالی\nجوړوی ، هگی پکښ اچوی ، چیچیان باسی ، بیا بیرته ځی .\nسارکی هم دتوتانو په وخت راځی ، که چیری مچ پیدا سی\nجنگ ورسره کوی . تپوسان په هوا اتن اچوی ، ښه\nآوا زون کوی ، ډیر لوړ الوزی ."}
{"book": "adl0999", "page": 56, "text": "۴۳\n\nزما د ریشی را وړه ، بوتون می هم را وړه .\nهغه تور کوټ ، اوسپین پتلون می را وړه .\nد لاس تُور لرګی می هم را وړه .\nد غه خولۍ می واخلہ ، هغه پيڅه می را وړه .\nهغه ژیړ بوټون می رنگ کړ ، ښیے پاك کږ .\nدا توری موزے یُوسہ . هغه ژیړی موزے\nرا وړه. ژر سه ناوخته سُؤ ، ساعت می را کړ .\nدسمال می څہ سُو ؟ څو بجے دی ؟\nاتہ بجے دی پہ لس دقیقے کم !\nلس دقیقے کم اتہ بجے دی !\nاتو بجوتہ لس دقیقے پاته دی !"}
{"book": "adl0999", "page": 57, "text": "۵۴\n\nمیږی، مچ، غاڵبوزه (غومبسه) غوماشه (میا)\nلړم، منګور (مار) وَرَوَه (کیکه)\nمیږیان دری ډوَل دی: (۱) ښانګور میږی (۲) تور\nمیږی (۳) سورکی میږی . میږیان ښه اتفاق لری.\nد ژمی اَزوغ پر دُوبی ټولوی او غار ته یی وړی، په\nژمی نه راوزی، دا متل دی :-\n(میږی تر ځان لوی بار وړی)\nلړم کله کله د میږیانو په غار کی وی. دا هم متل دی :\n(لړم ته یی ویل کوچ، لکی یی پر شا واړوله)\nغالبوزه، ښه کور جوړوی، ډیری خونی پکښی وی\n(شکرکڼی) یی بولی، غالبوزی، لچ او قهر لری چه په\nقهر سی، په چا پسی اَلوزی نښی پر ښخوی ."}
{"book": "adl0999", "page": 58, "text": "٥٥\n(دوالمی لښتی دی)\nدریاب، سیند، رُود، واله، لَښتی.\nچُنگاښ، چُنگښه، کب (ماهی)\nکښتی (بیړی) په دریاب کی چلږی، سفر پکښ\nکیږی. دکابل په ښارکی رُود بهیږی، پرهره\nغاړه یی ښه لُوی بازاردی، ښه ښه دکانون\nیی دی، پُراُوسَنی ډَول(۱) جُوړسوی دی،\nدقندهار په ښارکی دَوے ولې بهیږی - یَوَه\n(پاتاو) بولی، اوبله دَ (ده خواجه واله) دَهرې\nولې څخه لَښتی (۲) جلاّسوی دی، په کورو کی\nبهیږی. ماهی په پښتو کب بولی، ماهی په اوبوکی ویژوْ\nمُری. چُنگښه، او چنگاښ هم په اوبوکی او هم پرډگرزی\n(۱) اُوسنی (عصری) (۲) لَښتی (جوی چه) - جدول)"}
{"book": "adl0999", "page": 59, "text": "٥٦\nډبره - تيږه\nشګه ، کاڼی ، سَخَرٌ ، سنګه ، کُوسه ،\nغرګی ، شياځه، ګزګنډه ، ګاره، غونډی ،غر\nپاڼ ، لاښ .\nپه پښتو ژبه ډبره خورا ډېرنُومُون لری .\nشګه (رېګ) ته وايی ، ډبره او تيږه ، یَوشَی دی\nفرق نلری .کاڼی (دلو) ته هم وايی مَثَلاً دِچِرے\nکاڼی .\nسَخَرُهغه ډبره ده چې سمی يه قَلی ،کاڼی يې هم بولی\nمَثَلًا په لنډی کې وايی :-\nدلیونُوکاڼه واوشوه ! پرلاری ځم په کاڼو ولم زيارتون.\nسنگه = لؤډبره ته وايی .غرګی =وګردی ډبری ته وايی .\nشياځه = پَلَنه او هَواره ډبره ته وايی .\nدامتَل دَی ؛ (ډبره چې پرځای پُرتَه وی دُرُندَه وی)."}
{"book": "adl0999", "page": 60, "text": "٥٧\nکمبله (تَغَر)، کَراستَه (نَمْځَی)، نیالی، بالښت،\nتَلْتَك (بَرْسَتن)، کټ، پُوزَی.\nهغه لوَيه کمبله راوړه، دلته یې وغوړوه،\nکَراسته هم راوړه، ټَك یې وَهه، پاکه یې که.\nهلته یې هواره که (کړه)\nکَټ را واخله دلته یې کښېږده، پوزی پر واچوَه.\nنیالی پر هواره که، تلتك پر کښېږده، بالښت هم\nراوړه، ځان پَریوزی!\nورسه دکوره یَو تَغر اَوْ یَو نَمځی راوَړَه!\nمېلمانَه‌ راغله هغه ژرسه، بله لو کمبله هم راوړه!\nدا لوی نمځی وغوړوه، هغه تغر ټَکَوُهَه."}
{"book": "adl0999", "page": 61, "text": "۵۸\nخټکی، هندوانه، انار (انگوری، ننگوسی)\nمَنَه، انگور (کُور)، اِنجَزَ، بانجڼ، کډو، توری\nشلغم ( ټيَپَر، مَنْگَړَیْتَی)\nخټکی وخوړشو ، هندوانه وخوړه شوه\nانار پوخ سو ، مَنَه پخه سوه\nبانجڼ پاخه شوه ، توری پخے شوے\nکډو ډوَه ډوله دی ، تیلی کډو، او ژیړ کډو ،\nژیړ کډو خوږ دے ، کډو ښه شَی دی .\nپه پښتو شلغم ټیپر بولی ، منګړیتی یی هم بولی .\nمگر مشهور شلغم دی .\nد قندهار ښه انجر دی ، تور انجر هم شته ."}
{"book": "adl0999", "page": 62, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 63, "text": "٦٠\nماضی مطلق\nتا خپل تور قلم واخیست؟ هو، وا می خیست\nتا نن زما ورور ولید؟ هو، و می لید\nزما لوی چرگ والوت، چرگه والوته\nلمر را وخوت؟ هو، لمر را وخوت\nهلك پر بام وخوت؟ هو، وخوت\nد بام دیوال ونړېد؟ هو، ونړېد\nرُود ډك وبهېد؟ هو، وبهېد\nواله ډکه وبهېده؟ هو، ډکه وبهېده\nتا ختکی وخوړ؟ هو، و می خوړ\nتا هندواڼه و خوړه؟ هو، و می خوړه\nاحمد کله ولاړ؟ پرون ولاړ (١)\nته کله راغلې؟ پرون راغلم\n\nماضی مطلق از مصدر ساخته میشود که لام مصدر را حذف کرده در اول آن واو زیاده نموده باشید. چون از لیدل - ولید.\nولار از تلل، خلاف القیاس آمده."}
