[BLANK PAGE]


سراج الاخبار


حسب الامر و ارادهٔ سنیه اعلیحضرت سراج الملة والدین ادام الله اقباله
بحمایت حضرت معین السلطنه صاحب افخم نظارت جناب سردار محمد نادر
تعلیمنامۂ پیاده
نائب سالار حضور نوکران مکتب
حربیه سراجیه
حسب الامر و ارادهٔ سنيه اعليحضرت
سراج الملة والدين ادام الله اقباله
بحمايت حضرت معین السلطنه صاحب افخم و
نظارت جناب سردار محمد نادر خان نائب
سالار حضور نوکران مکتب حربیه سراجیه

بار اول در مطبعه دارالسلطنه کابل
طبع شد
سنه ۱۳۳۱


با عرض سلام خیریت انجام بعد از شوق
از روز مندرجہ رقیم از نظر من فقیر عبدالاحد برات
جناب عبداللہ جان لاله درش عنایت میگرده شد بعد از سلام
که برات بندہ مبلغ شصت اقچه نقره دیه ان برایم
نوشتید زیاده امید وار میباشم که برایم گیر شود
ملا عبداللہ جان
غلامی ۱۱ صفر ۱۳۲۲
دستخط عبدالاحد


۱
بسم الله الرحمن الرحیم
تعلیمنامه پیاده
مدخل
۱ - تعلیم نامه ، اصول تعلیم و تربیه پیاده و قواعد اساسیه محاربه پیاده را محتوی میباشد . اما پیاده چونکه دائماً با صنوف سائره متفقاً محاربه میکنند ، صورت و حرکت صنوف مذکوره بدرجه تعلق شان بمحاربه پیاده نیز ملاحظه کرده شده است .
۲ - حرب ، یک انضباط سخت و شدید و صرف و استعمال کل قوای مادیه و معنویه را مستلزم است علی الخصوص در محاربه تحصیل ظفر و غالبیت ، متوقف است باینکه کافه افسران و افراد در راه ذات حضرت پادشاهی که افسر اقدس عمومی است و در راه وطن و ملت بکمال شوق جانفشانی کنند.


۲

و باینکه کافه اصحاب رتب یعنی منصبداران تا خورد
ترین شان بالذات اعمال فکر نموده نظر باقضای
حال، خود بخود باتخاذ تدابیر آموخته باشند باینکه
نفرات تیر مالک عزم قطعی احراز ظفر بوده حتی
در حال مجروحیت و یا شهادت ما فوقان نیز
حائز یعنی فراگیرنده چنین اوصاف بوده باشند
که بعزم مذکورشان خلل نرسد.
۳ - در حرب، تنها بساطت ضامن موفقیت
یعنی باعث کامیابی است ازین سبب نظام
هائیکه تعلیم و استعمال کرده میشود باید که بسیط باشند.
هر نوع مصنع حرکات ممنوعست [یعنی حرکاتیکه نظر به
مقصد حرب نافع نبوده تنها در نظر خوش مینماید]
میباید که کسب قدرت کرده شود باینکه نظامها ئیکه
در تعلیمنا مه مندرج اند بکمال متینت و احاطه تطبیق کرده
شوند. برای تأکید و تأیید انضباط باید که در خصوص
تعلیم و تطبیق نظامهای مذکوره رعایت تمامیت و مکملیت
کرده شود.


۳
م ـ افسر تولی و افسران کافه قطعاتی که از تولی
مافوق اند موافق احکام تعلیم نامه از تعلیم دادن تربیت
مادون خود مسئول اند برای همین مقصد موما الیهم
در انتخاب وسایط و تدابیر تا که ممکن است باید که
آزاد و مختار باشند . مگر وقتیکه دیده و دانسته
شود که وسایط بغلط انتخاب کرده شد و یا در
پیشرفت امور قصور پیدا شد فی الفور مداخله کرد
باید شد ـ همچنان افسر هر جزو تام یعنی هر منصب دار
کلان مسئول است ازینکه بقدر امکان کافه معیت
موجوده اش در تعلیم ها حاضر باشند . بناءً علیه
دقت کرده شود باینکه کافه افسران و حواله داران
و نایکها در تعلیم حاضر باشند و باینکه برای خدمات
داخلیه و خدمت پهره تا ممکن مرتبه کم عسکر جدا کرده
شود و باینکه تنها مر ضیاینکه رپوت طبیب را دارند
یا کسانیکه چار ناچار استخدام شان در دیگر خدمت
عسکریه مجبوری باشد معاف کرده شوند .
۵ ـ معلمانی را که قواعد جنگ سپاه نوآموز


۴
بایشان مفوض کشته و بجهت پیش برد این امر
متکفل شده اند لازم است که از انچه می آموزند
و تعلیم میکنند او لا بنفس خود بهره وافی داشته
تمام جزئیات قواعد را کما حقه بدانند ، و بطوریکه
انچه میگویند سپاهیان بشنوند و بفهمند و توجه تمام بسوی
احکام بدارند و چون بدانند که سپاهیان در تعلیم
خود کوشش بلیغ بکار میبرند و با وجود آن بزودی
و بخوبی یاد گرفته نمی توانند باید که متحمل شده غضب
و قهر را بر دل راه نداده اغماض نمایند که در ابتدا
خود ازین امور چاره نیست زیرا که چستی و چالاکی
و فرمان برداری ، حاصل نتیجه این مشقتها است که
بعد از یاد گرفتن همه قواعد بحصول می پیوندد و آن
در ابتد ا متوقع نباشد و باید که بتدریج تعلیم می
نموده باشند.
۲ - در ابتدا که سپاهی برای تعلیم استاده
شود باید که تفنگ و انگشتان و آرنج وغیره هر یک
از اعضا را معلم بدست خود بمواقع خود نهاده برابر نماید و


ه
بعد از ان که بیاد گرفتن کارهای دیگر مشغول شد اگر
در هیئت ایستادن فرقی بوقوع رسد مجرد اواز تنبیه
نمایند که خود را بموجب تعلیمی که بوی نموده شده خود
درست کنند. و انسب آن است که سپاهیانرا
در یک هیئت قواعد بسیار مدت نگذارند تا مانده
نشوند و بشوق کار کنند، بلکه از یک حکم بدیگر حکم
انتقال نموده در قواعد بدون اسلحه و با اسلحه نیز اکثر
آمیخته باشند تا فراموش نشود.
٧ — سپاهی باید که اول حصه های خورد و بعد
ازان به (دلگی) با قواعد بیاموزند تا که در جمیع کارهای
قواعد دسترس تمام نیافته و بعمل نیاورده در (تولی)
داخل نشوند زیرا که بسبب یک شخص خام طبع نو آموز
که در گردش و رفتار غلط کند کل تولی بی نظام میشود
از جمله لوازماتست که چون سپاهی که رخصت گرفته
رفته از خانه خود باز مراجعت کند تا ثانیاً امتحان قواعد
را ازو نگیرند در تولی داخل نکنند.
٨ — سپاهی را قواعد کم کم بیاموزند و استعمال


۶

بسیار بمانند نه آنچنان که سبق بسیار بگویند و عمل
کم آرند که باین طریق تشویش خاطر معلم و متعلم بهم میرسد.
هر سپاهی را بموجب لیاقت و قابلیت وی
در تعلیم ترقی داده از یک جماعت بدیگر جماعت که در
تعلیم برتر از وست داخل نمایند و با کسانیکه کند
ذهن اند اگر چه بهم جمع و یکجا بگذارند تا از سبب بعضی
که سست و کند ذهن اند دیگران که چابک و هوشیار
و صاحب ترقی اند واپس نماند.

۹- برای سپاهیان در هر قسم زمین تعلیم دادن
ضروریست که در هر قسم زمین سپاهی بدون تشویش
کار کرده بتواند. اکثر در شب هم کارهای نظامی بالا
سپاهی اجرا کرده شود که سپاهی در شب هم کار
نظامداری خود را به بسیار ارامی و چالاکی اجرا
نموده بتواند و تعمیل حکم را بدرستی در شب نموده
بتواند.

۱۰- اکثر حکمها بدو حصه منقسم است یعنی اخبار
و اجرا، اخبارها دراز و اجراها کوتاه و بشدت


v
داده میشود. در متن تعلیم‌نامه در میان حکم اخبار و اجرا اشارت ( - ) نهاده شده است. در تعلیم‌نامه حکمها بحروف جلی تحریر شده .
۱۱ - حکمها صریحانه داده شود اما بآوازیکه بلندتر از لزوم باشد داده نشود.
تا وقتیکه حکم اول اجرا نشده باشد حکم دیگر داده نشود.
۱۲ - برای سَوق و اداره قطعات بدون حکم و امر، خفیف صدا کردن (مانند صوتِ اِشْت) و اشارت دادن نیز جائز است.
افسر، اشپلاق استعمال کرده توجه سپاهی را برخود مائل نموده میتواند. و اشارت ذیل را بکار برده میتواند. ملاحظه کنید فقره (۲۴ - اشارت) را.


ادوار تعلیم عسکریه
١ - دور زمستان ،
٢ - دور بهار ،
٣ - دور تابستان ،
۴ - دور تیر ماه ،
١٣ - دور زمستان در دور مذکور به
جاهای خنک ، تعلیم افراد جدیده بدین تفصیل است :
ا ـ تعلیم وضعیت اساس گرزنا، و سلامی
دست .
ب - تعلیم نظریات انداخت یعنی اصول تطهیر
اسلحه ، دانستن محرک مرمی .
ج - افراد عتیقه مکتسبات سنه سابقه خود ها را
تکرار و تقویه کرده کمبود و نواقص اسلحه و تجهیزات حضریه
و سفریه خود را اکمال کرده اسلحه و تجهیزات سائره مالزمه
خود ها را تطهیر مینمایند .


۹
و - در جاهای گرم زمستان از غیر معلومات
فوق ، افراد جدیده در تعلیم و حرکات تفنگ و غیره
چنین تعلیم و تربیه کرده شوند که با افراد عتیقه یکجا تعلیم کرده
بتوانند .
دور بهار ، در دور مذکور ، افراد جدیده را
به همراه افراد عتیقه آمیخته حرکات تعلیمیه که داخل
دلگی و پرک و بلوک و تولی مخصوصند اجرا کرده تکرار
مینمایند . و در ماه اخیر همین دور به تعلیمهای کندک
شروع نمایند .
۱۵ - دور تابستان ، در دور مذکور
به تعلیمهای تولی و کندک دوام کرده در ماه اخیر
دور مذکور ، به تعلیمهای غند شروع نمایند هرگاه
افراد جدیده باشد به تعلیمهای خود بقراریکه در دور
زمستان و بهار بیان شد دوام میکنند .
۱۶ - دور تیر ماه ، در دور مذکور به تعلیمهای
کندک و غند و لوا دوام کرده در ماه اخیر همین دور
مانوره ها اجرا کرده شود .


۱۰
درین دور تا افراد جدیده بعد از گرفتن تعلیم
کافی به بلوک و تولی و کندک و غند ادخال کرده تعلیم داده
شود. تنها به تعلیم حرکات تعلیم نامه : حصر نمودن هیچ
دور جائز نیست بلکه در خصوصات تعلیم ، سفریه، انداخت،
ادمان و در سائر شعبات تعلیمیه : به تربیة افراد باید
که از هدایت سنه تعلیمیه تا نهایتش تدریجاً دوام کرده
شود. برای اینکه تعلیم و تربیة که در هر دور اجرا
کرده میشود منتظماً جاری شود. باید افسریکه به اداره
تعلیم مأمور است یک پروگرام یعنی دستورالعمل ترتیب
و تنظیم نموده تعلیمها را موافق پروگرام مذکور اداره کند.
در ترتیب همین پروگرام :
ا - از نظام نامه های خدمات مختلفه، کدام فقره ها
و حرکات تا ختام دور اجرا کرده خواهد شد.
ب - کدام فقره ها و حرکات در عین میدان تعلیم
و کدام شان بر اراضی تعلیم کردن شان
مقتضی خواهد شد.
ج - برای هر فقره و هر حرکت، در صورت عمومیه


۱۱

چقدر مدت بکار خواهد شد.
همه اینها را تعیین نموده احوال اقلیمیه و خصوصات
سائره موقع عسکری نیز به نظر دقت آورده اول باول
تقسیمات یک هفته و نظر باین یومی تقسیمات (تقسیم ساعات
تعلیمهای یک روزه) اجرا کرده میشود. تعلیمهای افراد
جدیده و بعد ازان سر از تولی تعلیمهای جزوتامهای
مختلف، در ختام مدت معین اصولاً تفتیش یعنی امتحان
کرده میشود.
تفتیش تعلیمهای ادمان، انداخت و سفریه باواخر
دور تابستان اجرا نموده میشود. تفتیش تعلیمهای افراد
جدیده و تعلیمهای تولی از طرف افسر غند و در غیوبش
از طرف افسر کندک؛ و تفتیش جزوتامهای بزرگتر از
طرف مافوق کلانتر، (سرغت مشر یعنی نائب سالار و قولمشر
یعنی سپاه سالار) اجرا کرده میشود. کافه مافوقان
خواه خورد باشند خواه بزرگ و کل افسران آن
غند، که منسوب است بآن جزوتام که تفتیش آن اجرا
کرده خواهد شد در اثنای تفتیش حاضر میباشند.


۱۲
به تفتیش های فقره های مندرجه تعلیم نامه، بعد از معاینه
عسکر بنظام معاینه، آغاز کرده میشود، حرکاتی که از طرف
مفتش خواسته میشود بعد از ملاحظه کردن آنها ؛
تفتیش مذکور بواسطه یک پریت اکمال کرده میشود.
و حرکات مذکوره در مواجهه عموم افسران، مفصلاً
تنقید و تصحیح نموده میشود. تعلیم های ادای تربیه خدمات
سفریه و اقتدار نفرات در انداخت منفرد؛ از طرف
افسر غند تفتیش کرده میشود. برای آنکه صنوف مختلفه متحداً
اجرای تعلیم کنند؛ (تعلیم های کلان خریف یعنی مانورها)
خاصه از دور خریف یعنی تیر ماه استفاده کرده میشود.
برای این؛ مفرزه ها و مختلط ( غندها ـ و لواها ) حرکات
عسکریه اجرا میدارند. مع ما فیه در اثنای سائر
ادوار تعلیم نیز، صنوف مختلفه که در هر موقع عسکری میباشند
باید که گاه گاه با هم یکجا شده بر اراضی مختلفه هجوار
موقع مذکور، تعلیم های مفرزه بمقیاس خرد را اجرا نمایند
و درین خصوص فوت فرصت نباید کرد. اما در قطعات
عسکریه مفرزه باید که بودن صنوف مختلفه را فرض خیال


۱۳
گردد بدین طرز تعلیمها اجرا کرده شود. زمان اواخر
تیر ماه؛ با اینکه به تعلیمهای خفیف دوام کرده میشود.
نیز به تعمیر و اصلاح اسلحه و تجهیزات و ملبوسات و بتطهیر
اساسد ار حصر کرده میشود و تیر درین زمان با حضار
استقبال افراد جدید، و آمادگی تعلیمهای شان
اشتغال (یعنی باحضار هیئت معلمه) کرده میشود.
۱۷ – اصل حرکات تعلیمیه در تولی اختتام مییابد.
در کندک و در جزو تامهای کلانتر؛ از روی عین مقصد
محاربه، توحید اعمال و حرکات نمودن اقسام مفرده
تعلیم کرده میشود.
۱۸ – عین خصوص را متصل تعلیم نمودن؛ چونکه
ذهن و بدن را مانده میسازد، بنا برین باید که فقره های
تعلیمیه متنوع باشد. اما مدت و انواع حرکات
باید که بقوت و ادمان نفرات متناسب بوده باشد
و افزودن آن نیز باید که بتدریج کرده شود؛ زیرا
که در عکس تقدیر، حصول رخاوت غیر قابل جناب است؛
و این هم با انضباط، ایراث خلل میکند.


۱۴
۱۹ - تعلیمها هر قدر که بر اراضی مختلفه اجرا گردد
میشو و استفاده متعلمین نیز، همانقدر می افزاید. بناءً
علیه برای اجرای چنین تعلیمها از هر فرصت و هر موسم
استفاده باید کرد.
۲۰ - باید که قطعات، آموخته کرده شوند که در
اثنای شب نیز با منیت و بی غلغله اجرای حرکات کرده
بتوانند.
۲۱ - اجرا نمودن تعلیمها بجزو تا مهائیکه در وجود
سفری باشند: حائز قیمت مخصوصه است. اجرای
چنین تعلیمها حتی در داخل تولی نیز فایده مند است،
چنانکه اگر بعضاً یک و یا دو بلوک را بوجود سفری ابلاغ
نموده و متباقی بلوک و یا بلوکها بحال هیولا مفروضاً نشانداو
و بالخاصه افسر بلوک و پرکشران شان بوجود کامل ارائه
کرده اجرای تعلیم نموده شود مهارت و تربیت افسران
بلوک و اکثر پرکشران تأمین کرده میشود. در کندک
و در جزو تامهای بزرگ از کندک، برای حاصل نمودن
عمق رفتار قطعات سفری، آن مسافه تا که مابین تولیها


۱۵
میباشند آنها را افزوده گاه گاه اجرای تعلیمها شایان
توصیه است .
۲۲ - در تعلیمهای حضری ، اگر ارائه تلفات امر
کرده نشده باشد ، افراد خطهای اخپور به سبب
تقویه ، آندرجه با هم ملاصق و پیوست میباشند که
ازاده استعمال تفنگ کرده نمی توانند ، پس درین
هنگام نفرائیکه خارج خط اخپور میمانند فقط در عقب
خط مذکور و یا نفری اخپور بمشابه وضعیت میباشند .
و بدون حرکت اُور : بهر حرکت اشتراک میدارند .
اشارات
۲۳ - برای پیش روان کردن ، افسر
دست خود را بالا بر میدارد . برای اینکه قطعهٔ عسکریه
افسر را تعقیب کنند ؛ افسر دست خود را بالا برده
استقامت رفتار را مینماید . برای استاده کردن
دست بالا برده پایان آورده میشود . برای اخپور
کردن ، هر دو دست را به تسویه شانه برده بجانبین


۱۶

کشاده میشود؛ در حین لزوم، استقامتیكه بالآخره
پیشرفت نصری اخیر بران لازم باشد بیك دست
اشارت کرده میشود. برای جمع کردن؛ بالای سر
در هوا بدست، یك دائره کشیده میشود. همین
اشارات به تفنگ و یا کریچ نیز داده میتوان شد.
برای سائر خصوصات اشاراتیكه داده خواهد شد
لازم است كه هنوز پیشتر قرار داد کرده شوند : اشارتیكه
بیك قطعه كه در مجتمع نظام باشد داده خواهد شد
اساساً با فسر قطعه عائد است.
۲۴ - در مسافه های بزرگ تعاطی امر و تقریرها
بواسطه بیرقهای خورد اشارات (مندرجهٔ تعلیمنامهٔ اشارات)
موجب تصرّف زمان قوت است. اما در زیر
آور مؤثر، بقرار قاعده اشارت دادن چونکه
نادراً ممکن میباشد برای چابک فهمیدن احوال
محاربه که زود زود تکرار خواهد گردید بواسطهٔ بیرق
خورد اشارت و یا بدست و یا بسر پوشش یا
بغیره چیزها، اشارات تیز داده میتوان شد.


۱۷

در صورت عمومیه اشارات آینده که معلوم هر
افسر باید بود استعمال کرده میشود.

ا ا ا = : اوڑاند !
ش ش ش = اگر از خط محاربه بدنبال داده
شود بمعنی توپچی پیشتر اُور بکند می آید.

و و و = درثیر!

ج ج ج = اگر از خط محاربه بدنبال داده شود:
مراد اینکه جبا خانه لازم اگر از دنبال به پیشروی داده
شود : مراد : جبا خانه می آید.

ه ه ه = اگر از خط محاربه بدنبال داده شود :
مراد : میخواهیم که هجوم کنیم . اگر از دنبال به پیشروی
داده شود : مراد هجوم قریب شد. اگر اشارت
فهمیده شود این جواب که : ( فهمیده شد ) داده
میشود. بدون اینها هر اشارتیکه بحاجت باشد باید که
پیشتر قرار داد کرده شود .


