{"book": "adl0826", "page": 1, "text": "نظامنامه\nمراسم تعزیه داری\nافغانستان\n(١٣٣٩) شمسى\nشماره ثبت دفتر (٣٥)\nقیمت فی نسخه (١٠) پول\nمطبعه شرکت رفیق\nکابل"}
{"book": "adl0826", "page": 2, "text": "نظامنامه\nمراسم تعزیه داری\nنظامنامه مراسم تعزیه داری\n(۲۵) برج (جوزا) سنه ۱۳۰۲\nتعداد طبع اول (۵۰۰)\nقیمت فی نسخه (۱۱) پول\nمطبوعه شرکت رفیق\nکابل"}
{"book": "adl0826", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0826", "page": 4, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\nنظامنامه مراسم تعزیه داری\nنظامنامه د رسُمو د تعزیه داری\nوقتیکه در یک خانواده شخصے خواهد مرد\nخواه زن یامرد وابسته دین او\nاصطلاحاً همسایه ها و اقارب از خانه او\nاز مرد و زن محرم برای ایفای\nمراسم مرده داری و تقدیم تسلیت برآمده\nبخانه مرده دار اجتماع میکنند.\nقاعده ۱۱. اگر فوت شخص بوقت صبح مشهور گردد\nپس این اجتماع مردانه و زنانه که در بالا\nذکر کرده شد، از همان وقت صبح تا نصف\nروز که عبارت از توپ چاشت باشد\nهغه وقت چه په یوه کورنئ کښی، څوک نارینه\nیا ښځه مړه سوه یعوا له جهته د دینداری او\nرواج له پاره همسایګان او خپلوان دی کورنی\nله نارینه او محرمی ښځو څخه له پاره د په تنګیه\nراوړلو د د ؤ د فاتحی او تسلی ورکول د ښتن\nپه دغه کور کښی شړتولیږی:\nکه مرگ د یو چا د صبا له مخی مشهور سې\nنو د اتولیدل د نارینه او د ښځوچه پاس\nیأسوله هغه وقت د صباح څخه ترنیی\nشحه وقته د توپ د غرمی دی"}
{"book": "adl0826", "page": 5, "text": "در خانه مرده دار جائز است ، بعد د مړی د خښتن په کښي دواد - ورو\nاز ان از خانه مرده دار خارج شوند له نیمی ورځی نه له هغه کوره دوونی\nکه تا بضیافت مکرده مرده دار مجبورنشود چه د مړی خښتن کښۍ مړو سیل مستیا بند خپر\nباستثناء بعض قوم قریب که در غیر له بعضی نزدی قومرنه - چه په\nقاعده (۶) بیان میگردد. (۶) قاعد کښی بیانیږی\n(۲)- اگر فوت شخص نصف روز یا بعد کهرګ د چا په نیمه ورځ کښی یا و رسټی\nاز ان واقع شود پس اجتماع مردانه نیمی ورځی کښی شی نو تولیدل د نارینه\nو زنانه از هما نوقت تا بوقت شام اود ښځو، له همغه وقت نه تر ماښا مپه\nدر خانه مرده دار جائز است بعد از ان په کور د خښتن د مړی کښی رو هغېدی ده\nاز خانه مرده دار خارج شوند. د مړی خښتن له کوره دوو نزي\n(۳)- روز دوم و سوم که مرده دار برای دویمه او دریمه ورځ چه د مړی خښتن له پا\nفاتحه مینشیند رفت و آمد مردانه و زنان د فاتحے کیښاخستلو - تګ او را تګ د نارینه روښځو\nبخانه او از صبح تا بوقت نصف روز جائزاست کور دهغدته له وقته د صباح نه تر نیمی ورځی\nبعد از آن هیچکسی بآنجا خود را مرده نمیتوانند پس له هغه هیڅوك لپاره فاتحے راتل نه شی\nو نه مرده دار فاتحه گیری کرده میتواند ا و نه خښتن د مړی پارد فاتحے اخستل کینسۍ شی"}
