{"book": "adl0824", "page": 1, "text": "نظامنامه\nمحصول مال تجارتی\n\nواقع شرکت تنویرات و\n[ILL]\nپایتخت کابل سنه ۱۳۰۱ ش"}
{"book": "adl0824", "page": 2, "text": "نظامنامۀ\nمحصول مال مواشی\n\nدر مطبع شرکت رفیق طبع شد\nبتاریخ شنبه (۲۵) سنبله ۱۳۰۶ شمسی )\n\nتعداد طبع (۱۰۰۰) جلد\nقیمت فی نسخه ....... (١٤) پول"}
{"book": "adl0824", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0824", "page": 4, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\nنظامنامۀ محصول مال مواشی\nمقدمه\nچون در افغانستان محصول مواشی با نواع مختلف اقسام متعدد\nگرفته میشد، مثلاً محصول زکوة، طرق، علف چر، باج سیخ، بتائیکی\nتکت زکوة، سر رمه گی، سر گله گی، روغن، قروت معمولی، سرکانه،\nچکانه، با وجود محصولات، دیگر تکالیف هم بمثل حوالۀ خرید جوال، گلیم،\nجل، نوار، پشم، ریشمه، توبره، با سلیق، اسپ، اشتر، مرکب، که\nدولت بکار نمیداشت، بالای زکوة دمال رعایا ریزش گردید و از قرار\nریزش گرفته میشد؛ و نیز محصولاتی که برای مواشی گذاشته شده بود بالای"}
{"book": "adl0824", "page": 5, "text": "۲\nیک قوم بیک قرار، و بالای دیگر قوم بدیگر قرار محصول کم و زیاد مقرر بود\nبعضی از حکام و کارداران خدا ناترس بلکه نوکران شخصی شان که از یک جای\nبدیگر جای حرکت مینمودند، لا مصارف خود را با سم سیورسات بایگیر\nو سواری خود را باسم (الو) از رعایا میگرفتند، برای هرکدام وجوه\nعامل و ضابط علحده، و برای تحصیل آن محصلان متعدد مقرر گردید.\nاین قواعد باعث تکالیف و زحمات مالداران میشد .\nلهذا بنا بر آسوده حالی رعایای صادقه شاهانه ام همه این تکالیف\nو زحمات را رفع نموده یک محصول باسم محصول مواشی بالای تمامی\nمالداران افغانستان بدون استثنای قومیت و شخصیت وضع نمودم\nتا مطابق نظامنامه هذا از همه مالداران در جمیع ممالک محروسه شاهانه ام\nمحصول مذکور بقسم مساوات و برابری گرفته شود، تا احدی از محصول\nموصوف مرفوع القلم شده نتواند .\nکسیکه یکتال مواشی داشته باشد هم مالدار گفته میشود، و در\nمحصول می آید، و محصول مال مواشی از نر و ماده و خرد و کلان\nحیوانات بلا استثنا یکسان گرفته میشود .\n\nفرمان محصول مال مواشی ۱۰۵۰"}
{"book": "adl0824", "page": 6, "text": "(۱): بسبت محصول حیوانات که از قرار ده را یک پیاده رو ده احمد\nبراران دیا قریه داران یا قبیله داران بدون شماره بدل قا\nپادشاهی قبولدار شده از رعایا افزودی را جبر بدین شیما\nمیگرفتند، موقوف فرموده شد، که بعد ازین بدین قواعد\nنظامنامه هذا محصول گرفته نشود .\n(۲) : هیئت ہائیکه برای شمار مال مواشی مقرر میشوند از ذوات ذیل مرکب اند :-\n(الف) در علاقه داریها و حکومات، تا درجه اول، خود علا قه دار\nو حاکم محلی با یکنفر وکیل منتخبه مجلس شوره آن کاتب\nمالیه؛ و از دو تا چهار نفر از ریش سفیدان اهل قریه\n(ب) در مراکز حکومتیهای کلان حکومات اعلی و نائب الحکومگی ها\nاز طرف حکام کلان و اعلی و نائب الحکومه ها ، سرکاتب\nمکتوب نویسی شان، و دو نفر از وکلای منتخبه آن\nو سرکاتب واردات و مصارفات مرکز به و ازدو\nالی چهار نفر ریش سفید های قریه\n(۳) : وقت شمار حیوانات از ابتدای حوت الی آخر اسد سنبله است"}