{"book": "adl0999", "page": 64, "text": "۶۱\nماضی قریب\nزه د باندی وتلی یم . یم\nموږ د باندی وتلی یو . یو\nته د باندی وتلی یی . یی\nتاسی د باندی وتلی یاست . یاست\nدی د باندی وتلی دی . دی\nدوی د باندی وتلی دی . دی\nدا د باندی وتلی ده . ده\n\nته راغلی یی ؟ هو ، زه راغلی یم\nتاسی راغلی یاست ؟ هو ، موږ راغلی یو\nدی را غلی دی ؟ هو ، دی را غلی دی\nدوی را غلی دی ؟ هو ، دوی را غلی دی\nدا راغلی ده ؟ هو ، دا را غلی ده\n\nدر اخیر صیغه های اسم مفعول یا صفت کلمات ربط حالیه را آورده ماضی قریب ساخته میشود."}
{"book": "adl0999", "page": 65, "text": "٦٢\n\nماضی بعید\nمی روند رفته بود\nزه پرون تللی وم . وم\nموب پرون تللی وُو . وُو\nته کله تللی وے . وے\nتاسی کله تللی واست . واست\nدی پرون تللی و . وُ\nدوی پرون تللی وو . وُو\nدا پرون تللی وه . وه\n\nته کله راغلی وے ؟ زه پرون راغلی وم\nتاسی کله راغلی واست ؟ موب پرون راغلی وُو\nدَی پرون راغلی وُ ؟ هودی راغلی وُ\nدوی راغلی وُو ؟ هو راغلی وو\nدا راغلی وه ؟ هو راغلی وه\nدر اخیر صیغه های اسم مفعول یا صفت علامات ماضی بعید را آورده ماضی قریب ساخته میشود."}
{"book": "adl0999", "page": 66, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 67, "text": "٦٣\nماضی احتمالی یا شکیه\nراغلی به وم به وم آمده خواهم بود\nراغلی به وو به وو \" خواهیم \"\nراغلی به وئی به وئی \" خواهید بودی\nراغلی به واشت به واشت \" \" \"\nراغلی به وِي به وی آمده خواهد بود\nراغلی به وی \" \" \" \" خواهند \"\nراغلی به وی \" \" ان زن امده خواهد بود\nاسلم به کور ته تللی وی .\nاسلم او اکرم به مکتب ته تللی وی . رفته خواهند بود\nته به زمونږ کره (کورته) تللی وئ . رفته خواهی بود\nتاسی به مسجد ته تللی واست . \" \" \"\nزه به بازار ته تللی وم . \" \" \"\nموږ به د باندی تللی وو . ما بیرون رفته خواهیم بود\nدر لازم در اخیر صفت در متعدی بآخر مفعول علامات مذکور را آورده ماضی احتمالی یا شکیه ساخته میشود ."}
{"book": "adl0999", "page": 68, "text": "٦٥\nماضی استمراری\n١ { زه راتلم ، م موبږ راتلو، و\nته راتلی ، ی تاسی راتلاست ، است\nدی راتلى ، ی دوی راتله ، ه\nدا راتله ، ه دوی راتلی ، ی\n٢ { ما ، تا ، ده\nموبږ ، تاسی ، دوی } ويل ، وهل\n٣ { ما ، تا ، ده\nموبږ ، تاسی ، دوی } ليده\n۴ { ما به ويل ، موبږ به ويل\nتا به ويل ، تاسی به ويل\nده به ويل ، دوی به ويل\nدے به ويل ، 〃 〃 〃\n(۱) در فعل لازم لام مصدر را حذف نموده ضمائر متصلۀ فاعلی می درارند.\n(۲) در فعل متعدی خود مصدر همین معنی میدهد ، چون : ویل ، کښل .\n(۳) گاهی عوض لام مصدر ( ه ) آورده میشود ، چون : مالیده .\n(۴) در صیغه‌های ماضی استمراری لفظ (به) زیاده میکنند : ما به ویل ."}
{"book": "adl0999", "page": 69, "text": "٦٦\n\nماضی توبیخی\n\nراغلی به وم\nراغلی به وو\n\nراغلی به وی\nراغلی به وْاست\n\nراغلی به وْ\nراغلی به وْو\n\nراغلی به وه\nراغلی به وی\n\nاز زیادت لفظ (به) بر ماضی بعید ساخته میشود چون : راغلی به وْ (یعنی باید می آمد ، افسوس که نه آمد ، باید ضرور می آمد ، بد کرد که نه آمد) .\nگاهی لفظ (خو) را نیز دران زیاد میکنند . مثلاً (خو راغلی به وْ ، راغلی خو به وْ) ."}
{"book": "adl0999", "page": 70, "text": "٦٧\nحال\nماضی امکانی\nزه تلای سم، سم من رفته میشوم\nموږ تلای سو ، سو ما در مدنه\nته تلای سئ، سی تو در در توانی\nتاسی تلای سئی ، ستی شما درا در نوسید\nدی تلای سی ، ” ان رفته وتواند\nدوی تلای سی ، ” انها رفته وتواند\nدا تلای سی ، ” ان زن در دار\nعلامتہ مصدر را حذف کرده، در آخر آن ( ای ) آورده ، بعد از ان علامات مذکوره\nفوق را اضافه نموده ماضی ، مکانی ساخته میشود .\nماضی مجهول = در آخر ماضی لفظ ( سُـو يا شـو ) زیاده نموده مجهول میگردد.\nوليدسو ، وواهدسو\nماضی منفی = از زیاده نمودن لفظ ( نه ) ماضی منفی میگردد ، مگر گاهی لفظ\nنه در اول ، گاهی در بین می آید چون : نراغی ، نه راغی (مگر ند غی)\nراتی ، نه راقی ، ولای ، نه ولای ."}
{"book": "adl0999", "page": 71, "text": "٦٨\nفعل حال\nته زما بغ اروے ؟ هو ستا بغ اروم\nتاسی اروی ؟ هو موږ او ؤو\nدی اروی ؟ دی نه اروی\nدوی ند اروی ؟ دانه اروی\nته چیری درېږے ؟ زه دلته درېږم\nتاسی چیره درېږی ؟ موږ هلته درېږو\nدی نه درېږی ؟ دوی نه درېږی\n\n(۱) در آخر هر مصدریکه (یدل) باشد آنرا حذف نموده در آخر ضمائر متصله فاعلی می آرند\nگاهی از زیاده نمودن لفظ (یږی) ساخته میشود، مثلاً :\nاز دریدل = در یږی .\n(۲) لام مصدر را حذف نموده در آخر آن (ی) معروف آورده، فعل حال ساخته\nمیشود چون : از تېرل = تېری ، واز نېول = نېوی .\nگذراندن یکجا شدن"}
{"book": "adl0999", "page": 72, "text": "٦٩\n\nفعل حال - خلاف القياس\nاسلم خان زما قلم اخلى ، اخستل گرفتن\nخان نن پاك كالى اغوندى ، اغستل پوشیدن\nدى پركټ باندی پریوزی ، پريوتل\nچوغکه پر هوا الوزی ، الوتل پرید\nخان پرخټوباندی بام ته خیږی، ختل بالا شدن\nعسکر چیری ځی (درومی) ، تلل رفتن\nوچ لرګی پر اور ښه سوځی ، سَوَل سوختن\nدی د باندی وزی ، وتل بر آمدن\nخان و چا ته ګوری ، کتل دیدن\nخیاط کالی شکنی ، شکنتل برش کردن\nمـلك دځا ځخه پر سلواغه اوبه کاږی ، کښل کشیدن\nفعل حال خلاف القياس بسيار صيغه ها دارد که چندی از آن تحریر شد .\n\nلوری وری"}