{"book": "adl0826", "page": 6, "text": "۳\nمگر که وارث و ولی مرده غائب باشد\nمگر که وارث واختياردار د مړغائب وی\nدر وقتیکه حاضر شود فاتحه گیری جائزاست\nهغه وقت چه حاضر سشے فاتحه روا ده\n(٤) ـ شبانه هیچکس در خانه مرده دار از\nدشپی هیڅوک دخښتن دمرکښ ـ له\nمردانه و زنانه بوده نمی تواند\nنارینه او دښځونه شی پاته کيدی\nوهمدار\nمگر اشخاصیکه در قاعده (٦) نشد اند\nمګر هغه کسانچه (٦) قاعدہ کښی ښودل کیږی\nاست\n(٥) ـ قوم و قریب مرده دار که در قاعده (٦) ذکر\nنوږدی قوم چه (٦) قاعده کښی یاد شدی\nشدند\nو سه شب و روز که در خانه مرده دار میماند\nاودری شپی او ورځی په دغه کور کښی دی\nانها\nطعام و چائی غیره کار آمد خوراکه خودشان\nطعام او چائی انور شيونه دخپراکا د دی\nو از مرده دارانرا حتی الوسع خالی ازتکلیف\nاودمړی خښتو په اندازه دتواب خلاص له\nاز خانه خود با نجا نه مرده دار تدارک کنند\nله خپل کورونه بۀ دمرکورته راوړی.\nشین\n(٦) ـ قوم قریب مرده دار که تا به سه روز و\nتړدی قوم ا وخښتن دمړی چه تر دی ورځی اوشپو\nست\nدرخانه مرده دار مانده میتواند قرار ذیل\nپوری دغه کورکښی پاته کیدلی شی په دی قرار دی\nمرده دارعبار است از پدر و مادر\nخښتن مړی عبارت دے ۔ له پلار ، اومور،\nنشته مګر\nو پسر و دختر و زن و شوهر و در نبودن\nاوزوی، اولور، او ښځی ، او ميړه څخه او په\nداراو\nآنها عم و خال و غیره بقرار شرع، و ما در\nدهغو تره، ماما اونور هغه چه بقرار شرع اختیار"}
{"book": "adl0826", "page": 7, "text": "یالد\nدارد مړی کیوژ نزدی قوم د مړی د خښتنی مطلب\nپلار، مور، ماما، اکا، ورون، زوکور تروو، توړی\nخور، نیا، عمه، زوم، زامن او نور کسانو\nترتیب دا حکمود دغی دی حصّی پدی ودّ شویدی\nچه تر درو ورځو ا و شپو پوري د مړی خښو نکی کور کښی\nبالکل میلمستیا پخیر چی دډوډی او نوشیات دخوړلو\nدده له خواخلقو ته د نه وکړلی شی ځکه چه شرعاً\nمکروه او سیاسۃً موقوف دی.\nلکه چه په اول مرگ د چا د شپی ودّ بخلی منع دی\nاو ورکول ئي اونوړ څوکدی په طور د میلمستیا\nدغه رنکه تر یوکاله پوري د فاتی اخستل\nهمچنمی دسیالۍ پنځمه شپه، و ومه شپه\nنهمه شپه څلو یښتمه، دجمعی شپی، داختر\nبرات تلین دکال او نور ر واجونه غیر له خیراخه\nشرعاً مکروه دي او سیاسۃً موقوف دي\n\n(٧) - ترتیب احکام این فقرات حصی آیست\nکه تا سه روز و سه شب قطعاً در خانهٔ مردهٔ\nطبخ ضیافت نشود، چای و غیره خوراک\nاز طرف او بمردم داده نشود زیرا که شرعاً\nمکروه و سیاسۃً موقوف است\n(٨) - همچنان که در سه شب و روز اول شخص طبع\nو چای دادن غیر بطریق ضیافت ممنوع است\nکذا بعد از سه روز تا بیک سال مجموع فاتحه\nمجمعی سیالی مثل شب پنج و شب هفت\nو شب نهه و چهل شبهای جمعه و عیدین\nو برات سال غیره باستثنای خیرات\nشرعاً مکروه بدعت است سیاستاً موقوف است\n\nوارث مرده میشوند قوم قریبی ده دار طلب است\nپدر، مادر، ماما، کاکا، برادر، پسر، دختر عمها\nخواهران، عروس داماد، پسران، دختران\nمحلاتی نظامنامه تعزیه داری (روم)\n66"}
