از برای تلگراف و تلفون معمولاً پیل دانیل را بکار میبرند که بطریق ذیل ساخته میشود
پیل دانیل ـ پیل دانیل عبارت از ظرف استوانه شکل بلوری است که دران
محلولی از اسید سولفوریک و آب ریخته بعد ورقه روئی لوله نموده بطوری که دو
انتهای آن بهم نزدیک شده ولی با همدیگر نرسند باز او استوانه فرو میبرند و
مفتولی از مس بآن متصل مینمایند که بمنزله قطب منفی پیل است پس ازان در میان
ورقه روی یک ظرف استوانه شکل متخلخل و مسام دار گلی قرار میدهند و دران
محلولی از سولفات دو کویور (کات کبود) میریزند بالاخره در این ظرف گلی ورقه
از مس را مانند روی لوله نموده جای میدهند این ورقه مس بمنزله قطب مثبت
پیل است
از برای اینکه پیل بجریان افتاده عمل نماید
کافی است قطبین او را بتوسطه مفتولی
از مس بیکدیگر مربوط نمود چون محلول
سولفات دو کویور بسرعت ضعیف میشود
لازم است گاه گاه مقداری سولفات دو کویور در ظرف گلی بریزند
پیل دانیل بواسطه دوام جریان الکتریسته معتبر ترین پیلها است


۱۳۲
و آنرا بیشتر در تلگرافخانه ها استعمال مینمایند
اجتماع پیل‌ها - چون خواسته باشند قوه الکتریسیته زیاد باشد چندین پیل را
بیکدیگر مربوط میسازند بدین طریق که پیلها را پهلوی یکدیگر قرار داده قطب منفی یکتر
را بقطب مثبت پیل مجاور مربوط مینمایند و بالاخره قطب مثبت پیل اول را
بقطب منفی پیل اخری بتوسط مفتولی مربوط مینمایند تا دارای دوران خارجی
مجموع پیل‌ها باشد
اجتماع پیلها
گالوانوپلاستی (ملمع کردن) - بواسطه عمل جریانهای الکتریکی نسبت باملاح
میتوان سطح بعضی اشیاء را با طبقه نازکی از فلزات پوشانید این عمل را بفرانسه گالوانوپلاستی مینامند
مثال - چون خواسته باشیم سطح شیئی را از طبقه مسی بپوشانیم ابتدا سطح آن را
بتوسط بُرس با طبقه نازکی از پلمباژین میپوشانیم (پلمباژین همان ماده ایست


۱۳۲

که از آن مداد درست میکنند) بعد آنرا در محلولی از سولفات و سود فرو برده با قطب
منفی پیل ضعیفی متصل مینمائیم و در همان وقت ورقه از مس را در محلول فرو برده با قطب
مثبت پیل مربوط میسازیم بمحض اینکه جریان الکتریسیته بر قرار باشد سولفات دو
کویور تجزیه شده اسید و اکسیژن آن بطرف قطب مثبت میروند در صورتیکه
مس متدرجاً روی شیئی که بقطب منفی متصل شده است قرار میگیرد با این ترتیب
میتوان حیوانات و نباتات نفیسه را با یک طبقه از مس پوشانید بدون آنکه در تزیین
و لطافت اعضای آنها نقصان پدید آید، میتوان آنها را تا هر چند زمانی که خواسته
باشند نگاهدارند

ترتیب مطلا و مفضض نمودن اشیا

از این ترکیب میتوان اشیاء بی دوام و شکننده را مانند بلور و ظروف گلی


١٣٥

و اشیائی که از موم خته باشند با طبقه از مس پوشانید تا استحکام آنها زیاد شود
مطلا و مفضض (گلک طلا و نقره) - طریقه مطلا و مفضض نمودن اشیا
همان طور است که بانه برای مس شرح داده شد فقط محلول را باید تغییر داد مثلاً از برای
مطلا نمودن اشیاء عموماً محلولی بکار میبرند مرکب از صد قسمت آب و دو قسمت
سیانور در و پتاسیم و پنج قسمت سیانور ذره چون خواسته باشند مفضض نمایند بجای سیانور در
سیانور داژان استعمال میکنند
مغناطیس مصنوعی - فولاد و آهن را ممکن است بوسیله جریان الکتریک
دارای خواص مغناطیس نمود بدین طریق که شمش فولادی را در محور لوله بلوری قرار
داده روی آن لوله مفتول از مس که مستور از ابریشم باشد میپیچیم بعد جریان الکتیر
را در این مفتول عبور میدهیم شمش فولاد مغناطیس میشود
شمش فولاد همینکه مغناطیس شد خواص
خود را نگاه میدارد ولی اگر بجای فولاد
شمشی از آهن در لوله بلور قرار دهیم
مادامی که جریان در مفتول هست آهن
مغناطیس و چون قطع جریان شود خوا

