[BLANK PAGE]


نظامنامه،
د
رسوم تعزیه داری

په (٢٦) د سنبله پر سنه ١٣٠٦ هجری شمسی

پر مطبع کښی د "شرکت رفیق" په ماشینخانه
د کابل کښی چاپشوید

(قیمت یه جلد (١١) پول)

شماره چاپ .................... (٢٠٠٠)

طبع اول

نظامنامۀ مذکور برسم تفتیش کماحقه طبع و بموجب اشنکاه بتصدیق طبع و عده م...


بسم الله الرحمن الرحيم
نظامنامه
د
رسمون تعزيه داري
هغه وقت چه په یوه كورنۍ كښې څوك نارينه
یا ښځه مرے خواه مخواه له جهته د دینداری اَ
د رواج له پاره هسایگان او خپلوان ددې كورنۍ
له نارینه او محرمی ښځو څخه له پاره د په ځای
راوړو د دود د فاتحې او تسلّی وركول خپتن د مړي
ته په دغه كور كښې سره ټولیږی:-


۲
قاعده (۱) : که مرگ د یو چا د صباحی له مخی مشهور شی ۔
نو د اتولیدل د نارینه او د ښځو چه ښمی
ذکرشو له هغه وقت د صباح څخه تر نیمی
ورزی چه وقت د توپ د غرمی دی ـ د مړی
د ښښتن په کور کښ روا دی ـ وروستی له نیمی
ورزی نه له هغه کوره د ووژی ، چه د مړی
ښښتن باندی په مكروهه ميلمستيا سره
جبرو نه سی ـ غیر له بعضی نژدی قومونه
چه په (۶) قاعده کښ بیانیږی .
(۲) : که مرگ د چا په نیمه ورز کښ ، یا ورستی له
نیمی ورزی پیش شی نو توليدل د نارینه
او د ښځو، له هغه وقت نه تر ماښامه پوری
روا دی ـ پس له هغه د مړی د ښښتن له
كوره دورزی .
(۳) : دویمه او دریمه ورز چه د مړی ښښتن له


۳

پاره د د فاتحه اخستو کښی ــ تن او راتن

د نارینه او ښځو،کور د هغه ته له وقته د صباح

نه ترنیمی ورزی روا دی ــ پس له هغه هیچوک

لپاره د فاتحی راتلی نه شی او نه څښتن د مړی

پاره د فاتحه اخستی کیناستی شی ــ مکر

که وارث او اختیار دار د مړی غائب وی، هغه

وقت چه حاضر شی ــ اخسته د فاتحی ورته روا دی

(٤) ــ په کورکښی د څښتن د مړی کښی ــ له نارینه

او د ښځو د شپی هیڅوك نه شی پاته کیدی ــ مکر

هغه کسان چه (٦) قاعده کښی ښودل کیږی.

(٥) ــ نژدی قوم د مړی چه (٦) قاعده کښی یادیږی

او دری شپی او ورز په دغه کورکښی وی ــ طعاما

او چي یا نور شیونه د خوراك د دوی او د مړی

د څښتنو په اندازه د توان خلاص له تکلیفه

له خپلو کورونه به ئی د مړی کورته راوړی.


٤

(٦) :- نژدی قوم او خبلق د مړی چه تر دری ورځو
پوری دغه کورکښ پاته کیدلی شی په دی قرار
دی :-
خبلق د مړی عبارت دی له پلار ، او مور ،
او زوی ، اد لور ، او عورتی ، او میړه ، څخه او په صوّت
د نشته والی د هغه کسانو کښ ؛ تره ، ماما او نور
هغه څوك چه په قرار د شرعی اختیاردار او
وارث د مړی شمیرل کیږی ، دی - نژدی قوم
د مړی د خبلق مطلب دی له پلار ، مور ، ماما
آکا . ورور ، زوی ، لور ، ترور ، توړی ، خور ، نیا ،
عورته ، زوم ، زامن اونوسی د دو کسانو .
(۷) :- ترتیب اوحکم د دی فقرو محض لپاره د دی
شویدی :- چه تر دری ورځو پوری ، د مړی
د خبلق په کورکښ ، باالکل میلمستیا نه
کښیږی - چی اوږه وږی او نورشیان د خوراك
د ده له خوا خلگونه د نه ورکوی ځکه چه شرعاً
( برهان جامع ص ۱۱۷)


۵

مکروه اوسیاس‍تًا موقوف دی .

(۸) :ـ لکه چه په اوّل م‍رگ د چا دپری شپی ورځ
پخ‍لی او ورکول دچي او نور خوراکه په طو
د میلمستیا سره منع دی دغه رنګه تریو
کاله پوری تمامی فلقی اخستل ،هچشمی ،
سیالی پنځمه شپه وومه شپه ، نهمه شپه
څلويښتمه ، د جمی شپی ، د اختر شپی ، برات
تлін د کال ، او نور رواجونه (غير له خيرات څخه)
شرعاً مکروه او بدعت او سياستا موقوف
دی .