۱۸

باب اوّل
تربیه منفرده
قواعد عمومیه

٢٥ — در تعلیم قواعد منفرده نهایت سعی کوشش
نموده شود زیرا که اگر تعلیم ابتدائی غلط برای سپاهی
نشان داده شد برای همیشه تعلیم غلط باعث بی تربیتی
سپاهی میشود . و برای تعلیم ابتدائی مُعلّم لایق
بکارست و سعی زیاد دَر تعلیم منفردۀ ابتدائیه نموده
شود . و وقت تعلیم ابتدائی از هر قسم خدمت
حتی الامکان سپاهی آزاد بوده و دو وقت روزاً
تعلیم قواعد را بیاموزد .
طریق چالاک غلط بکار نمی آید . همیشه طریق
درست برای سپاهی نو آموز تعلیم داده شود .
٢٦ — مراد از انفصال صف مفرد سپاه
نوآموز آنست که هر سپاهی دست راست


۱۹
خود را بجانب راست خود برابر خط افق دراز
کرده مقدار درازی دست راست خود دور
بوده باشد و پس دست خود را به پهلوی خود
بیارد .
بی تفنگ تعلیم و تربیّه
وضعیت ساس
۲۷ - در حکم : تیار - سی ! نفر وضعیت
آینده را گرفته دیگر حرکت نمیکند .
پای - هر دو پاشنه ممکن مرتبه پیوسته
باشد و پنجه های پای از قائمه چیزی کمتر بجانبین کشاده
و ثقلت بدن بر هر دو پاشنه و پنجهٔ قدم مساواتاً
انداخته میشود . هر دو زانو قدری شخ گرفته ممکن
مرتبه پیوست میباشد .
تنه - راست بوده سینه بحال طبیعی
خود قدری پیش برآمده و هر دو شانه با هم برابر بود


۲۰
بی آنکه به بالا برآیند قدری طرف پشت برده
شود.
دست - هر دو دست آزاده آویزان
باشد. هر دو آرنج اندکی قات شده قدری
به پیش رو برده شود. پنجه های دست با بند
تا سر انگشتان بران چسپیده باشند. انگشتان
متصل بوده بحال طبیعی خود قات میباشند . و
انگشت میانه بدرز پطلون برابر باشد .
گردن - میان هر دو شانه فرو نرفته
آزاده و راست گرفته شود .
سر - باید برداشته زنخ قدری طرف
گردن کش گرفته شود .
نظر - آزادانه پیشروی دوخته شود.
۲۸ - هرگاه حکم : تیار - سی ! داده
نشده باشد و ناگاه اخبار یک حکم داده شود عسکر
میباید که خود بخود وضعیت اساس را بگیرد .
۲۹ - حکم : آرام - سی ! که داده شد


۲۱
عسکر پای چپ خود را بجانب نیم کین میکشد عسکر در
حال آرام - سی اگر چه حرکت کرده میتواند اما
بدون اجازت حرف زده نمی تواند .

رفتارها

۳۰ - چهار قسم رفتار در نظام ، مروج
میباشد بقرار ذیل :
ا - ارو - زاو ! برای تعلیم ابتدائی
کار قدم مستعمل است .
ب - رر - زاو ! برای اکثر اوقات
بلکه اصلی رفتار سپاهی همین است .
ج - دو ا گرای - زاو ! برای
جلد رفتن و موزون دواندن قدم مذکور مستعمل
است .
د - زاو - زاو ! سر خود به بسیار
چالاکی دویدن و خود را بمقصد جا رساندن اندازه
وغیره ندارد مگر هر نفر به پوره قوت خود میدود .


۲۴
تفصیل هر چهار نوع رفتار بدین قسم است :
۳۱ - ارو ـ زاو ! در یک دقیقه
۷۵ قدم برداشته میشود . دستها به پهلوی جسم
چسپیده میباشند . دست و بازو حرکت نمیکنند
نوکهای پنجه پا مائل بطرف زمین باشد طول قدم
مثل قدم ژر زاو است یعنی از ۲۸ الی ۳۰
اینج میباشد
۳۲ - ژر - زاو ! برای موزون
رفتن است رفتار مذکور در تعلیمهای آمادگی که در
مجتمع نظام اجرا کرده میشود و در رسم تعظیم و پریتنها
و گذشت از عمارات جسیم مستعمل است . برای
رفتار مذکور حکم ولنگی ( ژر - زاو ! ) داده میشود .
پای چپ را اندکی خم داده و نوک پنجه پای
طرف زمین مائل بوده قدری طرف خارج بشرطیکه
کری و پنجه بیک سطح باشد رو برو دراز کرده میشود .
همان وقت لنگر جسم پیش انداخته میشود . پای چپ
از پای راست ۳۲ انچ بجانب پیش و همه کف


۲۳
پای بزمین ، خفیف نهاده میشود . درین وقت لنگر
جسم بر پای چپ انداخته شده میباشد . در اثنائیکه
پای چپ بزمین نهاده میشود دگری پای راست از
زمین بر میخیزد پای راست اندکی خمیده و نوک پنجه
اش بشرطیکه بزمین نخورد قریب زمین بوده بجانب
پیش روی دراز کرده میشود . بعده پای راست
مانند پای چپ بزمین نهاده میشود . باید زانو ها از
اندازه لازمی زیاده برداشته نشوند و پاها بزمین
بشدت زده نشوند اندازه رفتار مذکور بهیک دقیقه
۱۱۴ گام است .
۳۳ - به حکم : پشه پر – زای ! وگی
– زاو ! که در پریتھا داده میشود .
در اثنای رفتار : پشه پر زای سپاهی به
شرطیکه زانوها و یا کف پای خود را بسیار بر ندارد
و بشدت نزند و سرعت یعنی تیزی رفتار را نگاه
کند پای خود را جابجا متواتر برداشته مینهد.
حکم : اڑ اند – زاو ! باید که وقت رسیدن


۲۲
پای چپ بزمین گفته شود. چون سپاهی پای
راست خود را بزمین بماند از پای چپ برفتار اصلی
آغاز بکند.
۳۴ - برای عادی قدم حکم: عادی
- قدم ! داده میشود که همیشه شروع رفتار بقرار
حکم: ژر - زاو! نموده میشود. طول و سرعت
کام عادی قدم تعلق به قسم زمین دارد. حرکت
سست نباشد و وضعیت وجود نیز سست چو
پمرده نباشد. از عادی قدم بموزون قدم آوردن
صرف حکم : موزون - قدم ! داده میشود.
۳۵ - داکراز دواگرای زا و ! حکم موزون
قدم داده شود. هر نفر بعد از شوم کام بموزون
قدم میرود.
۳۶ - دو اگرای - زاو ! برای
موزون دواندن حکم دو اگرای زاو داده
میشود. در اخبار حکم، سپاهی ، هرد و آرنج را
بجسم خود خفیف بچسپاند و باقی حصه دست از آرنج


۲۵
تا بند دست هموار باشد قریباً مثل قائمه گرفته شود. پنجه‌های دست بصورتیکه نر انگشت یعنی انگشت ابهام بطرف بالا باشد. همه انگشت‌ها به نرمی یکجا جمع باشند. یعنی مشت بسته شود بعد هر دو مشت اندکی بطرف درون تاب داده شود و در حکم زاو! از پای چپ بدویدن شروع میکند. کل کف پای بزمین چسپیده زانوها اندکی خم کرده میشود. طول گام نظر بحال زمین از ۳۰: ۳۸ انچ میباشد و سرعتش در دقیقه ۱۷۰: ۱۸۰ گام میباشد.
۳۷ - زاو - زاو! حکم زاو زاو که داده شد هر نفر بشرطیکه در صف حتی الامکان جای خود را نگاه کند تا که میتواند ب چالاکی میدود. از بین دویدن برای ایستادن و یا برای اینکه پس بعادی قدم رفتار نماید حکم مقرری ندارد بلکه در حال توسیع جبهه یعنی (لیک) شدن هر نفر بجای اصلی خود که رسید استاده میشود. و یا هر رفتار که مقتضی


۲۶

باشد انتقال کرده میرود .
گردشها یعنی کار و گرز
بایستادگی
۳۸ - ششی (کیین) گرز ! حکم مذکور
برای گردشها بجانبین داده میشود .
کیین گرز در اثنائیکه کرنی راست از زمین
اندکی برداشته میشود پنجه اش بزمین میچسپد بدین واسطه
جسم برای (۹۰) گردشس قوت میگیرد کرنی چپ
لنگر جسم را برداشته جابجا میگردد . و درین اثنا
سر پنجه پای چپ اندکی برداشته میشود .
پای راست از جای خود برداشته شده
در ختم گردشها به پهلوی پای چپ بسرعت آورده
میشود . سوجیها و شانه ها همراه پایها برابر میگردد .
۳۹ - کیین شا - گرز ! حکم مذکور برای
گردانیدن پس پشت داده میشود . و بر سر پنجه


۲۷

پای راست و کری چپ ۱۸۰ درجه گشتانده
میشود. در ختم گردش پای راست بحالاکی
به پهلوی پای چپ آورده میشود.

گردشها
در اثنای قطار

۴۰ - شی (کین) کرز! یا شی نیم
(کین) نیم کرز! حکمهای مذکور وقتیکه پای
راست یا چپ بزمین برسد داده میشود. نفر
یک گام دیگر نیز زده بر پنجه پای چپ یا راست
بهمانطرف که امر شده میگردد. وبطرف استقامت
جدید میرود.

۴۱ - کین شا - کرز! برای گشتاندن
به پس پشت، حکم مذکور داده میشود. درین حکم
مذکور هر نفر بعد از آنکه پای راست خود را
پیش انداخته بسر پنجه هر دو پای از طرف چپ پس


۲۸
پشت بگردد. از پای راست بطرف جدید رفتا
نماید.

۴۲- کین شا- در ثیر! هرگاه پایها
در حرکت، متفق باشد حکم اجرا وقتیکه پای چپ
بزمین برسد داده میشود. یک گام دیگر زده
شده بر پنجه پای راست، از طرف چپ پس
پشت کشته پای چپ به پهلوی پای راست
بچالاکی آورده میشود.

از استادگی بهر جانب
برفتار شروع نمودن

ا- شئی (گین) خوا- زاو! بهر طرف
که حکم داده شد بقرار فقره ۳۸ گشته از پای چپ
برفتار آغاز نماید
ب- شئی (گین) خوا- در ثیر!
بهر طرف که حکم داده شد بها نطرف گشته پای


۲۹
سینه را همراه پای پیش یکجا کرده استاده شود.
ج - کین شا - زا و ! مانند فقره
۳۹ گشته از پای چپ برفتار آغاز نماید.
۴۲ - برای حصه تا ئیکه لازم شود یا راست
و چپ چند کام حرکت داده شود . برای کار
مذکور حکم : شی (کین ) ایمرخ داده میشود.
اگر بطرف راست لازم بود اول از پای راست
حرکت ، شروع میشود. اگر بطرف چپ لازم
بود از پای چپ بحرکت شروع میشود . برای
پیش بردن و پس بردن اگر لازم شد حکم
تک پرخ و تک پرشا داده میشود .
برای تیزی رفتار حکم : تک او ترو !
و برای کندی رفتار تک لنڈ داده میشود .


٣٠

باب دوم
همراه تفنگ، تعلیم تیمیه
۴۴ - پشو - یک ! در وضعیت مذکور
تفنگ، شاقولی و پناه بجانب پیش متوجه و کف
قنداق به پهلوی پای راست بوده پنجه آن سر پنجه پای راست
بیک برابری باشد. دست راست بشرطیکه
هر دو آرنج بیک اندازه باشند آویزان میباشد
پنجه دست راست بشرطیکه ابهامش پس پشت میل
تفنگ و یا دستگیر قنداق نظر بقد هر نفر بوده دیگر
انگشتان با هم یکجا و بحال طبیعی خمیده و انگشت شهاد
با انگشت میانه که بر بند تفنگ باشد تفنگ را
میگیرد.
۴۵ - در حرکات تفنگ، تنها دست و
پنجه ها حرکت کرده باقی جسم سست و بیحرکت
باید باشد. برای آواز شنوانیدن، دست
راست به تفنگ و کف قنداق را بزمین زدن


۳۱
چونکه برای تفنگ ، مضرت بالکل ممنوعست ، اقسام
هر حرکت تفنگ ، کوتاه و نرم و معین اما باطمینان
اجرا کرده شود و حرکات باید پیاپی بدرستی اجرا
نموده شود .
۳۶ - از شپوپک - اوژاپک !
حرکت اول ، بدست راست تفنگ را بالا
حرکت داده و آنرا از زیر دیدبان بدست
چپ بگیرد ؛ دست راست در قبضه تفنگ که
انگشت ابهام طرف چپ و آرنج ، طرف پشت
باشد .
حرکت دوم ، تفنگ را رو بروی جسم برد
در شانه چپ هموار بگذارند و جاغور آن از بدن
بیرون نباشد . تفنگ را بدست چپ بگیرد و انگشت
ابهام یک انج از پنجه قند اغ بلند باشد و حصه بالای
بازوی چپ پیوست بغل او باشد باقی حصه او که
از آرنج تا بند دست است هموار باشد و باین کف
قنداغ در وسط ران باشد .


[BLANK PAGE]


شکل ٤
از اوژبك ! – پشو – يك صحيفه ( ٣٢ ) فقره ( ٤٧ )

حركت
[ ٢ ]

حركت
[ ١ ]

وضعيت
اوژه - يك ،

رنگها تبدیل میباشد


۳۲
حرکت سوم ، دست راست را کوتاه و تیز
به پهلوی راست بیندازد .
۴۷ - از اوژاپک - پشویگ!
حرکت اوّل، بازوی چپ را چالاکی فرو نموده
تفنگ را پایان آورد و همان وقت دست راست
را به نسبت اوّل پیوست کند که باز و پیوست
جسم باشد .
حرکت دوّم ، تفنگ را به پهلوی راست
آورده به همین وقت نوک کف قنداق طرف پیشرو
بگردد . و کف قنداق بآهستگی بزمین گذاشته
شود .
۴۸ - برای تفنگ ناده ئی ، نیتر همین قسم که
تحریر شد معمول بدارند مگر عوض اینکه در وقتیکه تفنگ ،
جاغوردار باشد بسر شانه به بغل گذاشته میشود
که جاغور تفنگ ، بطرف بیرون برآمده باشد که
شانه را تکلیف ندهد مگر چون تفنگ ناده ئی جاغور ندارد
بنابران تفنگ مذکور راست بسر شانه گذاشته


۳۳
میشود که میل تفنک طرف بالا باشد و حصّۀ چوب
زیر میل سر شانه برسد.
طریق سلامی گرفتن یعنی (رسم تعظیم) همراه
تفنک بدو نوع اجرا کرده میشود :
یک قسم از پشویک و یک قسم از اوتراپک.
اکثر نوع معتبر از اوتراپک سلامی لازمی است. مکر
در بعضی اوقات که بچالاکی سلامی ضرورت شود
از پشوپک سلامی کرفته میشود.
۳۹ - طریق اول : از اوتراپک سلامی
بدو حرکت اجرا کرده میشود :
حرکت اوّل، دست راست ، بچالاکی از
قبضۀ تفنک بگیرد در عین کرفتن، دست چپ، تفنک
را بطرف زانوی چپ قدری طرف راست تا بداده
پایان کش کند که تفنک عمود یعنی شاقولی شود.
حرکت دوم ، تفنک را به وضعیت استادکی
رو بروی جسم این قسم پایان کند که پشت تفنک
بیرون و میل تفنک طرف بدن مقابل بینی یعنی میل


۳۴
تفنگ از بینی و پیشانی سه چهار انگشت دور باشد.
قبضهٔ تفنگ به نرمی بدست راست گرفته شود و
دست راست باندازهٔ اصلی خود دراز گرفته شود
که نوکهای انگشتان دست راست طرف
زمین نگون باشد . دست چپ همان وقت بحالاکی
از زیر دیدبان بگیر دو نوک انگشت ابهام دست چپ
و طرف دهن تفنگ، بالا باشد . وزن تفنگ بدست
چپ محکم گرفته شود .
۵۰ - از سلام کی اوژاپک . حرکت اوّل،
تفنگ را بشانهٔ چپ چنان بگذارند شلیکه از شاپک
باوژاپک کرده بود .
حرکت دُوم، دست راست را بنچالاکی به پهلوی
راست بیاورد .
۵۱ - طریق دُوم از پشوپک سلام کی حرکت
اوّل، تفنگ را به پنجهٔ دست راست گرفته به
شرطیکه تفنگ عمود و میلش بطرف بدن و نسبت
دهنش تقریباً برابر پیشانی باشد بوسط بدن آرد


۳۵
در عین زمان پنجه چپ حالیکه انگشت ابهامش برابر
فصل مشترک یعنی در مابین میل و قند اغ به بالا کشیده
و باقی انگشتها دستگیر قند اغ را احاطه کرده باشند.
یعنی چوب زیر میل تفنگ را بگیرد. حرکت دوم ، پنجه
راست بجای خود بقبضه میرود .
۵۲ - از سلام کی پشُوپک . حرکت اول.
پنجه راست جای خود را گذاشته ، تفنگ را
از بالای بست میانه ، حلقه زده میگیرد . حرکت
دویم ، پنجه راست ، تفنگ را بوضعیت عمود به
پهلوی راست بجای خود میبرد و درعین زمان ،
دست چپ به پهلوی چپ بجای خود میرود .
۵۳ - برای رسم تعظیم ، حکم : سلام - کی !
داده میشود .
صرف برای ذات معظم پادشاه حکم : لوی سلامی
سلام - کی ! داده میشود . و برای دیگر ذاتهائیکه
مستحق سلامی هستند سلام کی کافیست درین حکم
سپاهی سر خود را بطرف ذاتیکه می آیند کشانده


٣۶

می بیند . هرگاه لازم باشد حکم : شنی (گین)
خوا- کور! افزوده میشود. نفر روی خود را
طرف همان ذات گردانیده تا اینکه ذات
مذکور از خود نفر سه قدم بگذرد می بیند. بعد
ازان خود بخود روبرو سر خود را میگرداند .
۵۴ - زنگون یک از پشو پک بیک حرکت
اجرا کرده میشود باین قسم که تفنگ را بچالاکی قدری
طرف بالا حرکت داده روبرو حرکت بدهد . در
عین زمان دستگیر تفنگ را از حد میزان به پنجه
راست بگیرد دست راست باندازه قدرتی
آویزان باشد . اکثر کار زنگون پک در وقت
انچور و یا هجوم بکار می آید . در انصورت قدری
دهن تفنگ بالا باشد و پنجه دست چپ غلاف برچه
را گرفته باشد .
۵۵ - زنگون یک از اوژا پک . حرکت
اول ، بچالاکی دست راست را بالا برده همراه
پنجه راست ، تفنگ را از جای دستگیر بگیرد و در


۳۷

همان وقت تفنک همراه دست چپ قدری فر
آورده شود که پنجه راست بسهولت دستکیر بگیرد
حرکت دوم ، تفنک را به پهلوی راست
مثل فقره ۵۴ بگیرد
۵۶- از زنکون یک شوپک . درین
تفنک را قدری بالا کرده قنداغ را به پهلوی پای
خود آورده تفنک را بوضع فقره ۴۶ بگیرد
۵۷- از زنگون یک اوثر ایک ، حرکت
اول ، تفنک را مثل حرکت اول فقره ۴۶
گرفته مثل فقره مذکوره اجرا نماید .
۵۸- لنڈپک ! عسکر ، دائماً بوضعیت
اوثر ایک میرود مکر هر گاه خواسته شود که یک
قطعه عسکر که در وضعیت شوپک باشد و جند کار
پیش یا پس برده شود حرکت مذکور را بوضعیت
لنڈپک اجرا کردن مناسب است . بحرکت
لنڈپک صرف یک ارنج تفنک از زمین بالا میشود
۵۹- برچه پک - برچه کش ! خوا


۳۸

در ایستادگی و خواه در رفتار از هر وضعیت
وجود به تفنگ، برچه سوار کرده کشیده شود.
برچه به حکم و یا باشارت طرم خاص بحال راحت
سوار کرده میشود. بعد از برچه سوار کردن،
تفنگ بوضعیکه پیشتر بود برده میشود. برای اینکه
دهن تفنگ خراب نشود در تعلیمهای حضری از
برچه سوار کردن، صرف نظر کرده شود.
برای آموختن بهمین خصوص چند بار بطرز حقیقی
منفرداً اجرا نمودن کفایت میکند. اما در مانورها
یعنی نمایش جنگ مصنوعی هروقتیکه برچه سوار کردن
لازم آید بهمین کیفیت بحکم و یا باشارت طرم باید که
امر کرده شود و هر نفر این را بصورت تقلید اجرا
نماید.
۶۰ - برچه - پک! برچه پک از
پشپک، حرکت اول، همراه پنجه چپ قبضه برچه را
این قسم بگیرد که بندهای انگشت پیش روی باشد
و انگشت ابهام و نوک انگشتها طرف عقب باشد