ترتیب درست کردن مغناطیس مصنوعی


١٢٦

خاصیت مغناطیس تلف مینماید
مغناطیس الکتریکی - بواسطه آن خاصیت آهن که در تحت اثر جریان الکتریک
مغناطیس میشود و بمحض قطع شدن جریان مغناطیس خود را تلف مینماید میتوان
مغناطیسهای مصنوعی مخصوص ساخت که آنها را مغناطیس های الکتریکی
مینامند از برای ساختن مغناطیس الکتریکی معمولا شش آهن استوانه شکل که شبیه
بنعل اسب باشد اختیار نمود و آن مفتول (سیم) مسی که مستور از ابریشم باشد عده زیادی از دمها

مغناطیس بزرگ که وزنهای آهن را بلند نموده است

می پیچند بشرط انکه پیچیدن از
یک وجه باشد نه از جهات مختلف
پس از ان دو انتهای ازاد این مفتول
(سیم) مسی را با قطبین پیلی مربوط
میسازند فورا آهن مغناطیس شده
شایسته آن میگردد که وزنه های
زیادی را بلند نماید

مغناطیسهای الکتریکی میسازند که ممکن است چند صد کیلو گرم آهن را بلند نمایند
اساس تلگراف الکتریک - بواسطه خواصی که در مغناطیس الکتریکی است


۱۳۷
دستگاه تلگراف را اختراع نموده اند که باعث سهولت مخابرات میشود
اساس تلگراف بسیار ساده است فرض میکنیم مفتول (سیم) فلزی از قطب
مثبت پیلی که در کابل باشد تا قندهار امتداد یافته در آنجا روی آهن نعلی شکل
پیچید بطوریکه یک مقناطیس الکتریکی در قندهار درست نماید و بعد از آنجا مراجعت
نموده منتهی شود بقطب منفی پیل کابل

نمایش اساس تلگراف

و نیز فرض میکنیم که در بالای مقناطیس الکتریکی قندهار اهر می در افجه، باشد از آهن
که یک انتهای آن بتوسط یک فرد یک تیغه مسافت کمی از مقناطیس ایستاده باشد
حال گوئیم اگر در کابل دو انتهای مفتول مذکور با قطبین پیل مربوط نماید معلوم است
جریان الکتریسته داخل مفتول شده آهن نعلی قندهار را مقناطیس میکند چون


۱۴۸
آهن مقناطیس شد انتهای اهرم را جذب نموده بخود میچسپاند و تا وقتیکه جریان
در مفتول امتداد داشته باشد اهرم بهمین حال باقی است ولی چون یکی از دو انتهای
مفتول را از پیل منفصل نماید جریان الکتریسته قطع شد و مقناطیس دیگر اهرم را جذب
نخواهد کرد بنابراین اهرم بواسطه قوه فنر بلند شده میخورد به تیغه که در بالای آن واقع
شده است

نمایش قطع دوران الکتریک

این عمل را میتوان بوسیله ارتباط مفتول با پیل یا انفصال آن پیوسته تکرار نمود
یعنی ممکن است از کابل اهرم قندهار را هرچند دفعه که خواسته باشند بحرکت
دهند و از همین حرکت اهرم است که مطالب تلگرافی مفهوم میشود از روی این حرکات
الفبائی رمزی مخصوصی درست کرده اند بطوریکه هر حرکتی بجای یکی از حروف الفبا
میباشد تلگراف دستگاههای مختلفه دارد ولی معروفترین آنها دستگاه تلگراف