{"book": "adl0824", "page": 7, "text": "موسم زای همان محل مقرر شده که بعد از زای مواشی\nبشمار شروع ، والی آخر اسد باید تکمیل شود .\n(٤) : هیئت شمار در هر قریه و قبیله رفته حیوانات را شمار نموده\nکاتب شمار فی الفور نوع و تعداد حیوانات و محصول مقرره\nهر اسامی را بجزو و داخل انوانته خصوصی نموده، بآخر هر روز\nمیزان میکند، و مبلغ محصول را بعبارت فارسی نوشته\nهیئت های شمار در انوانتر امضا مینمایند .\n( ٥) : برای اندراج محصولات مواشی، تکتهایی دو پارچه نزد\nهیئت های شمار موجود است، پارچهٔ اول را رئیس هیئت\nشمار با کاتبان مالیه متعلقهٔ آن امضا نموده بحضور هیئت\nبرای اسامی محصول ده داده میشود ، وجه محصول را نقد گرفته\nتسلیم کاتبان مال مواشی مذکور کرده میشود .\nپارچهٔ دوم را که ثبت پارچهٔ اول، و مربوط شیرازهٔ\nکتابست رئیس هیئت با دیگر اعضا متفقاً امضا مینمایند.\n( ٦) : هرگاه رئیس هیئت شمار، و کاتب مامور تحویلی وجه محصول را"}
{"book": "adl0824", "page": 8, "text": "نقد نگرفته نسیه گذاشته بودند، از ماموریت طرد وتعزیر میشوند\nواگر وجه محصول از صاحبان مال حصول نشود نقد و تلف شده\nاز رئیس هیئت و مکاتب مامور تحویلی شمار بقرار ریزش\nمعاش شان اخذ و بخزینۀ حکومت تحویل میشود .\n(۷) ۱— چون مال مواشی در هر سال شمار، ومحصول دولت\nاز شخص مالدار در هر سال گرفته میشود، هرگاه مال مواشی\nمحصول ده در بین سال سقط یا مفقود گردد مجرئی داده\nنمیشود، و در سال آینده البته جدید شمار میشود .\nهرگاه شخص مالدار، مال مواشی خود را که بتعداد پنجاه رأس\nو یا زیاده از پنجاه رأس باشد در همان سال بدیگری بفروشد\nلازم است که با شخص خریدار بماموریت محلی خود مراجعت\nنماید، از ماموریت محلی، آن مال مواشی فروش شده او را از رو\nحساب دفتر و تکت مال شماری از جمع مالدار سابق وضع\nو برای خریدار تکت داده در ملاحظات دفتر خود مینویسید .\nبموجب این تکت مال مواشی خریدار که مالدار سابق"}
{"book": "adl0824", "page": 9, "text": "آن بهمان سال محصول داده از دیگر محصول مواشی معاف است\n(۸) :-- محصولات مال مواشی از رعایاے دولت بقرار ذیل اخذ میگردد:-\nشتر سه افغانی ۷۰ پول\nاسپ و قاطر یک افغانی ۸۰ پول\nگاو و گاومیش .... ۹۰ پول\nمرکب .... ۴۰ پول\nگوسفند و بز هر یک .... ۲۰ پول\n(۹) :-- در تعدا د حیوانات مالداران که بحضور هیئتهاے شمار، شمار میشوند\nهرگاه تفاوت ظاهر شود، از شخص صاحب مال سیاسۃً\nدو چند محصول اموالیکه دران خیانت و چشم پوشی شده است\nاخذ میگردد، و هیئتهای شمار مطابق ماده (۲۱۳) نظامنامه\nجزاے عمومی مجازات میشوند .\n(۱۰) :-- مالدارانیکه مال مواشی خود را در حین شمار پنهان کرده براے شمار\nحاضر نکنند، یا هیئتهای شمار در محصول مال مواشی آنها،\nچشم پوشی نمایند، کسانیکه هیئتهای شمار ازین پنهان"}
