۱۴۷

پرگشرها و نائکها واگر بایشان هم کفایت نشود افراد
نیز باید که اوامر را از یکدیگر اخذ نموده بهمدیگر
تبلیغ کنند . و درین تکرارها باید که بیان کرده
شود که امر مذکور از کدام آمرآمده و به که
عائد است و بدینقرار امر را تحریراً دادن
نیز موافق مقصد میتوان شد . از تبلیغ اوامر
پْرگشران و نائکان مسئولند . ایشان یکدست
خود را بالا کرده رسیدن اوامر را اعلام
میکنند .
۲۲۵ - حُسن ادارهٔ او بر حُسن تخمین مسافه
متوقف است . بواسطهٔ آلات مساحه و یا از روی
شرایط پیموده و یا از طوپچی و یا از پیادهٔ اورکنده
پرسیده در خصوص مسافه اگرچه استحصال معلومات
ممکن است اما چنین صورتها از وسایط متممه میباشند
واسطهٔ اصل، مسافه را بکمال امنیت تخمین کردن است
۲۲۶ - وقت شروع اور را تعیین نمودن
اول درجه تابع احوال محاربه بوده تعیین زمان


۱۴۸
مذکور وظیفہ افسر که در خط اخپورست میباشد.
قاعده هر وقتیکه حسن تأثیر او را ملحوظ و مأمول
باشد و یا بی‌حمایه اور، تقرّب بدشمن موجب تلفات
کلیه میشود. آن وقت شروع اور میباشد. وقتی
به آور شروع کردن سکونت را یعنی تلاش کردن
را و بنفس خود بی‌امنیتی و بیدلی را مینماید. آن
جبه‌خانه که صرف کرده میشود اگر بالنتیجه متناسب
نباشد باسراف قوت دلالت میکند. که این
مضره بناءً علیه غیر جائزست، کم تأثیر بودن اورا
اعتماد ذاتی دشمن را تزئید مینماید.
۲۲۷ – در انتخاب هدف اهمیت تعبیه وئی
او بنظر اعتبار آورده میشود. زود زود تبدیل
هدف قوت اور را پراکنده میکند.
بر آن قطعات که برای تقویه خط اخپور که بالایش
ادر میکنیم می آیند علحده توجیه اور نمودن لازمست.
چونکه : از سبب انتشار طولانی کلیه، قطعات مذکور
اساساً مجبور اند که از منطقۀ مضره بگذرند.


۱۴۹

۲۲۸ - هدف بدینگونه ارائه کرده باید
شد که از طرف نفری اچپو ربسرعت دریافت
کرده شود. هرگاه هدف جز بدور بین دیده نشود
درین هنگام بعضی خطوط و غیره را هدف (نقطه نشان)
قرار داده ارائه کرده باید شد. برای دیده
توانستن هدف دست بدست دادن دوربین
مابین افراد تیر شایان توصیه است.
۲۲۹ - بکل آنچه که بالایش اور کرده میشود
تقسیم اور باشخاصه مهم است. ازین سبب افسر تولی
حدوداً ئیکه تولی بر آنها تقسیم اور خواهد کرد تعیین
میکند. افسر تولی ، وقت را دیده خصوص مذکور
را پیشتر و یا پستر از شروع اور، اجرا مینماید. برای
اینکه در مابین هیچ جای بی اور نماند لازم است
که حدودیکه تعیین کرده میشوند اندکی از همدیگر تجاوز
کنند.
در صورت عمومیه هر قطعه و هر نفر اچپو راکرچه
خود بخود همان قسم دشمنیکه در پیشروی دارد آنرا


۱۵۰

زیر آورمی آرد اما در حین لزوم، آور مقراضی
نیز معمول باید داشت .
از سببیکه بعض اقسام جبهۀ دشمن خوب دیده
نمیشوند جائز نیست که نفری اخپور تنها بهمان اقسامیکه
خوب دیده میشوند متمادیاً اور کنند . مع ما فیه
همین ممنوعیت باستفاده نمودن از فرصتهائیکه
بسیار مساعد اند ( مانند ترپله های دشمن ) مانع
نیست .
۲۳۰ - سرعت په خپلی سراور نفری اخپور
بوضعیت محاربه ، با مقصد محاربه ، و به جبه خانۀ موجود،
و حال هدف (یعنی جسامت و کثافت آن ) تابع
است .
وقتیکه مسافه دراز و احوال ضیائیه غیر مساعد
بوده شناختن هدف مشکل باشند درین هنگام
سرعت اور باید که بسیار زیاده نباشد . محاربات
اور چونکه اکثریاً بسیار دوامدار میباشند لهذا در قسم
اعظم مدت محاربه باید که جیخانه بتصرف استعمال


۱۵۱

کرده شود .
علی العموم در حال افزونی سرعت اور ، صحت
اصابت هر کله منفرداً تناقص و عمقاً امتداد حزمه
اور را تزاید میکند؛ لکن بعض اسباب مانند
وضعیت محاربه ، مقصد محاربه و حال دشمن (مثلاً:
جهیدنها) برای استحصال یک تاثیر کلان در اندک
زمان ، تزید سرعت اور را و بناءً علیه صرف
بسیار جبهانه را ایجاب و استلزام میکند،
وقوع چنین حال نادر نیست .
نفری اخپو ر باید که چنین وضعیتها را شناخته
در خصوص استفاده از هر فرصتیکه وضعیت ، عرض
میکند حائز ملکه و مهارت باشند .
۲۳۱ - سرعت اور را بدرجه غایه تزیید
نمودن با حوال آینده موافق است :
در تعرض پیشتر از هجوم در تیاری و آمادگی
آخرین و در مدافعه بمقابله هجوم دشمن ؛
در طرد و دفع سواری ، علی العموم در وقوع


۱۵۲

یک مصادمه ناگهانی و از نزدیک :
در تعقیب .
۲۳۲ – گاه گاه دوربین نیز استعمال
نموده تاثیر او ر علی الدوام ترصد کرده
باید شد .

افسر، از صورت اصابت گله ها و از
حال و حرکت خصم باید فهمید که تدابیر و ترتیبات
خودش موافق است یا نه بشناختن اینها سعی
باید کرد .
هر گاه بالذات از خط اور ، ترصد ممکن
نباشد در ینوقت بجانب یا به پس پشت ، رصد ها
که قاعدتاً ممتحنان میباشد فرستاده میشود .
ایشان مشاهدات خود را بواسطه اشاراتیکه
پیشتر مقرر کردیدن شان لازم است میدانند .
۲۳۳ – انضباط اور ستم اداره اور است
انضباط اور که نباشد اداره اور نیز موجود
نمیباشد . انضباط اور، عبارت است که ادائیکه


۱۵۲

در اثنای محاربه اوردا ده میشوند تماماً اجرا یابند
و نیز بقاعده هائیکه باستعمال سلاح و بصورت
حرکت در محاربه عائد اند. مکملاً رعایت کرده شوند.
از همین جمله ، خصوصات آینده حائز اهمیت
است :
از اراضی مکملاً استفاده کردن ؛
در تنظیم نشانگاه و در هر انداخت
دقت نمودن ؛
مافوقان ؛ به دشمن وقت متمادی بکار
بردن ؛
وقتیکه حال هدف خوبتر مساعد باشد یعنی
به حرکت آغاز نموده و قتیکه کلانتر یک سطح نماید
اورا خود به خود سرعت دادن ؛
و وقتیکه دشمن از نظر غائب گردد اوررا
خود بخود قطع نمودن و یچخانه را با داره صرف
کردن
در اثنای جریان محاربه اگر ممکن نشد که اور


۱۵۴
بدرجه مطلوب اداره کرده شود (موقتۀ انقطاع)
ویا کاملاً منقطع گردد (دائمی انقطاع) لازم که هر
نفر، وارخطا نشده فکر و اعتدال خود را محافظه
نموده هدف ونشانگاه را خودش انتخاب
کند.
برای آنکه به سپاهی چنین قابلیت داده
شود که سر به خود حرکت نماید، باید که بهمه افراد
آنحالات محاربه که در آنها اداره اور منقطع
میگردد آموخته کرده شود و باید که در چنین حالات
برای آنکه افراد بصورت درست حرکت بکنند
تعلیم و تربیه کرده شوند.
نزدیک شدن، یکجای شدن،
جمع شدن
۲۳۴ - برای اینکه قطعات در اثنای محاربه
با همدیگر آمیخته نشوند موثر ترین چاره این است:


۱۵۵

که برای خالیکا تا ئیکه از وقوع تلفات حاصل گردیده
میباید که عموم قطعات متمادیأ غیرت کنند که بجانب
افسر خود نزدیک شوند . پٹکها و دلکیها ئیکه دوجا
ضایعات بسیار شوند شاید که پٹکها و دلکیهای
مجاور، یکجای شده تابع عین اداره و حکم باشند.
قاعدهٔ این خصوص خاص در اثنای حرکت اجرا
کرده میتوان شد و بشرط محافظهٔ فاصله تائیکه امر
کرده شد خصوص مذکور باید که تدریجأ بعمل آورده
شود هر نوع ضیقیت که افزونتر از لزوم باشد
سبب تزیید ضایعات و باعث حصول خالیکاهای
مُضر در جبههٔ عمومیه میگردد .
۲۳۵ – در اثنای جریان محاربه از دلکی گرفته
تا بآخر ، افسران هر قطعه وقتیکه به بینند که نظر بمقصد
و وضعیت ، من بعد به اچیور باقی بودن حاجت
نماند درین هنگام وی مکلف است که فی الفور قطعهٔ
خود را فراهم آورده بجزو تائیکه از خودشر بجهة
بزرگتر است ، التحاق و اتباع نماید .


۱۵۶

سریعت فراهم آمدن عسکر بزیر دست افسران
چونکه حائز اهمیت میباشد لهذا درین باب
بانظار امر حاجت نیست .
۲۳۶ – برای اینکه خط اچپو رلمجتمع نظام در
آید امر و یا اشارت ، فلان تولی ، بلوک ،
پڑرک ، دلگی یوغای – سی ! ویا : یوغای
– سی ! زاو ! زاو ! داده میشود فقره (۲۳۴)
یکجا شدن ، باید که از راه کوتاه ترین بسرعت وکمال سکونت
اجرا کرده شود .
وقتیکه یکجا شدن در دیگر نظام امر کرده
نشده باشد تولی بنظام لیک فراهم می آید و
با ستادکی در یکجا شدن ، تفنگ ، بوضعیت
پوپک میباشد و وزر راست تولی پیش روی
افسر تولی می آید .
باثنای رفتار در یکجا شدن نفری او را – پک!
کرده بد نبال افسر تولی می آیند ، در یکجا شدن
بی دویدن ، هر پڑک یا دلکی ، بعد از انکه بدنبال


۱۵۷
پر کمشر و نائک خود یکجا شوند بدینگونه مجتمعاً داخل تولی
میشود . در یکجا شدن به زاو ! زاو ! حاجت
نیست که ابتدا پرک و دلکی دلکی یکجا شوند بلکه
بیک سرعت ممکن دویده در تولی یکجا میشوند . در
استاده گی ، جبهه دائماً بطرف دشمن میباشد .
وقتیکه در پسرفتار یکجا کرده میشود بمجردیکه استقامت
رفتار گرفته شد افسر تولی باز بطرف دشمن میگردد .
آن تقسیمات جدید که (تقسیمات دلکی) در اثنای
محاربه کرده شده اند تا که برای ترتیب اصلی جهت
پیدا شود محافظه کرده میشوند .
۲۳۷ - قطعه که به اچپور نظام بوده باشد
و یا قطعاتیکه بدون ترتیب اصلی یکجا کرده شده باشند
برای جمع نمودن ایشان به ترتیب اصلی حکم فلان
لیک نظام ته ټول ـ سی ! داده میشود .
درین حکم . نفری اچپور ابتدا بی آنکه قطعه
خُرد خُرد دلکی تشکیل کنند هر فرد راساً نزد افسر
تولی رفته در ترتیب اصلی ، موضع خود را میگیرد .


۱۵۸
کندک
افسر کندک

۲۳۸ - افسر کندک استعمال و استخدام
تولیها را تنظیم میدهد : بر آن قسم که با چنو ر خواهد برآمد
برای او امر میکند و تیر برای قسم مذکور و برای
اقسامیکه در عقب نگاه داشته میشوند تعلیمات
مقتضیه میدهد . و خود افسر هر جائیکه کندک خود را
خوبتر اداره کرده میتواند در آنجا میباشد .
۲۳۹ - افسر کندک اگر در خط اخیور باشد
هدف را انتخاب و اعطا و باز کردن او را امر
میکند و نتایج آله مسافه را بیان و تأثیر را ترصد
مینماید . بدون از اینها اداره او ر را بافسران
تولی میکذارد مکر وقتیکه بخواهد که تاثیر اقسام متعدده
و یا تأثیر کل کندک را در عین زمان و در عین محل
توحید کند و یا هر وقتیکه دید که افسران تولی احوال


۱۵۹

را فرق نمی کنند درین هنگام خود افسر کندک بالذات مداخله میکند .

خط اخپور

۲۴۰ - صورت تشکیل و حرکت خط اخپور و موضع گرفتن آن بقرار فقرات (۱۹۷ ، ۲۰۴) میباشد همان حالیکه در فقرات (۲۳۸ : ۲۳۹) بیان کرده میشود آنرا مستثنا پنداشته هر حکم که برای اخپور برآمدن لازم آید آنرا افسر تولی میدهد .
۲۴۱ - اگر خواسته شود که در عین زمان چند تولی به اخپور برآید یک تولی ارتباط تعیین کرده میشود . قاعده تولی ارتباط داخلی خود را باید که از وسط خود محافظه نماید و تولیهای مجاور ، ارتباط داخلیها خود را از دلگی رزرو داخلی خود بگیرند .
۲۴۲ - اگر افسر کندک پیشتر درک کرده بتواند که یکجا استعمال چند تولی لازم آید ابتدا همین تولیها را بصورتیکه در پس پشت آن محلها که در آخر


۱۶۰
وقتیکه تولیهای مذکور باچپو ر بر آمده میگیرند ، بیایند تفریق میکند .
۲۴۳ – برای اچپو ر کردن کل کندک ، افسر کندک حکم : ٹول فلان کندک اچپو ر – زاو ! میدهد
درین حکم اگر کندک بنظام لیک و یا بنظام غول قطار بوده باشد بر تولی وسط ، اچپو ر میشود . و اگر کندک بنظام تولی قطار و یا بلوک ، پڑک ، ولکی قطار بوده باشد فی الفور تولی پیشینه (تولی سر) به اچپو ر می بر آید ؛ اما تولیهای پسینه بشی کوثر وکین کوثر تا به حذای تولی پیشینه رفته بعد از ان هر کدام آنها بروز ر داخلی خود به اچپو ر می بر آید فقره (۱۰۳) افسر کندک اگر بخواهد که کندک را تنها بیک جهت اچپو ر کند حکم : ٹول فلان کندک شیته (کنیته) – اچپو ر زاو ! میدهد .
۲۴۴ – طرچی وطنبورچیان در محار به بپایپس


۱۶۱

ارتباط چشمی مابین افسر کندک و افسران تولی اتخاذ
کرده میشوند . یکی از طرحچیان نزد افسر کندک میم
و دیگر طنبورچیان و طرحچی به تولیها تقسیم کرده میشوند
طرحچیان و طنبورچیان باید که در خصوص مخابره
بواسطه بیرق ، تعلیم کرده شوند .

اسناد

۲۴۵ ـ آن حصه کندک که در دنبال بکا
کرده میشود ( اسناد ) نامیده میشود . حصه
مذکور در تمدید جبهه محاربه و در تکثیف خط اور
در پر کردن خالیگاهائیکه پیدا میشود و یا در من
وزر با استعمال کرده میشود . موقع اسنا
نظر بوظایف فوق تعیین کرده میشود .
۲۴۶ ـ مسافه اسناد از خط اخیور باز
و وضعیت محاربه تابع است . در باب تعیین
مسافه مذکوره مهمترین نقطه نظر ، این است که خط او


۱۶۲
پوره در وقت لازم تقویه کرده شود لہذا حتی الامکان
باید که استناد بخط اخپور تقرب کند مگر با وجود
آن باید که از تلفات بی لزوم نیز محفوظ باشد.
ما بین خط اخپور و استناد همیشه تأسیس ارتباط
چشمی لازم است . بنا برین مقصد ، در اراضی
مستور ، ممکن است که اقامه یک متوسط جماعه
خرد و یا متعدد نفرات ایجاب کند .
۲۴۷ – حرکت استناد باید که باراضی
توفیق و تطبیق کرده شود . نظامیکه خواهد گرفت
نیز بحال اراضی و به تأثیر اور دشمن تابع است.
در اراضی که در آنجا مستوراً حرکت نمودن ،
ممکن است در چنین اراضی ، استناد . بعادی قدم
مجتمع نظام ، سوق کرده میتوان شد . در اراضی
که غیر مستور و زیر اور دشمن اند ، استناد اکثراً
به نیت نظام در آمده حتی بواسطه ترپله ها نیز پیشرفت
مجبور میشود . استناد جایز است که دلکی دلکی ،
پیشرفت کند و تیر برای یک مدت موقت بجانبها


۱۶۳

نیز تقنع کردیده از عوارض زمین مکملأ استفاده
نماید.
۲۴۸ - افسر استاد برای اینکه بصورتیکه
فوائد مطلوبه را بخط اخیور ادا نماید باید که حرکات
و موفقیات خط مذکور را بلا انقطاع ترصد کند.
مومی الیه هرگاه لزوم دیده باشد که برای
پیشرفت نمودن قطعه خود را با قسام صغیره تفریق
کند باید که فی الفور بیجائی خودش غیرت نماید.
۲۴۹ - خط اوریا تمدید شده و یا خالیکاه
را املا نموده تقویه کرده میشود. اقسامیکه بتقویه
مأموراند اخیور کردیده یا یکی از وزرهای خط
اخیور میروند و یا خالیکاهای آنرا املا میکنند.
نفری اخیوریکه اُور میکنند با فرادیکه برای تقویه
می آیند نشانگاه را با واز بلند اخبار میکنند. قطعه
تقویه، بوظیفه تشویق پیشرفت یک خط اخیور، که
حرکاتش دوچار توقف کردیده است نیز مکلف
شده میتواند.


۱۶۴
۲۵۰ - برای املای خط آور باید که هنوز از
مبدأ حرکت ، امتداد جبهه که تقویه کرده خواهد
شد تعیین نموده و افراد را بحالیکہ تا ئیکه دیده
بشوند تقسیم کرده تیاری و مهیائی کرده شود . لهذا
جائز نیست که در خط اور ، جا بجا کوٹها و جمیعتها حامل
شود . وقتیکه افراد تقویه داخل خط اور گردیدند
باید که انچور یکہ باور مشغول اند تجیر کرده نشوند .
۲۵۱ - بسرعت ، تفریق شدن خط انچور
با قسام جدید نیز در کندک باید که تعلیم کرده شده
باشد . لهذا افسران تولی و پڑ کمشر و نائکها ، خود
بخود بجبهه ، منقسم میشوند . در کندک بدینصورت،
بسرعت مجددا پیدا کردن اقسام منقض
واعاده انتظام اداره اور ، همین در خصوص
باید که پیشتر بواسطۀ تعلیمهای مدققانه تأمین
کرده شوند .


۱۶۵

نزدیک شدن یکجا شدن
جمع شدن

۲۵۲ - قواعد اساسیه که در باب نزدیک
شدن یکجا شدن و جمع شدن که در بحث تولی بیان
کرده شده بود در کندک نیز جاریست فقره (۲۳۴: ۲۳۷)
۲۵۳ - افسر کندک قاعده بر یکی از تولیها
نزدیک شدن را امر میکند. درین حال تولیها
اولاً علیحده علیحده یکجا شده بعد از ان بلوک قطار
نزدیک میشوند. و یا همین دو حرکت مذکور را توحید
نیز کرده میتوانند. درین باب باید که دائماً
راه کوتاهتر انتخاب کرده شود.
۲۵۴ - افسر کندک هر گاه آرزو کند که کل کندک
پیش خود یکجای شود و یا در اثنای رفتار یکجا شده
وی را تعقیب کند حکم : فلان کندک یوشخای -
سی ! و یا : فلان کندک یوشخای - سی ! زا و ! زا و !


