[BLANK PAGE]


نظامنامۀ

اخذ رسوم گمرک

در مطبع شرکت رفیق زیور طبع پوشید

۲۰ برج ثور سنه ۱۳۰۵

تعداد طبع دوم ........ (۶۰۰)


بسم الله الرحمن الرحیم
محض سهولت کار و راحت رعایای تبعه صادقۀ خودمان ؛ کافۀ
محصولات را که پیشتر به رسومات ـ بارآنه ـ و وزن ـ
و قیمتِ مال ـ و عددی ـ و جلدانه ـ و توپانه ـ و بنامهای طرفه
و متعدده ـ شصت یکه ـ چهل یکه ـ ده یکه ـ و دلالی ـ قدمی جدیدی ـ
کوتْشی ـ صدوه شاهی ـ ارش ـ طلایلی ـ نیمدانگی ـ تم چین اپلی ـ
چراغی ـ سرسلامتی ـ بدرقه گی ـ کیمه باجی ـ شباهتی گی ـ سرایداری ـ
پائی موری ـ صد دیناری ـ دو پیزه گی ـ شاه گنجی ـ گذری ـ معمولی
قادرخانی ـ قپان پولی ـ تنگه پولی ـ قافله باشی ـ و کنیز و غلام پولی وغیره
یا د و در آمد و روانه گی خارجیه و داخلیه ؛ علحده علحده در هر بندر
و هر گمرک گرفته میشد همه را یک جا ؛ مزج و ضم نموده به تقسیمات ترتیبات
منتظمه تحویل فرمودیم . و بر رسوم یعنی بر محصول بعض اشیا و اجناس خستین
که ادخال آنها بوطن عزیزمان جز نقص و ضرر ؛ اثری نداشت افزودیم .
تارفتہ رفتہ بعدازین ورود و رواج آنها در خطه مقدسه افغانستان
مسدود و مطرود گشته عادت و خیمۀ استعمال آنها بکلی مندفع شود و دولت


۲
و ملت از مضرات غیر مریۀ آنها رهائی یابد .
برخلاف آن ؛ محصول اشیائی را که موجب مزید نفع ملت ؛ تصور میشد کم نموده بقرار قیمت نرخ روز ؛ محصول مجموع اشیاء و اجناس را فیصد روپیه مقرره و معین کردیم . تاجر یکه در یک موضع ؛ محصول مقرره را مطابق قاعده ؛ تأدیه کرد مختار است که در تمام قلمرو سلطنت و سائر دول ؛ امتعۀ خودش را آزادانه نقل و حرکت بدهد . و مدیران گمرکها و مأمورین بندرها سند و دست آویز او را معاینه نموده دیگر بخصوص اخذ محصول هیچ مزاحمت نکرده متعرض او نشوند .

چاپخانه نظامنامه اخذ محصول گمرکات مرکز پایتخت


۳
فصل (۱)
در باب تعیین رسوم یعنی تعیین محصولات
فصل مذکور مواد آتیه را محتویست :
(مادۀ اوّل) - ادخالات است .
سائر اموال و اجناس را که از ممالک خارج
بداخل خطۀ افغانستان آورده میشود (بهر راه و از
هر جائیکه باشد) ادخالات گوئیم محصولاتی که
برادخالات مجدداً منصوب کرده ایم سه صورت
دارد :
صورت اول -- محصول قرآن کریم و تفاسیر شریف و وظائف
و اوراد متعلق عبادات را که قبل برین اخذ میشد
معاف فرمودیم . کذلک محصول تفنگ و تفنکچه
کارطوسی را مع کارطوس نیز موقوف نمودیم تا هر
خواهد بدون تأدیۀ محصول بداخل مملکت بیارد .
صوت دوم :- اشیائی که حضور شاهانه ، مضر منافع و مفسد اخلاق


٤
مملکت میدانند محض منع ادخال و استعمال آنها
در وطن ؛ بر محصول آنها افزوده و این بسه نوع
منقسم گردیده است:
نوع اول:ـ اجناسی اند که حیث قیمت نرخ روز مال، محصول
آنها فیصد دو صد روپیه مقرر شده است.
و اینها این اند:
ـ سگریت و سگار،
ـ پنیر و شیر و مسکه،
ـ قطعه بازی،
ـ چرس و تمباکو.
نوع دوم:ـ اشیائیکه محصول آنها حسب قیمت نرخ روز مال؛
فیصد یکصد روپیه معین گردیده است. واینها
بقرار ذیل اند:
ـ گل سر مصنوعی، بهر رنگ اطلسی و کاغذی و غیره،
ـ پودر یا و سرخی پای بهر رقم،
ـ قالین اورو پاوی یعنی اورد پی متن و حاشیه،
ـ دستمال های عرق پاکی نخی و ابریشمی و سندی، بهر رنگ،


۵
- بکس آئینه و شانه و بکس اسباب حمام
و سامان غسل ،
- کالرهای مردانه سخت و نرم هر نوع ،
- پیراهن های سینه سخت و کف و یخن سخت
و نرم صحن سفید و چھیتی و ابریشی ،
- کتاب های البم هر قسم ،
- چوب دست هر قسم ،
- مروارید پفک و اقسام گل یخن ،
- اشیای کلونه یعنی بازیچه اطفال ،
- بوتل ترموز هر رقم و صراحی معہ قاب و بدون قاب
که آب را گرم و سرد نگاه میکند ،
- عکس - نقشه - پوست کارد - آئینه جهان نما -
آئینه قلبک بسیار خورد ،
- سنگ های سرمیزی هر رقم و سگریت دانی هر قسم ،
- بسکت ها ، قهوه ، کافی ،
- شیرینی ، نسوار .
قند سیاه و شکر سرخ - حنا . - وسمه ،


دستمال گردن سلندرنج و پیرهن جرابی
ابریشمی ،
خشخاش ـ عسل .
نوع سوم :ـ از قرار فیصد پنجاه روپیه .
اینها بقرار ذیل است :
ـ پیراهن های دوخته کاون ابریشمی و نخنی ،
ـ بالا پوش های کاون و بالاتنه های ساخته گی آن
که از هر جنس ابریشمی و نخنی باشد ،
ـ کلاه و دستمال های سر ـ کلاه زنانه هر رنگ،
ـ جراب زنانه و مردانه ابریشمی و دست کش های
ابریشمی هر نوع ،
ـ چای هر رقم ،
ـ دکمه شاخی ـ چرمی وغیره از رقم کرتی د بالا پوش،
ـ رنگ بوت ،
ـ فیته های هر رنگ کار آمد کاون کالرهای زنانه هر رنگ
ـ پله های گردن ،
ـ موی مصنوعی هر رنگ ،