{"book": "adl0999", "page": 73, "text": "۷۰\nمستقبل\nدی به وایی چه ندځم - وایی به چه ندځم\nزه به وایم چه ځم - وایم به چه ځم\nوبه ګورم را به سی - ور به سم چه راسی\nګمان ندکوم چه را به سی - نن به راسی\nصبر وکم وبه سی ، کار به دوسی\nکله به را سی ؟ ماښین به درسم\nته به کله را سی ؟ زه به ماښام درشم\nداسی ند وایم چه را به نه سی ، وایم :\nولا به بد ند سی !\nکار به می وسی ، کار به مووسی ، کار به د وسی ، کا\nبه مووسی ، کار به یه وسی ، کار به یے وسی ته به\nزما کاروکے ؟ هوز به ستا کاروکم !"}
{"book": "adl0999", "page": 74, "text": "۷۰\nمستقبل\n\nدی به وایی چه نه ځم - وایی به چه نه ځم\nاو خواهد گفت که نمیرودم \nزه به وایم چه ځم - وایم به چه ځم\nمن خواهم گفت که میروم خودم گفت \nو به ګورم را به سی - و به به سم چه راسی\nخواهد دید که او خواهد امد خودم دید که خواهد آمد\nګمان نه کوم چه را به سی - نن به راسی \nمن هم گمان نمیکردم که بیاید امروز خواهد آمد\nصبر و که و به سی ، کار به دوسی\nصبر کن خواهد شد کارت خواهد شد\nکله به راسے ؟ ماښین به درشم\nکی خواهی آمد شام در آید \nته به کله راسے ؟ زه به ماښام درشم\nتو کی خواهی آمد\nداسی نه وایم چه را به نه سی ، وایم : \nامروز به معلوم نخواهد آمد می من میگم \nوُلا به به نه سی !\nکه نخواهد رفت \nکار به می وسی ، کار به مووسی ، کار به د وسی ، کا\nکارم خواهد شد\nبه مووسی ، کار به یه وسی ، کار به یی وسی تدبیر\nزما کاروکے ؟ هوز به ستا کاروکم ! کان خواد شد\nکار مان خواهد کاری ملی من کار تو را خواهم کرد"}
{"book": "adl0999", "page": 75, "text": "۷۱\nتونیوز افعال مضارع خواهم رفت\nته لاندی تلی ؟ ولاړ به سم\nزه ولاړم که ګورم چه جنګ کیږی ! می روم\nبیا ولاړسه می روم ، ، و توق\nولا ړ به سم لا وقت ډیردی و َړو به رسیږم خواهم رسید\nته به کله ولاړسی ، زه به سبا ولاړسم روم\nدئ به چیری ولاړسی ؟ دی به کارته ولاړسی\nتاسی به کله ولاړسئ ؟ موږبه د شپی ولاړسو\nته به راسے چه دیه رفت با شب خواهم رفت\nهو، زه به درسم ، دربه سم\nیہ ، زه به نه شم در ، در به نه سم\nته به کاروکے ، (وکړے ) ؟ خواهم آمد\nهوُ ، زه به کاروکم ، ( وکړم ) می خواهم انجام کرد\nیہ ، زه به کار نه وکم ( نه وکړم ) نمی خواهم کرد"}
{"book": "adl0999", "page": 76, "text": "۷۳\n\nاسم فاعل\n\nتلونکی رونده ، ویونکی گوینده\nته سبا زموږ کره را تلونکی یی ؟\nهو زه سبا ستاسی کره در تلونکی یم !\nتاسی زموږ کره را تلونکی یاست ؟\nهوموږ ستاسی کره در تلونکی یو !\nدی زموږ کره را تلونکی دی ؟\nهودی ستاکره در تلونکی دی !\nدوی زموږ کره را تلونکی دی ؟\nهو دوی ستاسی کره در تلونکی دی !\nدا زموږ کره را تلونکی ده ؟\nهو دا ستاسی کره در تلونکی ده !\nدغه ډیر ویونکی سړی دی !\nلام مصدر را حذف نموده در اخر ان لفظ ( ونکی ) اورده ( اسم فاعل ) ساخته\nمیشود ، چون : از تلل = تلونکی ( رونده ) ."}
{"book": "adl0999", "page": 77, "text": "۷۴\n\nاسم مفعول\nتَلَلَی\n\nته پرون ندوږمه روځ چیری تللی وے؟\nزه وږمه روځ کلی ته تللی وم!\nتاسی لاند وږمه روځ چیری تللی واست؟\nموږ لاند وږمه روځ باغ ته تللی وُو!\nدی وږمه شپه چیری تللی وُ؟\nدی وږمه شپه یو ځای پر میلمستیا تللی وُ!\nدوی برائی چیری تللی وُو!\nدا نن چیری تللی وه؟\nدا نن د پلار کره تللی وه!\nدوی واده ته تللی وے!\nغَلُو یَوسَړی شَکَولی ، اوْیَو یی وژَلی وُ .\n\nلام مصدری را مشدد نموده در آخر آن (ی) آورده اسم مفعول ساخته میشود\nچون از تلل = تللی ، واز وژل = وژلی ."}
{"book": "adl0999", "page": 78, "text": "٧٥\n\nته هره روځ راځه ، دلته کار کوه ، زحمت\nکاپه څه پر راحت سی ، صبر کوه ، بازوره ،\nزیار کا له ، پر خبره غوږ نیسه ، پام کوه ،\nپر احسان خوشحالیږه ( خوشحالږیږی )\nله خپلو انو سره خپلوی پاله ،\nوحق ته تن ږده ( تن ورکوه )\nسم وییږه ، بیځایه مه وییږه ،\nپراوبوکی پر ګدر ګډیږه ، بی ګدره مه ګډیږه ،\nتل ځه ، راځه ، کښینه ، ولا ړیږه .\n\nامر استمراری ،"}
{"book": "adl0999", "page": 79, "text": "٧٦\n\nموتر راوله ، آس بوزه ، هلته يه وتړه .\n\nموتر دلته وَدَ رَوه .\n\nپرآس سُپُور سه ، په موترکی کښینه .\n\nآس وَجُغَلَوَه ، موتر وَچَلوه ، موتر پاك که .\n\nهلك لُوی سی ! دلا ری بېرتہ سہ .\n\nهلته ودرېږه ، دلته مہ درېږه .\n\nسم ګوره ، شا وخوا مه ګوره ، مه خانده .\n\nقلم راوړه ، مشوانی واخله ، رنګ پکښی واچوه .\n\nکاغذ راکه، پاکټ هم راکه، اُوبو دپاکټ راکه .\n\nمه ځه ، مه ځی ، مه خوره ، مه خوری ، مه کوه، مه کوی.\n\n(مه) علامه نهی در اول امر می آید، چون : ( مه ځه ، مه کوه )"}
