Afghanistan Digital Library

adl0920

http://hdl.handle.net/2333.1/4xgxd2pg

This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan
Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about
this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser.
When referring to or citing this item please use the "handle" URL
and not this document or the URL from which you downloaded it.

All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless
otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely
reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.
NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم
قلمه گل گوشواره ولایتی که بدارالسلطنه کابل
امتحان کرده شده و تخم ندارد ترکیب نشاندن
قلمه مذکور بدینقرارست که در سال سه دفعه
قلمه میشود، دفعه اول در ابتدای ماه حوت
و دفعه دوم در ابتدای ماه حمل الی (۱۰) ماه
ثور حکم دارد که قلمه شود، دفعه سوم در (۲۰)
ماه سنبله الی آخر ماه میزان قرار تفریق ذیل :-


در ماه حوت و حمل ترکیب تیار نمودن قلمه
مذکور اینچنین است ، که اول در کنداله پانزده
تکه از جمله خشت پخته در حد سوراخ کنداله
مذکور پوک گذاشته و ده دانه ذغال بلوط
نیز بقد ر نیم حبارک مغز در سر خپله مذکور انداخته
شود بعد آن دو نیم حصه گل ست جوی و نیم
حصه پاروی شهری کهنه دو ساله که هر دو
را مخلوط کرده خشک در کنداله انداخته
بقدر یک و نیم بند انگشت کم پر شود. فوراً
قلمه مذکور در کنداله نشانده شود ، ده یوم
در سایه کامل گذاشته شود ، و در یوم
سه دفعه بهمراه سر آب پاش پاشیده شود


و بعد آن پانزده روز در سایه بلوط گذاشته
شود یعنی زیر سایه درخت و کلاه کاغذی
ساخته شود و در سر قلمه مذکور بگذارد که
بقدر نصف بند انگشت کلاه مذکور از گل
بالا باشد که قلمه مذکور هوا بخورد و آفتاب
بقلمه مذکور نرسد که خراب بر هم میشود تا
مدت پانزده یوم در آب قلمه مذکور در یوم
سه دفعه بنبر همراه آب پاش داده شو د
و بعد از پانزده یوم ده یوم دیگر اینقسم
شود که هر روز اول نیم ساعت در آفتاب
گرم همراه کلاه کاغذی مذکور بگذارد و کلاه
مذکور از بالای قلمه برداشته نشود


۵
که قلمه را آفتاب نینید، و بعد از نیم ساعت
واپس در همان سایه ابلق بگذارید، روز دوم
بقدر یک ساعت، و روز سوم یک و نیم ساعت
و روز چهارم دو ساعت در آفتاب بماند
و بعد آن که شش روز دیگر که باقی ماند،
در یوم دو ساعت در آفتاب گرم بماند
و کلاه مذکور برداشته نشود، و بعد از
دو ساعت در سایه ابلق گذاشته شود
بعد که ملاحظه شد که قلمه سبز شده بود در جای
بگذارد که اندک آفتاب از سایه اضافه بات
بماند روز اول دو دقیقه - و روز دوم
چهار دقیقه - و روز سوم شش دقیقه


در روز چهارم هشت دقیقه - و روز پنجم
ده دقیقه الی روز دهم که جمله بیست دقیقه
شود کلاه مذکور برداشته شود، و
گنداله را بر همان جا بماند و بعد روز یازدهم
نیم ساعت - وزوز دوازدهم یکساعت
و روز سیزدهم یک ونیم ساعت - و رو
چهار دهم دو ساعت ، و بعد از چهاردهم
روز کلاه کاغذی مذکور کامل از بالای
بوته مذکور برداشته شود و روز سه دفعه
آب داده شود باقی که قلمه مزبور سبز نکرده
باشد الی آخر ماه جوزا در جا بگذارد که از
آفتاب سایه اضافه باشد، و روز سه دفعه


آب داده شود، بعد از آخر ماه جوزا انشاء
الله تعالی سبز میشود - و باقی در ماه حمل که
قلمه کرده میشود بدینقرار است. که از همان
قلمه که از ابتدای ماه حوت بریده شده بود
در ابتدای ماه حمل ملاحظه کند که بقدر نصف
نیم انگشت سبز و نموده کرده باشد، بقدر
چهار انگشت آن از همان قلمه مذکور ببرد
هرگاه بقدر یک چهار یک بند انگشت
سبز نکرده باشد بگذارد الی (۱۵) ماه جوزا
که تماماً سبز و نموده کند بعد آن قلمه کند
باقی ترکیب تیار نمودن گل مت جوی
و غیره بهمان قرار است که ذکر شده .


۸
تفریق ۳ :- در ماه سنبله (۱۵) روز
گذشته باشد قلمه آن در زمین شانده میشود
باین قسم : که اول در بالای زمین آن
سایه درخت باشد، و هر گاه سایه درختی
نباشد چیزی بالای آن زده شود که بالا
قلمه گل مذکور آفتاب نرسد.
دوم :- بقدر یک چهارک بند انگشت
پاروی سوخته کهنه دو ساله در سر زمین
پاشیده شود.
سوم :- در سر زمین که پارو پاشیده
شد زمین مذکور را بیل بزند و هموار کند
بعد که گل و پا رو مخلوط شد و نرم شد


۹
که زمین پلوان پست شود.
چهارم بکنداله گل مزبور را دو وقت
خشک آب کنند و بقدر هفت بند انگشت
قلمه را ببرند که چهار بند انگشت آن در زیر
گل باشد و سه بند انگشت آن از گل
بالا باشد و بزیر چپری مذکور نشانده گذاشته
شود که آفتاب در قلمه نرسد بعد در یوم
دو مرتبه آب بدهد الی مدت پانزده یوم
و بعد از موعد مذکور بر روز یک مرتبه از
طرف صبح آب بدهد الی مدت ده یوم
و بعد ده یوم ده روز دیگر یک یوم بعد
آب بدهد که جمله روزها سی و پنج یوم شود


۱۰
بعد از ان چیزی که بالای آن زده شده
بود برداشته شود، و اگر سایه درخت
باشد بالای آن عیب هم ندارد، و بعد
در یوم دو دفعه آب بدید قطرات آب
پاش الی مدت ده یوم و بعد از ده یوم
دو یوم بعد از طرف صبح و یا عصر نیز بذریعه
آب پاش پاشیده شود، بعد ملاحظه
کند که قلمۀ مذبوره سبز شده همراه گل کن (یعنی
کرپی) بقدر دو بند انگشت دور قلمه را بکند
مگر همراه کرپی مذکور سعی کند که ریشۀ آن بریده
نشود، و در کنداله خورد ترشانده شود
و گل کنداله که از گل مٹ پشته جوی و


۱۱

پاروی شهری و غیره که در عاد حوت و
حمل آمده بمها نقرار شود، فوراً بذریعه آب
پاش آب داده شود، و در سایه کامل
گذاشته شو و الی مدت ده یوم و بعد ده
یوم در سایه ابلق بگذارد، و یوم دو دفعه
آب بدهد و بعد از ان کنذاله مذکور را
بجا ی بگذارد که از سایه کرده آفتاب
اضافه تر باشد الی آخره انشاء الله
تعالی بگل میرسد.


۱۲
قلمه گل پیونی صدبرگ تا حال که بدار السلطنه
تخم گرفته نشده بود حال گرفته شد و
در ابتدای ماه حمل قلمه میشود
(ترکیب شاندن مذکور بدستور است)
که اول سه تقسیم حصه گل رٹ پشته جوی
و یک تقسیم حصه پاروی کهنه شهری ببرو
را مخلوط کرده ، دوم ده دانه از جغله
شکسته کنداله که بقدر نیم چهار مغز
باشد در کنداله پوک گذاشته شود
سوم بقدر ده دانه ذغال که آنهم بقدر
نیم چهارمغز باشد بالای جغله مذکور
گذاشته شود، و گل مخلوط کرده را


۱۳
در کنداله خورد بقدر یک و نیم بند انگشت کم
پر کنید بجهت اینکه آب خوره بآن بجا
باشد، و بعد بوته پتونی صد برگ را
در وقت خنک آب کند بقدر چهار
بند انگشت از نوک بوته قیچی برید
که دو بند انگشت آن در گل و دو بند
انگشت آن از گل بالا باشد، بعد در
کنداله یک قلمه شانده شود، فوراً
بقطرات آب پاش آب پاشید
شود، و در یوم چهار دفعه در سایه کامل
که هوا دار باشد گذاشته شود
مانند سایه دیوار الی مدت بیست یوم


۱۴
و بعد در سایۀ ابلق که اندک سایه از آفتاب
اضافه باشد بگذار والی مدت بیست یوم
در روز سه دفعه آب بدهد، و بعد در سایۀ
ابلق گذاشته شود الی مدت ده یوم
و آب نیز هر روز سه دفعه داده شود .
و بعد پانزده یوم در جای بگذارد که از سایه
آفتاب اضافه گذاشته شود و هر روز
سه دفعه هم آب داده شود، و بعد از
پانزده یوم در یوم نیم ساعت در آفتاب
کامل بماند، و بعد واپس در همانجا بگذارد
که روز اول نیم ساعت، و روز دوم
یک ساعت، و روز سوم یک و نیم ساعت


۱۵

الی روز دهم که شجاعت شود در آفتاب
گذاشته شود، و بعد در جای مذکور
آن بگذارد، و یوم سه دفعه آب داده
شود، بعد از ان ده یوم دیگر در آفتاب
کامل گذاشته شود، و در یوم دومرا
آب بدهد انشاء الله تعالی در موعد
هشتاد و پنجروز بگل میرسد و بوته کامل
میشود .
-- * --


۱۶۰

طریقه تخم خوشبوی که در پانزدهم
ماه جوزا نشانده میشود چنین است
که اول گل کنداله را حصه آن مثل مٹی
پشته جوی و یک حصه از پاره ی سوخته
کهنه شهری هر دو را مخلوط کرده گل کنداله
تیا رشود، بعد آن در وسط سوراخ کنداله
موازی ده دانه بقدرتخم خربوزه تکه های عثمه
کنداله را پوک مانده در سر حفره مذکور
ده دانه ذغال بلوط که بقدر نیم چهارمغز
باشد انداخته شود و در بالای حصه
ذغال مذکور از همان گل ساخته کی
مخلوطی بقدر یک و نیم بند انگشت کم کنداله


۱۷
مذکور پر کرده شود بواسطة که آب خواران
بجا باشد بعد از ان بوته جریتم خوشبوی را
دو وقت آب ندهند که بوته مذکور خشک
آب شود و قتیکه بوته مذکور خشک اب شد
از بوته آن قلمه همراه مقراض ببرند، فوراً
در کنداله چهار قلمه شانده شود باین قسم
که چهار بند انگشت قلمه آن در گل گور شود
و باقی آن در بالای گل کنداله بلند و سرقلمه
بریده نشود، وقتیکه قلمه های مذکور در کنداله
شانده شد تا مدت پانزده روز در سایه کامل
مانده شود، و همراه سرآب پاش مثل باران
آب داده شود، دو ساعت بعد در دوسیعتا


و بعد از مدت پانزده در سایه ابلق گذاشته
شود و فی روز چهار دفعه آب بهمراه سر
آب پاش بقطرات آب پاش آب
داده شود انه (۱۵) ماه جوزا ابتدای
شاندن قلمندکور الی آخر ماه اسد که جمله
هفتاد و پنجروز میشود انشاء الله تعالی
که قلمندکور هرگاه خدا بخواهد سبز میشود، و بعد از
سبز شدن قلمهای مذکور را بهمراه کرپی یعنی
گل کن بریده و سعی کرده شود که ریشه قلمه
مذکور از گل جدا نشود از کنداله مذکور کشیده
بکنداله کلان تر شانده شود و در یک
کنداله یک بوته آن باشد، بعد واپس


۱۹
در سایه ابلق بگذارد انشاء الله تعالی
که بوته مذکور از ابتدای ماه سنبله الی
آخر ماه میزان که مدت شصت روز شود
بدرجه خوب میرسد، و از روی ملاحظه بوته
قوی مذکور در کنداله نمبر اول، وبوته خورد
مذکور در کنداله نمبر دوم بنشاند و در بین گلخانه
گذاشته شود الی آخر ماه جوزای سال آینده
که نه ماه و پانزده روز میشود، بازوقت
قلمه مذکور میرسد مدعا که در سال یکدفعه
قلمه مذکور سبز میشود و بدیگر موسم
سبز نمیشود، وقلمه جربینم خوشبوی تخم
هم ندارد فقط .


قلمه چوبینم سل ازین قرار است
که اول در کنداله از شش دانه الی ده دانه
بقدر یک چهار مغز و نیم چهار مغز جغله شکسته
کنداله پوک گذاشته شود بجهت اینکه
آب گنده گی کنداله خارج شود .
دوم : در سر جغله بقدر ده دانه ذغال
بلوط را انیم چهار مغز دانه دانه کرده انداخته شود
سوم : در سر ذغال سه حصه گل میده شده
جوی و یک حصه پاروی سوخته کهنه شقی
هر دو را مخلوط کرده و یکجا نموده در کنداله
انداخته شود و یک نیم بند انگشت از برای آبخور
قلمه مذکور کم پر شود وقتیکه کنداله پر شد قلمه چوبینم


۲۱
شانده شود، و از ابتدای ماه حمل الی آخر
ماه سنبله قلمه موصوف سبز میشود، و پخته
قلمه مذکور بقدر ده بند انگشت تا آن بان
و قلمه نیم خام و پخته آن سبز میشود مکر از پخته
قلمه خام آن زود تر سبز میشود مقصد آنست
که ده بند انگشت تاب بدهد و بعد همراه مفران
ببرند و در کنداله نمبر اول فی کندال چهار قلمه که هر قلمه
آن ده بند انگشت باشد بعد چهار بند انگشت
قلمه را در کل و باقی شش بند انگشت آنرا
بالای گل بماند و در سایه ابلق گذاشته شود
و هشت روز بعد گل آن نرم شود بقدر
نیم بند انگشت که ریشه آن ضایع نشود


۲۲
در روز سه وقت آب بدهد الی مدت
چهل یوم سبز میشود و بعد از چهل یوم یک
روز اول بقدر نیم ساعت - و روز دوم یکساعت
و روز سوم یک نیم ساعت - و روز چهارم
دو ساعت - و پنجم دو ونیم ساعت - و ششم
سه ساعت - هفتم سه و نیم ساعت
هشتم چهار ساعت - نهم چهار و نیم ساعت
و روز دهم پنجساعت - و روز یازدهم
پنج ونیم ساعت - و دوازدهم بقدر شش
ساعت در آفتاب گرم گذاشته شود، و
بعد از موعده دوازده روز در آفتاب
کاملاً گذاشته شود، و بعد از ان قلهٔ


۲۳
جرینیم سل مذبوریکه شود و در گنداله نمبر (۲)
فی گنداله یک قلم شانده شود و بعد پانزده
یوم در سایه ابلق گذاشته شود، زمانیکه
گذاشته شد بقرار سابق که ذکر شد بروز اول
نیم ساعت - و روز دوم یکساعت - تا
مدت دوازد یوم - و بعد از دوازد یوم
در آفتاب کامل گذاشته شود الی مدت یکسال
انشاء الله تعالیٰ گل کرده و میکند و بعد از
یکسال ریشه و بیخ آن اضافه میشود و فیقی
میکند بعد از ان در گنداله نمبر (۱) شانده
شود بوته کامل میشود و جرینیم سل مذکور
تخم ندارد.