(۹) ږ خرڅ د کفن ، د خښولو ، او نور شرعی خرڅونه
په قرار د لاره د پاک شریعت سره له مال
متروکه د مړی څخه و کره شی خ‍ی
توان شی کفن د کرباس څخه وی .
(۱۰) ږ اچول د شال ، ابری او د غو په شان قیمتی

( د پردی کالی کی ایښودل منع دی )


۶
و ریشمین رختونه په جنازه د مړی باندی
منع دی له قسمه له کرباس او پریولی محن د
پری واچوه شی
(۱۱): - كه مړی وصيت د قرضداری د نمانځه و دروژی
او د باقی شرعی کفارتو کړی وی ، او متروكه مال
زیاد له پور او حقدارى دخلقو لری په قدر د
دريمه د متروكى مال نه بی له اجازه د ورثى
او زیاد په دریمه باندی په شرط د اجازه د بالغانو
ورثی په قرار د شرعی حکم سه پوره فدیه، د
پاره دغاړه خلاصو لو د مړی کښی فقط په اندازه
د وصیت نامه وركړه سی، او شرعی اسقاط
عبارت دی له دغه وركولو شرعى فدیی قاضی
څخه کرزول د قرآن شریف ته حاجت نشته،
وصی او اختیار دار د مړی په قرار د وصیت د
مړی وجل د فدیی برابر له شرعی قاعدہ سره،


اوله د ناتوانه فقیرانو، ته چه په کسب و کار باندی
قدرت نه لری ورکوی ، او بیا هغه فقیرانو ته چه
په اندامو روغ وی - سمه پوره فدیه په بدل د
هر نمانځه او روزی او سوگند کښ نیم خورد کم یو
چارك غنم يا قيمت د دوي دی .

(١٢) بپہ جمله د اسقاط کښ باید چه کلام الله شريف
نه وی ، ځکه چه قرآن عظيم الشان لاس په لاس
ورکول ـ او بيا د آخستو نکوله خواه بازاو کښ خرڅا
له پاره ګرځول ( اَسْتَغْفِرُالله ) يو شانی سپک
واله دلوئی ، قرآن شریف باله شی .

(١٣) بكه مړی وصيّت د پورو د نمانځنه ، د روژی او د نورو
شرعی کفارتو نه وی کړی ؛ دوكول د نيلے
ګرځول د اسقاط ضرور نه دی ـ که بالغاتو ورثى
له خپلی ښيګڼي ور كوله بهتر دى

(١٤)بـ مال د فدئی او د خیرات ، چه فقیرانو ته الي
( یعنی نیک بیانی)
نومیږی ، بكه ثوابا


ورکوی، باید چه مسجدکښ يا اوديره باندے
نه وی ـ ځکه چه غیر له فقيرانو هم ورته
آړوی په ورکولو د مال د فدئی او د خیرات
دوی ته بلکه بی له مسجد او ادیری نه بل
مناسب ځای کښ لکه میدانی او صفه
چه لپاره د نمونځ د جنازی جوړه شوی وی
فقیرانوته دورکړه شی ـ او غنیانو دولت
منوته دورکړه نه شی!
(۱۵) بدا پاس څورلس قاعدی لپاره د رواج او
دستور دغټو او وړو، نارینه او ښځو مرو دئ
(۱۶) بـکه ځښتن د مړی چپ له دو پنځلسو قاعدۀ
څخه ، دود د مړی وکړی پخپله دی ـ او
که قریبان ، همسایکان ، آشنایان ،
او نور کسان، په خلاف د پاس قاعدو په دۀ
کورکښ ، طعام او چى !و نور دخوراك شيونه


۹

وخری ؛ تعزیردشی
(۱۷) – تعزیرونه د قاعد و ددی نظامنامی، قاضی د
ابتدائی ئی معلوموی – او حکم د قاضی قطعی دی
(۱۸) – په جاری كول د حکمونو د ی نظامنامی وزارت
عدلیه مامور دی

قاعدی د دی نظامنامی برابر له حکمو د شرع
شریفی او سم له پاك مذهب د حنفی او بنا په قویه
مفتیٰ بها روایتو سره دی
نقل د سخط د علما د عالته هیئت
د تمیزیه غور شوی مجلس گورکی

قضاة الامانية			تمييز –
مولوی ميا براهيم مؤلف		مولوی عبدالحی رئيس
مولوی محمد رفیق		مولوی عبدالخالق المصدق
مولوی عبدالغفور معاون	مولوی گل دست

په شمیرلو د دی نظامنامی له نظامنامو د دولت څخه ، او په اجرا
کولود حکم د دی سره امر و اراده کوم .


حکم د پخوانی نظامنامی د تعزیه داری پس له خپوریدلی
د دی نظامنامی منسوخ دی.

دغلطنامی هخیاینه د نظامنا تعزیه داری چی چا کینی غلطی به تصحیح وکری شی
مخ سطر دا ځها شودی داد ولوست سطر دا چها شوی داد ولوست
١ ٨ لوتسلی او تسلی ٥ ٨ نورد واخوبه نور رواجونه
٢ ١ قاعده قاعده ٨ ٢ ځکه ځکه
// ١٣ روادی هلته روا دی ٨ ٨ کره نه شی کړه نه شی
٣ ١ د دفاتحه د فاتحه ٦ ١٢ وکړی خپل وکړی خپله
٥ ٥ اخستی اخستو ٩ ١ وخری وخوړی
// ٨ مری کین له مړی ، له
// ١٣ اوو رزی اوورځی
// ١٤ توان خلاص لره توان خلاص لره
٤ ٥ د هغو کسا د هغو کسانو
٥ ٢ اول چا کین اول د چاکین

مطبعۀ (ارتيمر) مطعۀ حربيه طبع ۱۰۰۰ ټوک په ۱۱ قوس ۱۳۰۳ ښکلى
سید میرزا کتبه دارد طبع .. ..


نظامنامه مراسم تعزیت که علی العموم در حوادث ناگوار تصدیف میدهد