{"book": "adl0939", "page": 1, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 2, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 4, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 5, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 6, "text": "این کتاب از محمد سهیل چا[ILL]\nرجستری شده است\n\nنشریات شیر محمد افغان\nدر عهد سلطنت اعلیحضرت امیر امان الله خان غازی)\n(خلد الله ملکه وسلطنته)\n\nنشر اسلام\n\nطبع اول\n\nجمله حقوق طبع محفوظ است\nمترجم سید رضا علی زاده\n\n(۱۳۰۴) (۱۳۴۴)\n\nدر مطبع مفید عام لاہور طبع شد\n\n۱۹۲۶ میلادی تعداد یک هزار"}
{"book": "adl0939", "page": 7, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 8, "text": "رجسٹری شده است\nنشریات شیر محمد افغان\nهمة الهام\nفی\nنشر الاسلام\n(در عهد سلطنت اعلیحضرت امیر امان الله خان غازی)\n(خلد الله ملکه وسلطنته)\nطبع اوّل\nجمله حقوق طبع محفوظ است\n(۱۳۰۴)\n(۱۳۴۴)\nمترجم سید رضا علی زاوه\nدر مطبع مفید عام لاهور طبع شد\n۱۹۲۶ میلادی\nتعداد یک هزار"}
{"book": "adl0939", "page": 9, "text": "بوزارت جلیله تعلیم و تربیه اهدا شد\nمجلۀ سراج الاخبار افغانیه دوکتور محمد علی\nمؤلف فخر الدین\nکتابخانه عامه کابل\nA 297.4 A5\n۱۲۲/۱۳۵۷\n۱- اسلام - مقالات [ILL]"}
{"book": "adl0939", "page": 10, "text": "0000025\nنشر اسلام\nبسم الله الرحمن الرحيم\nسپاس مرخداوند ی را که فرموده است: «انّ الدّین عندالله\nالاسلام» و درود بر خواجه ما فخر کائنات و علت موجودات، حضرت\nمحمد صلی الله علیه و آله وسلم و بر آل و اصحاب و خلفای کرام او رضی\nالله تعالی عنهم اجمعین که مجاهدین دین مبین، پیشوا و سرور مسلمین\nبودند و بر امرا و علمای عظام رحمته الله علیهم اجمعین که والیان\nاسلام و حامیان اسلامیان بوده، دین حقّ خدا را در اقطار\nعالم جاری و نُورِ اسلام را باشمشیر و قلم در شرق و غرب نشر نموده،\nظلمت کفر را از میان ملتّها و أُمّتها مختلفۀ جهان دفع کردند.\nو بعد چنین گوید این بندۀ حقیر و محتاج برحمت پروردگار\nقدیر، شمس الدین سامی الفراشی که چون زبان عربی زبان"}
{"book": "adl0939", "page": 11, "text": "نشر اسلام ۲\n\nعمومی جمیع مسلمین و لغت علمی مشترک بین تمام علمای موحدین است،\nازین رو این رساله مختصر را بزبان عربی تالیف نمودم . ولی\nچون بسبب الفت زیاد من بزبان ترکی، ممارستم بزبان عربی کم\nاست، لہذا از خوانندگان گرامی رجا دارم که از خطا و سهوهائی\nصادر شده، مرا عفو فرمایند . چه قصد من اظهار علم و ابراز فضل\nنیست . بلکه غرض من آن است که نفع این رساله برای جمیع\nبرادران دینی عام باشد .\nپس بدان که این رساله از کیفیت انتشار اسلام در مملکت\nهای مختلف و از احوال ملت های اسلام آن ممالک که اهل آن\nاز پیش و یا بتازگی اسلام آورده اند بحث می نماید. پس\nنفع آن ظاهر و لزومش برای هر مؤمن و مسلم آشکار است .\nچون ظهور اسلام در میان عرب واقع گردید و پیغمبر ما\nعلیه الصلوة والسلام عرب بود . ازان رو قرآن نیز بزبان\nعربی نازل گردید . عربها در زمان جاهلیت بقبیله های\nبسیاری متفرق بوده، در میان ایشان هیچگونه اتفاق و اتحادی"}
{"book": "adl0939", "page": 12, "text": "نشر اسلام\n۳\nنبود. هر یکی ازین قبائل متفرقه بلغت مخصوصی گفتگو نموده ،\nجنگ و جدال ، نفاق و اختلاف دایم در میان ایشان حکمروا\nبود. کشتار و قتال تا رفته شدت میکرد .\nهمین که اسلام ظاهر شد، همه این قبیله ها با هم اتحاد نموده،\nامت یگانه گردیدند و قرآن کریم بفصیح ترین لغات ایشان نازل\nگشته ، همه کتابهای دیگر را باطل ساخت و جمیع فصحا و شعرای\nعرب بفصاحت قرآن مبهوت شدند .\nاسلامیت تا زمان خلافت حضرت عمر رضی الله تعالیٰ عنه\nبجزیرۂ عرب منحصر بود . در زمان پیش عربها بادیه نشین بوده،\nبچادر ها و شتران اکتفا می نمودند و برای ایشان بقومها و مملکت\nهای دیگر هیچ گونه فتح و استیلای میسر نگردیده بود . ولی همین\nکه اتحاد نموده ، دست بدست یکدیگر دادند ، فکر های شان\nگشاده شده ، قوت تازه و غیرت روحانی به ایشان رو آورد .\nتا اینکه جزیرۃ العرب برایشان تنگی کرد و ازان بیرون قدم\nگذاشته ، بفتوحات و کشور کشایی آغاز نمودند ."}
{"book": "adl0939", "page": 13, "text": "نشر اسلام\n۴\nدر سایهٔ این غیرت اسلامی ،عربها در اندک زمان شام و\nعراق، فارس وخراسان، پس از آن مصر و آفریقا را فتح\nکردند. در آن زمان، درین مملکت و ولایت با ملتهای\nگوناگون، همچو سریانیان، کلدانیان، فارسیان، قبطیان و\nبربریان زندگی می نمودند. در مدّت کمی همهٔ آنها محو شده،\nعرب مستعرب گردیدند. مگر اهل فارس وخراسان که اهل این\nدو قطعه، بفارسی خود باقی ماندند ولی پس از آن که اسلام\nآوردند، زبان عربی را برای خود زبان ادبی فرا گرفته\nبخواندن و نوشتن عربی پرداختند.\nدرین زمان، فتوحات و انتشار اسلام بسبب نزاع و\nاختلافاتی که در میان علی کرّم الله وجهه و معاویه ظهور کرده\nو فاجعهٔ کربلا که بجهت طغیان یزید رُخ داده بود، چند مدّت\nدچار تعطیل و توقیف گردید. تا آنکه سفر مغرب اقصا واقع\nگردیده، قطعه های تونس، جزائر و مغرب بدست امیران\nدولت امویه فتح شد. پس از آن موسی ابن نصیر وطارق بن"}
{"book": "adl0939", "page": 14, "text": "نشر اسلام\nزیاد بقطعه آور و پا تجاوز نموده اندلس که مملکت بزرگی بوده،\nامروزه دولت اسپانیا و پورتگیز را تشکیل می دهد، گرفته و نیمه\nمملکت فرانسه را بروی ضم ساختند . همچنین بیشترین جزائر\nبحر روم (بحر سفید) همچون قبرس، اقریطس، سقلبیه و غیر آنها\nرا فتح نمودند .\nاین هنگام مملکتِ اسلام در مشرق نیز توسعه یافت،\nچنانکه ماوراءالنهر، خوارزم، وطن های ترک و تاتار، شهرهای\nهرات، کابل تا حدود هند و چین بدست مسلمین درآمد. پس\nسلطان محمود سبکتگین ظاهر شده، بهند سفر کرد و شهر های\nبسیاری را بممالک اسلامیه منضم نمود .\nازین فتوحات اسلامیه، عالم انسانیت خیلی فائده و\nمنفعت ها برداشت . زیرا بسا احوال مدهشه، همچون کشتن\nدختران و سوختن زنان که از عادات کفر بود، تماماً برداشته\nشد . بدین گونه در مدت یک عصر فتوحات اسلامیه کامل گردید .\nپس از انقراض امویان (سال ۱۳۲ هجری) خلافت اسلامیه"}