۱۳۹
مُرس است که ذیلاً شرح میدهیم
تلگراف مُرس - تلگراف مرس مرکب است از چهار قسمت عمده که عبارت
از یک پیل، یک مفتول و یک مانیپولاتور (دستگاه مخابره) و یک رسيپُر
(دستگاه ضبط خبر) باشد
پیل - پیل باید دارای ثبات دوام و قوت باشد و هر قدر مسافت زیاده تر شود بایّد
عده پیلها را زیاد تر نمود
مفتول - در پیش گفتیم که مفتولی از کابل تا قندُز امتداد یافته بعد از قندز
مجدداً بطرف کابل می آید ولی از تجارب جدیده ملتفت شده اند که مفتول ثانوی
زاید است و زمین میتواند قایم مقام مفتول ثانوی بشود زیرا که خود هادی الکریسته است
بنابراین یکی از قطبین پیل باز زمین مربوط مینمایند و همچنین انتهای مفتول
را پس از خروج از مقناطیس نیز در زمین فرو میبرند
سابقاً مفتولها را از آهن کار می کردند ولی امروزه عموماً مفتولهای مسی مستعمل
میکنند زیرا که بهترین هادی الکتریسته میباشند در هر حال مفتولها باید عایقی داشته
باشند این است که آنها را روی قطعات چینی که به پایه تلگراف نصب
شده اند قرار میدهند مفتولهائی که در زیر زمین میکشند از لاستیک


۱۴۰
پوشیده شده اند زیرا که لاستیک نیز عایق الکتریسته است
مانیپولا تر- هر اداره تلگرافی باید یک مانیپولتر (دستگاه مخابره) داشته
باشد از برای مخابرات و یک رسیپتر (دستگاه اخذ خبر) از برای گرفتن مخابرات
دستگاه مخابره
مانیپولا تر تلگراف مُرس شامل اهرمی است که چون با دست فشار دهند جریان
مفتول حاصل میشود و چون دست را بردارند جریان قطع میشود و بدین طریق
مطالب را مخابره مینماید
دستگاه اخذ خبر- دستگاه اخذ خبر عبارت از همان مغناطیس الکتریکی
و اهرم است هر وقت جریان الکتریسته در مغناطیس حاصل شد اهرم
را بطرف خود جذب مینماید و چون قطع جریان شد اهرم ازان دور میشود
این دستگاه را طوری ساخته اند که ممکن است از اتصال اهرم بمغناطیس و انفصال


آن علاماتی با مرکب روی کاغذ نوار مانندی نقش میبندد و ازین علامات مطالب
مخابره شده مفهوم گردد
چون روی دسته مانیپولاتور تلگرافخانه (د) فشار آورند جریان حاصل شده و بواسطه پیل از تهانه
از نقطه ی عبور نموده داخل اهرم مانیپولاتور میشود و از اینجا داخل مفصل م میشود بعد در مجاورت
ی و د وارد مقناطیس تلگرافخانه ب شده و جوشن آنرا جذب بطرف مقناطیس مینماید و بهمین
عمل تکرار میشود در صورتیکه روی مانیپولاتور تلگرافخانه ب فشار آورند تلگرافچیها


۱۴۲
محتاج به ثبت علامات نیستند فقط گوش بصدای دستگاه داده مطالب را میفهمند و روی
کاغذ مینویسند
تلگراف بی سیم ـ تلگراف بی سیم عبارت از دستگاهی است که بدون مفتول آن
مخابره مینمایند این قسم تلگراف در سنه ۱۸۹۶ مسیحی بتوسط یک نفر اروپائی موسوم
به مارکنی اختراع شد و اساس آن مبنی بر بعضی قواعد فیزیکی مفصلی است که بعداً
خواهید خواند از برای اینکه بکلی از شناسائی آن بی بهره نباشید بشرح مختصر ذیل اکتفا مینمائیم
اسبابهای مخصوصی درست کرده اند که ممکن است با آنها امواج الکتریسیته را در هوا منتشر
نمود این امواج مانند امواج نور و تقریباً بهمان سرعت بهر طرف پراگنده میشوند و هیچ
چیز حتی دیواره نیز نمیتواند مانع عبور آنها گردد دستگاهی که میتواند این امواج را اخذه
نماید فقط لوله های مخصوصی است موسوم بکوهرر که در هر کجا باشند امواج
را اخذ مینمایند