{"book": "adl0999", "page": 80, "text": "۷۷\nڅو، څه ، هیڅ ، لږ، ښه ، بد (۱) څوړوپی\nد اخیستی دی ؟ څلورمی اخیستی دی، هلت\nڅه دی ؟ هیڅ ندی ؟\nتا ښه کړی دی ، هغه بد کړی دی .\nتا څه کړی دی ؟ ما هیڅ ندکړی!\nده وهل کړی دی ، هغه ښکنځل کړی دی .\nده کښل کړی دی ، ما لیکل کړی دی .\nتاڅه اروید لی دی ؟ ما هیڅ نداروید لی .\n(۱) هرگاه فعل متعدی به کلمات فوق و مصدر بصورت مفعولی نسبتو گرد د بصیغه جمع می آید."}
{"book": "adl0999", "page": 81, "text": "۷۸\nهغه یوه سړي یوی ښځي ته منګی ورکی .\nهغه یوه سړی دری ښځو ته کالی ورکړه .\nهغه یوه سړي ودوو سړنته یوه ډوډی ورکړه .\nتا وسړوته څلور ډوډی ورکړی ؟\nما یو ختکی او یوه هندوانه وخوړه .\nما یو غويي او یوه غوا را نیوه .\nتا هندوانه او خټکی وخوړ ؟\nتا غوا او غويي رانيو .\nچون برای فعل ماضی متعدی دو مفعول باشد، تذکیر و تانیث وحدت و جمعیت فعل بلحاظ مفعول\nدوم میشود . و نیز چون برای فعل ماضی متعدی دو یا زیاده مفعول بر سبیل عطف باشد\nتذکیر و تانیث وحدت و جمعیت فعل بلحاظ آن مفعول میشود که قریب فعل باشد ."}
{"book": "adl0999", "page": 82, "text": "۷۹\n\nپَر، باندی - تَر، لاندِی\n\nزما قلم پر میز باندی پروت دَی .\n\nستا کتاب پُرمیز باندی پروت دَی .\n\nزما قلم ترمیز لاندی پروت دَی . زما قلم تر میز\n\nستا کتاب پر میز پروت دَی .\n\nسَر پُر بالښت باندی کښیږدَه .\n\nلاس تَر سَر لاندی کښیږدَه .\n\nهلك پُر چوکی باندی ناست دَی .\n\nهلك تَر چوکی لاندی ناست دی .\n\nلاس تَرلاندی کړه ، بار پُر باندی کَۀ دیتیم\n\nپُرسر باندی د مهربانی لاس تِیرَوَه ."}
{"book": "adl0999", "page": 83, "text": "۸۰\n\n(مفرد) (مفرد بصورت جمع) (جمع)\n\nسَړی راغی، سَړی ویل(۱)، سَړو ویل\nسَړی ښی، سَړی وخوړ، سَړو وخوړ\nسَپی غاپی، سَپی وغپل، سپو وغپل\nښځه وایی، ښځی ویل، ښځو ویل\nزنگون می، زنگان، زنگنو\nخوله می، دخولی خوند، دخولو خوند\nسترگه می، دسترگی تور، دسترگو تور\nاسم مفرد که فاعل فعل ماضی متعدی شود، بصیغه جمع گفته میشود، چون:\nسَړی ویل، وجمع آن به واو می آید، چون: سَړو ویل.\nهکذا اگر کدام عاملی بران بیاید نیز بصورت جمع گفته میشود، وجمع آن به واو\nمی آید، چون: دسَړی کار، دسَړو کار."}
{"book": "adl0999", "page": 84, "text": "۸۱\n\nسَړی راوَله (۱) قلم راوَړَه (۲)\nآس راوَله ټوپک راوَړَه\nخَر راوَله لرګی راوَړَه\nبګی راوَله کالی راوَړَه\nسَتا آس راوَلَمَ ؟ سَتا ټوپک راوَړَمْ ؟\nتاتَه سَړی دروَلمَ ؟ تاتَه قلم دَروَړَمْ ؟\nدَه تَه موټَر وﺭوَلمَ ؟ دَه تَه پَټکَه ورَوَړَمْ ؟\nماتَه بګی راوَله ماته ډوډی راوَړَه\n\n(۱) چیزہائیکہ بپا خود می آید فعل علیحده دارد، چون : رَاولَه .\n(۲) و چیزهائیکہ بپای خود نمی آید، آورده میشود، فعل علیحده دارد،\nچون : راوَړَه ."}
{"book": "adl0999", "page": 85, "text": "۸۲\n\nڅوك ، چا (۱)\n\nيَو چاوَيل دَ شپے تَلَم پيره والا را با ندی بَغ كړہ :\nڅوك یے !\nما ويل : خُپَل !\nبيا مى څوك ونہ ليد ، اونه چا بغ راتہ وكى .\nبله شپه دَچاسرۀ تَلَم څوك مى ونه ليد ، اونه\nچاڅه راته وویل ، هيڅوك پر مخه رانغله .\nهیچا هیڅ راته ونه ویل (۲)\n\nفرق بین (څوك و چا) این است که (چا) با فعل متعدی و نیز با حروف جاره\nمی آید، چون : چاویل، چاته، دچاسره ، چاڅخه . درینجاها څوك\nگفته نمیشود. و (څوك) در باقی حالات می آید.\n(۲) هيڅوك در اصل هیچ څوك ، و هیچا در اصل هیچ چا بوجه تخفیف چنین گفته میشود."}
{"book": "adl0999", "page": 86, "text": "۸۳\n\nڅخه ، راڅخه ، درڅخه ، ورڅخه\nستا څخه قلم شته ؟ هو زما څخه قلم شته\nقلم دی څخه شته ؟ هو، راڅخه شته\nدده څخه قلم شته ؟ هو، قلم ورڅخه شته\nقلم درڅخه دی ؟ هو، قلم راڅخه دی\nساعت درڅخه شته ؟ هو، ساعت راڅخه شته\nساعت درڅخه دی ؟ هو ، ساعت راڅخه دی\nڅوبجی دی ؟ څلور بجی آواته دقیقی دی\nزما ساعت پاته دی ـ څلوربجی او پنځه دقیقی دی\nدده پر ساعت کی څلور بجی اودوی دقیقی دی\nدری دقیقی له مخد د منار ستا څلور بجی ووهلی\n________________________\nراڅخه (نزدم) څخه (نزد) څه گا هی مخفف (خه خبر یم) نیز گفته میشود\nمثلاً څخه ، یعنی خه خبر یم = (چه خبر دارم)"}
{"book": "adl0999", "page": 87, "text": "۸۴\n\nوړاندی ، وُروسته ، مخامخ ، ترشا\nزه نن ترتا وُروسته راغلم\nته ترما وړاندی راغلے\nته ترما د مخه راغلے\nستا مخامخ څوك وَلا ړَدی ؟\nزَما مخامخ ته ولا ړ يې !\nستا ترشا څوك ولا ړدی ؟\nزُما ترشايومسكين وَلا ړدَى څُه غواړی\nترشا مه د ر ښه ږ اسه مخامخ وَدَ ر ښه ږ .\nبې عقل وړاندی سځی وروسته نګوری\nعاقل وړاندېځی وروسته ګوری"}