{"book": "adl0824", "page": 10, "text": "کردن یا در صورت خیانت هیئتهای شمار بآمران مافوق آنها\nاطلاع بدهند، از صاحبان مال مواشی که در مال آنها تفاوت\nو خیانت شد سیاسیاً دو چند محصول گرفته مناصفه بطور\nانعام بمخبر، و مناصفه بخزینهٔ حکومت تحویل میشود، و هیئت‌های\nشمار مطابق مادۀ (۲۱۳) نظامنامۀ جزای عمومی مجازات میشوند.\n(۱۱) :--- هر گاه عائداتِ مالِ مواشی سنهٔ جاریه نسبت بعائدات سنهٔ\nماضیه کسر نماید، هیئتهای شمار تحقیق مینمایند؛ اگر این کسر\nدر نتیجهٔ یک آفت عمومی مثل اتلاف حیوانات و غیره موجباتِ\nسماویه است؛ هیئتهای شمار نتیجهٔ تدقیق خود را با اسباب\nموجبه کسر مشروحاً بآمر مافوق خود اطلاع میدهند و هرگاه این\nاسباب موجبهٔ عمومیه موجود ندارد، هیئت شمار علاقه دار بها\nبحکومات کلان هیئتهای شماری که از حکومات درجه اول\nو دوم و سوم مقرر اند بولایات و حکومات اعلی و همچنان هیئت‌های\nکه از طرف حکومات کلان مقرر میباشند بولایات یا حکومات اعلی\nاخبار مینمایند، آمران مافوق آنها بعد ملاحظه کسر محصول در صورتیکه\n\nفرمان محصول مال مواشی ۱۳۰۰"}
{"book": "adl0824", "page": 11, "text": "کسر اضافه از عشر محصول سنه ماضیه باشد یک هیئت تفتیشیه\nمقرر میدارند، این هیئت به تفتیش شروع نموده نتیجه\nبمقامیکه از انجا مقرر شداند تقدیم مینمایند؛ هیئتهای شمار\nعلاقه داریهائیکه راساً بولایات یا حکومات اعلی مربوطند نتیجه\nشمار خود را در جملۀ محاسبات شهریه خود قراریکه در عنوان ایاماده\nمصرح است راساً بولایت حکومت اعلا مربوطه خود خابرمینا ییند.\n(۱۲) :ــ اگر جمع محصول مال مواشی نسبت بسالهای گذشته کسر\nزیاد کرد وزارت مالیه در چاره جوئی آن مکلف است.\n(۱۳) :ــ حواله جات جُل، جوال، پشم، گوسفند، اسپ، خریداری روغن\nمعمولی، قروت، گلیم، نوار، سردوز، ریشه، توبره، باسلیق\nاشتر، مرکب غیره موقوف است، دولت کار آمد خود را\nبخوش رضا و قیمت روز، خریداری میکند، هیچکس اجازه نیست\nکه بحواله چیزی بگیرد، و یا جبراً خریداری کند، اگر کرده بو\nو بظهور رسید بقرار نظامنامۀ جزا ، جزا میبیند.\n(١٤) :ــ هیئتهای شمار حسابات خود را بجز و، ماهواره بادارۀ مربوطه خود"}
{"book": "adl0824", "page": 12, "text": "۹\n\nفرستاده رسید حاصل بیدارند، وجه محولاترا در دہم وبیستم\nو آخر ماه کاملاً تحویل خزینه کرده رسید حاصل ارند، هرگاه درین روزها\nتعطیلات عمومی موافقت نماید یکروز قبل آن تحویل خزانه میدارند\nهرگاه مطابق حکم ماده هذا وجه محصولات را، مامور تحویلی ان بخزانه\nتحویل نکرده بود؛ ز ماموریت عزل میشود .\n(۱۵) :- اشیائیکه خریداری آن درهنگام محاربه ضرور باشد بموجب\nفرمان دستخطی همایونی قرار نرخ روز جنساً دولت میگیرد\nو قیمت آن را در حین حساب مجری میدهد .\n(۱۶) :- مال مواشی هر موضع ، در همان موضع بحضور هئیت باک شمار\nشمار شد اخذ محصول آن نقد میشود، اگر بعضی مالدار گذری\nدر یک موضع مالش شمار شد باشد رسید محصول گرفته بدیگر موضع\nحرکت و گردش کند برو دیگر هیچ تکلیف نیست همان سند که بامضا\nهئیتهاے شمار گرفته ملاحظه وسند قانونی شمرده میشود\n(۱۷) :- اگر بعضی رمه دار که تعداد رمه آن از پنجاه راس اضافه باشد در یکسال\nبیک موضع سیاہہ مواشی آن آمده باشد، و در سالہا آیندہ خیال"}