مرکز عصار قیق - نظرات رسم اعذاری گمرکها  صحیفه
میز پوشهای ابریشمی و پشی و چیغی و غیره هر رنگ
و دستمال خطائی ابریشمی ،
- کمربند که بالای کادن بسته میشود نخی
و ابریشمی و غیره ،
- سرکوت و پیلان زنانه که از تکه های ما هوت
و مخمل و دلیش و غیره اجناس باشد ،
- هر نوع مفلر های زنانه ،
- پرکلاه زنانه هر رقم ،
- فیته وکتوپای ابریشمی و سمندی ،
- سلمه و ستاره و گلاباتون جته ،
- دست کول های زنانه .
- پن هر نوع ،
- مفلرهای مردانه نخی و ابریشمی و سمندی ،
- او تو و ماشین دیگرای موی و کاردو پنجه ،
- همه اقسام و انواع مرتبان و گلدانهای چینی ،
- کوت های خواب مردانه ،
- کخواب بنارسی سچه و کمخواب گجراتی وولایتی و روسی


۸
و چادر بنارسی جته و بچه،
شال خلیل خانی و ابره درضائی و قصابه
و شاه پسندی و شال چادر و دستار شال
کوسه و پتو و الوان ساخت کشمیر و لنگوته و شال
و پتوی پیشمی امرتسری و ابره مشهدی و کرمانی ،
چوکی و کوچ اطلسی و مخمل و قیرمه ،
انواع کاغذ دیواری ،
قاب عکس خورد و کلان هر رقم ،
اقسام صندوقچه های ژاپونی (جاپانی) و جستی وگلیتی،
واز لین ، گلیسرین ، روغن موی ،
صندوقچه ، الماری ، میز چینائی ، روغنی ،
همه انواع تکمه کف و پخن، صابون های خوشبوی اعلی،
پنبه ،
رنگ نقاشی ،
رنگ قرمزی و غیره که در بین قطی
می آید ،
قلم سربی یعنی پنسل،


۹
صورت سوم:- اموال و اجناس ضروریه :
اشیای لازمه که وجود آنها جهت مصارف عمومیه
بکار است و سابق ازین باعث عدم انتظام
در امور گمرک ؛ محصولات متوجه و مفرطه از آنها
گرفته میشد الحال ۸ شعبه آنها را مرتب نموده
اینک با محصولات معینه آنها در ذیل مندرج
گردید .
شعبه اوّل:- اشیائیکه از قرار فی صد سی روپیه بر آنها محصول
معین گردیده :
- بوت مردانه و زنانه ،
- جوتی زری زنانه و مردانه،
- گلاباتون سچه .
شعبه دوّم:- فی صد بیست و پنجروپیه :
- کارچوب زری از سان و صحن، و ململ و اکه و گلاچ.
- لنگی پشاوری و مشهدی و بخارائی،
- پوست سمور و کیش و سنجاب و التائی و قرساق و کچت،
- چوکی بیدی و چوبی و آهنی ،

نظامنامه اخذرسم گمرک امپریه گمرک صیف ۶۰۰


۱۰

- قند سفید کانپوری و روسی و خشتی،
- تیل خاک و پترول و الف و غیره انواع تیل،
- زردچوبه درست و میده،
شعبه سوم:- فی صد بیست روپیه .
- شکر بوره، نبات و شکر تری،
شعبه چهارم:- فی صد شانزده روپیه محصول . اجناس آن؛
بقرار ذیل است :
رخت باب از قبیل سان (صحن) سفید:
(۱):- سان کوره، ململ، داکه، چیت، صندوق، سلک،
کریپ، جیم، پارچ، الوان، شبنم، شیطان تری،
ماهوت، کشمیره، درب، کستور، ببرک، بشرویه،
طلامشکه، مخمل، اطلس، طوار، جقون، اورس،
ابر، بی قصب، کلاغی و دیگر سائر رخت باب ابریشمی،
نخی، سندی و پشمی .
(۲):- ابریشم رنگه امرتسری .
(۳):- اسباب سیمساری و بنجاره گی- از قبیل نخ گوٹ-
نخ گتک - سوزن - انگشتانه - کتو های نخی-


سرچادر - قطی حلبی وغیره طلبی باب ، تکمه پیرهن - مزارسنجاق
و مومی - جراب و پیرهن ها و زیر پیرهن های نخی و پشمی -
و صابون گلابی و پیرسوب و دیگر رقم مرجی - سیم برنجی و شانه -
قفل - چاقو - مقراض - کلاه - عرقچین - آئینه بلور قدنما
و خورد و تمامی اسباب سیساری و بنجاره گی .
( ٤ ) :ـــــ جوتی ساده ــ کسان ــ موزه ــ کفش ــ مسحی - کلوش -
زین و قیزه - کمربند و باقی اسباب ساخته گی چرمی ،
( ٥ ) :ـــــ شطرنجی جدید و لباس مستعمل - و بوت مستعمل،
( ٦ ) :ـــــ نیل ملتانی و خاکه نیل ،
( ٧ ) :ـــــ چینی باب ، مثل چاینک و پیاله و نعل بکی - کاسه -
بشتاب - غوری - گیلاس - قند دانی - شیر دانی -
آئینه باب عمارت و دیگر انواع چینی ،
( ٨ ) :ـــــ کریانه باب عطاری - مثل مرچ سیاه و میخک -
و ادویه یونانی و جمیع کریانه باب ،
( ٩ ) :ـــــ انواع گوگرد - و شمع خورد و کلان - یخ گده سفید و رنگه
و اقسام کاغذ و پاکت ،
( ١٠ ) :ـــــ مس تخته و ساخته و ظروف جرمن سلور وبرنجی و المونیم


۱۲
دچودنی ،
( ۱۱ ) : — آهن سیخ هر رقم و آهن چادر ناده دار وسیاه و آهن بیتی
و نعل و میخ و بیل ساخته و تاپه آهنی و کلند و فولاد و جمیع
اسباب آهنی و فولادی ،
( ۱۲ ) : — میخ خیمی و دستگیر و قلفک و چپر است و سوہان وسار
اسباب خورده فروشی ،
( ۱۳ ) : — چرم گاو میشی و غیره چرم باب پخته و خام ،
( ١٤ ) : — پکه ہندوستانی ، منجی ، بوری و صابون خت شوئی،
( ١٥ ) : — تیل سوز کو کی ، فرشی ، سقفی ، مهتاب چراغ ، لعل تین،
چراغ برقی و غیره انواع چراغ .
( ١٦ ) : — اوتوموبیل یعنی موقور، موتور باسیکل ، تانکه ، جوری،
باسیکل و غیره هر رقم بگی ،
( ۱۷ ) : — اسباب دوخته و ساخته بخارائی و مشهدی مثل چوخه
و جای نماز چکن دوزی و روجائی ، سوزنی ، سرانداز،
بطنوس پوش ، قلپاق بخارائی وغیره .
( ۱۸ ) : — اسپ ، اشتر ، مرکب ، قاطر، گاو وغیره حیوانات.
( ١٩ ) : — پر باب متکا و توشک .