{"book": "adl0939", "page": 15, "text": "نشر اسلام\n\nبدو فرقه تفرقه یافت . یکی خلافت مشرق یعنی دولت عباسیه که\nدر بغداد تشکیل گردید و دیگری خلافت مغرب یعنی دولت امویه\nکه در اندلس تاسیس یافت مسلمانان در آن زمان در جمیع شهرها\nحاکم بالاستقلال بودند چنانکه از اقصای شرق گرفته ، تا اقصای\nغرب ، یعنی از حدود چین و ماوراء النهر تا دریای مغرب و نیمهٔ\nفرانسه در تحت تصرف اسلام بود . زبان عربی نیز در همهٔ این\nمملکت ها که تقریباً دو ثلث « ربع مسکون » را تشکیل می داد\nمنتشر و رایج بود .\nچون مسلمانان از فتوحات و غزوات فارغ شدند ، بعلم\nو صنعت پرداختند و فقط بعلوم دینی ، تفسیر ، حدیث ، فقه اکتفا\nنه کرده ، قوه اشان را بعلوم عقلی نیز صرف نمودند و به این\nفرمایش حضرت رسول اکرم ص « اطلبوا العلم ولو كان بالصين»\n( یعنی بجوئید علم را اگرچه در چین باشد ) پیروی کرده ، شب\nو روز بترویج علوم و معارف کوشیدند تألیفات حکمای یونان،\nهند و فارس را گرد آورده ، بعربی نقل و ترجمه نمودند . در"}
{"book": "adl0939", "page": 16, "text": "۷\nنشر اسلام\n\nبغداد، مصر، بخارا، قرطبه و سایر شهرها مدرسه های بزرگی کشا-\nوند. به این مدرسه ها از هر سو طلبه ها برای آموختن علوم نقلی\nو عقلی هجوم میآوردند.\nدر سایه این مدرسه ها. در میانه مسلمین علما و حکمای ظاهر\nشدند که با حکمای قدیم یونان همسری میکردند. بلکه در هر فن،\nهمچون حکمت، طب، نجوم، علوم ریاضیه و طبیعیه بر ایشان\nتقدم می جستند. خلاصه علما و حکمای اسلام که درین فنها تالیفات\nو تصنیفات دارند، باندازه ئی زیاد اند که نتوان درین رساله\nبشمار آورد. تألیفات و تصنیفات شان نیز از شماره و اندازه\nبیرون است. اینک چنین بود احوال اسلام در عهد دو\nحکومت اسلامیه، یعنی خلافت عباسیه در مشرق و امویه در\nمغرب. این حال قریب شش(۱) عصر دوام کرد. در این زمان\nعلوم و معارف، صنایع و تجارت دنیا منحصر بمملکت اسلام بوده،\nهمگی بدست مسلمین بود.\nپس از آن برین دو حکومت اسلامیه ضعف و خرابی رو\n(۱) یعنی شش صد سال"}
{"book": "adl0939", "page": 17, "text": "نشئه اسلام\n۸\nآورده، بمروان شان سستی و تنبلی غلبه کرد. تا اینکه دشمنان\nیعنی کفار مغول از مشرق و فرنگ از مغرب برایشان هجوم\nآورده، تخریبات و کشتارهای زیاد بعمل آوردند (سال\n۶۵۶-۸۷۰ هجری). کار بدرجه ئی رسید که از عمالین و حامیان\nاسلام بیش از چند نفر باقی نمانده، همگی بدست آن قومها\nکشته شدند.\nاین قومها از اقوام وحشیه بوده، خیلی وحشانیت ها\nاجرا نمودند، عساکر چنگیز مردان، زنان و بچگان مسلم را بغیر\nحق و بدون سبب میکشتند. هر آن چیزی که در جلو شان می\nیافتند، خراب می نمودند. آدمان را بقتل رسانیده، کتاب\nو مدرسه ها را تماماً محو و نابود میکردند.\nولی فرنگیان درین زمان، در سخت ترین جهالت بوده،\nنسبت بمسلمین شدید ترین تعصب و بغض را در سینه های\nخود می پرورانیدند. ازین رو باسقاط حکومت شان در\nاندلس قناعت نکرده، بواسطه کشیشان متعصب شان\n(۱) ۶۵۶ دولت عباسیه بغداد ۸۷۰ دولت امویه اندلس منقرض گردید"}
{"book": "adl0939", "page": 18, "text": "۹\nنشر اسلام\n\nبرای شکنجه و عذاب دادن مسلمین، محکمه های تأسیس کردند\nکه از آنها ابلیس عبرت میگرفت . مسلمانانی که زیر دست و\nمطیع ایشان بودند، بآتش میسوختند . چنانکه خیلی ازین\nبیچارگان از شدّت ظلم، محض خلاصی جان خود، تنصّر کردند\n(یعنی بدین نصرانی در آمدند) . ولی پس از تنصّر شان هم\nنجات نیافتند . بلکه با مرکشیشان سوخته و یا کشته گردیدند .\nتا اینکه در جمیع شهر های اندلس یک نفر هم مسلمان نماند .\nبدین گونه اندلس، یعنی مملکت اسپانیا، پورتگال، نیمهٔ\nفرانسه، سقلبیه و نیمهٔ ایتالیا از دست اسلامیان بیرون شد\n(سال ۸۷۰ هجری) .\nفرنگیان باین ظلم های فجیع اکتفا نکرده، از هر طرف آوروپا\nدر زیر بیرق صلیب جمع شده، بر مملکت های اسلام بار ها\nهجوم آوردند . ولی نه در آسیا و نه در آفریقا چیزی کرده\nنتوانستند . مگر از آوروپا، یعنی از اندلس مسلمین را بیرون\nنمودند . این کردار وحشیانهٔ ایشان تا روز قیامت در تواریخ"}
{"book": "adl0939", "page": 19, "text": "۱۰\nنشه اسلام\nذکر شده سبب لعنت و نفرت ایشان خواهد گردید. جنگهای\nصلیب از سال ۴۹۰ هجری شروع شده، (۱۸۰) سال\nدوام کرد.\nولی مسلمانان بر عکس این، هنگامی که بر اندلس استیلا\nیافتند، با نصارا برفق و ملائمت، بمهر بانی و عدالت رفتار\nکردند. بعدل و احسان، مروّت و شفقت حکم نمودند که\nاین به اعتراف مؤرّخان شان ثابت است. اما طائفهٔ\nمغول اگر چه با مسلمانان دشمنی خصوصی نداشتند. ولی خون\nریزی در پیش آنها کار آسانی بود. با آدم کشتن و خون\nریزی متلذذ می شدند.\nمغول چون از استیلا و جهانگیری فارغ شدند، بنای\nحکومت و ریاست را گذاشتند. این گاه دریافتند که\nبر قومی که از ایشان بهتر اند، ریاست نمودن نمیتوانند.\nازین رو از میان مسلمانان وزرا و عاملان خود را برگزیدند\nو ایشان را فرما نروا ساختند. در سایهٔ آمیزش و اختلاط"}
{"book": "adl0939", "page": 20, "text": "نشر اسلام\n۱۱\n\nشان با مسلمین، کم کم بیشترین مغول اسلام آورده، در\nممالک هند، تاتار، مغول، چین بنشر اسلام کوشیدند.\nبدین گونه، داهیه بزرگی که از فرنگیان و مغولان بر مسلمین\nرسیده بود، مندفع گردید.\nولی ازین استیلای فرنگیان و مغولان، مسلمین را\nخسارت بزرگی حاصل شد. این خسارت هم دو گونه بود.\nیکی مادی و دیگری معنوی. اما خسارت مادی بیرون شدن\nاندلس و سایر نقاط اوروپا از دست اهل اسلام بود، و\nاما خسارت معنوی انقراض علوم، معارف و صنائع اسلامیه\nبود. زیرا که مهاجمات کفار و استیلای اقوام وحشیه بر\nممالک اسلام زمان درازی امتداد یافت و درین زمان در\nهمه اقطار عالم جهل و نادانی حکمران و جنگهای پیاپی در\nجریان بود. چنانکه روی زمین با خون غرق شده بود.\nعلما مقتول، مدرسه ها خراب و کتابخانه ها سوزانیده میشد.\nچنانچه درین خصوص در تاریخ جهانگشا شاعر میگوید. بیت"}
{"book": "adl0939", "page": 21, "text": "نشر اسلام\n۱۲\n(هنر اکنون همه از خاک طلب باید کرد\nزانکه اندر دل خاکند همه پُرهنران (ناشر)\nخلاصه کار بجای رسیده بود که هرکس ناچار بشمشیر گرفتن و جنگ کردن بود. لهذا علم و صنعت ترک و شهرهای آباد خراب گردید. مملکت های که در دست مسلمین مانده بود، بدولتهای کوچک و متفرقه جدا گردیده و در هر گوشه ئی امیری پیدا شده بود که اینها همواره با یکدیگر جنگیده، خون برادرانشان را بیدریغ می ریختند. چنانکه هرکس که این حال اسف اشتمال مسلمین را میدید، گمان میکرد که اسلام در غرفه انقراض و مسلمین در شرف هلاکت اند. ولی « الحق یعلو ولا یعلی علیه » یعنی حق بلند و غالب است و هیچ پست و مغلوب نخواهد شد. آفتاب اگرچه زمانی با ابرهای تیره پوشیده میشود، ولی هیچ محو نخواهد گشت.\nاین است که غالبان بر اسلام در اندک زمانی مغلوب مسلمین گردیدند. اگرچه از مملکت های مغرب همچون اندلس و سقلتیه"}