{"book": "adl0999", "page": 88, "text": "۸۵\nيَوَلَه بَلَه ، يَوتَرَ بَلْ ، يَوپَر بَلْ\nمسلمانان یوله بله سره سلام کوی ، محبت سره کوی،\nپوښتنه سره کوی . په تنګسه کی یوله بله کومک کوی\nچه د ننګ ځای راسی یو تر بل جاريږی .\nيوله بله خوښی سره کوی ، يوله بله سره پالی .\nچه د مهمانی ځای راسی یو تر بل و ړاندی کيږی .\nباید موږ ټول پښتانه يوله بله سره کومکونہ وکو\nیوله بله خوا خوږ توپ وکو ۔ يو پر بل وسيله وکو\nیو تر بل جار سو !\nيوله بله سره پښتو وايو ، پښتو او پښتنو لره وکو ،\nپښتو وپالو ، پښتو ښه ورہ زو .\nپرورکی دګلابوی شرکت"}
{"book": "adl0999", "page": 89, "text": "۸۷ سه لو درس\nبَرَنَیْ ، پَرُونَیْ ، اَوَّلَنَیْ، اُوْسَنَیْ\nپَرُونَیْ خَتْکَیْ ، خُوَږ وُ کہ تِریْ ؟\nپَرُونَیْ خَتْکَیْ ډیر خوږ وُ .\nتر دواړو ختکو بَرَنیْ خورا خوږ وُ .\nدا کم قلم دی ؟\nدا هغہ اَوَّلَنَیْ قلم دی چہ ما تا تہ در کاوہ ، او تا\nنہ کاوہ !\nدا اُوْسَنَیْ قلم می تراولنی ډیر ښہ دی .\nهغہ بَرَنیْ سَړی څوک وُ ؟\nبَرَنیْ سَړی خو ډیر ښہ سړی دی ، زموږ خپل دی\nسفر تہ تللی وُ ، اُوس راغلی دی ، موږیرا یی\nمیلمہ کړی وُ - اشرف خان نومیږی ."}
{"book": "adl0999", "page": 90, "text": "٨٥\n\nيَولَہ بَلَہ ، يَوتَربَلَ ، يو پَربَلَ\n\nمسلمانان يوله بله سره سلام کوی، محبت سره کوی،\nپوښتنه سره کوی. په تنګسه کی يوله بله کومك کوی\nچه د ننګ ځاى راسى يو تر بل جاريږى.\nيوله بله خويښى سره کوی، يوله بله سره پالی.\nچه د ميلمانی ځاى راسى يو تر بل وربماندى کيږى.\nبايدموږ ټول پښتانه يوله بله سره کومکون وکړ\nيوله بله خوا خوږ توپ وکړ- يو پربل وسيله وکړ\nيو تر بل جار سو !\nيوله بله سره پښتو وايو، پښتو او پښتواله وکړ،\nپښتووپالو، پښتوښه ورپيژو.\nورک کاهلی شیشا"}
{"book": "adl0999", "page": 91, "text": "٨٦\n\nکله کله، کله نه کله\n\n(ملاقات)\nکله کله مهربانی کوه ژموږ کره (کورته) راځه.\nشل کرته! ستاسي کور خو زموږ خپل کور دی،\nولی به نه درځم !\nکه تاسي هم کله نه کله ژموږ ځای ته تشریف راوړی\nډير به مو ممنون سم.\nولی به نه درځم؟ که خدای کول څو پلا به درسم.\nخدائ مو راوله ! جدي درسم\nخدای د ښه درولی! اوُس به سره رخصت سو،\nبیا به که خدای کول سره څووُ راځو !\nد خدای په امان! په خدای مو سپارلی یاست!"}
{"book": "adl0999", "page": 92, "text": "۸۹\nیا، که، که نه وی، هرومرو، کورت ابداً\nته پښتو وائې که فارسی ؟ پُرمادواړیَوِدَی .\nکه پښتووائې که فارسی زه یدرسره وایم .\nکله دَخیرسره ځی ؟\nیا به سبا ولاړسم یا بَلْ سبا، که نه وی، درته\nدریم سبا خُو که خدای کول هرو مروځم!\nته به کله ځی ؟\nزه به یا ولاړسم یا به نه سم ولاړ.\nخوته که ژر ولاړسی ښه به وی، چه بیا هلته\nانتظار درته کوی . وعده دکړی ده.\nباید ضرور (هرومرو) دریمه ورځ ولاړسی\n(کورت دوعدی خلاف مه کوه)\nابداً"}
{"book": "adl0999", "page": 93, "text": "۹۰\nوه ماز\nاو ، بيا ، هم\nزه او ته به کله ځو ؟\nزه او ته به اُوس ځو !\nزه کور ته ولاړم بيا مسجد ته .\nزه هم یو وار مسجد ته ولاړم بيا کورته .\nچرته راغلی زه هم راغلم .\nزه سږ کال بیا حج ته ځم ، ته ځے که نه ؟\nزه هم ستا سره ځم ، بيا خدای خبرچه ژوندی به یم که مړ ؟\nاوس څۀ کوی راځه چه زموږ کره ولاړ سو .\nسلامت اوسی نن ډير ستړی یم کور ته ځم.\nراځه ولاړ به سو !\nخورا ستړی او ستو مانہ یم رخصت می که، بيا به درسم .\nپر خدای سپارلی یی ، ته می هم سپارلی یی !"}
{"book": "adl0999", "page": 94, "text": "۹۱\n\nبی ، مه ، نا ، نه\nدا سړی بی زړه دی .\nدغه سړی بی کمال دی .\nهغه هلک نا قبل دی .\nدی نا پوه دی .\nزه نا جوړه یم .\nدی نه راځی ، نه کار کوی .\nته ډیر ځخ مه کوه ، پور مه کوه .\nسهار ( گهیز ) ناوخته له خوبه مه کښینه .\nبی باکه مه اوسه .\nنا پوه سړی بی قدر وی .\nد نا پوه سره ګورټ مه کښینه ."}
{"book": "adl0999", "page": 95, "text": "۹۲\nباله پر پر نرد همره در\nباندی ، پہ ، پر، شخه ، سره ، له\nهلکان پر خروسپاره را غلہ ، اندرند\nپه اوبو کی ولوبدم .\nپه بدلو څوك نه لو ييږی ، په وهلو نہ سمیږی .\nپر سمر باندی بوغ و که چه راسی .\nله سمر سره ولاړ سہ ، د ښخو سره مدخه .\nدَ بَدُو سمر څخه د ښو هيله مدکوه .\nپر سمر و بد مد وايه ، و مړو ته دُعا کوه .\nد ښځو په ڈول ځان مه جوړوه .\nد مړ و په شان اوسه !\nاز اثر عامل جمع به واو مجهول می آید ."}
{"book": "adl0999", "page": 96, "text": "۹۳\nملاقات\nالسلام علیکم!\nوعلیکم السّلام ستړی مه سې، هرکله را سې\nخدای دې راوله!\nخیر یوسې، خدای دې ښه دَ شَروَلي!\nجوړیې، احوال دې په خیر دی!\nشکر! سلامت اُوسې، ایمان داره سې!\nکؤر، کَھول مْو جوړ دی!\nد خدای فضل دَی، ټول روغ یو، ستاسی عزت غواړو!\nستاسی احوال په خیر دی؟ هلکان مو ښه دی!\nالحمدلله! ټول ښه یو! ستاسی په راتگ ډېر خوشحاله شو!\nسلامت اوسې! اوډې\nزۀ هر وخت ستاسی سلام ته راځم!\nډېره مهربانی دې وکړه، زموږ کو رستا خپل کور دَی!\nپه عِزّت اُوسې!"}