۳۹
همان وقت دهن تفنگ را قدری پیش حرکت
داده سر و چشم طرف راست بگرداند . اول
نفر جناح راست طرف چپ می بیند .
حرکت دوم ، اندازه را از نفر دست راست
گرفته برچه کشیده شود و نوک برچه را بالا گرفته
قبضه برچه را بالای میل تفنک گرفته پچق کند
تا که برچه بجای خود بشیند سر و چشم طرف راست باشد
حرکت سوم ، اندازه را از نفر پهلوی راست
گرفته تفنک پس بقسم پشوبک آورده شود و دست
چپ به پهلوی چپ برده شود سر و چشم را رو
برو بگرداند در وقتیکه تولی یا کندک بقسم دلیک
ایستاده باشند بحکم برچه یک نفر جناح راست
سه قدم رو برو یعنی تک پرخ میشود . و قتیکه
حرکت سوم تمام شد پس بجای اصلی خود بیاید.
۶۱ – برچه – کاثر ! حرکت اوّل ،
بنزوکری بسته پیوسته بو ده تفنگ را میان هردو
زانو گرفته که جاغور رو برو باشد همراه دست


۴۰

راست قبضه برچه را گرفته انگشت ابهام دست
چپ بسر دگمه کمان برچه باشد . تفنگ را همراه
زانوها محکم کرده دگمه را پختی کند و برچه را یک انج
از دهن تفنگ بالا برداشته سر و چشم را طرف
چپ بگرداند.
حرکت دوم ، از نفر پهلوی چپ اندازه گرفته
برچه را بغلاف بگذارد .
حرکت سوم اندازه را از نفر جناح چپ گرفته
دست راست بخد بست تفنگ گرفته شود .
حرکت چهارم ، اندازه را از نفر جناح چپ
گرفته دست چپ به پهلوی چپ و تفنگ به پهلوی
راست بوضع پشپک آورده چشم و سر روبرو
آورده شود .
در وقتیکه ( تولی ) یا کندک بقسم لیک باشد
بحکم برچه کش نفر جناح چپ سه قدم پیش میشود .
در اوقتیکه حرکت چهارم تمام شد بجای خود می اید.
۶۲ – برای معاینه ( جگر مپ ) بیک حرکت


۴۱
اجرا کرده میشود یعنی تفنگ را از وضعیت پشوپک چنانکه در فقره ۴۷ بیان شده بقسم حرکت اول فقره مذکور ، تفنگ را این قسم بالا حرکت داده بگیرند که تفنگ بقسم چلیپا باشد و دهن تفنگ برابر شانه چپ باشد. هر دو آرنج بجسم چسپیده باشد. همراه انگشت ابهام پنجه راست ، قید تفنگ را دور بدهد و پترۀ سر کار توسدانرا همراه انگشت ابهام پنجۀ راست طرف پایان قدری دور کرده طرف راست کش کنند که تا بقدر اندازه مقرره پترۀ مذکور از سر کار توسدان بر اید بعد از ان دستگیر چقماق را طرف بالا دور داده پس کش کند که چقماق پس بر آید همان وقت، قبضه را گرفته برای معاینه افسر تیار باشد تا افسر تفنگ را ملاحظه نماید . بعد از ان که بقدر دو نفر، وقت مذکور گذشت تفنگ را نفر ، بدرستی بسته وضعیت پشوپک آرد .
۶۳ - زنگون - کشیرد ! درین حکم ، فقره


۴۲
بر پنجه پای راست، اندکی بطرف راست،
گشته در عین زمان، پای چپ خود را تقریباً یک
کام پیش روی سر پنجه راست انداخته بر زانوی
راست می نشیند، و تفنگ خود را در پیش زانو
بطرف راستش عموداً نهاده بدست راست
از دستگیر قنداق، میگیرد و دست چپ را بر زانو
چپ می نهد .
ولار - سی!
درین حکم، نفر، بدست چپ بزانوی چپ
تکیه زده و بسرعت بر خاسته پای راست خود را
به پهلوی پای چپ برده می نهد و تفنگ خود را
به پهلوی سر پنجه پای راست می نهد .
زمکه - پروت ! درین حکم پروت
نفر، اولا بقرار فقره ۶۳ عمل زنمکون - کتر د را
میکند. در عین زمان تفنگ را از مرکز ثقلش بدست
چپ گرفته بشرطیکه دهن تفنگ اندکی بالا باشد


۴۳
زیر بغل راست میگیرد. و تنه خود را بجانب پیش
مائل میدارد. بعده دست راست خود را بجانب
پیش دراز کرده و زانوی چپ را اندکی بطرف
درون برده بر شکم ، همه قامت خود دراز می افتد
بدینگونه: که اولا زانوی چپ، باز دست راست
و در آخر آرنج چپ را بزمین تکیه میدهد و کافه این
حرکات یکدیگر را بسرعت تعقیب میکند. تفنگ
بشر طیکه میلش بطرف چپ کشته میان هر دو دست
بر قسم تحتانی دست چپ نهاده میشود. دست راست
از قبضه قند اغ میگیرد. چشمها بشر طیکه سراندکی
بالا بر داشته باشد به پیش روی متوجه میباشند
ولار - سی! درین حکم، نقر، تفنگ خود
را بشرطیکه دهن تفنگ اندکی بالا باشد بدست
چپ میگیرد و بر پنجه دست راست بزمین تکیه میکند
و در عین زمان ، بصور تیکه تنه خود را از زمین ،
بر داشته ران راست خود را کشیده ممکن
مرتبه زیر شکم، نزدیک می آرد. بعد پنجه ر اسنت


۴۴
را بزمین تکیه زده در اثنایئکه بچالاکی می ایستد پای
خود را پیش انداخته به پهلوی پای راست خود
می آرد . در عین زمان دست راست، تفنگ
را گرفته به پهلوی پای راست بوضعیت پشوپک
می آرد.
۶۴ - هرگاه نفر، بصف اول بوده باشد
پشتر از پروت و اگر در صف دوم باشد بعد
از ولا ٹر بجانب پیش یک گام دراز باید انداخت.
۶۵ - بعد از اجرای زنگون کیژد و پروت
تا که حکم آرام سی داده نشو و حرکت نمودن
نفر، جائز نیست .
تفنگ پر کردن، اور کردن
تفنگ خالی کردن
۶۶ - در هر وضعیت وجود، برای اینکه
نفر، بسرعت و امنیت، تفنگ را پر کرده بتواند


۳۵
استعمال تفنگ پر کردن و خالی کردن را بدرستی
تعلیم بگیرد دائماً کارتوس تعلیمی، استعمال گردد بطرف
شود. در تعلیم‌های پر کردن کوشش کرده شود بطرف
که به تفنگ ضرر نرسد پس و پیش کردن چقماق از میان
و پایان و بالا نمودن قید بدون اینکه برای پر کردن کار تو
تفنگ لازم باشد بدیگر صورت لازم ندارد. از
۶۷ – تفنگ پر کردن و قید کردن تفنگ بر مید
پر کردن و قید کردن بحال آرام سی اجرا کرده بر مید
میشود. حرکات باید که بسرعت و بی‌تکلیف یکدیگر یگانه
را تعقیب کند.
ضبو
امر ڈک و قید یک! که داده شد قید جها
نفری‌که استاده و یا زنوکون میگیر د باشد یکی از کارتوسدانها ثا
را باز کرده تفنگ را بشرطیکه دهن آن بطرف اس
چپ به بالا متوجه باشد پیش روی سینه مائلاً میگیر چقماق
و قید را باز کرده بدست راست بشرطی‌که ابهاش اس
بالای دسته چقماق و انگشت شهادت با دیگر امیشو
انگشتان پیوسته بزیرش آید دستۀ چقماق را شداً
اگر


۴۶
بکف دست گرفته چقماق را اولا بطرف چپ بعده
بطرف پس پشت کش میکند. و قید جاغور را
باز میکند. بعد از ان دست راست به
کارتوسدان برده میشود و یک قطار وزنه کارتوس
را از کارتوسدان کشیده بانگشتان ابهام و شهادت
در میانه قطار وزنه کارتوس را ایستاده گرفته
در میان جری پیشروی چقماق گذاشته همراه
انگشت ابهام که دیگر انگشتان طرف پایان باشد
مضبوط و برابر تضییق کند. تا که کارتوس اول
قید جاغور بیاید، بعد از ان قطار وزنه را پس
کشیده در کارتوسدان بگذارد. بعد دست
راست باز بقرار فوق از دسته چقماق میگیرد
نیز چقماق را پیش حرکت داده بطرف دست
راست دور میدهد. در جاغور دو قطار وزنه
میشود. مگر اکثر یک قطار وزنه در جائیکه ضروری
مد استعمال کرده شود کمان جاغور درست میماند.
اگر سپاهی بخط آور باشد و مدعا داشته باشد


۴۷
که بدون اینکه میل تفنگ کارتوس، پرشود. بدرون
جاغور تفنگ هم کارتوس پرباشد. درانصورت
هر دو قطار وزنه را بدرون جاغور انداخته کارتوس
سر را خوب پچق کنند. تا که قید کارتوس، بالای
کارتوسهای مذکور آمده در جاغور باشد. و میل
تفنگ، علحده کارتوس گذاشته شو و تفنگ
قید کرده بعد از ان بوضعیت سابقه آورده
میشود. در اثنای رفتار، نیز تفنگ را پر کردن
و قید کردن، بقرار فوق اجرا نموده بعد از پر کردن
نفر، باز بوضعیت آرام سی میباشد.
۶۸- در اثنای رفتار و پر وت تفنگ
پر کردن و قید نمودن، خاص در اخپور اجرا کرد
میشود. برای این، نفر، اندکی بطرف چپ تاب
خورده و بر آرنج چپ تکیه کرده تفنگ را پیش
میکند. دست راست از مابین تفنگ و وجود
بکارتوسدان برده میشود. بعد از پر کردن،
تفنگ بشر طیکه میلش بطرف چپ آید بقسم تحتانی


۴۸
دست چپ نهاده میشود . به فقره ۶۴ مراجعت شود.

با تفنگ پروقید شده
تیار اوس کردن

۶۹ - برای او رکردن در مجتمع نظام، صف
اول، زنگون کیز و میکند، صف دوم، استاژ
میباشد. حکم: اور دپاره تیار - آوس!
در اخبار اور دپاره نفر صف اول بقرار بیان فقره
۶۳ زنگون کیژد میکند؛ نفر صف دوم، شیه
دژند یک گام انداخته بصف اول نزدیک میشود.
هرگاه حرکت مذکور از وضعیت اوژاک اجرا کرد
شود. نفر صف دوم در عین زمان، زنگون پک
میکند. هرگاه قطعه عسکر در وضع زنگون کیژد باشد
تیار اوس کرده شود . در اخبار اور دپاره نفر
صف دوم برخواسته و در عین زمان، به شی دژند
به صف اول نزدیک میشود. بحکم : تیار - اوس!


۴۹
نفر صف اول بر پاشنه پای راست خود می نشیند. و تفنگ را بشرطیکه دهن میلش بارتفاع چشم بوده باشد پیش میکند چشم، به پیشروی متوجه میماند . کف قندغ، بر کار توسدان راست اندکی تماس کرده و باکنار پسینش یکجا بوده میباشد. دست چپ تفنگ را تقریباً از مرکز ثقلش میگیرد. انگشت ابهام دست چپ، به پهلوی میل میباشد. متعاقباً نفر، قیدۀ تفنگ را باز میکند. و تفنگ را آماده او رمیکرواند بعد از ان دست راست بقرار قاعده قبضه را میگیرد . آرنج راست، به پهلوی خارجی قند اغ، اندکی تماس میکند . نفر صف دوم به حکم تیار اوس بر پنجه پای چپ، شی نیم ۴۵ درجه میگردد و پای راست خود را بقدر نیم کام به خط جدید بطرف راست می نهد، باید که سوجیها و شانه تا نیر همراه پایها متفق حرکت کنند . زانو ها اندکی شخ گرفته میشود، ثقلت بدن، بر پنجه ها و پاشنه ها مساواتاً انداخته میشود . ومعه گردش، در عین زمان، دست


۵۰

راست ، تفنک را بقرار یماینکه در فوق برای نفر
صف اول ذکریافت پیش نموده تیار - اوس!
کرده میشود .

اور کردن

۷۰ - مخارج اسپور نشانگاه : تو
نشان - نسی ! اور - دک ! در باب
انتخاب نشانگاه و وضعیت نشان و نوع اور در نقطه
نشان به تعلیمنا مه انداخت مراجعت کرده شود
در حکم نشانگاه ! سپاهی نظر بمقداریکه امرشده
است نشانگاه را درست و برابر میکند بدینموجب :
که نفر سر خود را بسوی نشانگاه ، خم میکند ، بدست
چپ ، تفنک را اندکی بسوی روی خود برداشته
و زیر بغل راست ، پس برده تا که تقسیمات نشانگاه
و نوشته آن صاف معلوم شود . و با نگشتان سهام
و شهادت دست راست استخوانهای دو
طرف پتره نشانگاه یعنی پترۀ دیدبان را قجق کرده


۵۱

حرکت بدهد تا که بهمان خط تقسیم لوحه که فرموده شده
است درست نماید . و ملاحظه کنند که همان تیره
به جبری لوحه بجای بنشیند . بعد از ان، تفنک
را باز پیش برده در عین زمان ، سر خود را
بالا می بردارد و برای مسافه های دور، دیدبان
بغل تفنک ، بکار می آید . این قسم گرفته شود که
نشانگاه بغل تفنک ، بدرستی معلوم شود . بعده
شاخص نشانگاه جانب ، انقدر دور داده شود که
مقر آن بهمان خط تقسیم مسافه که فرموده شده برسد
بعد از ان فرجه عینیه بوضع عمود آورده میشود. یعنی
همان میلیکه برای چشم شکاف دارد استاده
کرده میشود. فاصله که درمیان حکم نشان – بنی
و حکم اور داده میشود نسبت بفاصله که در استعمال
نشانگاهای پست داده میشود در استعمال نشانگاه
بلند دراز تر داده شود. حکم : اور باید که اندکی
دراز کرده داده شود. نفر صف اول، مستند
یعنی آرنج چپ را بزانوتکیه داده اور را میکند.


۵۲
بحکم : ڈک تفنک از وضعیت نشان بوضعیتیکه در فقره
۶۹ مذکور است آورده میشود . بعده نفر سر خود را
بسوی چقماق خم میکند . و تفنک را بوضعیت تیار—
اوس ! گرفته بقرار فقره ۶۷ پر میکند .
۷۱ — نیم کنیتہ — اسپور ! نشانکاه
.... په خپل سر — اور ! اور — بند !
په ډکولو — دوام ! به حکم نیم (کنیته) اسپورا
افراد هر دو صف جبهه خود را یعنی رخ خود را بهدفیکه
حکم داده شده است میګردانند . به حکم په خپل سر
اور، نفر سر خود ا در نموده و پر میکند بفقرۀ ۶۷
مراجعت شود .
به حکم اور بند ، فی الفور از اور کردن فراغت
کرده میشود . و حرکت ڈک تیر تعطیل مییابد. و نفریکه
نشان میګیرد نیز، تفنک خود را پس میکند .
به حکم په ډکولو — دوام آن حرکات ڈک
که بحکم اوربند ناتمام مانده بود انرا تمام نموده نفر
با در ګردن حاضر و اماده میباشد.


۵۳
تفنگ پس کردن تفنگ قید کردن
پشوپک کردن

۷۲ - نفریکه بوضعیت نشان باشد هرگاه
لازم آید که تفنگ را فرود آرد حکم: بیرته ـ کی!
داده میشود. در اخبار بیرته چشم چپ باز کرده
میشود. و انگشت شهادت دراز کرده میشود.
در حکم کی! سر برداشته میشود و تفنگ بآن وضعیت
که در فقرهٔ ۶۹ مذکور است آورده میشود.
۷۳ - قید - یک ! در اخبار قید!
نفر سر خود را بسوی چقماق خم کرده نشانگاه را بوضعیت
و حال سابق خود می آرد و قید را میگیرد. بحکم
یک! چقماق را محکم نموده سر خود را بالا می بردارد.
نفر صف اول از بالای پاشنه برخواسته، بزانوئی
خود راست میگردد. به حکم پشوپک بقرار فقرهٔ ۶۳
دلارسی! میشود. نفر صف دوم، بمسافهٔ اصلی پس
پشت صف اول داخل استقامت شده در اثنائیکه


۵۴
وضعیت اساس را میگیرد تفنگ را بدست چپ بطرف
شانه راست خود میراند . و بدست راست از بالای
دست چپ به پهلوی سرپنجه پای راست می نهد دست
چپ را بجای خود که در وضع اساس است میبرد .
تفنگ خالی کردن
یعنی تش پک
۶۴ - حکم : تش - پک ! داده
میشود . تفنگ ، در حال آرام سی ! خالی کرده میشود .
تفنگ ، بوضعی که در فقره ۶۴ ذکر یافت آورده میشود .
و نفر سر خود را بسوی چقماق خم داده دست چپ را
بطرف پس می لغزاند . بعد چقماق باز کرده آهسته
آهسته پس نموده میشود . نفر ، کارتوسیکه از میل
تفنگ می برآید آنرا بدست راست میگیرد . همین
طرز حرکت را تکرار نموده در هر دفعه آن ، چقماق را
پیش و پس کرده کارتوسها که بداخل جاغور اندو
میباشند نیز کشیده میشوند . بعد از خالی کردن تفنگ ،


۵۵

ماشه کش کرده میشود و تفنگ قید نموده شود.
در وضع سابق خود آورده میشود .
برای تفنگ ناوه ئی حکم
تفنگ پر کردن

۷۵ - حکم : اورد پاره - ڈک !
اداء میشود . در اخبار اورد پاره قطعه عسکر خواه
در وضعیت پشو پک و خواه در اوٹرا پک و خواه
زنگون پک باشد در هر سه حال، باید که هر دو
صف بقرار فقره ۶۹ عمل کنند. بحکم ڈک !
هر دو صف بقرار فقره ۴۷ مذکور تیار - اوس !
نموده تفنگ را پر میکنند .

اور کردن

۷۶ - بقرار فقره ۷۰ : ۷۱ عمل کرده میشود
۷۷ - بقرار فقره ۶۱ عمل کرده شود.


۵۶

تفنگ خالی کردن
یعنی تش - پک
۷۸ - حکم : تش - پک ! داده میشود .
درین حکم . هر دو صف نشانگاه ها را بوضع اصلی خود
آورده تفنگها را خالی میکنند . و ماشه را کش کرده از
قبضه میگیرند . حکم : پشو - پک ! به فقرهٔ
۶۴ مراجعت شود .

با تفنگ رفتن و دویدن

۷۹ - در اثنای رفتن بوضع اوژا پک آرنج
چپ اندکی بجسم چسپیده میباشد و دست راست خوا
در رسم تعظیم و خواه در پرتیها حرکت میکند .
در رفتار های دراز خارج شهر برای آرامی
نفر ی حکم : بدل - پک ! داده میشود . در
حکم بدل پک تفنگ از شانهٔ چپ بوضعیکه بود بشانهٔ
راست آورده میشود . و اگر اضافه آرامی لازم


۵۷
بود حکم : لار - قدم ! داده میشود. در وقت
رفتار ، به حکم لار قدم جمیع حواله داران ونائکها،
دو تقسیم شده نصف بسر تولی و نصف شان بآخر
تولی میروند و نفری بی قید ، تفنک خود ها را بهر قسم
که آسان باشد می بردارند . وبی قید میروند و به
برابری پای و حذا ، تکلیف نیست و حرف زدن،
اجازه است . اما از لین بی اجازه برآمده نمیتوانند.
۸۰ - دوگرای - زاو ! در اخبار
دو اگرای ، تفنک بشانه راست برده میشود دست
راست ، از قبضه میگیرد . بند دست خفیف بکار توسدان
نهاده میشود. دست چپ ، هرچه و ادوات استحکامیه
مثل (کلند ، بیل ، تبر) . را میگیرد . نوک هرچه
قدری پیش و پایان متوجه باشد و هر دو دست باید
حرکت نکند. به حکم (دلکَی) در شیر ! یا موزون
- قدم ! دیا عادی - قدم ! تفنک بوضع
سابق خود آورده میشود .
۸۱ - برای دویدن ، حکم : زاو ! زاو !