{"book": "adl0939", "page": 22, "text": "فوت گردید، ولی ایشان درعوضش، دو چند آن را در هند،\nچین، جزائر بحر محیط و بلاد زنگی در آفریقا و بلاد سقلاب در\nجزیرهٔ قریم بدست در آوردند . ممالک اسلامیه در نهایت\nدرجه وسعت پیدا کرد .\nولی مسلمین درین عصر بیک حامی بزرگ صاحب اقتدا\nری محتاج بودند که ایشان را از تسلّط و تجاوز دشمنان\nمحافظه نموده، از فتنه و فساد داخله تأمین سازد . این مرام\nنیز با ظهور دولت عثمانی حاصل گردید (سال ۶۸۸ هجری) .\nمردان این دولت بشجاعت وصلابت دینی متّصف بوده\nاز ظلم و خونریزی که بیش ترین طوائف ملوک مرتکب میگردیدند\nاجتناب مینمودند . برای نشر اسلام و محافظهٔ مسلمین و\nاعلای کلمهٔ الله بی اندازه متاعب جنگ و مشاق سفر را\nمتحمّل شدند . چون امل ایشان خالص و غایهٔ اعمال شان\nبرای رضای خدا بود، از جانب خدا نصرت برای شان آمد\nو خدا ایشان را در جمیع غزوات تائید نمود . تا اینکه در سایهٔ\n\nنشر اسلام\n۱۴"}
{"book": "adl0939", "page": 23, "text": "نشر اسلام\n۱۴\n\nجهد و اجتهادشان مملکت روم، یعنی شهرهای آناطولی را در\nزمان کمی تماما فتح کرده، قدم‌شان را بخاک آو روپاگذاشتند.\nدر آوروپا بلاد معروف به \"روم ایلی\" را فتح کرده، بر بلغار،\nصرب، آدر ناو و استیلا یافته، پس از آن شهر بزرگ روم\n\"قسطنطنیه\" را گرفته (سال ۸۵۷ هجری) آن را تا کنون\nپایتخت سلطنت خود قرار دارند. بدین گونه برای اسلام\nخیلی مملکت‌های تازه وسیع فتح گردید. ولیکن مملکت‌های\nقدیمه در میان دولتهای کوچک پراگنده بود که اینها برای\nنگهداری مملکت قادر نبوده، از رفع فتنه و فساد عاجز بودند.\nپس دولت عثمانی را لازم آمد که از آوروپابسوی آسیاعطف\nنظر نماید.\nاین‌گاه سلاطین عثمانی برای اینکه ممالک اسلامیه را زیر\nبیرق خود جمع نمایند، مدتی غزا را تعطیل کردند. سپس\nسطان سلیم بر شام و عراق را گرفته، بمصر سفر کرد. در آن\nجا امانت‌های خلافت را از دست خلیفه مصر که این هنگام"}
{"book": "adl0939", "page": 24, "text": "نشر اسلام ۱۵\n\nبچیزی قدرت و مکنت نداشته ، تنها با عتبار خلیفه بود، تماماً به\nدست خود گرفت و بدین گونه خلافت و سلطنت اسلامیه\nبدست اهلش رسید (سال ۹۲۲ هجری) .\nبعد ازین برای اسلام دور جدیدی کشاده شد . چنانکه\nدور سعادتی که در زمان حضرت عمر رض و در وقت خلافت\nبنی امیه و بنی عباسیه ظاهر بود ، گویا اعاده گردید . دلهای\nعموم مسلمین شاد شده ، برایشان پس از کربت و تنگی فرح\nو کشائش حاصل گردید .\nسپس بار دیگر سلطان نظر خود را بسوی آوروپا معطوف\nداشته ، از شهرهای آباد آوروپا مجارستان ، ترانسلوانیا ،\nبیسارابیا وغیره را فتح کرد . خانهای قریم ، قبچاق و غیر آنها\nکه از خانهای تاتار بودند ، همگی بزیر حمایت دولت عثمانی در\nآمدند . این گاه رئیس دریائی خیر الدین که به « بارباروس»\nمشهور است ، ظاهر شده ، بیش ترین ممالک بر بر را همچون\nبرقه ، طرابلس غرب ، تونس و جزائر ، بر ممالک عثمانی ضمّ"}
{"book": "adl0939", "page": 25, "text": "نشر اسلام 16\n\nساخت . تا اینکه برای دولت عثمانی در دریا نیز قوت کاملی و برابر سطوت خشکی اش سطوت بزرگی حاصل گردید .\nهمه اینها برای دولت عثمانیه، در عصر سلطان سلیمان بن سلطان سلیم واقع شد . درین زمان بود که دولت عثمانی به انتهای ترقّی وکمالات خود رسیده و جمیع دولتهای اوروپا از سطوت او در هراس ومخوف بودند . چنانکه دولتی که آنگاه بقوّت، علم، مدنیّت با این دولت برابری و همسری کرده تواند، در روی زمین پیدا نبود . زیرا اهل اوروپا آن زمان از مدنیتی که امروزه در ایشان مشاهده می نمائیم، خیلی دور بودند .\nامّا ممالک اسلامیه ئی که داخل بدائرة دولت عثمانی نه بود، همانا در آفریقا از غرب اقصا، یعنی مملکت های فارس و مراکش و بلاد زنگیان، همچون سودان، زنگیار و غیره عبارت بود . ولی در آسیا بیش از آن بود . زیر ایران (یعنی ممالک فارس، خراسان و عراق عجم) و افغان (یعنی جوانب"}
{"book": "adl0939", "page": 26, "text": "۱۴\nنشر اسلام\nهرات ، کابل ، قندهار و کلات) و توران ، یا ترکستان (یعنی\nبخارا ، خوارزم ، ماوراء النهر) و چین و جمیع بلاد تاتار، ہند\nو سند با همه اینکه ممالک اسلامیه بودند ، از دائره ممالک\nاسلامیه خارج بودند . با وجود اجتهاد و غیرت فوق العاده\nبعضی پادشاهان عثمانی، بمانند سلطان سلیم خان ، دولت\nعثمانی را بآسیای وسطی استیلا و اتساع ممکن نگشت .\nچون ملتهای آوروپا قوت و فزونی یافتند و در بلاد\nفرنگ دولتهای عظیم الشوکته نصارا ظاهر گردید ، معلوم است\nکه اندیشه و قصدِ نخستین نصرانیان انتقام گرفتن از مسلمین\nو غلبه جستن بر ایشان بود . ولیکن ایشان قادر بچیزی نه\nگردیدند ، بجز اینکه ممالک چندی از نصارا را همچون مجاز\nستان ، بیسارا بیا و ترانسلوانیا که مسلمین پیش استیلا کرده\nبودند ، پس گرفتند . همچنین مملکت های قریم و قپچاق در\nآوروپا و جزائر در آفریقا که در تحت حمایتِ دولت عثمانیه\nبود ، بدست نصارا گذشت . این امر باید که از برای"}
{"book": "adl0939", "page": 27, "text": "نشر اسلام\n۱۸\nمعتبرین اسلام عبرت بزرگی باشد .\nما میخواستیم که تا اینجا فتوحات اسلامیه و آن دولتهای که\nدر نشر دین و حمایت مسلمین کوشش و اجتهاد نموده اند ، ذکر و\nنقل کنیم . لهذا مجملاً از کیفیت انتشار دین مبین در سایهٔ\nغزا ، به اقطار عالم ذکر نمودیم . ولی برای نشر اسلام امر مهم\nدیگری بود که مؤرخین از ذکر آن اهمال نموده اند و این -\nانتشار دین است بنفس خودش بی فاتح و شمشیر و بدون\nجنگ و لشکر . این اگر چه در نشر اسلام بیش از شمشیر و غزا\nنائل مظفریت نشده است ، ولی از آن کمتر هم خدمت نکرده،\nبلکه با آن برابر موفقیت دیده است .\nامروز ما می بینیم که اهل آفریقا ، تا ماورای خط استواء\nجمیعاً ، همچنین بیش ترین جزیره های که در بحر محیط کبیر\nواقع اند، خیلی از اهل چین ،خصوصاً اهل ” یوننان “ مسلم\nهستند . ما میدانیم که برین مملکت های دور دست هیچ دولت\nاسلامیه ئی استیلا نکرده است . پس معلوم است که اهل این"}
{"book": "adl0939", "page": 28, "text": "نشر اسلام\n۱۹\nمملکت های دور دست فقط بخواهش خودشان، بالهام خداوندی\nیا به تبلیغ تاجران و مسافران اسلام آورده اند، زیرا نشر\nاسلام بواسطه غزا از دور سلطان سلیم قطع شده بود. ولی\nانتشار اسلام بنوع دوئیم که ذکر نمودیم، امروز بیش از پیش\nبعمل می آید.\nاین دلیل واضح و برهان قاطع است بر اینکه حامی اسلام\nخداوند تعالی و روحانیت حضرت رسول علیه الصلوة والسلام\nاست. پس خداوند تعالی برای انتشار دین خود بین بندگانش\nدر هر عصری سببی خلق میکند و در هر عصر ما بهترین و موافق\nترین سبب همانا تلقین و تبلیغ میباشد. هر کس که امروز\nخواهش جهاد داشته باشد، باید که زحمت و مشقت های سفر را\nاختیار نموده، در اطراف دنیا گردش کند. درین کار او هم\nغزا و هم شهادت موجود است. چنانکه در جهاد بجنگ موجود\nمیباشد. زیرا کسی که بشهرهای دور و جاهای نامعلوم سفر نماید\nهر آئینه بنشر اسلام موفق خواهد شد که در آن صورت غازی"}
