{"book": "adl0791", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\n\nadl0791\n\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/k6djhbgg\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\n\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl0791", "page": 2, "text": "هذا من فضل ربی الآية\n\nاحكام الاسلام\nفيما يتعلق بالامير و الامام\n\nاز تالیف احقر العباد\n\nابو الفتح فضل ربی البکهلوی مولداً والحنفی مذهباً و الچشتی مشرباً\n\nدر سلخ ماه رمضان المبارك سنة ١٣٥٢ هجری قمری\nطبع گردید"}
{"book": "adl0791", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0791", "page": 4, "text": "فهرست مندرجات\nشماره مضمون صفحه\n(۱) مقدمه در نصب امام و قیام پادشاه در شریعت ۲\n(۲) در وجوب اطاعت پادشاه ۱۷\n(۳) بغاوت از پادشاه چه حکم دارد و دیگر مسلمانان عانت مددی که خواهند کرد ۳۳\n(٤) اگر باغیان در جنگ کشته شد او شانرا غسل و جنازه است یا نه ۳۷\n(٥) خاتمه قیام و انعقاد پادشاهیست ٤٢\n(٦) هر پادشاه که خود را خلع کرد مثل مردنش هست ٤٣\n(٧) فرق در میان مردگان باغیان و مردگان اهل عدل ٤٦\n(۸) امضاء علماء سرحدات آزاد بصحت مسایل این فتوی ٤٧"}
{"book": "adl0791", "page": 5, "text": "بسم الله الرحمن الرحيم\nنحمده ونصلی علی رسولہ الکریم وعلی آله واصحابه اجمعین\nمُقَدِّمَة\nنصب امام وقیام پادشاه در شریعت\nنصب الامام واجب علينا سمعاً وقالت المعتزلة عقلاً\nقال الجاحظ والكعبی وابوالحسن المعتزلة بل عقلاً وسمعاً\nمعاً الخ (شرح مواقف جلد ثانی)\nیعنی پادشاه قائم کول واجب دی پږموږ باند- پر\nحکم د شرع سره معتزله وائی چه واجب دی قیام د پادشاه\nپږ اعتبار د عقل سره جاحظ او کعبی او ابوالحسن معتزله وائی چه پر\nاعتبار د عقل او شرع دواره واجب دی."}
{"book": "adl0791", "page": 6, "text": "۳\nیعنی استاده کردن پادشاه واجب است بر ما از روی شرعی و گفته\nمعتزلیان واجب است با عتبار عقل و گفته جاحظ و کعبی و ابو الحسن از معتزله بلکه وجوب\nاست عقلاً و سمعاً یعنی باعتبار عقل و شریعت هر دو .\nاتفق الائمة علی ان الامامة فرض و انه لا بد للمسلمین من امام\nیقیم شعائر الدین وینصف المظلومین من الظالمین الخ میزان امام شعرانی\nده ٹولو امامانو اتفاق دی پرد باندچه او درول دپادشاه\nفرضی دی او ضروری لپاره د مسلمانانو پادشاه چه قائم کری\nشعائر او علامی ددین ـ او انصاف وکری د مظلوم لظالمہ، امام شعرانی\nلفظ د فرض ویل دی لاکن پہ اصطلاح دعلم کلام کښ فرض او\nواجب پر یو معنی دی.\nاتفاق کرده اند ہمہ امامان برینکہ قیام پادشاه فرض است ، پس\nضرورتست بر مسلمانان پادشاه کہ قائم کند شعائر دین و انصاف کند مظلومان را\nاز ظالمان الخ امام شعرانی کہ لفظ فرض گفته باصطلاح فقها است ، چراکہ میزان\nکتاب فقه است ، اما در موقف و شرح آن لفظ وجب استعمال شده . چون\nموقف کتاب علم کلام است در اصطلاح متکلمین فرض و وجب بیک"}
{"book": "adl0791", "page": 7, "text": "٤\nمعنی اند پس اختلاف لفظی است نه معنوی .\nاما وجوبه علينا سمعا فلوجهين الاول انه تواتر اجماع\nالمسلمين فى صدر الاول بعد وفات النبی صلی الله علیه وآله وسلّم\nعلى امتناع خلوا لوقت عن خليفة وامام حتى قال ابوبكر رضي الله عنه في خطبة\nالمشهورة حين وفاته صلى الله عليه وسلم الا ان محمدًا قد مات ولا بد لهذا الدين\nممن يقوم به فبادر الكل الى قبوله وتركوا له اهم الاشياء وهو دفن رسول الله صلى الله\nعلیه وسلم ولم يزل الناس على ذلك فى كل عصر الى زماننا هذا من نصب امام بيان لذلك،\nولم يزل الناس على نصب امام . (شرح المواقف)\nپہ مونږ باندی لجانب د شرع قيام د پادشاه واجب دی پر دوُ\nدلیل سره اول دلیل دادی چه پس له وفات د رسول الله صلی الله علیه\nوآله وسلّم دتولو مسلمانانون اجماع متواتر ده ـ تر اوس پوری هيڅ وقت\nمسلمانان بیله قیا مد پادشاه ندی پاتی شوی حضرت ابو بکر رضی الله\nعنه پس له وفات د رسول الله صلى الله عليه وسلم خطبــة ولسـتله\nاو وی فرمايل چه خاتم الانبیاء صلی الله عليه وعلى اله وسلّم\nله دنیا رحلت وکړ ـ ضروری دی له پاره ده دین ـ یو"}