۵۸
داده میشود . در حرکات توسیع جبهه یعنی (لیک) شدن و در حرکات (هجوم) به برچه مجتمع نظام یعنی (خری) قطار وضعیت تفنگ ، تبدیل کرده نمیشود. و در دیگر حال در خصوص تبدیل کردن و یا نه کردن وضعیت تفنگ ، خود نفر، مختار است .
۸۲ - هرگاه استادن و در عین زمان، زنگون کیژد ! و یا پروت ! کردن لازم باشد حکم زنگون - کیژد ! و یا زمکه پروت ! داده میشود . حرکتها ، بقرار فقره های (۶۳ : ۶۴) اجرا کرده میشود .
۸۳ - از وضعیت زنگون کیژد ! و یا پروت ! هر گاه خواسته شود که سریعاً بر فتار شروع کرده شود حکم دلکی ژر - زاو ! دو اکرای - زاو ! داده میشود . و در حال اول به حکم ژر ! نفر، میخیزد اوژرا یک میکند . به حال دوم ، در اخبار دو اکرای نفر ، میخیزد و تفنگ را بشانه راست میبرد به حکم زاو! و یا زاو ! زاو ! بحرکت شروع کرده


۵۹

میشود. هرگاه افراد در وضع زنگون کیرد! و یا پرو!
باشند و حکم زاو! زاو! داده شود. هر نفر
در اثنای دویدن تفنگ خود را بهر طوریکه آسان تر
است بهمان طور می بردارد .

هجوم
۸۴ - هرگاه بموزون قدم رفته می شد حکم:
هجوم دپاره زنگون - یک! داده شود .
نفر، بدست راست تفنگ را از حد شانه گرفته به
پهلوی راست، بقرار فقره ۵۵ بقسم زنگون یک
گرفته دهن تفنگ قدری بالا گرفته شود . دست
چپ غلاف برچه را میگیرد بموزون قدم میرود .
سرعت رفتار ، در دقیقه ۱۲۰ گام است .
بعده حکم زاو! زاو! داده میشود .
۸۵ - به حکم : تیار - اوس! تنها
نفری صف اول، وضع حکم مذکور را اجرا میکنند.
یعنی تفنگ را بواسطه دست راست بشرطیکه قبضه


در قرب پیشروی کار توسدان راست و دهن میل تفنگ رو بروی شانه چپ و محاذای چشم چپ بوده باشه پیش میکند . و دست چپ تقریباً از مرکز ثقل و دست راست از قبضه میگیرد .

۸۶ - نشان - شسی ! او را به حکم نشان شسی ، تفنگ را بحالت اور نمودن ، گرفته ماشه را به حکم اور به نرمی کش کند .

۸۷ - هرگاه تفنگ ها در وضعیت زنکون یک ! باشد حکم ( دلگی ) در شیر داده شود . نفری استاده وضع تیار اوس را میگیرد .

حرکات کرچ

۸۸ - پترکها و قطعاتیکه از پترک بزرگتر اند هر وقتیکه مسلح بوده مجتمع نظام تعلیم میگیرند . و یا از محلهای مسکون بموزون قدم میگذشتند . در چنین اوقات ، افسران، قاعده کرچ میکشند . در اثنای محاربه در هنگام هجوم ضرور کرچ کشیده شود .


۶۱
۸۹ - پشو - یک! در وضعیت پشو
پک کرچ بدست راست از قبضه گرفته شده و
طرف تیزی، بجانب زمین بوده نوکش بزمین تماس
میکند. در وضعیت اوژایک پشت کرچ بشانه
راست بدرز شانه و قبضه آش بشرطیکه انگشت
ابهام بداخل پناه گذاشته باشد بقسم فوقانی برا
تکیه داده میشود. و سر قبضه بصورتیکه دکمه آش مابین
انگشتان میانه و شهادت باشد کرچ میان
مشت گرفته میشود. در رفتار دست راست بحال
طبیعی خود حرکت میکند. و دست چپ غلاف کرچ
را میگیرد.
۹۰ - پیشتر از ادای رسم تعظیم کرچ به
صورتیکه انگشتان میانه و شهادت در پیشروی و
انگشت ابهام در پهلو و دیگر انگشتان در پس دکمه
بوده باشند گرفته میشود.
با کرچ ادای رسم تعظیم بد و حرکت کرده
میشود : حرکت اول، کرچ عموذاً طرف تیزی آن


۶۲

بجانب چپ بوده سر قبضه بصورتیکه بمحذای سینه
بیاید . در پیشروی بوسط بدن آورده میشود . حرکت
دوم . دست راست بطرف راست دراز گردیده بصورتیکه
طرف تیزی کرچ بجانب چپ و نوکش بقدر
یک دست قریب زمین بوده باشد . کرچ
مذکور پایان آورده میشود .
حرکت اول . همراه اول حرکت سلام عسکر
و تا که عسکر در وضع سلام باشند ، افسران ، نیز
کرچهای خود را در وضع سلام گرفته میباشند . و هر
وقتیکه عسکر ، اوثرا پک کرده در عین زمان کرچ بازمانند
اول حرکت سلام ، در پیش روی بدن آورده
میشود . و بعده به پهلوی راست برده میشود .
۹۱ — بر اسپ ، افسران ، قبضه کرچ را
بشرطیکه از مفصل سوجی بقدر دو بر دست دور باشد
بران راست می نهند بدینموجب که : دوانگشت
پسینه یعنی (خنصر) و (بنصر) بعقب قبضه کرچ
متصل بوده همان دو انگشت معه بند دست بوسط


۶۳

ران چسپیده باشند. پشت کرچ بشانه راست
بدرز شانه تکیه داده شده وطرف تیزی آن بپیش
روی متوجه میباشد .
۹۲ – بر اسپ، برای رسم تعظیم ، کرچ بقرار
بیان سابق بپیش روی میانه بدن برداشته میشود
بعده بشرطیکه طرف تیزی آن در پس قبضه راست
بوده بطرف اسپ متوجه باشد به پس پشت ران
و بطرف پایان ، عموداً گرفته میشود .
۹۳ – افسران معیت، هیئت ارکان حرب
یاوران یعنی اصناف افسران ، کرچ نمی کشند . به حکم
سلام کی ! و در پرتیها بدست ، سلام کرده ایفای
رسم تعظیم میکنند .
۹۴ – افسران خورد یعنی عهده دار : مثل
حواله دارنا و نانکها در پرتیها که تفنک نداشته باشند
و برچه به کمر شان باشد برچه را نمی کشند و غلاف
برچه را معه برچه بدست چپ میگیرند . و برسم تعظیم
بدست سلام نمی کنند . صرف سر وچشم خود را ا[؟]


۶۴
ذاتی که برای وی رسم تعظیم اجرا کرده میشود
میگرداند و بمانطرف تا وقت گذشتن می بیند.
۹۵ - رسم تعظیم بدون اسلحه ، برای سپاهی
بقرار ذیل تعلیم داده شود . و نفر تقیمیکه در تعلیمنا مه
تحریر است معمول بدارد .
سلام - کی ! برای روبرو سلام کردن
حکم مذکور داده میشود . نفر بجا لاکی به همراه دست
راست این قسم سلام میکند که انگشتهای دست
راست بهم پیوسته و انگشت شهادت از ابروی
راست قریباً یک انج بالا شده آرنج قریبا برابر
شانه بر داشته شود . سر، در وقت بالا شدن
دست ، حرکت نکند .
لاس - خلاص ! که گفته شد دست
خود را بجا لاکی به پهلوی خود بوضع قدیم بیاورد !
۱- وقتیکه سپاهی از روبروی افسر میگذرد
و سه قدم نا رسیده برفتار، سلام بدست راست
گرفته سر و چشم خود را بطرف ذاتیکه میگذرند


۶۵

کاملا میگرداند چون سه قدم گذشت دست خود را
به پهلوی خود آورده میرود.
۲ - اگر یک قطعه عسکریه بر قطار باشد
و ذات اعلیحضرت شهنشاهی و یا شهزاده های
عالی و یا علم مبارک از پهلوی آن بگذرد هرگاه
باجه باشد حکم : موزون - قدم باشی
(گین) خواه کور ! را داده سلامی اجرا
نماید . و اگر باجه نباشد صرف حکم موزون قدم
شی (کین) خواکور را بدهد . و اگر ذاتهای موصوفه
نشسته باشند مثل گذشته . و اگر قطعه استاده
باشد و ذاتهای موصوف، مرور نمایند اگر باجه
باشد بهمراه باجه و اگر باجه نباشد بدون باجه سلامی
اجرا نمایند . و همه نفری روی خود را بطرف
ذاتیکه می آید با حکم و بدون حکم میگردانند
و اگر تنها تنها نفرها روان باشند برای ذاتهای
موصوف، هرگاه تفنگ داشته باشند بوضعیت
تیار - سی ! و اگر تفنگ نداشته باشند بدست


۶۶
راست سلام کرده استاده میشوند تا که ذاتهای
موصوف سه قدم بگذرند بعد از ان بر فتار خود
دوام کنند. بدون ذاتهای موصوف بدیگری
استاده شدن در رفتار، ممنوع است. برای
افسره تنها بر فتار، سلامی اجرا نمایند.
۳ - اگر سپاهی نشسته باشد و افسر بگذرد
سپاهی استاده شده بوضع اساس آمده سلام
بدست راست بگیرد. همیشه سپاهی هر افسر
را در هر جا که بیند عزت و احترام او را بسیار
زیاده بکند. برای ذوات محترم مستحق احترام
نیز بقرار فوق رسم تعظیم اجرا کرده میشود.
۴ - اگر افسر، کدام سپاهی را برای
کدام کار، آواز داده میخواهد و یا بذریعۀ اشارت
طلب کند. سپاهی بسیار به چالاکی تعمیل حکم افسر
را کرده چون سه قدم به نزدیک افسر رسید
میتلیکه بیان شده سلام میکند. و بعد از ان
که رخصت میشود، نیز سلام کرده رخصت شود.


۶۷
توقف دست در وقت سلامی به پیشانی بقدر واندازهٔ
یک قدم و رو میباشد.
باب سوم
تعلیم دلکی بد و صف
۹۶- بعد از تربیه منفرده ، برای آمادگی
بدلکی باید جمیع کار که قبل از ان شده یعنی
باب اول و دوم کامل برای سپاهی تعلیم داده
شو د بعد از ان، دلکی را که تقریباً ۱/۴ حصهٔ تولی
است بدو صف ترتیب بدهند . هر آن دو نفریکه
یکی پس دیگر استاده میشوند آنرا (اغبرک) میگویند.
و هر آن دو نفر که بطرف راست اول وبطرف چپ
آخر باشد آنها را ( اغبرک ) جناح راست یعنی


۶۸

(شی وزرا غبرک) و اغبرک جناح چپ ، یعنی
(کپین وزر اغبرک) میگویند. چون دلکی ترتیب
داده میشود اول شی وزر اغبرک و بعد از ان به
پهلوی چپ اغبرک اول سپاهی استاده شده
که تا ختم شود. آخر ئی اغبرک را کپین وزراغبرک
میگویند. واکر به آخر ، دو نفر نماند یکنفر ماند آنرا
خالی اغبرک میگویند و همان نفر طاق بصف
اول بآخر دلکی به کپین وزرا ستاده میشود .
سپاهیان انقدر جای در صفهای خود میگیرند
که آرنجهای شان ، خفیف به آرنجهای رفیق شان
تماس کند . وفاصله در مابین صف از کری نفر صف
اول ، تاکرئی نفر صف دوم تخمینا ۳۰ انچ میباشد.
و هر نفر صف دوم عین عقب نفر مقابل خود باشند .

حذا یعنی صف برابر کردن
۹۷ - حذا ، از شی وزر گرفته میشود . به حکم
حذا - شی ! نفر شی وزراغبرک ، اندازۀ خود را


۶۹
را درست نموده حرکت نمیکند . و باقی انفرکها طرف
راست دیده خود تا را برابر میکند. و قدمهای کوتاه
چالاک پیش و یا پس گرفته تا که خود را برابر کنند .
اگر بچشم راست تنها نفر پهلوی خود را و بچشم چپ کل
خط را بدرستی دیده بتواند دلیل است که حذا
درست است . و بطرف چپ اگر حذا بخواهد
که بگیرد بچشم چپ ، نفر پهلو و بچشم راست کل خط
را دیده توانست حذا درست است . تا وقتیکه
بقرار فوق دیده نشود خود را پس و پیش نموده
برابر کند .
۹۸ – رفتار (دلکی) به ترتیب صف حرب
یعنی (لینگ) بقدم ژر زاو ! همیشه وقتیکه برای
دلکی حکم : ژر – زاو ! داده شود . برای
مذاکر فتن یعنی لین برابر کردن از هر سمت که
خواهش باشد اسم همان سمت گفته شود . و بعد
ازان حکم حرکت داده شود زیرا که هر نفر، خود را
همان سمت که حکم داده شد: حذا بگیرد . اگرچه


۷۰

در وقت رفتار ، سپاهی روبرو دیده برود.
مگر بعضی اوقات هذای خود را به سمتیکه حکم داده
شده گاه گاه ملاحظه نموده اگر فرق داشت برابر
میکند. مثال (دلکی) هذا الشی (لگین ، لمتر)
ژر - زا و ! نفر صف اول شصی و زر ، رو
برو نشان گرفته خیال راست رفتن و ذمه دار
راست رفتن را داشته باشد. اگر هذا از شی
حکم بود و اگر هذا از لگین حکم شده باشد. نفر صف
اول لگین و زر ذمه بردار هذا خواهد بود و اگر حکم
از (منتر) شده باشد سپاهی میان دلکی ذمه
بردار هذا خواهد بود. وباقی نفری بسمت حکم شد گی
گاه گاه هذای خودها را اگر برابر نباشد برابر
میکند. اگر پیش شده باشند به سست نمودن قدم
و اگر پس مانده باشند به تیز نمودن قدم هذا را
برابر کنند.

و اگر برای (دلکی) در عین رفتار حکم کی شئی
- گرز! داده شود صف اول یعنی و ژرا د صف


۷۱

کار صف دوم یعنی وروست صف را میکند . و
و روست صف کار و ژاند صف را میکند.

کار دکوثر
برای رفتار کوثر . حکم : ششی (کین ) نیم کرز!
داده میشود . باز به جبهه اصلی اگر ششی نیم کرز حکم
شده بود کین نیم کرز و اگر کین حکم شده بود
ششی نیم کرز داده میشود.

کار دبدل
۹۹ - در وقتیکه دلگی بقسم لیک روان باشد
و سمت رفتار تبدیل داده شود یعنی اگر دلگی طرف
شمال روان است و خواهش شود که رفتار
دلگی بهمان ترتیب بسمت مشرق روان شو ددران
صورت حکم داده میشود : بدل پر ششی - دلگی ششی
عُرخ ! بمه دلگی بطرف راست چرخ میکند
و باستقامت جدید رفتار مینماید.


۷۲
غبرک قطار
۱۰۰ - اگر دلکی را از ترتیب (لیک) به
طرف راست یا چپ هر نفر را جدا جدا بخواهند
که بگردد یعنی ششی (گین) گیرز شود و بعد از ان
روان شود . در ان صورت حکم داده میشود
دلکی گین - گیرز ! ٹر ر - گزاو ! حال
ترتیب دلکی را اغبرک قطار میگویند. از اغبرک
قطار به پوستوی قطار هم میشود . نفر صف در وست
به پس نفر مقابل صف و ڈراند خود میروند . و ترتیب
دلکی بقسم پوستوی قطار میشود . و از این ترتیب
واپس به ترتیب غبرک ، بحکم اغبرک قطار می آید .
۱۰۱ - از ترتیب اغبرک قطار ، دلکی به هر
سمت که خواهش باشد صف حرب یعنی به ترتیب
(لیک) آراسته میشود . فرض کنید که دلکی
به ترتیب اغبرک قطار ، بسمت شمال روانست .
اگر بهمان سمت که روانست یعنی بسمت شمال


۷۳

دلکی (لیک) شود حکم ، پرشی (کین) اُران
جوڑ لیک ! داده میشود . نفر اغبرک اول ،
بقسمیکه به لیک جای داشتند استاده شده پیشه
پر زامی میکند . و باقی نفری به نوبت خود جای میگیرند
نفری صف اول ، بصف اول ، و نفری صف دوم
بصف دوم تا آخر و بعد از ان ، به حکم دریشر ، بدون
حرکت استاده میشوند . اگر پر (شی) حکم داده شود
نفر ششی و زر اغبرک ، جابجا بوده و باقی نفری
به پهلوی راست او استاده میشوند . و اگر پر (کین)
گفته شد نفرشی و زر اغبرک ، استاده شده
و باقی نفری به پهلوی چپ ان استاده میشوند .
ملاحظه کنید نقشه ( )
تعلیم ٹپرک
در بیان ترتیب ٹپرک
١٠٢ - خواه در حضر و یا در سفر ، پرک همیشه
به ۳ دلکی تقسیم میشود . و به هر دلکی دو غلور شامل


۷۴

است و بهر ضلور ۲ اخبرک میباشد . و هر
اخبرک از ۲ پوستوی مرکب است . پوستوی
یک نفر را میگویند.
پرک ۱/۴ حصه یعنی یک ربع تولی میباشند.

مُراد از تعلیم پرک
۱۰۳ - مدعا از تعلیم پرک . این است که برای
همه افراد جدا جدا تعلیم درست داده شود . که
اگر انها یکجا شوند و یا بداخل تولی شده کار کند
از انها غلطی سر زده نشود . و برای تعمیل حکم افسر
درست و آماده باشند . پرک مشر ۴ همیشه‌احضار
حکم خود را به بالای پرکهای خود نموده بتواند . و نفر
اجرای حکم را بسیار بچالاکی و بدون تشویش نمایند.
تا وقتیکه پرک بدرستی همه تعلیمهای فوق را نیاموزد
لایق شامل شدن تولی را . آن پرک ندارد.
اول سپاهی ، از تعلیم منفرد و بعد از ان
بیک صف و بعد از ان بجماعتهای خورد بدو صف


۷۵

و بعد از ان به پٹک تعلیم داده شود .

ترتیب و تقسیم پٹک
۱۰۴ - ترتیب پٹک بسه نوع بقرار ذیل است:
ا - صف حرب ، یعنی لیک ..... ملاحظه کنید
نقشه ( ۱ )
ب - دلگی قطار ........ ( ۲ )
ج - اغبرک قطار ....... ( ۳ )
۱۰۵ - در وقتیکه پٹک تنها کار تعلیم را نماید
پٹک مشر این قسم جای استاد ه شود که همه حصۀ
پٹک را بدرستی ملاحظه نموده نگرانی کرده بتواند،
و اگر پٹک همراه تولی شامل شده کار کند در ان
صورت پٹک مشر بقرار نقشه ( ) استاده
شود .
۱۰۶ - شلیکه به تعلیم دلگی بیان شده همان
تعلیمها را تکرار به تعلیم پٹک هم نموده شود :


۷۶
تولی
قواعد عمومیه
باب چهارم
۱۰۷- بعد از تربیه مفرده برای آمادگی تعلیم
تولی، هر حرکت ابتدا در داخل صف غیرک
و دلگی، پترک و بلوک اجرا نموده تعلیمها کرده میشود.
قواعدیکه درباره تعلیم تولی در تعلیمنا مه مندر جست
آنها درباره تعلیم صف، پترک و بلوک نیز جاریست.
۱۰۸- خواه صف اول، و خواه صف دوم
پیش باشد و تیر خواه شی وزر و یا کین وزر ببر باشد
و خواه بوسط، حرکات توسیع جبهه و یا بعکس جبهه
چرخ نموده به صف لیک، درآمده جای پترگها تبدیل
و تغییر یافته باشد. در همه این صورتها شاید که تولی
کل حرکات مندرجه تعلیمنا مه را بکمال مهارت و انتظام
تام اجرا کرده بتواند.


۷۷
ترتیب تقسیم تولی
۱۰۹ - تولی بر دو صف ترتیب کرده میشود.
هر آن دو نفر که یکی پس دیگر استاده باشند غبرک
نامیده میشوند. هر آن دو نفر که دراز تر باشند
غبرک شمی وزر و بعد از ایشان دیگر غبرکها نظر
بقامت شان دوم، سوم و الخ تا به کین وزر
کل غبرکها را درجه بدرجه تشکیل میدهند. از همین
اصول جزئی انحراف نمودن جائز است. عدد
نفرات، اگر طاق بود همان نفر دائما در کین وزر
به صف اول تنها بوده عقبش خالی میباشد. این
غبرک را (خالی غبرک) گویند. مسافه که از
پشت صف اول تا سینه صف دوم معتبر است
۸۰ سانتیم یعنی ۳۲ انج بوده صفها با هم موازی
میباشند. افرادیکه در یک صف پهلو به پهلو خواه
با تفنک بوضع شپوپک و یا بدون تفنک استاده
باشند آرنجهای شان تماس خفیف باید بود.