۱۶۶
میدهد.
درین حکم ، افسران و افراد ، بر افسر کندک
استقامت گرفته تدریجاً بپترک و تولی تشکیل نموده
به تولی قطار نزدیک میشوند قطره (۲۳) در اثنای
رفتار ، هرگاه اقسام مجتمعه هنوز تشکیل نیافته باشد
کیفیت مذکور در محل اجتماع ، اجرا مییابد. و در حین
ایجاب مجدداً تقسیم کندک نیز در محل اجتماع ، اجرا
کرده میشود.
تولیها ئیکه پس می آیند پس پشت آن تولی
که پیشتر آمده ، میباشند.
۲۰۰ - برای تشکیل نمودن ترتیب اصلی ،
حکم فلان کندک ، تولی قطار نظامته ٹول ـ سی!
داده میشود . بدون تولی قطار ، هر نظام نیز
انتخاب کرده میتوان شد.
اگر تولی قطار به قسم نزدی قطار مطلوب باشد
قبل از حکم مسافهٔ آن به امر معین شود .
از یک در آمدن بتولی قطار - حکم ! شیة


۱۶۷
(کمپنی) پرنتر تولی قطار - زاو!
برای در آمدن از لیک به بلوک قطار
و پر که قطار و د لکی قطار و ثلور قطار بقرار
فقره های که در باب تولی ذکر یافته به هما نقشه معمول
دارند .
کندک
۲۰۶ - افسر کندک ، کندک خود را
بواسطه اوامر ، سوق میکند . در حالات
خصوصیه هر گاه آرزو کند که تولیها متحداً به حکم
اجرای حرکت کنند باید که خصوص مذکور را
پیشتر بیان کند .
۲۰۷ - تو لیها اساساً به بلوک قطار و یا
به ثلور قطار و یا به تو لی قطار میباشند . ازین
ترتیب به لیک و یا به نزدی قطار تبدیل میتواند
شد .


نظام تولی قطار کندک صحیفه (۱٦۱) فقره (٢٠٦ : ٢٦٦) کماندار در بلوک ، پرک قطار تمرین تقیسم
اجرا میشود ) ـ کندک تنها و صوبه دار تا وحواله دا ران بمواقع اصلی خود که بتولی میباشد
بوده اجرای تعلیم مینمایند .

در خط صف کندک ما خوذی پرکها ٣ و ٤ معکوس است
۱
۲
۳
٤
۵
٦
کندک اکثر با در بریت تیز بهمین نظام میرود.

- کندک مشر
- نایب کندک مشر
- تولی مشر
- نایب
- کپتان
- صوبه دار برک مشر
- جمعدار نایب برک مشر
- چوکیدار اور دلیکان
- بگلچی در پهلوی چوکیدار

نظام کندک کندک برای اجرای بعضی از بات یا در جبهه صحیفه (۱۶۰) فقره (۲۵۵:۲۰۶) شکمدا
۱
۲
۳
٤
۵
٦
صوبدار آن برک که در عرض صف کندک بنا بر دوازده قدم دور از (۴) گام پیش ـ ساجن برک که دویم است کندک بنا بر ۸ گام پیش ـ ساز در خط کندک اینجا
و کارمزد کندک ان نایب برک مشر از خط برادر بطرف چپ ۱۲ گام پیش ـ عرضا از نایب برک مشر و اکمیداران بطرف چپ ۱۲ گام پیش استاد میشوند هرگاه یک در جبهه
باشند ابط طرف در رانان بطرف چپ ۱۲ گام پیش استاد میشوند ـ بمیر نایب برک مشرک در پهلوی حوالدار معلوم باشد . نظر باحوال آن کندک الان تغیر و
تبدیل داده خواهد شد .


[BLANK PAGE]


تولی ۱
تولی ۲
تولی ۳ بمرحله که پیاده بچون است میشود

نظام دلگی قطار را کثیف عرضد کند ـ بهر یک (لاره ـ قدم) بفاصلۀ بد تفنگ های خود را شانه یی اندازند و قدمها تند اما از داخل قطار جابجا برآمده نمیتوانند
حواله داران برقولی که حواله داران در غُند جان در غُند جان مقاصد میروند از دو منا صفا باختر و از چهار نفره بصورت تفکیک میکنند. و قطار ها بصوبۀ داران مقاصد در بین قطار
و منا صفا باختر و منا صفا باختر قطار میباشند بین دو بوسیه تیر قطار میباشد. قطار ها بصوبۀ داران بعضی اوقات برای ادراۀ کُندک خود از صف برآمده میتوانند
کرنیل و نایب کرنیل یا یک نفر نایب کند کان علی الاکثر پیش میباشد اما باختیار می که اوز داد ارۀ قطار هر جا که مناسب بیند فرود بوده میتوانند

محفۀ (١٦٢) شکل ٢
تولی ١
تولی ۲
تولی ۳
تولی ٤

نظام دلگی قطار که برای سلامی حضور حصه بزار گان میکنند در راه مواجه باشد حصه داران کُندک بر جا کُندک و تولی های خود را اداره کرده میتواند در ان موقع
بوده اجرای تعظیم را نمایند. حصه (١٦٠) بوسیه پیش روی بر ق و با جان قطار بطرف راست و یا چپ نظر باحوال ساخته ـ و یا بهر موقع دیگر کُندک
مناسب دید معین نموده ایستاده میکند. دبار قامه تکیر نماید شکل ٣


نظام عمیق قطار یعنی (ذى كتاب) از غلو قطار ها از نظام کیک
و یا تولی قطار حکم (شیشه) کینه، پر منتر ، جلو ، قطاری زاد :)
درین حکم هر تولی یا تولی شی و یا تولی کمین و یا منتر را
به غار و قطار در آمدن تعقیب میدارند . صحيفه (١٦٠) فقره
(٢٠٦) ، (٢٦٦) شكل

تولی اول تولی دوم تولی سوم تولی چهارم تولی پنجم تولی ششم

فاصله مابین هر تولی ٣٢ گام | فاصله دستها نظر با حوال کم و زیاد کرده میشود.

فاصله مابین هر بلوکی ٣ گام |
اگر همین تولیها بکین یا شمی کز کند
یک نظام دیگر از غوک قطاری نیز پیدا
میشود اگر همین نظام نظر به احوال به
غبرک قطار ستاده شوند نیز جایزیت.

نظام واسع خط یا یعنی (چیپ) قطار- هر دو تولی ها پهلوی یکی پهلوی دیگر میباشند. یکجا هر دو تولی (شیشه) کینه، پرمنتر غلو قطار را یاد:)
نظام مذکور را میگرند صحیفه (١٦١) فقره (٢٥٦) .. (٢٦٦) هرگاه دو غوک قطار با شیزه بهم پیوسته نظام
ستاده شوند ١٠٠ مجمع کرنل نباشت کرنل و میسد ای د یمرق همیشه در وسط میباشد .
موسیقی هر جا که مناسب بود در برنگ تعین میکند. شکل

تولی ١

بلوک ١

تولی ٣

تولی ٢


۱۶۸

خواه محلهای افسران وخواه فاصله و مسافه
تولیها نظر به احتیاج ، تغییر یافته میتواند .
نزدی قطار ، هم نظام اجتماع است و هم
مانند دیکی قطار ، بطرز قطار رفتار نیز استعمال
کرده میشود .
لیک ، نظام معاینه است ، مع هذا
هرگاه لازم آید که یک وضعیتیکه عمقش کم باشد
گرفته شود در آن وقت نیز لیک استعمال کرده
میشود .
٢٥٧ — نظر بمقتضای مقصد و محل، جائز
است که تولیها بدیگر گونه ترتیب کرده شوند .
٢٥٨ — در محلیکه تولی سوم ترتیب صلی
را میگیرد هرگاه تولی مذکور تبدیل شود و دیگر تولی
در محل مذکور جای بگیرد بیرق همیشه بمحل مقرری
سابقه خود میباشد ، بیرق به تولی تعلق ندارد
بمحل معیّن تعلق دارد .
وقتیکه کندک برای محاربه ، انبساط کند بیرق


١٧٩

در نزد آن تولی که بود میماند .

و با بلوک آخرین همین تولی بخط اور میرود.
بهمه حال باید که در نزد بیرق یک دلگی بماند .
همچنین وقتیکه کندک برای محاربه ، اتساع کند
طرمه مجر ، به نزد افسر کندک میرود .

٢٥٩ – حذا و فاصله ، در استادگی
از طرف راست است . در اثنای رفتار ،
در نظام نزدی قطار ، باز از راست ، و در نظام
نزدی قطار ، از تولی قطارها ، از بلوک میانه ،
و در نظام لیک و نظام لیک از تولی قطارها
از بیرق گرفته میشود .

٢٦٠ – در نظام معاینه ، حذا ، از خورد
افسران خذا گرفته میشود . فقره ( ١٢١ )

٢٦١ – حرکات کندکیکه خواه در مجتمع
نظام با شد و خواه متسع گردیده با شد و نیز
اتساع تولیها ، بعادی قدم اجرا کر ده میشود.
در میدان محاربه ، هر گاه محافظه نظام و انتظام


۱۷۰

ضبط و ربط لازم باشد گام موزون استعمال
کرده میشود. و در همین رفتار، برابری، تنها
در داخل تولی خواسته میشود.
۲۶۲ - حرکات کندکیکه در مجتمع نظام
باشد و نیز تبدیل استقامت رفتار ، بقرار
قاعده هائیکه درباره تولی بیان کرده شده
بود میباشد. حرکات چرخ در نزدی قطار،
به حکم افسراع تولی ، بقسم چرخ کوثر اجرا کرده
میشود . فقره (۱۰۸)
۲۶۳ - اتساع کندک نظر بوضعیت
محاربه اجرا کرده میشود. برای اتساع کندک
افسر کندک ، اولا جبهه را ثانیاً تولی که همین
حرکت اتساع بر آن اجرا کرده خواهد شد،
آنرا ( تولی اساسی را ) ، ثالثاً صورت حرکت
همین تولی را تعیین کرده بعده محلهای دیگر تولیها
را امر میکند.
هرگاه کندک ، بر خط اساس، اتساع


۱۷۱

نماید مسافه تا ، در حین شروع به رفتار ، گرفته
میشود .
در اثنای رفتار ، کندک ، بر تولی سر، اتساع
میکند . و همین تولی ، در ابتدا ، تولی ارتباط میشود
اصول بسیط و ساده ترین ، برای اتساع
کندکیکه در قطار رفتار باشد بهمین است ، که سر
قطارهای تولیها باستقامتهای مناسب ، توجه
کرده شوند . تولیها بمحلهای معیّن خود ، از راه
کوتاهتر میروند . و در حین توقف ، تولیها پتوپک
نموده آرام سی میکنند .
۲۶۴ - حرکات کندکیکه اتساع کرده
باشد بواسطه اعطا و ارائه نمودن آن استقامت
رفتار که تولی ارتباط ، آنرا تعقب خواهد نمود
تنظیم کرده میشوند .
احوال اراضی و محاربه ، گاه گاه باعث
گردیده میتواند که افسرا تولی ، فاصله و مسافه ئیکه
امر کرده شده اند تغییر و تبدیل کنند. مولا


۱۷۲
آن نظام مناسبترین که برای حرکت، موافق
باشد آنرا بالذات انتخاب میدارند. بعد از
در آمدن بمحاربه، لزوم توفیق حرکت بمحاربه،
هر قدر که افزون تر گردید اهمیت تولی ارتباط
همانقدر کمتر میگردد.
٢٦٥ - برای تبدیل استقامت رفتار
کندکیکه اتساع کرده باشد، به تولی ارتباط،
یک استقامت رفتار جدید ارائه کرده میشود.
هرگاه افسر کندک یک ترتیب جدید، امر نکرده
باشد درین حال تولیها مثلیکه تنها بوده باشند
به جبهۀ جدید کشته، مواقعیکه پیشتر در آنجا بودند
تدریجاً میگیرند. هرگاه استقامت رفتار،
قدری زیاده، تبدیل کرده شده باشد اکثراً
بیک ترتیب جدید، لزوم حاصل میشود
٢٦٦ - جمع شدن کندکیکه اتساع کرده
باشد بر آن تولی که افسر کندک تعیین مینماید
از راه کوتاہتر اجرا کرده میشود.


۱۷۳

۳ - غنډ و لوا
۲۶۷ - افسران غنډ و لوا ، غنډ و لوا را
امر داده سوق و اداره میکنند .
۲۶۸ - در داخل غنډ ، کندکها ، بریک
و یا بر متعدد خطها ترتیب کرده میشوند . و در داخل
لوا غنډ ها ، جفا جدار و یا خطه ار و عند اللزوم
در محلهای متفرق . جمعیت جمعیت ، ترتیب
کرده میشوند .
نظامیکه جزو تامها خواهند گرفت و مواقعیکه
جزو تامهای مذکور به همدیگر در انمواقع خواهند
بود و فاصله و مسافه ها و محلهای افسران ، نظر
بوضعیت و مقصد و نیز نظر بحال اراضی و محل
موجود تعیین کرده میشود .
۲۶۹ - هر گاه لازم نباشد که تأثیر
دشمن و اراضی ، به نظر اعتبار آورده شود
کندکها قاعده در نظام نزدی قطار بوده بفاصله


نظام استاده شدن سلامی غند برای منصبداران عظم و یا برای قوت لازم صحیفه
(۱۷۳) (شکل ۳)
مواقع منصبداران داخل کندک مثل کپطانها و صوبه دارها که بداخل تولی خود ستاد
میشوند بقرار (شکل ۱) که نظام یک تولی میباشد عمل نمایند. نظر باحوال
منصبداران کلان انتظام آنرا تغییر و تبدیل کرده میتوانند.


نظام پرسیت غند بداخل کندکها - انتظام و موضع دیگر
منصبداران کلان و خرد مثلیکه در (شکل 9) نظام پرسیت غند از
تولی قطارها تنظیم شده انتظام کرده میشود. صحيفه (172)
(شکل 9)

موسیقہ غند

موسیقه
کندکها
تولی 1
تولی 2
تولی 3
تولی 4

1
2
3
4
۳۰

2
1
2
3
4

3
1
2
3
4

4
1
2
3
4


۱۷۴

و مسافه ۳۰۰ کام باستقامت یکدیگر میباشند .
و یا بدینگونه ترتیب مییابند که کندکهای پسینه باستقامت
فاصله ناجی کندکهای پیشینه باشند .
افسران غند (۲۰) کام در پیشروی وسط
غند و افسر لوا (۵۰) کام در پیشروی وسط لوامی ایستند.
۲۷۰ - حرکات غند و لوا ئیکه در مجتمع نظام
اند. بدینگونه اجرا مییابند که جزؤ تا مها در هر نوع
نظام اجتماع ، بحرکات یکدیگر مانع نشوند و مواقع
شان ، نظر به همدیگر، محافظه نموده شود و از اراضی،
ماهرانه استفاده کرده شود.
در حین لزوم ، یک کندک، ارتباط، تعیین گردد
میشود .
۲۷۱ - خواه اتساع غند و لوا و خواه اجرای حرکات
شان در حالیکه اتساع کرده باشند و تکرار، جمع شدن آن ،
بقرار قاعده هائیکه درباره کندک ، ذکر یافت میباشد .
برای حرکات غند و لوائیکه اتساع کرده باشند اکثراً میباید که
بهر یکی از جزوه تامها علیحده علیحده نقاط استقامت قطار، تعیین کرده شود .


۱۷۵

قسم ثانی
نظام معاینه و پریت
بیرق گرفتن و پس بجای خود بردن، رسم تعظیمها،
طنبورچیان، طرمچیان موزقه یعنی باجه

۱- نظام معاینه و پریتھا
قواعد عمومیه

۲۷۲ - در نظامهای معاینه و در پرتها، خط
و فاصله، دائماً از طرف راست است . کل غجرگها
یک قطار، بیک استقامت میباشد.
۲۷۳ - در نظامهای معاینه و در پرتها
هر گاه از یک کندک دو و یا زیاده تر تولی، موجود
باشد امر وحکم، به افسر کندک عائد میباشد.


۱۷۶
هر گاه موجود تولیها، از کندکهای مختلف باشند امر
و حکم بقدیم ترین افسران همین کندکها عائد میباشد.
در خصوص امر و حکم، قطعات بزرگتر نیز، به
مآل و مضمون همین قاعده، رعایت کرده میشود.
قطعات جسمیه و صنوف مختلفه، نظر بایجاب
ولزو م، یک دنبال دیگر (خطدار) ترتیب کرد
یشوند . و کیفیت حکم، بصورت مخصوص، تنظیم
کرده میشود.
۲۷۴ - طرز حرکت افسر یک قطعه مستقل
مانند حرکت افسر یک غند میباشد.
۲۷۰ - در نظامهای معاینه و در پریتها
افسر اینکه در داخل قطعه اند و یا حکم سید بندکرچ
میکنند.
۲۷۶ - آن ذوات سائره، که رأساً
ما فوق قطعه که معاینه و پریت را اجرا میدارد بود
حاضر باشند در نظام معاینه، نظر به سمت
آمدن ذاتیکه معاینه را اجرا میکند بجناح راست


۱۷۷

و یا بجناح چپ قطعه مذکور استاده کوچ نمیکنند؛
و بطرف خارجی ذات مشار الیه، نظر برتبه و قدم
شان مرتب بوده بدر ازی کل جبهه، به همان ذات،
رفاقت میکنند .

در پریت، ذوات مشار وموما الیهم ، بی
معیت خود، یک گام بطرف راست استقامت
رفتار، به قطعه، رفاقت میکنند . بدینموجب :
که قدمدار ترین شان بمحاذی صف اول طنبورچی
وطرمچیان ، و باقیماندهٔ شان نظر بر تبه وقدم خودها
یک عقب دیگر حرکت میکنند .
و بذاتیکه برای وی رسم تعظیم نموده میشود
بدرست سلام کرده و از پس پشت او گشته بطرف
راست وی می ایستند .

افسریک فرقه، هر گاه قطعاتش یعنی فرقهٔ
خودش بداخل خطیکه به آن حکم میدهد نباشد
افسر مشار الیه، به پریت فرقه خودش نیز، بقرار
فوق رفاقت میکند .


۱۷۸
۲۷۷ - یاوران و ارکان معیت منصبداران
کلان ( افسران لوا و قطعات بزرگتر ) که در معاینه
حاضراند، ذاتیکه برای وی رسم تعظیم کرده میشود،
هرگاه از طرف راست ، بمعاینه آغاز کند ایشان
بجناح راست در پس پشت افسرانیکه بمعیتش
میباشند می ایستند. و از طرف راست بچپ
بدررازی جبهه، به افسران خود رفاقت میکنند.
(حالیکه در فقرۀ :(۲۹۳)مذکور است مستثنا میباشد).
و هرگاه از جناح چپ، بمعاینه، شروع نماید
افسران موما الیهم بجناح چپ نمیروند. بلکه بجاهای
خود که در جناح راست است میمانند.
۲۷۸ - افسرانیکه خاص برای تماشای معاینه
آمده باشند ایشان بجناح راست و بطرف
راست ذواتیکه رؤساء فوق قطعه اند نظر بمنصب
و موجود شان یک چند صف تشکیل نموده می ایستند.
افسران موما الیهم درین اثنا، بمعیت ذاتیکه
برای وی رسم تعظیم کرده میشود التحاق کرده میتوانند.