{"book": "adl0939", "page": 29, "text": "فشر اسلام ٢٠\n\nاست، یا اینکه در حالت غریبی می‌میرد یا کشته میشود که در\nاین صورت شهید میباشد. پس در هر دو صورت او خوش بخت\nاست در هر دو جهان برای او مزد بزرگی است در نزد خدا-\nوند تعالی ! ....\nاین گونه جهاد در هر عصری واقع بوده، در عصر ما نیز بیش از\nبیش واقع میشود. زیرا ما می بینیم که دین مبین ما هر روز در جا-\nهای دور آسیا و آفریقا وسعت و انتشار مییابد. بسا میشود\nکه هیئه یک قوم تما ما در یک روز اسلام می آورد. (چنانکه\nدرین سالهای آخر در آمریکا و چین چند صد هزار نفر اسلام\nآوردند. ناشر) خیلی ممالک اسلامیه موجود است که هنوز\nدر پیش ما مجهول میباشد. گاهی مسافرین فرنگستان بشهرهای\nنامعلوم آفریقای جنوبی، چین، جزائر بحر محیط کبیر که پیش\nاهل آن جاها را بت پرست و یا متدین بدین دیگری گمان\nمیکردند، سفر کرده اند، چون مسلمان بودن آنها را دیده\nاند، تعجب بزرگی نموده اند."}
{"book": "adl0939", "page": 30, "text": "نشر اسلام\n۲۱\n\nامروز مقرر شده است که دین اسلام در روی زمین،\nبیش از آنکه اهل جغرافیا و تاریخ گمان داشتند، انتشار\nیافته است و شمارهٔ مسلمین زیاده از آن است که می پنداشتند\nزیرا که اسلامیت درین زمان مابی جنگ و غزا انتشار مییابد.\nبسا اقوامی هستند که شام کافر بوده، بامداد مسلمان گشته اند.\nبهر جا که نور اسلام طلوع می کند، کفر همچون برفی که در\nتابستان، مقابل آفتاب باشد، میگدازد. با نور درخشان\nاسلام، گلهای علم و معارف، انصاف و عدالت می شگوفد.\nاز برکت اسلام شهرها آباد و بندگان آسوده میگردند، مردمان\nبجرگهٔ انسانیتِ کامله که از ارکان اسلام و نتایج ایمان است،\nداخل میشوند.\n\nمی بینید اقوام وحشیّه را که افراد آن از حلیهٔ بشریّت\nعاری بوده، گوشتِ انسان را می خوردند، در غارها و جنگلها،\nبمانند بهائم زندگی کرده، برای خوراک شان غریب و مسافران\nرا بقتل می رسانیدند. بانواع فواحش مرتکب گردیده، ناموس"}
{"book": "adl0939", "page": 31, "text": "نشر اسلام ۲۲\n\nزنان و دختران را میدریدند . کوشش و کسب نکرده ، همواره\nبدزدی و غارت مشغول بودند . بپایه‌ئی گرفتار زشتی و چرکینی\nبودند که هر کس ایشان را میدید ، بی اختیار نفرت و کراهت\nمی نمود .\nولی اینها چون اسلام آوردند ، یکباره تغییر و تبدیل یافتند .\nطینت و طبیعت شان تماماً دگرگون شد . چنانکه می بینید در\nمدنیت و حضریت بچه پایه رسیده و بچه سان ترقی کرده اند .\nبحلیۀ رفق و ادب آراسته ، اهل ناموس و صلاح شده اند .\nغریب و مسافران را مراعات و مهمانان را اکرام مینمایند . بسعی\nو اکتساب زندگی میکنند . معروف را تحصیل و از منکر پرهیز\nدارند . در میان شان محبت و الفت ، وفاق و انسیت بپا\nمیدارند . خواندن و نوشتن می آموزند . بصنعت و هنری\nبپردازند . از زشتی و چرکینی خود را پاکیزه نگاه می دارند .\nچنانکه هر کس ایشان را به بیند ، بحال شان غبطه می خورد .\nگویا که ایشان شام بهائم بوده ، بامداد انسان گردیده"}
{"book": "adl0939", "page": 32, "text": "نشر اسلام\n۲۳\nاند. هر کس آنها را پیش از اسلام آوردن شان دیده با۔\nشد، اکنون باور نخواهد کرد که همان آدمان سابق هستند.\nاین نیست مگر بزرگ ترین معجزه اسلام. ما برای اثبات\nفضیلت و برتری دین مان اغراق گویی و مبالغه نمی‌کنیم.\nبلکه این حقیقتی است که کافران را جای هیچ انکاری نمی‌\nباشد. و همه آن هایی که از فرنگستان در آن شهرهای دور\nمسافرت کرده اند، این مطلب را اثبات نموده اند. ا-\nینک ما شهادت بعضی سیاحان دانشمند انگلیس را در این جا\nنقل می‌نمائیم یکی از ایشان می‌گوید:\n«اسلام دینی است که زمین را از بتها پاک کرد. ذبح\nانسان و خوردن گوشت او را منع نمود. حقوق زنان را\nتأمین و بسیار زن گرفتن را بحدّ مشروع و معقول تحدید\nساخت. رشتهٔ اتحاد اهل خانه را در بین افراد آن محکم\nنموده، غلام و بنده را فردی از افراد عائله قرار داد. برا۔\nی آزادی ایشان درها و راههای بسیاری کشاد. اخلاق"}
{"book": "adl0939", "page": 33, "text": "نشر اسلام ۲۴\n\nعامه را بقوت ارکانش، همچون نماز وزکوة، اکرام مهمان و\nتأمین مسافر، تزکیه می نماید. وظایف زیر دستان را بازیر\nدستان مساوی میدارد. بنای جماعت را بر اساس\nمحکمی تأسیس می کند. ظالم را بغضب خدا ترسانده، مظلوم\nو فقیر صالح را برحمت ، اجر و سعادت آن جهان دلداری\nمیدهد. اینک این حسنات نمونه از نعمت های فراوا-\nن اسلام است که هنگام استیلایش بر اقوام غیر متمدنه می\nبخشد»....\nما می توانیم از زبان فرنگیان منصف که چون حقیقتی را\nآشکارا دیده، در مسافرت شان تجربه نمایند، پرده بر\nروی آن نخواهند کشید، شهادت های بسیاری ذکر کنیم.\nولی ذکر رساله ئی که یکی از کشیشان انگلیس تألیف و نشر\nکرده است، برای ما کافی می باشد.\nاین کشیش از طرف جمعیت لوندون که برای نشر\nنصرانیت تأسیس یافته است، بآفریقا فرستاده شده بوده"}
{"book": "adl0939", "page": 34, "text": "نشر اسلام\n۲۵\n\nکه نشر دین عیسوی نماید. مشار الیه در بلاد مغرب واقع\nدر ماورای خط استوا، بیست سال تمام ساکن بوده،\nدر میان اقوام زنگی تبلیغ و تلقین دین نصارا نموده\nاست. ولی پس از کوششهای بسیار و تجربه های\nدر از فهمیده است که اهل آن بلاد نصرانیت را قبول\nنمی کنند و انهای که طوعاً و کرهاً قبول نصرانیت می\nنمایند، جماعه ئی خیلی کم هستند که هنوز از وحشیت قدیمه\nاشان خلاص نمی شوند. بلکه وحشیت آن ها افزون تر\nو شنیع تر میگردد.\nولی دین اسلام در میان آنها طوعاً انتشار مییابد\nو او را برغبت تمام قبول می نمایند. این دین ایشان\nرا فوراً بقوم مأنوسی تبدیل داده، بسرعت تمام مؤدب\nشان می گرداند».\nکشیش مذکور درین امر بحق و انصاف تأمل نموده،\nرسالهٔ مذکور را نوشته و این احوال را تفصیلاً ذکر کرده"}
{"book": "adl0939", "page": 35, "text": "نشر اسلام\n۲۶\nاست . سپس بفرنگیان توصیه نموده که اگر خواسته باشند آن اقوام\nرا از وحشیّت و جهالت رهایی داده، بدائرة حضریّت و مدنیّت\nداخل نمایند، باید در میان آن ها فقط بنشر دین اسلام\nبکوشند.\nهمچنین می گوید که : «اسلام برای خلاصی، روی ز\nمین از شرک و بُت پرستی و ذبح کردن انسان در زیر پا\nی بتان ، سبب یگانه ئی می باشد . امّا نصرانیت به این\nامر هیچ صلاحیت ندارد».\nاین رسالة او مشهور است و کسی آن را ردّ کرده\nنتوانسته است. ولی توصیه کشیش مذکور را فرنگیان\nنشنیدند. زیرا ایشان نمی خواستند که اقوام وحشیه از\nوحشیّت رهایی یابند. یگانه مقصد فرنگیان آن است که\nبر ایشان استیلا یافته ، شهرهای شان را ضبط و خود\nآن بیچارگان را محو نمایند. چنانکه این کار در آمریکا\nواقع شد و هر روز در جزیره های بحر محیط واقع میشود."}