۷۸
۱۱۰ - نظام لیک تولی (در شکل) نمود شده است. تولی از شی وزر آغاز نموده به دلگیها ئیکه هر یکی چهار غبرک داشته باشد تقسیم کرده میشود. برای اینکه عدد کل دلگیها بر ۴ قابل تقسیم شود در حین ایجاب نفر از تخمینان مسافه به صف کوچک افسران داخل کرده میتوان شد. از دلگیها ئیکه بدین صورت تقسیم یافته اند ۴ پرک تشکیل کرده میشود. اگر عدد دلگیها بر دو قابل تقسیم نباشد یکی از پرکها بقدر یک دلگی یا قوی تر و یا ضعیف تر از سه دیگر میباشد.
عدد دلگیها اگر طاق باشد افزونی به نصف یمین عائد میباشد. در وقت حضر، برای اینکه تعلیم با نصفها ممکن شود در بعض دلگی اکثر غبرکها را بحال (خالی غبرک) افراغ کرده مقدار غبرکهای لازم تحصیل کرده میتوان شد.
۱۱۱ - بلوکها از شی وزر شروع کرده در داخل تولی پرکها در داخل بلوک دلگیها و در داخل پرک


۷۹
و غیرکها در داخل دلکی نمبر میگیرند و جای شان اگرچه
تغییر یابد نیز نمبرهای خود را محافظه میکنند.
۱۱۲ - افسر تولی موجود افسران را بر وجه ذیل
تعیین و تقسیم مینماید. ۳ افسر را افسر بلوک تعیین میکند.
ایشان در بلوکهای خود در صف اول به پهلوی نفر شی دود
و شوم افسر اگر باشد به یمین و زر تولی می ایستند.
و اگر دیگر زیاده افسران موجود باشند نیز بقرار
رتبه و قدم خود به بلوکها داده شده در مرکز بلوکها
پس پشت کوچک افسران دور بقدر مسافه صف
ایستاده میباشند. بالعکس اگر عدد افسران به بلوکها
کفایت نکند از کوچک افسران قدم دار یعنی
قدیمی بقدر لزوم، افسران بلوک، انتخاب تعیین
کرده میشود. افسر تولی در هر جائیکه لزوم مبیند در آنجا
باید باشد.
۱۱۳ - بهر بلوک، یک پرکمشتر (حواله دار، نائک)
داده میشود. ده هر بلوک پرکمشر های ششی و زر و یمین
وزر در عین زمان، در بلوک مذکور، وظیفه کوچک


[BLANK PAGE]


علم مبارک ۱۷ کوتوال دوام
۱۸ دلگی مشر خورده
عقاب ۱۹ دلگی مشر در میانه
۲۰ دلگی مشر
بیرق کنتک ۲۱ تخمین مسافه
۲۲ صف اول
سپه سالار ۲۳ دوم
نائب سالار ۲۴ طرمچی
جرنیل ۲۵ طنبورچی
۲۶ پٹیٹ صحیه
برگد ۲۷ بلوک استحکام
قائم مقام ۲۸ معلم موسیقه
۲۹ موسیقه
کرنیل
نائب کرنیل
کمیدان
نائب کمیدان
سارجن
کوتناب
سلمشر
بوگلشر

عکس قطعه بلوک تولی


شکل ۳ نظام (طول قطار)
کرت کرت

مساپۀ اصلی در خلاص قطار بقرار ذیل مستعمل است اما در احوال استثنائیه تنقیص کرده میشود.
مسافه بین دو صف (۳۲) اینچ
" " " (۱۶) گام [فاصله بین دو بلوک در نظام طول قطار (۲) گام]
" " بلوک (۸) "
" " تولی (۲) "

شکل ۴ نظام (بلوک – قطار)
کرت
کرت


(شکل ٥) نظام دلکی قطار
بقرار صفحه (۸٠) فقره (۱۱۳)

(شکل ۳ نظام بلوک قطار)
بقرار صفحه (٨٠) فقره (۱۱۳)

۱

٢

٣

٤

٥

٦

٧

٨


افسرئی وزر را نیز ایفا کنند. پڑکمشرہا درپس
پشت غبرک کمین وزر پڑک خود بمسافۂ صف می
ایستند. مگر پڑکمشرہای ششی وزر بلوکہا استثناءً
پس پشت غبرک ششی وزر بوده هروقتیکہ افسران
بلوک مواقع خودہا را ترک کنند جای همین افسرانرا
اشتغال میدارند . اگر درکمین وزر تولی افسر
نبوده کوچک افسران وزر به پهلوی چپ نفر
همان وزر صف اول میباشد . طریمی وطنبورچیان
بقرار امر وتنسب افسر تولی، به پڑکہا تقسیم کرده
میشوند. و ایشان در کل نظامهای تولی پس پشت
پڑکها ئیکہ بآنها منسوب اند در صف کوچک افسران
میباشند.
[ در تولی قطار و پڑک قطار : بهمین طریمی و
طنبورچیان بکمین وزر صف دوم پڑکیکہ در اول
به پس پشتش بودند میباشند.]
۱- نظام لیک شکل
۲- نظام ضلو قطار شکل


۸۱
۳ - نظام بلوک قطار شکل
۴ - نظام پترک قطار شکل
۵ - نظام دلکی قطار شکل
از پترک قطار در اخبار دلکی قطار بقرار شکل
۵ نظام دلکی قطار تشکیل کرده میشود . پترکها در داخل
نصفها بمسافه صف تقرب میکنند . کوچک افسران
صف ، طرمچیان وطنبورچیان و نفرات صحیه یعنی عملهٔ
اسپطال بجاهای خالی که بدین صورت پدید آمد رفته
عُمَ نقره صفها تشکیل دارند . عمق دلکی قطار را بلاامر
تزیید کردن جائز نیست .
در حکم پترک قطار همان نظام که در شکل عُمَ نمود
شده بود اخذ کرده میشود .
۱۱۳ - در غبرک قطار [یعنی وقتیکه تولی به لیک
بوده شی و یا کین میگردد] افسران بلوک ، افسر
کین وزر به پهلوی چپ و یا راست آن نفروزر
که در نظام لیک به پهلوی وی ایستاده باشند
میروند .


۸۲
حذا ، فاصله، استقامت غیرک
۱۱۵ - هر گاه نفر بر خط جبهه در وضع بیقصور باشد
بطرف راست (چپ) به بینند اگر بچشم راست
یا چپ ، تنها نفر پهلوی راست (چپ) خود را
و بدیگر چشم کل خط جبهه را دید این حال دلیل است
که حذا درست است .
۱۱۶ - اگر یک امر دیگر داده نشده باشد
حذا، و فاصله خواه در اثنای رفتار و خواه در استادی
از طرف راست گرفته میشود اما استثناء در احوال
ذیل ، حذا و فاصله چنین است :
ا- وقتیکه تولی به لیک بوده باستقامتیکه
بخط اساس عمود باشد اجرای حرکات نماید از افسر
بلوک دوم که بوسط تولی میرود !
ب ـ در حرکات ثلثه رقطار از شمی وزر
دلگی نخستین پترک دوم !
ج ـ در رفتار های کج از وزر یکه باستقامت
رفتار است .


۸۳
و ـ در چرخها حذا از وزر خارجی و فاصله از
وزر داخلی اخذ کرده میشود . (۱۵۸)
۱۱۷ ـ در قطور قطاریکه فاصله نمایش بدرجه
ترتیب اصلی است استقامت رفتار راشی وزر
پٹک دوم محافظه میدارد. در داخل ثلور قطار این
مطلوبست که تنها دلکیهای نخستین پٹکها بیک حذا بود
باشند. وقتیکه فاصله یا تغییر یافت بقرار فقره
(۱۴۵) بی انکه بیک حکم احتیاج شود هر پٹک
افسر خود را تعقیب میدارد.
۱۱۸ ـ در نظامهای قطار افسرانیکه در وزر
حذا میباشند استقامت غبرک را از همدیگر و نیز
مسافه را محافظه میکنند. مگر حال اراضی از همین قاعده
انحراف را تجویز کرده میتواند.
۱۱۹ ـ در هنگام استادن بمجردیکه حکم:
آرام ـ سی! داده میشود نفر فاصله، و حذا
و استقامت غبرک را تصحیح باید کرد.
۱۲۰ ـ در هنگام استادن، اگر خواسته


۸۴
شود که حکم داده هذا تصحیح کرده شود حکم: حذا ـ نسی!
و یا پرکعین حذا ـ نسی ! داده میشود. درین حکم
صف اول حذای خود را میگیرد. صف دوم و کوچک
افسران و طرمچی و طنبورچیان اولاً استقامت نمبر یک
و مسافه ما را گرفته بعد از ان از جانب، حذایای
خود را تیر میکیرند. در حکم کور ـ وژاند ! همه
سراً بجانب پیش میکردند.
۱۲۱ ـ در نظامهای معاینه، در وضع آرام سی!
حذا از کوچک افسران حذا تیر اخذ کرده میتوان شد
پس درینباب حکم وحذا کوچک افسران xxx
کام وژاند ـ تراو ! داده میشود. اگر تولی بنظام
لیک باشد درین حکم کوچک افسران شی وزر
پترکها و کوچک افسر کین وزر تولی واگر تولی مذکور به
نظام پترک قطار باشد کوچک افسران هر دو وزر
پترک سر هر چند کام که امر شده است آنقدر کام
پیش روی نفری وزر بر آمده بطرف راست یا
چپ کشته تماماً با استقامت یکدیگر می آیند. در


۸۵
تولی اگر بیرق باشد در هر دو نظام بعوض کوچک افسر، افسر و زر راست بیرقدار می براید. در حکم خذائی! (پرکین خذائی !) تولی بر قطار عادی بخط کوچک افسران خذا تقرب کرده به خذا می آید. برای اینکه نفرات، خط خذا را سریعاً دیده فرق کنند یکبار نظر کردن شان بدیگر وزر نیز جائز است
صورت حرکات صف دوم و در نظام پٹک قطار حرکات پٹکهای پسینه و کوچک افسران صف وغیره در فقره های (۱۱۹ : ۱۲۰) بیان کرده شده است. در حکم: کور - و ژاند! کوچک افسران خذا بجایهای خود میروند. و نفرات هم سر های خود را بجانب پیش میگرداند. افسران پٹک برای گذشتن کوچک افسران خذا از میان پٹکها ریکندرمیدهند.
۱۲۲ - در حال آرام سی تولی نظر به هر کدام غبرک و یا دلکی و یا نظر بدیگر قطعه که به پهلو باشد و خواه در جبهه قدیم و یا جدید بسرعت و مهارت


۸۶
بجذ آمدن مقتدر باید بود .

گردشها و حرکات تفنگ
۱۲۳ - گردشها و حرکتهای تفنگ در عین زمان و به برابری و حرکات برچه سوار کردن و کشیدن از طرف هر نفر ممکن مرتبه سریع اجرا کرده میشود .
۱۲۴ - اگر گردشها تنها به نیت و مقصد تعلیم اجرا کرده خواهد شد . پیشتر از حکم اخبار کارد گزر داده میشود . اگر همین اخبار داده نشود در حالیکه برای گردش داده میشود افسران بلوک و افسر و فرقه چپ تولی محلهائیکه در فقره (۱۱۴) بیان شده است میگیرند . در گردش ، پس پشت همین افسران و خالی غبرگها بصف اول میروند . و در هر دو حال تا انکه اصل جبهه تکرار گرفته شود ایشان


۸۷
همین محلها را نگاه میدارند. در حکم جبهه - بدل!
چونکه جبهه بجهت مقابل نقل کرده خواهد شد افسران
بلوک و کوچک افسران صف و طوپچی و طنبورچیان
از راه کوتاه تر به عادی قدم بجاهای جدید خود تا به
پس پشت میروند .
۱۲۵ - خواه بیرق و خواه افسران ، خاص
به حکم : وقت! سلام - کی ! ایفای رسم
تعظیم میکنند . کوچک افسران ، حرکات تفنگ را
با هم اجرا میدارند .

پر کردن و اور کردن
۱۲۶ - هر نفر، تفنگ خود را ممکن مرتبه
سریع پر میکند .
۱۲۷ - جبهه تولی که در مجتمع نظام ، اور خواهد
کرد جبهه مذکور باستقامت اور تقریباً عمود بودنش
لازم است پس برای این ، در حین لزوم ابتداً


۸۸

تولی باید که چرخ کند.
۱۲۸ - دو نوع او در استعمال کرده میشود.
یکی یکدم و دیگر؛ په خیل سر او راست. یکدم اور را
یا کل تولی دفعتاً و یا بلوک بلوک اجرا میکند.
۱۲۹ - در اثنای حقیقی اور، افسر تولی از
هر جای که تاثیر او در را خوبتر ترصد کردنش ممکن
باشد بدانجا میرود. افسران بلوک چند گام به
پس پشت بلوکهای خود رفته جایهای سابق شان
خالی میماند.
کوچک افسران صف و یا طرمچیان و طنبورچیان
اگر پیش روی خط او در بوده باشند در حکم او در
دپاره! دویده از وزرنای بلوکها گذشته پس
پشت صف دوم میروند.
اگر تفنگ از وضع او ژه پک بوضع تیار اوس
آورده شود خواه افسران و خواه کوچک افسران
صف و کوچک افسران وزر در حکم اور د پاره!
پشو پک میکنند.


۸۹

۱۳۰ - کل نفری تولی هر زمان به عین درجه آور تفنگ
آور نمیتواند شد، چونکه بعضی نفری در جاغور تفنگ قنداق
شان کارطوس موجود میباشد اما بعضی دیگر شان بدست
هنوز نو از کارطوسدان بگرفتن کارطوس مجبور امدا
بناءً علیه یکدم اورا در حالیکه یکدیگر را بسرعت تعقیب بست
میکنند ممکن است که در هر فیر کل نفرات آور کر بیفیل
نتوانند . دو نفر
۱۳۱ - حکم اوربند ! از طرف خود ر
افسران بلوک و پره گمشران و نائکها تکرار کرده میشود تفنگها
و اگر این نیز کفایت نکند باید که از طرف کل نفری میکنن
نیز تکرار کرده شود. خصوصات سائره از قرار آبها
( ۱۷۳ : ۱۷۴ ) اجرا کرده میشود . بست
تفنگها
کوٹ کپ با هم
بعده
۱۳۲ - در اخبار : کوٹ ! خبرگماشت خود
کین کرز و غبرگهای کین، شی کرز میکنند. هر گز راس


۹۰

تفنگ خود را بشرطیکه میلش بطرف راست و کف
قنداغ به پهلوی راست آید از زیر بست فوقانی،
بدست گرفته دست مذکور را به پیش روی دراز
میدارد. و با انگشت ابهام دست مذکور، حلقه
بست مذکور را استاده میکند. در حکم: یک!
پشپیل غبرک اول و پشپیل غبرک دوم (اگر همین
دو نفر قطر اساس نامیده شود مناسب است) تفنگها
خود را چنگک میکنند و بصورتیکه چنگکها سست نباشد
تفنگها را بطرف راست تاب داده مبادله تفنگ
میکنند. یعنی یکی دهن تفنگ دیگر بر ا بشرطیکه انگشت
ابهام، به بالا و چهار انگشت دیگر بپایان آید و حلقهء
بست تفنگ سست نشود میگیرد. درین هنگام
تفنگها، سه چهار انگشت پایان تر از بست های فوقانی
با هم در تماس بوده میل تفنگها بطرف زمین، متوجه میباشند.
بعده پشپیل غبرک اول و پشپیل غبرک دوم، تفنگهای
خود را بچنگک تفنگ پشپیل خود چنگک کرده بطرف
راست تاب داده بر سیخ تفنگ مذکور تکیه میدهد.

به آماده
تفنگ
رشان
راند
عقب
سر در
ه کل
شود
راست
در فقرا
شی
هر کس


۹۱

(+) ثانیاً پشقیل غبرک دوم تیر تفنگ خود را به چنگک
تفنگ پشقیل خود بعین طرز چنگک کرده تکیه میدهد
درین اثنا یک شکل اهرام منتظم پیدا میشود . افراد
صف اول نیم گام به پیش روی کوٹ و افراد صف
دوم ، نیم گام به پس پشت آن میروند .. هر کوچک
افسر، تفنگ خود را بکوٹ نزدیکتر تکیه میدهند . بعد
ازان که افراد، تفنگها را کوٹ کنند خود به خود
آرام می میکنند . به تفنگ جاغور دار جرمنی کوتا هرگاه برچه
سوار باشد (+)

۱۳۳ - در حکم : ٹول - ٹول ! افراد
صف اول به پیش روی کوٹ و افراد صف
دوم به پس پشت آن بی صدا آمده بحال آرامی
می ایستند . در اخبار: نس ! غبرکهای شسی ،
کین کرز و غبرکهای کین ، شسی کرز میکنند . در
حکم : پک ! افراد ، تفنگهای خود را بدست راست
میگیرند بعده در هر کوٹ ، همان افرادیکه پستر، کوٹ
کرده بودند پیشتر، تفنگهای خود را متعاقباً تاب داده

(+) اول با اول توقطر ساس تفنگهای خود را بهم چنگک کرده بعد از ان نفر یمین صف اول همراه پشقیل خود و پشقیل
نفر صف اول همراه پشقیل خود ، تفنگهای خود را در چنگک می اندازند . بشرطیکه : مسافه مابین قنداغ تفنگهای هر دو نفر
پشقیل هر دو نفر پشقیل تقریباً بقدری یک نیم فوٹ و مسافه مابین تفنگهای هر نفر همراه پشقیل شان بقدری سه فوٹ
بوده باشد و الخ شود کوٹ میکنند .


۹۲
میگیرند. بعد از ان نفری قطر اساس نیز تفنگهای خود
را تاب داده اخذ میدارند و ژاند کر ز کرده بحال
آرام می می ایستند .
۱۳۴ - برای تفنگ مارتین ، در اخبار
کوٹ ! غبرکهای شی وکین ، کین وشی کرزی
کنند و تفنگها را زیر بست فوقانی میگیرند . بقرار
فقره (۱۳۲) در حکم اجرای پک ! اولا نفراتیکه
در علین صف بوده رو برو میباشند تفنگهای خود را
بواسطه سیخ آنها بسته میکنند . بعد از ان هر دو غبرک
بشرطیکه کوٹ تشکیل نمایند دهن تفنگها را بواسطه سیخ
یک جا میکنند . بعد از ان افراد بقرار فقره
(۱۳۲) در پس و پیش کوٹهامی ایستند .
۱۳۵ - در حکم : تول - تول ! بقرار فقره
(۱۳۳) عمل میکنند . در اخبار : نس ! غبرکها بقرار
فقره (۱۳۳) کین وشی کر ز میکند . و در حکم:
پک ! افراد ، تفنگهای خود را بدست راست
گرفته بشرطیکه بشدت کش نکنند او لا بالا بر میدارند


۹۳
بعده از هم جدا کرده میگیرند . و وُتر اندکرز کرده بحال آرام سی می ایستند .
رفتار
۱۳۶ - برای پیش بردن حکم تولی ژره - زاو ! و برای استاده کردن تولی - درژره! داده میشود . هر نفر منظماً پیش میرود . افسر حذا از محافظه استقامت رفتار مسئول است . علی العموم بواسطۀ افسر یکه باستقامت رفتار مأمور است بیک اندازه گام زدن و بفاصله ها دقت کردن و محافظۀ حذا کرده میشود . با وجود آن گاه گاه دیدن نفر بطرف حذا نیز جایز است . بدفعیکه از طرف حذا می آید متابعت و با آنکه از عکس طرف می آید مقاومت کرده باید شد .
۱۳۷ - تولی ، رفتن را نظر به نقطه های استقامت رفتار و نیز بی غلطی تعقیب نمودن افسر خود را آموخته


۹۴
باید بود .
۱۳۸ - تولی ، آن خرد حرکات چرخ را
که مثلا از جزئی تبدیل استقامت رفتار حاصل میشوند.
باید که بی حکم اجرا کرده بتواند . و قتیکه زیاده تبدیل استقامت
رفتار مطلوب باشد ابتدا باید که چرخ اجرا کرده
بعده استقامت جدید داده شو د فقره (۱۵۸)
۱۳۹ - در اثنای رفتار و یا بعد از استان
اگر حکم : رنگون - کیژد ! و یا رنگم - پروت !
داده شود از قرار فقره (۶۳) حرکت کرده میشود.
برای پروت ، در نظام لیک و بلوک قطار ،
کوچک افسران صف بقدر یک گام پس میشوند . و وقتیکه
میخیزند بقدر دو گام پیش تقرب میکند . اگر تولی یا تولی
قطار ، به قسم یزک قطار ، و یا دلگی قطار باشد در
اثنای پروت ، غپزکها ابتدا از وسط بهر دو جانب
تقریبا نیم نیم گام از هم جدا میشوند . افراد صف دوم
بطرف چپ افراد صف اول بهمین فاصله تا در از
میشوند . بعد از برخاستن هر کس موقع اصلی خود را میگیرد.