{"book": "adl0826", "page": 8, "text": "(٩) از مال متروکه متوفی مخارج تجهیز تکفین بموافق\nبقرار مسنون شریعت مطهره کرده شود\nو کفن حتی الامکان از کرباس باشد\n(١٠) بر جنازه مرده شال و ابره و امثال آن\nزریفتها قیمتی ابریشمی انداختن ممنوع است\nاز قسم کرباس و صحن شسته انداخته شود\n(١١) اگر متوفی وصیت قرض دار ندارد و روزه\nو باقی کفارات نیز عهده دار نمود مال متروکه\nاضافه از حقوق عباد داشته بانقدر باشد\nثلث مال متروکه او بی اجازه ورثه\nو اضافه از ثلث بشرط اجازه ورثه کبار\nاو بقرار حکم شرعی فدیه حقیقیه\nدر ادای لوازم سه گی او بقدر وصیت\nداده شود و بس اسقاط شرعی عبارت از\nهمین ادای فدیه واجبه است\n\nله متروکه مال مې څخه خج د کفن تجز بموجب\nاو نوریتی مخى خڅونه په قرار د لاره د پاك شریعت\nشویی توان شي کفن د کرباس څخه وی.\nپه جنازه د مړی باندی شال او ابره او دغد په شان\nقیمتی ریښمين ختونه اچول منع دی\nله قسم د کرباس او پريولى صحن پري واچول شي\nکه مړی وصیت د قرضدار د غاړه د روزى\nاو د باشی شرعی کفارتو کړی وی او متروکه مال ې\nزیاد له پوره حقه د خلَقو لری په قدره\nدریمه د متروکی مال نه له اجاز د ورثی\nاو زیاد په د ریمه باندې په شرط د اجازه دبالغان ورثي\nدده په قرار د شرعی حکم سره پوره فدیه ، د\nلپاره د غاړې خلاصولو د مړی څخه فقط په اندازه د وصيت\nورکړه شي ، او شرعی اسقاط عبارت له دغه\nورکولو د شرعی فدیي څخه دے"}
{"book": "adl0826", "page": 9, "text": "حاجت دور قرآن شریف ندارد و وصی\nو ولی بقرار وصیت نامه میت وجه\nفدیه را مطابق اصول شریعت او لا بفقیر معذور\nضعیف\nکه قدرت کسب نداشته باشند برسانند\n\nو بعد بفقرا سالم الاعضا وفدیه حقيقة\nدرعوض هر نماز و روزه وقسم\nسه پاو و سه ونیم خور گندم و یا قیمت\nان\n(۱۲)- در جمله اسقاط باید کلام الله شریف نباشد\nدادن\nزیرا که قرآن عظیم الشان را دست بدست\nسے گشتاندن\nو بازار طرف قابضان بازار به افروختن\nاستغفرالله ) یکنوع اهانت بظعمران شرعیت\n\n(۱۳) اگر متوفی وصیت حصه دار نماز و روزه و یا\nکفارات شرعی را نکرده باشد ادا فدیه\nو در و ر اسقاط لازم نیست. اگر ورثه گهیا\nمیکردند تبرعاً بهتر است .\n\nوصی\nګرزول د قرآن شریف ته حاجت نشته\nاو لختیار دار د مړ په قرار د وصیت مړی جه د\nفقیرانوته\nد فدیی برابر د شرعی قاعد و شر اوله د ناتوانه\nچه په کسب و کار باندی قدرت نه لری ورسوی\nفدیه\nاو بیا هغه فقیرانو ته چه په اندامونو غی روغ و سمه پوره\nپه بدله هر نمانځه او روژا و سوګند کښ\nنیم خویز کم یو چارک غنم یا قیمت د دغه دی\n\nوی\nپه جمله د اسقاط کښ باید چه کلام الله شو یونه\nکول\nڅکه چه قرآن عظیم الشان په لاس در\nګرزول\nاو بیا د اخستونکو له خوا د بازار کښ بیعانه له پاره\nباله شی\n(استغفرالله ) یوشا سپک واله دلو قرآن شریف\n\nکه مړی وصیت پور د نمانځه اوروژا ونو\nشرعی کفار تونه وګړی ورکول د فدیی\nګرزول د اسقاط ضرو رینه د که بالغا نوری\nله خپل ښیګڼی وکوله بهتر دی"}