۱۷۹
(فقره ۲۹۳) مستثناست.
۲۷۹ - هرگاه ذاتیکه برای وی رسم تعظیم
کرده خواهد شد پیاده باشد خواه در اثنای معاینه
و خواه در اثنای پرسیت باید که کل افسران سوار
نیز از اسپ فرود آمده پیاده شوند .
۲۸۰ - در نظام معاینه ، قطعات بقرار
فاصله های زیر مرتب میباشند :
کندک -- ۲۰ -- کام
غند -- ۴۰ -- 〃
لوا -- ۵۰ -- 〃
فرقه -- ۶۰ -- 〃
اردو -- ۹۰ -- 〃
هر گاه محل ، مساعد نباشد جائز است که
همین فاصله ها بدین درجه ، تنقیص کرده شوند که
افسران قطعه وطرمچیان و طنبورچیان و باجه نوازها
جای شوند .
۲۸۱ - در حین تقرب ذاتیکه برای وی ،


۱۸۰
ایفای رسم تعظیم کرده میشود افسر ، برای اینکه
کل قطعات ، وضعیت سلام بگیرند حکم میدهد ،
وبعده نظر بسمت آمدن ذات محترم ، افسر موما
الیه به وزر راست و یا به وزر چپ رفته رپوٹ
(یعنی تعداد) موجود را تقدیم مینماید .
هرگاه افسر ، سوار باشد برای تقدیم نمودن
رپوٹ مذکور دست راست خود را به بند کریچ
در آورده کریچ را ، بحال خود آویزان میگذارد.
در نظام معاینه ، افسر ، کریچ خود را بوضعیت
سلام گرفته و در میان ذواتیکه در فقره (۲۶۷)
مذکوراند نظر بتقدم ومنصب خود به صف، داخل
شده بدانیکه معاینه را اجرا میدارد بدرازی
جبهه ، رفاقت میکند ، بعده به پیشروی جبهه برآمده
واشارت داده موزیکها (ظرمچیان و طنبورچیان)
اسکات میکند .
۲۸۲ ـ ذاتیکه برای وی ایفای رسم تعظیم
کرده میشود و و یا در (افسران بمقامات ـ شاخصا)


۱۸۱
اقامه کرده استقامت رفتار را تعیین مینماید.
۲۸۳ - افسر، در پریت، بحذای شاخص
اول، (افسر استقامت) با کرمچ، سلام میدهد
و نیز کل افسران کلان که در پیشروی جبهه میگذرند
وحتی افسران تولی، که هرگاه در پیشروی جبهه
بوده باشند ایشان نیز، در حذای شاخص اول
با کریچ، سلام میدهند.
۲۸۴ - افسر، تا بحذای شاخص دوم،
بوضعیت سلام - هرگاه سوار باشد - بعادة
میرود، بعده ازینجا - هرگاه سوار باشد
بچهار نعل - بطرف راست برآمده اندکی پس
پشت راست ذاتیکه برای وی ایفای رسم
تعظیم کرده میشود می ایستد. و تا که پریت، ختام
یابد کریچ را در وضعیت سلام گرفته درینجا میماند.
شکل
افسر غند و یا قطعه کلانتر از غند، که در پریت
حکم میدهند (افسر یکقطعه مستقل تیر) بقرار فوق،


۱۸۲

بطرف راست برآمده بطرف راست ذاتیکه
برای وی ایفای رسم تعظیم کرده میشود نظر بمنصب
و قدم شان اخذ موقع میکنند. حالیکه در فقره
(۲۹۳) بیان شده است مستثنا است.
یاور و افسران معیت امرا ئیکه بقرار فوق.
بطرف راست بر می آیند تا که از حذای شاخص
دوم بگذرند رو بر و میروند . آن افسران بلوک
که در وزر راست میباشند (بیرقدار و یا خود
افسران وزر راست) باستقامت شاخصها ترتیب
میشوند. و ایشان در پریت تماماً باستقامت
رفتاریکه بشاخصها ارائه کرده شده است میروند.
۲۸۰ - در پریتہا قطعات حد و غبرک را
بنظر مطالعه نه آورده بقرار مسافه های ذیل یکدیگر
را تعقیب میدارند :
بلوکها و تولیہا - ۲۲ کام
کندکها - ۴۰ "
غندها - ۸۰ "


۱۸۲

قطارهای غند - ۱۰۰ "
لوای - ۱۰۰ "
فرقه - ۱۲۰ "
اردوی - ۱۵۰ "
گندگهای پسینه ، بحال نزدی قطار بوده
به حکم افسر خود تا به مبدأ حرکت ، پیش میروند
شکل
۲۸۶ - کل آن ضابطان و ضابطان
استقامت که در رهگذر اند به علم و عقابهایکه
میگذرند بدست سلام میدهند . شکل ( )

نظام معاینه
۲۸۷ - تولی ، بصورتیکه بلوکها از طرف
راست به ترتیب اصلی بوده باشند ، بنظام
لیک میباشد .
۲۸۸ - کندک ، هر گاه بدیگر نظام ، بودنش


۱۸۴
امر نشده باشد بقرار شکل بنظام لیک
میباشد.
هرگاه معاینه ، از طرف چپ اجرا یا بد
توله ، افسران کلان و یاور کندک ، باز
بطرف راست بجاهای خود میمانند. در حکم :
معاینه نظام - لس ! افسران تولی و
یاور کندک و طرمچیان و طنبورچیان و باجه
محلهای اصلی خود را میگیرند
۲۸۸ - کندکها ، در داخل غند ، یا بنظام
لیک و یا نزدی قطار بوده پهلو به پهلو میباشند.
در حال دوم ، مسافه های بلوکها و تولیها ، تا بپنج
پنج گام تنقیص کرده میشود .
هر گاه معاینه ، از طرف چپ ، اجرا یا بد
تنها افسر غند ، بوزرچپ میرود.
ذاتیکه برای وی ایفای رسم تعظیم کرده
شد و بمجر دیکه از پیشروی یک کندک گذشته
به وزر کندک متعاقب رسید افسر کندک ماتقدم


١٨٥

به پیشروی جبهه برآمده بطرمچیان وطنبورچیان (به باجه) اشارت اسکات میدهد. و بعده کندک خود را، اوژاپک گردانیده محلی که برای پریت مقرر است میبرد .
۲۸۹ - غندها ، در داخل لوا، بصورتیکه کندکهای شان بنظام لیک و یا نزدی قطار بوده باشند پهلو به پهلو میباشند.
ذاتیکه برای وی، ایفای رسم تعظیم کرده میشود بمجرد رسیدنش به وزر راست یا چپ نظام معاینه، بدون غند نخستین، افسران دیگر غندها به غندهای خود، اوژاپک میکنند. و درحین تقرب ذات محترم، به غندهای خود، دوباره سلام کی میکنند.

پریت

۲۹۰ - پریت، به جبهه های تولی، و یا تولی قطارها اجرا کرده میشود.


پریت غند از تولی قطار های مخمصه (۱۰۰) نفره (۲۹)
شکل
نایب سالار صاحب
هئیت معیت
جنرال
یاور جنرال
شاخص دوم
شاخص دوم
برگد
قایمقام
علم
بایق تعلیم
حواله دار طر مخیان
طرمچیها و طنبور چیان
موسیقه
فاصل اول
جمعه دار موسیقه
فاصله ۲۶ قدم برای عرض و طولات
چهار قطار شد می باشد
شاخص اول
موسیقه
کرنیل
نایب کرنیل با کمیدان
نایب کمیدان
ساجن
ک تولی ۱ ک
کندک اول
ک تولی ۲ ک
بیرق
ک تولی ۳ ک
کندک
باقی کندکها و تولیها بهمین ترتیب استاده میشوند افسران کندک و تولیهای دو و سه مثل کندک
دوم
اول بمواقع خود استاده میشوند.


[BLANK PAGE]


نظام پریت یک لوا بداخل غند تا بخطهای تولی
صحیفه (۱۸۶) فقره (۲۹۳۰۲۹۰)
(شکل ۱۱)

سپه سالار
دارکان حرب
نایب سالار
د یاوران
جرنیل یا در جرنیل
ارکان حرب غند
نایب کرنل کندک کپتان
علم غند
برکد و قامقام
غند اول
علم غند اول
کپتانهای غند
اول
برکد غند دویم

مبدأ حرکت

در نظام صحابه از یک تولی موجوده باشه افسر کندک نایب کرنل کپتان بجانب راست حربیان و شیپورچیان میباشند صحیفه (۱۸۴)
فقره (۲۹۰ : ۲۸۷)

تولی اول

۱
۲
۳
۴
۵
۶
۷
۸

مبدأ حرکت


۱۸۶
برای پریت، حکم را افسر کندک (هرگاه
تنها یک تولی باشد افسر تولی) میدهد.
در حکم: پریت دپاره! تولی قطار نظام
- نی! محلهائیکه در شکل ارائه کرده
شده است گرفته میشود.
برای پریت، به جبهه های تولی، افسران
تولی ۶ کام دور، به پیشروی وسط صف اول
تولی خود میروند. صوبه دار باشی وزر بلوک
خود میروند.
در حکم: پشه پر زای! تولی دکندک)-
زاو! طرمچیان وطنبور چیان وباجه خانه، رفتن
آغاز میکنند، تا که اینها ۲۰ کام مسافه، دور
شوند تولی (کندک) مذکور پشه پر زای میکند.
بعده افسر بلوک (افسر تولی) به قطعهٔ خود حکم:
اورند - زاو! میدهد.
۲۹۱ - در پریت، عسکر، بسوی ذاتیکه
برای وی ایفای رسم تعظیم کرده میشود آزادانه


۱۸۷
دیده میروند . اما افسرانیکه باستقامت شاخه
میروند و تیر بیر قداران و خورد افسران ، رو
بروی می بینند .
بعض ترتیبات خصوصیه در با نظام
معاینه و پرتها که بحضور شهریاری
اجرا کرده میشود
۲۹۲ - درین معاینه و پرتها ، عموماً برجه پک
کرده میشود .
تنها افسرانیکه به صنف پیاده منسوبند و افسران
صنوف سائره که به تنسیب نظارت حربیه ، متو
ملحق اند در جبهه بوده میتوانند .
و در صف خورد افسران ، تنها خورد افسران
و لمشهران ، مساواتاً منقسم بوده در صف مذکور
استاده میتوانند .
در نظام معاینه ، کافه قطعات ، در دفعه اول


۱۸۸
عموماً سلام کی میکنند. بعده لوا، در وضعیت
سلام مانده دیگر لواها، پشپک میکنند. و متعاقباً
هر وقت که برای شان، نوبت رسید تا نیا لوا
لوا سلام کی میکنند. در سلام نخستین، با سجه، سه
دفعه، هوای سلام را زده در عقب هر یکی،
از طرف عموم، دعای: [عمر د ډیرشه پادشاه!]
تکرار کرده میشود. و در نهایت هر دعا، بدست
راست، سلام تیز، گرفته میشود. اما افسرانیکه
کیریچ کشیده اند بدست سلام نمیگیرند. در نظام
معاینه ئیکه به عقب آن مانوره های کلان که در حضور
ذات شوکت سمات حضرت پادشاهی اجرا
مییابند گرفته خواهد شد بتقرب ذات شهر یاری،
باجه خانهای غندها، به ترتیب همان هوای سنگینیکه
میزدند آنرا قطع نموده به هوای ملی شروع میکنند.
در اثنای مرور شاهانه، از پیشروی جبهه، تنها افسران
لوا و افسرانیکه بمنصب کلان تر اند افسران
اجنبی که مدعواً حاضر اند همرکاب همایون میروند.


۱۸۹

افسران غند (افسران قطعات مستقل) در اثنای
پریت، بعد از گذشتن شان از شاخص دوم،
بطرف راست، برآمده به پس پشت چپ ذات
شوکت سمات حضرت پادشاهی رفته می‌ایستند.
در اثنای مرور قطعات، اسماء کافه افسرانیکه
میگذرند (تا به افسر تولی) بدون انتظار سؤال
عرض و بیان میکنند.
هرگاه افسر غند دران، وافزانچی تلخی افسران
در وضعیت معاینه باشند، لی یاور، بطرف است
چپ افسرانیکه نقطهء حکم میدهد ایستاده کرج
های خود را میکشند.
در همین پریت، افسران غند و سائره در
پیشروی اعزازی ملعتی مذکور و این نیز، در پیشروی فسیلیکه
نقطه حکم میدهد بوده در حذای شاخص دوم،
از قطار بر می‌آیند.
هرگاه، ملعق افسر اعزازی، افسریکه بنقطه حکم میدهد
مقدم باشد در نظام معاینه بچپ یا به راست


۱۹۰

افسر مذکور می ایستد . و در پریت ، یک و نیم
کام دور ، به پس پشت چپ وی میباشد .
آن استقامت رفتار که برای پریت، امر
شده بود ، هرگاه از سبب باد، تبدیل آن
لازم باشد درین باب به تحصیل اراده سنیه
تشبث کرده میشود .

۲ - علم و عقاب گرفتن و یا بمحل خود بردن

۲۹۳ - برای گرفتن علم ، از جائیکه در انجا
محفوظ است یک تولی کامل ، با کل افسران او
و طنبورچی و طرنجیان کندک و باجه کندک ، مامور
کرده میشود. (به فقره اخیره فقره - ۲۹۰ مرجعت
کرده شود) .
افسر ، سقیله متر تولی و علمدار و یک حوالدار
به محلیکه در آنجا علم محفوظ است رفته به تولی ، انتظار
میکنند .


۱۹۱
وقتیکه تولی بمحلیکه در آنجا علم میباشد رسید
به پیش روی ہمانمحل بشرطیکه جبهه به بنا متوجه باشد
و هر گاه ممکن با شد دلکی و زرر است تولی ، رو
بروی مدخل آید تولی بنظام لیک استاده
میشود باجه خانه به وزر راست تولی می ایستد.
بمجردیکه تولی ، وضعیت مذکور را گرفت ، بشرطیکه
صوبه دار ، پیش ، و حواله دار ، پس،باشد
علم ، از بنا بر آورده میشود .
افسر تولی حکم سلام میدهد . و با جه یک هوای
سلام را ، ترنم میکند . بعده با شارت افسر
تولی ، باجه را قطع نموده علم بر دار با محافظان
علم ، به پیش روی وزر راست تولی آمده می ایستد.
صو به داریکه بر فاقت علم بود به چپ علم و نیز
یکصو به دار دیگر که در قدم ، به صو به دار مومیالیه
نز دیکتر ست بطرف راست علم میرود . و
حواله داریکه برفاقت علم بود ، از وزر راست
تولی برگشته بجای خو د میرود . بعد ازین ،تولی ،


۱۹۲

برای عودت، حرکت میکنند. برای عودت،
در حین لزوم، حکم: شیشه دلکی قطار ــ زاو !
شی دلکی ــ کین چرخ ! داده میتوان شد.
طرمچیان و طنبور چیان و باجه، از طرف راست،
مثل دلکی، کین چرخ نموده، بی زدن باجه،
به پیش روی جبهه تولی می آیند. و بشرطیکه
پیش روی دلکی و زرراست، خالی باشد می ایستند.
در حکم: تولی ــ زاو ! طنبور چیان و طرمچیان،
به زدن شروع نموده حرکت میکنند. باجه، علم،
دلکیها، تولی، از وزر راست اغاز نموده بقطار،
التحاق میکنند. علم، وصوبه دار و حواله دار رفقا،
به پیش روی دلکی راست بوده بعقب باجه میروند.
و در عقب اینها، تولی، حرکت میکند. افسر
تولی و هیچ کس به پیش روی علم نمیتواند رفت.
برای آوردن عقاب یک بلوک همراه
صوبه دار قده دار ترین شان بدون از باجه
نواز ها رفته و عقاب را بقسم علم آورده به کندک


۱۹۳

التحاق میدهد .
در حینیکه علم و یا عقاب به کندک و یا به غند
خود، تقرب کرده، ز طرف عموم عسکر در بارۀ
وی، رسم سلام ایفا کرده میشود.
تولی و یا بلوکیکه بگر فتن علم و (عقاب)، مأمور
است در اثنا ئیکه برای التحاق به کندک و یا غند
خود و یا برای اعادۀ علم و (عقاب) بمحل خود
در حرکت باشد تنہابذات حضرت اقدس شهریاری
ایفای رسم تعظیم مینماید . درین اثنا، علم وعقاب
مائلاً گرفته میشود.
۲۹۴ – علم و عقاب، بقرار بیان فوق
بمحل خود ایصال کرده میشود . وقتیکه تولی و بلوک
بمحلیکه علم و یا عقاب در آنجا خواهد بود رسیده
بنظام لیک درآمده علم بر دار و یا عقاب بر دار
به پیش روی و زر راست بر می آید. درین هنگام
افسر تولی، برای تعظیم، حکم سلام میدهد. در
حکم : دقت ! صو به دار بیقدمترین، پیشیری


۱۹۴
علم و یا عقاب و محافظ ، حواله دار به پس پشت
آن میرود. و دیگر صوبه دار نیز ، در تولی بجای
خود میرود . بمجرد گرفتن سلام ، صوبه دار بیقدمتر
(خواه موما الیه و خواه علم دار و محافظ ، حواله دار
سلام میگیرند) حکم : بیرقدار - را و ! داد
علم و یا عقاب را علم دار ، و یا عقابدار بداخل
بنا ، در می آرد . باجه نیز ، یک هوای مناسب
میزند .
و قتیکه علم و یا (عقاب) به بنا داخل شد
افسر تولی و یا بلوک به باجه اشارت اسکات داده
بی انتظار عودت صوبه دار و علمدار و عقابدار و محافظ ،
حواله دار ، تولی خود را میبرد .
۲۹۰ - هرگاه قطعات عسکریه ، رأساً
در پیش روی بنای علم و یا عقاب بسیار نزدیک آن
ترتیب شده باشند درین هنگام به تعیین تولی و بلوک
علم و عقاب ، حاجت نمیباشد . صوبه داران و
علم داران و محافظ ، حواله داران در وقت


۱۹۰

معین، از بنا برآمده از راه کوتاهتر در قطعه ها
بجایهای خود داخل میشوند . درین اثنا قطعات
عسکریه ، ایفای سلام میکنند .
۲۹۶ - در احوال آینده برای گرفتن
علم و یا عقاب و یا برای اعاده نمودن آن بجای
خود، بدون علم داران ومحافظ ، وحواله داران
تنها بیک صوبه دار و یک دلگی اکتفا کرده میشود .
۱ - هر گاه یک رفتار در از اجرا کرده شود
و یا از چنین رفتار ، عودت نموده شده باشد .
۲ - هرگاه تولی علم : برای عزیمت وعودت ،
بقطع مسافه دراز ، مجبور باشد .
۳ - رسم تعظیم

۲۹۷ - رسم تعظیم ، مخصوص یک نشانه
اطاعت ، حرمت و اخوت عساکر است . اجرای
رسم تعظیم ، از طرف مادون به مافوقان ، مطلق


196
شرط نیست که خاص در اثنایئکه ایشان رو برو
بیایند اجرا کرده شود. بلکه در حالیکه ما فوق نه بینید
و یا مادون از پس پشت ما فوق بگذرد درین اثنا نیز
باید که اجرا نمو د شود. بناءً علیه ایفای رسم تعظیم
ما فوقان (از هر صنف که با شد) فریضه ذمت
هر کسی که به سلک عسکری منسوب است رسم تعظیم
خواه روز خواه شب در هر حال و هر موقع
اجرا کرده میشود مگر در اثنای استراحت تا که از طرف
ما فوق در اثنا یک خطاب واقع نشود اجرای
آن لازم ندارد. رسم تعظیم منفرداً و یا قطعهً
برای علم و (عقاب) و علی العموم برای ما فوقان
و نیز برای مأمورین علمیه و ملکیه که بلباس رسمی باشند
و یا حسب المأموریه بر فاقت و ائمه عسکر باشند
اجرا کرده میشود
قطعا تیکه از جانب حواله داران و یا نائگان
سوق کرده میشوند بکل افسران ایفای رسم تعظیم
میکنند.


۱۹۷

هرگاه قطعه، از طرف صوبه دار و سلمشر و کندک ،
سوق کرده شود بمنصدار انکه یکدرجه و یا زیاده تر
مافوق اند ایفای رسم تعظیم کرده میشود.
در داخل کندک و قطعاتیکه از کندک بزرگتر
اند رسم تعظیم ، با امر افسر، باز تولی تولی، اجرا
کرده میشود . در حین لزوم، سلمشرها با فسران
بلوک، اشارت کرده و یا پیشتر، قرار داده
رسم تعظیم را بلوک بلوک اجرا کرده میتوانند.
قطعات، برای محل محافظین و برای همدیگر
نیز، رسم تعظیم، اجرا میکنند. برای رسم تعظیم
درباره همدیگر قطعه که استاده باشد وضعیت
تیارسی میگیرد. و قطعه رونده بسوی قطعه که
استاده است می بیند. هرگاه هر دو قطعه،
در رفتار باشند بسوی همدیگر می بینند.
نفر منفرد غیر مسلح، رسم تعظیم را بدینموجب
اجرا میدارد: یا استاده و جبهه گرفته بدست،
سلام میدهد و یا سلام داده میگذرد و یا در جائیکه


۱۹۸
استاده است بسوی مافوق، کشته بدست، سلام میکند.
در هر نوع رسم تعظیم، بسوی مافوق، احتراماً راه دیده میشود. و عند اللزوم، برای مافوق راه نیز داده میشود.
در رسم تعظیمها، مادون، شش گام پیشتر، برای مافوق بدست، سلام میدهد و بعد از انکه از حذای مافوق، سه گام گذشته شود سر خود را رو برو میگرداند، صورت اجرا، کوتاه و جدی باید بود. بدست، ایفا رسم تعظیم، بدینگونه اجرا کرده میشود.
پنجه راست، بصورتیکه انگشتان، با هم خفیف، متصل باشند و قسم اعلی و اسفل دست راست، بحال طبیعی و آزادانه باشد برداشته سریعاً به بالای ابروی راست، برده میشود. و درینجا بقدر سه گام، توقف نموده بعده فرود آورده میشود.