{"book": "adl0824", "page": 13, "text": "رفتن دائمی بدیگر موضع داشته باشد، باید برآمدیر مالیهٔ خود اطلاع داده خط بگیرد.\n(۱۸) ـــــ مالداری که دائمی بدیگر موضع میرود، خطّ مدیریت مالیهٔ موضع سابقهٔ\nخود را برای مدیر مالیهٔ موضعی که جدید آمده میرساند.\n(۱۹) ـــــ هر مالداریکه از یک موضع بدیگر موضع بطور دائمی میرود، لازم که برای\nمدیر مالیهٔ موضع سابقهٔ خود اطلاع بدهد، تا مدیر مالیهٔ موضع سابقهٔ او\nبرای مدیر مالیهٔ موضعیکه حال میرود اطلاعدهی کند، که مستحضر باشند.\n(۲۰) ـــــ هر مالداریکه از مدیر مالیهٔ خود، خطّ رفتن بدیگر موضع خود را میگیرد اگر برای\nمدیر مالیهٔ موضع جدید خود نرساند، و یا خود را در بین راه پنهان کرد،\nبعد دستیابی و تحقیق ؛ محصول مواشی آن سه چند گرفته میشود.\n(۲۱) ـــــ در خصوص (آگو) که کاسه دارها در بین راه جبراً میگرفتند قطعاً\nموقوف گردید فقط در وقتیکه کدام مهمیکه در آن فائدهٔ عمومی باشد، بموجب\nفرمان دستخطّی اعلیحضرت همایونی حواله و اجرا خواهد شد.\n(۲۲) ـــــ اشخاصی که محصول سرخانه و اضافی و آسیابی و جواری بدولت میدهند\nهیئت‌های شمار مطابق مادهٔ (۴) نظامنامهٔ هٰذا اخذ محصول را\nکرده بر طبق مادهٔ (١٤) این نظامنامه، حسابات آنها را بمجرای\n\nزبان محصول باید بهتر گردد"}
{"book": "adl0824", "page": 14, "text": "ماهواره بادارۀ مربوطۀ خود میفرستند\n(٢٣) -- محصول سرخانه و آسیابی و اضافی و جوازم هر موضع در موعد\nشمار قانونا بشمار و بقراربست مقررۀ همان موضع نقد گرفته میشود\nاگر در بین سال تغییر و تبدیل پیدا کند مجری داده نمیشود\nو برای سال آینده شمار گذشته بت شناخته\nنمیشود، و در وقت شمار شمار جدید میشود.\n(٢٤) -- کسانیکه از یک موضع بدیگر موضع بقسم دائمی شیندا گر در همان\nموضع سرخانه مقرری داشته باشند موافق بست\nمقرری همان محلی که جدید وارد میشوند محصول سرخانه از\nآنها گرفته میشود هرگاه در محل وارده محصول سرخانه مقرری\nنباشد از تادیۀ محصول سرخانه معاف اند.\n(٢٥) -- از گوسفند برۀ نزه قره قلی که بواسطۀ پوست کشته میشوند\nمحصول بال مواشی گرفته نمیشود معاف است.\n(٢٦) -- دفتری محال، یا مدیر مالیه بر طبق موادیکه در نظامنامۀ هذا\nایضاح گردید باستثنای ماده (١٢) و (١٥) و (٢٠) و (٢١)\nزبان محصول مادۀ بیستم روزگانه"}
{"book": "adl0824", "page": 15, "text": "۱۲\n\nکه مخصوص مال مواشی است، دربارهٔ شماریه سرخانه\nو اضافی و آسیابی و جواز مراعات اجرا نمایند.\n\n(۲۷):- چون زکوة امر شرعیست، بنابراین بادرائیکه مستوجب زکوة\nباشند در رسانیدن آن کوشش ورزید تمام احتیاط بکار برند.\n\n(۲۸):- ادخال و اجرای این نظامنامه را در نظامات دولت امر\nداراده مینمایم.\n\n(۲۹):- احکام مواد نظامنامه سابقه محصول مواشی تعمیل\nآن بعد از تاریخ نشر این نظامنامه متروک و منسوخ است.\n\n۲۰ ثور ۱۳۰۶"}
{"book": "adl0824", "page": 16, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0824", "page": 17, "text": "[BLANK PAGE]"}