{"book": "adl0999", "page": 97, "text": "۹۴\n\nدکاندار :\nختمکی څہ نرخ ورکوے ؟\nصاحب دروپی دوه من\nخواږہ دی ؟\nهو : لکه قند داسی خواږه دی !\nخدای دوکی چہ هم داسی وی !\nد غہ درے دانے راوتلہ !\nدغه دی ، خان صاحب ! (یونیم من) یومنیم سوه *!\nڅو درکم ؟\nیوه افغانی راکه ، زه به پنځه ویشت پوله بېرته درکړم.\nپہ ښه واخله .\nدغه یوختمکی زما په خیال اوم شانتہ دی رالیښےکړہ .\nپر سترګو ! کمه درکړم ؟\nهغه ژیړ ، ژیړ ختمکی راکه .\nپہ ښہ ، دادی پر تول هم ورسرہ برابر شو !\n\nاول عدد صحیح باز کسر مے آید ، چون : یو نیم من ، دوه نیم مَن مگر\nخاص (یُو منیم) در بعض طوائف هم استعمال میشود ."}
{"book": "adl0999", "page": 98, "text": "٩٥\n\nسگرېټ والا !\nبلې صاحب !\nد سگريتو قطی پر څو ده ؟\nپر پنځوس پوله !\nهغه بل زيل پر څو ده ؟\nهغه پر اويا پوله ، خورا ښه اصيل سگريت دی !\nښه د غه يوه قطی راکه .\nدغه ده حاضره ده : اورلگت (گوگرد) خو نه غواړی ؟\nښه دی يوه د اورلگت قطی هم راکه !\nپر سترگو ! دغه ده !\nراکه ، څو درکم ؟\nپنځه اويا پوله راکه قربان د شم !\nدا افغانی واخله !\nډېر ښه ، پنځه ويشت پوله به بيرته درکم ."}
{"book": "adl0999", "page": 99, "text": "٩٦\nبگی والا !\nبلی صاحب !\nمونږ دړے تنر يُو د بابر پاچا باغ ته مو بوزه !\nپر سترګو !\nپر سترګو مو مږ بيا په بګی کی مو بوزه څو غواړے ؟\nيوه نيمه افغانی ديوے خوا، او يوه نيمه دبلی خوا !\nډير ښه !\nمهربانی وکی سپاره شی !\nمونږ مسافريو بګی وُرو وُرو وهه دوله سیل وکو !\nډير ښه !\nدا کم ځای دی؟ دغه دنجات مکتب دی .\nهغه ماشین خانه ده .\nهغه د هارتن پُل بولی ."}
{"book": "adl0999", "page": 100, "text": "۹۷\n\nکابل\n\nزموږ پاچا په کابل کی دی ، کابل لوی ښار دی\nشا و خوا په غرون دی - په منځ کی یه ړود بهیږی.\n\nد ړود پر هره غاړه ښه پراخ لوی بازار دی\nپښه ډول دکانون جوړسوی دی ، هر څه پکښی\nشته . په کابل کی ښه ښه هوټاون دی ، یولوی\nبنگ دی . خورا ډیر مکتبون ، او مدرسی پکښی\nشته . ډیر عسکر پکښی شته ! ښه ښه حامون پکښی\nشته ، داوړلگت کارخانه ، اودکشمیری کارخانه\nاود وسلی کارخانه پکښی شته . د څرمنی پچړی ، اود\nبوټوکارخانه پکښی شته . په مکتب صنایع کی ښی\nغالی او نور ښه شیان جوړیږی ."}
{"book": "adl0999", "page": 101, "text": "۹۸\n\nقندهار\n\nقندهار ښه ښار دی، زموږ د پاک نبی حضرت\n(محمد رسول الله) خرقه شريفه پکښې سته، د خرقې\nشريفی ښه لوی زيارت دی، لوجا مع بيرده،\nد قندهار ښار څلور لوی بازارون لری،\nقندهار خورا ډيری ښې ميوې لری.\nد غازی احمد شاه بابا قبر پر ښارکی دننه دی،\nاو د ښاغلی حاجی ميرويس نيکه قبر دباندی په کوکران\nکی دی، دواړه ښې لوی گنبتی لری، ښه زيارتونه دی!\nد قندهار ټول خلق پښتو وايی، خورا ډير مسجدون\nاو ښه ښه علما پکښی سته."}
{"book": "adl0999", "page": 102, "text": "۹۹\nپښتو ژبه\nپستو ژبه ! زموږ ملی ژبه ده ، زموږ کورنۍ ژبه ده\nزموږ مورنۍ ژبه ده !\nخورا ښه ژبه ده ، ډیره پُراخه ژبه ده ، موږ پښتانه\nباید خپله ژبه وُروُزُو !\nښه یه وپالو ! خورا یه ښه زده کو !\nهر هغه قوم چه خپله ژبه نلری ګواکی ژُونُد نه لری !\nنن ورځ زموږ ، زَلمی ، ښاغلی ، پښتون ، ننګیالی\nاعلیحضرټ غواړی پښتو زموږ علمی ژبه کی ، او\nپالنَه ، او روزنَه یه وَسِی ، خاوند تعالی دِ دَی په\nدے ښه نیت او قصد کی کامیاب کی آمین !"}
{"book": "adl0999", "page": 103, "text": "۱۰۰\n\nپښتو ژبه وایی :\n\nزه چه پښتو ژبه یم دپښتنو ژبه یم\nد نارینو ژبه یم دښوځو ژبه یم\nزما روزنه وکئ\nزما پالنه وکئ!\nزه عالمان غواړم زه فاضلان غواړم\nزه ادیبان غواړم زه ښه زلمیان غواړم\nچه ما علمی ژبه کړی\nاو ما رسمی ژبه کړی\n\nمؤلف : صالح محمد"}
{"book": "adl0999", "page": 104, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 105, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 106, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 107, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 108, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 109, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 110, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 111, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 112, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 113, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 114, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 115, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 116, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 117, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 118, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 119, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 120, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 121, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 122, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 123, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 124, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 125, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 126, "text": "http://hdl.handle.net/2333.1/gtht780v Image 125 of 144\n\nPage Not\n\nAvailable"}
