{"book": "adl0820", "page": 1, "text": "نظامنامه\nمقیاسات\nوزارت تجارت ترویج صنایع و فواید عامه\nدافغانستان\nطبع دوم\nحوت ۱۳۰۱\nمطبعه سنگی\nدارالسلطنه کابل"}
{"book": "adl0820", "page": 2, "text": "نظامنامه\nمقیاسات\nدر مطبعۀ شرکت رفیق طبع زیور پوشید\nدارالسلطنۀ کابل\nبتاریخ شنبه (٢٥) سنبله ١٣٠٦\nطبع رابع . . . . . . . . . . . . (٢٠٠٠) جلد\nقیمت فی نسخه . . . . . . . (٣) پول"}
{"book": "adl0820", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0820", "page": 4, "text": "١\nنظامنامه مقیاسات\n(تمهید)\nاز آنجا که هر فرد انسان برای اجرای معاملات\nو تبادله احتیاجات خود بحساب محتاج و چیزی که معاملات\nو احتیاجات عمومی بذریعه آن تبادله و حساب می شود،\nمسکوکات، اوزان، ذراع است علمای حساب\nبغرض تسهیلات معاملات و زود فهمیدن این حسابات،\nاساسی که جدیدتر و بهتر برای مسکوکات، اوزان،\nذراع گذاشته اند اصول اعشاریه است که واحد"}
{"book": "adl0820", "page": 5, "text": "۲\nقیاسی آن به اصول اعشاری اضعاف و مجزا گردیده هر مقداری\nرا که معلوم کردن بخواهند بیک تامل اندک فهمیده میشود .\nاما در افغانستان اوزان ، ذراع ، مسکوکات مختلفه\nرواج داشته به اصول اعشاریه نی بلکه یک اندازه و مقیاس هم\nندارد مثلاً یک خروار هشتاد سیر، یک سیر شانزده پاو، و یک پاو\nچهار خورد است که تجزیه و اضعاف آن بدرجات مختلفه میشود\nهمچنان ذراع از شانزده گره و هر گره از چهار بار مرکب است ورزپیه\nنیز وزن و قیمت آن یک مقیاس و اندازه صحیح را حائز نیست که ما\nازین مشکلات همیشه در تطبیق معاملات خود چه از خارج مینمایم و یا داخل\nمملکت خود داد و ستد میکنیم متحمل خساره های بزرگ مادی\nو معنوی شده ایم . در هیچ\nلهذا برای رفع این صعوبات و حل این مشکلات و اصلاح این نواقصات\nحسابیه اوزان، ذراع، مسکوکات افغانستان به اصول اعشاریه\nتحویل نموده شد تا سهولت و فواید ازین اصول مقبول برای\nدولت و ملت افغانیه عاید گردد ."}
{"book": "adl0820", "page": 6, "text": "۳\n\nفصل اول\nماده\n( ۱ ) ــ مقیاسات مساحت که باسم گز شاه ، گز معمار ،\nگز جریب ، جاری بود به میتر تبدیل شد .\nاضعاف و اجزاے میتر قرار ذیل است .\n\n( اجزاے میتر )\nدہم میتر مساویست دہم حصه میتر\nصدم میتر \" \" صدم حصه میتر\nہزارم میتر \" \" ہزارم حصه میتر\n\n( اضعاف میتر )\nلس متری \" \" ۱۰ \"\nسل \" \" ۱۰۰ \"\nزر \" \" ۱۰۰۰ \"\nلس زر \" \" ۱۰۰۰۰ \"\n* *\n*"}
{"book": "adl0820", "page": 7, "text": "٤\n\nفصل دوم\n\n(٢) — مقیاس اوزان، نخود، مثقال، خورد، پاو، چهارک،\nسیر، خروار بود که همه بگرام تبدل یافته\n(اجزاد اضعاف گرام بقرار ذیل است)\n\nاجزا گرام:\n\nدہم گرام مساویست به دہم حصہ گرام\n\nصدم \" \" \" صدم \" \"\n\nهزارم \" \" \" هزارم \" \"\n\nضعاف گرام:\n\nلس گرام \" \" ١٠ گرام\n\nسل \" \" \" ١٠٠ \"\n\nزہ \" \" \" ١٠٠٠ \"\n\nلس زرہ \" \" \" ١٠٠٠٠ \""}