{"book": "adl0939", "page": 36, "text": "نشر اسلام\n۲۷\nپوشیده نیست که اهل آوروپا برای نشر دین شا۔\nن در اقطار بعیدۀ عالم، جمعیّت های مخصوصی تأسیس\nکرده، برای این کار و این مقصد مبلغهای گزاف\nصرف می نمایند بجهت یاری و یا حمایه کشیشان شان\nهمواره با کشی ها عسکر و توپخانه گسیل می دارند. با همه\nاین نصرانیت بجز اندکی، انتشار نمی یابد.\nاما اسلام بنفس خود در روی زمین ترقّی و انتشار\nیافته، افراد آن روز بروز فزون تر می گردند. این\nنیست مگر از فضل پروردگار عالم. پاک است خدا۔\nوندی که فرموده است: «جَاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْبَاطِلُ»\n(حق آمد و باطل محو شد). هرگاه برای نشر اسلام،\nهمچون برای نشر نصرانیت، سعی و کوشش میرفت،\nهر آینه دین اسلام در قطعه های آسیا، آفریقا و جزایر\nبحر محیط دین عمومی می گردید.\nدر عصرهای گذشته، زمانی در آوروپا نیز برای"}
{"book": "adl0939", "page": 37, "text": "نشر اسلام\n۲۸\nنشر اسلام جهد و کوشش بعمل آمده. چنانکه امیران دولت\nامویه در مغرب، سلاطین دولت عثمانیه در مشرق، تیمور\nلنگ در شمال درین باره کوشیدند. ولیکن در اوروپا\nدین اسلام منتشر نه گردید. شمارۀ مسلمین درین قطعه\nخیلی کم است که بیش ترین آنها هم فقط هنگام فتح، بآن\nنجا مهاجرت نموده اند. اکثر آنهای که از اهل اوروپا\nاسلام آورده اند، آرنائود و اهالی بوسنه می باشند که\nاین ها دین حق را بدست فاتحین دولت عثمانی پذیرفته\nاند. این ها در دین اسلام تعصب کاملی دارند و شمارۀ\nایشان تقریباً یک ملیون و نیم می باشد.\nدرین عصر ما نشر اسلام در قطعۀ اوروپا خیلی دشوار\nاست زیرا اهل اوروپا امروز بدو فرقه منقسم هستند:\nفرقۀ منکرین و فرقۀ معتقدین. ولی معتقدین در نصرانیت\nخود متعصب بوده، بمسلمین بغض و عداوت بزرگی دارند\nاما منکرین دو قسم اند. قسمی تنها بخدا ایمان آورده، به"}
{"book": "adl0939", "page": 38, "text": "۲۹\nنشر اسلام\n\nآخرت و وحی هیچ اعتقاد ندارند . قسمی دیگر بخدا وند تعالی\nهم منکر می باشند . ولی همه اینها متفق هستند براینکه\nاسلام حق ترین و بهترین ادیان است . لیکن اینها خود\nرا از دین مستغنی می دانند . ازین رو گفتیم که نشر اسلام\nدر قطعهٔ اوروپا دشوار ، بلکه محال است .\nمحققان اتفاق دارند بر اینکه دینی که در قطعهٔ آسیا،\nآفریقا و جزائر بحر محیط قابل انتشار باشد ، همانا اسلام ا-\nست و بس . ولی برای انتشار نصرانیت فقط قطعهٔ\nاوروپا و آمریقا قابل می باشد . بعضی از دانشمندان\nسیاح روس می گویند که مملکت وسیعهٔ چین بزودی\nوطن مسلمین خواهد گشت و پس از یک ، یا دو عصر اهل\nچین که شمارهٔ ایشان بچهار صد ملیون میرسد ، تماماً- اسلام\nخواهند آورد . زیرا اسلامیت در آنجا روز تا روز در\nترقی و شمارهٔ مسلمین در تزاید می باشد .\nاینک ازین حال اهل اوروپا زیاده در اندیشه و"}
{"book": "adl0939", "page": 39, "text": "نشر اسلام\n۳۰\n\nهر اس هستند. اهل چین اگرچه از جهت نفوس از همه ملت‌ها\nبزرگ تر و شمارۀ اشان از جمیع ملت‌های آوروپا بیش تر است،\nولی با همۀ این، همیچون رمۀ گوسفندان از تمدن محروم اند،\nچونکه دین حاضرۀ ایشان برای جنگ، شجاعت، ترقی\nو تمدن مساعدت نیست. اینها چون بدین اسلام که\nبغزا و جهاد امر می نماید و اگر در راه دین و وطن شان\nبمیرند، بشهادت و سعادت جاودانی مژده می دهند، متملع\nگردند، کسی را یارای مدافعه آنها و مقابله با آنها نخواهد\nبود.\n\nهمچنین در هند که حکومت انگلیس جمیع قوۀ خود را\nبرای تنصیر اهل آن صرف می نماید، تاکنون نتوانسته\nیک نفر از مسلمین آنجا تنصیر کند. ولی از مشرکین\nآنجا اگر یکی تنصّر نماید، هزار نفر اسلام می آورند. بدین\nگونه اسلام در هند، همچون در چین و جاهای دیگر تر\nقی می یابد. باهمۀ اینکه حکومت هند نصرانی بوده، برای"}
{"book": "adl0939", "page": 40, "text": "۳۱\nنشر اسلام\nترویج دینش میکوشد، نصرانیت در آنجا پیش رفت ندا-\nرد.\nشمارهٔ مشرکین روی زمین از شمارهٔ مسلمین واهل\nکتاب بیش تر بوده، همهٔ آنها برای پذیرفتن اسلام -\nمستعد هستند. پس اگر آنها اسلام آورند. گویا همهٔ بنی آ-\nدم اسلام آورده است. آنگاه شکی نیست که شرک وکفر\nمحو شده، روی زمین از نتیجهٔ مردار آن همچون ذبح\nانسان و خوردن گوشت مردمان، کشتن دختران و بآ-\nتش سوختن زنان وغیر آنها که از عادات جاهلیت است،\nپاک خواهد شد.\nاما اهل آورو پا همین که فهمیدند مشرکین نصرانیت\n(۱) چنانچه نظر بحساب جرافیون سال ۱۹۲۲ میلادی در تمام کرهٔ\nارض یکهزار و نه صد نفر انسان موجود اند. ازین جمله تخمین چهار\nصد ملیون مسلمان، پنج صد وچهل ملیون نصارا، ده ملیون یهود، باقی آن نه\nصد و پنجاه ملیون اهل مجوسی می باشد. که اکثر آنان مملکت وسیع چین ،\nهندوستان و ژاپون را اشغال می نمایند ناشر.)"}
{"book": "adl0939", "page": 41, "text": "نشر اسلام ۳۲\n\nرا قبول نمی کنند، برای محو آن بدبختان و دین شان کوشیدند. ایشان را بمانند بهایم شکار نموده، بقتل رسانیدند. وطن های خالی مانده ایشان را با مهاجرین خود پر ساختند. چنانکه این کار در چندین جزیره های بحر محیط اجرا گردید. این البته ظلم بزرگی است. ولیکن مسلمانان برای ضبط بلاد مشرکین و کشتن آنها هیچ قصد نه کردند. بلکه مقصد ایشان فقط نشر اسلام در بین مشرکین و ازاله شرک و کفر از میان ایشان بود ازین رو مسلمین در پیش ایشان محبوب و نصارا منفور می باشند. هرگاه ما همچون نصارا برای نشر دین مبین مان جمعیت های تأسیس نموده، مبلغهای بزرگ برای این مقصد صرف می نمودیم، در دنیا هیچ مشرکی که اسلام نیاورده باشد، باقی نمی ماند. چون دین اسلام بی سعی انسانی انتشار یافته و چون ما برای جهاد مکلف نیستیم، گمان میکنم که درین مرام"}
{"book": "adl0939", "page": 42, "text": "نشر اسلام\n۳۳\n\nجهد بر ما واجب باشد . تا اینکه انوار اسلام در اقطار عالم\nنشر گردیده، اهل آن از تاریکی شرک و جهل، بلکه از\nهلاکت رهایی یابند. زیرا اگر مسلمین در حال خود باقی ما-\nنده ، غفلت و کاهلی ورزند ، هر آینه اهل آوروپا برایشا-\nن استیلا یافته، برای اینکه زمین و مالهای شان را\nضبط نمایند ، ایشان را هلاک خواهند ساخت .\nمشرکین و مجوس با آنکه جاهل اند، این حقیقت را درک مینمایند\nازین رو اگر در میانه ایشان تبلیغ و تلقین کرده شود، همگی برای\nقبول اسلامیت حاضر می باشند. ایشان یقین میدانند که چون اسلام\nآورند ، ازین مهلکه نجات خواهند یافت . زیرا نصارا بضر مسلمین چیز\nی کردن نمیتوانند. پس اگر ما جهد نمائیم ، توفیق با ماست و اگر\nتنبلی ورزیم و بال آن هم بر گردن ما خواهند بود . زیرا\nاهل آوروپا مهلت نداده ، همواره میکوشند. خصوصاً\nدرین سالهای آخر بر سعی خود خیلی افزوده اند که\nشاید در های که امروزه برای ترقی اسلام کشاده شده"}