{"book": "adl0999", "page": 127, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 128, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 129, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 130, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 131, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 132, "text": "۱۲۹\nپښتو\nفارسی\nلُوَه دَ ريَشْمِ نَره شِيرينَ ښِکَاره\nاعلیحضرت ما خوب خوب کرباس\nټِګوان اَو وُدَل کِيږِي -\nابریشمی بافته میشود -\nپِہ جَبَل سراج کښِ ښَهر ښَندو دِينَا آو\nدر جبل سراج خوب خوب پشمی و\nسُپِينَ سِين ټُګْيَا وُدَلْ کِيږِي\nنخی تکه ها بافته میشود-\nاَوډيَري ښَے لُنګْوَتِي اُپيَكړِي\nو لنگوته های بسیار خوب و دستارها\nاَو لاس وُجُونګِي هم جُوړِيږِي\nو دستمال های دست نیز ساخته میشود\nدَکَشمير دَ شَال له هندارَه سَوَ\nاز دستارهای کلان شان کشمیری\nاوس ښَپَږْ حُصْی شوو-\nحال کامل خلاصی شدیم -\nپه کابل کښ ډيَړ ښَہ بَټُوان ديَړاوْ ښَہ\nدر کابل پتوهای پشمی بسیار خوب\nجُوړِيږِي - اَولوی بیوپارکِيږِي\nساخته میشود- وتجارت کلان بان میشود\nدَنُورستان ډيَرنُوري اَړْمُنْجَن\nاکثر کالای نورستان رز موی بزی است"}
{"book": "adl0999", "page": 133, "text": "پښتو فارسي\nاَوَ بَخْمَلْ دِي - وپشمی است -\nپہ قندھار کې سْپِینْ وَرِيْنْ كُوْیِي در قندھار کرباسهای پشمی\nخورا ښه جوړیږی۔ سفید بسیار خوب ساخته میشود -\nزَموُږْ پا شوالَ دوَيِ کَړې دَي چي پادشاه ما حکم کرده - که\nپَا سلَي دَي خْپَلْ دَ مِينْي تِكْراُنْ عْندَ رَعیت مین تکه های وطن خود را بپوشند\n\nاَووِیِشْتَمْ لُوَسْتْ سبق بیست وهفتم\nدَپښتون پہ لاس کښې لیكلی در دست افغان کتاب\nدَ مځکْ پوهَنيَ افغانستان دَ جُغرافیهٔ افغانستان بود-\nاَكو وَرْتَہ وُوَيَلْ - اکو باو گفت -\nچي اَے تَرَمامَيْنَہ وُرورَه! کہ ای برادرعزیز من !"}
{"book": "adl0999", "page": 134, "text": "پښتو\tفارسی\nداپَلِتِي چي په لاسَ کی دک نِولَے دَےْ\tاین کتاب راکه بدست گرفته-\nنُومِے څَه‌دَے - اَوڅَه وایي؟\tنامش چیست - وچه میگوید؟\nپَښْتُون دَرْ تَہ وایي اَیْ تُرکْيَانُو\tافغان باومیگوید - ای دیده‌گان ما\nدَایلِکی زْمُوږَ دَمِیني دَخُوږْوَطن\tاین کتاب وطن مارا نشان میدهد\nچي مُوږْيَےْ پَیْژَنُو -\tکه ما بشناسیم-\nاَوْكَهُ څُوكْ دَغْوَاري چي مُونږْ تِڅَه‌رَ\tواگرکسی بخواهد- که از ما\nواَخْلِي بَویِه چي تَوْلَہ خَپلِي وِيَنِي تَرْوَیُ\tبگیرد- باید که تمام، تا خون خود رادر\nاَو غَلِیم تِےْ پْریْږْدُو -\tو برای دشمن نگذر یم-\nپَہ بَلَہ لَوَسْتَنَه کی بَرَ خُوږْ مِینِي\tدر سبق دیگر وطن عزیز خود را\nښَہ دَرْ وَ ښَيْيَمْ-\tخوب بتو نشان میدهم-"}
{"book": "adl0999", "page": 135, "text": "پښتو فارسي\n\nاَتَوِیَشتَمَ لُوَسْتَ سبق بیست و هشتم\n\nتَه پُښْتُونَ یے؟ توافغانی؟\n\nهُوَ - زَه پښتون یَم پَلَرو نِیکُو بلی - من افغانم - پدران من\n\nټُول پښتانَه وُو - همہ افغان بودند -\n\nزَمُوږ پښَتَنَ خُتَی پَر‌خُلُو نِیَابَتِیُو افغانستان بایر چند نائب الحکومگی ھا\n\nاوَلُوځَنَايُیُو وِیشَلَی سَوَی دَیْ وحکومتی ھاۓ اعلیٰ تقسیم شدہ است ؟\n\nپَر پِنځُہ لُو نِیَابَتِیُو او څَلُوتَ لُوځَنَا بہ پنج نائب الحکومگی ھا و چہار حکومتی ھا اعلیٰ\n\nوِیشَلَی سَوَی دَیْ - تقسیم شدہ است -\n\nهَغَہ پِنځُہ لُو نِیَابَتَی کُمی دِی هماں پنج نائب الحکومہ گی ھا کُدام است ؟\n\nکابل - قندهار - هرات - کابل - قندھار - هرات -"}
{"book": "adl0999", "page": 136, "text": "پښتو\nفارسی\nمزارشریف - قطغن -\nمزار شریف - قطغن -\nأوڅلورتر اوسنپاتې كُى دي؟\nوچهارحکومتئ ہائے اعلی کدام است؟\nلَمَرخاتى لوړ - كینتې لوړ -\nسمت شرقی - سمت جنوبی -\nفراه - ميمنه -\nفراه - میمنه -\nنَوِيْشتَمَہ لَوَسْتَه\nسبق بیست و نهم\nپلازمنيّ كِم بنُوښَهروَايې؟\nپایه تخت کدام شهر را میگوئید؟\nپلازمینی هغَږ ښوښَرتَه وُيّل كيرى\nپایہ تخت آن شهر را گفته میشود-\nچى پاشوا ل پكيښی أوسي\nکہ پادشاہ دران سکونت میکند-\nکابل پلازمينتي دَى؟\nکابل پایتخت است؟\nهو- زَمُږ لويَہ دَتیمښلی\nبلے- اعلیحضرت"}
{"book": "adl0999", "page": 137, "text": "پښتو فارسی\nامیر امان الله خان غازی نیکه دی امیر امان الله خان غازی جد آن بزرگوار است\nتیمور شاه چی د لوی وښل تیمور شاه که پسر اعلیحضرت\nاحمد شاه غازی زوی ؤ احمد شاه غازی بود -\nکابل یی خپل پلازمینی کړ کابل را پای تخت خود ساخت -\nنو تر اوسه د پښتانو پاچاهانو پس تا حال پای تخت پادشاهان\nپلازمینی دی - افغان است -\n\nدیرشتم لوست سبق سیم\n\nقندهار د چا پلازمینی وه قندهار پای تخت کی بود -\nد لوی وښل احمد شاه درانی از اعلیحضرت احمد شاه درانی\nچی قندهار ښه ودان کړی دی که قندهار را او آباد کرده است -"}