۲۴
قلمه برکونیم- قلمه مذکور در اخیر ماه جوزا شانیده
میشود- اول طیار نمودن گل کنداله
ازین قرار است:-
که سه حصه آن از گل ست جوی و یک حصه
آن پاروی شهری هر دو را مخلوط کرده
دوم:- موازی ده دانه شکسته داعنه
کنداله بقدر یک چهار مغز و نیم چهار مغز شود
و در بالای سوراخ کنداله پوک مانده شود
سوم:- در سر منبله مذکوره دانه ذغال بلوط
که بقدر نیم چهار مغز باشد در سر منبله مذکور گذاشته
شود بعد از ان گل مخلوطی را در کنداله انداخته
بقدر یک و نیم بند انگشت کم که آب خوره آن


٢٥
بجا باشد، بعد بوته سابقه قلم مذکور را دو وقت
خشک آب کند، زمانیکه خشک آب شد
از حد پختگی آن بریده شود و پختگی قلمه
مثل رنگ شاخ توت است بعد که بریده شد
در کنداله نمبر اول فی کنداله چهار قلمه نشانده شود
که چهار بند انگشت آن در گل، باقی دو بند انگشت
آن از خاک بالا باشد و اگر سه بند انگشت
آن از خاک بالا باشد هم عیب ندارد سبز
میگردد الی هشت بند انگشت احتمال سبز شدن
دارد، و هرگاه از هشت بند انگشت اضافه
باشد بریده شود که شمال خوره پیدا میکند
و خشک میشود، وقتیکه قلمه موصوف در کنداله


٢٤
شانده شد در سایه کامل گذاشته شود
فوراً همراه سر آب پاش قطرات آب از آب
پاش پاشیده شود الی مدت پانزده
یوم فی یوم سه دفعه - بعد آن در سایه بلق
که سایه آفتاب باشد مانده شود، و بگاه
ازان قطرات آب که مثل باران باشد
اضافه در کنداله مذکور انداخته شود گندگی
پیدا میکند، و خشک میشود، بعد آن از
ابتدای ماه سرطان الی آخر سنبله که نود
روز میشود انشاء الله تعالی سبز میشود
و بعد از ان در یوم نیم ساعت در آفتاب
کامل بالا کرده الی مدت هشت یوم که چها


۲۷
ساعت شود، بعد آن در یوم چهار ساعت
در آفتاب کامل گذاشته شود، و بعد از چهار
ساعت در سایه ابلق باشد خوب میشود
و نیز قلمه مذکور بتاریخ (۱۰) ماه حوت الی آخر
ماه حمل که چهل روز شود در سال یکمرتبه گل
میکند و باقی سبز میباشد و تخم هم ندارد.
هدایت شاندن قلمه گل جریینیم جدید از ینقرار است
که اول در کنداله از شش دانه الی ده دانه بقد
یک چهار مغز و نیم چهار مغز جقله شکسته کنداله
پوکه گذاشته شود بجهت اینکه آب گندگی
کنداله خارج شود . دوم هر سر جقله ب قدر


۲۸
یکخور و ذغال را بقدر نیم چهار مغز دانه دانه
کرده انداخته شود. سوم در سر ذغال
چهار حصه گل مٹ جوی و یک حصه پارو
سوخته کهنه شهری دو ساله همراه گل مٹ
مذکور یکجا کرده خشک انداخته شود، بعد
قلمچه بینم مذکور قلمه کرده دو روز در سایه گذاشته
شود، بعد در کنداله شانده شود و موسم شاندن
قلمند بور دو وقت است : اول از یکم
حوت الی آخر ماه مذکورست که شانده شود
دوم : از ابتدای ماه حوت الی آخر
ماه مذکورست که شانده شود، دوم
از ابتداء ماه سرطان الی آخر ماه سنبله


۲۹
است که قلمه مذکور شانده شود، چون
قلمه مذکور در دو وعده مذبور شانده شود
وقتیکه شانده شد و نده جریبنم مذکور به قسم یک
شاخه توت شود پخته میشود، بعد از ان قلمه
مذکور قطع شود، و اندک سبزی داشته باشد
قطع نشود که سبز نمیشود، و نا به قلمه مذکور هشت
بند انگشت باشد و از جمله هشت بند انگشت
که دو بند انگشت آن پخته باشد و شش
بند انگشت دیگر آن سبز و خام باشد هم بریده
شود، از همان دو بند انگشت پختگی سبز
میشود، و هر گاه دو بند انگشت آن پخته نبا
معطل باشد که تا پخته شود، بعد که پخته شد


بریده شود دو روز در سایه گذاشته شود
بعد از ان در کنداله شانده شود فوراً آب
انداخته شود مدت پانزده یوم در سایه کامل
که هوا داشته باشد گذاشته شود و بعد از
پانزده روز در سایه ابلق که هم سایه و هم آفتاب
داشته باشد گذاشته شود بعد قلم مذکور دیده
شود که اگر برگ کرده بود روز اول بقدر
نیم ساعت - و روز دوم بقدر یکساعت
و روز سوم بقدر یک نیم ساعت - و روز
چهارم بقدر دو ساعت - و روز پنجم بقد
دو نیم ساعت - و روز ششم بقدر
سه ساعت - و روز هفتم بقدر سه و نیم ساعت


۳۱

و روز هشتم بقدر چهار ساعت از طلوع آفتاب
در آفتاب گرم گذاشته شود و باقی در
سایه ابلق و بعد از هشت روز مذکور کنداله
های موصوف یومیه روز چهار ساعت
در آفتاب گرم مانده شود و باقی در سایه
ابلق الی آخره انشاء الله تعالی در صدره
بگل میرسد و وقتیکه بگل رسید یک پاش
پاره داده شود و دفعه دوم در اول میزان
بقدر نیم چهارک بند انگشت پاروی شهری
داده شود و دفعه سوم در اول حوت
یک پاش هم داده شود، آبانی ابتدای
شاندنی ماه حوت که سابق ذکر شده


الی آخر ماه ثور روزی یک وقت بطرف نماز
عصر و از ابتدای ماه جوزا الی آخر ماه سنبله
روز دو وقت که یکی صبح باشد و یکی عصر با
در کنداله انداخته شود مگر در ابتدای شاندن
الی رسیدن بگل بالای بوته مذکور قطرات
آب با سر سوراخ دار آب پاش پاشیده
شود زمانیکه گل کرد به نوله آب پاش آب
در کنداله انداخته شود و از ابتداء ماه میزان
الی آخر ماه حوت روزی یک وقت بطرف عصر
به نوله آب پاش نیز در کنداله انداخته شود
و خیشاوه در ابتداء که شانده شد هشت
یوم بعد بقد یک بند انگشت بیخ آن نرم


۳۳
کرده شود الی بیخ گرفتن و برگ کردن (۸)
روز نیز نرم کرده وقتیکه قلمه مذکور برگی گل کرد بعد
ه میشود، هر وقت بیخ آن سخت شد خشیاوه
کرده میشود، و هفته دو مرتبه که قلمه مذکور بگل رسید
گلهای مذکور سیرآب پاش شسته شود .

قلمه گل گلاب انگریزی در پانزدهم ماه قوس قلمه مذکور
در زمین شانده میشود، بدینقرار است ـ که اول
زمین آن تیار شود، که بقدر یک بند انگشت پاروی
سوخته کهنه دو ساله پاشانده شود .
دو هم زمین مذکور را بیل بزند و نرم کند. سوم زمین
مذکور را جویه بکشد که عرض آن بقدر یک بلست باشد


۳۴

و پشته آن نیز بقدر یک پلست، و قلمه مذکور بقدر
نه بند انگشت تا بآن باشد برد و در جویه مذکور
شانده شود که شش بند انگشت آن در گل
و سه بند انگشت آن از زمین بالا باشد، بعد که نشانده
شد دو بند انگشت در دو بند انگشت از یکدیگر سوا
شانده شود فوراً آب در جویه مذکور بدهند، و بعد
آب دادن بالای قلمه مذکور بقدر چهار بند انگشت
کاه شالی و برگ درخت مگر از برگ درخت توت
نباشد که کنده گی پیدا میکند و قلمه مزبور خراب برهم
میشود، بعد بالای کاه شالی و برگ درخت بقدر
دو بند انگشت گل انداخته شود که قلمه مذکور بمحا فظت
باشد که خنک زمستان ضایع نکند، بعد بگذارد،


۳۵

الی آخر ماه حوت و ابتدای ماه حمل بعد گل مذکور
از بالای کاه شالی و برگ درخت برداشته کاه
و برگ موضوع را الی (۱۰) ماه حمل بگذارد و بعد
از
دهم ماه مذکور کاه و برگ نیز برداشته شود، و
آب داری قلمه مذکور باینقسم شود که هرگاه باران
باشد آب داده نشود، و هرگاه باران نباشد (۶)
یوم بعد در جویه مذکور آب پر شود الی (۳۰) ماه ثور
که جمله چهل یوم شود، و بعد چهل یوم چهار یوم بعد
قلمه مذکور را آب بدهد الی (۲۰) یوم و بعد (۱۰)
یوم دیگر که آخر ماه جوزا شود سه یوم بعد آب داده
شود الی ابتداء ماه جوزا، اسد و آخر ماه سنبله
که سه ماه کامل شود، دو یوم بعد در جویه مذکور آب


۳۶

داده شود، و در ابتدای ماه میزان الی پانزدهم
ماه قوس که هفتاد و پنچروز شود نیز شش نوم
بعد آب داده شود، قلمۀ مذکور سبز میشود، و نود
میکند بقدر یک بلست ونیم بلست ، بعد
قلمۀ مذکور را نیز همراه کاه شالی یکجا نده شود
و بروی زمین بخواباند و بالای قلمۀ بقدر دوبند
انگشت گل انداخته بگذارد الی آخر ماه حوت
بعد در ابتداء ماه حمل گل کاه وشالی را بر دارد
و قلمۀ مذکور را خواه بکنداله و یا دیگر جا که مینشانند نشاند
شو وانشاءالله تعالی بوتۀ کامل میشود .
اگر قلمۀ مذکور از پیوند بود حاجت پیوند کردن
جدید ندارد، و اگر خشک بود در ماه جوزا و سنبله


۳۷

پیوند میشود، در جوزا غنچه میزند، و در سنبله برگ
پیوند میکند .
قلمه گل داؤدی ـــ که از تاریخ (۱۵) جوزا الی (۲۵)
سرطان که جمله چهل یوم شود سبز میشود، و گل میکند
و بعد از چهل یوم سبز نمیشود، و در گل نمیرسد، و
قلمه مذکوره در زمین نشانده میشود، بدینقرار است
که اول در بالای زمین بقدر نیم بند انگشت بارو
سوخته کهنه شهری پاشانده شود ــ دوم همن
آنرا بیل بزند و نرم کند ــ سوم جویه کشیده شود
و عرض جویه آن بقدر یک بلست باد پشته آن
نیز بقدر یک بلست، بعد آن قلمه مذکور را
بقدر هفت بند انگشت از بالای پوته مذکور


بریده شود که چهار بند انگشت آن در گل کوزه
و سه بند انگشت آن از گل بالا باشد، و در چقوری
مذکور شانده شود، مگر از همدیگر بقدر چهار بند انگشت
سوا، بعد که قلمه مذکور شانده شد فورا در چقوری
مذکور آب بدهد هر روز یکمرتبه، و بعد بالای قلمه
های مزبور چپری از جنگل در حصه سایه کامل شود
الی مدت (٢۵) یوم و در جویه مزبوره نیز روزمره
دو مرتبه آب داده شود، و بعد از موعد
(٢۵) یوم از چپری مذکور اندکی جنگل آن برداشته
شود که بالای آن سایه از آفتاب متعاقباً
الی مدت ده یوم و آب بحالته داده شود، و
بعد از ده یوم از چپری مذکور نیز جنگل آن برداشته


۳۸

شود ابلق شود، و آب بر وز یکمرتبه بدهد الی
مدت ده یوم و بعدر ده یوم نیز از جنگل برداشته
شود که آفتاب در سایه اضافه باشد الی موعد
پنج یوم و آب در یوم یکدفعه بدهد، و بعد از پنج
یوم چپری موصوف کاملاً برداشته شود بعد که
چپری مذکور برداشته شد، پنجروز دیگر بالای
بوته های مذکور بروز چهار دفعه قطرات آب
با سر سراج از آب پاش پاشیده شود
که برگ های قلمه مذکور تر باشد که تیزی آفتاب
را بر دارد، و بعد بقدر نیم بند انگشت جوی آن
خیشاوه و نرم شود، و آب آنرا بقواعد سابق
بدهد الی مدت دو یوم و بعد از دو یوم یکوقت


۴۰
از طرف عصر آب در جویۀ آن داده شود و بعد ازا
چهار یوم بعد آب بدهد و روز پنجم بطرف عصرآب
داده شود بعد دو یوم بگذارند که زمین آن تر شود
و همراه گل کن یعنی کرپی بقدر دو بند انگشت دور
قلمۀ مذکور را بکند سعی کند که ریشه آن بی گل نباشد
و در کندالۀ نمبر اول و یا دوم شانده شود باین قسم
که اول در کنداله ده دانه از جغله شکسته کنداله بقدر
یک چهار حصه و نیم چهار حصه کرده در کندالۀ مذکور کوپو
گذاشته شود و در هر جغله دانه ذغال که بقدر نیم
چهار حصه باشد گذاشته شود بعد سه تقسیم گل مٹ پٹه
جوی و یک تقسیم پاروی شهری هر دو را مخلوط کرده
بقدر یک حصه نیم بند انگشت کم پر شود و بعد قلمه مذکر


٤١

شانده شود فی کنداله یک قطره فورا بقطرات آب
یا سوراخ از آب پاش پاشیده شود در یوم
سه دفعه و در سایه کامل گذاشته شود الی مدت پنج یوم
و بعد پنج یوم دیگر در سایه ابلق نیز گذاشته شود
و آب بروز سه وقت داده شود، بعد در جای
بگذار و که اندک سایه نه آفتاب ضافه با گذاشته شو
و آب بروز دو وقت داده شود، و بعد در یوم
نیم ساعت الی مدت ده یوم که پنج ساعت شود
و بعد در جای سابقه آن واپس مانده شود، و بعد از
ده یوم در آفتاب کامل گذاشته شود انشآء الله تعالی
بوته کامل میشود و بگل میرسد .


قلمدان ـ شاندن قلمۀ کوره بدینقرار است : ـ
که قلمۀ آن زابتدای ماه ثور الی آخر ماه سنبله در زمین
شانده میشود که اول بالای زمین آن پاروی سوختۀ
کهنه دو ساله بقدر نیم بند انگشت انداخته و پاشانده
شود . دوم زمین ان بیل زده شود، و نرم شود
که کاملاً با هم مخلوط شود . سوم زمین آن بقدر نیم بلست
جویه کشیده شود، و قلمۀ کوره در کنار اله اسپه وقت
کشت
تنگ آب کنده و قلمه را ببرد بقدر هفت بند،
که چهار بند انگشت آن در زیر گل و باقی سه بند انگشت
آن بالا باشد بعد چپری از جنگل زده شود که سایه
کامل شود که آفتاب در قلمه کوره نرسد، و بروز دوم
قلمه کوره را آب بدهد، که اول زطرف طلوع آفتاب


و باقی از طرف عصر الی مدت (۲۰) یوم و بعد از (۲۰)
یوم فی یوم یکدفعه نیز از طرف طلوع آفتاب مانع
شود، و بواجپری که زده شده اندک جنگل آن
برداشته شود که سایه آن ملحق شود الی مدت (۱۵)
یوم و بعد ملاحظه شود که قلمه مذکور سبز شده باشد، اگر
شده بود همراه کرپی بقدر دو پنجه انگشت دور قلمه کوه
را بریده سعی کند که ریشه آن ضایع نشود، و در کنداله
نمبر (۲) فی کنداله یک قلمه شانده شود و نیاز بود
گل کنداله تقسیم گل مٹ جوی و یک حصه هم پاروی
شهری سوخته کهنه دو ساله هر دو را مخلوط کرده در
کنداله مذکور انداخته شود و تیر بقدر ده دانه از
بغداد اغمه کنداله شکسته که بقدر نیم چهار مغزیکها


چهار مقر باشد حصه وانه ذغال که آنهم بقدر نیم حصه اخر
باشد انداخته شود مگر کل و پاروی مخلوطی که یکحصه اله
انداخته شده یکو نیم بند انگشت کم پر شود ووی قلمه
مذکور نشانده شود، فوراً آب بدهید همراه سرآبپاش
در یوم دو مرتبه الی مدت (۱۰) یوم و در سایه کامل
گذاشته شود، و بعد ده یوم دیگر در جای بگذارید که تا
اثر آفتاب ضافه باشد، بعد از ان پنج یوم دیگر درجا
ابلق گذاشته شود، و بعد در جای بگذارید که از سایه
آفتاب ضافه باشد و آب مذکور فی روز دو حصه
داده شود، بعد از ان روز اول بقدر پنج دقیقه ، و
روز دوم ده دقیقه الی روز (۶) که نیم ساعت شود
و بعد روز (۷) یکساعت ، و (۸) یک و نیم ساعت


۴۵
الی روز (۱۴) که چهار ساعت شود در آفتاب
کامل گذاشته شود، و بعد از دفعه چهار ساعت
کاملاً نیز در آفتاب بماند انشاءالله تعالی بوته کامل
میشود و بگل میرسد.
قلمه گل کندیری - در ابتدای ماه حمل در زمین که شاً
درخت داشته باشد شانده میشود بدینقرار است
که اول در زمین مذکور بقدر نیم بند انگشت پارو سوخته
کهنه شهری انداخته شود. - دوم زمین مذکور را
بیل برند و نرم کنند، سوم جویه کشیده شود که عرض
جویه آن بقدر یک بلست باشد، و پشته آن
نیز بقدر یک بلست باشد، بعد ملاحظه کنند رنگ قلمه
مذکور مثل شاخ توت باشد، و از همان قلمه تخته از