۹۵
۱۴۰ - بدون تولی قطار در هر نظام قطار،
در اثنای رفتار اگر کین‌مت‌کر ز شد و اگر حذا گرفتن
از افسران بلوک مطلوب باشد حکم حذا لکين!
داده میشود. برای تبدیل جبهه بفقره (۱۲۴) مرحجت .
۱۴۱ - برای کوثر رفتار حکم شی نیم
(لکين نيم) - زاو! داده میشود. در کوثر رفتار
استقامت رفتار با خط جبهه، زاویه ۴۵ درجه
تشکیل میکند. در رفتار شی نیم هر نفر شانه راست
خود را پس پشت شانه چپ نفر راست خود بیک
استقامت و در رفتار کین کوثر بالعکس بدارد.
خاص بهمین صورت وضعیت افراد با همدیگر و با این،
جبهه محافظه کرده میشود. برای باز گرفتن استقامت
رفتار قدیم حکم : کين نيم (شی نيم) - زاو!
داده میشود. رفتار کوثر خاص برای قطع مسافه‌ها
کوتاه استعمال کرده باید شد.
۱۴۲ - در نظام غیرک قطار، در رفتار
عادی قدم تزید مسافه تا به ۳۲ انچ اجرا کرده


۹۶

میشود. وقت استادن، بهمین مسافه تا تا که امر داده نشود کم کرده نمیشوند. برای قطع مسافه های کوتاه، و غبرک قطار، بی آنکه مسافه ها تزئید کرده شوند موزون قدم نیز اجرا کرده میتوان شد.

تبدیل نظامها و چرخها
معلومات عمومیه

۱۴۳ - در تبدیل نظامها افسران، کوچک افسران طرنچیان و طنبورچیان بمجردیکه آزاده باشند بدون انتظار امر مافوق، در نظام جدید بمواقع اصلی خود ها میروند. بفقره های (۲۴ او ۱۶۰) مراجعت کرده شود. در حین لزوم محلهای ایشانرا افسر تولی بامر، تعیین مینماید.
۱۴۴ - در نظام غبرک قطار هنگام رفتن بعادی قدم هر وقتیکه بدیگر نظام انتقال کرده میشود ان فاصله و مسافه که لازم است بدون امر، اخذ کرده میشود.


۹۷

۱۴۵ – در کل نظامهای قطار، مسافه و فاصلهٔ
با مر افسران تولی قابل تبدیل است. اگر بلوکها از همدیگر
از جبهه لیک، افزون تر جدا شوند درین هنگام افسر
تولی باید که حکم نداده تولی خود را بامر، اداره کند،
در تبدیل نظامها علیحده حکم دادن افسران بلوک،
لزوم نیست.
۱۴۶ – در هنگامیکه وضعیت محاربه وحال
اراضی ایجاب کند افسر تولی بدون آن تبدیل
نظامها که در تعلیمنامه مندرج اند علیحده دیگر تبدیل نظامها
نیز اجرا کرده میتواند.

تصغیر جبهه
۱۴۷ – حرکات تصغیر جبهه خواه در اثنای
استادن خواه در اثنای رفتار یا بعادی قدم و یا
بدویدن اجرا کرده میشود. در اثنای رفتار، بعد
از تصغیر جبهه، بعادی قدم، بر فتار دوام کرده میشود.


[BLANK PAGE]


(شکل - ٦) از نظام لیک در آمدن به
(طور قطار) در اثنای رفتار بطرف (شی)؟
طرف (مین) عکس همین حرکت اجرا کرده میشود .
بقرار فقره (١٣١-) صفحه (٩٨)


(شکل - ۷۰) از نظام طولی قطار درآمدن به
(دلگی قطار) در اثنای رفتار بطرف (کین) و از طرف ،
(شی) بعکس همین حرکت اجرا کرده میشود .
بقرار فقره (۱۴۹) صفحه (۹۸)


از نظام طور قطار در آمدن بد یکی قطار پر منزه (حکم اعلان تولی
(پر منزه دیکی قطار - زاو !) بقرار صحیفه (۹۸) (فقره - ۱۳۹)
(شکل ۸)
از نظام طور قطار بنظام یک قطار درآمدن بحرکت چرخ بطرف
یمین (حکم (بروی یمین چرخ - زاو -) داده میشود صحیفه (۹۸)
شکل ۹
استقامت اصل
استقامت جدید


۹۸

۱۴۸ - از نظام لیک برای درآمدن ثلثور
قطار خواه در استادگی و خواه در اثنای رفتار
به حکم شیتہ (کینہ) ثلو ر قطار - زاو! و یا
زاو ! زاو! داده میشود . درین حکم دلکی وزر
راست هر پترک جا بجا میباشد و یا برفتار خود
دوام میکند . در هر پترک شیه (کینه ) دلکی
قطار تشکیل کرده میشود . بعد از ان پترک راست
یا چپ بطرف پترکیکه امر شده بقدر لزوم نزدیک
میشوند . تا آنکه ببین پترکها نزدیک شوند پترک اساس
گام خود را کوتاه می اندازد.
۱۴۹ - برای در آمدن از نظام ثلور قطار
به دلکی قطار حکم : شیتہ (کینہ ، پرمنس) دلکی
قطار - زاو! داده میشود . درین حکم پترک
اساس برفتار دوام و یا شروع میکند . دیگر پترکها
پترک اساس را تعقیب میدارند. هرگاه حرکت پترک
دوم اجرا کرده شود اولا پترک و زر راست و بعد
از ان پترک شوم و چهارم داخل قطار پترک دوم را


۹۹

تعقیب میکند
۱۵۰ - از بلوک قطار برای درآمدن به
دکلی قطار حکم شمیته (کنیته) د کلی قطار ـ زاو !
ویا زا و ! زا و ! درین حکم د کلیهای وز ریکه در حکم
ذکریافت بر قطار خود دو ام و یا شروع میکنند و دیگر
دکلیها به پس پشت آنها آمده تعقیب میدارند پرکهای
پسینه تا آنکه جای پیدا شود گامهای خود با راکوتاه کوتا
می اندازند هرگاه حرکت مذکور از استادگی کرده
می شد بعد از حکم اخبار، تنها زا و ! کفایت میکند.
یعنی برای زا و ز ا و هیچ لزوم واقع نمیشود.

توسیع جبهه
۱۵۱ - حرکات توسیع جبهه بعادی قدم
و یا دویده اجرا کرده میشود. اقسامیکه به خذا می آیند
بعد از آنکه اندک از خذا بگذرند حذا و فاصله را نظر
به قسم اساس اخذ میکنند : اقسام مذکوره در حال


از نظام بلوک قطار پرشی و طی قطار ( صحیفه ۹۹ نمره ١٠٥ )
(شکل ۱۰)


از نظام بلوک قطار بپراگندن بلوک قطار (صحیفه ٩٩)
(شکل ١١)


از نظام لیک در آمدن پرشمی بلوک قطار (صحیفه ۹۹)
(شکل ۱۲)


از نظام دبلکی قطار در آمدن پریشمی بنظام قلور قطار حکم (شقه ها لکنیته،
پرشمی قلور قطار ـــــ زاو!) (شکل ۱۳) برکین بعکس قسمی پریشمی
برگ دوم بطرف راست ببرگ اول ببرگ سوم و چهارم بطرف چپ
برگ اول بنظام قلور قطار میدرآیند.


(شکل - ۱۴) از نظام غلو قطار در آمدن به (لیک) در اثنای قطار
بطرف (کمین) از طرف (شی) بعکس همین حرکت اجرا کرده میشود. بقرار صفحه (۱۰۰)
فقره (۱۰۳)

از نظام بلوک قطار در آمدن بنظام لیک بطرف کمین


۱۰۰
حرکت بعد از اجرای توسیع جبهه به عادی قدم
میروند. اگر حرکت از نظام غبرک قطار اجرا
کرده میشود حذا از نفری و زر آنطرف که در حکم بیان
شده است گرفته میشود. و اگر حرکت مذکور از
دیگر نظامهای قطار مطلوب باشد حذا از اقسام
سرقطارها گرفته میشود.
۱۵۲- در حکمیکه داده خواهد شد، نظامیکه
اخذ کرده میشود و بهر طرفیکه توسیع جبهه نموده میشود
آنطرف نیز باید که ذکر کرده شود.
۱۵۳- برای انتقال کردن بنظام لیک
(۱) از ثلور قطار حکم شیتة (کیتة) جوڑ لیک
- زاو! ویا زاو! زاو! داده میشود. درین
حکم هر پڑک بداخل خود بآنطرف که امر کرده شد
لیک کرده در عین زمان از پڑک و ز رطرف دیگر
یعنی از پڑک اساس بقدر لزوم دور میشوند. (ب)
از پڑک قطار در حکم : شیتة (کیتة دواره وزرتة)
جوڑ لیک - زاو! ویا زاو! زاو! پڑک پسینہ


۱۰۱
بطرفیکه امر شده است رفته به حذای پترک اساس
به لیک در می آیند. اگر حرکت مذکور بهر دو طرف
اجرا کرده خواهد شد در حکم اجرا پترک دوم،
بطرف راست و پترک پسینه بطرف چپ رفته
بلیک داخل میشوند. (ج) از غبرک قطار و دلگی
قطعه قاعدهٔ اولاً به پترک قطار و بعده به لیک انتقال
کرده میشود.
۱۵۴ - از دلگی قطار برای در آمدن بلیک
یا بتولی قطار حکم: شیته (کینته، دوازه وزرته)
جوړلیک یا تولی قطار - زاو! ویا زاو! زاو!
داده میشود. درین حکم در استادگی دلگی سرجا بجا
میماند. دیگر دلگیها از راه کوتاه تر به حذای آن میروند.
(اولاً پترک دوم). اگر حرکت مذکور بهر دو طرف
اجرا کرده می شد پترک دوم بطرف راست پترک
اساس و پترکهای پسینه به چپ پترک اساس میرود.
در رفتار تا آنکه پترکهای پسینه به حذای پترک اساس
بیایند همین پترک اساس بگامهای کوتاه میرود. پترک


از نظام دلکی قطار بهر دو طرف درآمدن (بلیک) صحیفه
(۱۰۱) فقره (۱۰۴) (شکل ۱۰)


(شکل - ۱۶) از نظام یک قطار در آمدن به (لیک :
به دوازده قدم) در اثنای رفتار بقرار فقرۀ (۱۵۳)
صفحه (۱۰۱)


(شکل - ۴۱) [ILL]
[ILL] (۱۵۱)
[ILL]


از نظام دپکی قطار در آمدن
بطرف ششی بنظام پُپرک قطا
صحیفه (۱۰۲) (شکل ۱۷)

از نظام پُپرک قطار بطرف
ششی در آمدن بنظام پلوک
قطار صحیفه (۱۰۲) (شکل ۱۸)


۱۰۲
میانه مراد از پرک دوم است .
۱۵۵ – از غرک قطار برای در آمدن بدلگی
قطار حکم کینته ( شیته ) دلگی قطار – زاو! دیا
زاو ! زاو ! داده میشود . صورت اجرا بقرار
بیان قسم آخر (فقره ۱۰۱) است .
۱۵۶ – برای توسیع جبهه در استقامتهای
مائل و خصوصاً بزواویه کلان ، قاعده اولاً بطرف استقامت
مطلوب ، چرخ نموده بعده حرکت اجرا کرده میشود.
اما افسر تولی پیشتر از انکه برای در آمدن به لیک، حکم
بدهد نقطه استقامت را یا درجه چرخ را اعطا کرده میتوند
مثلاً : استقامت ، فلان چیز! و یا شیته کینته نیم
(ربع) چرخ ! شیته (کینته دوازده وزرته)
جوُرلیک – زاو ! دیا زاو ! زاو !
قطعه سر استقامت ماموره را میگیرد. و قطعات
پسینه نیز با توسیع جبهه در عین زمان همچنان استقامت
جدید را میگیرند . هرگاه مقصد اور ، توسیع جبهه نمود
شود و یا یک جبهه جدید تشکیل کرده شود درین هنگام


۱۰۳

به حکم ، تغییر او ر دپاره ! علاوه کرده حرکت
مذکور ، تسریع کرده میتوان شد . مثلا : استقامت
فلان جای ! اور دپاره ! شیته ( کینته دو آره ورته
جوڑ لیک - زاو ! زاو ! هر نفر ، در حصه
محل خود که داخل شد فی الفور بقرار فقره (۶۹)
تیار اوس میکند .

تشکیل غبرک قطار
از لیک

۱۵۷ - در اثنای رفتار ، حکم شیته (کینته)
غبرک قطار - زاو ! داده میشود . درین
حکم نفر صف اول و در طرفیکه امر شده برفتار
خود دوام میدارد ، پسفیل او بطرف راست
( چپ ) دی میگذرد ، باقی غبرکها ( شی و یا کین ) کر
اینها را تعقیب میکنند . پترکهای پسینه ، به عین
صورت حرکت نموده اما تا اینکه مسافه مطلوبه حاصل


۱۰۴
گردد در ابتدا گام های خود را کوتاه انداخته بقطار ،
داخل میشوند .

چرخها

۱۵۸ - قطعاتیکه جبهه شان از جبهه پُگ
زیاده تر باشد یا بعادی قدم یا دویده اجرا
کرده میشود . در حکم شی (کین) چرخ - زاو!
و یا زاو ! زاو ! بحرکت چرخ ، شروع کرده
میشود . هزا از وزر خارجی و فاصله از وزر داخلی
گرفته میشود . نفری صف دوم سر پای خود را وڑاند
گرفته باستقامت پیشقیل خود میروند . افسر وزر
خارجی (کوچک افسر) اگر مقدار غبرگها زیاده باشده
در ابتدا چند گام رو برو میرود بعده گام تمام را
محافظه نموده تدریجا بسوی وزر داخلی میگردد . همین
راه که قطع خواهد کرد آنرا در پیش نظر خود داشته
گاه گاه بجبهه قطعه تیر می بیند . آن نفر که در نقطه محور است
به وزر خارجی تابع بوده جای بجای آهسته آهسته


۱۰۵

دور میکند . در همین وزر اگر یک افسر و یا کوچک
افسر باشد آن نیز نظر به نفر مذکور حرکت میکند .
نفرات هر چند که به نقطهٔ محور قریب تر باشند
بدان نسبت پایهای خود را نزده زانوهای خود
را زیاده از لزوم بر نداشته گامهای خود را
کوتاه می اندازند . باید که فاصله ها غایب نشود،
و بآن دفع که از طرف محور می آید متابعت و بآنکه
از عکس طرف می آید مقاومت کرده شود . در حکم
دریشیر ! هر نفر یک گام دیگر نیز انداخته می ایستد
و یا در حکم اخبار وڑاند ، بحرکت چرخ نهایت
داده و در استقامت جدید نیم نیم گام زده
بر فتار دوام میکند . و حذا در نظامهای لیگ و
شلو ر قطار بآن افسر بْرک که در وزر حذا است
انتقال میکند . و در سائر نظامها به وزر حذا انتقال
میکند . در حکم اجرای زاو ! باز بکام تام بر فتار
در آمده میشود . در اثنا ئیکه حرکت چرخ دویده اجرا
گردد میشود بلحاظ حذ الزوم نیست .


۱۰۶

۱۵۹ - در اثنایئکه حرکت چرخ بنظامهای
قطار اجرا کرده میشود، اقسام قطار در ان محل که قسم
نخستین چرخ میکند متعاقباً چرخ کرده حرکت مذکور
را اجرا میدارند (چرخ زاویه). برای اینکه نقطهٔ
محور آزاده بماند باید وزرعای داخلی اقسامیکه چرخ
میکنند بریک قوس خورد حرکت کنند، درین اثنا
مسافه که مابین دو قسم است موقتاً تناقص میکند.
۱۶۰ - بردلگی آشی (کین) چرخ - زاو!
در شیر، ویا دُژاند - زاو ! درین حکم بردلگی
یک چرخ کامل اجرا میکند (۹۰ درجه) در اثنا چرخ
از دلگی قطار آن کوچک افسران صف که در محوراند
در حین حکم اخبار، به پس پشت غبرگیکه به پهلویش
استاده بودند میروند. و (درکین شاگرز به پیش
روی غبرک مذکور میروند).
۱۶۱ - هرگاه گرز کرده یا هر دلگی چرخ نموده
از پُشک قطار، قُلو ر قطار ویا از قلو ر قطار، پُشک
قطار تشکیل کرده شود افسران و کوچک افسران


۱۰۷
و کوچک افسران وغیره بدون نظار امر و به حکم
هر کس محل خود که در نظام جدید میباشد میروند.
۱۶۲ – از لیک برای در آمدن به دلکی
قطار به عین جبهه حکم: شيته (کنيته) دلکی
قطار – زاو ! داده میشود . درین حکم دلکی
وزریکه امر شده به کام کوتاه برفتار شروع
ویا دوام میکند و باقیماندۀ دلکی شیته (کنیته) چرخ
کرده دلکی اساس را تعقیب میدارند . در ختام
حرکت چرخ حکم در یثر ! ویا وڑاند – زاو!
داده میشود .

هجوم

۱۶۳ – هرگاه تولی مجتمع نظام ، هجوم خواهد
کرد بنا بر امر و یا اشارت برچه پک ، طرمچیان
و طنبور چیان در پس پشت تولی در وسط بقدر
مسافه صف دور از خط پر کمشران و نائکان ،


۱۰۸

یک صف تشکیل میدارند. وطرمچیان بوزن قطار
به زدن هوای هجوم شروع میکنند. در حکم: هجومته
زنگون - پک! تفنگ را به پهلوی راست
آورده بقدم هجوم درآمده میشود. (۸۴) بعد
از انکه بدشمن بیک مسافه مناسب تقرب کرده
شود حکم: زاو ! زاو ! داده میشود. طنبورچیان
هوای هجوم را بسرعت تاخت میزنند. طرمچیان
نیز سر از همین زمان متمادیاً اشارت هجوم را میزنند.
اندک پیشترک از درآمدن بموضع دشمن حکم
تیار - اوس ! داده میشود. و صدای
نصرت آدای الله اکبر! الله اکبر! از طرف
افسر به آواز بلند ندا کرده میشود. نفرئی صف
اول تیار اوس میکنند. کل افسران و کوچک
افسران و افراد، صدای الله اکبر الله اکبر را
تکرار نموده گلو به گلو بجان خصم میچسپند و تا آنکه حکم
تولی - در ئیز! داده شود بدین صورت
بحکرت یعنی به ندای الله اکبر! الله اکبر! بصو


۱۰۹

دشمن، بردوام میباشند. در هنگام ایستادن صفهائیکه در پیش باشند در وضعیت تیار اوس می ایستند. اگر دشمن مذکور شکست خورده پس بگریزد ممکن مرتبه سریع اما به حکم، اتش تعقیب آغاز میکند. اگر محل مساعد بود به لیک در آمده میشود.