{"book": "adl0999", "page": 138, "text": "۱۳۵\nپښتو\nفارسی\nد قندهار په ښار کښے څه لیدلی کیږی!\nدر شهر قندهار کدام چیز دیده می آید\nدَ مُردَ رَسُول نبَا دَمَتَہ کُړي\nخرقه مبارک رسول ما\nچي احمد شاه غازي دَبُخَاراي\nکه احمد شاه غازی از بخارا\nراوړي وَه - پَکښی دَه -\nآورده بود - در آنجا است -\nاَوُلد يَخُوا نِیو شِیا دَ منو نَښو\nو از نشانی های پیشینه مبارک\nڅَخَه یَوَه لوئه نَښَہ دَه -\nیک کلان نشانیست -\nيُودِيرْ شَمَہ لَوَسْتَہ\nسبق سی و یکم\nهرات حُکم پاشوال پلامینی وه\nهرات پای تخت کدام پادشاه بود؟\nهِرات دَدِيرَ پُخَوا څَخَه\nهرات از بسیار پیشتر\nدَ پاشوا لا نو پلا زَمینی وه\nپای تخت پادشاهان بود -"}
{"book": "adl0999", "page": 139, "text": "۱۳۶\nپښتو\nفارسی\nزه ټوله هغه پاشوالان پيژنم\nمن همۀ ان پادشاهان را نمیشناسم-\nدَیْوَه نوم له هغوڅخه\nنام يكي از آن ها را\nراوَښَيه- چی وے پيژنم\nنشان بده- که بشناسم-\nڅیړُونومی پاشوال چی هرات\nمشهور پادشاهی که هرات\nدی\nپلازمینی وو- سلطان حسین بایقرا\nپای تخت او بود- سلطان حسین بایقرا است\nچی امیر علی شیر یی وَزْروو-\nکه امیر علی شیر وزیر او بود-\nكاشفى\nاَوَ مَولَنا جامي او حُسَين عَطا\nو مولانا جامی و حسین واعظ کاشفی\nدَغَه په زَمَانِ کی وُو-\nدر وقت او بودند-\nډیری وَدانِیْ یی په هرات کی\nبسیار آبادی ها در هرات کرده است\nکړی\nكړی دي او په ښه زِيَاقعَدْل\nو بخوبی عدل یاد میشود-\nپه هرات کی ځه کم پاشوال تير وريدی؟\nدر هرات تیر کدم پادشاه است؟"}
{"book": "adl0999", "page": 140, "text": "پښتو فارسی\nد امیر دوست محمد خان د وینجر قبر امیر دوست محمد خان\nپکښی شته چی پلار د ټولو در ان است. که پدر تمام\nمحمد ز و پاشوالانو دی ـ پادشاهان محمد زائی است.\nاو لوي امير ته دغه دپاره بولي | و ازین جهت او را امیر کبیر میگویند.\n\nدُوَ دِیْر شَمَ لَوَسْتَه سبق سی و دوم\nدَ مَزَارِ شَرِيف ښورُولی شهر مزار شریف را چرا\nمَزَارِ شَرِيف بُولِي ؟ مزار شریف میگویند؟\nدَا خَبَرَه خَپْرَه دَه چِی پِدَی این سخن مشهور است که درین\nښوسرَاکِی دَ حَضْرَت عَلَي خَلُورم شهر قبر مبارک حضرت علی چهارم\nزَمُوږ دَ رَسُول نيَا دَمَندَه وَمَرَي دَهْ یار رسول ما است -"}
{"book": "adl0999", "page": 141, "text": "۱۳۸\nپښتو\nفارسی\nځکه په مزارشریف بولي\nاوداډیرمخورځاي دئ\nپه قطغن کي څه شته ؟\nپه قطغن کي دمالګي چینه ده\nډیره مالګه کابل او نورو\nښارونولره ځنی وړي\nاین جته مزار شریف میگویند.\nواین بسیار معزز جایست.\nدر قطغن چیست ؟\nدر قطغن چشمهٔ نمک آب است.\nنمک بسیار را ازین جا بکابل و\nشهر های دیگر می برند.\nدَری ديرشمه لوست\nسبق سی وسوم\nګوندي د يلوب غاړي دی\nلوستنه نه په زړه کوي\nله لوستنځي څخه ډیرآلوتياوي\nګزدي بسیار بازي گوش است.\nسبق را یاد نمیگیرد.\nاز مکتب بسیار غیر حاضر میباشد."}
{"book": "adl0999", "page": 142, "text": "۱۳۹\nپښتو\nفارسی\nاو ګهیځ تر لمر خاتہ پوری بیدی دی\nو صبح تا افتاب برآمد خواب میباشد\nد لوستنځی څخه چی خشی سی په\nچون از مکتب رخصت شود ـ در\nاټونی کی ګرځي ـ\nبازار میگردد ـ\nاو تړیالی چی تر ده ډیر\nو تریاکی که از و بسیار\nکشر دی ښہ ھلک دی ـ\nکم عمر است خوب بچه است ـ\nګهیځ د لمانځہ پر ناره ویښیږی ـ\nصبح بوقت اذان بیدار میباشد\nښہ لمونځ او اودس کوی\nخوب نماز و وضو میکند ـ\nپه لوستنځی کی تل اوسنی وی\nدر مکتب همیشه حاضر میباشد ـ\nورُسته تر خوشی سم کور تہ راځی\nبعد از رخصت شدن برابر بخانہ می آید\nاو پہ کورکی ھم خپل لوستہ ښہ کوی\nو در خانہ نیز سبق خود را یاد میگیرد ـ\nنو په ھـَـر ازمیښت کی ګرندی شا\nپس در هر امتحان گرندی پر"}
{"book": "adl0999", "page": 143, "text": "پښتو\nفارسي\nاُوتْريالَی لَه مَخَهِ وي -\nو تریا لَی پیش میباشد -\nبِشووُنْکَی - موُرْ پلار خپِلْوا\nمعلم - مادر پدر - خویشان\nټولَه له تریالَی شَخَه خوَشْ\nهمه از تریا لی خوش\nاولَه گُرَنُدَي شَخَهُ بُرُوسْ دِي\nو از گرندی خفه میباشند -\nخَلوُرْدِیُرْشَمَهُ لَوسْتْ\nسبق سي و چهارم\nاوس دادواړَه چِی گُرَنُدَی\nحال دین هر دو نفر که گرندی\nاَوْتُریالَی دَی - لوْي شوه\nو تریا کی بیستند - کلان شدند -\nتیالى حى ډير لوستر يـلار\nتریا لى که بسیار سبق میخواند -\nدَلویو پاڼو وُرْسو -\nلایق کار ها ی کلان گردید -\nدَ لَوسْشْجِي شَخَه چِی وُوُوتْ\nچون از مکتب برآمد -"}
{"book": "adl0999", "page": 144, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0999", "page": 145, "text": "[BLANK PAGE]"}