عشق و وظیفه یا شب اخیر

ـ خیر، خیر، مادموازل، این يك تلقی غلط است. فتح کردن آن خیلی مشکل بود!.. حتی آن را هیچ فکر نکرده ام !.. نمیدانم که چطور بشما بگویم: مثلا تنها بيك جان خود فتح كردن يك اردوی مکمل را در نظر میگرفتم، ولی هیچ وقت فتح کردن شما را بخاطر نمی آوردم. گمان میکردم که خودتان از در صلح پیش خواهید آمد، ازین سبب مناسب دیدم با عمه تان بصورتی پیش بیایم تا حسد وکینه خود را فراموش نماید!..
ـ چطور مرا با خودم فتح می نمائید؟..
ـ مادموازل ، شما بسیار خوب بودید میدانستم که شما تمیز بوده و با اخلاق نیکو و قابل وصفی تربیه شده و انسان میباشید. بالاخره شما اینطور يك انسان خلق نشده اید که تا ابد حس کین و نفرت را داشته باشید !..
یقین داشتم که یکروز عقل سلیم تان بالای حسیات شما غلبه حاصل میکند!..
دختر سخن کاپیتان را قطع کرده میگوید :
ـ روزیکه عقل سلیم بالای حسیاتم غلبه حاصل نماید بسیار تر لازم است از شما نفرت نمایم، نه نزديك شوم !
ـ خیر نفرت تان لازم نیست !.. حاکمیت عقل سلیم شما ، معصومیت و بی گناهی مرا در این کنار خیلی بزودی بشما میفهماند. واز ان حسیات تان که بشعورتان كمك می نماید، بآن اعتماد دارم که علیه من نی بلکه بر له من کوشش خواهد کرد !..
ـ خیر، اعتماد نداشته باشید فاروق بی!.. تمام این سخنان شما دروغ ، غلط و بی اساس است !..
کاپیتان با وضع تأثر آمیزی میگوید :
ـ من باین عمل انسانیت کارانه شما اعتماد دارم. اگر چنین نیست بفرمائید کدام چیزی مانع شده میتواند ؟
ـ اگر چنین است یا نیست چرا باین مسئله اینقدر چسپیده اید ؟ فردا ازین جا برخاسته میروید !.. بلکه بار دیگر هیچ روی یکدیگر خود را هم خواهیم دید! من اگر اضطراب کشیدم، گریه کردم یا خوش حال شدم، بشما چه منفعتی خواهد داشت حس میکنید که ...
ـ اگر ازین جا مثل يك دوست صمیمی دستهای شما را فشار داده و مانند کسی که
ـ ٧٣ ـ


عشق ووظیفه یا شب ۱ خبر

عفو او قبول شده باشد جدا شوم...
ضابط سکوت کرده به چشمهای دختر خیره میشود و با صدای لرزانی میگویید:
- آن وقت تنها بيك كلمه صاحب حیات گشته عودت میکنم . باور کنید آنوقت مانند مسعودترین مخلوقی که نو بدنیا آمده باشد خود را سعادتمند می شمارم....
هنوز سخن ضابط تمام نشده بود، که از بیرون شدیداً صدای گردش ماشینی بگوش میرسد، هر دو خاموش می مانند، لحظه بعد در عمارتیکه اقامت داریم لرزش و جنبش شدیدی حس میشود این لرزش باندازه شدید است که خیال میکنیم باعمارث سرنگون میشویم. يك صدای مدهش!.. متعاقب آن يك صدای دیگر ، یکی دیگر در فضا می پیچد!.. ضابط دیوانه وار از جای خود برخاسته صدا میکند:
- چراغها را خاموش کنید!.. طيارات مهاجم است!!
دختر بی حرکت در جای خود مانده است .
ضابط :
میگویم که چراغ ها را خاموش کنید !..
بعد از يك دقيقه دفعتاً اطاق تاريك میشود. همچنان وقتیکه تاریکی تمام شهر را فرا میگیرد ، از پنجره ها صدا بلند میشود :
- می آیند !. . ،
ضابط سررا از پنجره بیرون کرده می بیند که ضیاء پروژ کـتور هـا مانند زبان مار، پیچ و تاب خورده بطرف آسمان بلند شده میرود. ضابط روشنی آنرا باچشم های خود تعقیب نموده صدا میکند :
- پروژکتورها گیر کرد ولی نمیدانم که چرا تا حال آتش نمیکنند !..،
بعد از يك دقيقه يك صدای خیلی مدهش واهمه  تولید میکند. يك انقلاق دیگر !.. از پنجره سر خودرا بیرون کرده و تما شا می نمائیم... ما بین میدان گرادينا پو بلیكا هیکل سیاهی در بين يك ستون آتش بطرف آسمان بلند میگردد !..
کاپیتان میگوید :
- آخ دشمن میخواهد قرارگاه عمومی را بهوا کشند !..
فرصت چشم باز کردن نیست!.. صدای شدید ماشین طياره بسرعت فـوق الـعاده
- ٧٤ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

شنیده میشود ... متعاقب آن يك صدای مدهش، واهمه تولید میکند دختر تا
آنوقت مثل يك جسم بیجانی در جای خود مانده بود. در وقت شنیدن صدای اصابت
بمب دومین در میدان و تولید حریق در آنجا دفعتا بخود آمده صدا میکند :
- کاپیتان ! در میگیریم خواهیم سوخت !
کاپیتان مثل اینکه درینجا وجود ندارد هرگز به سخن دختر متوجه نمیشود. چشم
هایش بيك نقطه که پروژکتورها در آسمان طیاره های دشمن را تعقیب میکنند دوخته
مانده است ... و میگوید :
- چرا تا حال آتش نمیکنند ؟..
هنوز يك دقیقه نگذشته بود که صدای مهیب و پی در پی زمینی سبب ترس ما گردید
تا چشمی بهم زدیم توپهای ضدهوائی ترك به انداخت گلوله های خودروی فضا را تیره
و تار ساختند.
صدای لاینقطع کفیدن گلوله ها در هوا انعکاس دارد. کاپیتان با هیجان سرخود
را بلند کرده میگوید :
- ها، ها چطور پاشان شدند !
در تاریکی عمیقی سکوت مانده ایم . چشمهای خود را بطرف آسمان دوخته جنگهای
هوائی را تماشا میکنیم . درین تاریکی شب متمادیا آواز رعدآسائی بگوش میرسد!.
ضابط دستهای دختر را گرفته میگوید :
- ببین که چطور بالای ما می آیند !
دختر با هیجان سرخود را از پنجره بیرون کشیده و يك طیاره دشمن را در
حالیکه از تاثیر روشنی پروژکتور چشمش میدرخشد و راسا بطرف میدان کرا دینا
پوبلیکا می آید می بیند دفعتا از ذهن دختر يك صدای خیلی حزین و فریاد مانند
بگوش میرسد که میگوید :
- برادرم !
ضابط با هیجان بسوی دختر دیده می پرسد :
- چه گفتی؟ برادرت است ؟..
- بلی ! ..

- ٧٥ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

- چطور شناختی؟..
- درعقب طیاره سر بزرگت انسانی بنظر میخورد!
روشنی پروزکتورها مثل روشنی آفتاب تنها یك طیاره دشمن را تعقیب كرده وطیاره مثل باشه مغرور به تندی باد مانندی بطرف زمین فرود میآید !.. بهمائيكه از طرف پائین فیر می شود هیچ كدام به او اصابت نكرده مثل پارچه های ابر به اطرافش پاشان و پرا كنده میشود.
كاپیتان با هیجان صدا میكند :
- میآید، میآید! حقیقتا درعقب آن سر انسانی نمودار است.
بعد از دقیقه صدای مدهش باد ومتعاقب آن صدای خیلی مخوف اصابت و انفجار بم بگوش میرسد. بعد از كمی دیده میشود كه در بین شعله های آتش ودود زینه های عمارتیکه قرارگاه ما است باخاك وتوده های برف بهوا شده پاشان میگردد. چند پاره پاره ناظری هم در هوا دیده میشود. طیاره بم خود را انداخت ولی خودش زده نشد ومستقیماً بسوی فضا صعود نمود !.. دختر، بیحال و بی حركت ایستاده دست های خود را با پرده های پنجره می پیچاند. با دل خونین بسوی یكتا آدمیكه در دنیا او را حمایه میكند به آسمان نگاه میكند... درین اثنا زنگ تیلفون بصدا میآید .. كاپیتان فوری گوشك را می بردارد.
- آلو ... آلو ... !.. بلی من قوماندان هستم !.. بلی بچشم، بچشم امرشان تعمیل میشود.. فوری میرسم ! میآیم !.. در حال .. فوری.
پس گوشك تیلفون را گذاشته و بطرف دروازه میرود.
دختر با اینكه توان حرف زدن را ندارد با آنهم لبان خود را حركت داده میگوید:
- جناب كاپیتان كجا میروید؟..
- بقرارگاه میروم، قوماندان مرا خواسته است!
دختر بدون اینكه سببش را بداند از جای خود جست زده خود را با آغوش ضابط می اندازد... با دست های خود از یخنن گرفته و بصدای خلبی بلند میگوید:
- خیر، نروید، دیوانه شده اید، كجا میروید؟ میدان در بین آتش میسوزد! میخواهید برفتن خود پارچه پارچه شوید؟ آه شما دیوانه شده اید؟..

-٧٦-


عشق و وظیفه یا شب اخیر

در حال روی کاپیتان سرخ میشود. احساس شیرینی در خود نموده و شعله های امید در چشمانش زبانه میکشد، بعد میگو:
مادموازل مرا رها کنید. زیرا مجبور به رفتن هستم، قوماندان مرا خواسته است...
خیر، خیر، نمیگذارم بروید... رفته نمیتوانید!
کاپیتان با تفکرات آنی و گوناگون بدون اینکه بفهمد چه مقصدی را تعقیب میکند میگوید:
مادموازل، عرض میکنم مرا بگذارید!
خیر نمیگذارم! قطعاً نمیگذارم، این بار از دست برادرم کشته شوید! خیر، خیر هیچ نمیخواهم شما را بکشد!... نروید!... بلی نروید.
دختر در حالیکه دست هایش در یخن ضابط چسپیده است کشان کشان تا به سر زینه میرود... کاپیتان درین فرصت با دست سالم خود دست دختر را سخت فشار داده و بزحمت یخن خود را از چنگش میرهاند... هیچ يك چیزی نمیگوید، بلکه يك کلمه هم بزبان نیاورده و دختر بیچاره را بحال بیهوشی گذاشته و به شتاب از زینه ها فرود آمده و در تاریکی عمیق از کفشکن پایان غائب شده میرود و دیده نمیشود...
يك ساعت از رفتن کاپیتان گذشته و نصف شب است... شهر حال طبیعی خود را گرفته هجوم طیارات در شهر غوغائی برپا کرده است. به اهالی هیچ ضرری نرسیده است...
کاپیتان بسوی خانه روان است... چنان خسته و مانده است که چشمانش بخوبی باز نمیشود از طرف دیگر امشب چنان خوشی و مسرت باو دست داده است که نمیتوان بشرح آن پرداخت. این عامل خوشی و فرحت چنان تاثیری کرده است که از نشۀ آن گوئی کاپیتان نمیخواهد تا فردای این شب بخواب برود، و باید در هوای سرد و مخوف بالای لحاف سفید برف افتیده و چشمان خود را بسوی آسمان نیلگون و شفاف زمستانی دوخته و بخیالات رنگینی با قلب تپین خود ساعاتی بسر برد...
خیلی بزحمت راه رفته و بالآخره نزديك دروازه میرسد... زنگ میزند...
بعد از يك دقیقه در باز میشود... دختر متصل دروازه دیده میشود...
آنها چشم به چشم میشوند..

-۷۷-


عشق ووظیفه یا شب اخیر

سوال اول !
ـ برادرم ؟..
ـ نترسید بدون آنیکه چیزی واقع شود پس رفت!..
دختر آه عمیقی کشیده و بدون آنیکه چیزی بگوید روان میشود ... از زینه بالا
میشوند... در وقتیکه دختر میخواهد دروازۀ اطاق خود را باز و داخل شود کاپیتان
صدا میکند :
ـ ماداموازل !..
دختر استاده میشود ...
ـ ازینکه امشب یکدقیقه بفکر من بوده‌اید !..
ـ گمان نمیکنم که یکدقیقه نی بلکه يك لحظه هم بفکر شما بوده باشم!...
ـ ماداموازل ماریا. شما يك انسان خیلی خوبی هستید... اجازه بدهید بايك صدائی که از
عمیق ترین زوایای قلبم می برآید از شما تشکر نمایم !..
ـ کاپیتان! خسته گی کارهای امشب شما را بکلی عوض کرده است ... برای چه و
چرا تشکر میکنید!... اگر بسبب بیمارتان مانع شما شده باشم وشما آنرا بقسم خصوصی
کدام توجه بدانید و منت داری شما ازین رهگذر باشد، بازی خورده‌اید!. من بفکر شما
نبودم بلکه تمام افکار من متوجه برادرم بود. نمیخواستم که شما از دست برادرم کشته
شوید، افکار من همین بودوبس .
ـ چرا و برای چه نمیخواستید ؟..
ـ چرا نمیخواستم ؟..
چشمانش تنگ تر میشود .
ـ می ترسیدم مبادا نفرتی را که بمقابل شما حس میکنم کم شده و بشما
خوش بین شوم .
ـ خیر دروغ میگوئید:.. شما از من نفرت نمیکنید!. و کرده نمیتوانید!..
ـ کاپیتان شما به هوش خود هستید؟
ـ از نیکه نفرت میکند و از آدمیکه نفرت دارد از یخن آن قائم نمیگیرد و او را از کشتن
خلاص نمیکند و تا زینه‌ها کشان کشان نمیرود !..

ـ٧٨ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر
- کاپیتان دیگر بس است ! .. خواهش میکنم خاموش باشید !..
- مادموازل ماریا !..
دختر دفعتا دروازه را باز کرده میگوید:
- شما امشب خود را باخته اید !.. نمیدانید چه بگوئید و چه کنید !..
این را گفته و فوری خود را داخل اطاق انداخته و دروازه را بروی ضابط بسته میکند !..

- ۷۹ -


بعد از ۱۵ روز

یکی از شب های برج دلو است... شعاع نقره فام مهتاب بالای برف رنگ دلربائی
گرفته است . نسیم خفیفی میوزد... در دعوت پولیسکوها هستیم. پولیسکوها یکی از
عایله های متمول و اصیل شهر ابرائیل میباشند. امشب در خانه خود بشرف کاپیتان
(فاروق بی) ضیافت مجللی ترتیب داده اند. کاپیتان پسرجوان پولیسکوها را از سبب
حادثه که در بین او و يك ضابط المانی رخ داده و در نتیجه توقیف گشته بود باصرار و رجای
ما دام میخائیلسکو چاره سنجیده واو را از حبس رها کرده بود. پولیسکوها عائله های
برگزیده شهر را نیز دعوت داده بودند. کاپیتان درین دعوت با ماد مواز ل ماریورا
وعمه اش حضور بهم رسانیده بود. تازه از بالای میز طعام برخاسته و بمواضع مختلف جا
گرفته بودند ( اورکسترای صالون ) آهسته آهسته پارچه های كلاسيك را می نوازند.
دختر های زیاد وقشنگ در صالون بنظر میخورند .
در گوشه راست صالون در پشت گلدان حاوی نهال كوچك ليمو کاپیتان با مادموازل
ماريورا نشسته مشغول صحبت و قهوه نوشی میباشند. در عقب آنها عمه پیر ماریورا با صاحب
خانه صحبت دارد . موزيك با آهنگ های حزین خود دوام دارد ، ماریورا
میگوید :
- کاپیتان جای شکر گذاریست که بعضی اوقات مارا بخاطر داشته و تا اینجا نزدما
می آئید معلوم میشود امشب حالت شما خوب پرهیجان ونشئه آور است.. فاروق بی من به
شما تبريك میگویم ! . . به بینید که چشمان تمام دختر های قشنگ بطرف
شما است !..
کاپیتان از بین مژگان دراز و مبهم چشم های سیاه و درخشنده خود را به چشمان آبی
دختر دوخته و میگوید:
- مادموازل ماریا !.. چرا اینطور میگوئید؟ می بینید كه يك دقیقه مرا آزاد نمی گذارند؟.
- کاپیتان! امشب مردمکهای چشمت می خندد باندازه مغرور هستید و طوری صحبت
میکنید که . .
درین وقت در لبان یاقوتی رنگ دختر تبسم معنی داری نمایان شد . و بعد
میگوید :

- ۸۰ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

حق دارید زیراطوری جاذبه دار شده اید که تمام دخترهای جوان و قشنگ مثل پروانه به اطراف تان طواف میکنند !
مادموازل ! چنین صفت در شان من موجود نبوده بلکه شما دارای آن هستید! شما نه تنها با چشمان خود بلکه با کلمات هم با من مزاح مینمائید .
من مزاح میکنم؟.. بچه مناسبت !.. حقیقت را میگویم هیچ شبهه نیست که درینجا خوش همه می آئید !..
اگر من این لطیفه تان را باور کنم چه فائده خواهد داشت که همه مرا پسند نمایند ؟ .
گفتید چه فائده دارد؟.
طبیعی !..
آیا شخصی را که همه دوست بدارند برای او در دنیا از ان بزرگ تر سعادتی موجود هست؟.
مادموازل ! بنظر من يك سعادت بزرگی نخواهد بود.. محبوب همه شدن و در انظار همه گرم جلوه کردن خیلی خوب و گوارا است. اما بشرطیکه طرف مقابل هم همین حس را داشته باشد!..
یعنی !..
یعنی باید دوست داشته باشی و بعد طرف دوستی قرار بگیری.
پس بکار آغاز نمائید... وقت را ضائع نکنید... به بینید که امشب شما را به صالونی آوردم که تمام دوشیزه گان قشنگ ! برائیل در ان جمع شده و تمام چشم های پر هیجان و آرزو بطرف شما دوخته شده است ، در بین دود های سگرت این دختران جوان و قشنگ را تماشا نمائید ...
تام در همین فرصت يك دختر قشنگ خرمائی رنگ که موهای آن در خلال اشعهٔ زر تار مشعل صالون رنگ طلائی را بخود گرفته بود به آنها نزديك شد! ماریورا سخن خود را تمام کرده نتوانست ... دختر نووارد در حال بسخن شروع نمود...