روی گل کند اله سه بند انگشت بالا ببرد و سبز و خام
بوته مذکور را بگذارد بعد قلمه بریده شده گی را
ملاحظه کند که بقدر نه بند انگشت پخته باشد ببرد و
در جویه مذکور نشانده شود باینقرار که پنج بند انگشت
آن در گل و چهار بند انگشت آن از گل بالا باشد
مگر از همدیگر بقدر نه بند انگشت سوا نشانده شود
فوراً در جویه مذکور آب بدهد بعد اگر باران شود
آب ندهد و الا در یوم یکدفعه آب در جویه بدهد الی
مدت سه ماه کامل که از ابتدای ماه حمل الی آخر جوزا
بهمین قرار باشد و در ابتداء ماه سرطان ملاحظه
کند که قلمه مذکور سبز شده باشد یک یوم بعد آب
بدهد و هر گاه سبز نشده باشد در روز یکمرتبه آب بدهد


الی ابتدای ماه میزان بعد اگر سبز نشده با دو یوم بعد
آب بدهد الی ابتداء ماه قوس . بعد ملاحظه کند
که قلمه مذکور سبز کرده نموده آن بقدر دو بند انگشت
بالا شده باشد، واگر نشده باشد بگذارد بسال
آینده اینقسم که بقدر سه بند انگشت کاه شالی
و برگ درخت بالای قلمه مذکور بیندازد و در سر کاه
شالی و برگ درخت بقدر دو بند انگشت گل
نیز انداخته شود گذاشته شود الی ابتداء ماه حمل
و بعد از ابتداء ماه مذکور گل آن برداشته شود
و کاه و برگ آن بجا باشد الی (۱۰) ماه حمل بعد کاه
و برگ آن نیز برداشته شود ، و اگر باران باشد
آب ندهد ، و هر گاه باران نباشد در یوم بعد ابدته


۴۸
مذکور آب بدهد انشاء الله تعالی الی (١٠) ماه
ثور سبز میشود، و بعد که سبز شد بقدر یک بند انگشت
یخ قلمه مذکور را خیشاوه و نرم کرده و یک چهار
بند انگشت پاروی کهنه شهری پاشانده بگذارد
الی ابتداء ماه میزان بعد همراه گل کن یعنی کرپی
بقدر دو و نیم بند انگشت دور قلمه آنرا بریده سعی
کند که ریشه آن ضایع نشود و در کنداله نمبر اول
شانده شود باینقسم که سه تقسیم گل مٹ پشته
جوی و یک تقسیم پاروی شهری هردو را مخلوط
کند و ده دانه جوزای شکسته کنداله بقدر یک چهار
مغز و نیم چهار مغز و ده دانه ذغال بلوط که آنهم
بقدر نیم چهار مغز باشد در حصه سوراخ کنداله پر


بلابه گردید

۴۹

غلام سخی نقشبندی

چپ خیلے لارے

گذاشته شود با بعد گل مخلوط کرده کی یا شاخه قیچی کنند گزارہ
و قلمه مذکور را همراه گل آن در کنداله مذبور بشاخه جدا
بقطرات آب با سر سوراخ انذا تب پاش پاشیده
شود، بعد در سایه بلق بگذارد الی مدت ده یوم
و آب در یوم دو مرتبه بدهد، بعد ده یوم در آفتاب
کامل بگذارد انشاء الله تعالی بوته کامل میشود
بذر تخم شبوی صد برگ
که از نوروز نود روز گذشته باشد حکم دارد که
در کنداله بذر شود با ینقرار : -
اوّل دانه از جفایه شکسته دانه کنداله بقدریکه
چهار منو و نیم چهار متر باشد در بالای سوراخ

یاور عزیز اللّٰه افغان
دالاسخیل


کنداله پوک گذاشته شود بجهت اینکه آب گندگی کنداله
خارج شود. دوم ده دانه زغال بلوط که آنهم
بقدر نیم چهارمخز باشد در بالا جوی مذکور بگذارد.
سوم سه حصه گل مٹ پشته جو و یک تقسیم باره شهری
هر دو را مخلوط کرده بقدر یک و نیم بند انگشت کم کنداله
پر کند سعی کند که گل کنداله برابر واقع باشد بعده مواد
چهل دانه و یا پنجاه دانه تخم شبوی مذکور پاشانده شود
مگر بقدر نیم چهارک بند انگشت از همان پاره شهری
ببالای بذر مذکور پاشانده شود، فوراً بقطرات
آب پاش آب داده شود و در یوم چهارم الی مدت
(۸) یوم در سایه طاق با سبز میشود، بعد که سبز شد در یوم
سه دانه بمظر آمد که الی عرصه (۱۰) یوم، بعد یوم دیگر


۵۱
در یوم دو دفعه آب داده شود و بهمان سایه لیق که ذکر شده گذاشته
باشد، بعد از ان در جا گذاشته با که افتاب سایه دار
باشد الی شده روزه یوم دور یوم دو دفعه اب بدهد ، بعد ملا کند
که شش یکه شدیه راه نوک داس کنداله بزوقی بکند و در سالہ
دیگر فی کنداله پنج بوته بنشاند و در سایه کامل بگذارد
فورا بدون سر پرده نوله پاش که نوله آن مهین با در یوم
دو دفعه اب بدهد که تا کرت مذکور تر شود الی شده روزه یوم ،
بعد آن سایه باق بگذارد و در یوم دو دفعه آب نیز اب بدهد
د روزه بعد همره نوک چوب باریک و بند انگشت نام
کرو و در جا که از سایه قها پوشیده باشد بگذارد و دود
که یکروز شود آب نماند، بدهد و در طلوع آفتاب نیز رکب
پاشان رو بدهد و در یوم دو دفعه نیز بقطرات آب پاش


۵۲

آب داده شود الی مدت ده یوم، بعد از ده یوم در آفتاب
کامل بگذارد و در یوم دو دفعه آب بدهد ده یوم
بعد بیخ گل مذکور را نرم کند و یک پاش پارو هم بدهد
الی مدت چهل یوم که (۲۰) ماه میزان شود، انشاالله
تعالی شروع گل میکند، بعد که بگل رسید بقدر یکیاس
پارو نیز داده شود، و در گلخانه بگذارد الی مدت یکصد
سی یوم که ابتداء ماه حوت شود، و در یوم یکدفعه آب
بدهد، و ده روز بعد کنداله مذبور را نرم کند و بقدر
یکپاو بند انگشت از سر نوک شاخ بوته موصوفه مقراض
بقدر نیم بند انگشت گل کنداله را کم کند و نیم بند انگشت
پارو بعد از دو قطرات پاش در یوم یکدفعه آب بدهد
و در مقمام آفتاب رو شود شب در گلخانه با الی مدت بیست یوم


که بیستم ماه حوت شود بعد انشاء الله تعالیٰ حصه
دوم شروع بگل میکند بعد تخم آوری کند که در کندانه
سدبوته آن صد برگ یک بوته آن چهار برگ با بوی
تخم آن همراه تار گل چهار برگه مذکوره را درین صدبرگ
یکجا کرده بسته کند و همراه قلم موئی از نافه صد برگے بنام
چهار برگ برساند و دریوم یکدفعه نشان طلوع آفتاب
با تیقرانه که سرخ بر سرخ و سفید بر سفید و بنفش بر بنفش
و در آفتاب کامل بگذارد الی مدت (۴۰) یوم
که ابتدای ماه حمل شود اند گل تخم میشود و کندانه های
مذکوره را در آفتاب کامل بگذارد الی مدت پنجاه
یوم که بیستم ماه جوزا شود تخم مذکوره پخته میشود انشاء
الله تعالیٰ .


۵۴
بذر تخم پروانکه در کنداله بذر میشود و یا بیقرار
که اول چهار تقسیم گل سست پشته جوی یک تقسیم پارجا
شهری هر دو را مخلوط کرده بگذارد . - دوم دو
دانه از خله شکسته داخل کنداله که بقدر یک چار مغز و
چهار مغز باشد در بین کنداله در بالای سوراخ
آن پوک گذاشته شود سوم ده دانه زعفران
که آنهم بقد ر نیم چهار مغز باشد در بالای محله مذکور
بگزارد بعد گل مخلوط کرده را بالای کنداله مذه
بقدر یک نیم بند انگشت پر کند که آب غوره
بجا باشد و کنداله زبور را انوار کند که کل آن م
باشد یعنی بلندی دوپستی نداشته باشد و تخم مذکو
را در پانزده ماه اسد بقدر بیست دانه بذر کند


۵۵

و در بالای تخم مذکور بقدر یکپاو بندانگشت پارو شهری
پاشانده شود، و در سایه اتاق بگذارد، و در یوم چها
دفعه قطرات آب پاش داده شود الی مدت پانزدهم
ماه سنبله که سی‌ام شود، بعد آن پانزده یوم دیگر در یوم سه
آب بدهد الی آخر ماه سنبله که تمام پنج یوم شود بحد مذ‌کور
سبز می‌شود، بعد از ان در یوم دو دفعه آب بدهد و در تمام
سایه طلق باشد الی مدت سی یوم که آخر ماه میزان شود، بعد
در اول ماه عقرب بجای بگذارد که آفتاب سایه قضاوتها
الی مدت سی یوم که آخر ماه عقرب شود در یوم دو مرتبه آب بدهد،
بعد در اول ماه قوس در آفتاب گرم گلخانه بگذارد نیز الی مدت
پنجماه کامل که آخر ماه حمل شود در یوم یکدفعه آب بدهد، و
از ابتداء ماه ثور الی دهم جوزا در جا بگذارد که نیم روز آفتاب


۵۶
باشد و نیمروز در سایه و در یوم دوم انتیه آب ملیله جدید در سایه
ابلق گذاشته شود الی مدت پنج یوم که پانزدهم اسد میشود دو
پانزده ماه مذکور سفید شود که همراه نوک نقره ایک انگشت
از گل سابقہ کنداله مذکور کم کند و سعی کند که ریشه در نیاز د
د که نخورد و گل جدید تیار شود که تغییر گل مدت و یکدستیم
پانزه ی شهری که سابق ذکر شده شروط را مخلوط کند و دور
کنداله بندازد و در بالا ساز موش مو بقدر یکپاو بندار
گل آن بلید باشد و در یوم دو دفعه آب بیلیله با رشتهم
که آن محل که بالای گل جدید انداخته میشود بقطرات آب
پاشی خشک نبود و در همان سایه ابلق گذاشته شود الی دو
ماه که پانزدهم میزان شود ده در یوم دو دفعه
آب ملیله جدید آن در آفتاب کامل بگذارد الی پندرشی پرتم


۵۷
یوم که بیست یا آخر حوت شبی دو در یوم دو دفعه آب بدهید بعد آن
در آفتاب گرم گلخانه بگذارید الی مدت شاه بیست یوم که
دهم ماه ثور شود انشاء الله تعالی پیانه یکدانه و دو دانه گل میکند
و در یوم یکدفعه آب بدهید دهم ماه حوت اینقرار شود که شبانه
روز
گلخانه کشیده در آفتاب گرم بیاورید و در گلخانه با الی ماه تبحاه
که ابتداء ماه ثور شود و در یوم دو مرتبه آب بدهید نو در در جائیکه در
که آفتاب کامل باشد و نگهبانی انرا الی کند و اگر در گل مذکوره
باران برسد فائده دارد و در یوم دو مرتبه آب بدهالی مدت
چهل یوم که (۱۰) ماه جوزا شود بعد آن سایه بلق بگذارد
الی مدت هفتاد و پنج یوم که (۱۵) ماه اسد شود و در یوم
دو مرتبه آب بدهد و پیازه مذکور بقدری کهار سبز شود انشاء الله تعا
و هجدهم ماه کل کن گل مذبور را بر دسعی کند که ریشه آن بی گل نشود


۵۸

دور کنداله ثمر اول قلی کنداله یک پیانه نشانده شود و درهمان
سایه بطبق بگذار و واحد ده یوم کنداله را بشود که پرم کنند
و در یوم دو دفعه آب بطرالی مدت سه ماه که (۱۵) اسد خراب
شود بعد یا نزده یوم دیگر در آفتاب کامل بگذار و که ابتدا ماه
قوس شود و از ان بونا در آفتاب گرم خانه بگذارد در
موعه یکسال و ده ماه بوته کامل میشود.
بذرتخم ترپونی که در ابتدای ماه حمل در کنداله
بزر میشود و تیار نمودن گل کنداله مذکور

که اول تقسیم گل مک پشتر که یک حصه بارو شهری شهور را
مخلوط کند. – دوم ده دانه از شکست دانه کنداله که تقسیم
چهار حصه یک حصه مغز باشد. – سوم ده دانه زنال بلوط


[ILL]
که انهم بقدر نیم چهار حصه باشد بالای سوراخ تخته داریو که
گذاشته بعد گل مخلوط کرده را بقد ریکه نیم بند انگشت
دکته از پنجه ارزد که آب سردیاب باشد بعد آن کل
مذکور را انوار کننده سطحی که برابر انوار با ده تخم کلمند کور
موازی پنجاه دانه الی شصت دانه تخم مذکور در کندال
شیره بطور بالا بدر تخم تخمونی بگذاریم که با رک بزار
یا تعیر پا شانده شود و تخم مذکور روز بویار وی ته
شود کند ال آن در آفتاب مقابل باشد بعد قطرات
سوراخ از آب پاش با شیده شود تا در یوم بنجم دیو
ده یوم دکنداله مذکور خشک آنشود نم داشته با ور
سبز شود اور فتنه که سبز شد بروز چهار دفعه آب بطو را لی
ده یوم و بعد ده روز آب آن در یوم سه دفعه داده شود


(۲۰) یوم و بعد ده یوم دیگر فی یوم دو مرتبه آب داده شود
انشاء الله تا بوته آن شش برگیشو د بعد آن را کند
بهمراه نوک داسکیج و در کنداله های پرازول فی کنداله
یک بوته نشانده شود و فورا بنوله آب پاش آب داده شود
سعی کند که برگهای بوته مذکور گل پر و تر نشود او در سایه
کامل بگذارد الی مدت سه یوم و آب بروز دو مرتبه
داده شود و بعد سه یوم کنداله مذکور را در سایه ابلق بگذارد
الی مدت سه یوم و بعد از سه یوم در جای بگذارد که آفتاب
از سایه مضاف باشد سه یوم بعد از ده یوم یک یوم دیگر در
آفتاب کامل گذاشته شود بهمان روز چهار دفعه قطرات
آب پاش داده شود که برگ آن تر شود که تیزی آفتاب رنجاند
و بعد یکروز یک یوم دیگر در دو دفعه همراه نوله آب پاش آب داده


۶۱
شود الی مدت یوم و بعد بقد ر نیم چهار کند انگشت کود
خیشاوه کنند بعد که خیشاوه شد یکروز آب ندهند که خشک شود
و بقدر نیم چهار کند انگشت پارو بو طلوع آفتاب در کندال
مذکور پاشانده شود و قطرات آب پاش آب داده
نیز روز دو دفعه، بعد بگذار والی مدت پانزده یوم انشأ
الله تعالی در عرصه هشتاد و پنجروز نشانی گل میدهد و گل میسراید
زمانیکه گل رسید بقدر یکمبارک بند انگشت نیز پارو
پاشانده شود بوته کامل میشود و دیوم دو مرتبه آب
داده شود .
بذر تخم گل بذرک که در ابتدای ماه حمل
بذر میشود باین قسم :
که اول دانه از غوزه شکسته کندال که بقدر یکچهار مغز و نیم


بهار فخر باشد و در بالا سوراخ کند الیه پوک گذاشته شود دوم
دانه و غالی پوک از هم بقدر نیم تنها مقر باد و در بالا بنجاید
گذاشته شود سوم حصه گل سرش پشتی یک خطه باره
ختم کند و سالها را مخلوط کرده بقدر نیم بنا با آورد کند
اول آنهم یکه آری روی آن باو گل کند الیه دانه آری کسی الیه
رای نوار شود و در افتاب در نیارد و بعد آن بر مقعاد آبه دور
روی مد شود بقدر نیم تها در بندا از بارو شها مذکور در سخر
نشانده شود سعی کند که ستم گل آن بر بار و شود بعدن هم
یلسن لینے بقطرات پاشن آب داده شود روز چهار مرتبه در شما
فتاب گذاشته شود با حری آنرانشه از میخان شعبان الی مریان روه
پانزدهما محل شد و انشا الله تا بنه شود به روز سه آب دید
در همان قا بل کندار والی (۱۵) یوم که آخر ما حمل شود بدیم


شور، بعد چهار برگه میشود و بروز دو دفعه آب بدهد
و در همان آفتاب کامل بگذارد الی مدت پانزده
یوم که پانزدهم ماه ثور شود، بعد آن بقدر
نیم چارک بند انگشت نیز پارو بیندازد، و برة
دو دفعه آب داده شود، و در آفتاب کامل
بگذارد، الی موعد (۱۵) یوم که اخیر ماه ثور
شود، و در ابتداء ماه جوزا بقدر نیم چارک
بند انگشت پاروی شهری نیز بیندازد، و در
یوم دو مرتبه آب بدهد و بهمان آفتاب
بگذارد الی پانزدهم ماه جوزا، و بعد آن
نیز بقدر نیم چارک بند انگشت پارو بیندازد
و بهمان آفتاب کامل بگذارد، و در یوم دو دفعه


۶۴

آب بدهد الی موعد پانزده یوم که آخر ماه جوزا
شود، بعد آن بقدر یک چهارک بند انگشت
پارو نیز بیندازد، و در یوم دو دفعه آب
بدهد، و در ابتداء ماه سرطان که نود یوم
شود انشاء الله تعالی شروع بگل میکند
الی مدت بیست یوم ، و بعد بیست یوم
با خیری تخم مذکور را بکند .