۱۹۹

در اثنای رسم تعظیم ، حرف زدن و دست
چپ را بدرون جیب ماندن وخندیدن واصلا
به صورت اجرای همین وظیفهٔ حسنه ، اهمیت
ندادن ، منافی تربیه است .
هرگاه بیک ما فوق ، در زمان معین ، چند
بار ، تصادف واقع شود در هر دفعه تصادف ،
باید که مجدداً ایفای رسم تعظیم کرده شود .
استاده جبهه گرفتن – در بارهٔ ذات
شوکت سمات حضرت شهریاری و ارکان خاندان
همایون و علم ویا ( عقاب ) ، استاده جبهه گرفته
بدست ، ایفای رسم تعظیم کرده میشود ، بدینگونه :
لااقل ، ده گام پیشتر در گام آخر ، پای پسینه
به پهلوی پیشینه آورده درین اثنا بر پنجهٔ پای پیشینه
۹۰ درجه گشته یعنی بطرفیکه تشریف همایون ،
واقع میشود جبهه گرفته ؛ در وضعیت اساس ، ایستاد
بدست ، سلام گرفته میشود . بشرطیکه روی گردانید
با شد به نظر ، تعقیب کرده میشود . و در وقوع


٢٠٠

التفات شهریاری فی الفور یک سلام دیگر نیز کرد
و یک مدت دیگر نیز در وضعیت مذکور استاده
عسکرانه دیده میشود .
هرگاه راه نامقاطع باشند از مسافه مناسب
استاده بدست . ایفای رسم تعظیم کرده میشود.
درباره علم و عقاب : شش گام پیشتر،
بقرار فوق استاده ایفای رسم تعظیم کرده میشود.
و تا که سه گام گذشته شود در وضعیت مذکور
بوده بشرطیکه روی نیز، گردانیده شود دیده
میشود .
سلام داده گذشتن ، عسکریکه با فوق ،
تصادف میکند شش گام پیشتر، وضعیت گرفته
و روی خود را گردانیده و احتراما کارانه
دیده ایفای رسم تعظیم میکند ( مگر بشرطیکه سلام،
قبل از گذشتن مافوق ، ختام یابد ) : درین اثنا
دست چپ ، ثابت میباشد . و تا که ما فوق ،
سه گام بگذرد بسوی او ، روی گردانیده بنظر،


۲۰۱

تعقیب کرده میشود .
هرگاه مافوق ، از دنبال ، سریعتر آمده بمادون
رسید در اثنانیکه از خدای مادون بگذرد فی
الفور وضعیت گرفته ایفای رسم تعظیم کرده میشود.
در عکس حال نیز همچنان است .
هرگاه مادون به الابه سوار باشد درین
هنگام نشسته یعنی بقیام ، وضعیت گرفته و اگر
مادون مذکور اسپ سوار باشد اسپ را
بعادةً (یعنی بقدم) آورده بدست ، ایفای
رسم تعظیم میکند .
نفریکه بدست راستش چیزی باشد آن
چیز را بدست چپ داده بدست راست ،
ایفای رسم تعظیم میکند .
هرگاه در هر دو دست ، اشیا با شد
درین هنگام تنها از حرکت سلام بدست ، صرف
نظر نموده باقی حرکات و اوضاع بقرار سابق
میباشد .


۲۰۲
هرگاه یک چند نفر ، یکجا باشند هرکدام
شان ، علیحده علیحده ، بدست ، سلام میکنند.
استاده سلام دادن ـ هرگاه نفر،
استاده باشد و مافوق بگذرد نفر، وضعیت
اساس گرفته بسوی مافوق میگردد و بدست ،
سلام میدهد . و هرگاه عسکر نشسته باشد و
مافوق بگذرد شش کام پیشتر برخاسته وضعیت
گرفته بقرار قاعده ، سلام میکند .
۲۹۸ ـ نفر منفرد مسلح ـ نفر منفرد مسلح ،
دربارهٔ ذات شوکت سمات حضرت پادشاهی ،
دائماً بوضعیت سلام کی ، ایفای رسم تعظیم میکند.
( وبدست راست نیز ، سلام میکند ).
دربارهٔ علم و یا ( عقاب ) و علی العموم،
دربارهٔ مافوقان ، در استادگی ، نفر، وضعیت
اساس را گرفته و روی خود را بگردانیده به
نظرش ، استقبال و تعقیب میکند . و در اثنای
رفتار ، بوضعیت اوتراپک بوده و دست


۲۰۳
راست را آزادانه حرکت داده عسکرانه دید
میگذرد . و اگر بدست راست ، چیزی با شد
دست مذکور ، ثابت گرفته میشود .
هرگاه تفنگ از بندش ، بشانه آویزان
با شد بقرار شکل وضعیت ، اخذ نموده و
ما فوق ، روی گردانیده و دستها را ثابت
گرفته گذشته میشود .
رسم تعظیم افسران بهدیگر ـ هر افسر هروقتیکه
بیک افسر یکه از خود قد مـدار تر با شد تصادف
کند بیاید که ایفای رسم تعظیم کند . و ما فوق نیز
بعین صورت ، بمقا بله مجبور است . در اثنای ایفای
رسم تعظیم به ما فوقان ، کریچ ، از چنگک
کشیده و بدست چپ ، عمو د اً گرفته میشود. و
هرگاه بالاپوش پوشیده با شد کیرچ از چنگک .
کشیده نمیشود .
رسم تعظیم افسران بهدیگر، غایت صمیمی
و اخوتکارانه باید بود . مع ما فیه ، به خیال ارائه


۲۰۴

نمودن صمیمیت و اخوت ، دهن را باز کردن و
دندانها را نمودن و بروی، غیر اختیاری یک وضع
خنده، دادن و سر را متعدد دفعه، پس و پیش
کردن، بسیار خنده آور و ثقیل و خنک میباشد.
و علی الخصوص، ایفای رسم تعظیم افسران با ذات
اقدس حضرت شهریاری و به شهزادگان جلیل العنوان
و بعلم و عقاب، طبیعی و عسکرانه باید بود زیرا که این
جالب نظر دقت هر کس است. صورت ایفائی رسم تعظیم بذار
حضرت پادشاهی و شهزادگان عظام و علم و عقاب
بقرار همان اصو لیکه برای نفر منفرد، مندرج بود میباشد.
هر گاه افسر، سوار بوده بذات اقدس حضرت
شهریاری تصادف کند اسپ خود را استاده
کرده وجهه خود را بطرف تشریف همایون توجیه نموده
و اگر زمان و محل، مساعد نباشد به عادتاً یعنی تقدم
گذشته ایفای رسم تعظیم میکند.
و هرگاه افسر، سوار بوده بیک ما فوق تصادف
کند اسپ خود را بعادتاً فزراً آورده ایفای رسم سلام میکند.


۲۰۵

۲۹۹ - قطعاتیکه در مجتمع نظامیه به حکم افسر خود، ایفای رسم تعظیم میکنند .
در استادگی : افسر ، از مسافه مناسب ، حکم :
تیار - سی ! شی خوا (گین خوا) - گور ! میدهد.
افراد، وضعیت اساس را گرفته بما فوق می بینند. و
خودش بوزریکه از انجا مافوق می آید رفته می ایستد و اگر
غیر مسلح باشد و یا کرنجدار بوده کریچ خود را نکشیده باشد
بدست، سلام میدهد. و هرگاه تفنگدار باشد مانند افراد عمل میکند.
هرگاه مافوق، از پیشروی قطعه میگذرد هر نفر تا آنکه
مافوق ، از مقابل خود نفر بقدر سه نفر بگذرد بروی و نظر ، مافوق
مومی الیه را تعقیب کرده بعده خود بخود رو برو می بیند.
در رفتار : حکم : شی خوا (گین خوا) - گور!
داده میشود . باید که تفنگها بشانه چپ باشد و دست
راست ، آزادانه حرکت کند .
هرگاه قطعه، غیر مسلح باشد و یا تفنگها ، بشانه آویزان
باشد در حین رسم تعظیم، دستها، ثابت میباشد .
و هر صف از حذای مافوق ، که گذشت خود بخود روبرو می بیند.


۲۰۶

افسر قطعه که از بلوک کمتر است، در اثنای رسم تعظیم به پهلوی نفر وزر میرود. افسر بلوک و قطعاتیکه از بلوک بزرگتر اند در پیشروی قطعه های خود میروند.
تعریفات فوق، برای داخل و جوار شهرها و کلان محلهای مسکون و مواقع عسکریه مخصوص میباشند؛ در خارج اینها یعنی در ده ها و در راه های خارج شهرها . . . والخ نفر منفردیکه با فوق یتصادف میکند هم بقرار سابق، بدست، ایفای رسم تعظیم میکند و هم نزد مافوق رفته و وضعیت عسکریه را گرفته اسم خود را و غند و کندک و تولیکه بآنها منسوب است و نیز سبب بودنش در انجا عرض و بیان میکند. مثلا: (( ((صاحب! نامم احمد، از تولی چهارم کندک منبر نامت غند بیست و دوم میباشم؛ از فلان ده می آیم))
برای قطعات: مراسم مخصوصه اجرا کرده نمیشود؛ تنها آمر قطعه، نزد مافوق، رفته نام قسم بزرگتر که قطعه مذکور به او منسوب است و سبب بودن قطعه


۲۰۷

در آنجا عرض میکند. مثلا: «تولی اول کندک شصت
غند چهارم با سه صوبه دار و شش حواله دار و یک
صد و بیست و پنج نفر به تعلیمهای تطبیقات مشغول ست.»
هرگاه مافوق، استاده آرزو کند که قطار رفتار را
از نظر خود بگذراند از جانب هر نفر خود بخود روی
بمافوق گردانیده دیدن و آثار بی انتظامی و
ماندگی ننموده ، موجب شرف افسر و دلیل تربیه افراد است.
هرگاه از طرف مافوق ، به نفر منفرد ، خطاب؛
مثلا «مانده نباشی ... و الخ.» واقع شود نفرنیز
جوابا : «مثلا سلامت باشید صاحب ! ... الخ.» گفته
بجوابهای کوتاه ، مقابله میکند .
هرگاه بیک قطعه ، چنین خطاب ، واقع شود
کل افراد، یک زبان بآواز بلند مثلا : «عید شما مبارک
باد صاحب ! ... و الخ.» گفته جواب میدهند .


۲۰۸

قسم ثالث

محاربه
مدخل
۳۰۰ - قواعد و نظاماتی که در تعلیم نامه مندرج
اند، نظر باحوال بسیطۂ تعبیہ که در وقت جنگ واقع
میشود ترتیب شده است .
با اینهمه ، در محاربه این چنین احوال واقع میشود
که در خصوص آنها بیان قواعد عمومیه ممکن نمیباشد.
بنابران افسران در خصوص اتخاذ تدابیر لازمه موافقه
باید که تعلیم یافته باشند که بکمال سُرعت و بلا تردد
عمل نمایند .
۳۰۱ - خواه افسران و خواه افراد چپور منفرد،


۲۰۹

برای اینکه خود بخود کار بکنند باید که در هیئت عمومیه تعلیم
و تربیه غیرت بکار برده شود .
در مقابل یک قطعه عسکریه که اجرای تعلیم مینماید فرض
کردن یک خصم . که باحوال حربیه توفیق حرکت کند
مستلزم این است که تعلیمهای محار به بایجابات حقیقیه
احوال مقارن گردد .
لهذا اجرای تعلیمهای متقابل مابین قطعات عسکریه
موجب استفاده است .
(در خصوص قطعات مفروضه به نظامنامه خدمات سفریه
مراجعت کرده شود .)
۳۰۲ – برای اکمال احوال مخصوصه حرب که دران
حضر تصویر و نشاندادن انها غیر ممکن میباشد استخدام
حکمها ، در تعلیمهای جزوهای تام خرد برای اجرای تبلیغات
متوالیه در خصوص تاثیرات اسلحه ، استعداد استقلال
افسران خرد را زیاده میکند. وتعلیمها یک شکل موافق مقتضیات
حربیه میگیرد .
۳۰۳ – جریان تعلیمهای حضریه قسم محاربات حقیقیه بطول


۲۱۰
نمی کشد با وجود آن ، جریان تعلیمها بسرعت فوق العاده موجب
ظهور این چنین قضیه وقت حفر میکرد دکه موافق تقاضای حربیه
نباشد . بنابران در اثنای تعلیم لازم است که مدیر تعلیم
با حکمها در وقت ضرورت در باب تعطیل جریان تعلیمها
مداخله کنند .
۳۰۴ - هر گاه بوسائط غیر موافقه مقتضیات حربیه
یک میل و آرزو برای تأمین جریان تعلیمها بیک صورت
درست و بی کسر پیدا شود ، باید که از هر جهت بآرزوی
مذکور ممانعت کرده شود . در تعلیمها هر چند که عوارض و
مشکلات غیر مأموله سر زند استفاده نیز همان قدر عظیم میشود .
واهمیت کار کردن خود بخود بهمان نسبت ، معلوم و سزاوار
تحسین میگردد .
تعلیم اشکال معینه محاربه ممنوع است .
۳۰۵ - اجرای تعلیمها بصورتیکه موافق ایجابات
حربیه باشد ، بشرط اینکه از اراضی بخوبی استفاده کرده
شود ، وابسته است بحسن انتخاب نظاماتیکه اخذ نموده ،
میشود . درین باب رهبر حرکت عبارت است از تأمین


۲۱۱
تاثیر اعظم آتش خود ما و تنقیص تاثیر آتش دشمن.
۳۰۶ - عسکر پیاده باید که در هر نوع اراضی که قابل
مرور یک آدم قوی باشد بر محاربه مقتدر باشند و آن
در اثنایئکه حامل همه تجهیزات خود باشد از موانع مختلف
گذشته بتواند.
۳۰۷ - افسران قطعه در محاربه حقیقی از هر جا و در
هر وضعیت بدن که امر دادن لازم باشد تعلیم
نیز باید که از انجا و از ان وضعیت امر بدهند. همین
قاعده برای افسران سوار بعینه جاریست. مگر آن
مافوق که اداره تعلیمها را مینماید، ازین قاعده مستثنا
است و برای ایجابات تعلیم و تربیه درین باب به
افسران ماتحت مأذونیت داده میتواند.
۳۰۸ - قواعد اساسیه محاربه را باین صورت تعلیم
باید کرد که وضعیات حربیه ساده فرض کرده شود و
چیزیکه بیک صورت اساسدار تعلیم آن ضروری است
عبارت از محاربه آن قطعه است که جناحهای آن مستند
باشد. زیرا که اکثریه محاربه درین وضعیت واقع


۲۱۴

میشود و این نوع محاربه مستلزم اینحالت میشود که از اراضی
بیک صورت ماهرانه استفاده کرده شود.
۳۰۹ - هرگاه از سبب تنگی میدان تعلیم اجرای صفحات
محاربه مسلسلاً و متعاقباً ممکن نباشد، باید که تعلیم انها
جدا جدا کرده شود.
۳۱۰ - جزوهای تام خرد و کلانرا در شب نیز تعلیم
باید کرد. مقصد از همین تعلیمها تنها اجرای محاربه نیست.
بلکه مقصود اصلی این است که بکمال انتظام و سکون
و امنیت تامه وصول قطعات به نقاط معینه میسر گردد
اگرچه همین نقاط خارج راه ها باشند.
۳۱۱ - استعمال کلند و بیل را باید که پیشتر تعلیم یافته
باشند، هرگاه در جوار موقع عسکری این چنین جاها
که مساعد استعمال آلات مذکور باشد موجود نگردد،
درین باب در وقت اقامت قطعات در دسات
(برای اجرای تعلیمها بر اراضی) استفاده کامله کرده
شود.
برای اینکه در استحکامات صحرا که وضعیت حربیه


۲۱۳

مستلزم آن است یک ملکه تا مه تحصیل شود. باید که عملیات
لازمه اجرا نموده شود. اما اگر از سبب تقاضای وقت
حفر حفر و انشای استحکامات مذکور ممکن نباشد
باید که اقلاً ترتیبات تهیه اتخاذ و عملیات نشان داده
شود.

۳۱۲ - اعطای مسئله در وقت تفتیش، وظیفه
مافوق است. مافوق، بواسطه همین تفتیش مکتبات
تعبیه افراد را و خصوصاً مکتبات تعبیه افسران قطعه را
امتحان میکنند و باقتدار افسران خرد، در خصوص
حسن اداره آتش و مهارت و درایت افراد جوقه،
در آتش بی اداره قناعت میورزد.

۳۱۳ - در هر حال همه افسران باید که در باب
حسن اداره قوای بدنیه عسکر دقت بکار برند.
و چون مقصد اصلی این است که عسکر در هر نوع محرومیت
نیز عادی گردند و به مشاق عظیمه مقاومت کرده بتوانند.
بنابرین محافظه قوای بدنیه مدعای ذاتی نیست بلکه
برای اجراآت خارق العاده زنده بودن قوا


۲۱۴

بدنیه چاره و تدبیر مهمی است. در صرف قوای بدنیه
افراط نمودن امید موفقیت را تنقیص میدهد و هر گاه
بی لزوم و بیهوده برداشته میشود بموفقیت مستلزم
ضرر میگردد.

۳۱۴ - پیاده صنف اصلی است باطوپچیان شریک
بوده دشمن را میکوبد. و مقاومت و اپسین دشمن
را خود پیاده می شکند. محتمل اکثریه زحمات محاربه،
پیاده میباشد و اکثر تلفات از پیاده میشود لہٰذا شرف
و شأن بزرگترین نیز متوجه صنف پیاده میباشد.

۳۱۵ - میل تعرض و پیشدستی را که از لوازم صنف
پیاده میباشد، دائماً پرورش باید داد. فکر حمله
و انداختن نفس بر دشمن بهر وضع و قیمتیکه بدست بیاید در
همه افعال پیاده حاکم باید بود. چون صفت مذکور به
فضایل عالیه معنویه وابسته است لہٰذا تاسیس و تزئید
قوای معنویه از جمله وظایف تربیه حضریه میباشد.
عسکر پیاده که صاحب عزم متین و تعلیم و تربیه آن
مکمل بوده بیک صورت موافق نفس الامر سوق و اداره


۲۱۵
شده باشد، در احوال مشکله ، حتی در مقابل دشمنیکه
عدداً بر آن فائق است ، باحراز موفقیت عسکر مذکور
مطمئن باید بود .
۳۱۶ - افسر برای افراد معیت خود نمونه تشبه است.
مثلا : افسر چون خود را بر دشمن می اندازد عسکر را با خود
پیش میبرد . افسر قطعهٔ خود را در یک انضباط محکم آورده
بعد از زحمات عظیمه و تلفات کثیره تیر به ظفر میرساند.
افسر، باید که این چنین یک رهبر صادق باشد
که در کدورت و مسرت و همه محرومیت های عسکر خود
شریک باشد . زیرا که کسب امنیت تامه عسکر خاص
به همین صورت میسر میشود .
لازم است که افسر، در وقت حضر بواسطهٔ تربیهٔ
نفسيه ، برای همین وظایف عالیهٔ حربیهٔ خود را تقویه
و تهیه کامل نماید .
۳۱۷ - افسر خرد با افسر معاونت و در عین حالت
وکالت او را میکند . انضباط داخلی یک قطعه وابستهٔ
این امر است که افسران خرد شایان اعتماد و پابند وظیفه


۲۱۶

باشند.

۳۱۸ - افراد با وجود رفتار های با زحمت و محرومتیهای
بسیار باید که خواص شجاعت، شدت فعالیت،
سکون و اطمینان تام، عدم تردد را محفوظ دارند.
خواص استحقار نفس و استخفاف تهلکه که بواسطه
تعلیمهای ورزش و بر چه ازادیا ذمی پذیرد و ما
سوای اینها تحمل مشاق بدنیه و الفتیکه با نظامهای محاربه،
که اساسا بسیط میباشند، حاصل میشود لازم است
که افراد را در مقابل تاثیرات شدیده محاربه نیز
تاب آور مقاومت بکر داند. هر یکی از افراد خاصلة
رذیله پشت دادن بدشمن را از جمیع تهلکه های محاربه
بدتر و مضرتری بداند.