{"book": "adl0826", "page": 10, "text": "(١٤)- وجه فدیه خیراتی که مستحقین مذکورین میدهند باید در بین مساجد و یا قبرستان نباشد زیرا که اشخاص غیر مستحق هم دران جا بدان وجه برادر و شان هجوم مینمایند بلکه در مساجد قبرستان دیگر حالات مثل صحن و صفه که برای نماز جنازه ساخته شده برای مستحقین کور بواره شوه و اغنیا داده نشود\nمال دفعهٔ او د خیرات ، چه فقیر انو ته ئی ورکوی، باید چه مسجد کښي او یا باندی نه وی ځکه چه غیر له فقیر انو هم ورته آروی په ورکولو د مال فدئی او د خیرادوی بلکه بی له مسجد او هدیر ته بله مناسب ځای کښی لکه میدانی او صفه چه د لمونځ د جنازتی لپاره شوی وی فقیرانو ته دور کړای شی دولت منوته دور کړای نه شی\n(١٥)- این چهار ۶ قاعدهٔ فوق برای مراسم مرده داری اموات کبیر و صغیر و کبیر و صغیره است\nدا پاس څلور السیقاعدی لپاره د رواج دغتوا و و ړی نارینه ا و ښځو مړو د پاره دی\n(١٦)- اگر مرده دار تخلف ازین پانزده گانه نموده و ار اگر اقارب همسایها و آشنایان مرده دار و غیره نفرین خلاف قاعدهٔ فوق در خانه مرده دار طعام و چای و غیره خورده بودند تعزیر شوند.\nکه خښتن دی مړی چپ له دو پنځه لسو قاعدو څخه خپلدی - او که قریبان، همسایګان، آشنایان د خښتنی د مړی ی نور سړی په خلاف د پاس قاعدو په کور کښی ، طعام او چی او نور خورا ک څښینه وخوری، تعزیر د شی\n(١٧)- تعزیرات مواد این نظامنامه را قاضی ابتدائیه\nتعزیرونه د قاعدو دد نظامنامه قاضی د ابتدائی"}
{"book": "adl0826", "page": 11, "text": "تعیین میدارد و حکم قاضی قطعی است\nمعلومی او حکم د قاضی قطعی دی\n(۱۸) - به اجرا احکام این نظامنامه\nپه چاپ کول دحکمود دی نظامنامی\nوزارت عدلیه مأمور است.\nوزارت عدلیه مأموردی .\nمواد نظامنامه هذا موافق احکام شرع\nقاعدی ددی نظامنامی برابردله حکم د شرع\nشریف و مطابق مذهب مهذب حنفی\nشریفی او سم له با مذهب دحنفى\nو مبنی بروایات قویۀ مفتی بها است)\nاو بنا په قویه مفتی بها روایتو سیره دی\nادخال و اجرا احکام این نظامنامه را در\nداخلول او اجراء د حکم د دی نظامنامی خپله\nنظامات دولت امرواراده مینمایم،\nنظامنامو د دولت کښی امر و اراده کوم\nو حکم نظامنامه تعزیریه سابقه بعد از\nاو حکم دیخو انظا منامه تعزیریه د أمری پس\nنشر این نظامنامه منسوخ است\nله اخپو رید لو ددی نظامنامی\nمنسوخ دی"}
{"book": "adl0826", "page": 12, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0826", "page": 13, "text": "[BLANK PAGE]"}