بذر تخم جریتم جدیدا در کندال
کاشته میشود بدینقرار
که پانزده یوم از ماه حوت گذشته باشد


۶۵

بذرشود وسعی کند که از باران وژاله نگهداره
و در گلخانه باشد، وهرگاه گلخانه نباشد، ده
یوم بعداز نوروز بذرشود، که اول در کنداله
موازی ده دانه از جغل شکسته و انو که قد
بندر یک چهارمغز و نیم حصه کرده بکنداله
پوک گذاشته شود .-- دوم بقدر
ده دانه ذغال بلوط که آنهم بقدر نیم مغرباشد
بالای جغلۀ مذکور انداخته .-- سوم حصه
تقسیم گل مشته جوری و یک تقسیم باروتی
شهری هر دورا مخلوط کرده بقدر یک تقسیم
نیم انگشت کم پرشود ، بجهت آبخوره
نمایند کنداله موصوف پر کرده شد تخم


مذکوره را بقدر پنجاه دانه الی (۶۰) دانه که از
(۶۰) دانه اضافه نباشد بذر کرده و بقدر
یک بند انگشت پاروی شهری نیز بالای
آن بذر انداخته شود، بعد از ان در
سایه کامل گذاشته شود، و بروز چهار
وقت آب داده شود، و گنداله مذکور
نم داشته باشد تا وقتیکه سبز و دو برگه
شود، و بعد که سه برگه شد بروز سه وقت
آب بدهند زمانیکه چهار برگه شد در یوم دو وقت
آب بدهند، و بعد که پنج برگه شد نیز در یوم
دو مرتبه هم آب بدهند الی روزیکه شش برگه
شود، در یوم دو وقت آب داده شود


و بعد از (۱۵) ماه حوت الی ابتداء ماه سرطان که
جملہ یکصد و پنجه روز میشود در هر یکگلدان میرسد و در
کدالے نیز (۳) فی گداله یک بوته نشانده شود
و در سایه کامل که هواداشته باشد گذاشته
شود الی مدت (۱۵) یوم فوراً برون ، و بعد
ده روز در سایه ابلق بگذارد ، و بعد از ده یوم
روز اول بقدر نیم ساعت ، و روز دوم
بقدر یکساعت الی روز هشتم که چهار
ساعت شود ، در آفتاب گرم گذاشته
شود و باقی در سایه ابلق انشاء الله تعا
در یکصد و بیست روز بگل میرسد و نیز
یکپاشر پاروی شهری بالای آن پاشیده


۶۸
شود بوته کامل میشود .
بدر تخم گل کارنیشن ، از (۲۴) ماه
حمل در زمین بذر میشود باینقرار
که اول زمین آنرا بیل بزند . دوم بقدر (۸) بلسـت
عرض آن (۱۲) بلست طول آنرا کر دلبست کنند
سوم کرد مذکور را هموار که با گز چوب زده شود
که صفا شود. بعد بقدر دو شقّال تخم مذکور بچّه
بپاشانده شود بعد بقدر یک لمون پر انگشت پارچه در
بالای تخم پاشیده در انداخته شود و فوراً در یوم آبه
داده بشود الی مدت (۱۵) یوم انشاء الله سبز
بعد که سبز شد (۶) یوم بعد .


۶۹
اب داده شود باخبری کند که غیره گیاه سبز کرد باز
نیک دربر خیشاوه کند بگذارد الی مدت ۱۵ یوم که
بیستم ماه ثور شود سه برگه میشود ده یوم بعد آب داده
شود و نیز با خبر باشد که گیاه بیگانه سبز کرد خیشاوه
کند . و بعد ازان بگذارد الی مدت ۱۵ یوم که پنجم
ماه جوزا شود شش برگه میشود ده یوم بعد آب علاوه
شود . و پانزده یوم بعد نیز سه خیشاوه کند . وبقدر
دو چهار که بند انگشت پاروی کهنه هم انداخته بنود
بگذارد الی مدت یکصد و بیست یوم و بعد در ابتداء
ماه میزان شروع بگل میکند حد بعد از گل و دیر کند الخ
شانه دشتوا این قسم شود که سه حصه گل ششته
جوی و یک حصه پارے شهری هر دو را مخلوط


۷۰

کرده بگذارو بعد بقدر ده دانه از شکسته واغه
کنداله که بقدر یک چهار مغز و نیم چار مغز باشد
در حد سوراخ کنداله پوک گذاشته و ده دانه
ذغال بلوط که آنهم بقدر نیم چار مغز باشد در بالا
جغله مذبور انداخته شود و گل مخلوط کرده گی را در
کنداله نمبر اول مناصفه پر کند و همرأه گل کنجک
مذکور را بکند سعی کند که ریشه آن بی گل نشود -
و در کنداله یک بوته بنشاند و از گل مخلوطی بر دو
بوته مذبور انداخته شود که بقدر یک و نیم بند انگشت
کم کنداله مذکور پرشود - فورا آب داده شود
بقطرات آب بپاش و در سایه ابلق گذشته
شود الی مدت ده یوم که دهم ماه میزان شود


و در یوم دو مرتبه آب بدهد و در آفتاب کامل
بگذارد الی آخر ماه میزان - و در ابتداء ماه عقرب
شب در گل خانه و روز بیرون گل خانه باشد
بوته کامل میشود و بگل میرسد و هر گاه در زمین
بگذارد این چنین شود که در بیستم ماه عقرب بقدر
یک بند انگشت از کاه شالی در بالای بوته ها
گل مذکور انداخته شود و بقدر یک بند انگشت
گل در بالای کاه موصوف بیندازد بگذارد الی
ابتداء ماه حمل که پنج ماه و ده یوم شود و در دهم ماه
مذکور یک بند انگشت گل و نصف کاه بر
داشته شود و مناصفه کاه شالی در بالای بوته
های گل مذکور پوک گذاشته شود - بگذارد


۷۲

الی مدت ده یوم بعد کاه مذکور کاملا برداشته
بیخ بوته ها را نرم بکند و بقدر یک پا و بد انگشت
پا رو بندازد انشاء الله تعالی در دهم ماه جوزا
شروع بگل میکند و آب ده یوم بعد داده شود
و اگر باران شود خیر فبها

(بذر تخم گل دلیه جدید)
در بیستم ماه حمل در زمین بذر میشود باین قرار
که اول زمین آنرا بیل بزند و نرم کند - دویم
بقدر هشت بلست عرض آن - و دوازده
بلست طول آنرا گرد بست کند - سیوم گل
آنرا برابر و هموار کند و گرد چوب بزند که روی


کرد مذکور صفا شود - بعد آن بقدر دو مثقال
از تخم گل مذکور در کر د صفا کردگی بذر کنند بقدار
دو بند انگشت پاروی کهنه دو ساله
پاشیده شود سخی کمیکه
که تخم مذکور در زیر پارو شود و را در زمین آن
در یوم سه دفعه آب بدهد ـ و اگر باران شود
آب داده نشود انشاء الله تعالی در مدت
پانزده یوم سبز میشود ـ و هرگاه هوا سردی
پیدا کرد در موعد بیست یوم سبز نشود
دهم ماه ثور ـ و یا خبرا شقّه غیره گیاه سبز کرد
بنوک داس خیشاوه کند -- بعد از که سه برگه شد
پنج یوم بعد آب بدهد -- بعد از ان که پنج برگه


شود هشت یوم بعد آب بدهد و باخبری کند
که دو یوم بعد بیخ گل مذکور را خیشاوه و نرم کند
و بقدر یک بند انگشت پارو بیندازد الی مدّت
پنجاه یوم که آخر ماه جوزا و ابتداء ماه سرطان شود
انشاء الله تعالی بقدر دو نیم بند انگشت از
زمین بلند میشود پس بقدر نیم بند انگشت از نوک
هر بوته آن ببرد بواسطه اینکه پیاز و بوته
خود را بقوت میکند و هشت یوم بعد آب
بدهد - بعد دو یوم بگذارد که زمین آن فتر
شود بعد خیشاوه و نرم کند - و ده یوم بعد
یکونیم بند انگشت پارو داده شود - و بهمان
قرار که ذکر شده نیز نرم و خیشاوه کند بگذارد


۷۵
الی مدت چهل یوم که دهم ماه اسد شود و در دهم
ماه مذکور این قرار شود که بیخ گل مذکور را نرم و
خشاوه کند -- وبقدر یک با و بند انگشت
پاره بیندازد و هشت یوم بعد آب بدهد انشاء
الله بوته آن کلان میشود و در گل میرسد و زمین
خود را سایه میدهد -- بعد آن هشت یوم بعد
آب بدهد -- بگذارد الی مدت هشتاد یوم
که آخر ماه میزان شود و ابتداء ماه قوس رنده و
برگ آن را همراه داس ز روی خاک ببرد
و همراه بیل پیاز گل مذکور را بکند و گل انرا کمال
تکابزند و هرگاه گل خانه باشد در بکس چوبی
بیندازد و در بالای پیاز آن بقدر دو بند انگشت


۷۶
گل انداخته شود که پیاز مذکور نم داشته با
و در بالای گل بقطرات آب پاش آب داده
شود ـ در درگوشه گل خانه بگذارند هشتاد
یوم بعد همرای سر ی آب داده شود که پیاز
مذکور خشک نشود الی مدت یکصد و سی یوم
که دهم ماه حمل شود ـ و هرگاه گل خانه نباشد
در زمین بلند آب نرسد بلست چاهی
کنده شود ـ و در دو بلست چاه باز آن اندا
شود ـ و در یک بلست آن گل؟ تا روز
دهم ماه حمل ـ بعد پیاز مذکور از چاه کشیده شود
یا در زمین و یا اینکه در کنداله شانده با قسم که که
حصه گل مست و یک حصه پاروی کهنه هر دو را


مخلوط کرده بگذارد و ده دانه از شکسته و آ
سکنداله که بقدر یک چهارم نخود ونیم چهارم نخود با
جغله کرده در حصه سوراخ کنداله پوک گذاشته
شود بعده دانه زغال بلوط آنهم بقدر نیم چهارم
باشد در بالای جغله مذکور انداخته شود بعد
سگل مخلوطی را در کنداله بیندازد در کنداله اول
فی کنداله یک دانه نشانده شود و در آفتاب
کامل گذاشته شود - در یوم دو مرتبه بقطرات
آب پاش آب داده شود الی مدت ده یوم که بیستم
ماه حمل شود - بعد ہمراہ نوک چوب بیخ گل
مذکور را بقدر یک یا دو انگشت نرم و خیشتا
کرد دو وقت آب آنرا بدهد که یک یوم شود


۷۸
و در یوم دوم بطلوع آفتاب بقدر یکپا و بند
انگشت پارو شهری انداخته شود و نیز بقطرات
آب پاش آب داده شود در یوم دو دفعه و درینجا
آفتاب کامل بگزارد الی مدت ده یوم که دهم راه
ثور شود - بعد آن بقدر یک پا و بند انگشت
بیخ گل مذکور را نرم و عشاوه کند و دو وقت آب
آنرا ندهند که نیز یک یوم شود ـ و در یوم دوم
بطلوع آفتاب بقدر دو چارک بند انگشت
از پاروی کهنه انداخته شود و بعد از ان بیست
یوم بحد و ده یوم بحد بیخ گل مذکور را نرم و عشاوه
کند و آب اول نرم کردگی را بهمراه سری در یوم
دو مرتبه داده شود و در همان آفتاب باش


۷۹

گذاشته شود الی مدت پنجاه یوم که آخر ماه جوزا
و ابتداء ماه سرطان شود و چهل روز یا هشتاد یوم
شود شروع بگل میکند الی ابتدا ماه قوس .
و در ابتدا ماه مذکور نگاه داری پیاز مذکور را که بقرار
سابق ذکر شده بکند فقط .

( بذر تخم گل کشمیری مهر رقم )

که در بیستم ما حمل در زمین بذر کرده میشود بقرار
که اول زمین آنرا بیل بزند - و دهم اموار کند
سعی کند که برابر اموار شود - سوم زمین را
بقدر هشت بالست عرض آن باشد و دوازده
بالست طول آنرا کرد بست کند و همراه کود


چوب کرد مذکور را صفا بکند بعد آن بقدر یک
مثقال تخم گل بلند کند یک پاو بند انگشت
پاروی شهری کهنه انداخته شسته
شود سعی کند که تخم مذکور در زیر پا و رشود و
چهار یوم بعد آب بدهد الی مدت هشت یوم
انشاء الله تعالی سبز میشود - بعد که سبز شد شش یوم
بعد آب بدهد الی موعد دوازده یوم که دهم ماه ثور
شود - بعد سه برگه میشود ده یوم بعد آب داد
شود الی موعد بیست یوم که ابتداء ماه جوزا شود
و بعد که پنج برگه شد ده یوم بعد بقدر یک پاو
بند انگشت بیخ گل مذکور را نرم و خشاوه کند
و سی یوم در سی یوم بقد ر یک پاو بند انگشت


۸۱
نیز پاروی شهری داده شود و در یوم بعد آب آنرا
بدنبالی دست نتقسته بدهم که ابتدا از ماه اسد
شو و و هزار دین سالاد به شود انشا الله
شروع به گل میکند بعد مشت یوم مجدداً آب بآن
داده شود و ملاحظه کند که مناصفه آن شگفته با
و مناصفه آن چندکی داشته باشد همراه گل آن
از زمین کشیده شود سعی کند که ریشه آن بی گل نیا
و فی کنداله یک بوته شانده شود که بوته خوردن
در کنداله نمبر دوم و بوته کلان آن در کنداله
نمبر اول شانده شود با نیقسم که سه حصه گل مشت
پخته جوی و یک تعظیم پاروی شهری هر دو را تخم
کرده بگذارند و بعد سه دانه از چغز شکسته کنداله


۸۲

که بقدر یک چهار مغز و نیم چهار مغز باشد در بالا
سوراخ کنداله پوگ گذاشته شود و گل محاولی
را در کندالهای مذکور مناصفه پر کرده شود و بوته
مذکور را بنشاند و نیز از گل مخلوط کرده کی بدرجة
موصوف بیندارد که تا کنداله پر شود فوراً بپوله
آب پاش آبیاره شود در یوم دو دفعه انشا
الله تعالی بوته کامل میشود ـــ و بوته که لایق
گرفتن تخم دارد در زمین بگزارد الی روزیکه تخم
آن پخته شود فقط

( بذر تخم تاج خروس هر رقم )

باین قرار بذر میشود که اول زمین آنرا بیل بزند
دوم انوار کنده ستی کند که برابر و هموار شود ــ بعد


۸۳
هموار شدن در بیستم ماه حمل تخم مذکور را بقدر کف
مذکور پاشانده شود -- بعد بقدر نیم بند انگشت
بالای باره مذکور باروی شهری سوخته کهنه
دو ساله پاشـــــیـــد *
شود و زمین آنرا هر روز سه دفعه آب بدهد وبا
خبری بگذرد که تا سبز شود بعد که سبز شد پنج یوم در
پنج یوم آب بدهد و نیز با خبر باشد که غیره گیاه سبز
نگردد همراه نوک داس خیشاوه کند بعد ملاحظه کند
که سه برگه شود هشت یوم بعد آب بدهد الی موعد
پنجاه یوم که دهم ماه جوزا شود انشاء الله تعالی
بقدر یک بند انگشت از زمین بلند میشود بعد
همراه گل کن بوته مذکور را بکند سعی کند که ریشه آن


٨۴

آن بی گل نشود و در کنداله نمبر اول فی کنداله یک
بوته بنشاند باینقسم که اول ده دانه از جندشک
داغ کنداله که بقدر یک چهارمغز و نیم چهارمغز
باشد در دهنه سوراخ کنداله پوکسا گذاشته شود
دوم قدری خاک مذکور ده دانه ذغال بلوط که بقدر
نیم چهارمغز باشد انداخته شود سوم سی حصه
گل مفت پشته جوی و یک تقسیم از پاروی شهر
هر دو را مخلوط کرده بقدر یک و نیم بند انگشت
هم در کنداله پر کرده شود و بوته مذکور را در کنداله
بنشاند و در سایه ابلق بگذارد و در یوم دو مرتبه
آب بدهد الی مدت ده یوم که بیستم ماه جوزا شود
بعد ده یوم در جای بگذارد که نیم روز آفتاب