۱۳
شعبه پنجم :- فی صد ده روپیه :
- نوار و طناب نخی ،
- خیمه و تجیر هر نوع ،
- سفیده کاشغری ، روغنی ، سفیده جستی ،
سیاه روغنی و سندروس ،
- سیم آهنی و سیم برنجی تک ،
- پت شال پتو ،
- قالین ، قالینچه ، گلیم و نمد ،
- پوست سیاه گوش ، خفک و روباه ،
- کتابهای علمی ، ادبیات ، قصه‌جات ، ناولها ،
غزلیات و غیره .
شعبه ششم :- فی صد پنجروپیه :
- برنج تخته و ورقی ،
- قلعی و جست و انواع ادویه داکتری .
شعبه هفتم :- از قرار فی صد دو روپیه کابلی :
- ابریشم چله و باف کلاوه و لب آبی آمد بخارا
و ایران و روس که بخود افغانستان فروخته شود .


١٤
شعبه هشتم:- که از قرار قیمت بنرخ روز فی صد یک قرآن محصول مقرر گردیده :
- نقره یامو ، روپیه کله دار و روبل روسی، روپیه خطائی
روپیه ایرانی ، تنگه بخارائی، اور کنجی ، تنگه روسی ،
طلای مسکوک ، شکسته ، خشت طلا و جواهرات .
ماده دوم - اخراجات
کافه اموال و اشیائیکه از داخل مملکت افغانستان به دول خارجه
فرستاده یا برده میشود اخراجات نامیده میشود . و محصولاتیکه
برای اخراجات ؛ مقنن و معین گردیده است از صورتهای
ذیل معلوم میشود :
صورت اوّل- اشیاء و امتعه که از دارالسلطنه وملحقات آن
بخارج میرود محصول آنها به انواع ذیل است :
١ - از قرار فی صد هشتاد روپیه : انار .
ب -- فی صد پنجاه روپیه :
- منقی ، مغز پسته و پسته پوست دار ،
مغز بادام و بادام پوست دار ، جلغوزه ، ہنگ،


۱۵
- آلوبخارا ، گل سرخ و سماروغ .
ج -- از قرار فی صد چهل روپیه : زیره ،
د - فی صدسی روپیه کابلی :
- غولنگ ، کشته و شقاقل ،
- تخم شبدر ،
ه - فی صد بیست و پنچروپیه کابلی :
- کشمش سبز ، کشمش سرخ ، توت خشک ،
- پوست خام بزی ، گوسفندی و گاوی ،
- پوستین و پوستین چه ،
- بزغنج و اسفرک
و -- فی صد بیست روپیه کابلی :
- گل زوفا ، بهمن سفید ، شیرخشت ،
ترنجبین و زرشک ،
- انگور قطبی ، کچاوه ، خربوزه و تربوز .
ز - از قرار فی صد پانزده روپیه کابلی :
- مغز خسته ،
- اشق ،


١٦
ــ تنباکو،
ح ــ فی صد ده روپیه :
ــ قالین، قالینچه، پرده خرگاه، جوال قالین هر نوع
وگلیم،
ــ تریاک،
ــ سرش کاهی،
ــ قروت،
ــ پوست روباه، خک، التائی، خز، قرساق،
پلنگ، شیر، سیاه گوش، کرک، خرس
و شغال .
ط ــ فی صد پنج روپیه :
ــ کفش جته ،
ــ روده خام وزه ندانی،
ــ قناویز کابلی و دستمال،
ــ کشمیره بافت ماشین خانه وغیره بافت داخله .
ی ــ از قرار فی صد دو روپیه : پتوی کابلی، پت پتو .
ك ــ فی صد یک روپیه : ابریشم چله و بافت
نغزت نام غیر ازی اگر سدک امیر پیله واز صنعه یافت ۶۰۰ ۱۰۰۰


۱۷
و کلاوه لب آبی و گلاباتون سچه .
ل - زیور و جواهر پیاده .
صورت دوم - اجناس و امتعه که از قندهار و ملحقات آن بخارج
میرود و محصول آنها بقرار آتی مقرر شده :
ا - هشتاد روپیه فی صد محصول دارند :
منقح ، تربوز ، خربوزه و انار .
ب - از قراری صد شصت و پنج روپیه کابلی :
پشم گوسفندی که از هرات و پشت رود و فراه
به قندهار آمده بخارج میرود . کذلک پشم گوسفندی
خود قندهار و ملحقات آن که بخارج میرود محصول
ورود و خروج : یکجا گردیده معین شده .
ج - پنجاه روپیه فی صد محصول دارند :
- مغز پسته و پسته پوست دار و مغز بادام
و بادام پوست دار ،
- آلو بخارای تازه و خشک ،
- ہنگ،
- شفتالو ، بہی و کشمشرکته ،

[Margin Text]
برای مزید فروش هر یکار یگان رساله ضمیمه نظامنامه اخراجات می کرد.


۱۸
- رودنگ و ماش سیاه .
د - فی صد چهل و پنج روپیه : بزغنج .
هـ - فی صد چهل روپیه : زیره و کشمش سیاه .
و - از قرار صد سی و پنج روپیه : آبجوش .
ز - فی صد سی روپیه :
- انگور ، کشمش سبز ، کشمش سرخ ، کشته و شکر پاره،
- شقاقل و عناب ،
- سیب و ناک .
ح - فی صد بیست و پنج روپیه : کتیره .
ط - فی صد بیست و دو روپیه : انجیر و اشتق .
ی - فی صد بیست روپیه :
- گل زوفاء و بهمن سفید،
- شیر خشت و ترنجبین،
- گشنیز ، بادیان ، تنباکو ، آلوی سیاه ،
زرشک ، گل زیر و اصل السوس ،
- پنبه و بهی دانه .
ك - فی صد پانزده روپیه کابلی :


۱۹

- مغز خسته،
- پوستین و پوستین چه،
- پوست بزی، گوسفندی و گاوی،
- اسفرک،
- تخم ششپدر در شقه.
ل - فی صدده روپیه کابلی:
- قالین، قالیچه، پرده خرگاه وجوال قالینی، گلیم
و نمد کوسی،
- گرک، برک، بشرویه، پت پتو، لنگی ابریشمی،
کلاغی پوست خفک وروباه وغیره پوست،
- تریاک،
- گل بنفشه، سمارق، قروت و سریش کاهی.
م - از قرار فی صد پنج روپیه:
- روده خام وزه ندانی وغیره زه،
- دستمال و قتاویز،
- عرقچین وکلاه،
- کفش چمته.