-۸۱-


عشق و وظیفه یا شب اخیر

اووو ماريورا!.. بازترا باكاپيتان يكجامی بینم نمیدانم چه صحبت دارید و ازچه
بحث مینمائید؟.. بس است بسیار با هم نشسته و صحبت کرده اید برای امشب او را بما واگذار
شو!... بی انصافی مکن!..
ماریورا جواب داده نمیتواند... زیرا دختر موطلائی در حال از بندهای دست کاپیتان
گرفته و میگوید:
بیائید ببینید که مهتاب دانوب چقدر قشنگ است کمی بیائید تا با شما از برنده
های صالون ستاره ها را تماشا نمائیم.
از بند دست کاپیتان محکم گرفته و کشان کشان او را میبرد!..
ماریورا در عقب برگهای گلدان لیمو تنها مانده است!.. موزيك دوام دارد...
دختر موطلائی باكاپيتان گردش میکند و میگوید:
چه اندازه چشمان شما سیاه است. خیال میکنم در شب تاریکی می بینم.
مادموازل غالباً چشمان سیاه خوشتان می آید؟..
خیلی و خیلی بسیار!..
دختر لبان خود را بطور شوخی پیچ و تاب داده میگوید:
حقیقتاً مرد قابل دوست داشتن هستید!...
ضابط بحال دهشت می پرسد:
چه گفتید؟..
میگویم که حقیقتاً يك مرد لایق دوست داشتن هستید!.. دروغ است؟.. چرا اینطور
بحیرت مانده اید؟..
حیرت من جز این نیست که بگویم در ملك ما دختر ها با مردها باین صورت
سخن نمی زنند!..
چرا سخن نمی زنند؟..
آنها چنین سخنان را عیب می شمارند!
الله... الله!.. يك دختر جوان بکسی که خوشش می آید حق ندارد که به آواز خوشی

-۸۲-


عشق و وظیفه یا شب اخیر

خود حرف بزند؟..
نمیدانم !..
شما بيك زنی که خوشتان می آید گفته نمیتوانید ؟
من جنس دیگری هستم مرد هستم!
به عقیده شما اگر مرد باشد ضرر ندارد و اگر زن باشد گناه هست؟.. چه يك عادت غریبی..
در آن سر زمینی که شما هستید خداوند در حین خلق کردن انسانها به زنان جدا و بمردها
علیحده حق داده است ؟..
خوش داشتن يك زن و مرد در جمعیت ما تنها عبارت از يك ایضاح و درخواست زنا
شوهری است . حتی دخترهای ما این را هم برای خود شرم دانسته و اکثر شان
نمیگویند !..
خیلی یک چیز عجیب است... اگر زن نمیخواهد شوهر نماید در آنوقت!
پس در آنوقت چرا با آن مرد معاشقه میکنند؟.
شاید از برای ساعت تیری !...
مادموازل برای ساعت تیری گفتید اینک آنهم بما ممنوع است!..
دختر جوان رومن میخندد و میگوید :
برای مردها هم منع است؟
جانم، چرا درین کار متمادیاً مردها را داخل میسازید حال آنکه ما و شما از زن ها
بحث میکنیم!..
دفعة دختر دستهای خود را از سرشانه کاپیتان برداشته و با انگشت های كوچك
خود از بند دست های او محکم گرفته و بگوشه او را با خود می برد و آهسته
میگوید!
بیائید کاپیتان که پنج دقیقه با هم حرفی بزنیم. در هر حال صحبت باشما از رقص
بهتر و خوش آیند تر است ! ...
هر دوی شان رفته در بالای قالینهای که بدیوار نصب شده بودند که کردند دختر
-۸۳-


عشق و وظیفه یا شب اخیر

با چشمان خود طوری وانمود می‌ساخت که معلوم می‌شد می‌خواهد با کاپیتان شوخی کند و عشق ببازد از گوشه چشم بسوی او دیده میگوید:

- حالا بگوئید که در زیر این چتر نیلگون همه ما در حقوق ذاتی خود مساوی هستیم یا نه ؟
- طبیعی .
- بالاخره اعتراف هم می‌نمائید که تنها مرد بودن شما و زن بودن من از اسرار خلقت است؟..
- بلی !..
- برابر بزرگ شده، برابر تربیه شده و به سعادت این جمعیت مسرور و به مصیبت شان مضطرب میشویم ؟..
- خیلی خوب !. همینطور است.
- شما را هم در مکتب می‌سپارند ، ما را هم به مدرسه تحویل میدهند. ما و شما مکلف هستیم تا سنین ٢٥ عمر خود از صبح تا شام در گلاس های متعددی وقف آموختن علم نمائیم ما همه مجبور میشویم هزار گفتارهای نافع و سودمند معلمین خود را گوش کرده و آنرا بهر صورتی هست حفظ نموده و بحافظه بسپاریم آیا همین طور نیست؟ تا به اینجا می بینیم هر دو جنس بدبخت مساوی بوده و حق و صلاحیت را مالك هستیم !..

بعد ازین کلمات از گوشه چشمان خود دزدیده و با نزاکت مخصوص بسوی کاپیتان متوجه شده میگوید:

- اينك بعد ازین سن وضعیت تبدیل میشود ... بدون شبهه که مهم ترین و بدترین و سوزنده ترین دوره جوانی بین سنین هجده و بیست و پنج است. طبیعی که انسان درین دوره پر آشوب در وجود خود آتشی شعله ور می یابد و حتی سوختن مغز استخوانهای خود را حس میکند. در همین دوره است که عاشق شده میتوانید دوست داشته و دوستی کرده میتوانید !.. باز در همین سن و سال است که آرزوهایی دامنگیر شما میشود که منبع آن را

- ٨٤ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

نمیدانید و مجبور میشوید آن آرزوهای خود را بدون اینکه عاقبت کار را بدانید پیروی نمائید . آیا حقیقت ندارد؟ و تو قبول نمیکنی؟
ـ بلی قبول میکنم! ..
ـ پس اکنون راست بگوئید! هنگامیکه پرده های یك اطاق را انداخته و در تاریکی آن اولین دفعه خانمی را در آغوش می کشیدید چند ساله بودید؟ ..
ضابط خنده کنان میگوید :
ـ ما دموازل !.. از من چیزهای می پرسید که بشما ربط ندارد!
ـ قسم میخورم آنوقت هنوز سن هجده را اکمال نکرده بودید ، همین طور نیست ؟
دختر مثل يك ماشين اتوماتيك متمادیا میگوید:
ـ آیا شما همان روز که تا آنوقت هیچ نشنیده بودید و هیچ ندیده بودید وقتیکه ازین مهربانی برفقای تان میگفتید آیا شما را جنایت کار بزرگ گفتند و بمثل چنین آدمی برویتان دیدند؟.. آیا قهر شدند ؟ آیا عیب شما را ظاهر ساختند ؟. خیر... پس چرا در صورتیکه عين حق وعين صلاحت را مالك هستیم اگر از هزار يك كار جزئی مثل شما مردها اقدام میکنیم ما را مسئول قرار میدهید ؟.. آیا جوانی، عشق دوستی، زندگانی همه تنها عاید به شماست ؟... تنها شما میشنوید ، تنها شما دوست میدارید ، تنها شما حس میکنید ، تنها شما مطمئن میشوید ؟... وقتیکه نوبت بما رسید تنها زحمت و اضطراب آن می ماند همین طور ؟ . من درین هر دو جنس هیچ يك فرقی مشاهده نمیکنم... چیزیکه شما ئیدماهم هستیم!... زیرا خوب حس میکنیم روزهای عمر میگذرد و کم کم پیر می شویم و روزی می آید که خواهیم مرد و از زندگی شیرین چشم خواهیم پوشید و بار دیگر در زیر این قبه نیلگون نخواهیم آمد!
دختر درینجا لحظه لب می بندد بعد از آن لبان قرمز خود را خنده کنان پیچ و تاب داده میگوید.
ـ شما مانند باد در هر جائی بخواهید بمیل خودتان رسیده میتوانید صرف برای اینکه جنس مرد گفته میشوید حتى كوچك ترین حقی را برای ما و در مورد طبقه زنان قایل نمیشوید میخواهیم از همه گفتنی های که در قلب در د رسیده طبقه زنان از کردارهای زشت و ظالم

ـ ٨٥ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

های شما مردان زخمها تولید کرده است صرف نظر کرده کوتاه بشما آقای
کاپیتان بگویم که باید شما طبقه مغرور وخودخواه مساوات در هر چیز را مدنظر گرفته ودر
موجودیت طبقه نفیس تری که بنام زن یاد میشود بیشتر حق بین شوید و آنها را از نقطه نظر
خلقت با خلقت خودتان مساوی و يك رنگ و ذی حق بشناسید. شما باید در كوچك ترين
تفرعات از مساوات کار بگیرید .
دختر بعد از گفتار خود دستش را به شانه کاپیتان که غرق تفکرات خود بود
گذاشته و میگوید :
جناب کاپیتان فهمیدید؟ آیا ندید وقتیکه گفتم شما یکی از همان تیپ مردانی هستید
که قابل دوستی میباشید چگونه حرکات واوضاع من بی ساخت وطبیعی بود؟
کاپیتان از گفتار دختر رو من لبخندی کرد.
چرا می خندید ؟
میخواهم از شما چیزی بپرسم، اما شرمم می آید!.. واقعا این سوال كلاسيك خيلی قدیمی
است ولی اکنون موقع آن است !..
بپرسید ، بپرسید. شرم نکنید !..
آیا اطفال شما بکدام صاحب عقل ادعای پدر بودن کرده میتوانند ؟..
دختر هم خنده کنان میگوید :
پسرانی را که ما بدون خوف و ترس تولد میکنیم بشوهرانی حق پدری میدهند که
بمادران شان خیانت نکرده و از حق مشروع خود تجاوز نمی نمایند.
درین وقت مادموازل ماریورا از زاویه برنده دور خورده با آنها نزديك شده و خنده
کنان به کاپیتان خطاب میکند :
آقای کاپیتان چقدر صحبت شیرین دارید!.. اشخاصیکه شما را می بینند گمان
میکنند از سالها با هم دوست میباشید حتی رقص راهم فراموش نموده اید!..
ضابط هم در حال بطرف ماریورا می بیند :
با مادموازل در مسئله پیچیده بودم !!.
خوب ! آیا کدام مسئله قابل بحث بود؟
دختر رو من بطرف مار یورا دیده میگوید:

- 86 -


عشق ووظیفه یا شب اخیر

يك مسئله قابل مزاح نیست ماریورا .... بعد روی خود را بسوی ضابط کرده واورا
به اشاره سرسلام داده و آهسته تر میگوید:
آقای کاپیتان آیا بار دیگر رقص خواهیم نمود؟..
بلی مادموازل!
دختر جواب مثبت گرفته و در بین رقاصان از چشم پنهان میشود...ماریورا و کاپیتان
در گوشه دیواریکه باقالین های سرخ تزئین یافته تنها می مانند...ماریورا در حالیکه
خودش را بی تشویش نشانداده و هیجان خود را پنهان میدارد به کاپیتان
میگوید :
چطور، خیلی دختر شیرین وهوشیار است!؟..
اگر شما را نمی شناختم شاید !...
کاپیتان! رجامیکنم بازشروع ننمائید!..
مادموازل ماریورا جرا بمن...
به شما میگویم باز لب بسته و بیشتر سخنی بمیان نیاورید ...
بعضی اوقات آنقدر بی رحم، آنقدر بی انصاف میشوید که!..
ماریورا مثل اینکه سخن ضابط را نمی شنود لبان قرمزی خود را ازهم باز و بحالت
خندانی تکرار می نماید:
بشما میگویم که ازین سخنان بیجا بگذرید!..
بعداز آن سر خود را بلند کرده بمو های آشفته ضابط دیده و به چشمان او
خیره میشود :
فاروق بی، غرور ظفرو شعله های بزرگی امشب در دیده هایتان دوام دارد ... امشب
بقلوب تمام این دخترهائیکه صالون را پرکرده اند راه یافته اید!..
حاکم شدن بتمام قلب های این دختران جوان چه بدرد میخورد مادموازل ! بشما
میگویم که کوچكترین الطاف يك خانمیکه من اورا انتخاب مینمایم برای من بهترو
مرجع تر از تمام محبت دخترانیست که در اینجا و درخارج وجود دارند!...
کاپیتان ! از شمارجا میکنم بگوئید که این سخنان بیموردرا کی به شما یاد داده
است؟.. شما عسکر هستید یا يك...

-۸۷-


عشق و وظیفه یا شب اخیر

در همین وقت صدای باریک خانمی بلند میشود که میگوید:
کاپیتان ! کاپیتان! بیائید که باشما رقص نمایم !...
دختر قد بلند، کمر باریک، گندم گونی که بدخترهای قشنگ افسانوی تاریخ
قدیم شباهت دارد، با پیراهن سفید دراز ابریشمی خویش بسرعت نزد کاپیتان آمده
و از بند دستهایش محکم گرفته با اجازه دموازل ماریورا !... گفته او را در حالیکه هیچ
مقاومتی نمیتواند با خود در صالون میبرد . موزیک آهسته آهسته یک والس ویانه را
میزند... دختر فوری دست خود را بشانه ضابط گذاشته و برقص ادامه میدهد.
مادموازل ماریورا در همان جای سابقه خود عقب گلدان نهال لیمو تنها مانده است.
دختر قد بلند ، کمر باریک، چشمهای خود را بچشمان ضابط دوخته دامن خود را در هوا
کرده دور میخورد و میگوید:
کاپیتان چه اندازه خوب میرقصید !!..
رقص مرا توصیف کردید ما دموازل ؟..
آیا دیگران هم چنین تعریف کرده اند؟
درینجا عادت ظاهری همین است !...
من حقیقتاً جدی میگویم که در حیات خود چنین رقص پر هیجان را
بخاطر ندارم !..
ضابط خندیده میگوید:
مادموازل، خواهشمندم بگوئید که آیا تمام دخترهای رومن مثل شما شوخ میباشند؟..
دختر وضعیت خود را نباخته گفت:
تقریباً کم و بیش همینطور !..
راست نگفتید مثلاً من بعضی دختران رومن را می شناسم که هیچ شوخ نیستند !...
دختر چشمهای خود را بلند کرده و بانگاه معنی داری بطرف ضابط دیده
میگوید .
اوهه۰۰۰! آیا غیر ماریورا دیگر کسی شده میتواند؟.
از کجا میدانید که او شوخ نیست؟
من پوره واقفیت دارم !.. زیرا در خانه آنها بسر میبرم !

-۸۸-


عشق و وظیفه یا شب اخیر

دانستن در خانه آنها دلیل شده نمیتواند که بگوئید دختری بی آزار پست شما باید
در قلب او جا بگیرید تا بتوانید شوخی و یا جدی بودن او را بخود
معلوم نمائید!
- مادموازل طوریکه خیال میکنید در قلب او مقامی را احراز کردن آسان کاری
نخواهد بود.
دختر چشمان خود را بچشم های ضابط دوخته میگوید:
- جناب کاپیتان! چنین معلوم میشود شما عاشق باشید!
- هنوز معلوم نیست مادموازل!
- از خاطر او با من چنین می رقصید؟..
- چطور می رقصم؟..
- می ترسید که بازوان خود را بکمرم به پیچید!...
- می ترسم؟.. و برای چه؟..
- طبیعی از سببیکه او خواهد دید!.
- اوکیست؟..
- ماریورا!
- شما دیوانه هستید! اظهار این کلمات برای چیست؟
موزيك خلاص شده و کف زدن شروع میشود
- اجازه میفرمائید که شما را تا جای تان برسانم؟..
- این عجله برای این است كه يك آن اولتر نزد ماریورا برسید؟.
- مادموازل!..
کاپیتان دختر را نزد مادرش برده در حال پس میگردد. میخواهد بزودی خودش
را نزد ماریورا که بارئیس بلدیه مشغول صحبت است برساند که دو دختر جوان دیگر
بمقابلش می آیند...
دختر گندم گونی با چشمان آبی ، موهای مجعد، خیلی شوخی در حال پیش آمده دست
های خود را بشانه ضابط میگذارد و میگوید:
- آقای کاپیتان از این معلوم میشود که در مملکت شما زنها به مردها تکلیف
... 89 ...


عشق و وظیفه یا شب اخیر

رقص میکنند !..
کاپیتان بدون اینکه چیزی بگوید مجبور میشود با دختر بر قصد دختر در حال رقص میگوید:
- اگر ما چشم سفیدی نکنیم شما هیچکدام ما را تکلیف برقص نمیکنید !..
- صرف از سببی است که خوب رقص کرده نمیتوانم !
- شما رقص کردن را نمیدانید ؟ . ولی بر عکس مانند برگ بیدیکه باد آنرا بحرکت میاورد دور می زنید ! .
- مثل برگ بید ؟..
- بلی !..
- غالبا درخت بید را خیلی دوست دارید ؟.
- مقصد چیست ؟ .
- از اینکه دیگر چیزی نیافتید که بمن شباهت بدهید !..
- بلی حقیقتا درخت بید را دوست دارم ، از بردن اسم درخت بید خاطرات خیلی زیاد مرا بخود مشغول می سازد .
- راست میگوئید ؟
- بلی خاطرات خیلی عمیق !..
دختر خاموش شده سپس آه عمیق کشیده میگوید :
- ملاقات ما زیر درخت بید بود .
- یکدیگر خود را بسیار دوست داشتید ؟ ..
- خیلی بسیار !.
- پس چرا جدا شدید ؟
- مجبور بجدائی شدیم !..
- او کسی دیگر را دوست داشت ؟..
- خیر او کس دیگر رانی ، بلکه کس دیگر او را دوست داشت !..
- مانع نشدید ؟..

- ٩٠ -


عشق ووظیفه یا شب اخیر

ـ مانع شده نمیتوانستم زیرا او قبل از من با او ازدواج کرده بود!..
ـ آها فهمیدم ، یعنی از خود زن هم داشت .
ـ طبیعی!.
ـ طبیعی؟؟
ـ بلی طبیعی ! . . يك دختر بايك مرد مجرد چطور شوخی کرده
میتواند ؟ .
ـ نفهمیدم !
ـ میگویم : آیا یك دختر جدی بايك مرد مجرد گاهی شوخی کرده
میتواند ؟!..
ـ ها ازین معلوم میشود که درینجا دختر های جوان با مرد های متأهل شوخی
می نمایند !..
ـ البته جانم! اینرا نمیدانستید ؟
ـ هرگز !..
ـ در مملکت شما اینطور نیست؟..
ـ خیر در مملکت ما دختر های جوان به مرد های زبدار هرگز معاشرت
ندارند ! . .
ـ پس چه میکنند؟..
ـ چه میکنند، در وقت مساعد شوهر می نمایند!..
ـ اگر نخواهند شوهر کنند؟.
ـ آنوقت رفته بيك گوشه می نشینند!..
موزيك تمام میشود وهمه کف میزنند ضابط خود را خم کرده میگوید :
ـ مادموازل به بینید چشم های مادرتان بما متوجه است بیائید برویم !......
بعد از آنکه ضابط دختر را بمیزش میگذارد می ترسد مبادا دختر دیگری در راه او را با خود
بمیرقصاند. از گوشه گذشته نزديك میزیکه ماریورا نشسته است می آید. در همین فرصت
ماريورا بايك نفر آدم قد بلند موزرد ، بروت باريك نشسته صحبت دارد. ضابط نزديك

ـ ۹۱ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

شان ایستاده میشود و دختر با وضع آرام میگوید:
ـ: او.و. جناب کاپیتان آمدید؟
بعد فوری روی خود را بسوی مقابلش گردانده و بزبان آلمانی میگوید:
ـ: فاروق بی خیلی خوب المانی حرف میزند!..
موسیور بورژگوی مهندس !..
ضابط ! .
ـ: مشرف شدم افندی!..
ماریورا باز پشت خود را بطرف کاپیتان دور داده و با مهندس بصحبت خودشان ادامه میدهد .
درین فرصت جوان دیگری نزديك شان آمده میگوید:
ـ: میتوانم با مادموازل ماریورا رقص کنم؟
ـ موسیو پولنسکی ! ماتم دار هستم معافم دارید:..
آن مرد آه به بخشید! گفته و جدا میشود .
دختر هنوز با مهندس صحبت دارد ضابط بعد از دقیقه پاهای خود را بيك دیگر زده میگوید :
ـ: با اجازه شما مادموازل ماریورا !.. و میرود ...
ـ: کجا میروید ؟ ..
ـ: با یکی وعده رقص داده بودم !..
ـ کاپیتان کمی سرم درد میکند. من هم میخواهم بروم!.
ـ اگر میل دارید بفرمائید !..
مادموازل ماریورا مهندس را به اشاره سر سلام داده با کاپیتان روان میشود... بطرف چپ بالای کوچ و آرام چوکی عمۀ ماریورا و صاحب خانه نشسته اند ماریورا نزديك عمۀ خود رفته میگوید :.
ـ: عمه جان ، اجازه میفرمائید برویم، زیرا سرم درد میکند؟..
صاحب خانه در حال از جای خود بلند شده و به نزاکت اظهار میکند !
ـ: اوووه حضور داشته باشید. هنوز خیلی وقت است!..