۸۵
باشد و نیم روز سایه الی موعد ده یوم که آخر
ماه جوزا شود بعد در یوم دو دفعه آب بدهند
و در ابتداء ماه سرطان در آفتاب کامل بگذارد
و در یوم دو دفعه آب بدهد نیز الی ده یوم که
دہم ماہ سرطان شود و بعد آن بقدر یک
پاو بند انگشت همرای نوک چوب نرم کند
و وقت که یکسایوم شود آب ندھد بعد در
یوم دوم بطلوع آفتاب بقدر یک حصه بند
انگشت پارو بند از و فوراً بقطرات آب
پاش آب داده شود و در همان آفتاب کامل
بگزارد بعد آن ده یوم در ده یوم پنجم گل ها انرا
نرم کند و بیست یوم بعد بقدر یک خا بند انگشت


٨٦
پاره شهری باشانده شود دور ابتداء ماه اسدانشا
الله تعالی گل میکند الی آخر ماه مذکور گل آن
کلان میشود و در آخر ماه سنبله گل آن باتو
میباشد و در ابتداء ماه میزان بواسطه سردی
هوا از قوت می افتد و در آخر ماه مذکور تخم گل
آن پخته میشود و بوته مذکور خشک میشود فقط

(بذر تخم گل بیدینه)
در بیستم ماه حمل در زمین بذر میشود و تیار کردن
زمین مذکور - اول خل بزند - دوم بقدر
هشت باست عرض آن باشد و دوازده باست
طول آنرا گرد بست کند - سوم زمین آنرا


۸۷

هموار کند سعی کند که برابر هموار شود – بعد
بهمراه گز چوب کرد مذکور را صفا کند و بقدر
یک و نیم شقال در کرد مذبور بذر کرده شود
بعده بقدر یک پاو بند انگشت از پاروی
شهری

انداخته شود سعی نماید تخم آن در زیر
پارو شود – فوراً آب داده شود چهار یوم
بعد الی مدت دوازده یوم سبز میشود بگذارد
الی مدت هشت یوم که دهم ماه ثور شود و
با خبر باشد که غیره گیاه سبز کرد بهمراه نوک خر
خیشاوه کند و هشت یوم بعد آب بدهد
الی مدت بیست یوم که آخر ماه ثور شود و


ابتدا ماه جوزا بقدر شش برگه میشود ـ بعد
در ابتدا ماه مذکور در کنداله نمبر اول فی کنداله
یک بوته شانده باینقسم که اوّل ده دانه آ
شکسته در قعر کنداله که بقدر یک چهار مغز و نیم
چهارمغز باشد در حد سوراخ کنداله پو سا گذاشته
شود بجهت اینکه آب کنده گی کنداله مذکور خارج
شود ـ دویم ده دانه ذغال بلوط که آنهم بقدر
نیم چهار مغز باشد در بالای چغله انداخته شود.
سویم سه حصه گل مٹّل پشته جوی و یک حصه
از پاروی کهنه هر دو را مخلوط کرده در کنداله
موصوف بقدر یکونیم بند انگشت کم در کنداله
پر شود و بوته به نیه شانده شود و در سایر ابلق


۸۵
بگذارد فورا در یوم دو مرتبه آب بدهد الی مد
ده یوم که در هم باه جورا شود بعد در جای بگذارد
که نیم روز سایه باشد و نیم روز آفتاب الی موعد
ده یوم و هر روز دو مرتبه آب داده شود بعد از
در آفتاب کامل گذاشته شود نیز الی مدت ده روز
و دو وقت آب داده شود در را ابتدا ماه سرطان
بقدر یک پا و بند انگشت گل مذکور را نرم
و خیشاوه کند و دو وقت آب آنرا ندهد که یک
یوم شود و در یوم دوم بطلوع آفتاب بقدر
یک پا و بند انگشت پارو بیندازد و هر روز
دو مرتبه آب داده شود انشاء الله تعالی در
موعد هفتاد یوم شروع گل میکند و بوته


۹۰

کامل میشود - و هرگاه در زمین بگذارد باید نظر
شود که یک بلست از همدیگر سوا نشانده شود
و هشت یوم بعد آب آنرا بدهد و ملاحظه کند
که بقدر سه بند انگشت از زمین بلند شود انشا
الله گل میکند - بعد بقدر نیم بند انگشت از
پاروی مذکور بیندازد و هشت یوم بعد آب آنرا
بدهد بگل میرسد فقط .

(بذر تخم گل مرجان)

در بیستم ماه حمل در زمین بذر میشود بدینقرار
که اول زمین آنرا بیل بزند - دوم بقدر
هشت بلست عرض زمین مذکور رود و ازو


۹۱
بدست طول آنرا کرد و بست کند ۵ سوم گرد
آنرا هموار کند و گره چوب بروی گرد بخورد شود
که صفا شود ۵ بعد آن بقدر یک مشت
از تخم مذکور بذر و پاشانده شود و بقدر یک
بند انگشت از پاروی سوخته کهنه شهری
انداخته شود.
و چهار یوم بعد آب بدهد الی مدت ده یوم
که آخر ماه ثور شود انشاء الله تعالیٰ سبز
میشود زمانیکه سبز شد شش یوم بعد آب
داده شود و باخبر باشد که غیره گیاه سبز کرد
بنوک داس خیشاوه و نرم کند. بگذارند الی مدت
پانزده یوم که ۱۵ ماه ثور شود جدار برگه میشود


۹۳
بعد هشت یوم بعد آب داده شود بگذارد
الی مدت پانزده یوم که آخر ماه مذکور شود هشت
پوته میشود دور بکه کردن میرسد که نیم بته
نیل است از همدیگر سوامی آنرا بگذارد و باقی
آنرا بدیگر کر ونیم بته دو از هم سوا شانده شود
و هشت یوم بعد آب داده شود. بعد سی یوم
بقدر یکپا در بند انگشت پارو انداخته شود
بگذارد الی ۲۰ ماه عقرب که یکصد و هفتاد یوم
شود و با قراریکه ذکر شده همان قسم شود دور ۲۰ ماه عقرب
در بالای مذکوره برگ درختانه گاه شالی بقدر سه بند
انگشت انداخته شود و یکپاری بند انگشت گل نمزدار
بالای کاه و برگ مذکور بیندازد. بگذارد الی ابتدا ماه


حمل که نیز یکصدا وقتار دایم شود . در ابتدا ماده دارکوه
آنرا از بالای کاه مذکور برداشته شود و برک کاه آنرا
پوک ببالای بوته کاندکور گذاشته شود و طال غله
ده تیم ک کاه مذبور شود. بعد آن در کندال شهر اول
میکندال یکبنده نشانده شود بانقرار که سه یم قامت
پشه جوئی در یک تقسیم با دومی شهری هر دو را مخلوط
کرده بکار ارد. بعد ده دانه از شکسته در توی کند الکه تقعر
یک چهار متر و نیم جاره بخر باشد بخا شود و در بالای
سوراخ کنداله پوک بکار آرد بید گل مخلوط کردگی
را در کنداله مصاف نمد پوشد و بهمزہ گل کن بند سعی کند
که ریشه آن بی گل نباشد و در کنداله مناسقہ بر کردگی
نشانده شود و از کل مخلوط کردگی بقدر آن انداخته


۹۲
شود که بقدر یک نیم بند انگشت که گز واله بزند. فوراً
در یوم دوم قطره آب بدهد و در آفتاب کامل بگذارد و
یوم بعد بیخ گل مذکور را نرم و خشاوه کند و سیستم
بعد بقدر دو چهار کت بند انگشت پاره و از اخته
شود بگذارد الی مدت هفتاد یوم که پستم با جدا
شود انشاء الله تعالی شروع بگل میکند فقط
بذر تخم خاسی صد برگ)
در سیستم با حمل در زمین بذر کرده میشود. و تیاری
زمین آن با ینقرار که اول بیل زده شود. دوم
بقدر هشت بلست بعرض آن و دوازده بلست
طول آنرا کر د بسته کند سوم هموار شود سعی کنند.
که برابر هموار باشد. بعد قدر سه مثقال رحیم گل


مذکور در زمین استانده شود بقدریكپارچه انگشت از
پارس شهري سرتخم گند پاشیده شود و مهربانیم آب پیهم
بگزار دالی مقدار ده که پنجم ماه ثور شود سبز میشه بعد که سبز شد
چھارم روز آب بد و بآخرات کہ غیرہ گیا ها یگرا سبز شده
ثیر کنداس خشاوه کند و بگذارد الی موعد بیست یوم که
بیست و پنجم ماه نورکب میشود بقدر سه پنجه میشه و بعد انچانیه
یک پارچه انگشت بی آن نرم و خشاوه شود بگذارد
الی موعد شش یوم بعد از آن بقدر دو چهارک بند
انگشت پاره میندارد بعد آن بطرف نماز عصر نیر
شش یوم بعد آبناده شود و خیرہ گیاہ کہ سبز شد بنجیکہ
د پر انشاوه کنند بگذارد الی موعد بانزده یوم کی نهم
ما چوز امیشود بعد دو و قا نه کور را نه چند انگشت دو نه


۹۴
بند انگشت از یکدیگر سواشاند - و بوته هائیکه ازهم
ماند بگردانمده نیز بقدری سه انگشت سوا نشاند و تو
های جاهی انرا بقد ریکها و بند انگشت با رو بیدارد دو هفت
یوم بعد آب بدهد و بوته های که اضافه مانده در جای دیگر
شاند، شده باینقرار شود که بهار یوم بعد آب بدهد
بگذارد الی موعد بیست یوم که آخر ماه مذکور شود
و در عایدات دهم ماه سرطان بقد ر نیم بند انگشت بیخ
گل مذکور را نرم و خیشاوه کند بگذارد الی بیست
هشت یوم که هشتم ماه مذکور شود و در یوم نهم در وقت نماز دیگر
بقد ریکها و بند انگشت پارو بیدارد و نیز بطرف نماز عصر قت
یوم بعد آب بدهد انشآءالله شروع بگل میکند و ملاحظه
کند که مناصفه گل مذکور شگفته باشد در کذا از نمبر اول


۹۷
نمی گذار و یکی که شگوفه بشود باقسیم که اول کنداله اش را
از شکسته رخنه کنداله که بقدر یک چهار مغز ونیم چهار مغز
باشد در بالای سوراخ کنداله پوک گذاشته شود
بعدا تقسیم گل همت پشته جوی و یک تقسیم باره هر دو را
مخلوط کرده در بالای فضله مناصفه پرشود و بوته
گل مذکور را بهمراهی کل کن بکند سعی کند که ریشه آن
بی گل نشود بعد در کنداله مناصفه پر کرده بنشاند و با
گل مخلوط کرده بده و بوته انداخته که بقدر یک و نیم
بند انگشت کم کنداله پرشود و در سایه کامل گذاشته
شود فورا در یوم دو دفعه آب بدهد الی ده یوم گل آن
خوب موج دارد فقط بوته های که لایق گرفتن تخم را
دار و بگذارد که تخم آن پخته شود و تخم آنرا گرفته نگاه


دارد فقط
(بذر تخم گل ناز بوی)
در بیستم ماه حمل در زمین بذر میشود با نیقرار ـ که اول
زمین آنرا بیل بزند و نرم کند ـ دوم قطعه هشت
بلست و عرض آن دوازده بلست طول تراکردیه
سند ـ سوم زمین مذکور را هموار کند سعی کند که برابر و بریده
شود . بعد بقدر دو شقاز از تخم گل مذکور بذر و پاشانند
شود و بقدر یکپاو بندانگشت در بالای بذر مذکور
از پاروی شهری پاشیده شود سعی کند که تخم آن در زیر
پارو شود و چهار یوم بعد آبداده شود بگذار دالی مدت


۹۹
ده یوم که ابتدا ماه ثور شود انشاء الله تعالی سبز میشود بعد
که سبز شد شش یوم بعد آب بدهد بگذارد الی مدت پانزده
یوم که ۱۵ ماه ثور شود بقدر چهار بوته میشود بعد آن
هشت یوم بعد آبداده بدهد و بانچه باشد که غیره گیا
سبز کرد بوته که اس خیشاوه کند و بقدر یکچارک انگشت
پاره بیندازد و بگذارد الی موعد پانزده یوم که ابتدا
ماه جوزا شود بقدر یک و نیم بند انگشت از زمین بلند
میشود و بقدر یکپا و بند انگشت از بالای بوته ؟
بیرون نیز گذشته شود الی موعد پانزده روز که
۱۵ ماه مذکور شود و بقدر یکپا و بند انگشت پاره
بیندازد و هفت یوم بعد آب بدهد بگذارد الی
موعد پانزده یوم که ابتدا ماه سرطان شود شروع


۱۰۰
گل میکند و در گنداله نمبر اول فی گنداله یک بوته شاند
میشود باینقسم که اول در گنداله ده دانه از خفچه شکسته
گنداله که بقدر یکچهار مغز و نیم چهار مغز باشد در بالا
سوراخ انگ گذاشته شود بعد آن بقسم از
گل سمت پشته جوی و یک تقسیم پاروی شهری هر دو
را مخلوط کرده مناصفه پر کند بعد آن بهر اه گل
کن بوته مذکور را بکند و سعی کند که ریشه آن بی
گل نشود و در گنداله مناصفه پر کرده گی شانده
شود و از گل مخابطت کم دو کی بدور بوته
آن انداخته که بقدر یک و نیم بند انگشت کم گنداله
پر شود که آب خوره بسر آن .


۱۰۱
یکجا باشد و در سایه کامل گذاشته شود فوراً
بروز دو مرتبه بقطرات آب پاش آب داده شود
الی مدت ده یوم که دهم ماه مذکور شود بعد آن
در سایه ابلق بگذارد نیز الی موعد ده یوم که بیستم
ماه مذکور شود و در یوم دو مرتبه آب بدهد
بعد همرای نوک چوب بیخ بوته مذکور را نرم و
خیشاوه کند و در وقت آب نداند بلکه یکرقم
شود و بروز دوم بطلوع آفتاب بقدر یکیا
بند انگشت پارو براند بعد نیز در یوم دو مرتبه
بقطرات آب پاش آب داده شود و در آفتاب
که نیم روز آفتاب نگیرد در سایه ، وده یوم بعد بیخ آنرا
نرم کند و بیست یوم بعد بقدر یک بند انگشت


١٠٢
پارو بیندازد انشأء الله تعالی بگل میرسد و
تخم آن دهم او تا سیزدهم دله پوته آن با غوشتیا
مذکور اگل کوکنار در دهم برگی در ٢٠
پاشیار در زمین بلند شید و پاشیدار
که اول زمین آنرا بیل بزند، دوم تقدر (٨) بشت
عرض آن و دوازده بشت طول آنرا کرتیک
کند، سوم زمین مذکور را هموار شود سعی کند که
برابر هموار شود- بعد بقدر یک نیم شقال کرد
مذکور بذر و پاشانده شود، و بقدر یک چهارک
بذر انگشت پارو در بالای تخم مذکور بیندازد
وسعی کند که تخم مذکور در زیر پارو شود پنج یوم
بعد آب بدهد بگذارد الی موعد ده یوم که


۱۰۳
ابتداء ماه میزان شود انشاء الله تعالی سبز
و سبزیکه پیدا شد یک وجب شد (۶) یوم بعد آب
بدهد باز هم پاشد که غیره گیاه سبز کرد چوک
واس غشاوه کند بگذارد الی مدت (۲۵) یوم
که بیستم ماه میزان شود، بعد آن بقدر یکی از
بند انگشت نیز انبار وی انداخته شود و ده
یوم بعد آب بدهد بگذارد الی مدت چهل یوم که
ابتداء ماه قوس شود، بقدر (۸) برگ شد
بعد آن سه بند انگشت انبار گرد خندق کاهو شانی
انداخته شود بگذارد الی مدت یکصد و بیست یوم
که ابتداء ماه حمل شود کاهو برگ آنرا چوک بکند
و بگذارد تا موعد دو یوم که دهم ماه مذکور شود


تبصره

بعد از ماه و برگ را کامل بردارد و بگذارید
آمده ده یوم اور برگاه باران نشود آب
بدهید و با پره شک غیره گیاه سبز کردنیز بنوک
داس خشاوه کند بگذارد الی مدت دو یوم که
(۲۵) حمل شود بگذارید الی مدت ده یوم
که (۵) ماه ثور شود انشاء الله تعالی نیم بند
انگشت از زمین بلند میشود و بقدر نیم بند انگشت
انرا پاروی شهری انداخته شود و (۸) یوم
مجدداً آب بدهید و غیره گیاه سبز کرد بنوک داس
خشاوه کند بگذارد الی موعد (۳۵) یوم که
دیماه جوزا شود انشاء الله تعالی بشروع
گل میکند.