۲۰
ن ـ فی صد دو روپیه محصول؛ پتوی کابلی.
س ـ فی صد یک روپیه محصول:
ـ ابریشم چله و باف کلاوه لب آبی و گلا باتون سچه.

صورت سوم ـ محصول اجناس و امتعہ که از پشت رود و فراه و چخانسور بخارج میرود مشابه محصول اشیای اخراجات قندهار میباشد.

صورت چهارم ـ محصول اجناس و اشیائیکه از دارالنصرت ہرات بخارج برود و مطابق جزو روانگی قندهار باشد مثل قندهار میباشد.

صورت پنجم ـ اجناسیکه از ترکستان، میمنه، قطغن و بدخشان بخارج برود محصول آنها بدین قرار مقرر شد:
الف ـ از قرار فی صد چهل روپیه: پوست پخته،
ب ـ فی صد سی روپیه کابلی:
ـ گوسفند، کنجد، زغر، کتان و تربک.
ج ـ از قرار فی صد بیست روپیه کابلی:
ـ پشم گوسفندی، اسفرک و انار پوست.
د ـ فی صد پانزده روپیه کابلی:


۲۱
- پوست گوسفندی، بزی، گاوی و اشتری،
- کشمش سبز و سرخ،
- پوستین و پوستینچهٔ کابلی و بره‌ئی.
ه - از قرار فی صد روپیهٔ کابلی:
- پوست روبا، خک، شیر، پلنگ، گرگ، خرس و شغال،
- چرم گوسفندی و گاوی داغدار،
- تریاک،
- جوز، پنبه محلوج و پنبه چکت دار.
- و فی صد و پنج روپیهٔ کابلی:
- غولنگ، اشخار و تخم پیاز،
- پوست کوکنار، نخود و رودهٔ خام،
- توت خشک و سنجد.
ز - از قرار فی صد دو روپیهٔ کابلی: تنباکو.
ح - فی صد یک روپیه کابلی: انار.


۲۲
ماده سوم - عبوریات
اموال و امتعه دول خارجیه که بافغانستان ورود
و بدیگر دولت عبور نماید و در مملکت افغانستان بفروش
نرسد آنها را « عبوریات » و به زبان اوروپا «ترانسیت»
مینامند، محصولات آنها بقرار ذیل مقرر شد :
ا - اقسام و انواع مختلفه چای از قرار فی صد
بیست روپیه کابلی :
ب - از قرار فی صد پنج روپیه کابلی :
پشم گوسفندی ، پوست قره کلی ، روده ،
گوسفند و بز .
ج -- از قرار فی صد دو روپیه کابلی : پنبه .
د -- سوای اشیای فوق ؛ از کافه اموال
و امتعه و اشیاء ؛ فی صد ده روپیه کابلی
گرفته میشود .


۲۳
مادۀ چهارم - صرفیات
صرفیات ؛ بر دو نوع است :
نوع اوّل - عبارت است از قماش ساخته و بافتهٔ افغانستان
که بداخل ممالک محروسه بفروش برسد .
فروش اشیار قماش مذکور در جائیکه ساخته
و بافته میشود محصول ندارد .
در صورت حمل و نقل برای تجارتی فی صد پنج روپیه
قرار نرخ روز محصول مقرر شد . و چون محصول آنها
در یکی از اداره های گمرک داده سند محصول
بدست داشتند در هر جای قلمرو دولت علیه
برده می توانند . و مدیرهای کافۀ گمرکها تذکره را
ملاحظه کرده دیگر مزاحم نمیشوند . و هر گاه بخارج
ممالک محروسه حمل و نقل دهند بقرار مادهٔ اخراجات
محصول بیت المال را تأدیه خواهند کرد .
نوع دوم - عبارت است از اجناس مأکولات :
مثل روغن و گندم و آرد و جو و جواری و غله باب


٢٤

خوراکه و میوه باب تر و خشک و محصول نقاش
که از گوسفند و بز و گاو و اسپ و غیره بلفظ خرج ملکی
بچند جزو و اسم مختلف محصول در بندرها علحده
و در شهر علحده داشت! حال از حضور بخرج ملکی
موقوف فرموده شد که در خود قریه ها که از یکجا بدیگرجا
ببرند یا در خود هر قریه بفروش برسانند محصول گرفته
نشود! چنانچه بندرها که سابق مقرر بود کامل
موقوف فرموده شد!

هرگاه بشهر بیاورند بقرار قاعده حرفیات
جنسی ساخته و بافته! محصول آنها در گمرکها
از قرار فی صد پنج روپیه پخته گرفته شود!
محصول مذکور بهمان محلها و ولایات که گمرک
دارد در خود گمرک گرفته می شود؛ و در یک
گمرک که محصول داد باز هر جای که بخواهد برده
میتواند و دیگر محصول گرفته نمیشود.

راکه فی صد پنجروپیه پر یکاسیه العین نظانه سه حصه افغانی یک ک… [Vertical text in the margin]


٢٥
فصل (٣)
بخصوص وظایف مدراء یعنی مدیرها
و کافه مامورین گمرکها
و تاجرها
الف -- وظائف مدراء و مأمورین گمرکها.
(١) :- باید مدیر و کافه مامورین گمرک در همه حال حضرت
خالق متعال عزاسمه را حاضر و ناظر دانسته
در کمال عدل و انصاف به ایفای وجیبه ذمت
خودشان پردازند. به ارتکاب احوالی که مخل شرف
و غیرت اسلامی و منافی اوامر پادشاهی بود
ابداً مبادرت نورزند. نفع بیت المال و رفاه تجار را
علی السویه ملحوظ داشته بکمال حقانیت اخذ
محصولات نمایند.
(٢) :- اموال و اجناس خریداری سرکاری را که از خارج
بداخل می آید مدیر گمرک با آن را مانند سائر اموال تجارتی
محصول کند و محصول آن را نقد نگرفته مبلغ محصول را