_۹۲_


عشق و وظیفه یا شب اخیر

ـ : موسیو پو پسکو مساعده بفرمائید صحتم خوب نیست ..
ـ : واه واه دفعتا شما را چه شد ؟..
عمه ماریو را از کوچ بر خاسته و صاحب خانه بطرف دختر دور خورده
میگوید :
ـ : ماد موازال ماریورا آیا کاپیتان را هم با خود می برید ؟ ..
کاپیتان فوری به جواب می پردازد :
ـ : اگر اجازه بفرمائید با آنها رفاقت نمایم خیلی خوب میشود :
ـ : من خود م با آنها میروم از شما خواهش میکنم بمانید، زیرا هنوز خیلی
وقت است ! ..
ماریورا فوری روی خود را بسوی کاپیتان دور داده میگوید :
ـ : فاروق بی شما اگر آرزو دارید ماند ه میتوانید . ما همرا ه مستر پو پسکو
میر و یم .
ـ : خیر ! اجازه بدهید که من هم بیایم ، زیرا خیلی خسته شده ام. علاوتاً باید فردا صبح
وقت برخاسته کار کنم .
از شنیدن این کلمات در چشمان دختر شعاع مسروریت تابیده و لبانش بحرکت
آمده گفت :
ـ : شما خودتان بهتر میدانید ... گفته روان میشوند ...

ساعت ۱۲ شب نزديك است .
عمه ماریورا در گوشۀ بالای کوچ بخواب رفته است . ماریورا با کاپیتان نزديك بخاری
نشسته چای مینوشند . آتش در بخاری میسوزد . مهتاب شعاع نقره فام خود را از پنجره ها
بداخل اطاق نثار کرده است ...
ـ آقای کاپیتان ! امشب وقت شما خوب گذشت ؟ ...
کاپیتان گرفته خاطر است، به سوالات ماریورا جوابات کوتاهی میدهد ...
ـ ماد موازال ، آنقدر بسیار نی !...
ـ وقتی که با دخترها میرقصیدید آنقدر صمیمی و با حرارت سخن میزدید که اگر کسی

_ ۹۳ _


عشق و وظیفه یا شب اخیر

از دور میدید حکم میکرد بهمه شان دل باخته اید !..
- هر کس برای فکر کردن آزاد است !..
- نمیدانم که به آن دختر اخیری که بازی نمودید بچشم هایش دقت نموده اید یا نه؟...
او یکی از قشنگترین دختران اسرائیل است مخصوصا چشمان او درخشندگی و جذابیت
درجه اول را احراز کرده است !..
- هیچ بفکر تمیز خوبی و زیبائی او نبودم !..
ماریورا دفعتاً سر خود را بلند می کند و بحالت عصبیت بسوی گاپیتان دیده
و میگوید :
- رجا میکنم بگوئید شما را چه شده است جوابهای عکس سوالات من از چه رهگذر
است؟.. اگر بی خواب هستید لحاف را بالای خود کشیده بخواب روید !..
- خیر بی خواب نیستم ولی اعصابم کمی خراب است !..
- پس راحت نمائید تا خواب شوید !.
- خواب ندارم !..
- اگر خواب ندارید به بستر خود افتاده کوشش نمائید بخواب
بروید !..
ضابط لحظۀ چشم های خود را بلند کرده میگوید :
- گمان میکنم که امشب تنها اعصاب من خراب نباشد ، شما هم به اندازۀ من عصبی
دیده میشوید !..
- شما این عصبیت را برای من بهانه میتراشید .
- خیر حرف من ساخته گی نیست ، بلکه شما مرا خسته گمان کرده اید ، کلمات
امشب خوب رقصیدید ، ساعت تیری کردید به دخترها عاشق شدید ، این همه را بطور
کنایه میگوئید !..
- آیا من کنایه میگویم؟.. شما دیوانه شده اید !.. بمن چه ، چرا بشما کنایه بگویم؟..
هر قسمی که میخواهید تفریح کرده میتوانید ؛ بحرکات خود آزادید !.. ولی همینقدر که
بشما همراه رفته بودم و در آنجا يك لحظه تنها ماندم . میخواستم که آنرا بخاطر تان
بیاورم !..

-٩٤-


عشق ووظیفه یا شب اخیر
چشمان کاپیتان از حدقه بیرون برآمده میگوید :
- ها! درین بابت کاملا حق بجانب هستید زیرا اگر من دست خود را نمیگرفتم، غالباً در بیرون می ماند !..
- نمیدانم چه میخواهید بگوئید ؟..
- آن شخصیکه مهندس میگفتید یا هرکسی که بود، وقتیکه با آن شخص سخن میزدید خودرا نی ، حتی دنیارا فراموش نموده بودید!...
- کاپیتان رجا میکنم !...
- چرا قهر میشوید ، دروغ میگویم ؟، هیچ نمیفهمیدید که آیا در نزديك تان شخص دیگری هم است یاخیر؟.. شخصی را که همراه خود بآنجا برده بودید کاملا در زاویهٔ فراموشی گذاشته وسرگرم قصه های خود بودید .....
دختر سخن او را بریده میگوید :
- خوب شد درین باره بحث میکنید پس باید نزاکت وقواعد آنرا بشما خاطر نشان نمایم! بشنوید :
دختر ماتم داری را که با هیچ کس رقص هم نمیکرد در صالون بزرگ عقب گلدان لیمو تنها گذاشتید . وهرکسی که پیش رویتان آمد ، با او هم آغوش شده ورقصیدید. گمان میکنم که این وضعیت شما چندان وضعیت خوب نبود!...
- درین زمینه تماماً حق دارید ، ولی قباحت از من نیست که در اصلیت شما....
- چه میگوئید؟.
- میگویم که دخترها درینجا بزور رقص می نمایند !.. هیچ سخن را نمی شنوند هیچ کلمۀ گوش نمیدهند !.. از دست انسان گرفته او را کشان کشان می برند ! . .
- ها صرف همین مسئله باقی بود که بگفتن آن اقدام نکرده بودید! آیا لازم بود که برای رقص تفنگچه می کشیدند ؟..
- این هم لازم نبود اما حرکات غیرطبیعی می کردند، در وقت رقص تمام وزن خود را بالای شما انداخته ، اعلان عشق وشوخی میکردند...
- حال آیا متیقن هستید که تمام دختران بمحض دیدن عاشق شما شده وبشما

_ ٩٥ _


عشق و وظیفه یا شب اخیر
دل داده اند ...
ـ قطعا ادعا نکرده و نمیکنم!.. ادعا برای حصول يك غايه كرده میشود من اکنون پوره حس میکنم یکی ازین دخترها نتوانسته است اثری بمن بیندازد .
ـ من میگویم که قباحت در آنها است که چرا شما را مهمان دانسته و نزاکت کرده اند !.
ـ یعنی میگوئید باین صورت خوب کاری کرده اند؟..
ـ البته که خوب کردند ! . . يك مهمان بیگانه با نزاکت پیش آمدن وظیفه است .
ـ پس چرا شما قهر و عصبی میشوید؟.
ـ کی؟ من عصبی و قهر میشوم ؟.
ـ طبیعی شما قهر میشوید !.. از آنجائیکه رقص بزور با مردم و هرگونه حرکات درینجا قاعدۀ نزاکت شمرده میشود پس در صورتیکه تنها ماندید چرا قهر میشوید ؟.
ـ من قهر ندارم!.. بفکر شما چنین آمده است. محض برای اینکه پنج دقیقه با شخصی ملاقات کردم سبب عصبیت شما شد !.
کاپیتان و ماریورا در عالم دیگر بودند. حقیقتاً مانند دو عاشق که رشك ببرند با هم جنگ و جدل داشتند هر دو عاشقان جدی بوده و اعصاب هر دوی شان در حقیقت صدمه دیده بود و متمادیا از اثريك حس داخلی مشاجره داشتند. کاپیتان پس از لحظۀ کمی بخود آمده شروع نمود بخندد . در چشمان او شعله های فرحت زبانه کشیده بود. ماریا از خندۀ کاپیتان بیشتر بقهر شده و میگوید:
ـ چرا می خندید ، آیا درین جا کدام چیز مضحك ديده ايد؟.
ضابط خندۀ خود را دوام داده و با يك آواز ملایم میگوید:
ـ مادموازل ماریورا، آیا بفکر این هستید که با هم جنگ میکنیم؟..
دختر فکر خود را جمع کرده با هیجان غریبی میگوید:
ـ جنگ میکنیم؟..
ـ بلی ! ولی آیا میدانید برای چه جنگ میکنیم ؟...

-٩٦-


عشق و وظیفه یا شب اخير

ماجنگ نکرده ایم بفکر شما همین طور میرسد !..

خیر خیر جنگ میکنیم و مثل دو نفر که یکدیگر خود را دوست داشته و بید یگر
رشك ميبرند ساده تر میگویم ما نند دو نفر عاشق دیوانه جنگ میکنیم ..
كاپیتان محقق شما دیوانه شده اید برای چه بشمار شك ببرم؟..
نه تنها شما بلکه من هم در خود نسبت بشما احساس رشک میکنم!..
بی خوابی و خستگی امشب حواس شما را پریشان ساخته است ! سخن های خود
نمی فهمید. خواهش میکنم زودتر رفته و استراحت نمائید!..
چشمان ضابط که از فرط سرور می درخشید به چشمان دختر متوجه شده و بيك آواز
لرزان و شیرین میگوید :

خیر، من بسخن خود خوب میفهمم مسلم است که ما با يك ديگر خودرشك
میبریم ماریورا ..
خواهش میکنم آرام باشید بفکر تمیز سخن خوب و بد خود نستید بكدام حق و
بكدام جسارت مرا چنین خطاب میکنید؟..
ضابط طوریکه سخنان او را هیچ نشنیده باشد حرف خود را دوام داده
میگوید :
ماریورا چیزیکه از روزها در دل ما آتش افروخته بود و وجود ما را میسوختاند
امشب از بین دو لب ما خارج میشود !..
رجا میکنم مرا تنها بنامم خطاب نمائید..
دختر مستقیما بطرف پنجره میرود ضابط با يك هيجان فوق العادة
میگوید :

ماريورا ...

خاموش فاروق بی عمه ام را بیدار میکنید ! امشب شما را چه شده که حرکات طفلانه
می نمائید ...

ضابط هم آهسته آهسته با نوك پنجه های خود بطرف پنجره میرود ... ضیاء
نقره فام مهتاب از طرف پنجره بالای موهای سیاه و دراز دختر تا بیده مانند
ستاره میدرخشد.

-۹۷-


عشق و وظیفه یا شب اخیر

- ماریورا !..
- اگر يك کلمه دیگر بگوئید در حال ازینجا خواهم رفت !..
در اطاق يك خاموشی عمیقی حکمفرماست هیچ صدائی شنیده نمیشود. هر دویشان پیشمانی های خود را به آئینه های پنجره چسبانده مهتابی را که در بالای دانیوب بلند شده میرود تماشا میکنند !.. شب خیلی ساکن و بی صدا ، هوا هم ملایم است !..
- ماد موازل ماریورا ، میل دارید چند دقیقه به برنده برویم ، به بینید که چقدر يك شب خوب است ....
- خنک میخورم ...
از دور صدای زنگ ساعت که دوازده را اخبار میکند بگوش میرسد
- بالاپوش خود را بشما میدهم؟ .
- نمیخواهم !..
- چه میشود برای پنج دقیقه !..
- میگویم نمیشود !
- عذر میکنم !..
- آقای کاپیتان شما امشب خواب ندارید ... خواهش میکنم رفته استراحت نمائید !..
- چه میشود برای پنج دقیقه !... به بینید روی آسمان ستاره ها چطور می درخشند .
- میگویم ممکن ندارد نکنید که عمه ام بیدار میشود !..
ضابط در حال بالاپوش خود را از بالای چوکی گرفته بشانه های دختر می اندازد . خیلی آهسته دروازه را باز میکند ، دختر بحال عصبیت میگوید :
- فاروق بی ، عجب آدم معند هستید میخواهید تماما آرزوهای خود را عملی کنید !..
به برنده میروند ... تا جائیکه چشم کار میکند همه چیز برنگ ماه بنظر می خورد .
- ماریورا چه يك شب خوبی است ؟.!
- نمیدانم !..
- چرا اینقدر بخشونت حرف میزنید ؟ نسبت بمن در خود يك ذره احساس ترحم

- ۹۸ -


عشق ووظیفه یا شب اخیر

نمی كنید ؟
- فاروق بی ، بگوئید:
- مثل اینكه دیگر سلاح تهدید نداشته باشید هروقت را برفتن خود ازینجا تهدید می نمائید . گویا طر فی ضعیف اراده و فكرم را پیدا كرده اید ، حال در دست شما هستم !..
- كاپیتان !..
- اینك چپ میشوم !..
در افق دانیوب مهتاب بلند می شود چشمان آنها بطرف آسمان متوجه است. نه دختر چیزی میگوید و نه كاپیتان !!.
دقایق بسرعت میگذرد! . بالاخره كاپیتان آهسته آهسته چشم های خودرا بطرف دختر دور میدهد .. گوئی تمام ستاره های دانیوب در زیر مژگان های این چشمان آبی مستور است :
- ماریورا !..
باز ساكت می شود. در لب هایش قوة تكلم نمانده !..سر خودرا بسوی آسمانیكه ملیونها ستاره دران می درخشد بلند كرده میگوید :
- ماریورا، دیگر بس است، باید بمن گوش دهی و به سخنان من اعتماد نمائی.
- فاروق بی ! هرگز من به سخنان شما گوش نداده و اعتماد نمیكنم ، رجا میكنم خاموش باشید !..
- خاموش نخواهم شد!..
- كاپیتان بشما میگویم ساكت باشید !.. امشب زمین و آسمان و تمام اجرام فلكی ما را بيك رفتار بی شعورانه می بیند !.. به اندیشۀ خوب و بدچیزهائیكه میگوئیم نیستیم!.. يك وضع قبیحی را پیروی میكنیم !..
- يك دقیقه به سخنان من گوش دهید !..
- كاپیتان يك دقیقه خیلی زیاد است ، بلكه يك ثانیه هم به سخن شما گوش نمیدهم!.. و هم نباید گوش بدهم !.. شما ضابط اردوئی هستید كه هر آن برادران ما را برای تسلط بر مملكت ما میكشند !..

- 99 -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

دختر دفعتاً سر خود را بلند کرده با یک آواز متین میگوید :
— کاپیتان ! ما و شما دشمن هستیم ، و دائماً بدشمنی با هم مجبور
میباشیم ! . .
— خیر ما و شما دشمن نیستیم ماریورا ! حتی مملکت های ما هم با هم دشمنی
ندارند این وضعیت در اثر يك نوع پیش آمدهائی است که ما را مجبور به این
روش ساخته .
— هرچه میخواهد باشد ، ولی نتیجه يك سان است !.. فعلا شما جزيك دشمنی که با موزه
های خود در بالای خاك مقدس ما میگردید ، چیز دیگری شده میتوانید ؟ . . بمن
واجب است که از شما نفرت نمایم !.. وعذر میکنم بیشتر ازین درین راه کوشش ننمائید
وبگذارید این نفرتی را که نسبت بشما در خود حس میکنم محو نشود.
— ماريورا ! انسان بکوشش نمیتواند حس نفرت را نسبت بکسی در خود تولید
نمايد !.. شما غیر ازینکه خودتانرا بازی بدهید ، چیز دیگری هست ؟..
— نکنید، فاروق بي . يك عسكري كه صاحب شرافت ذاتی است نباید به دل يك دختر
بیچاره دست بزند !..
— ماریورا با وجود اینها، فراموش نكنی كه يك قوة خارق العاده که از ارادة
ما خارج است، ما را بيكدیگر نزدیک می سازد عشق ومحبت وطن ندارد ماريورا!..
-فاروق بی ـ تکرار میکنم !.. که ما نه حق دوست داشتن ونه حق محبت را با هم داریم
همه را بيك سو بگذاريم ، وضعيت فراموش نشدنی پدرم مرا وادار می سازد که از شما نفرت
نمایم ، وکوشش میکنم که نفرت کنم !.. چونکه .
دختر چشم های خود را بچشم های ضابط دوخته میگوید:
ـ چونکه امروز مملکتم ، حیثیتم ، غرورملی ومليتم در زیر پاهای شما آه وناله
میکند ! . .
— ماريورا این فکر تو غلط است!... ما برای گرفتن مملکت شما نیامده ایم ،چشم
ما در پی استیلای دائمی آن نیست این آسمان قشنگ ، این ستاره های درخشنده ، این
کوهها و تپه های زمردین که با برف مستور است و این دره ها و دریاها و بالاخره همۀ آن ها
از شما است !.. مادر مملکت شما طوریکه آمده ایم برمیگردیم؛ پس چرا ما با يك ديگر

ـ ۱۰۰ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

خود دشمن باشیم و در خود ایجاد نفرت نمائیم ! دشمن شما کسانی هستند که چشم شان به
مملکت شما باشد . ما دشمن نیستیم !..
در رخساره های ماریورا دو قطره اشک مانند مروارید می درخشد!
آه فاروق بی چرا ما و شما با هم معرفی شدیم !..
تکرار میکنم: عشق وطن و مأوا ندارد. و هیچ کدام اینها را نمی شناسد . دل هم
بمنزله سلطانی است که تحت هیچ اراده نمیرود !.. تو بگذار ماریورا چیز یرا که از مدتها
چشمان ما حکایت میکرد اکنون زبانهای ما هم ادا نماید !...
دختر در حالیکه روی خود را بطرف ستاره هائیکه در آسمان میدرخشد بلند
کرده میگوید :
کاپیتان بر و که استراحت کنیم طبیعت امشب ما را دست و پاچه ساخته، چیزهای غیر
عادی میگوئیم !..
ضابط دست های لرزان خود را دراز کرده میخواهد که بالای دست های دوشیزه
قشنگ بگذارد ولی دختر با هیجان دست های خود را پس کرده میگوید :
چه میکنید فاروق بی ؟..
در لب های ضابط یک آواز خفیف و لرزان :
ماریو را ترا دوست دارم !..
رجا میکنم کاپیتان بروید که خواب شویم !..
ضابط سکوت میکند ... بدون اراده سرش پائین می افتد چشمانش پر اشک
دیده میشود:
خوب است برویم !..
داخل اطاق میشوند ... چراغ خاموش شده بود در اطاق تاریکی خفیف است ... نوک
پنجه های خود را بزمین گذاشته راه میروند ...
عمه ماریورا بالای کوچ خواب است ... یک صدای خفیف شنیده میشود که
آهسته میگوید :
شب شما خوش کاپیتان !..
ضابط انگشت های باریک و گندم رنگ دوشیزه جوان را در بین دست های خود