رادی اکته دتکتوز


۱۴۳

سیخ موصل (رادیکتوند دکتور) دارای عقربکی است که چون امواج الکتریسیته بآن برخورد
لعب
فوراً تغیر جهة میدهد و بواسطه همین تغیر عقربک است که علاماتی مخابره شده را ضبط نموده بمیان
جهة
میفهمند
تلگراف بی سیم فواید عمده دارد مخصوصاً از برای ملاحان که اگر در دریا بطوفانی دچار
شوند و بیم آن داشته باشند که کشتی آنها غرق شود فوراً بتوسط دستگاه بی سیم کشتی دو چار
مصیبت
با سواحل نزدیک سایر کشتیها مخابره نموده بامداد میطلبند و بزودی از خطر نجات
تلفون ـ تلفون عبارت از اسبابی است که بتوسط قوة الکتریسیته اصوات را بجای
دور انتقال میدهد
تلفون مرکب است از یک لوله چوبی (ل) که دارای دهانه است مانند (د) در مقابل
این دهانه صفحه نازک آهنی (ص) قرار گرفته مسافت کمی ازین صفحه قرقره (ق) واقع
مسی
دی
شده که در روی آن مفتول مستور از ابریشم پیچیده شده است از وسط این قرقره میله فولای
مغناطیسی (م) عبور مینماید که یک انتهای آن کمی برجسته در مقابل صفحه نازک آهنین واقع
گردیده بدون انکه بآن وصل شود دو انتهای مفتول قرقره منتهی میشوند به دو حد ( ح ج )
و در انجا بمفتول هادی اتصال پیدا میکنند مفتول هادی این دستگاه تافون رگه بمنزله
دستگاه خبر ده است به دستگاه دیگری که نظیر همین دستگاه و موسوم بدستگاه ضبط
خبر است متصل مینماید


۱۴۲

دستگاه تلفون

حال گوئیم اگر در مقابل دهانه دستگاه حرف زنند صفحه نازک آهنی مرتعش لرزیده اگر متوالیاً
از میله مقناطیسی دور و بآن نزدیک میشود و بالآخره بواسطه مجاورت با مقناطیس خود صفحه
نیز دارای مقناطیس میگردد و از تغییر مکانهای متوالیه آن یا بعباره اخری از ارتعاشات آن
جریانهای الکتریکی در قرقره تولید خواهند شد این جریانها از قرقره این دستگاه
بتوسط مفتول هادی در قرقره دستگاه ضبط خبر میشود و در انجا صفحه نازک
آهنی را متوالیاً دور و نزدیک نموده مرتعش میکنند در این حال دهانه دستگاه
ضبط خبر را بگوش وصل نمایند کلمات تلفظ شده در مقابل دستگاه مخابره
را بخوبی می شنوند

فصل پنجم

( شیمی )
تعریف- شیمی شعبه ایست از علوم طبیعی که در ان بحث میشود از شرایط ترکیب


۱۴۵
اجسام و آثار مختلفه که از عمل آنها نسبت بیکدیگر بروز مینماید
بتوسط علم شیمی میتوان با محصولات طبیعی عده زیادی از اجسام جدیده را تشکیل نمود
و بهمین جهت است که این علم در غالب صنایع روز بروز کسب اهمیت مینماید
اختلاف ما بین آثار فیزیکی و آثار شیمیائی ـ آثار فیزیکی در هیئت و طبیعت
و وزن اجسام تغییری نمیدهد ولی آثار شیمیائی تغییرات کلی در اجسام داده آنها را
تبدیل باجسام دیگری مینماید که هیچ شباهت با اجسام اولیه ندارند
مثلاً آهن در تحت اثر حرارت انبساط حجم حاصل مینماید و چون حرارت از ان سلب شود
مجدداً حالت اولیه خود را اختیار مینماید در این حال گوئیم آهن در تحت اثر فیزیکی واقع شده است
حال اگر آهن را در هوای مرطوبی قرار دهیم پس از مدتی زنگ روی آنرا میپوشاند
و اگر طول مدت آن زیاد باشد بکلی تبدیل بزنگ شده ممکن نیست دیگر بحالت
اولیه خود عود نماید و زنگ جسمی است جدید که با آهن از هر حیث تفاوت کلی دارد
و هیجا آهن در تحت اثر شیمیائی واقع شده است
اجسام بسیط و اجسام مرکبه ـ هرگاه قطعه قندی را در لوله بلوری انداخته
توسط چراغ الکلی بآن حرارت دهیم می بینیم قند تبدیل بدو جسم میشود یکی بخارات
که مانند ابر رقیقی از دهان لوله خارج میشود و دیگری جرم سیاه زغال مانندی که