نظامنامه گمرک
مکاتیب
مدیریت


۲۶
دخلاً خرجاً بدفتر گمرک ثبت و درج نماید.
(۳):- چون ؛ کافه گمرک ها و بندرها و سائر شعب و جوبات ؛ متعلق بنظارت تجارت میباشد لهذا مأمورین جوبات ؛ در کارهای سررشتۀ طلب مدیرهای گمرک ها ؛ و مدیرهای موما الیهم به عالیقدر جلالتمآب ناظر تجارت ؛ مراجعت کرده سررشته میخواهند. مشارالیه به اندازۀ اختیار خود سررشته میدهد ؛ و چیزی را که در خارج اختیار او باشد بحضور والا عرض کرده سررشته حاصل میدارد.
چون ؛ مأمورین گمرک های چاریکار، تکاب، لغمان، جلال آباد، دکه، لهوگرد، گردیز، ارگون، کتواز، خوست، مقر، غزنین، به اصول جدید بجدول کار مینمایند لهذا فقرات سررشتۀ خودها را برای مدیر مرکزی کابل ارسال دارند، مدیر مرکز ؛ خلاصه کرده به ناظر تجارت اطلاع نماید.
(٤) :- کافه خدمۀ گمرک ؛ زیر دست مدیر و مأمور گمرک میباشند ؛ و هر کدام ؛ مأموریت خود را به قرار قاعده اجرا داشته

۳۰۰
نظامنامه گمرک
مجیب
رنگه افغانی


۲۷

خود را شخص مستقل نشمارند.
(۵) : مدیرین و باقی مامورین گمرک باید که از دنائت رشوت
و لوث غبن وغدر؛ خیلی بری الذمه و پاک دامن؛
گذران کنند، هرگاه همچنین یک دنائتی آلوده دان
شدند بقرار قانونی؛ جزای اعمال شان داده خواهد شد.
(۶) : مدیرین گمرک مبلغ محصولات را هفته وار بروزهای
چهارشنبه تحویل خزانه نموده رسید میگیرند. هرگاه
در بخصوص اهمال ورزیده نزد خود نگاهداشته بودند
و ظاهر گردید از ماموریت معزول میگردند.
(۷) : مدیرین گمرک از اخذ هرگونه محصول؛ قرار قاعده مفصلا سندی
بصاحب مال اعطا کنند. چنانکه اسم پدر و خود شخص و جزؤ مال در ان
ثبت باشد. هرگاه تاجر همان مال را بجائی ببرد مدیر گمرک انجا مال را بسند
آن مقابله کند. در صورتیکه مال مطابق جزؤ سند یا کمتر از جزؤ ان نبوده
مهر محصول (یعنی نشان چھاپ محصول) داشت مزاحم نمیشود. و در صورتیکه
مال از جزؤ سند بیشتر بوده دارای چھاپ نباشد همان مال اضافه از جزؤ سند
از بهر عبرت دیگران؛ ضبط سرکار میشود.
(۸) : هرگونه اموالی که محصول آن از صد تا دوصد روپیه مقرراست


۲۸
و در گمرک کمتر محصول شده باشد و در بازار؛ همان مال؛
نسبت به محصول گمرک؛ بیشتر دیده شود مدیر گمرک
تحقیق و تفتیش نموده بعد از اثبات؛ همان مال؛ گریزی
و صاحبش مجرم محسوب میشود.
(۹) — هرگاه نفری مفتشین بمدیرهای گمرکها اطلاع بدهند
که اینقدر بار از فلان بندر یا فلان موضع بگریزی عبور
و مرور کرده یا میکند و شتاندن و دستگیر نمودن بارها
خارج از اقتدار نفری مفتشین و گمرک باشد مدیر گمرک
علی الفور به دائرهٔ حکومت همان موضع اطلاع داده
سوار و پیاده بقدر لزوم گرفته در پی و دستگیر کردن بارها
میفرستد بار یا بارگیر بعد از دستیابی؛ ضبط و فروخته
مبلغ آن تحویل خزانه شود.
(۱۰) — تعداد نفری گمرک ها و مأمورین زیر دست آنها
به قرار اندازه کار؛ مقرر گردیده اند . اما اگر مدیر یک گمرک
تزئید بعض نفری را لازم بیند کیفیت تزئید را مشروحاً
برای ناظر تجارت نوشته کند. ناظر موصوف
تا حد اختیار خود سررشته نموده و خارج اختیار


۲۹

خود را بحضور همایونی عرض کرده سررشته حاصل
می کند.

(۱۱) اموالی که در یکی از گمرکهای دولت علیه افغانستان
محصول شده از انجا بجائی دیگر نقل شود و مدیر گمرک
دیگر جای دوباره محصول بگیرد و بتحقیق برسد مبلغ گرفته کی
مذکور از خزانه سرکاری پس داده نمی شود
بلکه محض سرزنش؛ زجراً مبلغ مذکور از همان مدیر
گرفته بصاحبش داده شود .

(۱۲) محصول امتعہ و اشیای ادخالات اخراجات
در مواد آنها مفصلاً مندرج است . هرگاه فرضاً
کدام قلم ادخالی و یا اخراجی جنسی که تحت حکم نیامده
باشد همان جنس را بمثل و مانند آن تطبیق داده
محصول مثل ازان اخذ گشته داخل دفتر شود. و در
رقمی از اجناس و اشیاء اگر مدیرین گمرک را
اشتباهی آمد صورت استنباه را بنظارت تجارت
اطلاع داده طالب سررشته شوند . ناظر تجارت
به قرار اختیار خود جواب بگوید . و در باب خارج


۳۰
اختیار خود؛ از حضور سررشته حاصل میکند، نفری
که به اصول جدیده بجدول کار میکنند مثل فقرهٔ سوم
معمول دارند.
(۱۳)— تاجریکه مال التجارهٔ خود را محصول کرد مدیرین و مامور گمرک
باید که محصول آنرا سنجیده و سند به قرار قاعده داده
مبلغ محصول را کاملاً نقد بگیرد و بصندوق گمرک انداخته
بروز معین؛ تحویل خزانه نماید.
(١٤)— هرگاه از نفری متعلق گمرک؛ مال تجارتی را ملاحظه محصول
نکرده سند داده بود و بعد التحقیق اگر ظاهر گردید محصول
اصل مال بقرار سنجش از تاجر گرفته میشود و مطابق آن
از شخص مذکور بقسم جریمه؛ بعد الاخذ خودش نیز از
خدمت گمرک؛ عزل کرده میشود.
ب— وظائف تجار :
(۱)— چنانچه افکار شاهانه ام در تدارک اسباب راحت
و سهولت تاجران مصروف؛ و در خصوص ازاله تکالیف
شاقه و مزاحم مفرطه شان معطوف است همچنان
تجار را لازم بلکه الزم است که در خصوص حق بیت المال


۳۱

که در حقیقت ؛ آنهم نفع خودشان میباشد اغماض عین
نه نموده محصول گمرک مال التجارة خودها را ادا کنند
که بدینگونه هم حب وطنی خود را اثبات و هم تجارت
خود را حلال کرده میباشند ! و هرگاه مال التجارة
خود ها را بی محصول ادخال و یا اخراج نموده بود و گرفته
شده، اصل مال و بارگیر مذکور ضبط میشود .