۳ - تیئت نظام
یعنی اخپور
قواعد عمومیه

باب پنجم

۱۶۴ - خطهای اخپور تشکیل نموده از مجتمع نظام به تیئت نظام در آمده میشود. در تیئت نظام فاصله هائیکه مابین افراد میباشد مختلف شده میتواند. اگر در حکم، مقدار فاصله مذکور نباشد فاصله ها دو دو گام میباشند. اگر کمتر و یا بیشتر


۱۱۰

لازم باشد باید که امر کرده شود . آن خط اخیور که فاصله هایش از دو کام زیاده تر باشد آن خط را (خفیف خط اخیور) و اگر کمتر باشد آنرا (کثیف خط اخیور) میگویند. اداره خط یعنی چلاندن اخیور که از حد گذشته خفیف باشد مشکل است. فاصله کمترین یعنی بی منتر بدینگونه باید باشد که افراد، تفنک خود را آزادانه استعمال کرده بتواند.
۱۶۵- علی العموم، در تشکیل خط اخیور باید که اسم و نومره قطعه که اخیور خواهد شد بیان و در حین لزوم، استقامت رفتار و ارتباط نیز تعیین کرده شود. بهتر و مناسبتر همین است که ارتباط از منتر باشد. قطعه که برای ارتباط، اساس گرفته میشود آنرا (قطعه ارتباط) میگویند.
۱۶۶- در تثبت نظام، نفر به بودنش در یک موقع معین مانند یکه در مجتمع نظام میبود و بگر فتن وجود خود در وضع مخصوص تیر باستعمال


۱۱۱

تفنگش بیک صورت مرتب مانند یکه در حرکات
تفنگ میکرد مجبور نیست . اما مقابل این از نفر مذکور
همین خصوصیات مهمه طلب کرده میشود که : نفر،
در خصوص استعمال تفنگ خود و استفاده از
اراضی ، مهارت داشته باشد و بدائرة وظیفه
خود استقلال حرکت داشته باشد و با فوقها
خود و بدشمن ، دقت فوق العاده کند . بمجردیکه
افراد جدیده زیر سلاح آیند میباید که بآنها خصائل
عسکریه مانند قوة ممیزه ، اعتماد نفس و شجاعت،
ایقاظ کرده شود . و نیز میباید که در اثنای کل
خدمت عسکریه بتائید و تقویۀ خصائل مذکوره
کوشیده شود .
۱۶۷ - تعلیم و تربیۀ افسران معیت
(یعنی افسران و کوچک افسران تولی) بصوت
اساسدار حائز اهمیت مخصوصه است .
افسران معیت ، در تعلیمهای محاربه ، هر
وضعیتیکه در محاربه های حقیقی ، تا ثیرا ور دشمن


۱۱۲
در خط اخپور استلزام میکند بمان وضعیت را گرفته
ایفای وظیفه کند . کل حواله داران و نائبان و
مستعد نفرات باید که در وظایف پتر کمشری تعلیم
و تربیه کرده شوند .
۱۶۸ - در خصوص تعلیم و تربیه ، خط حرکت
عبارت ازینکه مقصد، به نمایش فدا کرده نشود یعنی
از مصنع حرکات که بنظر ، خوش و در حقیقت بی
لزوم اند مجانبت کرده شود .
تربیه منفرده در تعلیم اخپور
۱۶۹ - برای اینکه یک قطعه عسکریه در محاربه،
خوب کار کند میباید که تربیه منفرده اخپور ، بکمال
دقت و اعتنا کرده شود . از سببیکه اهمیت تربیه
منفرده هیت نظام از اهمیت تربیه منفرده مجتمع
نظام پس نمیماند یعنی تفاوت ندارد و تربیه منفرده
تعلیم اخپور باید که در کل مدت خدمت عسکریه بر دوام


۱۱۳
باشد. برای آموختن قواعد ابتدائیه استعمال
تفنگ میباید که برای افراد جدیده بعد از ورود
شان بچند روز ، تفنگ داده شود .
شروع تعلیمهای اراضی بالای افراد جدیده
هر چند که ممکن است باید که تشریع کرده شود . و چنین
تعلیمها پیهم اجرا نموده شود .
۱۷۰ – فقراتیکه پیشتر از تعلیم اخپور برای
نفر ، آموختن شان ضرور است بدینموجب : معلومات
بسیطه در باب نظریات انداخت ، شناختن
اراضی و استفاده از ان ، هدفها را دیدن
و شناختن ، چشم را آموختن ، مسافه ها را تخمین
و نشانگاه را تنظیم کردن .
۱۷۱ – طرز و ماهیت محاربه اخپور اولاً
بواسطه قطعه های خورد خورد که از معلم افراد تشکیل
اند برای افراد جدیده در اراضی ، ارائه و ایف
کرده میشود . بعد ازین ، افراد جدیدۀ مذکوره را
نیز ، به تعلیمھائیکه حالات بسیطه محاربه را مینماید شریک


۱۱۴
کرده معلومات افراد مذکور تزئید کرده میشود و بر
یک دشمن مفروض، حرکت نموده در خصوص تعرض
و مدافعه ، صورت حرکت شان ارائه و تعلیم کرده
میشود .
۱۷۲ - نفر بعد از آنکه در حرکات (ڈک)
و در انواع وضعیتهای نشان اندکی کسب مهارت
کند به تعلیم حرکات مذکور در اراضی بمقابل هدفها
مجابه یعنی اشکال سعی و تشبث کرده میشود . در هر
وضعیت وجود ، باید که تفنگ را چالاک پر کردن
و نشانگاه را بسرعت و صحت تنظیم نمودن و وضعیت
نشان را سریع و ماهرانه گرفتن و بهر هدف یعنی حتی
به هدفها ئیکه اندک زمان در زیر آتش داشتن
شان مقتضی باشد نیز زینهار هول و تلاش ناکرده
بکمال سکون ، نشان گرفتن و ماشه را کش کردن
تعلیم کرده شود .
۱۷۳ - به نفر اخیر ، همین ایضاح کرده
باید شد که کدام عوارض و تفصیلات زمین ، تنها


۱۱۵
از نظر دشمن و کدام شان از آتش او مستور میدارد
و استعمال سپرهای انچور نیز باید که تعلیم کرده شود.
۱۷۴ – نفری انچور بدینگونه : تربیه کرده شود
که دائماً تاثیر آتش، بر مستوریت، مرحج است.
ازین سبب، نفر مذکور، در خصوص ستر نمودن
وجود خود باید که چنین دقت کند که دشمن زیر نظرش
آید. بناءً علیه از سپر، تا بکدام درجه استفاده
کرده میتوان شد یا بالکلی از تستر، صرف نظر کردن
لازم می آید همین دو خصوص، خاص بواسطه وضعیت
نشان و نشان گرفتن معلوم میتوان شد. هرگاه
آتش کرده نخواهد شد نفر انچور از سپر بدینگونه استفاده
باید کرد که حتی الامکان از نظر و تاثیر آتش دشمن محفوظ
باشد .
۱۷۵ – در اراضی غیر مستوره، نفر انچور،
خاص بوضع پروت، مدت مدیده بآتش دشمن
مقابله کرده میتواند بناءً علیه خاص درین وضعیت،
باید که ترصد و تفرقتی هدف تعلیم کرده شود.


۱۱۶
۱۷۶ - در خصوص تفریق و تمیز هدف میباید
که نظر دقت افراد درباره مؤثرات ، مانند تیزی
و سبکی رنگ لباس و روشنی و تاریکی پشت هدف
و صفائی و تیرگی هوا ، جلب کرده شود . زیرا که از
سبب مؤثرات مذکوره ، مرئیت هدف، تخلف
میکند .
۱۷۷ - نفری اینچور ، از هر نوع موانع ،
باید که ماهرانه گذشته بتوانند . علی الخصوص از
خندقهای کبرخیز زدن و به بر دار آنها در آمده
و از کنار مقابل ، چنک زده بر آمدن و بر دیواڑ
وغیره بالا شدن ، همین خصوصات باید که بنفری
اینچور تعلیم کرده شوند .
۱۷۸ - : نفری اینچور باید که مستوراً تقرب
را بدشمن نیز تعلیم کرده شود . نفری اینچور باید که از
خرد ترین عارضه زمین ، پوره استفاده نموده
در اراضی غیر مستور نیز خمیده و یا زحف کرده حتی
الامکان مستوراً بکمال مهارت پیشرفت کرده بتواند.


۱۱۷
۱۷۹ - باید که بنفرئی الخپور، استعمال ادوات
استحکامیه نیز تعلیم کرده شود و مطالیکه درینخصوص
اند تدریجاً تزئید نموده شود.
نفرئی الخپور، باید آموخت که در باب ستر
وجود خود یک سپر خُرد انشا کند و چنین سپر را
در عین وضع بروت تیر بسازد.
۱۸۰ - صورت حرکت در تاریکی و در
اثنای شب، به بعضی ملکات مخصوصه محتاجست
که تحصیل آن خاص، بواسطه تعلیم و ادامان ممکن است
تعلیم و تربیه خصوص مذکور، باید که از اول دور
افراد جدیده شروع کند. درین تعلیمها نیز
باید که بیک قاعده تدریج عمل نموده تحصیل وقا بین
ترقی کرده شود بدینموجب : تعلیمهای شب اولاً
به نیم تاریکی در تعلیم خانه چهاونی و در اراضی معلو
و بعده در اراضی غیر معلومه و نهایت، در تاریکی
تمام، اجرا کرده باید شد. باید که چشم و گوش
بتاثیرات متبدله، نیم و پوره تاریکی که بر احوال


۱۱۸

و اشیا واقع میشود، آموخته کرده شود. در باب
تمیز و تقدیر استقامت و دلالت اصوات
مختلفه، ملکه و ممارسه اکتساب کرده باید شد.
تظاهرات متبدله انسان و اشیا و اشکال
اراضی که در تاریکی حادث میشود نشان داده
ایضاح کرده باید شد. درین خصوص، تاثیر
زمین و مسافه و احوال هوائیه و ضیائیه بنظر دقت
آورده باید شد. نظر به بعضی نقاط اراضی
که در اثنای روز نشانی و ارائه کرده خواهد شد و
نیز نظر به بروج و کواکب، تعیین نمودن جهت
و استقامت باید که بصورت مخصوص تعلیم کرده
شود. در خصوص حرکات، نفر باید که به بی غفلتی
یعنی به هوشداری و بی صدائی آموخته کرده شود.
کل اقسام تجهیزات باید که بصورتیکه آواز ندهند
تثبیت کرده و یا بدست گرفته شوند. در اراضی
ناهموار نیز، نفر باید که بپای خود ندیده برود.
در اثنای تاریکی، کیفیت تیر شدن از موانع


۱۱۹
بیک صورت امینانه و بیغلغله و بی صدا، باید که بصورت
مخصوصه تعلیم کرده شود.
۱۸۱ - مراد از کافهٔ همین تعلیمها این است
که نفر چنین شکاری بگردد که خود بخود فکر کند و موافق
حال و مصلحت ، حرکت نماید . باصابت هر مرمی ،
عزم قطعی داشتن و در اثنا ئیکه ما فوق نباشد
نیز بایفای وظیفه بکمال صدق و اهتمام کوشیدن،
شرایط اساسیهٔ تفوق را تشکیل میدارند.
ب. غبرک و پترک
۱۸۲ - قوت و طرز ترکیب غبرک و پترک
چنانکه در مجتمع نظام بود در تیت نظام نیز همچنانست.
غبرکهای زیاده کی، به پترکهای دست راست عائداً
بهر پترک یک پترکمشر، افسر است.
۱۸۳ - برای احضار تعلیم و تربیه خط اینچو
میباید که اول باول بداخل غبرک و دلگی و پترک ،


۱۲۰
فقرات آینده تعلیم کرده شوند .
ا - بصفوف مختلفه ، انچور کردن ،
ب - یکجا شدن و جمع شدن ،
ج - حرکات خط انچور [ درین اثناء تزیید وتنقیص فاصله ! ] ،
د - جهیده و زحف کرده پیشرفت نمودن ،
ه - یک موضع معین اشغال کردن ،
و - در استادگی در اوضاع مختلفه و در اثنای رفتار ، تفنگ پر کردن ، در متنوع وضعیتهای وجود واز پس پشت سپر، مختلف نشانگاه استعمال نموده متنوع وضعیتهای نشان گرفتن ،
ز - انواع آتش ، اوربند کردن، در خط انچور ، اوامر را تکرار نموده بیک دیگر تبلیغ کردن ،
۱۸۴ - حرکات سالفه اول باول در تعلیمخانه شکلاً یعنی بدون اینکه بیک وضعیت محاربه مستند باشند تعلیم کرده شوند . درین باب مهارت


۱۲۱
لازمه که اکتساب کرده شد بتعلیم و تربیه دلگی و پترک
بر اراضی شروع کرده باید شد قواعد اساسیه تعلیم
و تربیه دلگی و پترک از قواعد تربیه منفرده فرق و تفاوتی
ندارد . مگر بر قواعد اساسیه مذکور همین دو خصوص
می افزاید . اولاً هر نفر رفیق هم پهلوی خود را بنظر دقت
بیاورد . ثانیاً بحکمها و اشارات مافوقان خود دقت نماید
۱۸۵ - نائگها و پترکشرها باید که بکمال دقت
تعلیم و تربیه کرده شود. پترکشر، هم معاون افسر
بلوک خود و هم برای پترک خود چنین یک افسر
مسئول است که بداخل وظیفه مودوعه خود مستقلاً
حرکت نموده میتواند . پترکشر، در باب استعمال
کردن دوربین، برای یافتن و شناختن هدف
و ترصد تاثیر (گله) و نیز در خصوص تخمین مسافه های
میانه و کلان بسرعت و صحت و علی الخصوص در حکم
دادن (که در نیت نظام، با داره آتش عائدست)
باید که معلم یعنی تعلیم یافته باشد
۱۸۶ - پترکشر، باید که افراد و اخپور خود را


۱۲۲

بداخل آن محل که به پرکشر مخصوص است (یعنی منطقهٔ
حرکت) حتی الامکان ، مستوراً سوق نماید و بکمال
سرعت و مهارت برایشان اخذ موضع کردانیده
بتواند .
پزکشر، در خصوص تنظیم نشانکا ها به صحت و در باب
تقسیم اتش و به اجرای آن بدقت و بسرعت آتش
و در خصوص صرفیات جبا خانه و در خصوص نشر و توزیع
اوامر و تبلیغات شفاهی متمادیاً دقت و نظارت
باید نمود .
۱۸۷ - از سببیکه جبهه یک تولی در خط اخپور،
زیاده میباشد در هر جای خط مذکور، بیکدرجه تستر
و حرکت ممکن نمیباشد قوة مخربهٔ اتش دشمن ، علی
الاکثر منتظماً پیش رفتن را متجدا ! ادارهٔ اتش را
تصیب میکند . ازین سبب پژکشر، باید که اتش
پزک خود را مستقلاً نیز اداره کرده بتواند . و
وقتیکه بداخل یک جزو تام، تعرض کرده میشود باید که
در خصوص تقرب بدشمن ، از هر فرصت که پیدا شود


۱۲۳

بدون امر گرفتن نیز استفاده کند. و بهرحرکت
پژکهای مجاورش باید که بواسطۀ آتش پژک خود
معاونت نماید .
۱۸۸ - پژکشها و تانگها ، بآتش اشتراک
نمیکنند . مگر هر گاه وظایف شان که با دارۀ
پژکهای خود تعلق دارد مساعد باشد در آنوقت
بآتش ، اشتراک کرده میتواند . و این نیز ، علی الاکثر
در محاربه های که در یک موضع بسیار ممتد باشد
واقع میشود .

ج . تولی
افسر تولی

۱۸۹ - جزؤ تام ادارۀ نفری و ادارۀ
آتش ، در حین نظام قاعدۀ تولی است .
۱۹۰ - افسر تولی ، تشکیل خط (خپور واستقامت
رفتار را و عند اللزوم ارتباط را امر میکند و فاصلها


۱۲۴
را نظر بمقصد محاربه و محل موجود و مسافه دشمن و با راضی تعیین میدارد .
۱۹۱ - افسر تولی ، در حال مدافعه ، تولی خود را در موضع می نشاند . و برای شروع اور احضارات لازمه را اجرا میکند .
۱۹۲ - افسر تولی در حال تعرض باید که غیرت کند که بان مسافه که از انجا بکمال موفقیت محاربه اتش شروع کرده میتواند ممکن مرتبه کم تلفات داده خود را برساند . لهذا مومیالیه ، قوی و کثیف خط اخپور را تا که اراضی و اور دشمن مساعده کند باقسام ، تفریق نکرده متحداً پیش سوق کند . درین اثنا از اراضی غیر مستوریکه باو دشمن معروض است دویده گذشتن ممکن است . اگر بدین گونه متحداً حرکت ، در اراضی غیر مستور هنوز از ابتدا نا ممکن باشد و یا از سبب تزاید تا ثیر اور دشمن ، از چنین حرکت (متحداً حرکت) صرف نظر کردن لازم آید درین هنگام افسر تولی ،


۱٢٥

از بلوک بلوک و یا پترک پترک، دلکی، دلکی،
بسیار خفیف، خطهای اخپو را تشکیل نموده بمسافه های
غیر منتظم، یکدیگر را تعقیب گردانیده سوق میکنند
و دقت و غیرت کند که خواه در یکجای مستور و خواه
در موضع نخستین اور، تولی خود را باز متحد ساخته
بقبض خود آرد.
١٩٣ - بعد از شروع با ور، برای تقرب
بدشمن، واسطۀ بسیطتر و سریعتر همین است که تولی
متحدًا اجرای ترپلها (جهیدنها) کند مگر بشرطیکه ترپلهای
مذکور مکملًا احضار و بواسطهٔ اتش قطعات مجاور
حمایه کرده شده باشد. اگر بدینگونه تقرب تأمین
مشکل باشد میباید که جبههٔ تولی، باقسام صغیره (بلوک،
پترک، دلکی،) تقسیم شده اقسام مذکوره متناوباً
پیش سوق کرده شوند، درین حال، طرز حرکت
و شکلیکه برای حرکات پیشرفت اقسام مذکوره
استعمال کرده خواهد شد مختلف وغیر مطرد میشود.
اقسام مذکور در اثنای ترپله، فاصله های خود را


۱۲۶

نسبت بمساعده اور قطعات مجاور ، تمدید کرده
میتوانند. و باز در داخل سپر با هم نزدیک
شده میتوانند. و نیز افراد ، یکی عقب دیگر پیش
رفته و یا زحف نموده اکتساب مسافه کرده میتوانند.
افسر تولی ، گاهی از فکر و ملاحظه خود دور نباید
کرد که برای تقرب بدشمن ، واسطه مهمترین ، انحصار
تفوق اورست . ازین سبب برای اینکه موما الیه
خواه اور را و خواه پیشرفت را شخصا اداره
کند و نفوذ و مداخله خود را بر تولی خود ادامه نماید
یعنی تولی خود را همیشه در قبضه خود بدارد باید که از
هر فرصت ، استفاده کرده بفراهم آوردن تولی
خود غیرت کند.
۱۹۴ - برای افسر تولی جائز نیست که بمقصد
پوره استفاده از اراضی ، نظر دقت خود را از
دشمن جدا کند و یا استقامت تعرض را تبدیل نماید.
و باید که بحرکات اور قطعات مجاور ، مانع نشود.
و نیز بملاحظه مستوریت بعض اقسام خط اخپور، باید


۱۲۷
که اتحاد حرکات عموم به هیچ رنگ، سکته دار
نشود .
۱۹۵ - افسر تولی ، در حال تأمین یک فائده
و یا در حال استفاده از ضعف دشمن ، مکلف
است که مستقلا حرکت نماید. مگر تأثیر همین استفاده
را بر عموم ، ملاحظه کند که تا کدام درجه ، استفاده
کرده میتواند آنرا یعنی درجه استفاده را کاملا باید
دانست .
۱۹۶ - افسر تولی ، از تعیین نمودن مسافه
به صحت مسئولست . موما الیه بنا برین مقصد ، نزد
خود دو نفر مخمن مسافه نگاه میدارد . ایشان نتیجه
تخمین خود را بی آنکه منتظر سؤال باشند به افسر
تولی ، اخبار میکنند . مع ما فیه، افسر تولی ، از تخمین
پترکشران و نائکان، که زیاده تر معتمد اند نیز استفاده
باید کرد . برای اینکه افسر تولی و پترکشران ، نائکان
و مخمنان ، در خصوص تخمین مسافه توحید اعمال کنند .
(بصورتیکه محار به موافق بیاید) تعلیمهای خصوصی بکار است.


۱۴۸

تخمینان مسافه، در خصوص ترصد دشمن و ترصد قطعات
مجاور خود، به افسر تولی معاونت میکنند. تأسیس
ارتباط چشمی با افسر تولی طرحی مکلف است . اما اگر طرحی
مفقود باشد تأسیس ارتباط مذکور نیز تخمینان مسافه
عائد میشود. وقتیکه اهمیت وظایف سائره تخمینان
مسافه نماند درین هنگام افسر تولی، ایشانرا بأور
شریک میسازد.