بذر تخم گل میخک دانه دار (۴) محل
دانه ملین بذر میشود باین قسم
که اول زمین آنرا بیل زنند و هموار کنند ازینهم
بقدر (۸) بلست عرض آن و دوازده بلست
طول آنرا کردبست کنند ـ سوئم پر و کرده کور
کلوخک کوب زده شود که صفا شود اسپیکه شمال
از تخم مذکور بندو پاشانده شود و بقدر دو
چهار رگ بند انگشت در بالای بذر مذکور
انباره ی شهری انداخته شود سعی کنند که تخم
آن در زیر باره شود و هرگاه باران نشود
(۴) یوم بعد آب داده یوم که آخر باندازه


۱۰۶
شود، و در ابتداء ماه ثور انشاء الله تعالی سبز شود
و با خبر باشد که غیره گیاه سبز کرد بنوک داس خشاوه کند
بعد که سبز شد (۶) یوم بعد آب بدهد بگذارد الی مدت
(۲۰) یوم که (۲۰) ماه ثور شود بقدر سه برگه میشود، و نیز
با خبری شود که غیره گیاه سبز شود بنوک داس خشاوه کند
و (۸) یوم بعد آب بدهد الی موعد (۲۰) یوم ، که (۱۰) ماه
جوزا شود، بعد بقدر دو بند انگشت از زمین بلند میشود
و بعد یکه با و بند انگشت آنرا همراه مقراض سر بزند، زمانیکه
سر زده شد نیم بلست در نیم بلست از همدیگر سوا شانده
و بوته های که از کرد اضافه ماند بدیگر کرد نیز نیم بلست
در نیم بلست سوا نشانده شود، و (۸) یوم بعد آب
داده شود بگذارد الی موعد (۲۰) یوم که آخر ماه مذکوره


۱۰۷

و ابتداء ماه سرطان شود بقدر یکپاو بند انگشت بیخ
گل مذکور را نرم و خیشاوه کند و یکپاو بند انگشت
پاره بیندازد بگذارد الی موعد ده یوم که دهم ماه مرقوم
شود، و بروز یازدهم بطرف نماز عصر آب داده شود
بعد از ان (۸) یوم بعد بگذارد الی مدت ۲۰ یوم
که آخر ماه مذکور و ابتداء ماه اسد شود انشاء الله تعالی
(۱)
بوته کامل میشود و شروع گل میکند بعد آن در کند ال کسر
میکند الی یک بوته نشاند باینقرار که پنج دانه از جله
سوراخ
شکسته کنداله که بقدر یکچهارمقر باشد در بالای ۳
کنداله مذکور چوک بگزارد او سه حصه از گل مت شته
جوی و یک حصه از پاروی شهری هر دو را مخلوط کرده
در بالای جغه مناصفه پر شود، بعد بوته مذکور را


١٠٨
پلواره کونتر نمایند سعی کنند که ریشه آن بی گل نشود، و طو
که واقع زمان شھر پراگنده کی شانده شده وار تا هم مخلوط
کرده کی تیز بدهید بوته آن بیدارد و بقدر یکنیم
بند انگشت محکم پر شود یکہمت آبخوره آن فوراً بدهیدام
دو دفعه آب بدهم در سایه بلق بگذارید الی موعد
ده روز که هم ماه اسد شود، بعد آن در آفتاب کامل
بگزارید یوم دو دفعه آب بدهید و با خه را که ده یوم بعد
بیخ آن را نرم کند و (۲۰) یوم بعد بقدر یکهم باری ندیر
انگشت از یاروی شهری بیندازند انشاء الله تعاً
گل کرده میرود .
بذر تخم حشی بر که در ابتداء ماه حمل میکند واله
بذر میشود باین قرار


برادر عزیز القدرم آقای غلام محمد خان
یا رب بحق مسجد و در بندق این میخانه
که اول در کنداله دو دانه از چهارم شکسته انداخته
کنداله بقدر یک چهار حصه نیم چهار حصه باشد
در بالای سوراخ کنداله پوک گذاشته شود
بجهت اینکه آب گنده گی کنداله مذکور خارج شود
مفم و ه داشته نقال بلی بلکه آنتم بقدر نیم چار حصه با
در بالای چهار انداخته شود ستم حصه از گل
مثلث تجوی و یک تقسیم از پاروی کهنه شهری شتر
مخلوط کرده بقدر یک نیم بند انگشت کم در کنداله
پر شود که آب خوره آن باید بموازی چهار دانه انه
تخم رقم گل مذکور در چهار حصه کنداله بقدر هم چهار که
بند انگشت در گل مذکور گور شود و او بقد ریک تا با
بند انگشت پاروی در بالای آن انداخته شود
کجا بودیے


۱۱۰
دور آفتاب کامل گذاشته شود فوراً بهراه
سری یعنی بقطرات آب پاشن یا سوراخ از آب
پاشیده شود و نگهبانی آنرا از ژاله و باران
بکند و آبدان مذکور هر روز دو مرتبه بعد بگذارد
الی موعد دوازده یوم که (۱۲) ماه مذکور شود
انشاء الله تعالی سبز میشود و در یوم دو دفعه
آب بدهد و ده یوم بعد همراه نوک بیخ کل مذکور را
نرم و فتاده کند و بیست یوم بعد بقدر یک
چهارک بند انگشت پاره بیلی از دیگذرد الی موعد
دو روز کم هفتاد یوم که بیستم ماه جوزا شود شروع
گل میکند.
بذر تخم خنچه در هشتم ماه حمل در زمین


۱۱۱

بذر و پاشانده میشود بقرار
که اول زمین آنرا بیل بزند - دوم بقدر هشت
بلست عرض آن و دوازده بلست طول آنرا کرد
بست کند. سوم زمین مذکور را هموار کند سعی
کند که برابر هموار شود - بعد بقدر دو مثقال از تخم
گل مذکور بذر کند و بقدر یکیا و بند انگشت پاروی
شهری کهنه دو ساله انداخته شود سعی کند که تخم
مذکور در زیر پارو شود ، بعد از ان هرگاه باران
نشود چهار یوم بعد آب بدهد الی مدت ده روز
که آخر ماه مذکور شود انشاء الله تعالی سبز میشود
بعد که سبز شد هشت یوم بعد آب داده شود و بآید
باشد که غیره گیاه سبز کرد بهمراه نوک داس چیده


١١٢

کندہ بگذارند الی مدت (٢٠) یوم کہ در (٢٠) روز شور شود
و با خبر باشد کہ گیاہ بیگانہ سبز نگردد نیز نوک ناخن شیار
کندہ بگذارند، والی موعد (٢٠) یوم کہ ہمہ ہاے
جوزا شود ، بقدر سہ چار انگشت از زمین بلند
میشود، و بقدر یکپاو از نوک ہر بوته آن سرزده
شود، و نیم بلست در نیم بلست از یکدیگر سوا شانده
شود، و اضافه گی بوته ہای مذکور یکرد علیحده
نیز بقدر نیم بلست از ہمدیگر سوا شانده شود،
و یکرد سابقه کہ اضافه گی آن بگرد دیگر شانده شده
بقدر یک پاو بچار انگشت پارو انداخته شود
و (۸) یوم بعد آب بدہند در بوته ہای اضافه گی
که بکرد علیحده شانده شده اینقسم شود که


۱۱۳
چهار یوم بعد آب بدهد بگذارد الی موعد ده یوم
که بیستم ماه مذکور شود او بقدر یک پا و بندگشت
پادو لنگافته شود (۸) یوم بعد آب بدهد
و با خبر باشد که غیره گیاه سبز کرد بنوک داس
خیشاوه کند، و بگذارد الی مدت ده یوم که
آخر ماه ثور بورشو و و نیز (۸) یوم بعد آب
داده شود بگذارد الی موعد ده یوم که (۱۰)
ماه سرطان شود شروع گل میکند، ملاحظه کند
که در یک بوته آن شش دانه گل شگفته باشد
در کنداله نمبر (۱) فی کنداله یک بوته شانده شود
مگر بوته آنرا همراه گل کن دور آنرا بریده سعی
کند که ریشه آن بی گل نشود، شانده شود،


۱۱۴
فورا در یوم دو دفعه آب بدهند و در سایه کامل
بگذارند، و در گنداله کاشتانیته میشود با نیزار
میشود که تقسیم اند گل مثلت حصه و یک حصه هم
اسپند هر دو را مخلوط کرده بگذارند، بعد میچ
دانه از جهزا شکسته گنداله که بقد یک چهار
مقر و نیم چهار مقر باشد در حصه سوراخ
گنداله پوک گذاشته شود، و از گل مخلوط
کرده گی مناصفه در کنداله انداخته شود
و بوته مذکور نشانده بعد از گل مخلوطی بده
بوته انداخته شود که یک و نیم بند انگشت بگذارید
میشود بقرار فوق در یوم دو دفعه آب داده
میشود، و در سایه کامل گذاشته میشود


۱۱۵
بوته کامل میشود .
بند ۸ بطریق تخم هر رقم در نیم ماه
حمل در زمین بذر میشود بقرار
اول زمین مذکور را بیل زده نرم کند . دویم بحد
(۸) بلست عرض آن و (۱۲) طول آنرا کردیا
کند . سیوم گل آنرا برابر و هموار کند و کلوخ میده شود
که روی کر دیا یکسر صفا شود پنجم بقدر نیم مثقال از
تخم گل همراه نیم پاو خاک مخلوط کرده پاشنده شود
و بقدر یک چانک بند انگشت پاروی شهری
کهنه در بالای تخم مذکور انداخته شود با سعی کند
که تخم آن در زیر پارو شود اما اگر باران نشود سیوم


١١٩
به آب داده شود انشاء الله تعالی در موعد (۱۲) یوم
سبز شود، و هرگاه هوا سردی پیدا کرد (۲۰) یوم بعد سبز شود
و با چه باشد که سیر که شش پنج یوم بعد آبیاری و غیره گیاه
که سبز گردید پاکتراش وه کند، و در ابتدا ماه جوزا بقدر
پنج برگه میشود در بند انگشت بیخ گل مذکور را خشابه و نرم بکند
بگذارد الی شانزده یوم که (۱۶) ماه جوزا شود در یوم پانزدهم
از نیمروز سه تا گذشته با بورچه که از بند انگشت پاره اینچه است
شود در آب الوده شود بگذارد الی هشت (۸) یوم که (۲۶) ما
شود بعد از نوک بوته تا آن بقدر چهار بند انگشت بریده
و بعد از نماز ظهر آب بدهد نیز گذاشته شود الی مدت (۸) یوم که
(۲۸) ماه مذکور شود و آب بدهد بگذارد الی مدت (ده)
یوم بعد که زمین مذکور کوره تر شد بیخ گل مذکور را خشاده
و نرم کند بگذارد الی مدت ۳۰ یوم بعد گل می کشاید که یکی را دفعه
دوم همراه فاس سرزنی می کند .


مجوز بخاکستر برابرمغر نیم ونغز سوم همراه نوک دار شیرین
بکوبند و یکجا بستا نند بعد یک پودر دیگر بطرف غار عظم با
بله به بقدر یکجا رکن بته انگشت پا رو بندار د که
د هم پا و سربر آن شود که مجزء هشتاد دوم شود انشا الله
تعالی در کل چوبہ را بقدر اختیار کنند که ہر کل آن
گل باشد در انداخته بماند شود بد بیقرار که تقسیم
گل است پشته جوی در یک تقسیم از پاروی شهری
پیروز اختلاط کرد و بگذار و دود و دانه از جمله شگفته
دائر کنداله که بقدر یک چہارمغز و نیم چهار مغز
باشد در جو سوراخ کندالہ پوک گذاشته شود و دو دانه
دغال بلوط که آنهم بقدر نیم چهار مغز باشد در بالای
آن نیز گذاشته شود بعد آن گل مخلوط کرده گی را


[BLANK PAGE]


۱۱۹
روشن باشد در جای گوشه در آفتاب کامل بگذارد و با
آنرا اینقسم کند که پلی و غوزه تخم گل مذکور را بهمراه
نوک مقراض ببرد که قوت بوته در تخم میرود و کم
گل می شود فقط .

( بذر تخم گل ستاره )

در دهم ماه حمل در زمین بذر میشود باینقرار زمین آن
تیار میشود که اول زمین مذکور بیل زده شود . دوم
هموار شود سعی کند که برابر هموار باشد سوم بقد
هشت بلست عرض آن و دوازده بلست طول
آنرا کردبست کند . بعد بقدر یکمثقال تخم گل
مذکور را بذر کند و دو چهارک بند انگشت از پارو
شهری پاشید شود . سعی کند که تخم مذکور در زیر


پاره شود. و هرگاه باران آمده و زمین نمدار
شود بگذارند الی مدت بیست یوم که آبداده
شود انشاء الله تعالیٰ بمرتبه شش بیجم بقدر گیا
داوه بدهد. و غیره گیاه که سبز کند پاک از ریشه
کشد بگذارند الی موقعه سی یومکه ابتدا بوجور آنتود
بقدر پنج برگه میشود در بتدا ماه ندکور بوته های
مذکور با بقدر نیم بسته از همدیگر سواکنند، بویه
اضافه آنرا بکند و حصه زمین هم باست وزیر نمکست
از هم سوا بنانند یکرو سایقه و هشت یوم آبداده
داده شود. و هرگاه گیاه بیگانه سبز کند جیوک آن
خشاوه کند گذارد الی مدت سی یوم که ابتدا ماه
سرطان شود بعد بقدر دو چهارک بند انگشت پاره


داد و بشود و آب مذکور بهمانقرار نیز گذشته شود الی موعد
هفتاد یوم که دهم ماه سنبله شود و نیز بقدر دو چهارک
بند انگشت پارو پاشانده شود و ده یوم بعداً بآب داده
شود و غیره گیاه که سبز کرد بئوک داس خیشاوه کند
بگذارد الی موعد نوزده یوم که دهم ماه قوس شود
بعد بقدر دو بند انگشت کاه شالی و برگ در خت
در بالای بوته آن تا بینداز رو و بقدر چهارک
بند انگشت گل نیز انداخته شود بگذارد الی موعد
یکصد و ده یوم که ابتدا ماه حمل شود . و در ابتدا
ماه مذکور گل و کاه مذکور کامل برداشته شود فوراً
در کنداله شانده شود باینقرار که سه حصه گل مت
پشته جوی و یک حصه پاروی شهری هر دو را


۱۲۲

مخلوط کرده بگذارد. بعد آن بقدر دو دانه ارزن کشته
رقع گذرد که قبقه یک چهارم حصه و مابقی از سرشاخ
جدا شود و در حصه سوراخ گندانه یک گذاشته ترخاک
و از گل مخلوط کرده کی مناسبت در گندانه مرکب بوته
مذکور را همراه گل کن بکند ستی کند که ریشه آن
بی گل نشود. و در کندانه نمبر اول فی گندانه یک بوته
شانده شود و از گل مخلوط کرده گی بدور بوته انداخته
شود که بقدر یک نیم بند انگشت کم پر شود که آب
خواهان باشد. فورا در یوم یکدفعه آبیار شود
بتونه آب پاش و در آفتاب کامل گذاشته شود الی مد
سی یوم که ابتدا ماه ثور شود و تخم بوته مذکور را هشت
یوم بقدر نیم بند انگشت نرم و قد شاوه کند بیست یوم


۲۶۲
بعد بقدر یک و یا یک بند انگشت پاره انداخته
بگذار دالی موعد سی یوم که ابتدا ماه جوزا شمرده
و در یوم دو دفعه آب بدهد . نیز گذاشته الی حد
پانزده یوم که پانزدهم ماه مذکور شود انشا بر داشته
شروع بگل میکند و بوته کامل میشود مقاله .
( بذر گل آدم چهره )
در پانزدهم ماه اسد در زمین بذر میشود میانقول
که اول زمین مذکور را اماله کند . دوم بقدرت
باست عرض تام و دوازده باست طول آن
اگر و بسته کند . در فن کر ده یله را نیز اسوار نه
سیچ کند که برابر هموار باشد. سوم بقدر میشتقال
تخم مذکور بذر شود. بعد بقدر یک چهار یک بیدار


۱٢۴
گشت از پاروی شهری پاشیده شود سعی کند
که تخم مذکور در زیر پارو شود فوراً آب داده شود
و بعد از ان چهار یوم بعد الی مدت بیست یوم
که پنجم ماه سنبله شود انشا الله تعالی سبز میشود
بعد شش یوم بعد آب بدهد و با خبر باشد که غیره
گیاه سبز کرد بنوک داس خیشاوه شود . نیز گذاشته
شود الی مدت بیست یوم که بیست و پنجم ماه مذکور
شود بقدر سه برگه میشود . بعد هشت یوم بعد آب
بدهد و بگذارد الی موعد پانزده که دهم ماه میزان
شود بقدر پنج برگه میشود و نیز همراه نوک داس
خیشاوه کند. بعد بوته های مذکور را نیم بسته
در نیم بسته از یکدیگر سوا شانده شود و بوته ضا[فه]