(۲) :- تاجری که مال تجارتی خود را بقرار قاعده محصول نموده
سند جواز از مدیر گمرک را بدست داشته باشد
در حمل و نقل مال خود مختار است هر جا که خواهد بی تکلیف
و گرفتن محصول برده میتواند ! هرگاه تاجری در خود گمرکجاۀ
همه همان مال و یا بعض ازان را بتاجر دیگر بفروشد
و خریدار ثانی مال مذکور را بجائی نقل دهد بایع در پستی سند
گرفته گی خود تصدیق کرده تسلیم مشتری نماید، همچنان
مدیر گمرک نیز بعد از تحقیق سند مذکور را ملاحظه نموده
اجناسی را که مشتری و یا صاحب مال نقل بدهد تفریق
کرده بوضع که خواهش داشته باشد تذکره معافی
میدهد همچنین مال اگر تا چند شخص دست بدست گشته

م گمرک رفتنی گمرک چی نظامنامه گمرک


۳۲
خرید و فروخت شود محصول دوباره ندارد، در هیچ
گمرک تفاوت محصول گرفته نشود. لاکن تاجر هر محال
و هر ولایت بهمان گمرک جای خود مال خود را محصول
نماید مثلاً تاجریکه از کابل باشد و معامله داری
او بدیگر ولایت باشد مال خود را بکابل محصول کند
باز اختیار دارد که بهر جا ببرد.
(۳) — تجاریکه بار خود را با داره گمرک می آرند پنجاه برای
شان مهلت داده چیزی کرایه گرفته نمیشود تا مال خود
شان را محصول کنند، اگر در مدت مذکور مال خود
ها را محصول نکردند بعد فی بار دو پیسه در روزی تا زمان
محصول کردن کرایه گرفته میشود.
ج — قوانین متفرقه.
(۱) — اخراج و ارسال و اجناس و اشیائیکه بخارج
مملکت ممنوع است:
از دار السلطنه و علاقه جات آن :
اسپ و مادیان، گوسفند زو ماده، روغن
و همه غله باب، اشتر، گاو، قاطر و مرکب.
نظا منا مه گمرک
مملکت افغانستان
ع...


۳۳

از قندهار ، هرات ، فراه ، پشت رود،
پنجشیر و مضافات آنها :
اسپ و مادیان، گوسفند نر و ماده ، روغن
و همه غله باب، شتر، گاو ، قاطر، مرکب .
از ترکستان و قطغن و بدخشان، میمنه و مضافات
آنها :
اسپ و مادیان ، شتر ، روغن زرد
و همه غله باب ، گاو، قاطر، مرکب و گوسفند ماده.
سوای اجناس و اشیای جزو فوق روپیه
نقد، نقره، طلا، مسکوک و غیر مسکوک، اسلحه باب
کاملا ممنوع است یعنی برده نشود !
و اگر شخصی خلاف آن نموده اجناس و اشیا
ممنوعی را برده بود و دستگیر شد . زنده مال،
و مرده مال آن ؛ بهمراه با زگیر ؛ ضبط و فروخته مبلغ
آن تحویل خزانه شود ! زیور و جواهر پیاده را بعد از
ادای محصول برده میتوانند .
(۲) :- سرای دارها و سائر خدمه مقرر حمل و نقل و کشودن


٣٤

صندوق ها و بارهای تجار را لازم است که در حین
کشودن و محصول نمودن بارها و غیره خیلی صرف
مساعی نمایند تا مال تاجر تلف و خراب و برهم نشود،
چینی باب نشکند و از برف و باران هر وقت
محفوظ باشد ، هرگاه در ادای وجیبه ذمه خودشان
دقیقه اهمال ورزند مدیر گمرک بقدر لازم از یک تا بیست
روز ؛ تنخواه اورا جریمه گرفته خودش را موقوف کرده
می تواند .

نظامنامه گمرک
عمومیه جاریه
برگمکها تعلق

(٣) :— هرگاه شخصی در اجراآت امور گمرک ؛ اخباری نماید
و برای اداره حکومت شبه پیدا شود اداره مذکور
باید فوراً تحقیق کند ؛ و بر نتیجه تحقیقات ، احکام قانونیه
اجرا میشود .
(٤) :— آوردن هر نوع شراب بداخل ممالک محروسه
ممنوع است . هرگاه شخصی نهان یا اشکار مرتکب
این عمل گردد مالش تلف و خودش مدت سه سال
حبس و نیم قیمت شراب آوردگی آن جرم گرفته میشود .
(٥) :— ورقهای دفاتر و رسید راپوت ؛ بقرار جدول ؛


۳۵
مقرر شده در قیاسی مذکور گل و تراش نشود، هر گاه
نویسنده سهو کند بر سهو خود نوعی خط بکشد که غلطی و سهو خوانا
بقا شد بعد از ان؛ عبارت صحیح را نوشته بدستخط
مدیر برساند. در صورتیکه بملاحظه مدیر نرسانده گل و تراش
کرده بود و نقصان دولت در ان نبود بار اول نیم ماهه
بار دوم یکماهه تنخواه جرم میشود بار سوم از نویسندگی
معزول میگردد؛ و اگر نقصان دولت بود دوچند
نقصان جرم گرفته از ملازمت معزول میشود.
(۶):— تنخواه مقرر مدیرین و باقی مامورین گمرکها عموماً بقرار
برات و سررشته از خزانه داده میشود، آنها
بقرار قاعده پامهری؛ تنخواه خودشان را می کنند.
(۷):— رپوت های بندرهای متعلق گمرکها را مامورین بندرها
بقرار قاعده مقرره باداره گمرکها روانه دارند.
(۸):— منصف های گمرکها را لازم است که در ادای منصفی خویش
هرگز لحاظ و طرفداری نکنند. و قرار نرخ روز قیمت
بگذارند اگر کم و بیش قیمت کرده بودند، در صورت کم
که نقصان بیت المال است بار اول مبلغ تفاوت؛