در زمان جوشش وخروش محاربه افرادیکه جرات
و متانت خود را از دست میدهند باید که متوجه افسر
خود باشند. اگر افسر باقی نماند، پس حرکات افسران
خرد و افراد جسور را مد نظر خود بدارند.

۳۱۹ - هر فرد، غیرت ورزد تا از قطعه خود جدا


۲۱۷
نشود . افرادیکه مجروح نبوده در عقب افراد دیگر
معطل باشند و افرادیکه بدون امر از میدان محاربه
مجروح را نقل میکنند یا بیک بهانه میدان محاربه را
ترک نمایند به سزای جُبن و بُزدلی محکوم میگردند .
۳۲۰ - افرادیکه از تولی خود جدا میشوند باید بقطعهٔ
قریب ترین پیوسته ، اطاعت افسرانی را که در انجا
حکم میکنند مانند اُمرای خود بر خود لازم گیرند . و همین
افراد باید که مجرد اختتام محاربه ، قطعهٔ خود را جستجو نموده
کیفیت غیاب خود را که کجا بودند؟ و چکونه وقت را
بصرف رسانیدند؟ اثبات کنند .
۳۲۱ - در اثنای محاربه هرگاه قطعات عسکر بیک
با دیگر مخلوط گردند . باید که فی الفور جزو نای نام جدید تشکیل
یافته اعاده و تاسیس انتظام نموده شود .
سوق و اداره
۳۲۲ - بیان قواعد قطعی و عمومی الاجرا برای سوق
و اداره ممکن نیست . افسر، در هر حال و هر وضعیت،


۲۱۸
طریق اداره محاربه را بیک صورت الیق ملاحظه و موازنه
کرده اجرای قرارهای خود را باید کرد. و تا وقتیکه علت
مانع موجود نگردد ازین قرارها تخلف نباید نمود.
۳۲۳- هرگاه قرار افسر بواسطه وضعیت حربیه وضعیت حربیۀ صریحاً
معین نگردد اجرای محاربه بیکی از صورتهای تعرض و
مدافعه و اشغال و غیر آن یا بیک استقامت دیگر فته
از محاربه مجانبت کردن، این همه تابع رأی افسر میباشد.
لازم است که افسر، امر و مقصود خود را واضحاً بیان
نماید. برای اینکه افسر جمیع آرزوهای خود را در ذهن مشین ذهن نشین
افسران ماتحت بنماید و آنها را متوجه و نگران آرزوی
خود بگرداند، لازم است که جمیع تدابیر و طرق لازمه را
بصرف رساند.
۳۲۴- چون وضع قاعدۀ معینه که در جمیع حالات
محاربه ممکن الاجرا باشد، امکان ندارد. بنابران
در تحریر اوامر محاربه تقاضای وقت را مدنظر داشته
از جمیع انواع نمونه اجتناب باید نمود. حسب تقاعد
در ابتدای کار، سرعت توجیه قطعات باستقامتهای


۲۱۹
مطلوب بذریعة امر شفاهی اہم و مقصود میباشد. وباقی
اوامر بعد از امر شفاهی اجرا میشود. و از طرف لوا،
یا از طرف قطعات عسکریه که ما فوق لوا میباشند،
اکثریه تحریراً داده میشود.
٣٢٥ - افسران کلان علاوه بر موادیکه امر دادن
در آنها مخصوص ایشان است، در مواد دیگر مداخله
نکنند. و از مداخله در فروع احتراز کرده انتخاب
و اتخاذ تدابیر اجراآت را بافسران ماتحت ترک
باید کرد.
اوامر و ترتیباتیکه از طرف افسران کلان داده
میشود اساساً با فسرانیکه یکدرجه ما تحت باشند اعطا
میشود.
با این همه در ضرورت حال و فقدان وقت و در
اثنائیکه افسران ماتحت، اجراآت غلط نموده، مقصد
محاربه را دوچار تهلکه سازند، از قاعدة مذکوره انحراف
ورزیده به افسران ماتحت تررأساً و بلا واسطه اعطای
اوامر جائز است. لکن در حینیکه این چنین مداخلات


۲۲۰
وقوع یابد ، برای افسرانیکه بآنها معلومات داده نشده بود فورا اطلاع باید داد .
۳۲۶ - حرکات استقلالیه افسران ماتحت تابع هر گونه خواهشات نفسیه نباید بود . فعالیت مستقله [ که داخل حدود لازمه باشد ] هر افسر ، موجب موفقیتهای عظیمه میگردد .
۳۲۷ - در اثنای رفتار هرگاه حصول تماس با دشمن محتمل باشد افسر باید که حتی الامکان در پیش از روی قاعده با اقسام قشونی پیشدار باید بود . لازم است که افسر عقب نقاط حاکم و نظاره دار از اسپ خود فرود آمده بذریعه دور بین کشفیات و ترصدات لازمه اجرا کند. بنا بران افسر تابع موقع معین نبوده قدمه قدمه پیشرفت باید کرد . با این همه برای سرعت وصول اطلاعات اتخاذ تدابیر باید نمود .
افسر ، بذریعه مشاهدات ذاتیه خود در باب احوال دشمن و قطعات مجاور و اراضی ، این چنین معلومات تحصیل میتواند کرد که معلوماتیکه باعانه نقشه و رپوتها و اطلاعات حاصل میشوند ، فائده آنها را نمی توانند داد . بنا بران


۲۲۱

افسر بواسطه معلومات ذاتیه خود تدابیر اولیه را بصورتیکه موافق مقصد باشد، اتخاذ کرده میتواند و از قراراتیکه در وقت لازم اجرا میکند، در مقابل دشمن تحصیل فوائد مخصوصه میتواند کرد و قطعات خود را از راه های پیچدار حرکت داده میتواند، و قرار های غیر موافقه افسران ماتحت را منع میتواند کرد. افسران قطعاتیکه برای آنها امر نخستین داده میشود، باید که پیشتر طلب کرده شوند.
۳۲۸ - در اثنای اجرای محاربه سر افسر در چنین موقع در عقب میماند که قطعات خود را بخوبی دیده تواند و موقع او بآسانی دریافته شود.
افسران قطعاتیکه در خط نخستین میباشند باید که اراضی پیش رو و دشمن را به بینند و نظر به سلسله مراتب با افسران مافوق قریب تر و افسران معیت خود حسن ارتباط را از دست ندهند. تبدیل موقع، چون بارتباط دائمی خلل میرساند. لهذا افسر، بی سبب تبدیل موقع نباید کرد. اگر افسر موقع خود را


۲۲۲
تبدیل کند، پس سانیدن اوامر و اطلاعاتی را که بموقع سابق
میرسد تامین باید کرد.
۳۲۹ - افسرانیکه پیش قدم میباشند، زیر آتش
مؤثر دشمن از اسپ فرود می آیند و از ستره تا ئیکه
از انجا اجرای نظاره مقتضیه ممکن باشد استفاده
میکنند.
افسران کلانیکه در عقب میباشند، با ارکان
معیت خود باید از نظر دشمن خود را مخفی دارند. وعلاوۀ
برین از اسپها تیر فرود می آیند.
۳۳۰ - تقسیم ارکان، بیک صورت معین،
توزیع و اعطای وظائف مختلفه بافسرانیکه درین ارکان
موجوداند، همیشه ترصد دشمن به تخصیص از نقاط حاکمه
ضروریست. بیرق مخصوص سر افسر، بشرط اینکه موقع
افسر را برای دشمن افشانکند، حتی الامکان باید
از طرف عسکر ما دیده شود. بودن بیرق مذکور نزدیگ
طریق اصلی رفتار اکثریه مناسب میباشد. و اطلاعات
وارده ازینجا بافسر رسانیده میشود.


۲۲۳
۳۳۱ - برای قرار دادن افسر ، اجرای استکشاف
احوال دشمن و اراضی شرط اول است . معلومات
مقتضیه صورت اجرای محاربه اکثریه تنها در اول دور
محاربه بدست آورده میشود .
۳۳۲ - استعمال مخابره برای سرعت تاسیس ارتباط
ما بین افسران کلان ، خیلی اہم و الزم میتواند شد.
پس مخابره باید ما بین افسران یا مابین معاونان آنها
اکثریه بالذات اجرا شود .
( در باب ارسال اوامر و اطلاعات به نظامنامه
خدمات سفریه مراجعت کرده شود .
۳۳۳ - نظر دقت همه افسران باید بمحافظه نظام
و انتظام و اجرای تاثیر متحد و اشتراک فعل و حرکت
معطوف باشد . افسران مافوق ، برای اینکه قطعه
خود را از دست ندهند . و افسران ما تحت نیز بعد
از ایفای وظایف مقرره باز برای التحاق به جزو تا
تام خود ، باید غیرت بکار برند . اگر التحاق در ان
زمان ممکن نباشد ، افسر همراه قطعه خود با فسر ما فوق


۲۴۴
نزدیک ترین عرض خدمت میکنند.
۳۳۴ - افسران؛ از حرکت قطعه های خود بصورتیکه
موافق مقصود است، باین درجه باید مطمئن باشند
که نظر دقت خود را به محاربه حصر کرده بتوانند. افسران
را باید که همۀ مشاهدات مهمه را بدون تعطیل بیک
بدیگر برسانند.
۳۳۵ - اگر چه در ابتدای دور محاربه در باب
مقدار قوتیکه بمحاربه ادخال کرده میشود، حرکت
احتیاط کارانه لازم است اما از تمسک باجرای
محاربه بقوتهای غیر کافی که تدریجاً تقویه شوند، خطای
بزرگتر موجود نیست. زیرا که درین صورت در مقابل
قوت کلان دائماً بیک قوت خرد محاربه کرده،
از تفوق عدوی بالاختیار ترک استفاده میشود.
هر آن تشبث که عقیم میماند؛ چنانچه مؤدی تلفات بی
فائده میشود همچنان بقوۀ معنویه عسکریه مضرت میرساند.
۳۳۶ - به نسبت کلانی جزو های تام محاربه مشکلات
تبدیل جبهۀ خط نخستین تزاید می پذیرد. لهذا قبل از


٢٢٠

شروع محاربه باید که حتی الامکان در تعیین جبهه محاربه
از خطا احتراز کرده شود. اگر در اثنای حرکات
متعاقبه خطای جبهه ظاهر گردد، پس در قطعات عظیمه،
بدون اینکه خطهای جدید به جبهه درست ساخته شود،
تدبیر دیگر به ندرت دست میدهد.
٣٣٧ - امتدادیکه به جبهه داده میشود و ترتیباتیکه
عمقاً اخذ نموده میشود تابع مقصد محاربه و اراضی مستند
یا غیر مستند بودن جناحها میباشد. طوائف مذکور نظر
باحتمالات ذیل مختلف میباشند چنانچه قطعه، یا منفرداً
یا ما بین قطعات دیگر محاربه میکند یا تعرض یا مدافعه
یا در زمان محدود دشمن را اشغال مینماید.
٣٣٨ - امتداد جبهه تابع دو چیز میباشد. اول
مقصد وقوه موجوده دوم امتداد جبهه دشمن. اگر در
محاربه ترتیب جبهه های وسیع بقوتهای ضعیف لازم آید،
پس محاربه بصورت جماعتهای متفرق که کم و بیش از
هم جدا باشند، اجرا باید شد. درین صورت ازان
اقسام اراضی که شکل وطبیعت آنها مساعد سوق و اداره


۲۲۶

محاربه باشد استفاده میشود.
۳۳۹ - هرگاه هر دو جناح مستند باشند به ترتیباتی که
اخذ نموده میشود تنها وضع موجوده زمین موثر میباشد.
درین حال در عقب، همان قدر قوتها وضع میشود که اجرا
محاربه جبهه مقتضی آن باشد.
۳۴۰ - قطعه که تنها یک جناح آن مستند باشد،
در تعیین امتداد جبهه خود، اگرچه بالنسبه آزاد میباشد
اما برای ستر و حمایه جناح غیر مستند، عمقاً محتاج اخذ
ترتیبات میباشد. درین باب وضع قوتهای دنبال
(که در عقب میباشند) بخارج جناح (مقدمه) مقصد
را تامین میکند. مقدار مسافتها و فاصله ها نسبت بقوه
مقدمه کم و زیاده میشود.
۳۴۱ - قطعه که تنها محاربه میکند، اگرچه در خصوص
امتدادیکه به جبهه میدهد و ترتیباتیکه عمقاً اخذ مینماید، آزاد
میباشد. اما نظر باحوال، محافظه هر دو جناح خود را در
مقابل احاطه برخود لازم گیرد.
۳۴۲ - موضع طوپچی صورت و وضع محاربه را


۲۲۷

تشکیل میدهد. وضع و ترتیب قطعات سائره، اکثریه
تابع موضع طوپچی میباشد لهذا صلاحیت انتخاب موضع
طوپچی را کما ن افسر محافظه میکند و افسر طوپچی درین باب
محض به صفت مشاور ایفای خدمت مینماید .
۳۴۳ - افسر، برای اینکه بیک صورت مؤثر
بر حرکات جزوتام های تا میکه در خط نخستین استعمال میکند ،
نفوذ خود را تامین کند . بهریکی از جزوتام های تمام مذکور
وظایف معینه اعطا مینماید .
۳۴۴ - تاثیر قوی افسر ، بر جریان عمومی محاربه ،
محض باعانه قوت های باقی مانده یعنی با عانه احتیاط ممکن
شده میتواند . مرکز ثقل محاربه را بهر جائیکه آرزو کند
نقل کردن و به محلهای مناسب مدد رسانیدن و موفقیتی
را که دشمن در یک طرف میدان محاربه بدست آورده
است استرداد کرده محاربه را متوازن کرد انیدن و الحاصل
برای استحصال نتیجه قطعیه ، احتیاط ، زیر دست افسر
واسطه مهمه ایست بنابران قوت احتیاط کم نباید
بود. و در اثنای تفریق احتیاط از هم گسستن جزوتام های


۲۲۸

تام حتى الامکان اجتناب باید نمود . در قطعات جسیمه
یک حصه توپچی نیز بقسم احتیاط تفریق میتواند شد .

۳۴۵ - موقع احتیاط تابع وضعیت محاربه وحال
اراضی میباشد . احتیاط اکثریه در طرفی میباشد
که نتیجه قطعیه در آنجا ملحوظ باشد یا طلب نتیجه از انجا کرده
شود . در ابتدای محاربه اگر احوال هنوز بروجهی که باید
ظاهر نشده باشد پس اخذ موقع احتیاط تقریباً در عقب
مرکز مناسب است اما این کیفیت مد نظر باید بود که
سوق احتیاط به یکی از جانبین زیر آتش دشمن واقع
نشود .

۳۴۶ - اگر افسر بداند که محاربه مثمر یک نتیجهٔ
مظفرانه خواهد گشت . برای تعقیبیکه مؤخراً اجرا میشود
باید پیشتر به تدابیر توسل کند . در عقب مظفریت
افسر در خط نخستین باید بود .

۳۴۷ - هرگاه مجبوریت رجعت حاصل شود
برای محافظه ضبط و ربط و انتظام بودن همه افسران
با قطعات خود قاعده اساسیه میباشد . تنها سر


۲۲۹
افسر بعد از انکه تدابیر اولیه را اتخاذ کرده از اجرا
یافتن تدابیر مذکور مطمئن باشد برای احضار باقی
تدابیر مقتضیه به عقب میرود.
(فقره ۴۸۲)
۳۴۸ -- محاربات شب به تخصیص در قطعات
جسیمه امر و حکم را مشکل میسازد. اجرای چنین محاربات
چنانچه مستلزم استحضارات مکمله میباشد همچنان البته
این امر است که نظامهائیکه استعمال میشوند بغایت
بسیط باشند. نسبت بروز در محاربات شب، احوال
غیر محتمله زیاده تر حکم فرما میشوند . اما در داخل قطعه
ضبط و ربط هر چند مستحکم باشد ، تاثیر احوال مذکور
نیز بهمان نسبت کم میماند . ( ۴۳۶ : ۴۳۰ ۴۶۰
۴۶۶)
۳۴۹ -- از سبب مفقودیت ستره هر گاه محفوظ
بودن خطهائیکه در عقب میباشند از آتش دشمن
ممکن نباشد، در تعیین مسافات ما بین خطها این
کیفیت را بدقت ملحوظ باید کرد که یک حزمه مرمیها


۲۳
پیاده با یک شراپنل (بم) در یک قوت
بد و خط اصابت نکند . عموماً (۳۰۰ متر) برای قطعه
که در عقب بوده اند کی بعد تر به خط آتش میدآید
ملاحظه فوق از اهمیت ساقط میشود .
٣٥٠ – آتشهای بسیار و ناگهانی که بر دشمن
اجرا میشود ، یک تأثیر هولناک حاصل کرده میتواند .
چنین شخون های آتش هر چند که از نزیک اجرا یابند
همان نسبت مخربتر میباشند .
٣٥١ – یکی از تدابیر ابتدائیه ، برای تزئید
اقتدار و تحمل قطعات انداختن چانطه (بستره) ؛
است هر گاه بدون تخفیف بار عسکر در ایفای
قطعات وظائف محاربه را ، تر دد حاصل شود. همه
افسران مستقل و افسران غند که در قطعات جسمیه
میباشند و همه افسران دیگر امر انداختن چانطه ها
را داده میتوانند . لکن باید که محذور ماندن چانطه ها
در عقب به نظر دقت آورده شود . جبه خانه ، ارزا
احتیاطیه ، با لا پوش ، ظرف طعام ، تباک ،


۲۳۱
خریطه‌مان، و ادوات استحکامیه نزد سپاهی میماند.
۳۵۲ - چون حال محاربه مساعد شود عسکر کوت
سپک کرده نزدیک کوتها استراحت میکنند.
۳۵۳ - در باب اکمال چنانه به نظامنامه خدمات
سفریه مراجعت کرده شود.
۳۵۴ - عدم مجانبیت از ذمه برداری مسئولیت
عالی ترین مزایاست که متصف بودن افسر بآن لازم
است. کرچنین گمان نباید برد که هیئت عمومیه را
به نظر دقت نیاورده قرارهای خواهش نفسی را
اتخاذ کردن و برطبق او امر یکه داده میشود تماماً حرکت
نکردن و برجای اطاعت، خودرائی نمودن عبارت
از همان مزیت است.
با این همه اگر فقدان وسائط یا نبودن افسر
در محل اجرا برای ما تحت یقین کامل حاصل شود که تغییر
احوال را بیک درجهٔ کافی فرق وتمیز کرده نتوانسته
است و یا قبل از اجرای یک امر برای احوال
تبدل عارض شده است پس درین صورت امر


۲۳۲
مأخوذه را یا بالکل اجرا نکردن و یا تعدیلات لازمه
در ان اجرا نمودن و به مافوق بهمین کیفیت را خبار
کردن از جمله وظائف ما تحت میباشند. مسئولیت
عدم اجرای امر کا ملاً بما تحت راجع است.
افسریکه حائز مزیت عدم مجانبت از مسئولیت
باشد در جائیکه محاربه را مشتبه ببیند تیر بلا تر و د از
ادخال قطعه خود در محاربه اجتناب نمیکند. افسر
باید بداند که از تهمت خطا در انتخاب وسائط،
تهمت اهمال و مسامحه بزرگتر است. و بهمین کیفیت
را ذهن نشین افسران خرد باید کرد.
استفاده از ارضی
۳۵۵ - استفاده از ارضی بصورت ماهرا
وابسته این امر است که اجرای کشفیات لازمه
سابقاً نموده شود. باید کشفیات بکمال اهتمام اجرا
شود. لکن افراط در کشفیات ، باین درجه که قونیت
را در خطر انداز د موجب تعطیل امر محاربه نباید شد.


۲۳۳

در اثنای حرکات ابتدائیه در قار تقرب مییابید
که بطریق استفاده از اراضی بصورت مناسب،
ترصدات دشمن دو چار اشکال شود.
٢٥٦ - اگر چه تطبیق حرکاتیکه زیر آتش دشمن
اجرا میشوند بحالات مختلفه طبیعت اراضی لازم است
اما بهمین کیفیت باید مخل سرعت تقدم نگردد. یا از
سبب بعض اقسامیکه در عقب میمانند تعرض دو چار
تفرقه نشود.
٢٥٧ - حال اراضی در اخذ ترتیبات (عمقا)
تاثیر مهمی دارد. در اراضی غیر مستور برای تقلیل
تلفات باید که اقسام ؛ بمسافت بسیار از هم جدا
باشند.
اراضی مستور؛ مساعد تنقیص مسافات است.
در چنین اراضی چون اکثر یه بخط نخستین بسرعت
روان کردن امداد و معاونت لازم می آید
لهذا افسر باید که از همین مساعدۀ اراضی استفاده
کند. در اراضی مستور، قطعات؛ مدتی دراز


۲۳۴

نظامهای مجتمع خودرا محافظه کرده میتوانند .