- ۱۰۱ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

که مثل آتش می‌سوزد گرفته و فشار میدهد. بعد از آن آهسته آهسته انگشتانش را مستقیماً بطرف دهن خود برده دفعتا می‌بوسد ...
ـ چه میکنید کاپیتان دیوانه شده‌اید؟..
ضابط هیچ گوش نمیدهد، با لب‌های آتشین خود تکرار می‌بوسد و میگوید:
ـ شب شما خوش، ماریورا!.
هر دوی شان با قلب پر از مسرت و نشاط از دروازه خارج شده، بانوک پنجه آهسته آهسته هر کدام بجای خود میروند ...
ساعت، چهار صبح را اعلام کرد... همه بخواب عمیقی فرو رفته‌اند... هوا ملایم و باد آرام است. دروازۀ خانه را بشدت میزنند. صدای زنگ در نیز شنیده میشود. درین تاریکی صبح کی خواهد بود؟ کاپیتان بالا پوش خود را پوشیده به برنده می‌براید.
ـ کی هستی ؟..
ـ من احمد هستم. جناب کاپیتان پائین تشریف بیاورید!.
ـ چه خبر است احمدبی؟.
ـ زودتر بیائید!
ضابط با هیجان از اطاق خارج میشود... راهرو بکلی تاريك است؛ اينك صفه، بروی حویلی بالاخره بدهن دروازه رسیده و آنرا باز میکند:
ـ چه شده چه خبر است احمدبی ؟...
ـ دشمن از تمام اطراف نهر (سرت) به تعرض شروع نموده!..
ـ چه میگوئید؟..
ـ: بلی از نیم ساعت باین طرف تمام مواضع ما زیر آتش توپ‌های دشمن است... قوای بلغاری‌ها هم که بطرف جناح چپ بودند نظر به اطلاع تيلفونی قوماندان فرقه ٢٥ مقاومت نتوانسته عقب نشینی میکنند.
ـ ممکن ندارد!
ـ چطور ممکن ندارد؟... حتي يك غند سوار روسها مستقیماً بطرف جنوب روان شده

ـ ١٠٢ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

میخواهند که لوای آستریارا محاصره کنند..
ازین قراو بالای ابرایئل می آیند؟..
همین طور فهمیده می شود ... جناب کاپیتان وقت میگذرد... جنرال (کوس) منتظر شما است!..
- جنرال برخاسته؟..
بلی، از نیم ساعت به اینطرف در ریاست ارکان حربیه مذاکره است.
- پاشا کجا است؟.
پیش جنرال !..
پس حرکت شروع شده است ؟..
- حتی فرقه بدون شبهه حال داخل حرب است!..
تا پنج دقیقه دیگر میرسم !..
کاپیتان دروازه را بسته برمیگردد ... پیش روی زینه دفعتا سایه دو نفر دیده میشود... ماریورا وعمهاش در حالیکه استاده اند میگویند :
- چه خبر است کاپیتان؟..
ضابط سرخود را بطرف دختر دور داده .. بايك وضع مضطرب و صدای مهیب میگوید :
دشمن به تعرض شروع نموده سوارهای روس لوای اوستریارا مغلوب ساخته بطرف ابرایئل روان هستند !...
چشمهای آبی و اشك بار ماریورا دفعتا بطرف سقف بلند میشود ...
از بین لبهایش چند کلمه مثل اینکه دعا کند بگوش میرسد .
- خداوندا هزار بار شکر..
عمه ماریورا از فرط مسرت بگریه آغاز میکند... ضابط راست ایستاده است. رنگش تغیر کرده . در لبهایش خنده زهرآلود نمودار میشود . در حالیکه میخواهد داخل اطاق شود میگوید:
-وقتاکه باچشمهای اشکبارنزدخداوندشکران خودراادامینمائید توصیه میکنم اینقدر

- ١٠٧ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

عجله و مسرت نکنید.
چشم‌های خود را به چشم‌های دختر دوخته میگوید:
- زیرا در هیجان‌های بزرگ اندیشه هزیمت قوی‌تر میباشد. اینرا گفته دروازه
را می‌بندد..

-١٠٤-


حرکت به جبهه

بعد از يك ساعت ...
اولین امر جنرال (كوش) قوماندان عمومی اردوی دانیوب قرار آتی است:
ـ بایست تمام قوا تا وقت طلوع آفتاب به هر وسیله که بتواند بطرف جبهه
حرکت بنمایند ! ..
صبح است و آفتاب آهسته آهسته بالای دانیوب بلند میشود... در سرتاسر شهر شورش
و ولوله دیده میشود... راه ها، میدان ها، جاده ها، همه از عسکر پر است ... آواز طرم از هر
طرف شنیده میشود... تمام اهالی ایراثیل از عقب آئینه های پنجره های خود اطراف را
تماشا میکنند ...
ساعت از شش گذشته است ... در خانه میخائیلسکو ها هستیم ... کاپیتان باعجله
فوق العاده دروازه را باز کرده داخل حویلی میشود... بشتاب از زینه ها بالا رفته داخل
اطاق خود میشود ، یکنفر عسکر هم در حالیکه بکس بدست دارد آهسته آهسته از
زینه ها بالا میرود ...
اولین روشنی صبح از پنجره ها داخل اطاق میگردد...
ماریورا، مثل يك هيكل بی روح در راه رو استاده است... موهای سیاهش پریشان
رنگش پریده ... قلبش با يك هیجان فوق العاده میپرد.
عسکر هم مانند سایه از جلو دختر میگذرد و با قدم های آهسته بطرف اطاق کاپیتان
رفته و داخل میشود. ماریورا هنوز در راه رو متحیر ایستاده است... در وجودش قدرت حرکت
نیست... دروازه اطاق ضابط تا حال باز نشده است... دقایق با هیجان میگذرد يك... دو
سه... پنج... ده !. بالاخره دروازه باز میشود!. ضابط با لباس حرب بدهن دروازه ایستاد
است. دفعتاً با دختر چشم به چشم میشود، نه يك صدا است و نه يك حرکت!...
ضابط با آهستگی نزديك دختر شده دست خود را بطرف او دراز میکند:
ـ خداحافظ ماريا!..
ـ کجا میروید؟..
ـ میدان حرب!.
چشم های دختر پر اشك شده و از گریه خودداری کرده نمیتواند !.. اشك هائيكه از

-١٠٥-


عشق و وظیفه یا شب اخیر

چشمانش سر از پر میشود در پرتو روشنی صبح روی رخسارهایش می درخشد!.
ماریا چرا گریه میکنی ؟..
نمیدانم؟. از من چیزی نپرسید!..
ضابط دستهای كوچك دوشیزه جوان را در بین دست های سوزان خود میگیرد..
لبهای آتشین خودراروی انگشتان لطیف او گذاشته می بوسد و میگوید:
ماریا این اشكهائیكه از چشمانت میریزد مرا مسعود میسازد!.. حال ازینجا مانند
طفلی که مسرتش نامحدود باشد جدا میشوم خیلی سعادت مندهستم ماریا آنقدر سعادت مند
هستم که هیچ تصور کرده نمیتوانی!.
با دستهای خود موهای پریش دختر را نوازش میدهد.
به عمه ات سلام مرا بگو!. وعذر کن که مرا عفو کند!:. من به حرب میروم باز گشتن
مجهول است !.. خدا میداند که چه میشود!..
تکرار دست های دختر را میبوسد و میگوید:..
برو ماریا خدا حافظ...
میروید فاروق بی !.. بکلی میروید ؟
خیر ماریا انشاالله باز می آیم !..
دختر گریه کنان میگوید:
فاروق بی انتظار شما را میکشم ! . . برای شما و برادرم هر شب پیش خداوند
دعا میکنم !..
ضابط برای پنهان کردن دو قطره اشکی که در نوك مژگانش جمع شده است دست
خود را بلند کرده بروی پیشانی میگیرد. با يك آواز لرزان میگوید:
ماویورا ، آیا مرا عفو کرده ای ؟..
دختر ساکت مانده وجواب نمیدهد ...
بگو ماریا مرا عفو نمودی ؟.. تا با روح مستریح برو !..
دختر با وضع پرهیجان سر خودرا بلند میکند چشمهای اشك آلود خود را بچشمان سیاه
ضابط دوخته میگوید:
آیا میخواهید شمارا عفو نمایم؟.. خوب !..!..!..

- ١٠٦ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

يك قدم به ضابط نزديك میشود... در روشنی اول صبح كه از پنجره ها بداخل تابیده بطرف این مردكه مثل يك هیكل فولادی ایستاده است با ذوق و هیجان می بیند. بعد ازان بنوك پنجه ها بلند شده لب های یاقوتی رنگ خود را آهسته آهسته بطرف لبهای سوزان ضابط نزديك میكند و بمهرد نزديك شدن چشمان خودرا می بندد و خود را در آغوش او پرتاب میكند! دست های خود را بگردنش آویخته فشار میدهد!...
حال از تماس این دولب های سوزان يك صدای خفیف شنیده میشود و بس!...
بعد از يك دقیقه...
اكنون برو كاپیتان!...
لب های آتشین خودرا از لبهای سوزان ضابط دور میكند!.
ضابط، قوۀ تکلم ندارد! با افكار پرهیجان از زینه ها پائین میشود...
آخرین صدای دختر را از عقب ضابط میشنویم که میگوید :
كاپیتان دقت كن! نه اورا هدف قرار دهی و نه هدف او قرار بگیری از یرا نمیخواهم کشته شوی و نه او را بکشی!...
سر دختر دور کرده، چشمانش سیاهی میکند وجود ش مرتعش میشود وروی زینه ها می افتد مانند جسم بی حركت همانجا می ماند...

-١٠٧-


حرب

در جبهه هستیم... گلوله باری مسلسل توپهای دشمن سنگرهای ما را زیر و رو میکند روسها برای پس پا ساختن ما فوق العاده فعالیت میکنند ...
از ده ساعت باین طرف ساحل نهر (سرت) بین دود وغبار پنهان است. هیچ چیز دیده نمیشود راه های بین سنگرها تماما از زخمی ها و مرده ها پر است !.. بلغاری ها و آستریائیها تقریبا سه کیلومتر عقب تر موقع گرفته اند.. تنها فرقه ترك بمقابل دشمن مقاومت میکند تا حال يك وجب زمین اشغال شده را از دست نداده ایم!..
قوای توپچی آلمان فقط از دور با روسها مقابله می نمایند ، تمام بار محاربه بدوش عسکر ترك است !...

بعد از چهل و هشت ساعت

از سپیده دم تا حال پنج مرتبه دشمن مکرراً تعرض کرده گویا میخواهد بمقابل تمام موانع با دادن تلفات ابراائیل را دوباره اشغال نمایند! عسکر تازه دم روسی هم آن به آن برای معاونت عساکر روسی میرسد... بلغارها موضع خود را گذاشته با حال پریشان بطرف ابراائیل فرار می نمایند ... بيك غند عسکر آلمانی امر داده شده که جای بلغاری ها را اشغال کنند... يك قسمت قوای توپچی اوستریا هم پس پا شده و جای خود را بدشمن گذاشته اند ...
عساکر ترك مانند دیوار آهنین سنگر های خود را محافظه میکنند. دشمن با تمام قوت خود فشار آورده و میخواهد عساکر ترك را مجبور به عقب نشینی سازد. لهذا تمام سنگر های ما زیر آتش شدید خصم واقع است...
پس از چهل وهشت ساعت دیگر از شدت تعرض دشمن کاسته شده قوای روس ورومن نتوانستند فرقه های ترك را از جایش حرکت بدهند، اینست که به مقصود خویش نائل نشدند... معلوم میشود که تلفات زیاد داده اند. ساعت به ساعت تعرض خفیف تر شده میرود... صدای آتش توپهای ترك متمادیا بکوش میرسد!..

-- ۲۰۸ --


عشق ووظیفه یا شب اخبر

شام

ساعت ٩ شب است... سه روز، سه شب سرتاسر میدان حرب از آتش باری های
دشمن زیرورو شده بود. فعلا سکوت حکمفرما است ... شام یکی از روزهای برج
حوت است ... در آسمان قشنک ستاره ها می درخشد. نهر(سرت) وتپه های پر برف
اطراف را شعاع خیره رنک مهتاب شب های هفت و هشت روشن کرده ... بادهم
ساکت است ... در شهر ایبرائیل هیجان فوق العاده دیده میشود، تمام اهالی بکوچه ها
هجوم آورده بايك بی قراری منتظر خبر تازه میباشند، راه های ایبرائیل از موتر
های زخمی پر است!...

شب

ساعت ١٢ است... در سنگر هستیم... هرکس بالای وظیفه خود است، هیچ روشنی
دیده نمی شود... بايك هیجان واضطراب فوق العاده در تاریکی ظلمانی شب، صبح را
انتظار میبریم!...
درین اثنا تمام تیلفون های استحکامات زنگ میزند:
- آلو ... آلو ... آلو ...
امر قوماندان کل قوا :
«سپیده دم برای تعرض آماده باشید!.. در شب هرکس بالای وظیفه خود حاضر
باشد!، انتظار امرثانی را بکشید!.. »

صبح

ساعت سه وسی دقیقه است... در استحکام تولی هفتم توپچی دافع طیاره ترك داخل
میشویم... هیاکل اشخاصی که در تاریکی حرکت میکنند بنظر میخورد... از هر طرف
آواز بگوش میرسد... قوماندان که يك شخص ميانه قدوجسیم است عقب توپ بزرگی بيك
سنگ تکیه داده با چشمان خواب آلود وخسته خود بطرف فاروق بی دیده
میگوید :
کاپیتان! تعرض عمومی بساعت شش شروع میشود؟..

- ١٠٩ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

- بلی !..
- حال ساعت چند است؟..
- پانزده دقیقه کم چار!..
- پس باید زیاد از دو ساعت انتظار بکشیم !..
- بلی !..
- گمان میکنم المانها میخواهند بالای قوای روسیه حمله شدید و آتش باری
خوبی اجرا نمایند !..
- همینطور معلوم میشود !..
- دعا کنیم که اوستریائی ها هم مثل بلغارها پس با شوند ! . و الا بازهم بار آنها
بدوش ما می افتد !..
- متأسفانه هر وقت همین طور میشود !..
- میدانی کاپیتان که نسبت به پیلوت های روس هوا بازان رومن خیلی
جسور هستند !. حتى بعضاً برای تهدید و خاموش ساختن بطریه خیلی پائین می آیند!..
دروقت تعرض چند دفعه مجبور شدیم که جای خود را تبدیل نمائیم. مخصوصا یکی از
آنها فوق العاده جسور است . در اول تنها می آمد ولی حال بايك دسته يك جا می آید.
شاید او را ترفیع داده اند!.. خیلی مدهش است سه شب و روز هرچه کوشش نمودیم
حریف را زده نتوانستیم
- سه روز فرمودید ؟...
- بلی، شما امروز آمدید، در تمام دوام تعرض مانند باشه گرسنه که خود را برای
گرفتن صیدش میرساند ما را تهدید میکرد.
- جناب كُندك كُمشر !.. در هر دفعه تعرض آنرا ازچه شناختید ؟..
- از جسارت او شناخته میشود ، در عقب طياره اش هم يك علامۀ از اسکلیت بزرگ
رسم است .
ضابط به آواز بلند میگوید :
- ها اسکلت سر؟..
- بلی، شما هم او را می شناسید کاپیتان ؟..

- ۱۱۰ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

- میشناسم !..
- پس شما هم ....
- خیر جناب کندکمشز اما هنوز با او مقابل نشده ایم !..
- پس از کجا او را می شناسید ؟..
- گاه گاه برای بمباردمان به ایزائیل هم می آمد.
- چه يك حریف مدهشی است !..
- بلی خیلی آتشین مزاج است !..
- از آتشین مزاجی گذشته مدهش است. مدهش !.. یکی از پیلوت های آلمانی
هم که سی یا سی و پنج طیاره انگلیسی را سقوط داده در دم طیاره اش اسکلت دارد
این حریف به او خیلی مشابه است !..
کندکمشز سگرت را روشن کرده میگوید :
- فاروق بی، شما فعلاً پائین بروید، من به ترسدگاه میروم، اگر لازم شد شما را
می طلبم !..
- خوب است !..
فاروق سلام داده میرود...
تاریکی عمیق وسکوت حکمفرماست!..
به انتظار صبح هستیم، هیچ صدا و حرکت نیست دقایق پی هم میگذرند !..
در همین شب هنوز ساعت پانزده دقیقه کم چار است !... شهر ایزائیل هم مثل سنگر
های ما که پانزده کیلومتر ازان دور میباشد در تاریکی شب در حال سکوت است !....
در خانه میخائیلسکو ها !.. از خلال دروازۀ اطاق ماریورا روشنی خفیفی دیده میشود
شاید ماریورا هنوز خواب نرفته است !.. صدای پای آهسته بگوش میرسد، عمه ماریورا
در حالیکه بدست خود لامپ دارد آهسته داخل اطاق ماریورا میشود ... ماریورا با مو
های پریش ، چهرۀ آشفته، چشمان خسته و دردناك آرام آرام قدم میزند !..
- چرا خواب نمی شوی ماریورا ؟..
- نمیدانم عمه جان هیچ خواب ندارم
- مریض هستی ؟..