۳۶

بار دوم دو چند ؛ جرم و بار سوم سه چند جرم و از ملازمت
موقوف میگردد و بهیچ کار مقرر نمیشود ؛ و در صورت
زیادت که نقصان تاجر است صاحب مال باید
که بمدیر گمرک عرض کند . تا مدیر، منصف دیگر خواسته
تفاوت قیمت را تحقیق و تدقیق نماید ؛ و بعد از ثبوت ؛
تفاوت را به صاحب مال ؛ مجرائی بدهد تصدیق مدیر
و سائر نفری در فقرهٔ مذکور مندرج باشد .
(۹) ـــــ نفری مامورین متعلق به گمرکها و غیره مفتشین بندر پادشاهی
و مواضع که مال گریزی را پیدا و دستگیر میکنند؛
بعد از وضع محصول مقرر برای شان ده یک قیمت
همان مال بمقابل ابراز حسن خدمت ؛ مرحمت شود .
(۱۰) ـــــ محصول قافله باشی که برای کرایه کشان و تاجران
تکلیف بود ؛ موقوف فرموده شد ؛ قطعاً گرفته نشود.
(۱۱) ـــــ نرخ روز ادخالات عبارت است ؛ از فروش
و ابتیاع تجار ؛ مالی را بروپیه نقد بقرار قیمت
و ارزش همان روز بدکاندار و تاجر ؛ نه فروش خود
دکاندار بسائر اهالی ؛ اما در اخراجات ؛ مراد است


۳۷

از قیمت نرخ روز داخل مملکت یا نه قیمت ارزش خارج
(۱۲) ــ اجناسیکه فی صد دوصد و فی صد یک صد محصول
دارند هرگاه تاجرها اجناس مذکوره را در بین دیگر مال
تجارتی خودها آورده بودند و بحیله به اسم دیگر مال خود
که محصول آن کمتر است محصول کنند؛ و در گمرکها
ظاهر شد همان مال او ضبط ؛ و مناصفه محصول بقسم جریمه
گرفته شود .
(۱۳) ــ هرگاه کدام کیفیتی رو دهد که در خصوص آن در ین نظامنامه ؛ قاعدۀ وضع
نشده باشد ؛ باید به وزارت تجارت مراجعت شود .
بقرار ایضاحات فوق ؛ قوانین اخذ محصولات که فی النص درین
و باقی مأمورین گمرکها و اهالی تجار مجدداً از حضور شاهانه ما
بنا بر خیر دولت ملیت منظور و توضیح گردید نظامنامه سابق منسوخ
و باطل شد !
جمله مدیرین مأمورین گمرکها و تمامی تجار دولت علیه افغانستان
را امرست که اندکی در پیروی قواعد مسطوره غافل نباشند و عیناً
بطبق آن ؛ اجرای امورشان را بنمایند .
ادخال این نظامنامه را در جمله نظامات دولت، اجرا احکام آنرا اراده میکنیم.


۳۸
ضمائم نظامنامه اخذ رسوم گمرک
محصول صرفیات منسوجات ماشین خانه
آتیاً فیصد پنجروپیه گرفته شود.
(٤) ثور ۱۳۰۲
۱۲ قوس ۱۳۰۱
۱ - محصول چوب داخله سمر خیل که بخارج میرود از روی قیمت
همان موضع فی صد هشتاد و پنج روپیه گرفته میشود.
۲ - هر قدر نمک که از علاقه خارجه بداخل مملکت افغانستان
بیاید محصول آن فی صد ده روپیه گرفته شود.
۱ - محصول عبوریات مال التجاره که از ایران براه هرات
و قندهار در خارج میرود آتیاً فیصد پنجروپیه گرفته میشود.
۲ - محصول مال عبوریات که از بند رپر وغیل براه چتر اردر
هندوستان میرود آینده بقرار ذیل گرفته شود.
الف - چرس هر رقم فی بار یا بوده سیره (۱۰) روپیه


۳۹
ب : - ابریشم فی بار یا بوده سیر (۷۰) روپیه
ج : - کرباس فی بار یا بوده سیر (۱۰) روپیه
د : - ند جانمازی فی بار یا بو پنجاه دانه ئی (۸) روپیه
ه : - شاهی و دستمال و لنگوته ابریشمی فیصد (۸) روپیه
محصولات مذکور که از قرار وزن و عددی بارانه تعیین شده
در بولک و بارانه که اضافه و کم باشد تطبیق کرده شود.
۳ : - محصول عبوریات مال التجاره که از هندوستان
براه هرات در ایران میرود و یا براه چترار از بندر بروغیل
بطرف یارقند میرود فی صد پنج روپیه گرفته میشود.
٤ : - ثانیاً محصول اخراجات اناریکه از جلال آباد و تکاب
در خارج میرود از قرار ذیل گرفته میشود : -
١ : - انار جلال آبادی در یک بار چهل و چهار سیر (۸۰) روپیه
۲ : - انار تکابی فی بار چهل و چهار سیر (٥٠) روپیه
تحریر ۱۱ سرطان سنه ۱۳۳۰

(١) : - قماش بافته و ساخته افغانستان را هرگاه کسی از
دهات و اطراف خریداری نموده و براه راست اراده


٤٠

بردن آنرا بخارج دانسته باشد (بقرار ماده اخراجات
محصول بدهد) و اگر در خود شهر بفروش برساند
(فی صد هفتنیم روپیه)
و اگر چندی نگاهداشته باز روانۀ خارج شود
(عیناً محصول مادۀ اخراجات) را تأدیه خواهد نمود.
(۲) :- برای پوست قره کلی داخلی هرگاه بخارج برده شود
(فی صد ده روپیه محصول اخراجات) مقرر است.
(۳) :- محصول سنگ مرمر خیل علاقۀ جلال آباد که بخارج
برود (فی بار یکروپیه).
(٤) :- محصول چوبۀ داخلی که بخارج برود (از روی قیمت فیصد هشتاد روپیه)
(٥) :- سنگ آسیانیکه از داخل بخارج برود (فی صد پنجروپیه)
(٦) :- محصول جمیع اجناس اشیای صرفیات از ابتدای سال
١٣٠١ (فی صد هفت و نیم روپیه)
و محصول کله داغی که سابق گرفته میشد در سنجش فوق آمده
جداگانه گرفته نشود.
(٧) :- محصول صرفیات ظروف گلی که قبل برین گرفته میشد از ابتدای سال
١٣٠١ معاف است که در هیچ گمرک گرفته نشود.