۳۵۸ - اراضی غیر مستور با تعرض مساعدت ندارد لکن در مدافعه ، برای مالک شدن بیک میدان آتش خوب ، تفحص این چنین اراضی نموده میشود .

۳۵۹ - انتظام و رابطه جزؤهای تام را در اراضی با اشکال نیز ضایع نباید کرد . برای اعاده انتظام جزؤهای تام از هر فرصتیکه اراضی میبخشد استفاده باید کرد .

استعمال دَوَات استحکامیه

۳۶۰ - اگر سپرها و موانع صنعتی و استحکامات و ستره های ساختگی در وقت و جای مناسب ساخته شوند همه این اسباب ، در سوق و اداره قطعات ، برای افسر خدمات مهمه ایفا میکنند .

۳۶۱ - اگر احوال ، یک شکل خلاف مأمول گیرند . عملیات استحکامیه که سابقاً اجرا شده بود


۲۳۵

مانع اجرای قرار های نباید شد . و همچنین بملاحظهٔ
احتمال اینکه عملیات بیفائده خواهد شد ترک اعمال
عملیات مذکور را نباید کرد .
۳۶۲ - خندقهای عمیق چنور ، عسکر را بیک صورت
مکمل محافظه مینماید . اما اگر وقت برای حفر آنها نباشد
به سپرهای خفیف اکتفا باید کرد .
۳۶۳ - در نقاطی که در حال تعرض بدست آورده
شده حفظ آنها لازم باشد از ادوات استحکامیه
استفاده میتواند شد . لکن این امر را فراموش
نباید کرد که اکتساب وقت ، از متعرضین برای
مدافعین زیاده تر فائده می بخشد . همچنین خط خپور که
زیر آتش موثر جای گرفته باشد چون اخراج آن
برای پیشرفت از سپر که بکمال زحمت بوجود آورده است
مشکل میباشد لهذا احتیاط کار بودن متعرضین در
باب عملیات استحکامیه لازم میباشد .
انشای سپر باید در هیچ وقت شوق و هوس
دوام تعرض را باطل نکند و سپرهائیکه ساخته میشود ،


۲۳۶

دفن فکر تعرض نباید بود.
۳۶۴ - عسکر پیاده بدون اینکه محتاج معاونت
صنف استحکام باشد باید در باب انشای استحکامات
صحرا تعلیم و توجیه یافته باشد . همه افسران باید حسن
انتخاب محلہا را که در انجا حفر استحکامات میشود و
اداره عملیات استحکامه را بدانند .

رفتار نخستین برای محاربه

۳۶۵ - هرچند که بدشمن تقرب شود باید در تهیه
لوازم محاربه تزئید کرده شود. درین باب باید که
کوایف ذیل بنظر دقت ملحوظ کردد.

توسیع جبهه
اتساع
اطراد

توسیع جبهه عبارت است از تبدیل نظام جزو های تم
بنظامهای مجتمعیکه جبهه آنها وسیع تر باشد. این حرکت


۲۳۷
برای تنقیص عمق رفتار و اجتماع استعمال مییابد .
اتساع عبارت است از تفریق قطار رفتار بقطارها
متعدد و اخذ نمودن یک جبهه وسیع تر . برای حصول
این مقصد قطعات از همدیگر به شکل باز زن جدا میشوند
و اکثریه نظام رفتار را نیز محافظه میکنند . همین قطار ها
در اثنائیکه باز درآمدشان به قطارهای رفتار ملحوظ نباشد
بنظام عمیق قطار درآمده توسیع جبهه آنها مناسب میباشد
اخذ ترتیبات عمقا که در اداره محاربه حائز اهمیت میباشد
بحرکت اتساع بسهولت حاصل میشود .
حرکت اتساع از نظام اجتماع نیز اجرا کرده
میتواند شد .
هرگاه معلوم گردد که زمان محاربه قریب است
چون به نظام اجتماع درآمده توسیع جبهه اکثریه
موجب ضیاع وقت و مستلزم ماندگی میباشد لهذا
باید اجرای تهیه بقاعده اتساع ترجیح کرده شود .
انبساط : عبارت ازین است که قطعه برای محاربه
عرضا و عمقا اخذ ترتیبات نماید . و خطهای عبور تشکیل


۲۳۸
کند. اگرچه بقرار قاعده قطعات بعد از اتساع انبساط
میکنند اما از قطار رفتار یا از نظام اجتماع نیز انبساط
کرده میتواند شد.
۳۶۶ - در وقت توقف قطار رفتار ، برای
تنقیص عمق رفتار یا عمیق قطار تشکیل مییابد . و اگر چنین
ملحوظ باشد که قریباً اتساع کرده خواهد شد پس
پهلو به پهلو قطار های متعدد رفتار تشکیل میشود .
۳۶۷ - در سرکهای وسیعیکه عرض آنها بیکدرجه
باشد ، از ابتدای رفتار پیرک قطار تأسیس کرده
تنقیص عمق قطار رفتار فائده بخشیده میتواند .
بنظامنامه خدمات سفریه مراجعت کرده شود .
۳۶۸ - در اثنای توقف سرکها باید حتی الامکان
از افراد پیاده خالی شود . هرگاه بر سرک کوت
پک لازم گردد کوتها باید بیکی از دو کنار سرک بغایت
نزدیک باشد . حصه های تنگ سرک را بکوتها
اشغال نباید کرد . (بارهای سبک) اکثریه بر سرک
مانده میشود .


۲۳۹

۳۶۹ - برای رفتن در خارج راهها باید که پیشتر
کشفیات اجرا گردد تعیین استقامت‌های راههای
قطارها (استقامتهای که از انجا قطارهای رقار خواهند
گذشت) نموده شود.
۳۷۰ - در اثنائیکه پیشتر رفتن طوپچی لازم
گردد، پس برای اینکه قطار ها با یک دیگر مزاحم نشوند
لازم است که در باب رفتار توپچی بطرف راست
یا چپ پیاده امر داده شود . و اگر قطع کردن قطار
یک دیگر را ضروری شود از توقفهای ممکن الوقوع
استفاده کرده پیاده برای اینکه از فاصله های قطار
طوپچی یعنی از مابین کندگهای طوپچی بسرعت بگذرد
نظامهای وسیع الجبهه اخذ میکند .
۳۷۱ - در تعیین جاهای قطعاتیکه هنوز بمحاربه داخل
نمیشوند کیفیات ذیل به نظر دقت آورده میشود.
استقامتها را که قطعات مذکور در اخیر تعقیب
خواهند کرد ، پوشیده بودن قطعات از آتش دشمن
و حتی الامکان مستور بودن آنها از نظر دشمن .


۲۴۰

جزو تامهای کلان بطرز جماعتهای متفرق مرتب
میشوند .
۳۷۲ – برای حرکات قطعات مجتمعه ، یک
عمیق قطار یا عمیق قطارهای متعدد که در یک وقت
بحركة شروع میکنند استعمال میشود .
۳۷۳ – در هر اجتماع نظر به احتیاج باید که
اتخاذ تدابیر امنیت نیز کرده شود .
اصول تعرض
۳۷۴ – تعرض عبارت است از نزدیک
شدن بدشمن برای آتش دادن – در حین ایجاب
با قرب مسافات – و بعد از ان نتیجه قطعیه بهجوم
برچه تحصیل میشود .
۳۷۵ – در محلی که یک جزو تام برای تعرض
مخصوص باشد ، افسر جزو تام مذکور از همان حصهٔ
اراضی که هموار و بی ستره باشند اجتناب باید کرد،
یا در چنین اراضی برای تعرض قوتهای ضعیف تخصیص


۲۴۱

کرده و بفاصله‌های وسیع بیک صورت مناسب
آنها را پیش باید کرد. و قوه اصلیه را خفیة از محل قابل
تقرب مجار به سوق باید نمود.
با این همه اگر چنین اراضی موجود نباشد که
از انجا قوه اصلیه خفیة تقرب نموده بتواند اجرای
تعرض قطعی از اراضی غیر مستور ضروری است.
۳۷۶ - آغاز هر تعرض به تشکیل خط چنور میباشد.
برای اینکه اجرای محاربه به آتش مؤثر نموده شود،
لازم است که بدون شروع آتش بواسطه خط چنور
حتی الامکان بدشمن تقرب کرده شود.
درجه تقرب بدین صورت، چنانچه تابع تأثیر آتش
دشمن و حال اراضی میباشد، همچنان تعلیم و تربیه
قطعه نیز تاثیر مهمی دارد.
عسکر پیاده که تعلیم و تربیه آن مکمل شد در اراضی
بی ستره نیز تنها در مسافات وسطیه باتش شروع میکند
و ازین چنین عسکر همین کیفیت مامول میباشد.
۳۷۷ - میل و هوس پیشرفت متمادی و غیرت


۲۴۲
تقدم بر قطعات مجاور مرکز خاطر همه اقسام قطعات
تعرض باید بود. در وقتیکه پیشرفت زیاده تر ممکن نباشد
قوای موجوده را بصرف رسانیده محافظه اراضی
ضبط شده را باید کرد.
قسمهائیکه پس پاشده اند لازم است که حتی
الامکان در ستره نزدیکتر باز بدشمن روی بگردند.
استثنا دتائیکه فی الفور دویدن آنها برای امداد
مقتضی باشد افراد یرا که در عقب میروند با خود
پیش میرانند.
۳۷۸ ـ مابین قسام پیشینه تعرض و افسرانیکه
در عقب میباشند تاسیس ارتباط دائمی ضروریست،
تاسیس ارتباط دائمی بتخصیص بذریعه تلفون منتج
فوائد عظیمه میگردد. و اگر ستره باشد اطلاعات
و اوامر در بعض احوال بتوسط سواران نیز ارسال
میتواند شد در عکس این، مخابره بذریعه اشارات
میشود. چون اشارات طرم گاه گاه موجب بعضی
غلط فهمیها میشود و احتمال فهمیدن دشمن دران میباشد


۲۴۳
لهذا استعمال طرم در ما سوای حالاتی که در قسم
دوم مستثنی شده است بالکل ممنوع است.
۲۷۹ - در اثنای تعرض پیاده طوپچی با یک
صورت کافی طوپچی دشمن را اشغال میکند و نیز تاثیر مخرب
آتش خود را در حصه آن موضع پیاده دشمن که بر آن
حمله آورده خواهد شد بصرف میرساند.
۲۸۰ - پیشرفت پیاده در اثنای محاربه طوپچی
(با هم محاربه کردن طوپچیهای هر دو طرف) قطعات
دشمن را مجبور میسازد که بمیدان بر آیند و بتاثیر آتش
طوپچی گرفتار آیند (فقره ۴۹۴)
۳۸۱ - در مسافات قریبه رفاقت غندکهای
(شش طوپ) منفرد با تعرض قوهٔ معنویه پیاده را
تزیید میکند و نیز مانع پس پاشدن میشود.
۳۸۲ - هرگاه حال اراضی مساعد این باشد
که افراد چقور تا بمسافه آتش موثر خفیه تقرب کنند
باید که فی الفور خطهای چقور قوی و کثیف تشکیل کرده
شود.


۲۴۴
۳۸۳ - چون مدافعین اکثر یه چنین موضع انتخاب
میکنند که مهاجمین را مجبور گردانند تا از جایای غیر
مستور و وسیع بگذرند و کشف و تعیین امتداد و طرز
اشغال موضع دشمن بیک صورت کافی مشکل میباشد
لهذا متعرضین در بدایت امر با منیت کامله قطعات
قویه سوق کرده نمی توانند .
۳۸۴ - در چنین اراضی در بدایت امر خروجی
تا م چپور خفیف و غیر مسلسل تشکیل کرده پیشرفت نمودن
و بدین صورت بدشمن مشکل الاصا به هدفها نشاندادن
ضروری میباشد .
در موضعی که به همین صورت بدست آورده شده
است حسب القاعده بعد از تکثیف خطهای چپور باتش
شروع میشود . تا این وقت افراد چپور کوشش مینورزند
که خود را از نظر دشمن در ستر بدارند .
۳۸۰ - در موضع نخستین آتش بعد از انکه متحداً
باتش شروع شود . بذریعه اجرای معاونت آتش
بمسافت هجوم ، بدشمن تقرب کرده میشود . از سبب


۲۴۵

اختلاف و تنوع اراضی و احوال ، اعطای معلومات
در باب تفرعات اجرائیه غیر ممکن میباشد . محاربه پیاد
در نقاط مختلفه محاربه بصورت‌های متنوع جریان مییابد .
« ۳۸۶ — برای دلگی ، پرک ، بلوک یا تولی
یا هر حصۀ قطعه معروضه هر گاه امکان تقرب ظاهر شود
فی الفور قیام باستفاده ازین حال وظیفه قسم مذکور
میباشد .
برای امکان تقدم اکثریه تحصیل تفوق آتش
لازم میباشد . حصول همین تفوق از تناقص آتش دشمن
و از سر گذشتن مرمیهای آن فهمیده میشود .
در حرکت پیشرفت اقسام منفرده ، از رعایت
انتظام مجانبت کرده میشود و لازم است که اقسام
پیشرفته بآتش ، آتش کنند کائیکه در جای آنها باقی میمانند
مانع نگردند .
« ۳۸۷ — طول جهید نها تابع تاثیر آتش دشمن و حال
و شکل اراضی میباشد . برای اینکه بقدر امکان
بدشمن تقرب شود در ازی جهید نها مطلوب میباشد.


۲۴۶
هرگاه اقسام خبر بجهیدن آغاز کنند برای اینکه
آتش آتش کنندگانیکه در جای خود مانده اند نگردند
لازم است که اقسام مذکور بجهیدنهای کوتاه اکتفا
ورزند. بنا بر ان چون جهیدنهای دلگیها موجب تعطیل
پیشرفت میگردد اجرای چنین جهیدنها محض در حال
مجبوریت حقیقیه مناسب میباشد.
اجرای جهیدن قطعاتیکه از پرک کلان باشند
چون معاونت متقابله را دشوار میسازد لهذا تنها
در حال بودن تفوق حقیقی آتش استعمال میشود.
۳۸۸ - بعضی اقسام از مساعده و حمایه اراضی
استفاده کرده از دیگران سریعتر پیشرفت میکنند
منع اقسام مذکوره از پیشرفت جائز نیست اما قبل
از پیشرفت ملاحظه این امر لازم است که ایا این
چنین پیشرفت شان موجب اینگونه پس پاشدن
که موفقیت تعرضیه را مشتبه سازد میگردد یا نه؟
۳۸۹ - در حال دوام تعرض برای بدست
آوردن همان نقاط که اسناد شده میتوانند


۲۴۷
جهد بلیغ بصرف باید رسانید تا با عانه آتشهای شد یدیکه
ازین نقاط اجرا میشود حرکات پیشرفت اقسامیکه
از اطراف پیشرفت میکنند بسهولت اجرا کرده شود.
مستحکم ساختن همین محلها به عملیات استحکامیه بهتر
است. یک حصه افراد خپور این عملیات استحکامیه
را بآتش ستر باید کرد .
۳۹۰ - در اراضی بسیار موجدار ذریعه سهولت
پیشرفت افراد خط خپور این است که از نقاط حاکمه
که در عقب میباشند از بالای خط خپور اجرای
آتش نموده شود .
۳۹۱ - برای اجرای تعرض باید که درجه اعلی
شدت و قوت خط آتش به تقویه تا محافظه کرده شود.
افسران را لازم است که در پیش روان
کردن استنادا در وقت مناسب و اکمال جبخانه
همواره متوجه باشند . خطهای پسینه برای اینکه
دوچار تلفات بی لزوم نگردند دور گرفته میشوند چون
تقویه محاربه آتش لازم کرد در پس پیشرفت آنها لازم


۲۴۸

است و نیز در زمان حصول نتیجه قطعیه البته زیر دست
بودن آنها ضروری میباشد .
۳۹۲ - برای پیشرفت استناداً اصول ذیل
استعمال میشود. بعد از قدری دویدن بروت
کرده و استراحت نموده و همچنین بفاصله ها دویدن ،
قطعات را بحصه های خرد تقسیم نمودن ، استعمال
نیت نظام . با وجود این باید این امر ملحوظ گردد که
ترک مجتمع نظام اساساً محل حذر ست به تخصیص در
وقتیکه خط آتش بدشمن نزدیک شده بذریعه آتش
خود آتش دشمن را بخود متوجه کرده اند .
زیر آتش موثر پیاده دشمن ظاهر بودن قطعات
در مجتمع نظام جائز نیست .
۳۹۳ - چون خط آتش بموضع دشمن نزدیک
شود و دشمن را بقدر کفایت متزلزل نماید در ان
وقت هجوم اجرا میشود . [*]

[*] در تعلیمها نیکه در وقت حضر اجرا میشود ( تاثیرا راضی و قرار ها
حکمها مستثنی) مسافت موضع هجوم از موضع دشمن تقریباً (۱۰۰) متر میباشند.


۲۴۹
۳۹۴ - برخاستن خط چنبور برای هجوم یا امداد دادن
هجوم از عقب تابع تقاضای وقت است .
۳۹۰ - خط چنبور چون احساس کند که وقت حصول
نتیجه قطعیه رسید در ینوقت از برخاستن برای هجوم
احتراز نباید کرد . و تبلیغ همین قرار هجوم را با شارت
باید نمود .
قطعات پسینه تیر فی الفور بحرکت آغاز نموده
و تلفات را هیچ اهمیت نداده از راه نزدیکتر
باید رسید .
۳۹۶ - هر گاه بواسطه یک حصه از قطعات
تعرض ، در اثنای هجوم ، از یک موضع حاکم یا از
طرف پهلو در زیر اتش آوردن محل هجوم ممکن باشد.
قسم مذکور جابجا مانده تا بآخر محاربه اتش دوام
میورزد .
۳۹۷ - هرگاه قرار هجوم از جانب افسرانیکه
در عقب میباشند داده شود، در مقام اخبار
اشارت : برچه پک ! زده میشود. و همین اشارات


۲۰.
از جانب طوپچیان همه اقسام عسکریه که به هجوم اشتراک
دارند تکرار میشود .
بنا بر همین اشارت ، افراد چپو رشدت
آتش را بدرجه اخیر زیاده میکنند . آن اقسام خط
آتش که پستر میباشند سعی میکنند که بسرعت تمام بمسافه
اقرب بدشمن تقرب نمایند و همه قطعات تقویه که در
عقب میباشند بجانب پیش شتاب میورزند .
۳۹۸ - در وقتیکه چپو ر برای هجوم برخیزد همه طوپچیان
وطنبورچیان متصلاً طرم هجوم میزنند و همه اقسام
عسکر بکمال عزم خود را بر دشمن می اندازند. مقتضاً
شرف و ناموس این است که افراد خط چپو ر بدینگونه
بکمال سرعت و شدت حرکت کنند که پیش از در
آمدن بموضع دشمن ایستادنا ، بآنها رسیده نتوانند .
افراد چپو ر چون نزدیک دشمن رسیدند
تیار اوس ! کرده بصدای نصرت انتهای
الله الله بموضع دشمن میدرایند .
۳۹۹ - اگرچه اجرای هجوم بمكنان حتى الامكان


۲۵۱
لازم است اما مراد این نیست که در یک وقت
همگنان داخل موضع دشمن شوند .
زیرا که : اگر اقسا میکه بموفقیت ، اجرای هجوم
را ممکن بدانند از سبب پس بودن دیگران
تثبتات خود را تاخیر نموده هجوم نکنند ازین رو شد
و قوت تعرض دو چار ضعف میشود . اقسا میکه یکبار
برای هجوم برخیزند باید که بلا انقطاع به پیشرفت
دوام ورزند .
۴۰۰ـ اگر در هجوم موفقیت حاصل شده دشمن
مطرود گردد در موضع ضبط شده جمع کردن عسکر
زیاده از لزوم خطا است .
اقسام پسینه برای اینکه بیک صورت دیگر
استعمال شوند باید که پیش از ان توقیف شوند.
افسران این اقسام درین باب اکثریه مجبور میشوند
که اجرای معامله را با ستقلال بنمایند .
۴۰۱ـ در اصول تعرض متابعت یک نمونه
خاص ممنوع است .