- ۱۱۱ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

- خیر !..
- پس چرا خواب نمیروی ؟..
- نمیدانم امشب خواب از من فرار کرده اعصابم بقدری خسته شده است که !..
- دیشب هم تا صبح چراغ اطاقت روشن بود !..
- دیشب هم هیچ خواب نرفتم !..
- دخترم نمیدانم ترا چه شده است ! .. از فرط بی خوابی رنگت تغیر خورده و چشمانت قرمز شده است !..
- عمه جان خیلی مانده هستم !..
- ماریا درین دوسه روز در اوضاعتك يك نوع تبدلاتی حس میکنم از شدت هیجان سیمایت پژمرده و چشمانت کم نور است !..
عمه ماریورا چراغی را که در دست دارد روی میز گذاشته به ماریورا نزدیک شده با دست های خود موهای سیاهش را نوازش داده میگوید:
- دختر عزیزم ترا چه شده !.. بمن بگو ..
- هیچ نمیدانم عمه جان !.. تنها يك قسم اضطراب داخلی است که قلبم را می فشارد و گلویم را خفه میکند !..
- ماریا مگر مریض هستی ؟..
- نمیدانم، عمه جان از من چیزی نپرس !..
دختر بازوهای خود را دفعتاً کشاده و بگردن عمه خود می اندازد... قطرات سرشك از چشمانش سرازیر میشود !..
- وضعیتم خیلی خراب است عمه جان !.. میترسم ... مرا تنها نگذار ... میترسم میترسم مرا در آغوشت بگیر !..
سر كوچك خود را بسینهٔ عمه‌اش میگذارد ... پیرزن با بی‌قراری میگوید:
- آه یگانه دخترکم! دختر عزیزم! مکن... یگانه مایه تسلی قلبم در دنیا تو هستی حیاتم تو و هستیم توئی !.. اوه من يك زن درد رسیده هستم ! تو بر روی این دردهای دلم آتش میفروز ماریا !.. اعصاب تو درین روزها خراب شده است ! .. حق بجانب هستی زیرا مصیبت های پی در پی ترا شکنجه می کند ! این چند هفته هم از برادرت خبر نرسیده

-۱۱۲-


عشق ووظیفه یا شب اخیر
برعلاوه چندروزهم تنهاماندیم !.. تنهائی هم بذات خود عامل بزرگی برای
خرابی صحت و تولید عصبیت شخص است .. دیگرهیچ چیزی نیست دخترم!...
سپس با دست های خودرخساره های گندم گون اورا که از شدت گریه قرمز شده
نوازش داده میگوید:
ـ فرداچارهٔ برای سر گرمی تو می سنجم .. اگر خواهش داری برای چند روزاز
ا برا تبل هم میر ویم !.. زیرا مسئلهٔ ز ذو خورد و کشمکش حرب اعصاب را خسته
می سازد..
ماریورا گریه کنان میگوید :
ـ عمه جان ! اگر شما نسبت بمن اضطرا بی حس میکنید مرا ببخشید !..
چه کنم !نمیدانم درین چندشب خیلی نارام هستم اعصابم زیادخسته شده است!..
ـ میدانم ماریورا!..
چشم های خانم سالخورده حاکی ازشفقت بوده ومیگوید:
ـماریوی عزیزم کوشش کن کمی بخواب روی!.. ببین ساعت ازچهار گذشته. نزديك
است صبح میشود!.. دخترك شيرينم ، طفل نیستی فکر خودرا جمع کن !.. پیش آمد
های جزئی قابل این اندازه تفکرنیست ...
بعداز بازو ها ی ماریورا گرفته اورا بطرف مجسمه مریم میبرد:
ـ دخترعزیزم : بزانو در آمده چشمانت را به بند ،باقلب پاك وضمیری بی آلایش
برای برادر و تمام هموطنانت دعاکن... به بین تمام کوچه ها اززخمی ها پُر است !.. برادر
و تمام هموطنانت برای حفظ وطن و شرف و ناموس ما می جنگند !.. تمام افکارشان متوجه
حراست ناموس وحفاظت وطن است، تو معصوم هستی، تو پاکدامنی برای خود و برادر
وهموطنانت طلب نجات کن !..
آهسته آهسته بـگوشهٔ دیوار نزديك ميشوند.
ـ تمام چیزهائیکه بتومیگویم اجرا کن آنوقت خواهی دیدکه با قلب ساکن بخواب
عمیقی فرو خواهی رفت!..
ماریورا آهسته میگوید.
ـ خوب ...
ـ۱۱۳ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

بعد از ان زانوهای خود را خم کرده بالای تخته ها بدوزانو می ایستد، چشم های خود را
می بندد ... لبانش آهسته حرکت کرده و بدعا مشغول می شود :
- ای خدای بزرگ و توانا ! ... درین دقیقه کسانی را که برای وطن ، شرف و ناموس
ما می جنگند به لطف و مرحمت خاص خود از آنها حمایه کن ! .. در بین آنها برادرم را
نیز بتوسپردم ، ای خدای توانا ! .. او را برای این دوزن بد بخت و سیه روز از فلاکت های
آینده نگاه داری و ما را ازین بیش بداغ جدائی او مسوزان ! ...
دختر آهسته آهسته سر خود را بلند میکند ... در چشمانش قطرات اشک دیده میشود
از لبانش صدای خفیف می برآید و میگوید :
- ای خدای من ! تمام آنها ئیکه درین شب تاريك و موحش برای وطن خویش می جنگند
همچنین آن انسانهای بدبخت و بیچاره را !...
يك كمی سكوت می کنند در لبان خود سوزشی حس کرده با گلوی گرفته
میگوید :
- و ... او را ... او را ... هم ! ...
دیگر چیزی نمی گوید ... دست های خود را بزمین گذاشته خاموشانه قدر است
می ایستد ... از چشمانش اشك جاری است روی گونه های زنی که بالای سرش ایستاده
هم قطرات اشك ديده میشود ... با قدم های ملایم بطرف پنجره میروند ... دختر پیشانی
عرق آلود خود را به آئینه های سرد پنجره می چسپاند ... چشمان خود را کشاده در
تاریکی شب اطراف را از نظر گذرا نیده میگوید :
- عمه جان ، گمان میکنم حرب خیلی مدهش است ! . . هنوز هم زخمی
می آورند ! . .
- دخترم حقیقتاً خیلی مدهش است زیرا زخمی های دشمن زیاد می آید ! ..
- خداوند همه شان را نگاه کند ! ..
- ما باید در حق هم وطنان خود بیشتر دعا کنیم ...
- عمه ! آنها هم انسان هستند و برای يك ایده آل می جنگند ! ..
- ماریا آنها برای استیلای وطن ما می جنگند !
- نظریۀ شما صحیح است ولی در بین شان کسانی هم یافت میشوند که برای استیلای وطن
ما چشم ندوخته اند ..

- 114 -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

سکوت عمیقی طاری میگردد ، دختر در شقیقه های خود لرزش عجیبی حس کرده
میگوید :
- عمه جان زخمی های کدام اردو زیاد است ؟...
- از ترکها !..
- آه ترکها؟ ..
- بلی از دو شب باین طرف تمام زخمی های ترك را می آورند!.. بمقابل اردوی ما تنها
ترك ها مقاومت میکنند !.. اگر ترك ها نمی بودند اردوی ما خیلی پیش ازین وقت
داخل ابرایئل می شدند!..
- افسوس ما با دشمن بی ضرر می جنگیم !.. با يك دشمنی که هیچ چشم شان بوطن ما نیست
زدوخورد داریم، در حالیکه بلغاوها و آلمانها را از نظر انداخته ایم .
دختر سکوت میکند چشمانش پر اشك شده... با آواز لرزان میگوید:
- بیچاره فاروق بی!..
چهره عمه اش دفعتا تغییر میکند:
- آه ماریا !... تو درین لحظه بفکر ضابط یکی از دشمنانی هستی که هزاره وطن
ما را با بی رحمی هلاك می سازد؟.. بار دیگر نباید نام این شخص را از زبانت بشنوم!..
بگذار پدرت در مزار خود راحت باشد !..
ماریا آهسته میگوید:
- عمه جان حق با شما است ! مرا ببخش زیرانمیدانم که چه میگویم.
خانم پیر بازو های خود را کشاده او را در آغوش میکشد سرش را بسته خود گذاشته
فشار میدهد و با يك لهجۀ شفقت آمیز میگوید :
- دختر عزیزم برو به بستر خود راحت کن ... قوۀ ایستادن از تو سلب شده.
بعد او را مستقیما بطرف بسترش میبرد ، ماریا اشكها ی خود را با دستمال پاك
کرده دست عمۀ خود را می بوسد ... بعد روی چپرکت می غلطد ... خانم لحاف را
بالای او کشیده واز پیشانیش بوسه کرده و میگوید :
ماریورای عزیزم! شب تو خوش!..
خانم لامپ را از روی میز گرفته با قدم های آهسته بطرف دروازه روان شده، دروازه
را خیلی آهسته باز کرده و از اطاق خارج میشود ... ساعت میدان گراد اینا پوبلیکا
مانند زنگ های کهنه کلیسا ساعت پنج صبح را اعلام میکند..

- ۱۱٥ -


تعرض شروع میشود

باز هم در شهر ... دامن شب چیده شده است... خدایا چه شب طولانی و تاریک است!..
ساعت پنج است ... فاروق بی باکرنبل از موفع ترصد تپه های دور دست را که آهسته آهسته
روشن میشود می بینند ... عساکر در مواضع خود جا بجاهستند. و انتظار طلوع آفتاب را
می کشند ... دقایق و ساعات به آهستگی میگذرد. کرنیل به فاروق بی نزدیک
شده میگوید !
- دشمن بفکر تعرض ما نیست زیرا هیچ حرکتی از آنها دیده نمی شود!.. همچنین به
يك هجوم ناگهانی معروض خواهند شد!..
- گمان میکنم این دفعه تا (کالاس) پیش برویم !..
- بفكر من تا وقتیکه برف باشد ارکان حربیه امر حرکت نخواهد داد !..
- پس بکجا تعرض خواهیم کرد؟..
- گمان میکنم این تعرض بمقابل روسها يك حملۀ متقابله خواهد بود .
- باید چنان ضربتی به آنها وارد آورد که دیگر جرئت نتوانند پیش دستی
نمایند ! یا..
- یا ؟ ..
- من صرف همینطور گمان دارم !
- خدا آخر کار را خوب کند !
با دوربین هائیکه بالای ۳ پایه قرار دارد اطراف را نگرانی میکنند ..

بعد از دو روز

در تمام محاذ سکوت است!.. در نتیجۀ تعرض ٤٨ ساعت گذشته روسها که بکوشش زیاد
استحكامات بلغارها و اوستریائی ها را متصرف شده بودند، از دست دادند . قریب شام
است.. ضابط با کندکشر صحبت دارند.
- محقق می آیم جناب کند کشر ! وعده میدهم بیش از سپیده دم اینجا باشم.
اجازه بدهید بروم!..

- ۱۱٦ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

- فاروق بی ! حالا ساعت هفت و نیم است مسافه بین استحکامات ما و شهر (برائیل تخمیناً)
از ٤٠ - الی ٥٠ کیلو متر بیش نیست شما اگر اسپ را خیلی تند برانید میتوانید
در ظرف ٨ ساعت رفته و باز بیائید درین صورت هیچ در آنجا توقف کرده
نمی توانید !...
- جناب کندک مشر ! نیم ساعت توقف برایم کافی است.
- الله ... الله
- خیلی مهم است کندک مشر صاحب !.
کندک مشر زهر خندی کرده میگوید:
- بگو ببینم، فاروق! این کار مهم چیست که اینقدر بی قرار هستی؟..
- جناب کندک مشر !..
کندک مشر ، دست به بروت های دراز خود برده در حال خنده میگوید:
- کدام تحفه قابل ملاقات هم است یا نه؟

- اگر پرسیدم آزرده مشو ! میخواهم بدانم که بدرد میخورد؟..
- جناب کندک مشر !..
- خیلی خوب، چون برفتن اصرار داری برو !... ولی باید پیش از سپیده صبح اینجا
باشی !... فراموش نکنی که عسکر هرگز از بالای وظیفه خود دور مانده
نمی تواند ! ...
چشمان سیاه ضابط از خوشی برق میزند ... از مسرت زیاد میلرزد !.. پاهای خود را
يك بدیگر زده میگوید:
- جناب قوماندان تشکر میکنم .
در حال با قدم های تندروان میشود... در نقطه که سیم خاردار احاطه استحکامات
تمام شده يك نفر عسکر جلو اسپی را بدست دارد. ضابط بالای اسپ جهیده و بعد از لحظه
بسرعت برق مانندی از نظر غائب میگردد.
- ١١٧ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

ملاقات

ساعت دوازدۀ شب است... باران می بارد سوار مجهولی با شتاب از پیش روی میدان
گرادیتا پوبلیکا گذشه در مدخل خانۀ میخائیلسکو ها می ایستد... سوار از اسپ پائین
شده رأساً بسوی دروازه پیش میرود... با دست‌های مرطوب خود زنگ دروازه را میزند...
آواز زنگ در نیم شب داخل خانه می پیچد سکوت مطلق ... آوازی از درون خانه
بگوش نمی‌آید... در پنجره‌های اطاق هیچ روشنی دیده نمی شود ، باز انگشتانش
بزنگ تماس میکند، باز جوابی نمی شنود. دو سه دقیقه را بین اضطرابات طاقت فرسائی
میگذارند بالاخره صدای خفیف پای و روشنی کم نور چراغ محسوس میگردد...
دروازه باز میشود... زن جوانی با موهای پریشان ظاهر میگردد..
- فاروق بی!..
- ماریورا؟..
قوۀ مجهولی که منبع آنرا نمیدانند بی‌اختیار هر دو را بدون اینکه سخنی بمیان
آورند بهم نزديك ساخته و هر دو در آغوش يك ديگر قرار می‌گیرند.. لبان آتشین هر دو
بهم تماس و این آتش سوزنده تا مغز استخوان هر دو کار کرده و هر دو میلرزند. در
جهان دیگری در رفته اند!.. وجود عریان دوشیزۀ جوان در زیر چادر سیاه و نازك و
ابریشمینیکه در وقت برخاستن از بستر بسر انداخته بود در بین بازوان تنومند ضابط
میلرزید، اما لرزش دیگری داشت كه خیال میکرد تا لعانش با هر تكان آن بخود
خاتمه میداد.
در بین اطاق هستیم... در روی قالین شعله‌های سرخ و لرزان در حرکت است... از
بیرون صدای باران بگوش می‌آید... از نیم ساعت باین طرف دست‌های سوزان يك
دیگر خود را محکم گرفته صحبت دارند..، دختر گریه کنان میگوید:
- فاروق بی، در بین چنان اضطراباتی اندر هستم که هیچ انسانی آنرا تحمل کرده
نمیتواند. چنان حال پریشانی دارم که باری هم تصور کرده نمیتوانید!.. بعد ازین شماء
برای من موجودی بشمار میروید که نزد من امکان فراموش شدن ندارد. در تمام تار و پود
وجود من جا گرفته اید و محبت خود را با جسم من خمیر کردید.

- ١١٨ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

آه خیلی بدکاری کردید، خیلی کار ناشایستی را مرتکب شدید، فاروق بی !.. محقق بدانید که این حکایه در آخر بفاجعه تمام میشود !..
- ماریا، چرا چنین میگوئی ؟. آخر چرا بفاجعه خاتمه یابد ؟. آیا هر دوی ما بيك وضعیت سرد چار نشده ایم ؟.. من هم ترا دوست دارم تو هم برای من يك موجود فراموش ناشدنی و بی مثالی هستی !.. بی تو يك دقیقه تحمل ندارم !..
- فاروق بی ! این يك هفته جدائی تو، آنچه را که در شعورم پنهان بود دفعتاً با تمام موجودیت آن بمیدان ظاهر ساخت . گمان میکردم که تنها با شما الفت گرفته بودم ولی چقدر گول خورده بودم!.. فکر من هیچ تمیز نداده و دیوانه وار بشما مربوط گشته ام !. آه یار بی این چقدر يك گناه بزرگ است
- ماریا، دوست داشتن گناه نیست!..
- دوست داشتن گناه نیست ، اما مشروط براینکه ضابط دشمن نبوده و منصوب به اردویی نباشد که مملکت ما را اشغال میکند!..
- ماریا، تکرار میکنم که ما دشمن مملکت شما نیستیم !.. من نه دشمن تو و نه دشمن وطن تو هستم !..
- شاید، ولی این مسئله چه بدرد میخورد ؟.. باری فکر نمائید که ساعتی پیش، کی میدانست که با الذات با توپهائی که آتش داده اید چه تعداد بیشمار هموطنان مرا بخاك و خون گذاشته اید؟.. و یا با اسپ خود استخوان های برادران مرا خورد ساخته به اینجا آمدید؟.. كاپيتان ! این حکایه حزین و خیلی حزین است !..
- ماریا، آیا عین همین چیز در مورد ما هم قابل تطبیق نیست؟.. درین دقیقه آن اولاد های بیچاره اناطولو را هم بخاطر بیاورید که بدون انتظار بردن کدام منفعتی محض برای مفاد دول متفق بزور آورده شده و حاضراً در محاذ جنگیده و نابود میشوند. تمام شفاخانه های اسرائیل از زخمی های ترک پر گردیده است.
ماریا، ما مجبور هستیم که تمام ضروریات حرب را قبول نمائیم !.. این حرب تا آخر دوام کردنی نیست !.. روزی میرسد که صلح روی کار می آید و این خاطره های تلخ فراموش میشود و ما هم با تو مثل تمام عالم راه خوشبختی را می پیمائیم !..
دختر !، اشك هائی را که در گوشه رخسارش جاریست ، با نوك انگشتانش خود
-۱۱۹-


عشق ووظیفه یا شب اخیر

پاك كرده ميگويد:
اوه فاروق بی! آنقدر میترسم كه!...
چشم‌های دوشیزۀ جوان بزرگ می‌شود... لرزيدن لبانش را می‌بينم... به نظر حيرت
و وحشت بروی ضابط می‌بيند و ميگويد:
آه فاروق بی! همه چيز را بيك طرف بگذاريد ، هر چيزی را فراموش كنيم، اما
برادرم ؟.. همان روزيكه برادرم می‌آيد و از محبت من با يك ضابط دشمن واقف
میگردد . . .
يك دقيقه سكوت . . . يك نفس عميق میكيرد . . . بعد با يك آواز خيلی خفيف و
آهسته می‌گويد:
محقق مرا می‌كشد !..
اوه ماريا ، تو ديوانه شده‌ای ؟ بچه چيزها فكر ميكنی ... برای چه ترا
بكشد؟..
برای محبت تو؟..
مگر برادرت انسان نيست؟ آيا او احساس ندارد. نميداند كه عشق و محبت اختياری
نيست!... بفكر من تقصيری متوجه ما نيست !.. فرضا اتفاقات دنيا ترا بمقابل شخصی كه
نسبت باو در خود احساس عشق و محبت ميكنی نابود سازد ، چيزی از دستت ساخته است؟...
ماريا بايد ترا بفهمانم كه : عشق و محبت وطن و ما را ندارد و دوست را از دشمن
نمی‌شناسد !.:.
فاروق بی، من برادرم را خوب می‌شناسم ، اگر آگاه شود، مرا عفو نخواهد كرد!
« گريه كنان ميگويد » فاروق بی، بايد عاقبت سوئی را انتظار بريم!...
خیر ماريا، برعكس من بسعادت و خوشبختی مان اطمينان دارم!...
ضابط دفعتاً سر خود را بلند ميكند ... در سيمايش تغير محسوسی ديده می‌شود با يك
صدای بلند می‌گويد :
ماريا ! ترا از من نه تنها برادرت بلكه هيچ دست مقتدری جدا كرده
نميتواند !..
دختر با چشمان پر هيجان به چشمان سياه ضابط می‌بيند!.