زفه شد حواله میگردد [vertical text in margin]
قسیم خادم [vertical text in margin]
یکونصد روپیه [vertical text in margin]


٤١
(٨) محصول صرفیات گندم وعلی العموم آرد و شالی
و برنج و نمک معاف گردیده گرفته نمیشود .
(٩) : محصول چای در رنگباب که فی صد پنجاه روپیه بود از
سال ١٣٠١ در ادخالات ( فی صد بیست روپیه )
گرفته شود .
(١٠) : محصول شعبه چهارم ادخالات که فی صد شانزده روپیه بود
( فی صد بیست روپیه ) گرفته شود .
(١١) : تشریح ماده هشتم فصل دوم نظامنامه گمرک.
در حین تفتیش مامورین گمرک باید با تفاق مامورین
کوتوالی متحداً اجرای تفتیش نمایند
ضمیمه هذا سر از سال ١٣٠١ یعنی روز نوروز
سال آینده معمول الاجرا است .
+
١ : آمد نسوار از خارج بداخل مملکت علیه افغانستان
قطعاً ممنوع است از روز اول ماه سرطان هر شخصیکه
از خارج نسوار بیاورد نسوار مال او ضبط و تلف
و چهار یکه قیمت آن جزای نقدی گرفته میشود .


٤٢

٢ :- محصول البسه و بوٹ لیلامی که از خارج بیاید آتیاً
فی صد صد روپیه گرفته میشود (اول جوزا ١٣٠٢)

سه شنبه ٣ میزان ١٣٠١
مدیران و مأمورین گمرکات مبلغ محصولات هر هفته را
بروز شنبه هفته آینده آن کاملاً تحویل خزینه نموده
رسید حاصل دارند اگر از وجه محصول هفته وار نزد خود
نگاهداشته بخزینه دولت تودیع نکنند از مأموریت
عزل و موقوف میشوند.
ضمیمه :- هر قدر اناریکه از جلال آباد و تکاب بخارج مملکت افغانستان
برود محصول آن بقرار ذیل گرفته میشود:-
١:- انار جلال آبادی در یکبار خپله چهار سیره ١٢٠ روپیه
٢ :- انار تکابی در بار خپله و چار سیره ٨٠ روپیه

١ :- حجاج و زوار و کرایه کش که بخارج میروند ذیلاً
بر ای بردن وجه نقدی مجاز هستند :-
الفا:- حجاج و زوار که به اماکن متبرکه بعیده میروند:-

نظامات ممرکزى طبع دوم مطبعه ممرکزى ١٠٠


٤٣
درجه اول : از کسانیکه سه نفر آدم داشته باشند
سه هزار روپیه .
درجه دوم : از اشخاصی که دو نفر آدم داشته باشند
دو هزار و چهار صد روپیه .
درجه سوم : که خواه یکنفر آدم داشته باشند یاندا
باشند یکهزار و پنچصد روپیه .
درجه چهارم : آدم های نفری مذکور فی نفر یکهزار روپیه
ب : -- کرایه کش ها که مال مواشی داشته باشند
از قرار تعداد مال مواشی شان فی راس
بیست روپیه .
۲ : -- محصول اخراجات پوست بغنه فی صد ده روپیه
گرفته شود .
۳ : -- آتیاً محصول صرفیات را گجرکها بی قریب
همان قریه جات که خرید اجناس میشود
اخذ نمایند .
٤ : -- محصول چوب چترار موافق چوب ثمرخیل
از قرار قیمت مواضع داخله که چوب مذکور


٤٤
از ان موضع عبور میکند گرفته میشود .
٥ — از شرایکه برای اشخاص غیر اسلامی
تبعه خارجه خواه مستخدمین دولت علیه
افغانستان و یا سیاحین و مهمانها
و اعضای رسمی و غیر رسمی سفارتها
باشند بوزارت خارجیه مقدار سالانه
آن معین و قرار داده می شود و بموجب
حکمنامه وزارت موصوف از خارج
می آورند فیصد ده روپیه محصول
گرفته می شود .
٢٦ اسد ١٣٠٢
آتیاً محصول اجناس ذیل از تاریخ اول قوس ١٣٠٤
بدین تفصیل اخذ کرده شود —
اول — محصول ادخالات .
نمبر، نوع اشیا تعیین محصول فی صد
١ ، میز پوشها ابریشمی و پشمی و نخی هررنگ بیست روپیه


٤٥
نبر نوع اشیاء تعیین محصول فی صد
٢ دستمال خطائی بیست روپیه
٣ کمربند "
٤ مفلرهای هر رنگ "
٥ کتوهای ابریشمی و سندی "
٦ سلمه و ستاره "
٧ گلاباتون سچه و جته "
٨ پن هر نوع "
٩ ارک ماشین و گیرای موی "
١٠ کارد و پنجه هر قسم "
١١ مرتبان و گلدانهای چینی هر رقم "
١٢ کوٹهای خواب مردانه "
١٣ شال چادرهای هر رقم "
١٤ جراب زنانه و مردانه ابریشمی "
١٥ دستکش‌های ابریشمی هر نوع "
١٦ دکمه شاخی و چرمی هر رقم "
١٧ رنگ بوٹ "


٤٦
نمبر نوع اشیاء تعیین محصول فی صد
١٨ لنگی سرپشاوری و مشهدی بیست روپیه
وغیره ابریشمی و نخی "
١٩ شال کوسه و پتو والوان "
ساخت کشمیری و لنگوته "
٢٠ پتوی امرتسری "
٢١ وازلین "
٢٢ صندوقچه‌های الماری "
٢٣ تکمه کف و یخن هر رقم "
٢٤ صابون خوشبوی اعلیٰ "
٢٥ قلم پنسل "
٢٦ کارچوب زری هر رقم "
٢٧ پوست سمور و کش و سنجاب "
و التائی و قرساق و کچت "
٢٨ چوکی بیدستی و آهنی "
٢٩ زردچوبه درست و میده "
٣٠ کافی (سی) ٣٠ روپیه


٤٧
نمبر نوع اشیاء تعیین محصول فی صد
٣١ شیرینی (٣٠) روپیه
٣٢ شکر سرخ "
٣٣ حنا و وسمه "
٣٤ دستمال گردن و پیراهن جرابی "
و ابریشمی
٣٥ خشخاش "
٣٦ عسل "
٣٧ دستمال و عرق پاک بهر رنگ "
ابریشمی و نخی و سندی
٣٨ بکس آئینه و شانه حمام "
و اسباب غسل
٣٩ مروارید پٹک و اقسام گل یخن "
٤٠ صراحی مع قاب "
و بدون قاب
٤١ آئینه قلبک بسیار خورد "
٤٢ قهوه "


٤٨
ب : ـ محصول اخراجات : ـ
نمبر نوع اشیاء تعیین محصول فی صد
۱ بادام پوست دار (۳۰) روپیه
۲ مغز بادام 〃
۳ منقه 〃
٤ پشم قندهار و هرات و فراه (٤٠) روپیه
و پشت رود و ولایت کابل


[BLANK PAGE]