۲۰۲
محاربه تصادفی
۴۰۲ - در محاربه چون معلومات لازمه برای
تعیین و وضوح وضعیت اکثریه مفقود میباشد و در
اثنای حرکات عسکریه طرفین - تنها بذریعه تاسیکه
حاصل میشود - درباره یک دیگر زیاده تر کسب
معلومات میکنند. بنا بر ان از قطارهای رفتار برآمد
محاربه تصادفی ظاهر میشود.
۴۰۳ - پیشدار چون باین چنین احوال بر میخورد
که دران احوال مجبور میشود که یک قوت را که پیشتر
غیر معلوم باشد بسرعت بشکند یا آن نقاط استناد
را که بدست آورده است در مقابل قوای فائقه نیز
مدافعه نماید لهذا اکثریه الحاق طوپچی به پیشدار شایان
توجه میباشد. برای اینکه در مقابل طوپچی فائق یک
دشمن، طوپچی پیشدار، بیک مغلوبیت سریعہ معروض
نشود، سر افسر پیشدار او را در عقب مانده میتواند
یعنی بمحاربه داخل نمیکند.


٢٠۴

۴۰۴ - در آغاز محاربه طرفیکه در باب تهیه محاربه
بخصم خود تقدم کرده آزادی حرکت را محافظه نموده
توانست حائز تفوق میباشد .
۴۰۵ - معلوماتی که در باب دشمن و اراضی
تحصیل میشود در تعیین وقت و طرز و جای شروع محاربه
تاثیر کلی دارد پیش از دست یافتن معلومات
کافیه هرگاه تماس محاربه واقع شود قیام یا عدم قیام
بتعرض تابع وضعیت عمومیه میباشد اگر تعرض مطلوب
باشد اجراأت سریعه نموده معطل کردن دشمن، موافق
مصلحت میباشد .
درینحال سر افسر قرارات خود را بحصول استكشافات
میکه که موجب ضیاع وقت میباشد ، معطل نداشته ،
باید اندیشه این امر را بکند که خصم او نیز محاربه حاضر نمیباشـ[د؟].
۴۰۶ - وظیفه پیشدار این است که محل و زمان
لازمه را برای انبساط قسم کلی تهیه نماید . سر افسر درین
باب اوامر لازمه را بافسر پیشدار میدهد .
قبل از همه باید موضع علویچی که اشغال آن محتمل است


۲۰۴

تأمین کرده شود اراضی و نقاط و تخصیص تپه‌های حاکم که حائز اهمیت بوده پیش رو یا در جوانب واقع باشند باید بکمال سرعت و جرأت بدست آورده شوند.
۴۰۷ - پیشدار باید از گرفتن یک جبهه وسیعه که اساساً بقوت خود تناسب نباشد مجانبت نکند. زیرا که توپچی بمعاونت پیشدار شتاب کرده وظیفه آنرا فی الفور تسهیل مینماید.
۴۰۸ - اگر چه از لوازم محاربه تصادفی اتخاذ اجراءآت سریعه میباشد لکن اعطای امر اتساع قسم کلی در امر تعرض یک جا از جانب سر افسر تنها بعد از تحصیل معلومات کافیه در باب احوال محاربه پیشدار ممکن میباشد.
۴۰۹ - باید سعی کرده شود که قسم کلی متفقاً به محاربه داخل شود. با وجود آن در بعض احوال برای محافظه موفقیتی که از جانب پیشدار تحصیل شده است یا برای استفاده از ان، سر افسره آن قطعات قسم کلی که پی در پی واصل میشوند بمحاربه داخل باید کرد.


٢٠٠

۴١٠ - هرگاه دشمن در تهیه محاربه تقدم کرده باشد
حرکت احتیاط کارانه ضروری ست . برای اینکه ابتداً
دشمن بر ما احاطه نکند و دائماً بقوت کم در مقابل قوت
کلان محاربه واقع نگردد، تا وقتیکه سر افسر را فرصت
تعبیت کردن قوای کافیه حاصل شود باید که از یک محاربۀ
جدی مجانبت کند .

۴١١ - برای اینکه دشمن بسیار وقت در شبهه
و تردد بماند اگرچه شروع محاربۀ طوپچی در زمان حرکت
پیشرفت پیاده برای محاربه مناسب میباشد یعنی
اگرچه تا اینکه پیاده تعبیت شده به خط حرب در آید
عدم شروع طوپچی بآتش شایان توجه میباشد لکن
اگر پیشدار برای ایفای وظیفۀ معاونت طوپچی محتاج
گردد یا برای کشف احوال دشمن بذریعۀ آتش طوپچی
کوشیدن لازم باشد . ازین تدبیر صرف نظر کرده
بشروع محاربۀ طوپچی مجبوریت حاصل میشود .


۲۰۶

تعرض بدشمنیکه برای مدافعه انبساط کرده است

۴۱۱ - هرگاه دشمن بمدافعه قرار داد ، ابتداً
از آزادی حرکت صرف نظر کرده است .
۴۱۲ - درین حال متعرضین برای کشف و تدقیق
موضع دشمن و هر چیزیکه در تعرض فائده بخشد وقت مییابند.
بنابران متعرضین تنها بکشفیات سواری و دوربین
اکتفا نکرده بلکه بواسطه قطارهای کشف ضابطان پیاده
و سواری کشفیات را با تمام رسانیده هر چند که بدشمن
تقرب کرده شود کشفیات مذکور را اکمال باید کرد.
۴۱۳ - هرگاه از نتیجه کشفیات واضح گردد که
فی الفور اجرای تعرض موفقیت نمی بخشد باید این
کیفیت ملاحظه شود که برای تقرب بدشمن از تاریکی
شب استفاده کرده میشود یا نه ؟
۴۱۴ - سر افسر بعد از انکه بذریعه نتیجه کشفیات
وضعیت را تعیین کرده در تقرر موضع توپچی و استقامت
تعرض قرار بدهد قطعات خود را حتی الامکان قریب


٢٥٧

موضع دشمن حاضر میکند .
۴۱٥ - قطعات بذریعه آن ترتیبات ضعیف است
که اخراج میشود بهمین موضع تهیه سوق کرده میشوند. افسران
پیش رفته ، آن راه های را که از ان بر سر دشمن میروند
کشف میکنند چون احوال دشمن بقدر کفایت واضح شود
برای جزو های تام منطقه های انبساط تخصیص و احتیاط
تفریق میشود .
۴١۶ - موضع تهیه از تأثیر اسلحه دشمن حتی الامکان
از نظر آن محفوظ و مستور باید بود .
اگر محتمل باشد که طوپچی باطوپچی دشمن را اشغال کند
در اراضی بی ستره پیاده را از دشمن بقدر ٣ کیلومتر یا زیاد
دورتر حاضر باید کرد .
۴١٧ - بمجرد اینکه طوپچی حاضر شود بمحاربه شروع
میکند و بهمین صورت پیشرفت پیاده را تسهیل در انکشاف
و وضوح احوال دشمن معاونت میکند .
۴١٨ - در اثنای سوق قطعات بموضع تهیه برای
محافظه وحدت حرکت تخصیص در اراضی مستور منطقه منطقه


٢٥٨
پیشرفت کردن شایان توجه است و اقسامیکه بدین طریق
در اراضی مساعد حرکت میکنند پیش از وقت بیک
درجه خطرناک تقرب بدشمن نکنند دیگر اقسام دیگر که را
آنها دورتر باشد یا وضع اراضی حرکات آنها را
مشکل سازد بسیار پس نمانند . برای اینکه بهمین قیاس
وقت ضایع نشود باید افسران اتخاذ تدابیر لازمه
و مناسبه نمایند .
٤١٩ - اگر چه حتی الامکان در یک وقت
شروع با تش پیاده بر همه خط تعرض بهتر میباشد اما
در یک تسویه بودن همه قطعات در موضع تهیه شرط
نیست . اقسامیکه از سبب مساعده اراضی بموضع
دشمن زیاده تر نزدیک شوند باعث سهولت مرور
اقسام باقیمانده از اراضی غیر مستور میگردند .
٤٢٠ - بعد از احضار قطعات افسر امر تعرض
را میدهد . هرگاه در امر اخذ موضع تهیه منطقه های
انبساط جزو های تام بزرگ و هدفهای تعرضی حصه هر یکی
از جزوهای مذکور میباشد تعیین نشده باشد . پس


۲۰۹

باید در همین امر تعرض بتعیین مذکور نموده شود . و
علاوه بر این برای توحید حرکات در جبهه ، تعیین
یک قطعه ارتباط ممکن میباشد . قطعات دیگر بشرط
اینکه عزم پیشرفت را معطل نگردانند بقسم قطعه ارتباط
حرکت مینمایند ( ارتباط محاربه )
۴۲۱ — در تعیین و حساب قوتهای تعرض این
نکته را اساس اتخاذ باید کرد که برای تعرض هر قدر
قوت کاملتر داشته باشیم با این همه قوت مذکور را
کافی نباید شمرد مگر بعد از پر کردن جای تلفات
میدان تعرض را باین درجه که مانع اجرای تاثراتش
و تضییق میدان گردد به عسکر پر نباید کرد .
۴۲۲ — چون در باب امتداد منطقه‌های قطعات
تخمین نموده شود برای یک تولی که در موجود سفری
باشد زیاده از (۱۵۰) متر و برای یک لوا زیاده
از (۱۵۰۰) متر زیاده نشود . [ + ]

[ + ] در تعلیمهای که موجود حضری اجرا میشود منطقه‌های انبساط که موافق
حقیقت حال میباشد آنها را تقریبی محافظه باید کرد .


۲۶۰
۴۲۳ - اگرچه ابتداً در مقابل توپچی دشمن سعی
در تحصیل تفوق آتش لازم باشد اما اجرای تعرض پیاده
را تابع همین کیفیت نباید کرد. درین باب نظر بتقاضا
وضعیت عمومیه حرکت کرده میشود.
تعرض بیک موضع مستحکم صحرا
۴۲۴ - بیک موضعیکه بهمه وسائط مخصوصه استحکامات
صحرا مستحکم و تقویه شده باشد اکثریه تنها از تاریکی شب
استفاده نموده اجرای تعرض میتواند شد.
۴۲۰ - بعد از انکه قطعات پیشینه دشمن حتی الامکان
بموضع اصلی خود رانده شوند در باب موضع دشمن راه
تقرب و موضعیکه برای توپچی انتخاب میشود بچشم و یک
صورت منتظم اجرای کشفیات کرده شود.
۴۲۶ - بطریه های تعرض زیر حمایه قطعات پیشینه
حتی الامکان از هنگام روز به محاربه توپچی شروع کنند
درین محاربه (توپچی توپهای سنگین) به تخصیص موثر
است. برای اینکه اداره محاربه توپچی متحد شود بودن


۲۶۱
همه قوت توپچی زیر امر یک افسر توپچی بهتر میباشد.
اگر توپچی ، پیاده را حمایه کرده بتواند در روز هم پیاده بقدر کفایت تقرب میکند . و احتمال دارد که به حمله نیز قیام بتواند . اگر این چنین نباشد اکثریه سوق پیاده در وقت شب موافق میباشد .
۴۲۷ - پیشرفت پیاده در شب به تهیه لازم الاساس محتاج میباشد . ابتدا راه های تقرب و خطهای مطلوب الوصول را تعیین کرده ، اگر ممکن باشد ، نشانه های معلوم آشکارا کرده شوند.
{بوته ها ، و پاکها [ + ]} در باب استقامت رفتار که در وقت پیشرفتن تبدیل آن جائز نیست باید هر قطعه معلومات بسیار داشته باشد .
برای محافظه همین استقامت نشانه های معینکه در شب نیز متمیز و رؤیت آنها ممکن باشد در ذهن حفظ
[ + ] پاکهای دراز که ستبري آنها یک یا دوسانتی متر بوده باشد مانند سیم تلغراف بر زمین انداخته و در نقاط انحراف راه بیک میخ بسته میشوند .


۲۶۲
میشود. و در وقت لازمه قبله نما نیز استعمال میشود
و تا اینکه منع خطاهای موجب فلاکت شود علامات ذیل
را استعمال و ملحوظ باید کرد. رهبرهای با امنیت،
اشارات ضیائیه، چراغهای خفی. (که طرف تاریک
آن بدشمن متوجه است) و برای قطعات خود مارق
سفید، باز و بند سفید و غیره. خالی ماندن اسلحه شانیان
توجه است
۴۲۸ - اسناداً نزدیک عقب بوده بقسم
خطهای کثیف چنور بدون غلغله پیشرفت میکنند و از
محاربهٔ آتش اجتناب نموده تاثیر آتش دشمن را
- خصوصاً در اثنایئکه خصم تنویرات صناعیه استعمال کند
- گاه گاه پروت کرده تنقیص باید کرد .
برای اعادهٔ انتظام در وقت ضرورت توقفهای
کوتاه داده میشود .
۴۲۹ - موضعیکه برای آغاز محاربهٔ آتش انتخاب
میشود، نزدیک بودن آن بموضع دشمن باین درجه
که از انجا قیام به هجوم ممکن باشد موجب محسنات است.


۲۶۳
قطعات درینجا بسرعت سپرها ساخته و اگر زمین سخت
باشد بهمان توبره های ریگ که با خود می آرند ستره ها
تاسیس نموده و پنچنین هر چیزیکه برای محاربه مفید باشد
احضار آن لازم است.
درین موقع تفنگهای ماشندار خیلی فائده میبخشد.
۴۳۰ – در اثنای ساختن سپرها افرادیکه مشغول
عملیات میباشند باید در هر آن بمحاربه حاضر باشند.
پیش روان کردن قطعات خصوصی برای تأمین عملیات،
مناسب نمیباشد. امنیت مطلوبه را با عانه قطارهای
کشف تحصیل باید کرد.
۴۳۱ – برای رفع و ازاله موانع تقرب بذریعهٔ
صنف استحکام در شب سعی باید کرد.
۴۳۲ – توپچی در شب بآتش دوام ورزیده
در وقت شفق شدت آتش خود را بدرجهٔ کمال زیاده
میکند و از تاریکی شب استفاده کرده غندک های منفرد
بمواضع نزدیک که پیشتر کشف و تعیین شده باشند
سوق میشوند. و در عین وقت شفق ناگهان بآتش


۲۶۳

شروع میکنند. بهمین غندک ها در تخریب موانع اشتراک
و معاونت کرده حتی الامکان تا مدتی در از بحمایه تعرض
مکلف میباشند.
۴۳۴- در وقت فجر آتش پیاده و آتش تفنگهای
ماشیندار که بآتش طوپچی یکجا شروع میکند، یا از جای
خود و یا در وقت لزوم بموضع دشمن کمی تقرب کرده
و اکمال تخریب موانع نموده برای امکان قیام بهجوم
دشمن را باین درجه که از سپرها برآمده نتواند، زیر
تفوق آتش باید گرفت. بعد از تقرب، بدرجه که بهجوم
ممکن باشد، دشمن را اسکات باید نمود.
نقل ادوات هجوم و نوع ادوائیکه با خود برداشته
میشود تابع نتیجه استکشافات است. نقصان تدابیر
درین باب بسا موجب عدم موفقیت هجوم میگردد.
۴۳۰- اگر بموضع هجومیکه در شب اشغال شده
است بی آنکه از طرف پیاده محاربه آتش اجرا شود،
وقت صبح در هجوم سعی شود، درین صورت حصول
موفقیت وابسته اجراآت سریع و ناگهانی میباشد.


۲۶۰
۴۳۶ - هرگاه در نتیجه کشفیات ، در باب موضع دشمن و نوع و موقع موانع و راءانیکہ قطعات هجوم بر آنها میکردند ، معلومات کافیہ تحصیل شده باشد. هجوم ، وقت شب نیز اجرا کرده میتواند شد.
اجتماع قطعات هجوم در یک موضع خاص اجرای هجوم در عقب تقربیکہ در تاریکی اجرا شده است تابع تقاضای وقت میباشد.
در مقابل اقسام باقیہ موضع دشمن، ترتیب تعرضهای ساختگی نظر دقت خصم را منحرف کرده میتواند.
۴۳۷ - محافظه سکوت تام تا وقت اجرای هجوم، اتحاد در پیشرفت، محافظه استقامتها و دائم داشتن ارتباط ما بین قطعات منفرد، قطعی اللزوم میباشد. نتیجہ قطعیہ را در آمدن دشمن سینہ بسینہ باید جست.
۴۳۸ - هجوم، نظامات معینہ ندارد. چون ترتیبات ساختگی موجب خلط میباشد، پس بقدر امکان استعمال نظامهای بسیط باید کرد. و خطوط پسینہ بہ مسافہ های کوتاه تعقیب کرده جناحها را بمقدمہ های


۲۶۶
زیاده حمایه باید نمود . در عقب یک قطعه احتیاط باین
قدر دوری موجود میباشد که بر خلاف آرزوی افسر
داخل محاربه نشود .
۳۹ ۴ - هجو میکه در شب اجرا میشود در حال قویت
تیر در قطعه تعرضه خلط عظیمی می فکند لهذا تاسیس وتنظیم
جزوهای تام بسرعت ، و فی الفور سوق قطعات منتظم
از عقب برای مظاهرت و اعاده قوت عسکریکه خلط
شده است وظیفه افسران میباشد .
۴۰ ۴ - موضع ضبط شده را بلا تاخیر بحال تعر
باید گذاشت و همه تدابیر و استحضاراتیکه اجرا میشود
باید استحضار تعرض مقابل دشمن و طرد آنرا بکمال
متانت و جرأت تامین نمایند . شروع به تعقیب
اکثریه بعد از ظهور روشنی میشود .
۴۱ ۴ - چون بکمال امنیت تخمین زمان امتداد
تعرضها تیکه بمواضع مستحکمه اجرا میشود امکان ندارد
لهذا پیش از تعرض چانطه ها را کشیده ، ارزاق
و جخانه بسیار برای افراد تقسیم میشود .


۲۶۷
احاطه
۴۴۲ - اتحاد تعرض جبهه با احاطه بیک صورت
امین تر مستلزم کامیابی است . شرط اول احاطه
همین است که دشمن را در جبهه جا بجا نگاه داشته
در توقیف آن سعی شود . لہذا اجرای یک تعرض
شدید از جبهه زیاده تر تاثیر میبخشد .
هرگاه احاطه بزودی تاثیر نکند احتمال دارد که
تعرض جبهه نتیجه خوب نبخشد . لہذا اگر از جبهه برای
اجرای یک محاربه شدید، قوت کافی نباشد
یا بسبب سائر اسباب از هجوم جبهه صرف نظر شود
بیک اداره ماهیرانه در جبهه او لا یک محاربه اشغال
اجرا کرده و یا تنها بمحض تعرض تهدید نموده دخول تاثیر
احاطه بدائره امکان ممکن است
۴۴۳ - برای اجرای احاطه بیک صورت
ساده بقطار های رفتار اقسا میکه به اجرای همین
وظیفه مأمور باشند باید از دور بر یکی استقامتہا


۲۶۸
داده شود که به پهلوی دشمن برسند.
اگر شروع احاطه دیر تر یعنی در زمان حرکت
اتساع کرده شود یا بواسطهٔ احتیاط های پیشینه اجرا
شود احاطه مشکل میگردد.
قطعات خطهای پیشینه را بطرف جانب لغزانیده
اجرای احاطه تنها بمساعدهٔ مخصوصه در اضی امکان
دارد بدین صورت اکثریه تنها با تش احاطه کرده
میشود.
برای تبدیل محل قطعات خطهای پیشینه از بهر
احاطه در حال مخصوص از تاریکی شب استفاده
امکان دارد.
ع ع ۴ - چون قطعه که با حاطه مأمورست مجبور
میشود که نظر به جبههٔ اصلیه به یک زاویه پیشرفت کند
لهذا باید که قطعهٔ مذکور بیک فاصله کافی از جبههٔ اصلیه
به محاربه سوق و داخل شود و در بین فاصله این چنین
حساب و تعیین میشود که در اثنای تعرض جناحهای
داخلی بهم نیا میزند.