۱۳۶
در لوله باقی میماند
تجزیه قند بواسطه حرارت
این تجربه بما میفهماند که میتوان قند را تجزیه نمود و از تجزیه آن دو جسم مختلف بدست می آید که عبارت از آب و زغال باشند
آب را نیز ممکن است بنوبه خود تجزیه نمود از تجزیه آن دو بخار مختلف بدست می آید که یکی را اکسیژن و دیگری را هیدروژن مینامند
اکسیژن مسبب احتراق میشود یعنی اجسام را میسوزاند ولی هیدروژن خود قابل احتراق است و مانند چوب و زغال میسوزد
حال اگر خواسته باشیم عمل تجزیه را باز مداومت نمائیم ممکن نیست زیرا که از هیدروژن بغیر از هیدروژن جسم دیگری نمیتوان استخراج نمود همچنین است اکسیژن پس میگوئیم که هیدروژن و اکسیژن از جمله اجسام بسیط یا ساده هستند جرم زغال مانندی که در لوله مانده است نیز جسمی است بسیط که آنرا کاربن مینامند
پس اجسام بسیط اجسامی هستند که ممکن نیست بهیچ وسیله آنها را تجزیه نمود و شماره انها [بدست نیامده؟]


١٣٧

اجسام بسیطه بحالات مختلفه در طبیعت وجود دارند چنانچه اکسیژن ہیدروژن و ازت و کلر از اجسام بسیطه گاز مانند میباشند وجیوه و سیماب ، ازجمله اجسام بسیطه مایعات معروف ترین اجسام بسیطه جامد عبارت باشند از گوگرد و فسفر وزغال وعموم فلزات و غیره
اجسام مرکبه - اجسام مرکبه عبارت از اجسامی هستند که از ترکیب دو یا چند حصه مختلف تولید شده اند مانند آب که در پیش گفتیم مرکب است از ہیدروژن و اکسیژن وقتی که ترکیب شده وجود از همان دو بخار بعلاوه کاربن طریقه ترکیب اجسام را بطور اختصار بوسیله چند تجربه بیان مینمائیم
تجربه اول - مقداری براده مس را با گوگرد زرد روی خاک انداز آهنی ریخته بآن حرارت میدهیم می بینیم ابتدا یک جرم گداخته قرمز رنگی تشکیل یافته متدرجا رنگ آن سیاه میشود در این جرم نه اثری از مس دیده میشود و نه از گوگرد بلکه از ترکیب آنها جسم جدیدی تشکیل یافته است که خاصیت آن مطلقاً با خواص گوگرد و مس تفاوت دارد
پس میدانیم که از اتحاد دو جسم بسط که عبارت از گوگرد و مس باشد جسم مرکبی تشکیل یافته که آنرا بزبان فرانسه سولفور دو کویو میگویند (محل توتیا)


۱۴۸

اتحاد مس با گوگرد
تجربه دوم ـ قطعه آهنی را در هوای مرطوب
میگذاریم پس از چند روز میبینیم زنگ
زده است زنگ جسمی است قرمزوتر و
رنگ و مانند گرد و غبار می ریزد در صورتیکه
آهن خاکستری رنگ و درخشنده و استحکام
دارد بعلاوه وزن آهن زنگ زده بیشتر از وزن اولیه شده است جهت آن
این است که آهن در حال تبدیل شدن بزنگ جسم سادهٔ دیگری را نیز بلع
نموده است و این جسم ساده همان اکسیژن است که مقدار زیاد آن در هوا موجود میباشد
پس از ترکیب آهن با اکسیژن جسم مرکبی بدست آمده که آنرا اکسید دو فر مینامند
تجربه سوم ـ زغال روشن در هوا میسوزد و مندرجا با اکسیژن هوا ترکیب شده
تولید گازی میکند موسوم به گاز کاربونیک که از حیث خاصیت تفاوت کلی با
زغال و اکسیژن دارد
از تجربه‌های مختصر فوق چنین میفهمیم که اجسام بسیط میتوانند با یکدیگر ترکیب شده
اجسام مرکبهٔ متعدده تشکیل دهند
مخلوط و ترکیب ـ مخلوط با ترکیب تفاوت کلی دارد مثلاً هرگاه مقداری برادهٔ


۱۲۹
آهن را با گوگرد سائیده شده روی میز قرار دهیم و خوب آنها را با یکدیگر مخلوط نمائیم
ممکن است دوباره آنها را از یکدیگر جدا نمود بدین طریق که قطعه مقناطیس را روی آنها
نگاه میداریم آهنها تماماً بمقناطیس میچسپند ولی گوگرد در روی میز میماند
مخلوط
ولی ترکیب بعکس آنست یعنی وقتیکه دو چیز ترکیب شدند ممکن نیست آنها بسهولت
یکدیگر جدا نمود چنانچه اگر همین براده آهن و گوگرد را در ظرفی ریخته کمی آب نیم گرم
روی آنها بریزیم پس از چند لحظه جسم سیا
رنگی در ظرف تشکیل میشود که هیچ شباهتی
بگوگرد و آهن ندارد و اگر آهن ربا روی آ
نگاهداریم ابداً اثری در آن نخواهد نمود
مرکب