{"book": "adl0820", "page": 8, "text": "فصل سوم\n(٣) ۱- مسکوکات جدیده که آینده نرخ اشیاء و معاملات\nبآن میشود وزن و قیمت آن بقرار ذیل است :\nاول مسکوک طلا نام وزن نرخ\nالف : یک امانی ۶ گرام ۲۰ افغانی\nب : نیم ״ ٣ ״ ١٠ ״\nدوم مسکوک نقره نام وزن قیمت\nالف : یک افغانی ۱۰ گرام ۱۰۰ پول\nب : نیم ״ ٥ ״ ٥٠ ״\nج : ۲۰ پولی ۲ ״ ۲۰ ״\nسوم مسکوک مسی نام وزن قیمت\nالف : ۲ پولی ۴ گرام ۲ پول\nب : ״ ٥ ٣ ״ ٥ ״\nج : ״ ١٠ ٢ ״ ١٠ ״"}
{"book": "adl0820", "page": 9, "text": "٤ — نرخ مسکوکات سابقه نسبت به مسکوکات\nجدیده بقرار ذیل است که بخزائن دولت\nو در بین اهالی بهمین قیمت داد و ستد میشود\nو رائج باشد :—\nیازده روپیه کابلی ۱۱۰ افغانی\nیک 〃 〃 ۹۱ پول\nیکقران کابلی ٤٥ پول\nیکعباسی 〃 ۳۰\nسه شاهی 〃 ۲۲\nسناری 〃 ۱۵\nیکشاهی 〃 ۷\nدو پیسه 〃 ۳\nنرخ قرآن و عباسی و سه شاهیگی و سناری\nو شاهیگی که در فوق معین شده برای یک یک\nدانه است که در بازار برای خرید اشیاه"}
{"book": "adl0820", "page": 10, "text": "و ما یحتاج خود پول میسازند اگر تعداد آنها زیاد باشد\nمثلاً دوازده شاهیگی یا شش سناری و یا چهار\nسه شاهیگی و یا سه عباسی گی یا دو قرآن داشته\nباشیم یک روپیه کابلی حساب میکنیم و اگر این تعدادها\nکه یک روپیه شناخته میشوند بخواهیم پول بسازیم\nنود و یک پول چلند خواهد داشت همچنان\nاز یک روپیه تا ده روپیه را اگر پول بسازیم\nو یا افغانی حساب کنیم از قرار نود و یک پولی\nحساب خواهد شد و اگر یازده روپیه شود به ده\nافغانی محسوب و تبادله میشود ."}
{"book": "adl0820", "page": 11, "text": "۸\nفصل چهارم اصول اجراآت\n(٥) مـ بدفاتر رسمی از ابتدای سال ۱۳۰۵ بقدر ممکنه\nتطبیق وزن ذرعه و مسکوکات سابقه در واردات\nو مصارفات دولت باوزان و مقادیر جدید\nمیشود الیٰ آخر سال مذکور اوزان و مقادیر\nسابقه و جدیده حتی الامکان بدفاتر دولت ادخال\nباشد در سنه ۱۳۰۶ خواه مخواه در دفاتر دولت\nاوزان و مقادیر و مسکوکات سابقه و جدیده تحریر\nشود و بسنه ۱۳۰۷ اگر محاسبین در مهارت خودہا\nباوزان و مقادیر جدیده مطمئن باشند وزن\nو ذرعهٔ قدیمه را بالکل از دفاتر محو و وزن متر جدید\nرا در قید قلم بیاورند اگر بعضی کاملاً مهارت\nنداشته باشند تا آخر سال ۱۳۰۷ نیز ادخال\nاوزان مقادیر جدیده و سابقه را بدفاتر رسمی میتوانند."}