_ ۱۲۰ _


عشق ووظیفه یا شب اخیر

- فاروق بی صدایت هم مانند بازوانت توانا و پر قوت است !... از شنیدن کلمات متین تو در خود يك جرئت فوق العاده حس میکنم : ... برق چشمانت مرا تسلی می بخشد ! ..
ضابط بلا اراده دست های خود را بکمر دختر حلقه کرده او را بخود نزديك می سازد!. سر دوشیزۀ جوان به سینه مرطوب ضابط می چسبد با يك قوت فوق العاده او را فشار میدهد.
دختر ساکت است بدون اینکه از خود دفاع کند از فشار بازوان ضابط يك ذوق نامعلومی در قلب و لرزش در وجود خود حس میکند ...
ضابط لبان آتشین خود را بلبان سوزان دختر میگذارد و می بوسد ...
- ماریا با تمام احساسات قلبی خود ترا دوست دارم !.. بیا که ترا روی قلبم فشار بدهم و مانند دسته گلی ترا بو کنم!.. ماریای قشنگم یگانه محبوب عزیزم بعد ازین تو تنها از من هستی بلی تنها از من !.. هیچ کس ترا از من جدا کرده نخواهد توانست !..
دختر با يك هیجان فوق العاده میلرزد... در تمام ذرات وجود خود يك سوزش مرموزی حس میکند. تا همین دم خود را روی بازوان مردی ندیده بود !.. چون عشق رگ های وجودش را فشار میدهد!.. عشق ومحبت کیف عجیبی دارد!..
مثل شخصی که تسلیم اراده مافوق میشود آهسته آهسته خود را به آغوش ضابط می گذارد. سر سیاهش روی سینه ضابط افتاده از لبانش يك آواز ضعیفی می شنویم که میگوید :
- مرا فشار بده !.. آنقدر فشار بده تا استخوانهایم خورد و آتش وجودم خاموش شود روحم در بین بازوان توانا و آغوش گرمت وجود مرا بدرود گوید و بمیرم ...
بعد از يك دقیقه... ضابط بازوان خود را از کمر ماریا دور میکند. آثار کدر در چشمان سیاهش دیده میشود... سراپا میلرزد ... گویا تهلکه بزرگی او را تهدید میکند ... میترسد، میدانید چرا میترسد؟ چه پیش آمد سوئی رخ داد که دفعتاً دختر را گذاشت؟.. خیلی پریشان بنظر می آید... موهای سیاه و پر پیچش شقیقه هایش را پوشیده... سر سیاه و كوچك ماریا روی سینه اش گذاشته است . از الاشه هایش گرفته بالا میکند ... لبانش میلرزد با رنگ پریده و دست های مرتعش از بند دست های دختر محکم گرفته بطرف پنجره

- 121 -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

می برد... يك شب خيلی تاريك و مرطوب به آواز گرفته و لرزان میگوید:
- ماریورا ا... من میروم !...
دختر هم دچار افکار پریشان است چشمان آسمانی او که در آن بهترین رنگ های عشق جلوه میکند بطرف ضابط متوجه شده و میگوید :
- کجا میروی فاروق بی. . برای چه میروی ؟...
- مجبور برفتن هستم زیرا در محاذ انتظار مرا دارند !...
- نروید !
- دیوانه هستی؟ باید پیش از سپیدۂ صبح در سنگر حاضر باشم!...
- خیر ، بتو میگویم نباید بروی؟ دیگر نمیگذارم از من دور شوی!...
- ماریا، تو دختر يك عسكر هستی! میدانی که اگر يك عسكر در وظیفه خود اندك اهمال بکند با او چه میکنند؟..
دختر در روشنی که از پنجره های اطاق به داخل افتیده لبان قرمز و درخشندۂ خود را بطرف ضابط نزديك مینماید :..
- فاروق بی من دیوانه وار ترا دوست دارم...
دست های خود را بگردن ضابط انداخته چشمان خود را بسته و او را می بوسد ! .
- فاروق بی !..
دیگر چیزی گفته نمیتواند ، صدایش خفه میشود ، گریه گلویش را می فشارد !.. ضابط با انگشتان مرتعش خود سر او را بلند میکند چشمان خود را به چشمان آبی او دوخته میگوید:
- ماریا، باید چند ماه دیگر انتظار بکشیم... در همین نزدیکی ها حرب تمام میشود دول محارب آخرین قوت خود را به میدان حرب سوق میدهند ...
روی خود را به رخساره های دختر میگذار و میگوید :
- برو ماریا ، بالاپوشم را بیاور که بپوشم!. برفتار اسپ شش ساعت راه دیگر در پیش دارم، بقوماندان وعده داده ام که قبل از سپیده صبح آنجا حاضر میشوم!...
دختر بدون آنکه جواب بدهد آهسته آهسته سر خود را بطرف کوچه دور میدهد.

- ۱۲۲ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

پیشانی خود را به آئینه های تر میگذارد «شب خیلی تاریک است !
- فاروق بی ، هنوز باران می بارد ! به بینید چه يك شب تاريك است چطور
میروید ؟ ...
- قسمیکه آمده ام!.
- تر میشوید !.
- فرق نمیکند
- اگر خنك بخوريد !..
- تو دیوانه شده ای ماریا : حرارت عشق تو آتشی را که در وجودم افروخته برای
گرم داشتنم کافیست ...
- خیر ، خیر امشب نمیگذارم، فردا صبح بروید!.. درين شب تاريك ومرطوب رفته
نمی توانید !..
- میروم ماریا، همانطوریکه عشق تو درین شب تاريك و مخوف مرا بسرعت باد به آستانت
رساند، حال هم مرا رهنمائی میکند!. بیش از ین مرا اذیت مکن ... اگر ممکن داشت ومرا
می گذاشتند هر شب برای دیدنت آمده و بر میگشتم!.
دختر با چشمان پر اشك ميگويد:
- اوه فاروق بی : تو چقدر جوان زیبا هستی !..
- تو هم خیلی قشنگ هستی ماریا !..
ضابط دختر را در آغوش کشیده از زمین بلند میکند... دختر در روی سینه ضابط
دست و پا میزند !
- فارق بی مرا می اندازید !.
در همین گیر و دار سلپیر های دختر از پاها یش می افتد.. یخه اش باز میشود، موهای
پریشانش رویش را می پوشد!.
- نکنید ، نکنید، فاروق بی ! .
ضابط مثل اینکه کلمات او را نمی شنود... عاشقانه لی اورادر اغوش گرفته لبانش
را می بوسد !..
- او فاروق بی چقدر با قوت هستید !..

- ۱۲۳ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

ضابط بالبهای خندان دختر را بزمین گذاشته میگوید:
- ماریا زود تر بروو پاپوشم را بیاور! ..
ماریا بطرف دروازه میدود ...
- بایست ! .. که سلیپرهایت را بدهم! ..
ضابط سلیپرها را بدست گرفته بسرعت سوی او میرود ... در دهن دروازه از کمرش گرفته او را بالا میکند ! .. دختر دست و پا میزند ... ضابط بی باکانه از بندپاهای برهنه اش محکم میگیرد ...
- چه میکنید فاروق بی ، دیوانه شده اید؟ ..
با وضع پر هیجان دست و پا میزند ، زانوهای برهنه دوشیزه زیبا در پرتو روشنی خیره و کمرنگی که از پنجره های اطاق داخل میشود می درخشد ! ..
دختر در حالیکه دست و پا زده شورو غوغا میکند و کوشش دارد پاهای برهنه خود را بپوشد با اضطراب میگوید:
بگذارید مرا والاعمه ام را صدا میزنم آنوقت ...
ضابط هیچ گوش نمیدهد ، گویا در عالم دیگر است . ماریا مضطر بانه میگوید:
- دیوانه شده اید چه میکنید ؟.. صدا میزنم !.
- صدا کن و بتمام قوت صدا کن ! زیرا آتشی که در وجود ما مشتعل است هیچ دستی آنرا خاموش ساخته نمی تواند!.
ماریا دفعتا خود را از چنگ ضابط خلاص کرده با يك هيجان فوق العاده از اطاق خارج میشود ..
بعد از پنج دقیقه ... در دهن دروازه هستند. باران هنوز قطع نشده ، باد خفیف هم در وزش است. ماریا در حالیکه میخواهد یخن پالا پوش ضابط را بالا کند میگوید:
- فاروق بی شب خیلی تاريك است دقت کنید که در راه به گودال ها تصادف نکنید ..
ضابط انگشتان لطیف دختر را بین دستهای خود فشار داده میگوید:
- عزیزم تو هیچ تشویش مکن، من بتاریکی و شب گردی عادی هستم .

- ١٢٤ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

ماریا روی خود را بالای دست هایش می گذارد ... حرارت رخسارهای او دست های
سرد ضابط را گرم می سازد ...
- باز چه وقت می آئید فاروق بی؟..
- ماریا کوشش میکنم زودتر بیایم .
- جواب مبهم ندهید وقتش را تعین کنید !..
- ماریا آیا متیقن نیستی که من برای آمدن به اینجا بتمام قوت خود کوشش میکنم..
دوری تو آتشی است که مرا می سوزد و نابود می سازد !.. اگر ممکن بود هر روز
می آمدم ! ..
- فاروق بی شب ها در عالم رؤیا با تو میباشم خواب از من فرار میکند!.. خواهش میکنم
مرا زیاد تنها نگذارید !..
- ماریا من هم شب های دراز را راحت نمیکنم و دچار اضطراب هستم فکر من تنها
متوجه بتو است محبت تو قلبم را مسخر ساخته .
ضابط ماریا را در آغوش کشیده لبانش را بوسه کرده میگوید:
- خداحافظ ماریا ! دیگر گریه نکنی ، همیشه شاد و خندان باش .
دروازه باز میشود ... ماریا با چشمان پر اشك میگوید :
- کاپیتان خداحافظ ، خدانگهدار تو !..
ضابط در حال بالای اسپ جهیده و در تاریکی شب مانند باد از نظر غائب میشود.
* * *
صبح است . بساعت شش ضابط داخل استحکامات میشود. پهره دارها به وضعیت سلام
ایستاده اند ... تمام محاذ خاموش است. در تپه های بلند اطراف اولین اشعهٔ لرزان
آفتاب دیده میشود ... کاپیتان با چشمان قرمز و خواب آلود میگوید:
- چاوش چه خبر است ، شب کدام واقعهٔ مهمی رخ نداد؟.
- خیر جناب کاپیتان ، هیچ چیز مهمی پیش نشد !..
- قوماندان کجا است؟..
- پائین خواب است. گفته بود وقتیکه کاپیتان آمد مرا بیدار سازید !..
- چه وقت خواب کرده است ؟..

- ١٢٥ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

از دو ساعت باین طرف !..
لازم ندارد ، بگذارید خواب باشد ! ..
خوب !..
فعلا وظیفه دار پهره کی است ؟..
نوری بیگ !..
بسیار خوب پس تو برو و برای من يك پیاله چای گرم حاضر کن !.. من پائین میروم... وقتیکه قوماندان بیدار شد ...
اینجا سخنش قطع میشود. زیرا غرش طیاره ها در فضا پیچده فکرها را اخلال میکند. چشم ها متوجه و مژه ها برهم نمی خورد ؛ سه طیاره دشمن بسرعت سوی بطریه قوای ترك پیش می آیند .. ضابط بوضع عصبانیت میگوید :
برای نوشیدن يك پیاله چای هم نگذاشتند ! بمجرد آمدن ...
هنوز سخن خود را تمام نکرده كه يك آواز سریع حمله طیاره های دشمن را اعلام میکند . طنین این آواز يك دقیقه دوام کرده بعد ازان سکوت ؛ هر يك از عساکر مشغول وظیفه خود اند !.. کاپیتان در عقب بطریه ایستاده است بشدت میگوید :
دور بین را بمن بدهید!.
نفر در حال دوربین را تقدیم میکند... کاپیتان بمجردیکه چشم خود را به شیشه دوربین نزديك میسازد میگوید :
طیاره اسکلت دار!.
طیاره اسکلت دار جلوتر از همه بطرف استحکامات آنها پیش می آید .. کاپیتان با خون سردی بطرف طیاره های که می آید دیده و میگوید :
دقت !..
انعکاس آوازش این جمله را تکرار میکند :
دقت !..
هشتاد درجه شمال شرقی !..
هشتاد و سه درجه شمال شرقی !..
در حال دهن يك توپ بزرگ دافع طیاره که مخفی بود بحرکت آمده بطرف هوا

ـ ١٢٦ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

بلند میشود کاپیتان دوربین را گذاشته بالای توپ میرود. چشمانش متوجه هدف
بوده و این آله بزرگ اتوماتیکی را مثل بازیچه اطفال بچپ و راست دور داده بالاخره
درجه معین را پیدا میکند با آواز منقطع میگوید :

- آتش !...
- کووووو...
- آتش !...
- کووووو ...
- آتش !...
- کوووووا... کووووو... کوووووا..

صداهای مهیب در فضا طنین انداز است... طیاره‌ها از هم جدا میشوند از بسیاری
دود و غبار آسمان دیده نمیشود فرصت چشم گشودن نیست !.. بر فراز استحکامات يك
غرش سامعه خراش که انسان را دچار واهمه میسازد اجازه فکر کردن نمیدهد طیاره
اسکات دار از بین دود برآمده راست بالای سر ما است!...

- جناب کاپیتان ، بالای سر ما است امان!...

يك انقلاق مدهش، زمین را زیر پاهای ما میلرزاند پارچه‌های بزرگ زمین در
بین دود و غبار به هوا میشود هنوز چشمان ما باز نشده که يك انقلاق مدهش دیگر مارا
تکان میدهد یکی دیگر، یکی دیگر، یکی دیگر !.... يك صدای فریاد کوتاه
بگوش میرسد :

- آه زده شدم !..

کاپیتان ما در بین خاك و خون افتاده است!...

بعد از نیم ساعت زنگ تیلفون :

- الو... الو... قوماندانی فرقه است؟..
- بلی ، بلی !
- چیزهائیکه میگویم نوت بگیرید !..
- بفرمائید !

- ۱۲۷ -


عشق و وظیفه یا حب اخیر

- ضابط دافع طیاره فاروق بی ، سخت مجروح شده ، دکتور جراحتش را بسته و بردنش را به ابرائیل حتمی وانمود کرده میشنوید؟..
- بلی، بلی بفرمائید!..
- بدون معطلی یکنفر محافظ صحیه را بايك موتر بفرستید .
- چشم، در حال بقوماندانی فرقه خبر میدهم!..
- زود باشید ، زیرا زخمش خیلی مهلک است !...
- فوراً ، فوراً !...
محاوره تمام می شود ...

بعد ازيك هفته

شب است. در راه رو شفاخانه عسکری شهر ابرائیل . يك روشنی خیره از آئینه های داخلی میدرخشد . از خلال دروازه های نیمه باز اطاق ها آوازها و ناله های محزونی شنیده می شود. در داخل این اطاقها چپرکت ها پهلوی هم گذاشته شده روی آنها انسان های ضعیف و رنگ پریده به نظر میخورند ... از راهرو می گذریم...
در يك گوشه ساکن و آرام هیکل سه نفر انسانیکه جامه های سفید در بردارند دیده می شود. از حرکات شان معلوم می شود که هر سه شان دکتور است و راجع به مسئله مهمی باهم مذاکره دارند یکی از آنها که قدش نسبتاً بلند تر است با لحن سرد و قاطع میگوید :
- محقق باید پایش بریده شود ! . . اگر اندك وقت را فوت کنیم بهر حال مریض را از دست میدهیم، چه کانگرن وخیم تر می شود ... بفکر من بهتر است فردا عملیات شود زیرا يك ضابط خیلی شجیع و باهمت است.
شخص دومی که قدری چاق و دارای قد میانه است . سر خود را تکان داده میگوید :
- من به نظریۀ شما موافقت ندارم، زیرا ما میتوانیم این زخم را از جا های مختلف پاره کرده شروع بتداوی نمائیم شاید نتیجۀ خوب تری بدست بیاید بفکر من کانگرن نو شروع کرده و یا هنوز حس خود را از دست نداده است.:.

-۱۲۸-


عشق و وظیفه یا شب اخیر
نفر سوم علاوه می نماید:
من هم چنین عقیده دارم. اگر چانس با ما كمك نمايد پایش را بدون بریدن نجات داده بتوانیم ...
شخص اولی:
رفقا !.. این مسئله خیلی مهم و مهلك است. او یکی از ضابط های قیمتدار اردوی ما است ... رجا میکنم در طب چانس را مد نظر نگیرید ...
خیلی خوب ، اما چرا اینقدر عجله داريد؟... اگر پای او کانگرن باشد دوسه روز بعدهم بریده میتوانیم ... آیا برای عملیات امروز و یا دو سه روز بعد فرقی میکند؟ و نتیجه يك سان نیست ؟.. درین صورت عجله لازم ندارد و بهتر است دو سه روز را تحمل کنیم... اگر علاجش بدون قطع کردن ممکن شد فیها و الا عملیات هر وقت از ما است! .. بيچاره يك دستش هم معیوب است ، اگر پایش را نیز قطع كنيم برای او خیلی نا گوار خواهد بود !..
شخص اولی سرش را تكان داده میگوید:
خیلی خوب ، يك دفعۀ دیگرهم معاینه کرده بخود اوهم بگوئیم، بعداز آن فیصله میکنیم !..
این را گفته و هر سه شان سوی اطاق عملیات روان میشوند ... یکی از آنها به پرستاره که از عقب شان روان است میگوید:
کاپیتان فاروق بی را باگادی مریض بردار به اطاق عملیات بیاورید! ..چراغهای عملیات خانه را هم روشن کنید!..
خیلی خوب !..
صحبت كنان داخل اطاق میشوند...

از پانزده دقیقه است که کاپیتان فاروق بی روی یك ميز آهنی که با مومجامه سفید پوشانیده شده افتاده رویش زرد و با چشمان فرورفته خود به حیرت و دهشت بطرف دکتورها می بیند!.. معاینه انجام یافت... پرستاره ها زخم را میبددا می بندند . دکتوران پس از معاینه مشغول دست شستن میشوند. دقایق چند میگذرد ... بالاخره یکی از دکتورها به

- ١٢٩ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

مریض نزدیک شده به تصنع تبسمی کرده : دستمال را از پرستاره میگیرد عرق های جبین
مریض را پاک کرده میگوید :
آقای کاپیتان مغموم نباشید ؛ زیرا هنوز آنقدر وخیم نیست که قابل فکر کردن باشد ! .
از لب های باریک و رنگ پریدهٔ ضابط کلمات لرزان مثل شخصیکه در حال احتضار
باشد شنیده میشود :
آقای دکتور پایم را قطع میکنید ؟..
هنوز فیصلهٔ قطعی نداده ایم !..
گانگرن نیست؟.
آنهم هنوز پوره معلوم نشده است .
دفعة الاشه های ضابط میلرزد اشکهائیکه در چشمانش جمع شده است روی رخسارهایش روان میشود.
از یک دست فاقد بودم؛ حال يك ...
سکوت میکند... دندانهای خود را روی لب های خود فشار میدهد... برای اخفای گریه روی خود را بطرف چپ میگرداند.
فاروق بی ؛ طفل نشوید ؛ گفتم هنوز فیصله نداده ایم ، غمگین نباشید
زیرا خیلی ضعیف شده اید ؛ چند شب است که هیچ خواب نمیروید ... نکنید
نکنید فاروق بی !...
ضابط در حالیکه گریه گلویش را فشرده میگوید:
جناب دکتور عذر میکنم پایم را قطع نکنید !..
فاروق بی حرکات طفلانه میکنید ! . . من ترا يك شخص خیلی جسور گمان میکردم ! . .
ضابط چشمهای پر از اشک خود را دور داده بطرف دکتور می بیند و به آواز
منقطع میگوید:
آقای دکتور من هنوز جوان هستم و نمیخواهم درین بهار جوانی با يك دست و يك پا
حیات بسر ببرم . برای من مردن بهتر ازین وضعیت است !..

ـ ۱۳۰ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

ضابط دست و پا زده میخواهد برخیزد ... بصدای بلند میگوید :
- خیر خیر! مرا بکشید ولی پایم را قطع نکنید!..عذر میکنم ترحم کنید؛ مرا بايك پا
نگذارید !.. مرا بکشید ؛ بلی؛ بلی بکشید؛ برای چه معطل هستید!..
پرستاره ها از بازوهایش محکم گرفته نمی گذارند حرکت کند!..
درین ضمن یکی از دکتوران به پرستاره اشاره کرده میگوید:
- او را ببرید و يك امپول مورفین هم پیچکاری کنید !..
ضابط سرخود را روی بالش گذاشته و بصدای بلند بگریه میشود!.. در اطاق عملیات
سکوت مطلق است... از هیچ سو حرکتی دیده نمی شود ... تنها دکتورها مشغول صحبت
هستند... یکی از آنها می پرسد .
- انتظار بکشیم ؟..
- بلی بیکروز دیگر هم صبر کنیم !..
فردای آنروز
فاروق که تمام شب از تاثیر مورفین بخواب بوده است مجرد باز کردن چشم ملاحظه کرد
که از شیشه های پنجره آفتاب بهاری داخل اطاق گردیده و کمی دورتر از پنجره ها
درخت های شفتالو پر از شگوفه دیده می شود...
- چاوش ساعت چند است ؟..
- هشت !..
- چه میگوئی اینقدر خواب کرده ام؟ ..
- بلی، تمام شب خواب بودید هیچ بیدار نشدید!..
- تاثیر دوا خواهد بود !...
- شاید!..
کپایتان آرنج های خود را به بستر تکیه داده میخواهد بشیند بعد ازان سر خودرا
دور داده از پنجره ها به اطراف نظر کرده میگوید:
- صبح امروز چقدر قشنگ و زیبا است .
- خیلی قشنگ است جناب کپایتان هوا هم معتدل است!