۲۶۹
۴۴۵ - اگر قطعاتیکه اجرای احاطه میکنند داخل موضع دشمن شوند در جبهه دشمن تیر هرج و مرج وقوع یافته در اکثر احوال موفقیت عظیمه حاصل میشود.
۴۴۶ - در وقت واحد احاطه بهر دو جناح دشمن وابسته تفوق کلی عددی میباشد . و در عکس حال باعث برپریشانی خطرناک میگردد.
مدافعه
۴۴۷ - جبهه پیاده که از اسلحه ناریه خود بخوبی استفاده کند نهایت قوی بوده تنها جناحهای ان ضعیف میباشند. لهذا باید که جبهه را با لنسبه بقوت کم اشغال و جانبین بذریعه اراضی یا بسائر قطعات محافظه شود.
۴۴۸ - در مدافعه که صرف برای رد تعرض دشمن اجرا میشود بمحافظه موضع اشغال شده اکتفا میشود .
هر گاه تنها به رد تعرض دشمن اکتفا نکرده مظفریت


۲۷۰
قطعی مطلوب باشد استحکام مدافعه با حرکات تعرضیه
لازم است .
۴۴۹ - برای اینکه موضع مدافعه دارای قیمت
و اهمیت باشد باید که موضع مذکور، دشمن را بتعرض
مجبور سازد و در حال تشبث دشمن با حاطه برای
مدافعین زمان کافی را تهیه کند یا برای انتقال تعرض
مقابل شرائط مساعده تأمین نماید .
۴۵۰ - یک موضع مدافعه که دارای همه شرائط
لازمه باشد و خصوصا امتداد آن زیاده باشد
بندرت پیدا میشود . باید تقسیم قوتها بیک صورت
مناسبه شود که تلافی نواقص موضع را بنماید .
لازم ترین شرائط که از موضع مدافعه مطلوب
است بقرار ذیل است : دارای میدان آتش
وسیع و غیر مستور باشد ، خواه داخل و خواه عقب
آن حرکت آزادانه ممکن باشد ، و اقلا یکی از جناحهای
آن بکمال امنیت مستند باشد .
۴۵۱ - در اثنای انتخاب موضع اولاً استعمال


۲۷۱
طوپچی را مدنظر باید کرد که طوپچی در استقامت تعرض
ملحوظ آتش خود را جمع کرده بتواند و بکوفقن تعرض پیاده
دشمن تا بمسافات نزدیک مقتدر باشد.
موضع پیاده بفاصله مناسب پیشروی موضع طوپچی
باید بود. و بهتر این است که مابین هر دو موضع مذکور
تقریبا (۶۰۰) متر مسافه باشد (فقره : ۴۹۴)
در مسافات نزدیک برای پیاده حسن تأثیر آتش
نیز مطلوب است هرگاه اراضی مساعد این کیفیت نشود
باید که نقصان آتش جبهه را با تش جانب کامل کنند.
۴۵۲ - افسر موضع را به منطقه ها تقسیم کرده برای
اشغال بقطعات نشان میدهد. وسعت منطقه ها تابع
حال اراضی است. به منطقه که بالنسبه وسیعتر و دارای
میدان آتش مساعد باشد تخصیص قوت کم و جنجانه
بسیار مناسب و موافق میباشد. و در محلهائیکه میدان
آتش وسیع نداشته باشند و دشمن بمسافات نزدیک
مستوراً تقرب کرده بتواند تحدید منطقه ها تنگ تر نموده
و اشغال آنرا به قطعات قوی باید کرد.


۲۷۲
هر قطعه عسکریه که یک منطقه را اشغال کند برای همان
منطقه خود یک احتیاط منطقه تفریق مینماید .
۴۰۳ – برای اینکه بعض اقسام اراضی پیشینه
از ترصد خارج نگردد و بعض قطعات دشمن از آتش
مصئون نماند تفریق و تحدید اراضی مذکوره تیر نظر به
تقسیمات منطقه اجرا باید شد .
۴۰۴ – تقویه و استحکام موضع مدافعه بدرحه
مساعده زمان موجود میشود . افمرا وا مر لازمه داده
وحدت اجرای استحکامات را تامین باید کرد. از
روی قاعده استحکامات منطقه هر قطعه مفوض بخود همان
قطعه میباشد . در عملیات عظیمه ماسوای قطعه اشغال
قطعات دیگر نیز برای معاونت با قطعات اشتراک
میورزند .
۴۰۰ – پاک کردن میدان آتش و تعیین
مسافات باید که با عملیات استحکامیه یکجا اجرا یابد
و بذریعه تلفون و اشارات رصدیه و باقی وسایط
مخابر د ربط نقاط لازمه بسرعت نموده شود.


۲۷۳

۴۵۶ - هرگاه استحکامات صحرا باین طرز ساخته
شود که دشمن بآسانی کشف آنرا نموده بتواند قسم
اعظم قیمت و اهمیت استحکامات مذکوره ضایع
میشود.

هر چند ممکن باشد باید سعی کرده شود که دشمن کشف
موضع را کرده نتواند تقرر قطارهای کشف در اراضی
پیشینه اکثریه برای این مقصد کافی میباشد.

۴۵۷ - از روی قاعده تنها یک موضع مدافعه
انتخاب کرده همه وسائط موجوده مستحکم میگردد.

مواضع پیشینه [+] بآسانی مانع آتش موضع
اصلی میشوند و نیز موجب هزیمت عسکری میگردد که
مواضع مذکوره را اشغال میکنند. اگر استفاده
وقت مطلوب باشد همین مواضع را به سپرهای
ساختگی مستحکم ساخته بقوتهای ضعیف اشغال باید کرد

[+] نقاطیکه پیشروی خط مدافعه بوده در وقت ضبط تسهیل
حرکات تعرضیه متعرضین را مینمایند.


۲۷۴

و همین قوتها در عقب انضباط دشمن، اگر ممکن باشد بلا محاربه رجعت باید کرد.
۴۵۸ - استحکامات، بیک خط متصل ساخته نمیشود، بلکه بقرار قاعده باید جماعه بجماعه تاسیس کرده شود. زمینها ئیکه پیشروی فاصله های میان جماعتها میمانند، اگر ممکن باشد که زیر آتش مؤثر آورده شوند وجود همان فاصله ها مضر نمیباشد.
در عملیات استحکامیه قطعات جسیمه، تاسیس جماعتها کذلک مطابق قاعده میباشد. وضع تفنگهای ماشیندار بجناحهای جماعتها فائده بخشیده میتواند.
۴۵۹ - استحکامات هر چند بر طبق مطلوب ساخته شود و قطعات هر چند ماهرانه تقسیم یابند همان قدر در قوت تصرف حاصل میشود. و احتیاط عمومیکه در دست افسر باقی میماند همانقدر قوی میباشد. بذریعه قوت احتیاط عمومی امید انتقال مدافعه بیک مظفریت قطعیه تزاید می پذیرد.
۴۶۰ - نظر باستقامت تعرض ملحوظ دشمن حال


۲۷۰
اراضی . احتیاط عمومی را از هر جا که سوق آن بتعرض
موافقت داشته باشد در آنجا حاضر و مهیا باید کرد.
اگر تنهایکی از جناحها مستند باشد بقرار قاعدهٔ حتیا
عمومی در عقب جناح غیر مستند وضع میشود و اگر هر دو
جناح مستند نباشند پس درینصورت برای مقابلهٔ
آن اجرا آت دشمن که در یکی از جناحها واقع میگردد
در عقب همان جناح مقدار کافی احتیاطا حاضر کرده
و در عقب جناح دیگر برای تحصیل نتیجه قطعیه از وضع قطعات
قوئی دیگر چاره نیست .
پیش روی احتیاط عمومی که بصورت قدمه میباشد
برای احاطهٔ دشمن یا برای اجرای تعرض مقابل یک
محل کافی باید موجود باشد تا انبساط احتیاط مذکور
در آنجا نموده شود .
۴۶۱ - اگر دخول بموضع پیشتر نموده شود امکان
دارد که دشمن همین کیفیت را پیشتر کشف کند. تعطیل
در دخول نیز موجب تلفات بی لزوم میتواند شد.
هر وقت همهٔ قوت و بیکبار کی اشغال موضع لازم نیست .


۲۷۶
۴۶۲ - برای مقابله تعرض دشمن ، در عین وقت لزوم ، در دست بودن استنادات و احتیاطهای منطقه لازم است . هرگاه تاثیر آتش دشمن مساعد باشد موقع استنادات و احتیاطها نزدیک باید بود و اگر در اراضی ستره های طبیعی موجود نباشد پس باید برای همین قطعات سپرها ساخته و راه های تقرب مستور حفر شود .
۴۶۳ - اگر مدافعین جبخانه کافی داشته باشند در مقابل هدفهای مساعد، از مسافات دور نیز بآتش پیاده شروع کرده میتوانند .
هرگاه دشمن در اراضی هموار و غیر مستور بخطهای چپو ر خفیف و غیر منتظم پیشرفت کند مدافعین خطی را که دشمن از انجا میگذرد زیر آتش شدید باید گرفت . وقتیکه دشمن برای اجرای محاربه آتش شروع به تکثیف بعض جاهای خط چپو ر بنماید ، مدافعین برای کوفتن همین جاها بذریعه تفوق عددی تفنگ آتش خود را توجیه کنند. با وجود این همیشه درین باب دقت باید کرد که تا انجام محاربه مقدار کافی جبخانه بدست باقی بماند .


۲۷۷

۴۶۴ - انتقال مدافعین از جبهه بتعرض مقابل تنها درین دو حال جائز میباشد اول بعد از انکه هجوم دشمن بهزیمت یافته تعقیب آتش ، بانجام برسد. دوم اینکه برای طرد دشمنی که پیشروی موضع مدافعه مجبور گردیده است که بزمین التجا نماید. اجرای تعرض مقابل قبل ازین دو حالت بسا موجب ضیاع موضع میگردد.
هرگاه احتیاط عمومی به قصد تعرض بجناح دشمن مجال قدمه وضع شده باشد، در اثنایئکه دشمن تماماً تعرض جبهه اجرا کند، احتیاط مذکور شروع باجرای فعالیت نماید.
۴۶۰ - اگر تعرض شبانه دشمن برای مدافعین مأمول باشد پس برای اینکه میدان تعرض ملحوظ و بوقوع موجود را زیر آتش بیارند در روز تفنگهای خود را بخط آتش تثبیت نموده [+] اگر ممکن باشد اراضی پیشینه را بوسائط صنعیه تنویر باید کرد.

[+] به فقره های (۲۳۰ : ۲۳۷) نظامنامه انداخت پیاده مراجعت کرده شود.


۲۷۸

۴۶۶ - در تاریکی شب برای کشف تقرب دشمن
و منع شبیخون آن اتخاذ هر نوع تدابیر (پیهم ارسال قطعات
کشف ، گاه گاه تنویر اراضی پیشینه ، برای امکان
شنیدن هر نوع آواز و غلغله دشمن در سکوت کامل
بودن) باید کرد .
ماسوای افسران و راصدان و یک قوت ضعیفیکه
خط آتش را اشغال میکند همه عسکر داخل موضع ، استراحت
کرده میتوانند .
بمجرد اینکه پیش آمدن دشمن کشف شود خط آتش بسرعت
وقوت اشغال میشود . محاربه آتش باید در نزدیک
ترین مسافات اجرا شود .
هر گاه دشمن بموضع داخل شود برای دفع آن بذریعه
اسلحه جارحه لازم است که قطعات پسینه نزدیک و
زیر دست باشند .

محاربه اشغال

۴۶۷۰ - برای استفاده وقت اجرای محاربه


۲۷۹

بصورت اشغال ممکن میباشد بتخصیص برای تامین
و محافظه انبساط قطعات عظیمه، اقسام عسکریه که ابتداً بداخل
محاربه میشوند بهمین طرز حرکت میکنند و تا زمانیکه یک قطار
مجاور به محاربه اشتراک کند برای فریفتن دشمن باید
محاربه اشغال اجرا شود.
۴۶۸ – افسریکه خیال محاربه اشغال را داشته
باشد در مسافات کلان توپچی قوی در محاربه داخل
کرده آنرا نظر بهمین خیال استعمال باید کرد. زیرا
که محض بهمین صورت سرعت وصول زمان نتیجه قطعیه منع
گردیده میتواند شد.
۴۶۹ – پیاده اجرای محاربه را بجبهه بسیار
وسیع و از مسافات دور میکند و خطوط دیگر را در عقب
میماند لکن اگر محاربه بصورت انتقال بحال مدافعه یا
بصورت قرار دادن افسر برای تعرض یک رنگ دیگر
گرفت پس خطهای نخستین را تقویه کرده تکثیف و خطهای
پسینه زیاده تر تقریب میشوند.
۴۷۰ – مقصد از محاربه های نمایش مطلوب خود را


٢٨٠
اخفا کرده دشمن را فریب دادن است . همین
محاربه ها بصورت تعرض نیز اجرا میتواند شد . در
همین نوع محاربه ها و انواع محاربات نادر الوقوع
در تعلیم نامه بیان قواعد مخصوصه نشده است زیرا
که اصول اداره همین محاربه ها نظر بهر حال بوضعیت
متبدل میگردد .
تعقیب
۴۷۱ – تنها بشکست دادن دشمن بیک صورت
ساده نصف مظفریت را اکتساب کرده میتوانیم
مگر برای اکمال و اتمام مظفریت تعقیب دشمن مغلوب
لازم میباشد . زیرا که غایه تعقیب محو دشمن است .
اگر تعقیب دشمن مغلوب بشدت نشود بعد از مدت
قلیلی باز خود را برای مقاومت آماده میسازد و
برای کسر همین مقاومت اجرای یک محاربه دیگر
ضروری میباشد .
۴۷۲ – اجرای آتش نموده و قطعاً از تعقیب


۲۸۱
فراغت نکرده مغلوبیت دشمن را بدرجه هزیمت باید رسانید
دشمن هزیمت یافته را تا وقتیکه یک هدف مساعد نشان
میدهد زیر آتش باید آورد. باید که بذریعه اتش طوپچی
و پیاده یا باسلحه جارحه برای محو، بدشمن تقرب کرده شود.
۴۷۳ - برای احاطه جناح دشمن یا برای قطع خط
رجعت آن، قطعه های پیاده که در جناح میباشند
وسواران از طرف جناح باستقامت موازی خط
رجعت دشمن به تعقیب دوام باید ورزید .
۴۷۴ - برای دوام تعقیب جمیع افسران باید
همه قوه عزم خود را بصرف برسانند زیرا که چون عسکر
مظفر نیز از مشقتهای محاربه درمانده از قوت می افتد
و در انتهای محاربه در خورد و کلان احتیاج استراحت
حکم و تاخیر خود را اجرا مینماید بنا بر ان تنها عزم قطعی افسر
برماندگی او غلبه کرده افراد ماتحت را بتبر با خود پیش
برده میتواند .
در چنین وقت افسر حرکات غیر قابل اجرا را نیز طلب
باید کرد و از مشاق و مزاحمیکه به عسکر او میرسد مجانبت


۲۸۲
نباید نمود. و چنانچه در اثنای محاربه بملاحظه تلفات از
مقصد محاربه صرف نظر کرده نمیشود، همچنان در اثنای
تعقیب نیز ضایعاتیکه در راه پیش رو آیند هرگز سبب
ترک تعقیب نباید شد
۴۷۵ – در اثنای تعقیب دشمن که بعد از تعرض
فتح موفقیت اجرا میشود اتخاذ تدابیر در باب تامین
محافظه نتیجه مکتسبه باید کرد. لهذا افسر بذریعه عسکریکه
در نتیجه محاربه صلاحیت استخدام زیاده نداشته باشند
موضع ضبط شده را اشغال میکند و اعاده نظام و انتظام
قطعات را مینماید .
رجعت ، قطع محاربه
۴۷۶ – اگر حالت محاربه غیر مساعد گردد افسر
باید پیشتر قرار داده باشد که ایا تا زمان ظهور نتیجه قطعیه
دوام محاربه یا شروع برجعت مناسب خواهد بود یا نه؟
۴۷۷ – اگر قطعه هنوز احتیاط خود را کاملا بصرف
نرسانیده است پس تدابیر رجعت قطعه مذکور بسهولت


۲۸۳

اجرا مییابند. لکن بجای اینکه برای تحصیل ظفر استعمال
شود برای ستر رجعت تفریق یک احتیاط خلا هست.
۴۷۸ - طرز اجرای رجعت تابع حال عسکر، و دستور
حرکت دشمن غالب میباشد. پیاده که بر رجعت مجبور
میشود. محض در نظام محاربه که موجود بود و به استقامتی که
بر جبهه عمود هست رجعت کرده میتواند.
حمایت همین پیاده را ابتد اصنوف سائر مینمایند.
برای این مقصد طوپچی با طوپچی دشمن بهیچ اهمیت
نداده و از ضیاع طوپها نیز مجانبت نکرده آتش خود
را به پیاده دشمنیکه پیش می آید متوجه باید ساخت.
سواران نیز برای اینکه پیاده را بقدر امکان از دشمن
خلاص کنند - اگر چه نتیجه فدا کاری او عبارت از یک
لمحه توقیف دشمن هست - نقش خود را فدا باید کردن
۴۷۹ - برای حمایه ما بعد اکثریه در عقب، اشغال
یک منطقه اراضی که صلاحیت مدافعه را داشته
باشد لازم هست بشرط اینکه عسکر در عقب همین خط
حمایه، برای اعاده انتظام وقت و جای یافته بتوانند


۳۸۴

در محافظه سواران و لمعاونت طوپچی و تفنگهای ماشیینه در امکان اخذ موضع حمایه و دوام ورزیدن پیاده بر جعت درین اثناء فایده مند است . صنوف اسپه در بر فتار سریع تعقیب پیاده را میکنند .

به تخصیص بودن موضع حمایه در پهلوی خط رجعت برای قطعه های خرد یک حال مساعد شده میتواند .

۴۸۰ - در اثنای رجعت باید که سعی بلیغ کرده شود که مسافه که در آنجا با دشمن محاربه اتش واقع میگردد زیاده کرده شود . لهذا بدون سبب روی گردانیدن بعض اقسام عسکر یه خطا است . زیرا که حین حرکت تباعد را از دشمن دشوار میسازد .

۴۸۱ - اگر مسافه مابین عسکر ، و دشمن زیاده شده عسکر رجعت کند پس عسکر مذکوره نظام رفتار در آمده میتواند و قدرت مییابد که یک مددا د علیحده مقرر کند . تشکیل یک چند قطار رفتار موجب تسهیل رجعت میگردد . درینحال برای هر قطار ر فتار تشکیل یک مدد ار جداگانه باید کرد پیش از وقت از اتحاد


٢٨٥

همین قطار ها بیک قطار رفتار مجانبت لازم است .
۴۸۲ - حسن اجرای محاربه رجعت وابسته باین
امر است که سر افسر اجراات خود را دانسته اداره
محاربه را به دقت بسیار بنماید. سر افسر باید این زولف
را متباین دارد اول حمایه از طرف کدام قطعات
و کجا اجرا خواهد شد. دوم استقامتهایی را که
قطارهای رفتار تعقیب خواهند کرد. سر افسر بعد
از اینکه همین تدابیر را اتخاذ کرده و در خصوص اجرای
آنها مطمئن گردد پس برای اینکه استقبال قطعات
را با وامر جدیده بنماید میدان محاربه را ترک داده
به عقب میرود اتخاذ تدابیر فروعیه وظیفه افسران
معیت میباشند ( فقره ۳۴۷)
۴۸۳ - آسان ترین صورتهای قطع محاربه،
رجعتی است که در عقب موفقیت واقع میشود خواه
همان رجعت بواسطه امر مافوق باشد یا بقرار ذاتی.
هر چند که مقصد خود را از دشمن اخفا کرده توانستیم
محاربه را نیز همان قدر بسرعت قطع نموده میتوانیم


٢٨٦
و هر چند که محاربه پیش رفته باشد قطع محاربه بهمان
نسبت دشوار تر میگردد.
محاربه مواقع مسکونه چنگل
۴۸۴ - مواقع مسکونه نظر بموقع و طرز ساخت
آنها یا در خط مدافعه ادخال میشوند و یا برای ستر قطعات
استعمال مییابند.
مواقع مسکونه بچه کاری اگر در مدافعه آنها اصرار
نموده شود محرق محاربه را تشکیل کرده میتوانند با وجود
آن از وضع قطعات قوی درین چنین مواقع مجانبت
باید کرد .
۴۸۰ - خط آتش محیطهای مواقع مسکونه اکثریه
مطابق نمی افتد پس اگر وقت باشد عملیات استحکامیه
اجرا میشود اجرای ترتیبات باین صورت که چندلای
آتش اجرا کرده شود فایده بخشیده میتواند .
۴۸۶ - هر گاه دشمن برای دخول یک محل مسکون
فرصت یابد باید که هرجا و هر بنای منفرد مدافعه کرده