{"book": "adl0820", "page": 12, "text": "۹\n(۶) - برای اجرای معاملات اهالی از اقسام\nسنگهای وزن و مترهای جدید بقدر مکفی\nاز طرف دولت ساخته بهمه نقاط افغانستان\nتقسیم میشود.\n(۷) - سنگهای وزنی و مترها در مرکزهای ولایات\nکه اداره بلدیه موجود باشد بذریعه مامورین بلدیه\nو بدیگر مواضع بواسطه قوماندان های کوتوالی\nتقسیم میشود و همچنان بحکومتی ها و علاقه داری ها که\nوظیفه کوتوالی بعهده حکام و علاقه داران است\nبذریعه آنها تقسیم میشود.\n(۸) - قیمت سنگها و مترهای جدید در تمامی\nنقاط مملکت افغانستان بیک قیمت عادلانه\nقرار داده میشود که قیمت آن از وزارت مالیه\nمعین میشود کسانیکه قیمت آن را نقد تادیه نتوانند\nالی شش ماه بآنها قسط کرده خواهد شد.\n\nطبع در مطبعه ماشین خانه کابل  سنه ۱۳۴۰ هجری شمسی"}
{"book": "adl0820", "page": 13, "text": "(۹) -- سنگ های وزنی آهنی و چودنی و برنجی و ذرایع آهنی\nسابقه که نزد اهالی است اگر مواضعیکه تقسیم اوزان\nجدید میشود بیاورند از آنها بقیمت همان فلز گرفته\nعوض آن از سنگ ها و متر های جدید بقیمت\nبرای شان داده میشود .\n(۱۰) -- از مقیاسات مذکوره دیگر اشخاصیکه از طرف حکومت\nمجاز شوند به نمونه مقیاساتیکه از طرف دولت ساخته\nشده نیز بداخل ساخته میتوانند و مهر نشان مقیاسات\nکه در مراکز ولایات و حکومتی های اعلی موجود است\nممهور کرده بعد اجرای داد و ستد به آن\nمقیاسات کرده خواهد شد .\n(۱۱) -- در دهات و قری که داد و ستد خود را بوزن جدید مینمایند\nاز روی سنگ های مهری دیگر سنگ ها را\nتطبیق داده تا زمانیکه از طرف حکومت سنگ های آهنی\nمهر نشان دار تهیه و توزیع شود بآن سنگ ها وزن"}
{"book": "adl0820", "page": 14, "text": "۱۱\nومعاملہ میتوانند\n(١٢) ـــ در مراکز هر گاه خود اهالی از بساط های مذکور برای\nاجرای معاملهٔ خودها ساخته بودند موافق قاعدهٔ\n(١٤) باز خواست کرده میشوند .\n(١٣) ـــ مقیاسیکه در مراکز نائب الحکومه‌گی‌ها وحکومتی\nهای اعلیٰ و کلان مهر نشان دولت را نداشته باشند\nاز درجهٔ اعتبار ساقط گفته میشوند مامورین بلدیه\nوقوماندانهای کوتوالی مواظبت می نمایند که در مراکز\nمذکور به مقیاسات بدون مهر و نشان کسی داده نشود و نکنند\nاگر مقیاسات و زن و متر های را که بدون نشان\nدولت باشد در انجا ها استعمال کند بر وفق قانون\nجزای عمومی مجازات مییابند .\n(١٤) ـــ در مقیاساتیکه به مهر نشان دولت باشد و یا\nدیگر سنگ ها که موافق اوزان جدید در قریٰ و دهات\nمیسازند اگر تفاوت ظاهر شود درباره استعمال کننده"}
{"book": "adl0820", "page": 15, "text": "۱۲\nآنها مطابق جزای عمومی مجازات تعزیری اجرا میشود\n(۱۵) -- از سنه ۱۳۰۵ الی آخر ۱۳۰۷ سنگها\nوزن و متر جدیده در بین اهالی شروع مییابد\nشروع از سنه ۱۳۰۸ بالکل اوزان و ذرعه های سابقه\nمتروک میشود و اگر سال ۱۳۰۸ کسی بسنگها\nو ذرعه های سابقه داد و ستد نماید جزای\nتعزیری می یابند .\nنظامنامه هذا را در زمرۀ نظامات دولت منظور و اجرا\nاحکام و موادش را امر و اراده میفرمائیم.\n\nحروف نظامنامه مطبعه ماشین ... الله وجد ..."}
{"book": "adl0820", "page": 16, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0820", "page": 17, "text": "نظامنامه\nبلدیه میباشد"}