- ۱۳۷ -


عشق وو ظیفه یا شب اخیر

- بهار آمد !
- بلی !
ساکت میشود ... بدون اراده سرش پائین شده چشمانش پر اشك ميگر دد
و میگوید:
- چاوش ، بعد ازین برای من نه بها است و نه کل !.. يك عالم تاريكی، بلی
تاریکی !..
آهسته آهسته دستهای خود را دراز کرده و دست های عسکر را میگیرد:
- چاوش ، من چقدر بد بخت هستم !.. نمیدانم چه جرمی را مرتکب شده ام که در پاداش
آن عذاب میشوم !..
عسکر برای پنهان کردن اشک های خود سر خود را دور داده میگوید:
- جناب کاپیتان ، چرا اینقدر به خوف هستید ؟ آخر این روزها هم گذشتنی است
و باز انشاء الله مثل روزهای سابق با دل های شاد و خرم مراجعت میکنیم !..
- خیر چاوش! من مراجعت نمی توا نم !.. و تا آخرین دقیقه حیاتم مراجعت نمیکنم، زیرا!.
اوه زیرا که پایم را قطع میکنند !.
عسکر از استماع این کلمه تکانی خورده میگوید:
- خدا حفظ کند کاپیتان ! اینقدر تشویش نکنید !.. امروز نسبتار نگ تان بهتر
است!.. دیشب که دکتورها با هم مذاکره داشتند گوش گرفتم ...
ضابط چشم های خود را خوب باز کرده میگوید:
- راست بگو چاوش !.. چه میگفتند؟.
آن داکتر چاق میگفت : صد هشاد اعتماد دارم که صحت یاب شود.
ضابط دست ها ی عسکر رابین دست ها ی خو د محکم گرفته فشار داده
میگوید :
- راست میگوئی چاوش ؟...
- والله راست میگویم !...
لب های ضابط مرتعش و چشمانش پر اشك ميشود. با لحن متبسمانه میگوید:
آه چاوش ، اگر پایم بدون قطع شدن صحت میشد!.

- ۱۳۲ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

ـ صحت میشود، محقق صحت میشود، و باز مثل سابق با هم يك جا بسواری اسپ کوها تپه ها و دره ها را گردش میکنیم !..
يك لحظه سکوت . . . هر دو روهای خود را از هم گشتانده و اشک های خود را پاك میکنند ...ضابط میگوید :
ـ چاوش ، ماریا هنوز خبر ندارد ؟
ـ گمان میکنم تا حال خبر ندارد . بعد ازین هم کوشش میکنم خبر نشود. قريب يك هفته است که بیرون هم نمی برآید!..
ـ بیچاره دختر!..
باز هر دوی شان سکوت میکنند . . . دقایق یی هم میگذرد . بالاخره کاپیتان میگوید :
ـ دکتورها برای مشاهده برآمده اند؟.
ـ خير، هنوز شروع نکرده اند !..
ـ امروز زخم مرا چطور خواهد یافت؟.
ـ گمان میکنم شما را قریب شام معاینه کنند.
ـ چرا ؟.
ـ نمیدانم ، باهم میگفتند برای نتیجه در هر حال باید ٢٤ ساعت بگذرد!..
ـ پس بازهم تا شام باهزار ها خیال جانگداز دست و گریبان خواهم بود؟..
ـ بهرحال صبر و تحمل بهتر است کاپیتان !...
ـ چاوش ! آئینه داری بمن بده!..
چاوش يك آئينة كوچك كه با خود داشت برایش میدهد . ضابط آنرا با دست های لرزانی گرفته روی خود را نگاه میکند لب های رنگ پریده اش در حال تبسم است .
ـ چاوش ، در ظرف يك هفته خیلی ضعیف شده ام!..
ـ خير کاپیتان آنقدر قابل فکر نیست ولی از ده روز باین طرف که شما در بستر افتاده اید نه چیزی میخورید و نه چیزی مینوشید تنها کم خوراکی است !.. وقتیکه از بستر برخاستید همه رفع میشود !..

ـ ۱۳۳ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

ـ اگر برخاسته بتوانم!.
ـ چه میگوئید کاپیتان ، انشاالله عنقریب صحت میشوید!.
ـ راستی شاید صحت شده باعصا و چوب های زیر بغل حرکت بنوانم! ولی آیا باین صحت و تندرستی گفته میشود؟..
ـ جناب کاپیتان از ین حرف ها بگذرید ، ببینید درخت های این باغچه تماما از شگوفه های زیبا پر است . دائما يك بلبل قشنگ روی شاخه های درخت آلو می نشیند و با آواز ملایم می خواند .
ـ این بلبل چقدر خوب می خواند !.. انسان را محزون می سازد، چهچه های او عروقم را می فشارد و قطرات گرمی را روی قلبم می ریزد ...
چشمان سیاه فرورفته و غمناك خود را بطرف چاوش دور داده میگوید:
ـ آه چاوش اگر بدانی که برسیدن این بهار چه فکرها داشتم . بلی افکار عجیب و غریب !.. مردن خود را فکر میکردم ولی ازین حال خود بی خبر بودم!.
سرخود را روی بالاش می گذارد :
ـ اوه افسوس که تمام ایام جوانی من در بين يك رشته اضطراب وهیجان هائی گذشت وهمینکه در بهار حیات میخواستم از دنیا لذتی بگیرم دفعتا بوستان عمرم دچار خزان گشت و هنوز غنچه حیاتم تبسم نکرده بود که پژمرده و خشك گرديد باغبان بنش را قطع و شاخش را خشك ساخت چه گناهی داشتم نمیدانم!..
قطرات سردعرق پیشانی و رخسارهایش را غمناک ساخت. چاوش دستمال را ازروی میز گرفته عرق های پیشانی، روی و شقیقه هایش را پاک کرده میگوید:
ـ نکنید جناب کاپیتان نکنید خود را مضطرب نسازید !
ـ چه کنم به اختیارم نیست!.
بعد از يك دقيقه سکوت آهسته آهسته سر خود را بطرف چاوش دور داده میگوید :
ـ چاوش ! نه از نقطه نظر آمريت بلكه مثل يك رفيق و مانند يك همراه از تو خواهش میکنم حتی الامکان کوشش کنی که ماریا ازین وضعیت من خبر نشود که بعد ازین من مثل يك فقیر بی دست و پا در کوچه ها گردش خواهم کرد ...

ـ ۱۳٤ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

چهر اش تغیر خورده اندامش مرتعش میشود الاشه هایش میلرزد بهم خوردن دندان هایش محسوس میگردد و با خود آهسته میگوید :
- بعد از عملیات ، بدون دیدن و خبر دادن به او ازین جا فرار میکنم.
باز روی خود را بطرف چاوش دور داده میگوید :
- مرا تنها بگذار !
- خوب کپتان !..
عسکر آهسته از دروازه خارج میشود ... صدای چهچه بلبل را در داخل اطاق بخوبی می شنویم !..

بعد از يك ساعت ... آفتاب قشنگ بهاری از پنجره اطاق روی پاهای کپتان تابیده .. دکتور ها به عادت هر روز برای دیدن فاروق بی آمده و بدون اینکه زخم پایش را به بینند بر گشتند . کپتان بفکر عمیقی فرورفته است ناگاه از طرف راه رو صدای پای شنیده میشود درین بین دروازه اطاق باز شده پرستار داخل اطاق گردیده میگوید :
- فاروق بی ! يك خانم میخواهد با شما ملاقات کند !..
ضابط سر خود را حرکت داده میگوید :
- چه گفتید ؟ کدام خانم میخواهد با من ملاقات کند ؟.
- بلی، يك دختر رومانی ... که سر طبیب برایش اجازه داده است !.
- خیر ، خیر نمیخواهم !.. هیچ کسی را نمیخواهم که...
زیاد چیزی گفته نمیتواند؛ صدایش قطع میشود ... زیرا ماریا با هیکل زیبا از دروازه اطاق داخل میشود !..
تنها يك فرياد :
- فاروق !..
- ماريا !..
دروازه اطاق بسته میشود ...
ماريا گریه کنان دست ضابط را در بین دست های خود گرفته میبوسد و انگشتان

- ١٣٥ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

بی حسش را لمس میکند...
ـ آه فاروق ، این وضعیت شما آنقدر برای من ناگوار است که گمان میکنم قلبم را پاره پاره کرده و در هر چاك آن آتش افروخته اند که شرار آن تمام وجودم را می‌سوزد.. زیرا من دست شما را و بردارم هم...
ضابط سخن دختر را بریده میگوید:
ـ ماریا خواهش میکنم با این پیش آمدها خود را آزرده نسازی!.. قسمت چنین بود چه میتوان کرد؟ برادرت وظیفهٔ خود را اجرا کرد. تو هم دختری بودی که مردانه وار برای محبت پدر و وطن وظیفهٔ خود را اجرا نمودی !.. هر دویتان حق بجانب بودید!..
با انگشتان لرزان خود موهای دختر را نوازش داده میگوید
ـ ماریا یقین کن که تاثرات قلبی من در اثر این جراحتی که از طرف برادرت بمن وارد شده تسکین گردیده ..
ـ فاروق ، ...
ـ ماریا ! چون من سبب زحمات خیلی ناگواری برای شما شده و باید ازین زحمات سهمی میگرفتم ... از ینجا است که طبیعت هم برای تساوی حقوق ما كمك ميكند !...
با وجود این هم باید بگویم ماریا : يك برادر قابل افتخار داری ! ایندفعه او را از نزديك دیدم. يك شخص خیلی جسور و قهرمان است !.. ترس در او راه ندارد ، بدون خوف خود را به آتش پر ت میکند . . . زخمی شدن با گلولهٔ همچه يك دشمن شجا ع خیلی ذوق دارد !..
دختر خنده های زهر آلودی کرده میگوید :
ـ اوه ، خدايا !.. من خیلی بد قسمت هستم !..
ضابط برای دور دادن موضوع تبسمی کرده میگوید:
ـ کدام يك از شما بزرگ تر هستید ماریا؟.. او یا تو؟..
ـ او بزرگ است !..
ـ چند سال ؟ ..
ـ پنج سال !.. او حال ۲۹ سال دارد !..
ـ پس تو هم بیست و پنج سال داری ؟..

ـ ١٣٦ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

- نمیدانم ! . . من خودم را فراموش کرده ام ! . . . شما خیلی بزحمت
هستید ؟ ..
- خیر هیچ زحمتی بخود حس نمیکنم !..
- زخم در کدام حصه است ؟..
- روی زانوی پای راستم !.. يك زخم کوچکی است که در اثر تصادم يك پارچه شراپنل
کمی استخوان خراشیده شده است ! از همین سبب چند روز دیگر هم در بستر
می مانم ! . . .
- دكتورها چه میگویند ؟ ..
- چه میگویند ؟.. هیچ !همینقدر گفتند تا چند روز دیگر گشته میتوانی.
- قدری ضعیف شده اید فاروق بی ؟..
- البته بی خوابی و هیجان انسانرا ضعیف می سازد !...
- درین ده روز چرا بمن خبر ندادید ؟..
- زیرا نمیخواستم بسبب من مكدر شوى .
- امروز دكتور شما را معاینه کرد؟..
- بچه نسبت سوال میکنی ؟..
- برای دانستن وضعیت شما !..
- از کجا فهمیدی که امروز دكتورها مرا معاینه میکنند ؟..
از کجا میدانم؟ فراموش می نمائید که من هم يك وقتی درینجا پرستاری میکردم هر روز
صبح آمدن دكتورها را میدانم !..
کاپیتان با هیجان چشم های خود را باز نموده میگوید :
- ماریا ! راست بگو راجع بمن در شفاخانه با کسی مذاکره کرده ئی ؟
دختر در حالیکه سکوت است و در سیمایش وضع اضطراب دیده میشود
جواب میدهد :
- خیر !..
- سرطبیب چیزی نگفت ؟..
لب های دختر میلرزد . . . با متانت فوق العاده از گریه خود داری کرده
میگوید :
- خیر هیچ چیزی نگفت ! تنها بمقابل درخواست من اجازه داد که ترا

- ۱۳۷ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

به بینم ! . .
کاپیتان يك نفس عمیق میگیرد. . . سرش مثل يك بار سنگینی روی پایش می افتد
در پیشانی اش عرق های سرد دیده میشود درین اثنا دروازه باز شده سرطبیب در اطاق
داخل میشود . با چهرهٔ کشاده و خندان متوجه کاپیتان شده میگوید:
ـ فاروق بی! امروز بهتر هستید ؟. .
ـ تشکر میکنم دکتور بی، قدری بهتر هستم !. .
ـ خوب هستید ما شاء الله خوب هستید !. .
ـ امروز پایم را ملاحظه نکردید !. .
ـ شام ملاحظه و مذاکره کرده بعد از آن يك قرار قطعی میدهیم !. .
ـ آیا دکتور؟..
ـ بسیار فکر نکنید، انشاء الله به هیچ چیزی لزوم نمی افتد !. .
ـ انشاء الله !. .
بقدر يك دقیقه سکوت میکند . . . ضابط چشمهای سیاه اشك آلود خود را بطرف
دکتور دور داده به آواز خیلی آهسته بزبان ترکی میگوید:
ـ دکتور بی ! راجع به پایم به مادموازل چیزی گفته اید ؟ . . . میترسم
فهمیده باشد !. .
ـ خیر، خیر . هیچ نگفتم، آسوده باشید؟.
ـ تشکر میکنم !
دکتور بند دست ضابط را میگذارد پیشانی و موهایش را نوازش داده
میگوید :
ـ وضعیت تان خیلی خوب است کاپیتان تنها چیزی که گفته ام بسیار فکر نکنید
و مضطرب نباشید !. .
ـ مطمئن باشید دکتور بی هیچ فکر نمیکنم.
سرطبیب بطرف دروازه روان میشود در وقت خارج شدن روی خود را بطرف
دختر دور داده بزبان انگلیسی میگوید:
ـ مادموازل رجا میکنم کاپیتان نفهمد که شما از بریدن پایش خبر دارید، چه او کوشش

ـ ۱۳۸ ـ


عشق وو ظیفه یا شب اخیر

میکند فهمید! ..
دختر بحرکت سر اشاره کرده میگوید :
خوب میدانم! ..
دکتور میرود .. كاپیتان مضطربانه بطرف دختر دیده میگوید:
ـ با دکتور چه گفتید ماریا ؟ ..
ـ هیچ !..
ـ چطور، با شما به انگلیسی حرف میزد چه گفت؟.
ـ هیچ تنها اینقدر توصیه کرد که زیاد نزد شما نمانم ! ..
ـ یا ! . .
هر دوی شان سکوت میکنند، چند دقیقه به خاموشی میگذرد، ضابط آهسته آهسته
دست خود را دراز کرده از بند دست های دختر میگیرد و موهایش را نوازش داده
میگوید :
ـ ماریا گریه میکنی؟ ..
ـ خیر خیر گریه نمیکنم !.:
دختر با انگشتان خود يك قطره اشکی را که در نوك مژگانش جمع شده است
پاك میکند ...
ـ چشمانت اشك آلود است ماريا ! ..
خیلی متأثر شده ام فاروق بی !...
ماریا تو غمگین مباش؟ .. دیدی که دکتور گفت : (تا پنج شش روز دیگر حرکت کرده
میتوانی چندان مهم نیست !. طوریکه برایت گفتم يك خراشیدگی خفیف استخوان است ! ..
تا چند روز دیگر خوب میشود ! ..
دستهای گرم آتشین خود را روی پیشانی دختر گذاشته میگوید:
ـ همینکه از شفاخانه خارج شدم راساً نزد شما می آیم ! .. اما وعده بده که انتظار مرا
در پنجره میکشی؟. روزیکه شفاخانه را ترك میدهم برای تو تیلفون میکنم، زیرا
نمیخواهم که تو تا اینجا زحمت بکشی ! .. ساعت خروج خود را نیز تعین میکنم ! .. آنوقت
ـ ١٣٩ ـ


عشق ووظیفه یا شب اخیر

درین بهار قشنگ و باطراوت با تو در بین گلهای زیباوروی چمن های شاداب دست بدست
يك ديگر داده مانند عشاق دلباخته روی سبزه زارها می‌غلطیم، در دامان تپه‌های سبز و خرم
میگردیم، در زیر آبشار ها می‌نشینیم واز نسیم روان بخش بهاری لذت می‌بریم !.. توهم
آرزوداری ماریا؟..
دختر درحاليكه اشك درچشمانش جمع شده و باکوشش ازگریه خودداری میکند
با لب های لرزان میگوید :
ـ فاروق !.. من‌هم باچشمان اشکبار چنین روزرا ازخدا میخواهم!..
ـ ماریا ! محقق آن روز آمدنی است زیرا هنوز ماجوان هستیم واز دنیا لذتی ننگرفته ایم!..
مطمئن باش !.. خونیکه دررگهای من‌جریان دارد آنقدر قوی است که بسا طوفانهای
دیگرراهم خاموش خواهدساخت !.. ماریا!.. من‌هنوز امید خودرا قطع نکرده و تا
آخرین دقیقه حیاتم امیدوار هستم!..
قطرات اشك بررخساره های ماریا جاریست!.. درمژگانهای ضابط هم چند قطره
اشك دیده میشود!..
ـ ماریا بس است ، بیش ازین خاطرات غم‌انگیزرا درخودراه مده ، تو برو اما مستقیما
بخانه میروی فهمیدی ؟. وقتیکه بخانه رسیدی نزدخداوندعالم بدوزا نو شده در
حق من دعاكن !.. زیرا تو هنوز يك دوشیزۀ بی گناهی هستی !.. دعای تو درحق من
مستجاب میشود!
دررخساره‌های زردوکم‌خون ضابط قطرات اشك دیده میشود
ـ زود باش ماریا كه هوا تاريك میشود ! . . نمیخوام در تار یکی شب
تنها بروی ! ..
دختر ساکت است ! . . از شدت غصه در گلوی خود احساس فشار
میکند... رنگش پریده ومثل اموات خون درعروقش خشک شده، باچشمان متوحش میخواهد
بتمام قوت فریاد زده ودست های خودرا بگردنش بیندازد. با يك دست از بازوی چپركت
گرفته آهسته آهسته بلند میشود زانوهایش میلرزد، ضابط دست اورا بین دست های
خود گرفته آهسته خود را خم کرده با لب های سوزان خود از لب های ضابط

ـ ١٤٠ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

بوسیده میگوید :
ـ خداحافظ فاروق !..
ـ میروی ماریا ؟ ..
ـ دوکتور گفته بود با تو زیاد صحبت نکنم .
ـ خوب است ، برو ! ..
دختر دست خود را از بین دست‌های ضابط میکشد و مانند کالبد بی روح آهسته آهسته
بطرف دروازه روان میشود ... ضابط صدا میکند:
ـ ماریا !..
دختر می‌ایستد !..
ضابط دست‌های لرزان خود را بطرف او دراز میکند در حالیکه چشمان سیاه و فرو
رفته‌اش پر اشك است میگوید:
ـ بیا ماریا ، تا ترا يك بار دیگر هم ببوسم !...
دختر باز از بازوی چپركت گرفته به ضابط نزديك میشود... يك دیگر خود را در
آغوش می‌كشند !.. ضابط لب‌های سوزان خود را روی دست‌های دختر میگذارد
و میبوسد !..
ـ ماریا ، البته مرا فراموش نمی‌کنی ؟..
ـ اوه فاروق ، ساکت شوید، ساکت شوید !..
دوشیزهٔ بیچاره بدون آنكه يك کلمهٔ دیگر بگوید روی خود را دور داده با چشم‌های
گریان از دروازه خارج میشود ...