۱۵۰
فلزات - فلزات اجسامی را گویند که دارای جلای مخصوصی هستند مانند
طلا و نقره و آهن و غیره که در درجه هوای معمولی جامد میباشند باستثنای
جیوه که مایع است
فلزات عموماً هادی الکتریسته و حرارت میباشند و چون با اکسیژن ترکیب شوند تشکیل
اکسیدهای محفوفه میدهند. اکسیدهای حاصله از فلزات نیز با اسیدها ترکیب
شده تشکیل املاح میدهند.
فلزات تقریباً ۵۰ قسم میباشند که معروفترین آنها آهن - نکل - روی - قلع
مس - سرب - نقره - جیوه - طلا - طلای سفید است - و طریقه استخراج
آنها را در سال چهارم خوانده اید
شبه فلزات - شبه فلزات اجسامی را گویند که نه دارای جلای فلزی
و نه بطور خوبی هادی حرارت و الکتریسته باشند بعلاوه نمیتوانند با اسیدها
ترکیب شده تشکیل املاح دهند
شبه فلزات تقریباً شانزده قسم اند که معروفترین آنها گوگرد - اکسیژن - ازت
فسفر - ارسسیک - کاربن - کلر - ید - میباشند
املاح - از برای شناختن املاح لازم است مطالب ذیل را بدانیم


۱۵۱
۱- اسید سولفوریک که انرا جوهر گوگرد میگوئیم ترکیبی است از گوگرد واکسیجن (حامض گوگرد)
و هیدروژن و چون اسید استیک (جوهر سرکه) یا اسید
از تیک را (تیزاب شوره) تجزیه نمائیم میبینیم باز در ترکیب آنها هیدروژن است
پس بطور کلی باید بدانیم که هر اسیدی دارای هیدروژن است
۲- اینک گیلاس بلوری را برداشته مقداری اسید سولفوریک مخلوط با آب
در ان میریزیم و بعد مقداری از خرده های روی در این مخلوط می اندازیم می بینیم
فورانی در گیلاس حاصل شده حبابهای گازی زیادی که عبارت از هیدروژن باشد
از ان صعود مینماید و روی متدرجا تحلیل میرود و عاقبت ناپدید میگردد در این
عمل روی (جست) قایم مقام هیدروژن شده بجای اسید سولفوریک آب گیلاس
دارای محلولی است مرکب از گوگرد و اکسیژن و روی که انرا در کیمیا بی گوگرد سولفات دوزنک
و اکسیجن همی نامند هرگاه بجای روی آهن در گیلاس ریخته بودیم باز هیدروژن
خارج شده و سولفات دو فر تشکیل می یافت
و چون آبی که در گیلاس است تبخیر نمائیم سولفات دوزنک یا سولفات دو فر
بحالت جامد در ته گیلاس باقی خواهد ماند


۱۵۲
اجسامی که بدین طریق تشکیل یافته اند یعنی سولفات دو زنگ و سولفات دوفز
موسوم شده اند باملاح
پس املاح تولید میشوند در صورتیکه فلزی در اسید جانشین هیدروژن گردد
نمک طعام – یکی از املاح معموله نمک طعام است که در غالب ممالک
معادن آن وجود دارد و چون در آب دریا نیز محلول است در بعضی ممالک آنرا
از آب دریا استخراج مینماید
این نمک را همه روزه ما در اغذیه خود میریزیم زیراکه غذای بی نمک طعم
و مزه خوبی نخواهد داشت و البته میدانید که رنگ آن سفید و بحالت جامد است
در آب بخوبی حل میشود
جوش شیرین – جوش شیرین نیز یکی از املاحی است که رنگ آن سفید
و اطباء آنرا از برای رفع سوء هضم تجویز مینمایند
سولفات دوسو – سولفات دوسو که آنرا معمولاً نمک فرنگی می نامیم
یکی از املاحی است که طعم آن شور و تلخ در طب از برای مسهل استعمال میشود
سولفات دو منیزی – این نمک در آب دریا و بعضی آبهای معدنی
یافت میشود طعم آن تلخ و اطباء از برای مسهل تجویز مینمایند. بقیه صفحه ۱۵۳
بقیه صفحه ۱۵۳


[BLANK PAGE]