{"book": "adl0939", "page": 43, "text": "نشر اسلام\n۳۴\n\nاست، بند نمایند.\nپوشیده نیست که برای هر چیز اسبابی است. ازین\nرو هر کس حصول چیزی را خواسته باشد، باید که به اسبا۔\nب آن التزام نماید. محکم ترین و قوی ترین اسباب این\nمقصد همانا بر پا داشتن مناسبات و ارتباط دوستانه در\nمیان جمیع مسلمانان دنیا است. ما در این جا اتحاد سیاسی\nو مذهبی را قصد نمی کنیم. زیرا اتحاد سیاسی در میانه مسلمین\nخیلی دشوار و اتحاد مذهبی هم محال می باشد. بلکه مراد ما\nازین ارتباط، ارتباط دینی و شرعی است. و این برای\nمسلمین در هر مذهبی که باشند، و بکدام دولتی که تابع اند،\nواجب است .\nچنانکه نصرانیانی که در تحت تبعیت دولتهای\nاسلامیه اند، در امورات دینیه اشان رؤسای\nروحانی اشان را متابعت می نمایند. همچنان مسلمانانی\nکه در تحت تبعیت دولتهای نصرانیه، یا در تحت"}
{"book": "adl0939", "page": 44, "text": "۳۵\nنشر اسلام\n\nاداره یکی از امرای اسلامیه میباشند، لازم است که در\nامورات دینیه اشان تبعیت خلیفه مشروع شان را نمایند\nو آن سلطان عثمانی است بدون خلاف، پس برای جمیع\nبلاد اسلامیه واجب است که با دار الخلافه اسلامیه مناسـبا-\nت محکم و ارتباط قوی بر پا نمایند. چون این ارتباط، ارتبا-\nط معنوی و دینی است، لهذا کسی را در آن هیچ گونه سختی\nو مشکلات نخواهد بود.\n\nزیرا شریعت اسلامیه مسلمین را امر می نماید که در\nامورات دینیه، امر خلیفه مشروع خود را پیروی کنند. پس\nاگر مسلمین به این امر شریف توسل نمایند، هر آینه در\nبین جمیع ملتهای اسلامیه دنیا ارتباط حاصل خواهد شد.\nدر این جا ناچاریم که مختصری از ملتهای مشهو را-\nسلامی و تقسیم آنها در ممالک اسلامیه ذکر نمائیم.\n\nبزرگ ترین ملت اسلامیه عرب است. اسلام در\nمیان عرب ظاهر شده و پیغمبر ما علیه الصلوه و السلام"}
{"book": "adl0939", "page": 45, "text": "نشر اسلام ۳۶\n\nاز عرب بوده است. ازین رو عرب را بر جمیع ملتهای\nاسلامیه شرافت و برتری می باشد. شماره نفوس ایشان\nتقریبا شصت ملیون بوده، در جمیع جزیره عرب (یعنے\nحجاز، یمن، حضر موت. مسقط، نجد، بحرین) و سوریه\n(یعنے برّ شام، ارض فلسطین) و جزیره عراق، مصر، برقه،\nطرابلس غرب، تونس، جزایر، غرب اقصا (یعنے فاس\nو مراکش) و صحراے کبیر تا بلاد زنگبار منتشر می باشد.\nزبان مسلمین عموما عربی است و این زبان عربی،\nفصیح ترین و شیرین ترین زبانهای روے زمین میباشد.\nقواعد مضبوطه و کتابهاے موجوده آن به اندازه ئی است\nکه بشمار نیاید. عربها خاصیت غریبی دارند که هر کس\nبا آنها آمیزش نماید، حکما عرب می گردد. حال آن که\nاین خاصیت در عجم نیست. این است که شماره آن ها\nروز تا روز افزون می شود. از اقوام نصرانیه، سریا-\nنیان و دیگران نیز مستعرب می باشند. ایشان زبان و"}
{"book": "adl0939", "page": 46, "text": "۳۷\nنشر اسلام\n\nخطّ عربی را در همه امورات دنیوی و اخروی ایشان استعما\nل می نمایند. اینک در ادبیات عربیّه شعبه نصرانیّه نیز پیدا\nشده است و این خیلی غریب است که این نصرانیان\nدر علم و معارف بیش از مسلمین ترقّی کرده اند. لہذا\nمسلمانان را واجب است که درین باره هم سعی و تقیّد\nبکار برند، تا اینکه هم در فصاحت و ادبیّات و هم در\nمعارف جدیده بر نصارا تقدّم و سبقت گیرند. چه زبا-\nن عربی، زبان اسلامی می باشد.\nیکی از بزرگ ترین ملتهای اسلامیّه، پس از عرب،\nملّت ترک است که نفوس این ها تقریباً بیست و پنج میلیو\nن می باشد مملکت ہائے کہ ترکان سکونت دارند، از در-\nیای (وندیک) در آو رو پا، تا داخل چین در آسیا، از بیا-\nبانهای منجمد در سبیریاتا حدود ہند، عراق و برّ شام ممتدّ\nاست. ترکان اگر چه بشعبه ہای بسیاری منقسم می گردند،\nولی ممکن است کہ آن ہا را بر سه قسم اختصار نمود: قسم"}
{"book": "adl0939", "page": 47, "text": "نشر اسلام\n۳۸\n\nاول ترکان غرب، یعنے عثمانیان اند که این ها در بلاد روم،\nیعنے روم ایلی در اوروپا، و آناطولی در آسیا، ساکن\nهستند و شریف ترین اقوام ترک این ها می باشند. زبان\nشان هم فصیح ترین و شیرین ترین زبان های ترکی\nاست.\n\nترکان مدّت شش صد سال است که حفظ و حمایه مسلمین\nو در اعلای شأن و شکوه اسلام جهد و کوشش می نمایند.\nایشان بجز سه مملکت، یعنے جزایر که فرانسه بغیر حق استیلا\nکرده، غرب اقصا که در آفریقا و مسقط که در جزایر عرب\nاست، در تمام بلاد عرب حاکم و فرمانروا هستند.\nقسم دویم ترکان شرق اند که در ماوراء النهر، فرغانه\nو چین، یعنے توران قدیم سکونت دارند. این مملکت\nها در قدیم وطن خاص ترکان بود. زبان ایشان اصل\nو زبان عثمانی فرع می باشد. این زبان، به «جغتائی»\nمعروف بوده، بخلاف زبان عثمانی درشت است."}
{"book": "adl0939", "page": 48, "text": "نشر اسلام\n\n۳۹\n\nدرین زبان کتابهای قدیمه، ادبیات و اشعار موجود است\nولی زبان عثمانی شیرین بوده، در معارف جدیده بر آن-\nامتیاز دارد.\nقسم سوم تاتار اند که ایشان در نواحی بحر خزر و در\nممالک روسیه که در قطعهٔ اوروپا ست، خصوصاً در بلاد قا-\nزان و جزیره قریم ساکن می باشند. زبان این با بین ترکی\nجغتائی و ترکی عثمانی است. بجز ترکان عثمانی، ترکان دیگر\nاستقلال ندارند. چنانکه ترکان شرق و تاتار در تحت\nاستیلای روس و ترکان شرق اقصا، یعنی کاشغر و چین\nدر زیر ادارهٔ چین می باشند.\nیکی از بزرگ ترین ملت اسلامیه هم فارس اند که\nوطن اصلی این با ایران، یعنی بلاد فارس، عراق عجم،\nمازندران و خراسان است. فارس با در افغانستان،\nبلوچستان، کابلستان، هرات، کلات، تا ماوراء النهر\nشمالاً و وسط هند جنوباً منتشر می باشد. زبان ایشان اشرف"}
{"book": "adl0939", "page": 49, "text": "نشر اسلام ۴۰\n\nزبانهای اسلامی است بعد از عربی که آسیائی وسطی آن را\nبرای خودشان زبان ادبی فراگرفته اند .\nاهل افغانستان و بلوچستان اگر چه بلغات مخصوصی گفتگو\nمیکنند، ولی زبان ادبی و رسمی ایشان فارسی بوده همگی\nبه این زبان خوانده، می نویسند . همچنین بیش ترین ترکان\nماوراء النهر (و تاجیکان ترکستان) نیز این زبان را استعما-\nل می نمایند. در هندستان هم مسلمین تا درین زمانهای\nنزدیک بفارسی میخواندند و می نوشتند، چنانکه ذکر خواهد\nشد. با همه این، آنهائی که بزبان فارسی متکلم اند کم\nهستند که شماره آنها از بیست بلیون متجاوز نیست . ولی\nاین زبان فارسی را اکثر مسلمین آسیای وسطی میدانند\nو این زبان در میان زبان های اسلامی، درجه دویم\nرا می گیرد.\n\nچهارم ملتهای اسلامیه، مسلمانان هند می باشند\nکه شماره ایشان تقریباً هشتاد ملیون است . این ها نیز"}