شام همان روز ... یكی از شب‌های اوائل بهار است . هوا تاریك شده قلب‌ها در طپش و
خاطرات حزین افکار را متهیج می‌سازد روشنی چراغ‌های عمارات اطراف از دور
بنظر میخورد ... باز هم در راهرو شفاخانه هستیم !.. ساعت هشت است، اينك بازهمان
گادی مریض بردار با عراده‌های آهنین خود روی زمین سمنت‌کاری صداهای شبیه نالهٔ
مریضان کشیده و در حرکت است کپاپتان فاروق بی روی آن قرار دارد . با قدیفهٔ
سفیدی تماما وجودش را پوشیده و تنها سرش دیده میشود... از دروازه‌های باز اطاقهای

- ١٤١ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

مریضان سرهای انسان دیده میشود که با نظر حیرت بطرف کنا دی
می بینند! . .
در اطاق عملیات ، دکتوران و پرستاره ها که دست های شان تا آرنج برهنه است
انتظار دارند . کنادی با یک شور و غوغا داخل اطاق میشود . مادر دهن دروازه دقایق
درازی را انتظار میکشیم! . بالاخره انتظار ما بسر رسید و کنادی مریض بردار از
اطاق عملیات خارج شد معاینه انجام یافت . . . مریض را به اطاقش نقل میدهند ! . .
چه واقع شد؟ چرا پایس را نمی برند؟ . . چرا به بسترش می برند ؟ . . آیا در جراحتش
بهبودی رخ داده یا برای عملیات آماده گی میکنند ؟ . .
با يك هيجان فوق العاده بطرف عملیات خانه روان میشویم . . . دكتورها هنوز در
آنجا هستند . . از داخل صداهای بلند بگوش میرسد .
ما هم گوش های خود را به سوراخهای دروازه چسپانده کوشش میکنیم سخنانیکه
در داخل گفته میشود بشنویم . تنها چیزیکه از داخل اطاق شنیده شد این سه
جمله است .
ـ کانگرا دوام دارد . . . دیگر امید بهبودی نیست ! . . باید بدون معطلی پایش را قطع
نموده مریض را از خطر نجات دهیم ! . .
ـ بفكر من هم بايد وقت را از دست ندهیم ! .
ـ خوب در صورتيكه نظرية همة ما يكسان است عملیات میکنیم ! . .
دیگر چیزی شنیده نمی شود. صدای پای از داخل اطاق بطرف دروازه نزديك شده
میرود گویا می برآیند . . .
ما به يك گوشه رفته انتظار میکشیم . . . در همین فرصت دروازه عملیات خانه باز و دکتورها
دیده می شوند . . .
يکنفرشان بطور لا قیدی سرخود را دور داده بچاوش صحیه میگوید:
ـ فردا صبح کنا پیتان را برای عملیات حاضر نمائید ! . .
ـ خیلی خوب ! . . .
ساعت دو شب است . . . شهر ا برا ثیل سکوت و خاموش است . تمام سکنه بخواب عمیقی فرو

ـ ١٤٢ ـ


عشق و وظیفه یا شب اخیر

رفته و در میدان گرادینا پوبلیکا هستیم خانه‌های بزرگ و کوچکی که در اطراف این میدان است گوئی چادر سیاهی روی آن کشیده‌اند!...

تنها در پنجرهٔ یکی از اطاق‌های فوقانی خانهٔ میخائیلسکوها روشنی خفیف دیده می‌شود. با هیجان تمام داخل اطاق میشویم!...

ماریا پیش روی مجسمهٔ مریم بروی تخته‌ها بدوزانو شده و چشم‌های آسمانی و اشکبار خود را به سقف خانه دوخته با ناله‌های جانکاه مشغول دعا است.

- ای خدای بزرگ!... وای خالق مهربان!... او عذاب و اضطرابی را که تا حال متحمل شده برایش کافیست. او را عفو کن و بگناهش مگیر!...

از مراحم پایان ناپذیر خود که فراوان‌تر از دریاها و بلندتر از کوه‌ها است در حق آن بیچاره دریغ مکن!...

ای خدای قادر و توانا!... اورا محض برای یک دختر بیچاره که در دوران هستی خود تا امروز دچار يك عالم اضطراب‌های جانگداز بوده و روی راحتی و آسودگی ندیده از دنیا و آنچه در اوست لذتی نگرفته به بخش واز او محافظه نما!... آدمی را که دوست دارم بیش ازین علیل مگذار!... او و مرا بدبخت مکن!...

ساعت بزرگ میدان گرادینا پوبلیکا ساعت ۳ شب را اعلام نمود و او هنوز هم با چشمان اشکبار مشغول عذر و زاری بدرگاه خدا است!...

ساعت ۴ شب را نیز شنیدم!... همچنین ساعت پنج!... شش... هفت... هشت را هم يكايك شمردیم و بازهم ماریا در همانجا بدون حرکت به دوزانو دست بدعا است!...

- ١٤٣ -


بعد از سه ماه

روزها بزودی میگذرند ... اینک تا چشم بهم زدیم ٣ ماه آمد و رفت ماه‌های اخیر سال ۱۹۱۷ است ... محاربه بشدت تمام دوام دارد .. هنوز نتیجۀ قطعی معلوم نیست .. تنها برای ما يك روزنۀ امید جدید باز شده و آن خرابی وضعیت روسها است ... اغتشاش داخلی هم بین آنها شروع میشود . اردوهای آلمان از هر طرف پیش میروند در محاذ غربی اردوی انگلیس و فرانسه از طرف قوای امریکا تقویه گردیده ... هر کس با هیجان و بی صبری تمام انتظار می‌کشد که حرب برله که تمام میشود و نقشۀ دنیا را که تنظیم میدهد ؟ ...
تابستان با تمام قشنگی دوام دارد. در جبهه آرامش تام حکمفرماست نه دشمن تعرض می‌کند و نه ما از جای خود حرکت میکنیم !..
بعد از خروج از شفاخانه برای فاروق بیگ سه ماه استراحت داده شد.. وهنوز در خانۀ ميخائيلسکوها بسر می برد. هر روز او را می بینم که با چهرۀ بشاش و لب‌های خندان برای غسل کردن بطرف ساحل دانیوب میرود ... اکثر شبهای مهتابی دختر قشنگ رومن با ضابط ترک تا ناوقت‌های شب در ساحل دانیوب گردش میکنند !.. تمام اهالی شهر میدانند که کاپیتان ماریا را دیوانه وار دوست دارد !.. ماریا هم در مقابل محبت او هستی و وجود خود را فراموش کرده و در شهر کمتر اشخاصی یافت می‌شوند که از رشتۀ محبت آنها خبر نباشند !.. در شبهای مهتاب کسانیکه با محبوبه های خود دست بدست برای گردش می بر آیند اشعاریکه برای آنها سروده شده میخوانند ! ...
«ضابط ترک گرفتار شده است بدختر رومن !.. که یگانه ستارۀ درخشان دانیوب است !.. ستاره ها در آسمان برای آنها راه میدهند !.. ومثل آنها دوست دارند !..» در سرتاسر شهر ابرائيل حكايۀ عشق آندو زبان زد خلائق است..
يكي از شب‌های تابستان است. مهتاب با تمام زیبائی خود میدرخشد !... فروغ ماه روی آبهای ساکن نهر دانیوب تابیده در آسمان به ملیونها ستاره دیده میشود در راه ها هیچ عابری بنظر نمی خورد. اطراف تماماً خاموش است !...

_١٤٤_


عشق و وظیفه یا شب اخیر

فاروق و ماریا دست بدست هم داده در يك راه پر گرد وخاك آهسته آهسته پیش میروند.
از میان انبوه جنگل آواز پرنده ها بگوش میرسد صدای شرشر آب هم از زاویه های
دور شنیده میشود. چهچهۀ بلبلان جنگلی هم گاه گاه فکر ها را مشغول
می سازد !...
حیات درین سرزمین زیبا خیلی گوارا است.
ـ ماریا ! سه ماه پیش همان شب را بخاطر داری که به بریدن پایم قرار
گذاشته بودند!...
دختر دفعتاً دست خودرا بدهن ضابط گذاشته میگوید :
ـ فاروق چیز دیگر بخاطر نداشتی ؟. رجامیکنم ساکت باشی !..
ـ ماریا ! آنشب هم مانند امشب مهتابی بود. ستاره های بی شمار در آسمان می درخشید
قلق واضطراب ؛ پاس و ناامیدی هائیکه در صفحه دلم نقش بسته بود يك آن فراموشم
نمی شود !..هر کجائی که روشنی خیره رنگ مهتاب روی قلبم می تابد و یا صدای بلبلی را
از دور می شنوم ، یاد آنشب خاطرات جانگدازی را در مقابلم مجسم می سازد و گمان
میکنم روی قلبم بار سنگینی را گذاشته اند که از تاثیر آن روحم را فسرده و وجودم را
ناتوان حس میکنم !.. ماریا: هنوز دهشت آنشب از یادم نرفته !..
ـ فاروق ، ساکت میشوید یانه ؟..
ـ آه هیچ فراموش نمیکنم آن دقیقه راکه تو از بریدن پایم خبر داشتی واز شدت
اضطراب لب های خود را زیر دندان گزیده سراپا می لرزیدی وازریختن اشك
خود داری میکردی !.
ـ بشما میگویم چپ شوید !..
ـ بگذارماریا ، بگویم!.. زیراذکر آن روزها بار سنگینی را که روی قلبم فشار
آورده نابود می سازد .
ـ فاروق .. این چند بار است که شما تکرار ازین راه صحبت
میکنید !..
ـ میدانم ، میدانم ماریا ولی یاد این خاطره ها در ازدیاد محبت ما تاثیر بزرگی
دارداوه آنشب!...آنشب دراز وطولانی که هیچ پایان نداشت !.. آه ، که تو تصور

ـ ١٤٥ ـ


عشق ووظيفه يا شب اخير

نمیتوانی بچه اندازه مدهش و هراس انگیز بود !.. من هرگز از بریدن پایم ترس نداشتم !.. تنها از چیزیکه می ترسیدم ومرا مخوف می ساخت، وضع آیندة من بودکه باپای بریده ودست مرتعش چگونه بمقابل تو بایستم !..
صبح آنروز که مرا مانند يك نفرجانی مقصر روی میزعملیات خواباندند، ومن از بی توانی خود ناله میکردم، که مرا بکشید ولی پایم را قطع نکنید...
دفعتاً چشم های دختر پراشك شده و بروی رخساره های قرمز ش دوقطره اشك می چکد...
ضابط بسخن خود ادامه میدهد :
- وقتيكه دکتورها پایم را بازنمودند وحیرتی که از بهبود جراحت پایم به آنها دست داد... گفتند : «بخدیای خود شکر کن که خلاص شدی» گمان كردم در مقابلم يك افق سفیدی باز شد ومن مستقيماً بطرف آسمان پرواز کردم وحس ميكردم وجودم سبك شده وحیات دوبارة بمن بخشیدند وسرازنو بدنیا آمدم !..
- فاروق !اگركمی دیگر بسخن خود ادامه دهید من ازینجا میروم !..
ضابط از بندهای دست باريك وزیبای او گرفته او را بطرف خودمیکشد... چشمان سیاه خودرا که در بین مژگان های درازش میدرخشد ، بچشمان دختر میدوزد... به آواز ملایم میگوید :
- راست بگو ماریا اگرپایم را می بریدند بازهم مرا دوست میداشتی؟..
دختر دست های خود را ازبین دست های ضابط كشيده اشك های خودرا پاك کرده میگوید :

- فاروق، عشق و محبت من نسبت بتو سرسری نبود. وبتمام معنی محبتت قلب مرا تسخیر کرده و در هرحال ترا دوست دارم، اگر فرضا هردو پاهایت را هم قطع میکردند باز هم مانند سگ وفاداری گریه كنان عقبت می آمدم !..

-١٤٦-


عشق وو ظیفه یا شب اخیر
دختر، اشک های خود را پاک کرده میگوید :
کاپیتان ، افسوس که تو هنوز تا ثیر محبت را نمی دانی !..
افاده کلمۀ عشق فدا کاریست !.. زن هائی که قلب شان مملو از عشق و محبت است !..
در مقابل آنها هیچ قوت و موانعی تاب مقاومت ندارد !..
بازهم بمن چه، اگر یك پایت بریده می شد و يا يك دستت سقط و چشمانت نمیدید !.. من
نه بدست و پای و چشمت بلکه بخودت عاشق هستم... میدانی بخودت !.. بلی بخودت و
به انسانیت وعواطفت عاشق هستم!
فاروق !.. اگر آن نتیجه مدهش هم حاصل می شد میدیدی که در عقب تو مثل سایه ات
کشان کشان آمده و این کار را یك فداکاری تلقی نمی نمودم !.. طبیعی این حرکت
برای يك ز نیکه محبت دار د يك حركت طبیعی شمرده میشود !.. زن اگر شخصی را دوست
دارد با تمام مشکلاتش دوست میدارد و کور کورانه در دنبال
او میرود ! ..
این یك چیز فوق العاده بشمار نرفته و فدکاری در آن موجود نیست !... فداکاری
من همان روز یکه حق دوست داشتن شما را نداشتم بشما معلوم گردید !.. بوطن خود
خیانت کردم، شرف عائلۀ خود را پامال نمودم، حیثیت برادرم را برباد دادم ! .
اینست، بزرگ ترین فداکاری های زنی که شما را دوست دارد!...
چشم های دختر باز پراشك شده میگوید :
امروز تمام اهالی ابرائیل دختر جنرال میغائیاسکو را مترس يك نفر ضابط دشمن
تصور می کنند .
غلط محض ورذالت است !..
خواه غلط و خواه رذالت باشد چه بدرد میخورد ؟ کاش مترس شمامی بودم ولی
متهم نمی شدم !... حال استخوانهای پدرم در قبرستان می سوزد !.. فداکاری هنوز تمام
نشده و باقی دارد !.. فردا روز یکه برادرم خبر میشود !.. نمیدانم آنوقت آخر این حکایه
چه خواهد شد!
ماریاز هر خندی کرده و بسخن خودادامه میدهد:
فاروق ! حتی کاتبیکه حکایۀ عشق ما را بنویسند، آخر آن را نمی دانند
- ١٤٧ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

که چه خواهد شد!..
ضابط با هیجان از بند دست‌های دختر محکم میگیرد .. انگشتانش را در بین دستهای خود فشار داده با تأثر میگوید:
- ماریا، دیگر این بحث را بيك طرف بگذاریم. ما درینجا برای شنیدن نغمه بلبلان و تفریح آمده ایم!..
- بحث را شما شروع نمودید فاروق !...
- حق بجانب هستی ماریا ! . . . بگذار بس است دیگر از ین بحث در گذریم !...
-چرا بگذریم ؟.. حالا وقت آن است که برای ازدیاد محبت و استوار ساختن رشته مودت از هر گوشه آن بحث کنیم.. شما بیشتر نگفتید؟.. خاطرات حزین محرك عشق و سبب ازدیاد محبت میشود !..
- بلی، اما این خاطرات حزن آور نیست!.. اینها خاطرات ظاهری است !. هیچ کس در حق ما حکم ظلم را نکرده و تمام این چیزها را مخیله تو ایجاد میکند !..
- بلی فاروق ، اشعاریراهم که اطفال در کوچه ها می خوانند مخیله من ایجاد میکند ؟ ..
-هرکس هرچه بخواهد گفته میتواند !.. دهن اشخاص ممکن نیست بند شود !. تنها چیزیکه بما لازم است بایست کوشش کنیم که تمام اینها را الا قیدانه تلقی نمائیم ! ..
-آیا ما میتوانیم ؟..
- کوشش میکنیم بتوانیم !.. تو با خود کمی فکر کن و به بین، در دنیا شخصی را سراغ داری که در غیاب چیزهای خوب و یا بد را باو نسبت نکرده باشند؟. چون بنای دنیا روی همین اساس گذاشته شده از خورد و بزرگ، شاه و گدا، عالم و جاهل از این گونه افتراآت خلاصی ندارند ! حتی در حق پیامبران وملائك هم دریغ ندارند!.. سخن گفتن برای هرکس احتیاج و يك قسم عادت است . در مقابل آن تحمل لازم است!.. والا حیات را بر انسان ناگوار میسازد !..

- ١٤٨ -


عشق و وظیفه یا شب اخیر

ضابط روی خود را بالای موهای دختر میگذارد ! . . از رویش بوسه کرده
میگوید :
- ماریا ! ما در دنیا زندگانی میکنیم وحق حیات داریم ، نباید حیات را برخود تلخ
و ناگوار بسازیم ... امروز زنده هستیم ، فردا می میریم !.. نمیدانم روز های پیری
و پژمرده گی را هم بخاطر داری یا نه؟.. امروز جوان هستیم روزی میرسد که پیر و نابود
میشویم . پس نباید این عمر دو روز را از را بخورده گیری و چیزهای بی معنی
بگذرانیم !..
- فاروق ! یعنی میخواهی که در مقابل تمام حوادث گوش های خود را
پنبه بزنیم ؟.
- اگر ما به بی گناهی خود اعتماد داشته و وجدانا مستریح باشیم ! پنبه زدن در کار نیست
و آنها حق ندارند به حیات ما مداخله کنند !..
- فراموش میکنی فاروق ! که ما نه تنها برای خود، بلکه در محیط اجتماع برای
اجتماع زندگانی می کنیم !.. مجبور هستیم عادت، اخلاق، طرز معاشرت و روش حیات
آنها را تحت مطالعه قرار داده حرکت نمائیم، بعادات آنها بسازیم و قوانین اجتماع را
پیروی کنیم !.. اگر ما چشمان خود را بسته و فقط در عالم خیال چیزی تصور کنیم ، غیر
از ینکه خود را خودمان بازی بدهیم چیز دیگری هست؟.. وقتیکه از عالم اجتماع بدر
شده نمیتوانیم و مجبور هستیم در بین این جمعیت زندگی کنیم پس باید خواه نا خواه به قوانین
آن نیز گردن بگذاریم !...
دختر زهر خندی کرده میگوید:
- قانون جمعیت امروزه برای ما اجازه نمیدهد که يك دگر خود را دوست
بداریم .
بعد ساکت میشود ... چشمانش بطرف آبیکه در زیر شاخچه های درخت جمع شده
متوجه است .
- نسبت به محبت ما هر چه میخواهند بگویند. من برای جلوگری ازین وضع خیلی
کوشیدم. بتمام قوت و قدرت خود سعی کردم ولی هیچ فائده نه بخشید و موفق شده نتوانستم
انسان برهر چیز قادر شده ولی بالای قلب خود حاکم شده نمی تواند ! .. ضابط دشمن

- ١٤٩ -