آنرا بمراه گل کن بکند دستی کند که ریشه آن بی گل
نشود. و بدیگر کرد نیم بلست در نیم بلست سوا
شانده شود فوراً آب داده شود و بعد از آن هشت
یوم بعد دیگر و جائی آن بقدر دو چهارک بند انگشت
از پاروی شهری بیندازد و آب نماند الی موعد یوم
که بیستم ماه مذکور شود. و در یوم یازدهم بطرف نماز عصر
آب داده شود و بعد از ان هشت یوم بعد الی مدت
سی یوم که بیستم ماه عقرب شود انشاالله بوته یک
دانه و دو دانه گل میکند بعد ده یوم گذاشته آب بار بار
بگزارد الی مدت بیست یوم که دهم ماه قوس شود
و در دهم ماه مذکور بقدر سه بند انگشت از کاه شالی
و برگ درخت بیندازد و بقدر یک بند انگشت گل نیز


۱۳۶
انداخته شود بگذارید الی مدت یکصد و دهم که
ابتدای حمل شود بعد گل آنرا بر دارد و گاه آنرا پاک
کرده بگذارد الی مدت ده یوم که دهم ماه حمل شود
بعد گاه و برگ آنرا کامل قرار دو بقدر دو چارک
بند انگشت پارو بیندارد و هرگاه باران نشود دوم
بعد آب بدهد بگذارد الی مدت دو یوم که بیستم ماه
حمل شود. بعد ان بیخ آنرا بقدر یک پاو بند
انگشت نرم و خیشاوه کند. و آب آنرا ندهد
الی مدت دوازده یوم که دوم ماه ثور شود. و سر
یوم سیزدهم بطلوع آفتاب آب داده شود نیز
شروع گل میکند بعد ازان هشت یوم بعد
آب بدهد و با خبر باشد که تخم آنرا جمع کند قنات است


١٢٧

شماره ابدت هفتاد یوم که آخر ماه سرطان
و ابتدا ماه اسد بوته آن از گل تمام میشود.
هرگاه در کنداله شانده شود ریشه انقریب
شانده میشود باینقرار که اول در کنداله
از شکسته داغمه ده دانه که بقدر یک چارک
مغز و نیم چهار مغز باشد در هر سوراخ
آن پوک انداخته شود بعد سه تقسیم از گل تاب
پشته جوی و یک تقسیم از پاروی شهری هر دو را
مخلوط کرده در کنداله بنبر اول بقدری که نیم
بند انگشت کم پر شود که آب خوره آن سجا باشد
بعد بوته های مذکور را همراه گل کن بکند
سعی کند که ریشه آن بی گل نشود و بوته در


١٣٠

حد گذرانی نشانده شود و در آفتاب گل بگذارد
و در یوم دو دفعه آبیه بدهد بگذارد الی مدت بیست
یوم که دهم ماه قوس شود. بعد بقدر یکچهار
بند انگشت پاره بیدار دو هشت یوم بعد
بیخ آنرا بنوک چوب نرم کند بقدر یکیا وبند انگشت
نرم و خشاوه کند و در آفتاب گرم گل خانه
بگذارد و در یوم یکدفعه آب بدهد گل میکند و بر
گل آن الی بیستم ماه حوت میباشد که حمله نود روز
شود بعد در بیستم ماه مذکور بوته مذکور را ستر یبند
با نیقسم که چهار بند انگشت آنرا بگذارد و اضافه
آنرا ببرد و نیم بند انگشت بیخ آنرا نرم کند و بقدر
یکچهارک بند انگشت پارو بیدارد و در یوم یک


١٢٩

دفعۀ آینده روزه آفتاب گرم بگذارد
مگر اینکه روزانه نیست از سرما هوا
داخل شود بعد دفعه دوم شروع بکار کند
و اینگرفتن تخم آفتاب در روز حرارتی
آینده بگرما لازمست بجهت اینکه
تخم اخیرا شروع بانداختن گرد دبی
بهم چسبیدا میشود فقط

فایده گلاب سینگری (؟)

در بهتر راهها تخم می اندازد باینطور بیست
که اول زمین آنرا شخم کند دوم انقدراش
پست و هم آن زمین روزه پست طویل
آنرا کرت بست کند. سوم کرت که ندالعیاذ‌الله


۱۳۰
سعی کند که برابر هموار شود ـ و کز چوب زده
شود که کرد مذکور صفا شود ـ بعد بقدر نیم مثقال
از تخم گل مذکور بمرامی نیم پاو گل هر دو را مخلوط
کرده در کرد صفا کردگی بذر و پاشانده شود
و بقدر یک چهار یک بند انگشت از پاروی شهری
در بالای تخم مذکور انداخته شود ـ و چهار
یوم بعد آب داده شو الی مدت دوازده
یوم که ابتدا ماه ثور شود. و دوازده یوم
بعد انشاء الله تعالی سبز میشود و غیره
گیاه سبز کردنیها کی اس فیشاوه کند. شش
یوم بعد آب بدهد بگذارد الی مدت بیست و
هشت یوم که ابتدا ماه جوزا شود بقدر پنج


۱۳۱
برگه میشود. بعد ازان هشت یوم بعد آب داده شود
و نیز بگذار دالی مدت سی یوم که آخر ماه مذکور دویمۀ
ماه سرطان شود بقدر هشت برگه میشود بعدیکه
هشت برگه شد نیم بلست در نیم بلست از همدیگر
سوا شود و بوته اضافه آنرا بهمراه گل کن بکند
سعی کند که ریشه آن بی گل نشود. و بدیگر کرد نیم
بلست در نیم بلست نیز سوا شانده شود. فوراً
بنهالی شانده گی مذکور چهار یوم بعد آب بدهد
الی مدت بیست یوم که بیستم ماه سرطان شود
بعد کرد مذکور را بقدر نیم بند انگشت نرم و خشاوه
کند و بقدر یکبا و بند انگشت پارو بیندازد رفته
یوم بعد آب داده شود باقی بوته های مذکور را در ابتدا ماه


( ۱۳۲ )
چنانچه یک دانۀ شترمرغ تخم بسیار آرد
و بیضۀ وی غلیظ میباشد برطوبت اگر سنگ بر وی
بزنند کم شکنند بمقدار نصف دراعت طول و عرضش
کذلک شاید بزرگتر شود - در ایام تخم گذاری در یکجا
بزرگ ساخته تا شانزده دانه بیضه آنست کل بیضه‌ها در
فضا ریخته شود - بگرداگرد نشستن گاه خودی
یک یک دانه تخم خود - در فواصل دانه کند
کل آنجایها را نشستگاه تخم پر دارد - یکی از
شانزده را چُک بگذارد - سال دویم باز تخم ریزد
کہ آن‌ها کامل بر دارد - و هر گاه دانه شکسته شود
باین قسم کہ اول دانه از جفہ شکست کہ از کرم قید یکی
چهار مغز و نیم چهار مغز باشد در بالای سوراخ گذارد


۱۳۳

پاک گذاشته ... دو حصه دانه ذغال بلوط را نیم
بقدر نیم حیار مغز باشد، در هر خطه گذاشته شود
سوم سه تقسیم از گل حشیشته چوبی یک نیم پاژ
هر دو را مخلوط کرده در گنداله تخم او را مقاصد پر
کرده شود و بوته مذکوره را همراه گل کهن بکند کشتی
که ریشه آن بی کل نشود، در میان گنداله یک ، بوته نشا
شود، از گل مخلوطی برسر آن انداخته شود
که بقدر یک و نیم بند انگشت پر شود تخم را بمید
آب پاش بروند رو طریقه آپ داده شود،
و در آفتاب کامل بگذارند ، الی مدت چهره یوم که
بیستم راه موصوف شود، و نقصنه یکبار بغدا
پنج گل مذکوره را نرم و خشاره کند اور وقوت


آبثر اندهد که یک یوم شود اوبروز دوم بطلوع
آفتاب بقطرات آب پاش بر سوراخ ان آب پاش
پاشیده شود نیز بگذارد الی مدت ده یوم که ابتداء ان
غور شود و بقدر یکپا و بند انگشت پنج انرا نرم و ختیا
کند، و نیز دو وقت آب ندهد که یک یوم شود، و در
یوم دوم بطلوع آفتاب بقدر دو چهارک بند انگشت
از با روی شهری انداخته شود، فوراً اب اول نرم
کردگی را نیز بقطرات اب پاش ادامح ه شو و بروز
دو مرتبه، بعد از ان ده یوم بجهت گل مذکور را نرم کند
و بیست یوم بعد بقدر دو چهارک بند انگشت بارو
شهری بدهد الی مدت پنجاه یوم که بیستم ماه جوزا شود
انشاءالله تعالی شروع بگل میکند که حینکه روز تا پانزده


۱۳۵
ماه شود بعد با شد باشد که دفعه اول بیست یوم گلان
دوام دارد . و غوزه و پلئ تخم آن را همراه مقراض
خورد ببرد. این بوته مذکوره را بتدرینجهما رگ بپایدا
نرم شود و بقدر یکبند و نیم انگشت کل انرا کم کند و ساه
بند انگشت پاروی بیند از د و در یوم دو دفعہ آب
بدهید و در آفتاب کامل بگذارد الی مدت ده یوم نیز
شروع بگل میکند الی مدت پانزده یوم بعد گل آن کم
میشود در بوته تخمی آن در زمین باشد که در کنداله تخم
میگیرد فقط
بذر گل کاغذی در ابتدای ماه حمل
در کنداله بذر میشود باین قسم
که اول در کنداله ده دانه اثر جفله شکسته کند اله که


١٣٦

بقدر یک بهار مخروطی چهار مترا باشد در بالای
کنداله مذکوره گذاشته بقره دانه از تخمهای
که آنهم بتقدیم چهار متر باشی بالای بهمذا کفته تخم پاشد
و تیار نمودن محل آن تقسیم کل هشتاست بچه های که
تخم از پاروی شهری بیره را مخلوط کرده در کنداله
هراون بقدری کشاید بند انگشت کم پر شود و کنداله
پر کرده گی را هموار کنند سعی کنند که برا بر المور پا در اینگا کنند
مذکور اموار شد بقدر بیست و پنج دانه الی سی دانه بلاد رشود
و بقدر یکپارک بند انگشت از پاروی تیار کردگی
در بالای بذر سوخته پاشانده شود سعی کند که تخم
پاشیده کی زیر پارو شود او در آفتاب مقابل گذاشته
شود، فورا هر روز دو مراتب بقطرات آب پاش


۱۳۷
آب پاشیده شود، و از ژاله و باران نگهدار انرا
بکند، تا که الی مدت بیست یوم که بیستم ماه مذکور شود
سبز شود، و در یوم دو دفعه آب مذکور داده شود
و بهمان آفتاب باشد الی موعد پنجاه یوم که دهم ماه
جوزا شود بقد یک پنج برگه میشود، و بقرار سابق دیگر
کدانه نیا، شود و از گل مخلوطی هم انداخته شود، و بوته
های مذکور بنوک داس کنده شود، وقتی کنده الی بیوته
شانده شود، فورا بنول آب پاش روز دو مرتبه
آب داده شود، و در سایه کامل بگذار دالی موعد
پنج یوم، بعد در جای بگذارد که سایه از آفتاب
کرده افتاده باشد، نیز الی موعد پنج یوم و بروزه دو مرتبه
آب داده شود، بعده مدت ده یوم در سایه طلق


۱۳۸
بانک ابتدائی بازشان شود و حدود ابتدائی ماه
مذکور درناون ابه نیم ساعت اور فر دوم
یک ساعت الی روز (ا) ثور تا شود و از آقا
ماه ثورگذاشته شود بعد در جایگزار د که غیرمستقیم
آفتاب با و نمیروز سایه الی مدت چهار یوم که پنجم
ماه سرطان شود بعده در آفتاب کامل گذا
شود و بر قدر دو مرتبه آب داده شود تا
یوم پنج آزازم و هشتاد و کند و بیست یوم بیاب
کیمیاوی هندیا هشت پاره داده شود الی اخیر
چهل یوم که بیستم ماه اسد شود انشاء الله تعا
شروع بگل میکند فقط .
پیاز نرگس در دهم ماه سنبله


۱۳۹

انه زمین کنده میشود اوباز

باقوت آن در کنداله شانده

میشود باین قرار : -
که اول در کنداله بقدروه دانه انرا دوم
کنداله که یک چهار مترونیم چهار متر باشد
جدا شود در بالای سوراخ مذکور بخاک گذرا
شود - دوم ده دانه زغال باوطکلیار بقیه
نیم بازمتر باشد در بالای بخاک کور بیندازد
و بجهت اینکه آب کنده گی کنداله نماید شود
سوم پنج حصه از گل با شال پخته بوی بولی -
از پاتوی کهنه هر دو را مخلوط کرده در کنداله بریزد


۱۴۰
مناصفه پر شود، و چهار دانه پیاز یاقوت آنرا
قرار تقسیم در چهار خنداله مزبور شانده شود
و از گل مخلوط کرده گی بمرتبه پیاز آن انداخته
شود بحدیقدر یکهارک بند انگشت نیز از پاره
شهری در بالای تخم تریندازد، سعی کند که
بقدر یک و نیم بند انگشت کم پر شود، و اگر در
خنداله نمبر دوهم شانده شود فی خنداله سه دانه
و در خنداله نمبر سوم فی خنداله یکدانه شانده شود
بعد که شانده شد در سایه کامل بگذارد فوراً
آب داده شود، و بعد از ان سه یوم بحدالی
مدت سی یوم که دهم ماه میزان شود، بقدر
یک بند انگشت سبز بشود، بعد که سبز شد، در یوم


۱۴۱

بدر آب داده شود و در پنهان سایه کامل باشد وگرنه
بخواند که بزودی در گل برسد در دهم ماه میزان
در جای بگذارد که نیم روز آفتاب نیم روز سایه در یوم
یکدفعه آب داده شود بعده (۸) یوم بعد یوم آرام
دفيشا وه کند بگذارد الی مدت (۲۰) یوم که آخر
ماه میزان شود و در ابتدا ماه عقرب در آفتاب
کامل گذاشته شود الی مدت سی یوم که ابتداء
ماه قوس شود شروع بگل میکند .
پیاز سنبل در دهم ماه سنبله
از زمین کنده در کندال شانده
میشود باین قرار :-
که اول در کندال پنج دانه از متیای شکسته در آن


کنداله بقدر نیم نباز تر باشد و انقدر گذاشته شود
دو مریخ دانه زقال ابوطله بجهت قدریه مدارتودا
در بالای جنوله کور انداخته شود و سود شش
حصه گل نشا پشته بوٹی یکحصه لمپار و کھرحصہ
یک اله گاوی هر دو را مخلوط کرده در کند اله نیر دیم
ملاصفه پر کند و بعد نیاز قوی انزانی کنداله بگزاند
بشاند و از گل مخلوط کرد کی بدور پیاز بیندازد که بقده
یک بند انگشت گل مدور پیاز مذکور باشد و کل
کنداله بجهت آبخوره یک بند انگشت کم باشد بعداً
از ریگ مورچه برا در دو سخت تاریک گذاشته شود
و بقطرات آب پاش هر جائیکه پیر سده بود
پاشیده شود و مخلوط شود که کاملاً سیر تر شود


۱۳۲
بعد از همان ریگ نمور بقدر دو نیم انگشت در خاک
گندار انداخته شود و شش نیم انگشت در بالای
آن هموار کند که تخم الاچی مذکور در زیر ریگ شود
بعد چهار یوم بحد قطرات آب پاشش بآلا
ریگ موصوف انداخته شود و بافر پاشد
که نم ریگ آن خشک نشود پر نم باشد بگذار الی
موعد هشتاد یوم که آخر ماه عقرب و ابتداء ماه
قوس شود و یوم دور ریگ آنرا بردارد ملاحظه
کند که بقدر دو نیم انگشت یا زبانه بزند و سبز کرده
باشد و از ریگ شیده شود فوراً نگاه کنند
در بالای سبز کرده گی برگ جمع کنند که هوا نخورد و
همانجا بگذار والی موعد پنج یوم و روز ششم بقدر


بقدر دو چهاریک بند انگشت از گل گذار
کلاه مذکور را بلند کند که اندک هوایرسد و
روز هفتم بقدر نیم بند انگشت بالا شود او
روز (۸) یک بند انگشت او روز نهم بقدر
دو بند انگشت او روز دهم کلاه مذکور را
کامل بر دارد بگذارد الی موعد دو روز که (۱۲)
ماه قوس شود ه که روز سیزد هم با تیر انشی
که کلاه مذکور را تیر در بالای گل مذکور بند
وکندا او را در با بین دولی بگذارد سعی کند که
هواء آفتاب نرسد، فوراً در سایه گلخانه بماند
الی مدت احدی یوم که بیستم ماه قوس شود
بعد آن بر و زشتم بقدر دو چهاریک بند آنست