{"book": "adl0939", "page": 50, "text": "بشعبه ہائے زیاد منقسم هستند. این ہا تا زمانهای نزدیک\nدر خواندن و نوشتن، زبان فارسی را استعمال می کردند\nو زبان خود شان را فقط در گفتگو بکار می برند. ولی درین\nزمانها، بزبان «اردو» که فصیح ترین و بزرگ ترین زبان\nہای شان است، خوانده، می نویسند. درین زبان کتا-\nبهای بسیار موجود و روزنامه های متعدّد در بلاد ہند\nمنتشر است.\nدرجه پنجم را در میان ملتہای اسلامیه (ملائیان) می\nگیرند. این ہا اہل سواحل ہند شرقی و جزایر بحر محیط\nمی باشند این ملّت در همه جہات بحر محیط کبیر منتشر بو-\nده، در آجه، سومتره، جاوه، بورنئو، کینة الجدید، مداغقّر که\nجزیره بزرگی است در نزدیکی آفریقا، سکونت دارند\nہمچنین در جزیره ہائی که نزدیک آمریکا واقع است،\nاین ہا را می توان دید. از ملائیان آنہای که در سواحل\nہند شرقی، همچون آجه، سومتره و در جزائر بحر محیط ہندی"}
{"book": "adl0939", "page": 51, "text": "نشر اسلام\n۴۴\nبمانند جاوه، بورنئو و كينة الجديد سکونت دارند، جملگی مسلما\nن هستند. ولی آنانی که در جزایر دور دست ساکن\nاند، در شرک و کفر شان باقی مانده اند. مسلمانان از آنها\nبوده، ولی از آنها بیش تر می باشند بزبان آنها میخوا\nنند و می نویسند و درین زبان کتاب بسیاری دارند.\nپس از ذکر ملتهای عظیمه پنجگانه اسلام، لازم می\nآید که از ملتهای زنجیه که در قطعه آفریقا سکونت دا\nرند، سخن رانده شود زنگیان ملتهای کثیره مختلفه می\nباشند که هر کدام بزبان مخصوصی تکلم می نمایند. چون\nاین رساله گنجایش تعداد اجناس آنها را ندارد، لهذا\nاجمالاً از آنها ذکر می نمائیم:\nاولاً شمارهٔ ایشان بیش از آن است که گمان میکه\nدند چونکه سودان شرقی و غربی و منابع نیل مصر و نیل\nسیاه، یعنی بلاد وسیعه که در وسط قطعه آفریقا واقع ا\nست و همچنین سواحل شرقیّه تا زنگبار، با اهالی زنجیه"}
{"book": "adl0939", "page": 52, "text": "نشر اسلام\n۴۳\nمسلمه مسکون اند، ثانیاً دین اسلام در بین ملتہای زنجیّه\nبیش از آنکه گمان میرفت، منتشر می باشد. چون تحقیق\nشده است که بیش ترین جاہای ماورای خط استوا\nکه تاکنون مجہول بود، تماماً با اہالی اسلامیه مسکون می\nباشند. آنہائے ہم که تاکنون اسلام نیاورده بودند، اینک\nہر روز قبول اسلام می نمایند. درین صورت ما می توانیم\nتخمین نمائیم که نفوس ملتہای زنجیهٔ مسلمه در آفریقا\nکمتر از ہفتاد ۔ ہشتاد ملیون نیست. ملتہای زنجی بز-\nبان خود نوشتن و خواندن نمی دانند. تنہا علمای شان\nکه بزبان عربی قرائت و کتابت می نمایند.\nعلاوه بر این ہا، در جمیع اقطار اسلامیه قومہای کو۔\nچک اسلام نیز پیدا هستند. ہمچون کرد، اقوام افغا۔\nنستان، چرکس، آرنئوط، بوشناق و غیره این ہا که حاجت\nبشمردن آنہا نیست. این قومہا نیز بزبان عربی و بزبا-\nنہائے که بہ ایشان نزدیک است، ہمچون ترکی و"}
{"book": "adl0939", "page": 53, "text": "نشر اسلام ٤٤\n\nفارسی خوانده ، می نویسند. اما مسلمانان چین چون از مراکز\nاسلام - دور اند ، فقط قرآن کریم را بعربی قرائت کرده،\nولی زبان شان را مجبورند که بخط چینی سقیم تحریر نمایند.\nبرای اینکه در بین اینها علوم عربیه و شرعیه نشر و در -\nمیان اینها و عالم اسلامیت مناسبات تأسیس گردد، سعی\nواجب است .\n\nپس جمیع مسلمانان دنیا تقریباً دو صد و شصت ملیون\nاند و زبان عربی در جمیع ممالک اسلامیه ، زبان عمومی\nمی باشند. زیرا کلام الله قدیم در جمیع این مملکت ها خوا-\nنده و حفظ کرده میشود. تمام علما در جامعها و مدرسه ها\nعلوم شرعیه را به این زبان تدریس می نمایند. پس\nبرای هر مسلمانی لازم است که علمم این زبان را\nبداند .\n\nپس از عربی فارسی میآید. این زبان نیز زبان اسلامی\nاست که همهٔ اهل آسیای وسطی آن را میدانند و قومان -"}
{"book": "adl0939", "page": 54, "text": "نشر اسلام\n۴۵\nبسیاری، همچون ترک، هند، کرد و غیره، این زبان را\nمی‌آموزند. زبان فارسی نیز بخط عربی نوشته می‌شود و\nبالغات و اصلاحات عربی آمیخته می‌‌باشد. گویا که این\nزبان- فرعی از فروعات عربی است.\nپس از فارسی سه زبان دیگری است که با خط عربی\nنوشته می‌شود و آن ترکی (که منقسم بدو شعبه است. چنا-\nنکه ذکر نمودیم) و هندی (که اردو و ملائی نامیده می‌شود)\nاما ترکی و هندی با الفاظ عربی و فارسی مخلوط است و\nاما ملائی فقط جامع کلمات عربی می‌‌باشد.\nاگر زبان عربی زبان جمیع مسلمانان می‌‌بود، نیکوتر\nو بهتر می‌‌بود. ولی چون در روی زمین ملتها و قو-\nمهای موجود اند که بزبان غیر عربی گفتگو می‌‌نمایند،\nلهذا به این ملتها و قومها بهتر و نافع تر آن است که بزبا-\nن غیر عربی خود بگویند و بنویسند. چنانکه ملتهای چهار\nگانهٔ مذکوره بزبان خود تکلم و کتابت می‌نمایند. برای مسلمین"}
{"book": "adl0939", "page": 55, "text": "نشر اسلام ۴۷\n\nخیرت درین بود که بسوای زبانهای پنجگانه ، یعنی عربی،\nفارسی ، ترکی ، هندی و ملائی، زبانهای دیگر مسلمانی را نیز،\nهمچون زبان کردی ، چرکس ، اقوام زنجبیه وغیره ، کتابت\nنمایند. زیرا عربی مخصوص است ، برای علمای که همهٔ\nاوقات خود را در تحصیل آن صرف میکنند .\nهمچنین این زبان را هر کس آموختن نمی تواند .\nلهذا عوام اقوام وملتهای مذکوره که اگر بزبان خود کتا\nبت نکنند در جهل خواهند ماند . وجهل منافی اسلام\nاست . بیش ترین عوام این اقوام از حقیقت اسلام\nواحکام حقهٔ آن غافل می باشند . اگر جمیع زبانهای اسلا\nمیه بخطّ عربی تحریر یافته ، بهریکے ازین زبانها کتابهای\nدینی و شرعی وموعظه های هادی ومرشد تألیف می گردید\nهر آینه برای نشر اسلام وتعمیم انوار نجات بخش آن\nخدمت بزرگی می بود.\nباوجود این ، در تعمیم زبان عربی وتکثیر عالمان این"}
{"book": "adl0939", "page": 56, "text": "نشر اسلام\n۴۴\n\nزبان اجتهاد و اهتمام واجب است. زیرا این کار برای اتحاد\nمسلمین رابطهٔ قویّهٔ وبجهت تأکید احکام دین مبین واسطهٔ\nسالمه می باشد. ما برای برادران رشید خود که همهٔ جد وکوشش\nخود را در نشر اسلام و تعمیم معارف اسلامیه، در جمیع اقطار زمین\nصرف می نمایند، توفیق درخواست می کنیم و این رساله برای\nایشان هدیه و یادداشت می باشد. خداوند همهٔ برادران دینی\nرا محافظت نموده، توفیق دهد.\nاین رساله نوشته شد در دار الخلافه قسطنطنیه، خداوند\nاو را و صاحبش را از همهٔ آفت و داهیه ها نگهدارد، در سال\nهزار و سی صد و دویم هجری نبوی علیه الصلوة والسلام.\n۱۳۰۲\nآثر شمس الدین سامی"}
{"book": "adl0939", "page": 57, "text": "نشر اسلام\n۴۸\n\nعلاوه ناشر\nاگر چه از شومی نفاق خانگی و نزاعهای درونی، ممالک اسلام\nپارچه پارچه شده، مستملکات کفار گردیده و مسلمین از آن\nشأن و شوکت اسلامیه جدا شده، از علم و هنر بکلی بی بهره\nماندند، نه تنها علمای روحانی و مبلغین اسلامی از ترویج شر\nیعت مقدسه و تبلیغ دین مبین کوتاهی ورزیدند. بلکه مدتهای\nمتمادی بنزاعهای مذهبی پرداخته، باعث تفرقه امت مرحومه\nشدند. مسلمین هم بعوض حفظ ممالک اسلامیه و مدافعه دین\nمبین بجان هم دیگر افتادند، با وجود آن بموجب فرمایش رسو\nل اکرم (الاِسْلامُ يَعْلُوْ وَلَا يُعْلَى عَلَيْهِ)، و بمصداق آیت\nمبارکه (يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ\nوَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ) روشنائی و درخشانی نور دین اسلام روز\nتا روز در ازدیاد و شکوه و جلال آن در افزودن میباشد، چنانکه"}