تشکیل خط اخپور

۱۹۷ - خط اخپور، از هر شکل مجتمع نظام
باید که به هر طرف، بسرعت و کمال انتظام و سکونت
تشکیل کرده شود. خصوص استقامت رفتار و
خصوص ارتباط یا با حکم اخپور، در عین زمان و یا
پیشتر از همین حکم و یا پستر، امر کرده میشود.
هرگاه یک طرز و صورت دیگر، امر و تعیین
کرده نشده باشد برای اخپور کردن از لیک،


۱۲۹
ارتباط از دلگی اول بلوک دوم و در دلگی قطار،
ارتباط، از دلگی نخستین سر پت، وقتیکه بطرف
راست و یا چپ قسم نخستین، اچپور کرده میشود،
ارتباط، از وزیریکه بر ان، اچپور کرده میشود
میباشد.
۱۹۸ - بعد از حکمیکه برای اچپور داده
میشود تفنگ، بوضع زنگون - پک! برداشته
میشود، بعد از ان بقرار خواهش، یعنی تفنگ
بشرطیکه دهنش اندک به بالا بیاید از مرکز ثقلتش
گرفته میشود و یا به زیر بغل برداشته میشود، عند
اللزوم، امر تو پک بند - اوژرکی! نیز
داده میتوان شد. زیرا: در حالاتیکه هر
دو دست را آزاده داشتن لازم باشد
مثلاً: حرکت، در جنگلهای کثیف و یا در خیزک زدن
در بلندیهای سخت و یا در حرکت زحف، دران
وقت به آویختن تفنگ بگردن، مساعده کرده میشود.
۱۹۹ - برای پیش رفته اچپور کردن


[BLANK PAGE]


از نظام بیک یک بلوک بطرف یمین کوژ اینچور برآمدن صحیفه (۱۳۰) فقره (۱۹۹)
از نظام دیکی قطار بهر دو طرف اینجور کشیدن فقره (۱۹۹) صحیفه (۱۳۰)
یک بلوک
از نظام دیکی قطار بطرف شبی اینجور کشیدن -- بقرار فقره (۱۹۹) صحیفه (۱۳۰)
یک بلوک
و بطرف یمین نیز بهمین قسم اینچور کشیده میشود .
هر گاه دیگر تولیها و یا کندکها باشد نیز بهمین قسم خپو رکیده میشود .


۱۳۰

تولی از استادگی و یا در رفتار ، حکم : فلان
تولی ـ اخپورزاو ! داده میشود .
و هرگاه تولی بیک طرف ، اخپور کرده خواهد
شد حکم : فلان تولی شیتہ ( کینه ) ـ اخپورزاو!
داده میشود .
هرگاه تولی ، به دلگی قطار باشد چنانکہ بیک
طرف ، اخپور کرده میتواند همچنان بہر دو طرف نیز
اخپور برآمده میتواند . در همین حال دوم ، باقیمانده
دلگی نصف اول به حذای راست دلگی نخستین و
دلگیهای نصف پسینه به حذای چپ دلگی مذکور
رفته خط اخپور را تشکیل میدارند . و اگر تولی ،
از ۳ پٹک ، مرکب باشد پٹک میانه بطرف
راست و پٹک پسینه بطرف چپ رفته اخپو
میشود .
در حکم : اخپور ـ زاو ! پٹکشران ، و
نایکان بُسرعت ، پیش برآمده اساس خط اخپور
را تشکیل میدارند . پٹکشر پٹک ارتباط ، در ابتدا


۱۳۱
به کام کوتاه ، پیش و یا باستقامتیکه امر شده میرود.
دیگر پُرکشران ، نظر بموقع شان از پُرک ارتباطی
شی (گین) رفته فاصلۀ های خود را از پُرک مجاور
نظر بفاصلۀ که نفرئی اخپو را مر کرده شد میگیرند.
نفرئی اخپور ، پُرکشران خود را از ده قدم
تعقیب میدارند . نفرئی صف دُوم ، هر نفر، بطرف
راست پیشفیل خود میرود. ما بین نفرئی اخپور دو
دو کام فاصله میباشد . هرگاه زیاده تر و یا کمتر
مطلوب باشد افسر تولی مثلا حکم : فلان تولی ثلور
گام پر منتر ( نیم گام پر منز. یی منتر ) ـ اخپورزاو!
میدهد. افسر تولی استقامت رفتار را به پُرکشر
ارتباط ارائه میکند. وخود افسر تولی با تخمنان مسافه
وطرپچی قاعدۀ در وسط تولی از خط پُرکشر لااقل ده گام
پیشتر میرود. اما همیشه بودنش درین موقع ،
ضروری نیست. یعنی مجبور نیست که همیشه درینجا
بوده باشند. زیرا : برای اینکه تولی خود را
بر اراضی، بمهارت، سوق کند و با تولیهای مجاور


۱۳۲
به آمیختن میدان ندید و نیز در عین زمان . از سبب
مجبوریت ترصد دشمن ، میباید که افسر تولی بیک محل
و مسافه مقید نبوده ازاده و مختار باشد .
۲۰۰ – هرگاه بیک استقامت مایل یا یکی
از جانبین ، اخپور کردن لازم آید اول با دل
جبهه مطلوب را گرفتن و بعد از ان اخپور کردن
مناسب است . اما حرکات مذکور ، استقامت
جدید را در حکم، علاوه کرده نیز اجرا کرده میتوان
شد . مثلاً : فلان تولی استقامت نیم
کینه یا فلان چیز! فلان پترک ، دلگی ، ارتباط، اخپو
- زاو ! درین حکم ، پتر کشمر و نانک ارتباط فی
الفور استقامت جدید را میگیرد .
۲۰۱ – برای اخپور کردن تولی بر خط اساس،
حکم : فلان تولی، ارتباط ، فلان پترک و یا فلان دلگی ،
پر خط اساس اخپور – زاو ! داده میشود .
پتر کشمر ها و نانکها بقرار فقره (۱۹۹) در پیشروی تولی
و یا در موضعیکه اشغال کرده خواهد شد اساس خط


۱۳۳

اخپور را تشکیل میکنند. پٹکها و ولکیها، تا که عقب
پٹکشران و نائبان خود بیایند از همدیگر جدا میشوند
و در حکم: موضع – نسی! افراد، به خط
اخپور پٹکشران و نائبان داخل میشوند. فقره (۲۰۹)
۲۰۲ – هر گاه تشکیل خط اخپور، بسرعت
خواسته شود حکم : فلان تولی، ارتباط فلان
پٹک و یا دلکی اخپور – زاو ! و یا زاو !
زاو ! داده میشود.
۲۰۳ – هر گاه تولی ، کین شا گر زکرده
میرود اخپور شدنش لازم باشد قاعدهً اولاً
دڑند کرزکرده میشود و بعده حکم : فلان تولی
بر خط اساس یعنی ٹای پر ٹای اخپور – زاو!
داده میشود.

حرکات خط اخپور و موضع گرفتن آن

۲۰۴ – قسم مهترین تعلیم و تربیهً تیت نظام
این است که : خطهای اخپور مسافه های دراز را


۱۳۴
بکمال انتظام قطع کنند و در اراضی صعب استقامت رفتار را محافظه نمایند.
هرگاه تعلیم و تربیه یک قطعه عسکریه مکمل باشد برای حرکات بعوض حکم اکثراً امر و یا اشارت کافی و قائم میباشد.
تا بانجا فظه فاصله ها و ملاحظه خدا باید که اهمیت داده نشود. اما درین باب آنقدر ملاحظه کرده شود که یکی مانع حرکت وا ور دیگر نشود.
۲۰۵ - نفری اخپور، از ادانه و بجایهای دراز و به سرعت رفتار عادی (یعنی در رفتار عادی آنقدر مسافه که در یک دقیقه قطع میشود همانقدر مسافه قطع کرده شود) حرکت کند. وقتیکه حرکت نموده خواهد شد لازم که بدون امر تفنگها و کار توسدانها سدود کرده شود.
۲۰۶ - در حرکات پیش رفتن و یا بجانبین حرکت نمودن، افسران تولی، و پترکشران و نائکان، پیشروی نفری اخپور یعنی بطرف دشمن میباشند.
و در رجعت پترکشرها و نائکها بجانب عکس دشمن رفته


١٢٥
استقامت رفتار را محافظه میدارند . افسرتولی
باز به جانب دشمن باقی میماند .
۲۰۷ - حرکات خط انچور عبارت است
از رفتن کل تولی و یا یک قسم آن بلوک ، پَرَک ،
دلکی بجانب پیش و یا پس و یا بدیگر جوانب و از
تبدیل استقامت رفتار یعنی چرخ کردن .
برای پیش رفتن حکم : فلان تولی، بلوک
پَرک ، دلکی - ز ا و ! و برای پیش دوانیدن
زا و ! زا و ! داده میشود .
برای پس گردانیدن حکم: کین شا -
ز ا و ! برای قطع مسافه کوتاه در استقامتهای
مائل شی نیم (کین نیم) - ز ا و ! و برای
باز باستقامت اول رفتن : کین نیم (شی
نیم) - ز ا و ! و برای حرکات جوانب
در پس پشت سپر و در خارج آتش دشمن حکم :
شی خوا (کین خوا ) - ز ا و ! داده میشود.
۲۰۸ - استقامت رفتار در خط انچور


١٣۶

بحركت چرخ. تبديل كرده ميشود. اين چرخ اگر بدرجه خرد
مطلوب باشد درین صورت يا يك جديد
استقامت اعطا كرده مثلا : استقامت رفتار
(درخت) چنار بلند! و يا حكم داده و درین حكم جديد
استقامت رفتار ذكر كرده اجرا نموده ميشود.
مثلا: شی (كين) چرخ ـ زو! استقامت
درخت چنار !
واگر آن حركت چرخ بدرجه كلان مطلوب
باشد درین هنگام حرکت مذکور بطرز حرکات
توسیع جبهه که در جبهه جدید اجرا می یابد کرده میشود.
یعنی دلگی محور خط انچور چنانکه تنها بوده باست چرخ
میکند هر یکی از دلگیهای دیگر تیر بها نظر ز بعد از چرخ
پیش رفته تدریجا به حذای آن قسمیکه بطرف
محور است می آید. لہذا قسمهای پیشتر تا که خط باستقامت
جدید آراسته کردد گامهای خود را کوتاه کوتاه
میزنند .
در خطهای در از انچور. نیز بقرار سابق چرخ


۱۳۷
کرده چنین قدمها حاصل میشود که تولیها ئیکه دنبال
یک دیگر میگردند. این تولیها در اثنای رفتار در
توقف اول بتدریج متوالیاً به حذای قدمه نخستین
داخل میشوند. فقره (۱۵۱)
۲۰۹ - اگر به اور آنغار بخواهد شد بحکم:
در یژ! و یا زمکه - پروت ! و یا:
زنگون - کیژد ! به حرکت اختتام داده
میشود. درین حال همه افراد وضعیتی که امر شده
است میگیرند. و افسر تولی و پترکشر و نانک در
پیشروی جبهه باقی میمانند. از پسر قطار وقتیکه
استاده کرده خواهد شد حکم: کین شا - دریژ
داده میشود. درین حکم پترکشران و نانکان تکراراً
به پیش روی جبهه میروند.
خواه در اثنای استادگی و خواه در اثنای
رفتار هرگاه محاربه اور کرده خواهد شد حکم:
موضع - نسی ! داده میشود. درین حکم
نفری انچور، تا به حذای افسران تولی پیش میروند.


۱۳۸
اگر ممکن باشد نشانکابها پیش از در آمدن
بموضع تنظیم کرده شوند .
۲۱۰ - بعد از اشغال موضع اگر فی الفور فایر
آغاز نشود و یا بفایر فاصله داده شده باشد
افسر تولی امر پٹ - سی ! گفته همه افراد
را در پس سپر بدین صورت می آرد که از نظر دشمن
کاملا مستور شوند و برای ترصد دشمن چند نفر
تعیین میکند و در ظهور دشمن حکم : موضع - لسی !
داده نفری اینچور ، باتش مهیا میشوند .
۲۱۱ - برای چالاک دویده پیش رفتن
حکم فلان تولی ، بلوک ، پٹک ، دلگی ترپله !
ولأر - زاو ! زاو ! داده میشود .
در حکم ترپله نفری اینچور حرکات ڈک را اکمال
نموده تفنگهای خود را محکم میکنند و کار توسدانها را
دکمه کرده اماده دویدن میشوند . بدینموجب :
نفری اینچور که بر زمین افتاده اند تفنگهای خود
را بدست چپ گرفته دست راست را بزمین


۱۳۹
تکیه میدهند و بدون بالا داشتن تنه پای خود از زمین
زانو پای راست خود را ممکن مرتبه بطرف شکم
خود میکشند . بعد از یک فاصله کوتاهی که برای اجرا
همین مهیائی کفایت میکند . افسر تولی . در اثنای
پیش انداختن خود حکم : و لائر ـ زا و ! زا و!
میدهد . باین حکم نفری انچور بکمال سرعت برخاسته
پیش میخزند . ترپله ها ۸۰ کام را نادرا تجاوز کرده
میتوانند .
قاعدة اگر چه مکن مرتبه بدر رازی ترپله با غیرت
کردن لازم است اما بقدری که وقت نماند که دشمن
آتش کند . آنقدر کوتاه کوتاه ترپله ها نیز تعلیم کرد
باید شد .
در اجرای ترپله مهمتر کیفیت آن است که
بغایت چابکی و همه یکجای برخاستن و بکمال سُرعت
خود را پیش انداختن است .
۲۱۲ ـ به ترپله ها بقرار بیان فقره (۲۰۹)
اختتام داده میشود . مگر در حین لزوم بدون


۱۴۰
تبدیل نشانگاه به هیچ امر منتظر نبوده با و ر آغاز
میشود . اکثریا پیشتر از ترپله جدید موضع اور بقطعه
نموده میتواند شد .
۲۱۳ - افسران تولی ، در موضعیکه اخذ
شده است اگر به بیند که قسم اعظم نفری اخیور
از وضع پروت بالای دشمن اور گردہ نتوانسته
بزانو زدن ویا باستادن مجبور اند فی الفور
این موضع را غلط دانسته وتکرار به حرکت آغاز
نموده یک موضع مناسب دیگر را باید گرفت .
و اگر خواه از شدت اور دشمن و خواه از سبب
رعایت به قطعات مجاور ، بدین طور تبدیل موضع
ممکن نباشه ؛ مو ما الیه بقرار مساعده احوال
محار به یعنی در قطع اور اگر محذور نباشد افراد
راخوابانیده اور را موقتۂ تعطیل کردہ میتواند.
ویا در همین وضعیت پروت ، برای شان
دیگر هدف ، نشانداده میتواند .
۲۱۴ - هجوم خط اخیور بقرار بیان فقره


۱۴۱
(۱۶۳) اجرا کرده میشود.

انواع اور وحکمهای آن
۲۱۵ - یک خط اخپورتـاکه موضع نگیر داور کرده میتواند.
۲۱۶ - در خط اخپور قاعده به خپـل سـراور کرده میشود. اسـتعـمـال یکـدم اور با حـوال نـادرا منحصراست. مثلا: وقتیکه بدشمن ناگهانی اور کردن خواهد شد و یا قطعه اور کننده را محکم زیر دست نگاه داشتن لازم آید استعمال یکدم اور فائده بخشیده میتواند.
۲۱۷ - بـرای هر دو نـوع اور حکم که داده میشود ممکن مرتبه کوتاه و بقدر لزوم به آواز بلند و بسیار واضح باید بود. اولا اسـتقـامـت بعـده هدف ، و بعـده نـشـانگـاه و نـوع اور تعیین کرده بـاشـد. هدف بدینگو نه ارا ئه کرده باید شد که هیچ وجه غلطی را راه ندهد.


۱۴۲
قطعات دشمن از جانب نفرئی اخپور بهر
طور که دیده میشوند بهمانطور باید که ذکر کرده شوند
مثلا: کین دزر د توپخانی گفته نمی شود بلکه کشنی
گردنی توپ گفته میشود.
بعد از ارائه هدف و تعیین نشانگاه حکم:
په خپل سر — اور! داده میشود. در عقب
این حکم: باور شروع میشود . اما برای یکدم
اور به حکم ، انتظار کرده میشود .
مثال در باب حکمهای اور:
مخارج — نفرئی دا خپور ! نشانگاه ۸۰۰ !
برای په خپل سر اور برای یکدم اور
په خپل سر — اور ! نیم شبته اسپو
نشانگاه ۷۰۰ په خپل سر — اور!
نشانگاه ۴۵۰
نیم کینه شنه تپه کش قطارون ! نشانگاه
۱۰۰۰ تیار — اوس ! نشان —
نسی ! اور — ڈک !
۲۱۸ — در اثنای استعمال دو نشانگاه


۱۴۳

هرگاه تبدیل یکی لازم باشد در حکمی که داده میشود
کلمۀ نشانگاه افزوده میشود . مثلا : وقتیکه بر نشانگاه
۱۱۰۰ و ۱۲۰۰ اُور کرده میشود حکم: ۱۲۰۰
و ۱۰۰۰ سی ! داده میشود .
۲۱۹ – در په خپله سر اُور سرعت اُور
بتقدیر اخپو ر محول است . حسن تعلیم و تربیۀ
افراد مانع سوء استعمال این مساعده باید شد
یعنی بکدام جای دُرُز اُور و بکدام جای شدید
اور لازم اید آنها را نفری باید بدانند .

به نیت اصابت هر گله و نیز با عتنا اجرای
اُور کردن ، از هر نفر اخپو ر مطلوب یک وظیفۀ
مهم است . پس اگر نفری اخپو ر بوظیفۀ مذکور رعایت
کنند البته که سرعت اُور سر بخو د معین میگردد .
نفری اخپو ر یکه با همدیگر مجاورند در خصوص اُور
حتی الامکان یک بدیگر معاونت کنند . سرعت
اُور که در دُرُز اُور مطلوب است بسرعت اجرای
حرکات پر کردن و وضعیت نشان گرفتن حاصل میشود .


۱۴۴
افسر وقتیکه تزیید و یا تنقیص اور را مناسب میبیند
حکم : ورو - اور ! و یا ثرر - اور !
میدهد.
۲۲۰ - برای قطع نمودن په خیل سر اور
حکم : فلان تولی اور بند ! داده میشود.
این حکم را همه بلوک مشران، پرک مشران،
نانگان تکرار میدارند و اگر بجل افراد شنوا ئیدنش
باین قسم نیز ممکن نباشد هر نفری که بشنود به بلند آواز
تکرار میکند.
برای قطع نمودن اور، استعمال اشپیلاق
ممنوع یعنی موقوف است. زیرا احتمال دارد
که تولیها ئیکه قطع کردن اور شان باعث مضرت
است تیر اور خود را قطع نمایند.
به حکم : اور بند ! خواه از اور و خواه
از حرکات پر کردن باید که فی الفور هر کس واگذا
شود. حتی نفر ی ا خپور یکه تفنگهای خود را برای
نشان گرفتن بشانه تکیه داده باشند نیز تفنگهای


۱۴۵
خود را فرود آرند. این حکم که داده شد باید که
یک سکونت قطعیه حکم فرما بوده با وامریکه دادا
میشوند دقت کرده شود.
اگر باز بهدف سابق اور کرده خواهد شد
تکرار، هدف را باز تعیین کردن حاجت نیست
یعنی تنها حکم : اور ته - دوام ! داده میشو
واگر من بعد اور نخواهد شد بهما ن فرصت که بخوار
اور بند ! پدید آید حکم : په دکولو – دوام
داده فقره (۷۱) پر کردن را اکمال نموده و
داده میشود.

تأثیر آتش

۲۲۱ - تاثیر اور یعنی استحصال نفوز
بعدد تفنگهائیکه مجاربه او را دخال کرده میشود و
نیز بحسن استعمال آنها تابع است
در هر مسافه بهر نوع هدفها اجرای اور از جان


۱۴۶

با لخاصه مؤثر است . تأثیر اور هر چند که با ندک زمان
وقوع یا بد و هر چند که ناگهانی واقع شود قوهٔ معنویهٔ
دشمن آنقدر متزلزل میگردد .
۲۲۲ - اجراآت و کارکنی نفری اخیور بتعلیم
و تربیه بدنیه و فکریه شان و نیز بدرجه ماندگی و خلجان
و هیجان شان تابع است .
ادارهٔ اور
۲۲۳ - ادارهٔ اور عبارت است از
توجیه نمودن اور بصورت مؤثر بهدفهای مهم .
ادارهٔ اور تا که ممکن است بدست مافوقان
باید بود و بواسطه اداره موما الیهم باید که از تفنگ
استفاده کرده شود .
۲۲۴ - از سبب غلغله و اصوات کوناکون
انداخت که در خط اور پدید آید افراد، اوامر
و حکمها را بمشکلات می شنوند . در چنین حالات