١٣٥
کلاه مذبور را بلند کند که اندک هوا بخورد ، و
بقدر نیم قبضه، نیم قید انگشت، وبدند، ہریک
ندا هشت ، بعد بگذارد الی مدت (۷) یوم
که آخر ماه مذکور شود، و یا نیر باشد که خشک
آب شود، سه یوم آب داده شود، و در
ابتداء ماه جدی روز اول بقدر نیم ساعت
کلاه مذکور را بردارد و در همانجا بگذارد، و
روز دویم بقدر یکساعت ، و روز سوم یک
و نیم ساعت - روز چهارم دو ساعت
روز پنجم دو نیم ساعت - روز ششم سعات
بعد ازان کلاه آن برداشته شود و در
ہمان شمائل بگذارد الی مدت چهار یوم که


[BLANK PAGE]


۱۴۷
بجای آن بماند الی موعد ده یوم که بسه ساعت برسد
انشاء الله تعالی زنده آن بلند و پندک می کند
و در ابتداء ماه دلو اینقسم شود که دو حصه گل مت
پشته جوی و یک حصه از پاروی شهری گاوی هردو
را مخلوط کرده بقدر یک چهارک بند انگشت بیخ
آن بیندازد و در آفتاب گرم گلخانه بگذارد
و هر و ز سه ساعت کلاه مذکور را بردارد که آفتاب
به بوته موصوف برسد بعد کلاه مذکور را در بالا
بوته بزند مگر بقدر یک بند انگشت بالا زده شود
که هوا بخورد و در همان جا باشد که کنداله مذکور
گرم باشد الی وقت آفتاب نشست بعد
کلاه مذکور کامل برداشته شود که شبانه هوا بخورد


۱۴۸
در یوم یکدفعه آبداده شود بگذارند الی موعد دهم
که دهم ماه مذکور بشود انشاء الله شروع بگل میکند
در یوم دو دفعه آب داده شود و نیز گذاشته شود
الی موعد بیست یوم که آخر ماه مزبور شود انشاء
الله تعالی کامل شروع بگل میکند و موسم آن
میشود و در ابتدا ماه حوت گل مذکور تمام میشود
بعد در جای بگذارد که نیم روز سایه و نیم روز
آفتاب باشد و یک یوم بعد آب داده شود
گذشته شود والی موعد چهل یوم که دهم ماه
حمل شود - بعد از گلدانها چیده شود . و در
زمین بقدر نیم بلست از یکدیگر سو نشانده شود
سعی کند که بقدر چهار بند انگشت گل ببالا


۱۴۹
پیاز مذکور باشد فقط .
(پیاز تره ہراتی)
در ابتداء ماه سنبله در زمین نشانده میشود. و تیار نمودن زمین
مذکور اول بقدر یک بند انگشت پاروی شهری انداخته شود
دوم بیل بزند واه وار کند سہی کند که برابر انموار باشد. سیوم
زمین آنرا چویه بکشند که یک نیم بلست جویه آن و دو بلست پشته
آنرا چویه بسته کنند . بعد بوته سابقه آنرا کامل بکند وگل
ریشه آنرا تکاند و دودانه جویه ہا سوا کند و در جویه مذکور
بقدر نه بند انگشت از همدیگر سوا نشانده شود و پیاز مذکو
بقدر پنج بند انگشت در گل گور شود و بقدر دو بند انگشت
در بالای آن گل انداخته شود . و در جویه مذکور فوراً
هشت یوم بعد آب داده شود الی موعد پانزده یوم که


مانده مذکور شود سبز میشود . بعد که سبز شد ده یوم آب
بدهند وغیره گیاه که سبز کرده بوی اس عشیاوه کند بگذارد
دوازده
الی مدت سی یوم که هـ ا ماه میزان شود . بعد ده
یوم بعد آب داد نشود بگذار و الی مدت پنجاه یوم که پنجم ما
قوس شود بعد آن بقدر سه بند انگشت کاه شالی
در بالای بوته هـا مذکور بیندازند و بقدر دو بند انگشت
گل نیز انداخته شود . بگذار والی مدت یکصد و پانزده
یوم که ابتدا ماه حمل شود . و در ابتدا ماه مذکور گل آنرا
بردارد و کاه مذکور را نوک کرده بگذار والی مدت شته
یوم که دهم ماه موصوف شود بعد گاه آنرا نیز کاملا پردا
شود و بقد ریکپا و بند انگشت از پاروی شهری انداخته
شود نیز گذاشته شود الی مدت ده یوم که بیستم ماه مذکور شود


۱۵۱
بعد بقدر دو بند انگشت بیخ بوته آنرا همراه نوک داس
و خشاوه کند بگذارد الی موعد ده یوم که ابتدا ماه ثور شود
و هر گاه باران نشود ده یوم بعد آب بدهد الی موعد سی یوم
که ابتدا ماه جوزا شود و در ابتدا ماه جوزا هشت یوم بعد
آب بدهد که پیاز آن با قوت باشد و با خبر باشد که غیره گیاه سبز
نشود اگر اس خشاوه شود بگذارد الی موعد بیست یوم
که (۲۰) ماه مذکور شود شش یوم بعد آب داده شود و پیاز
با قوت آن انشاء الله تعالی شروع گل میکند و گل
آن در موعد پانزده تمام میشود که پنجم ماه اسد شود بعد
که گل آن با تمام رسید هشت یوم بعد آب داده شود و
با خبر باشد که غیره گیاه سبز نکرد نوک داس خشاوه کند بگذارد
الی موعد بیست پنجم یوم که ابتدا ماه سنبله شود و در ابتدا


۱۵۳
ماه مذکور بر یک و کاه مذکور خشک میشود و شصت یوم بعداً
بد هد الی مدت پانزده ماه نمو نموده سبز میشود و بهمان
قرار که ذکر شده نیز کرده شود . نیز گذاشته شود الی مدتی
که سال یازده ماه بعد گل آن بترقی میرسد و در سال
چهارم در ابتدا ماه سنبله بوته نامی مذکور بقدر ده دانه
پیاز میکند. بعد آن دیگر زمین با جو یه پست کند بقرار
سابق که ذکر شده در سال چهارم زمین مذکور عرض
شود که پیاز آن خراب بر هم میشود و کسیر پیدا میکند
فقط واگر در کنداله شانده شود اینقسم شود که در کنداله
نمبر اول بقدر سه دانه از جوز شکسته در غیر کنداله
که بقدر یک چهار مغز و نیم چهار مغز باشد در بالا سوراخ
آن گذاشته شود بعد چهاز تقسیم از گل سمت پشته جوی


۱۵۳
یک تقسیم از پاروی شهری هر دو را مخلوط کرده مناصفه در گداله
انداخته شود و در دهم ماه حمل جهار دانه پیاز با قوت آنرا
بهمراه گل کن کنده شود سعی کند که ریشه آن بی گل نشود
و در گداله مناصفه پر کرده گی پیاز مذکور را بنشاند و از
گل مخلوط کرده گی بدور آن انداخته که بقدر یک نیم
بند انگشت کم پر شود بجهت اینکه آب خوره آن باشد
فوراً در یوم دو دفعه بپوله آب پاش آب داده شود و در
آفتاب کامل گذاشته شود بعد هشت یوم بهمرواه
نوک چوب پنج آنرا نرم و خیشاوه کند و بیست یوم
بعد بقدر یک چهارک بند انگشت پاروی شهری
انداخته شود بگذارد الی بیستم ماه جوزا که هفتاد یوم
شود در گل میرسد و نیز بروزه دو مرتبه آب داده شود


۱۵۷
بنور آب پاش و بگذارد الی ابتدا ماه سنبله و دران
ماه مذکورا ز گنداله مذکور جدا کند و در زمان شانده شود
و بهمان قرار که ذکر شده نیز کرده شود فقط
(گل داودی)
شاندن بوته مذکور در ۳ ماه حمل خواه بگذارد و یا اینکه در زمان بماند
حکم دارد باز بقرار که اول ده دانه از جای شکسته شد اله که قعلاً
یک چهارم نغر و نیم چهارم نغز کند دوم ده دانه از جمله زغالی
که آنهم بقد ر نیم چهار مغز باشد هر دو را در گنداله بیندازد سوم
سه تقسیم کلمات پشته جوی و یک تقسیم با روی سوخته کهنه
هر دو را مخلوط کرده بقد ر یک نیم بند انگشت کم در گنداله ۲
بیندازد بجهة اینکه آب خورۀ آن باشد. بعد آن بوته مذکور
که خواه بگذرا له باشد که و یا اینکه در زمان شانده باشد کامله


۱۵۵
بکند و کل ریشه مدبوسه انگار که ریشه آن بی کل نباشد تا در آن
معلوم شود بعد انرا جدا کند که بقدر سه بند انگشت باشد و آنرا بزور
همراه چاقو یا مقراض اسفل بوته مذکور ببرند که بند گانه تو در آن ریشه
داشته باشد و در کنداله اول فی کنداله سه ته بنشاند که دو بند
انگشت از یک کنداله دور بقرار تقسیم در سه دور کنداله نشانده شود
بعد که نشانده شد در سایه کامل بگذارد الی مدت یک یوم که انداخته
شود و در یوم سه نو همراه فوره آبپاش آب بدهد و بعد از مدت ۲۰
یوم کنداله موصوف را در سایه بلق بگذارد نیز الی مدت ۲۰ یوم که
آخر ماه ثور شود در یوم دو مرتبه آب بدهد. و در ابتداء ماه جوزا روز
اول بقدر یک ساعت و روز دوم دو ساعت الی روز پنجم که پنجساعت
برسد و بعد در آفتاب کامل الی مدت ده یوم که ۱۰ ماه جوزا شود
در یوم دو دفعه آب بدهد. بعد آبیاری گل مذکور اینقسم شود که


۱۵۶
دریوم یکدفعه از طرف طلوع آفتاب آب بدهد که خشکده آبشوه یعنی
که بوته مذکور که شود و بلند شد الی آخیر ماه مذکور بعد دو این ایام
سرطان بقدر سه بند انگشت بوته مذکور را از گل کندال بندانها
بگذارد و باقی انرا ببرداند گر سر زده گی آن مثل قله که در کندال نان
شده انرا در زمین شاند مو بعد کنداله را در همان آفتابکامل بگذارد
در یوم یکدفعه آب بدهدالی بوم چهلوپنچ یوم که ۱۵ اسد شود
اینقدر شود که کل جدید تیار شود که دونی تقسیم گل است پشته جوی تاقو
تقسیم بار و شهری هر دو را مخا کنند و دیه کنداله بز اول پرکند کنده
بوته مذکور را برا گل کوه بکند سعی کند که ریشه آن بی گل نشود وفی
یک بوته نشانده شود بعد که نشاندار پنج یوم در سایه مطلق بگذارد وبوم
دریوم شد نه ای بد و بعد در ناب کامل بگذاردای شد و بوم که در
اسد شود و در یوم دو دفعہ آب بدهد بعد آن ہمراہ نوک چوب بقدر سہ ماہ
بند انگشت نرم کند در وقت آب نمانده کلیک سیم روز خور و وزرند؟
از طرف کارخانه بیدا و یافت میشود


یاروی شهری شیریند از در قوله تا قوطی آفتاب پاس
آب داده شود، بعد در حهان آفتاب گل گذاش
شود، و در یوم دو دفعه همراۀ قوله آب پاش آب داده
الی مدت پانزده یوم که (۱۵) ماه سنبله شود و نیز
همراه نوک چوب بقدر سه پاو بند انگشت نرم کند
و دو وقت آب براندر کریک در شورد بعد روز
دوم از طرف طلوع آفتاب نیز دو وقت آب داده شود
یکیمر ادری یعنی بقطرات الی آخر ماه سنبله، و بعد در ابتدا
ماه میزان نیز بقدر سه پاو بند انگشت نرم کرده شود
و دو وقت هم آب بده و بعد از طلوع آفتاب بقدری یک
بند انگشت پاروی شهری بالا نرم کردگی بیندازد
و همراه سری مذکور آب بهر الی مدت پانزده یوم بعد


۱۵۸

انشاءالله درنها بوته کامل میشود و پیر کپور سندی
آن ملاحظه کنند که بوته در اعلیٰ ان پنچشانه شده باشد
و ادنیٰ ان چهار شانه و اوسط آن ششاخه که از سر
شانه اضافه باشد و با اضافه کی انرا بزند و بیدا
پندک بائ ترایمراه ناخن بکند و فی شاخ یک یک
پنوک شاخه مذکور بگذارد، و درهمان آفتاب ظهل
باشد الی مدت ده یوم و بعد ده یوم بوته کرم آن
شروع بگل میکند، و باقی آن در ابتداء ماه عقرب
در موسم گل میرسد.
چوچه گرفتن پام پشی بانگس کون
از هردوی آن بیک قرار چوچه گرفته میشود
خاصیت دارد، و چوچه مذکور در بغل بوته ها


۱۵۹

سبز شود ملاحظه کند که چوچه آن چهار برگه شود پر سوم
را باشد بهمراه کل آن از بغل بوته مذکور کنده شستشوی
کند که بهمراه ریشه کنده شود بعد در کنداله نمبر سوم تخم
دانه از سفال شکسته دائم کنداله که بقدر یک و نیم چهار
مقر باشد در صد سوراخ کنداله پوک گذاشته شود
دوست تقسیم از کل میده شیشه جوی و یک تقسیم پاردو و
را مخلوط کرده بقدر یک بند انگشت کم در کنداله
انداخته شود بعد فی کنداله یک بوته نشانده شود
و در سایه کامل که هوا داشته باشد گذاشته شود فوراً
میدهد انشاء
در هر روز دو دفعه آب بدهد الی مدت سی یوم بعد انشالله
سبز میشود کنداله مذکور را در سایه ابلق بگذارد الی
مدت پنج ماه که از ابتداء ماه ثور الی آخر ماه سنبله


۱۶۰
شود و در ابتدا ماه میزان در گلخانه گذاشته شود
و بره ز یکمرتبه آب بدهند الی مدت هفت ماه که آخر
ماه حمل شود وجه دوازده ماه شود بعد از ان
از گلدان نمبر (۳) در گلدان نمبر (۴) چپه کند و شانده
شود و بقرار شرح فوق که در گلدان نمبر (۳) ذکر شده
در گلدان نمبر (۴) نیز کرده شود فورا در یوم دو دفعه
آب داده شود و در سایه ابلق گذاشته شود الی
مدت (۱۳) ماه بعد در گلدان نمبر اول شانده
انشاء الله تعالی خوب نشو و نما در (۷) در گلخانه
بگذارند و بروز یکدفعه آب بدهند پنج ماه در سایه
ابلق گذاشته شود و در یوم دو دفعه آب بدهند
سه ماه دو سال بوته کامل شود با و سان پتی


۱۶۱
برگ نی را با ختیار بکند که بوته مذکور را کاملاً از گذار
چپه کند و گل آنرا نچکاند و دو دانه چیده بنیم
سوا شانده شود در کنداله نمبر سوم بود که کنداله
را در سایه انیق بگذار و باقی که شاندن بوته ها
بام پٹی ها ذکر شده بوته های مذکور نیز بانوار
چوچه گرفتن زقوم شاندن مذکور
باین قرار در کنداله
شانده میشود : ــ
سه تقسیم گل مدت پشته جوی و یک تقسیم از پارو
سوخته کهنه دو ساله هر دو را مخلوط کرده بکنداله
پنج دانه از جفله شکسته کنداله که بقدر نیم چهاریک
باشد در بالای سوراخ کنداله پرک گذاشته


۱۹۳
شود و گل غوطه کردگی را بقدریکه پنداشت
مرد کند اثر کند انچه ملاحظه کند که بقدر یک
چهار مغز کلان شده باشد و نهر سوم که باز
کنده شود و در کنداله نهر سوم شانده شود
که ده چاک بند انگشت آن در گل گور شود
بحد قطرات آبپاش داده شود و در سایه
ابلغ بگذارد الی مدت چهل یوم نهر نشود،
بعد در جای بگذارد که آفتاب از سایه افتاد
باشد و در یوم دو دفعه آب بدهد وده بعد
بیخ آن نرم و نمشاده شود الی سوند دوازد
یوم ، بعد از کنداله نهر سوم در کنداله نمر (۴)
شانده بروزه دو دفعه آب بدهد و دوم


۱۶۳

بتدریج آن نرم و خیشاوه شود و در ماه یک
چهارک بند انگشت از پاروی سرگینی نرم
شود بگذارند الی موعد دوازده ماه بعداً
در گودال نمبر اول شانده شود بوته کامل شده
و دو سال بعد انشاء الله تعالی شروع

(ساخت ذخیره پاروی)
کهنه بدینقرار ساخته میشود

که سه حصه خاکستر خواه از تنور و یا
از داش باشد و یک حصه
پاروی هر دو را مخلوط کرده


و در یکجا انداخته شود او در ماه یکم آید
از جا آن بیجا کنند که مخلوط شود
الی مدت هجده ماه که یک ونیم سال کامل
شود تیار میشود وبوی بدان کم میشود
بعد نوار نقیم که بورق پاپو سلم ابارت آغاده
همراه گل مت پخته چونه
بعد گل کنند اگر قبضه پیر

تمام شد