{"book": "adl0939", "page": 58, "text": "نشر اسلام ۴۹\n\nدر زمان طبع این رساله، یعنی ۴۲ سال قبل نفوس مسلمین را\nدوصد و شصت بلیون تخمین می نموده اند، حال آنکه در زمان حا-\nضر نفوس مسلمین به چهار صد بلیون بالغ است.\nولی برعکس این، ملت های مختلفه نصارا در صورتی که\nبرای تبلیغ و نشر دین مسیحی (عیسوی) هر سال مبالغ هنگفت\nصرف می نمایند و در شهر های بزرگ آوروپا و آمریکا جمعیت\nهای تبلیغات گشاده اند که این جمعیت ها دائر بحقانیت دین\nمسیح و بطلان سائر ادیان بهر زبان هزاران هزار کتابها\nو رساله چاپ کرده و بهر طرف دنیا مبلغین و داعیان خود\nرا گسیل می دارند، نه این که عدد مسیحیان می افزاید، بلکه عدهٔ\nآنها تا رفته می کاهد. چنانکه از بین خود نصارا فرقه های چند-\nی ظاهر شده که این ها دایر بر بطلان دین شان شفاهاً و کتباً\nتبلیغات می نمایند. اینک مهم ترین این فرقه های ضد دیانت\nآنارخیستان و کامونیستان می باشند.\nآنارخیستان فرقه ئی هستند که بهیچ گونه دین و حکومت را"}
{"book": "adl0939", "page": 59, "text": "نشر اسلام ۵۰\n\nنمی شناسند و وجود هیچ نوع حکومتی را لازم نمی دانند، ولی\nکامونیستان حکومت را مخصوص رنجبران می دانند و جمیع\nثروت های طبعی و سرمایه و کارخانه ها را مال مشترک عموم\nمی دانند، این ها هم هیچ دینی را قبول ندارند و بر علیه\nدین مبارزه را ضرور می شمارند . حاضر این فرقه در روسیه\nحکومت را بدست گرفته است . ولی در سائر ممالک\nدر اقلیت بوده، دو چار تعقیبات حکومت ها هستند . خلا-\nصه این ها فرقه هائی هستند که از بین خود ملت نصارا\nخروج کرده اند و ضربه نخستین را بدین خود زده اند .\nحال آنکه علی رغم تبلیغات این ها، دین اسلام تا رفته\nقوّت و شکوه پیدا می نماید .\nپس اگر انسان بمحکمه عدل و انصاف مراجعت نماید،\nخواهد فهمید که بیشک حامی دین مبین سید المرسلین\nبی شک ذات اقدس ذوالجلال و روح پاک فخر کائنا-\nت رسول اکرم و نبی مکرم می باشد و بمصداق آیه وافی"}
{"book": "adl0939", "page": 60, "text": "نشر اسلام\n۵۱\n\nهدایه \" انّ الدّینَ عِنْدَ اللهِ الا سْلَامُ\" دین حق دین\nاسلام است.\nبمضمون \" عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد\" ازین تبلیغا\nت برضد دین اسلام و بفایدهٔ دین مسیح ، مسلمانان هم\nبیدار شد، و بفکر ترویج و تبلیغ دین افتاده اند. چنانکه\nدرین اواخر در مملکت مصر و هندوستان علمای عظام\nدر نشر و ترویج علوم دینیّه مشغول شده اند. خصوصاً\nدر پای تخت مصر، شهر قاهره ، در مدرسهٔ مشهور \" الا\nزهر\" که دوازده هزار طلبه دارد ، علمای عظام در\nیک شعبهٔ آن مدرسه دروس تبلیغ دین مبین را داخل\nنموده اند. شاگردان این شعبه تاریخ و فلسفهٔ احکام\nدین مبین و جمیع ادیان روی دنیا را تدریس نمو۔\nده روزبان های مختلفهٔ اجنبیان را آموخته ، پس از\nاتمام تحصیل و دادن امتحان ، برای تبلیغ دین مبین\nحضرت سیّد المرسلین صلوة الله علیه بدیار بعیده سفر"}
{"book": "adl0939", "page": 61, "text": "نشر اسلام ۵۲\nنموده، بوظیفۀ مقدسۀ تبلیغ دین مبین مشغول میشوند.\nهمچنان علمای عظام هندوستان از جهت ترویج و نشر اسلام هیئت های مبلغین اسلامی را تشکیل داده، بهر طرف دنیا اعزام می نمایند و درین باره مبلغهای کلّی صرف و خرج می کنند.\nچنانکه اثر برکت و ثمرۀ تبلغات آن مبلغین مصر و هند است که امروزه در مملکت وسیعۀ چین ملیون آدم از رذالت کفر خلاص گردیده ، بسعادت دین اسلام مشرف شده و می شوند. همچنین در قطعۀ آفریقا و آمریکا نیز دین مبین اسلام همواره در انتشار می باشد.\nبدیهی است که اگر علمای عظام سائر ممالک اسلامیه هم، همچون علمای عظام مصر و هندوستان در ترویج علم و معارف و نشر دین"}
{"book": "adl0939", "page": 62, "text": "نشر اسلام\n۵۳\nمبین اسلام حرکت نموده ، بکوشند و افکار عمومی\nاسلامیان را بنور علم و معارف تنویر و اخلاق\nایشان را بانصایح حکمت آمیز قرآن کریم و\nاحادیث شریفه تهذیب کنند ، شک و شبهه ئی نیست\nکه عالم اسلام در اندک زمان از خواب غفلت بیدار\nشده ، علم و هنرهای گم کرده خود را دوباره بدست\nآورده ، شأن و شوکت اسلاف شان را اعاده نما-\nایند .\nعلمای اعلام اسلام راست که بیش از همه به\nتنویر افکار مسلمین ، به نشر علوم و فنون دینیه و\nدنیویّه درمیان مسلمانان ، به اتحاد و اتفاق ملّت\nاسلامیه، به ازدیاد حسّ و محبّت اسلامی اشان کوشش\nو اجتهاد نمایند و درین باره آیت های جلیلهٔ قرآ-\nنی و احادیث شریفهٔ نبوی را شفاهاً وکتباً بمسلمین\nبیان و اعلام کنند ، تا در سایه این اتفاق واتحاد"}
{"book": "adl0939", "page": 63, "text": "نشر اسلام\n۵۴\n\nجامعه از هم پاشیده و متفرقۀ اسلامیه در تحت لوا-\nی مقدّس «إِنَّمَا المُؤمِنُونَ إِخوَةٌ» متحد و مجتمع\nگردد. انشآء الله تعالی.\n\nجمعیت دارالاسلام الدین مژده حیات\n[ILL]\nنشر در دارالسلطنت افغان[؟]"}
{"book": "adl0939", "page": 64, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 65, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 66, "text": "تاریخ اعاده"}
{"book": "adl0939", "page": 67, "text": "فهرست کتب نشریات شیر محمد افغان\nکتاب هایی که به طبع رسیده\nنام کتاب صفحات\nعصر سعادت . . . . . . . . . . . . . ۱۲۴\nاصحاب کرام جزء اول . . . . . . . . . . ۱۷۵\nاصحاب کرام جزء دوم . . . . . . . . . . ۱۹۰\nمختصر تاریخ اسلام . . . . . . . . . . . ۱۲۲\nنشر اسلام . . . . . . . . . . . . . ۵۶\nمراسلات . . . . . . . . . . . . . ۲۰۲\nاذکار الصلوة . . . . . . . . . . . . . ۳۴\nاز چهل و پنج جزء تاریخ ملل:\nژاپونیان . . . . . . . . . . . . . ۵۶\nکوره یائیان . . . . . . . . . . . . . ۴۷\nچینیان . . . . . . . . . . . . . ۵۶\nفرانسویان . . . . . . . . . . . . . ۴۸\nالمانیان . . . . . . . . . . . . . ۵۰\nانگلیسان . . . . . . . . . . . . . ۵۳\nایتالیان . . . . . . . . . . . . . ۴۹\nخیوه و بخارا . . . . . . . . . . . . ۵۶\nهنودان . . . . . . . . . . . . . . ۵۰"}
{"book": "adl0939", "page": 68, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 69, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 70, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0939", "page": 71, "text": "[BLANK PAGE]"}