{"book": "adl0791", "page": 8, "text": "ه\nسړی چه احکام د دین په هغه پوری قیام ونسی - پس ټولو اصحابو\nدا خبره قبوله کړه - او ده پاره دا و دریدلو د پادشاه - ډیر لوی\nکا راصحابو د رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم ترك کړه - هغه\nلوی کار ښخول د جنازه د رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم وو\nیعنی چه څوی خلیفه قائم نکړه جنازه د نبی صلی الله علیه وآله وسلم ښخه نکړه\nپس همیشه به خلقو تر د زمانه پوری - قیام د پادشاه کول دا دلیل د وجوب دی .\nمطلب اینکه اما قائم کردن پادشاه واجب است بر ما از روی شرع بدو وجه\nاول آنکه بعد وفات سرور دو جهان اجماع متواتره مسلمانان است برین و هیچ وقت\nمسلمانان تا به این زمانه بدون پادشاه نمانده یعنی پادشاه را استاده کرده اند\nحضرت ابوبکر رضی الله عنه بعد وفات حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم خطبه خواند و در آن\nگفت که حضرت خاتم الانبیا صلی الله علیه وآله وسلم ازین دنیا رحلت فرمودند، ضرورت است\nبرای این دین از یکه قیام بگیرد احکام دین با و پس تمام این امر را قبول کردند، بعد ازین\nبرای قیام پادشاهیت اهم اشیا را ترک کردند که آن دفن حضرت رسول الله\nصلی الله علیه وآله وسلم بود. پس همیشه بودند مردمان تا به این وقت زمان بر قیام پادشاه در هر\nزمانه و این امر بیان است برای وجب شدن قیام پادشاهیت ."}
{"book": "adl0791", "page": 9, "text": "٦\nان في نصب الامام دفع ذلك الضرر انا نعلم علما يقارب\nالضرورة ان مقصود الشارع فيما شرع من المعاملات والمناكحات\nوالجهاد والحدود والمقصات واظهار شعائر الشرع في الاعياد\nوالجمعات انما هو مصالح عائدة الي الخلق معاشا وذلك المقصود\nلا يتم الا بامام يكون من قبل الشارع الخ\nحاصل دکلام دادے چہ پداو درولو دپادشاه کښ دفع\nدضررده ـ او دفع کول دضرر واجب دی پر اجماع سره او مونږ\nپر یقین سره علم لرو ـ چہ مقصود شارع له هغی خیزه چہ مشروع کړی\nدی ـ لکه چہ معاملات و نکاحونا وغزا او حدود او\nقصاصونه واظهار د شعار د شرع پر اخترونو او پر جمعو کښ نہ\nحاصل کیکی داتول کارونہ ـ بیلہ پادشاه .\nخلاصہ مطلب اینکه درقائم کردن پادشاه دفع ضرر است و دفع ضرر وجابات\nاجماعا بربندگان با میدانیم بعلمیکه نزدیک ضروری وعلم بدیهی است که مقصود\nشارع از اینکه مشروع گردانیده از معاملات ونکاحها وجهاد وحدود\nوقصاص وظاهر کردن علامات شرع درعیدها وجمعه ها جزاین نیست که آن لصالح"}
{"book": "adl0791", "page": 10, "text": "۷\nعائداند به معیشت خلق عامه و این مقاصد حاصل نمیشود بدون وجود پادشاه.\nنقول نصب الامام من اتم مصالح المسلمين واعظم مقاصد\nالدين فحكمه الايجاب السمعي شرح المواقف )\nاو درول د پادشاه له لویو غوره اوښه کارنو - او\nد لویو مقصود و نود مسلمانانو دی - پس او درول د پادشاه\nشرع واجب کړی دئی.\nمیگویم که قیام پادشاه از کامل ترین مصالح مسلمانان و بزرگترین مقاصد\nدین است، وحکم قیامش وجوب است از جانب شرع شریف\nقال صاحب شرح المقاصدلنا على الوجوب وجوه الأول وهو\nالعمدة اجماع الصحابة حتى جعلوا ذلك اهم الواجبات واشتغلوا\nبه عن دفن رسول الله صلی اللہ علیہ والہ وسلم وكذا عقيب موت\nكل امام روی انه لما توفى النبى صلى الله علیه واله وسلم خطب ابوبکر\nرضی الله عنه فقال ايها الناس من كان يعبد محمدًا صلى الله علیه وسلم قد مات\nومن كان يعبد رب محمد صلی الله علیه واله وسلم فانه حی\nلا يموت لا بد لهذا الامر ممن يقوم به فانظر وهاها تو آراءكم رحمكم"}
{"book": "adl0791", "page": 11, "text": "۸\nالله فتبادروا من جانب وقالوا صدقت ولكن ننظر في هذا الامر\nولم يقل احد انه لا حاجة الى الامام .\nدپاره زمونږ په وجوب باندي دپرنښه دليلودي اول دليل\nاجماع داصحابودرسول الله صلی الله عليه وآله وسلم ده - وقیام د\nامام (پادشاه) اصحابو در سول الله صلی الله علیه واله وسلم له\nاهم د واجباتوګڼل وو - تردپو رے چه پر قیام د امام او خلیفه\nمشغول شوبخوا له دفن کول د رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم\nاودارنک پس له مرگ دهرامام اوخلیفه روایت دی هر کله\nچه وفات شه رسول الله صلی الله علیه واله وسلم حضرت ابوبکر\nرضی الله تعا عنه- په خطبه کښی وویل څوك چه عبادت درسول الله\nکوی هغه وفات شه اوڅوك چه عبادت دپروردګار د محمدصلی الله\nعليه وآله وسلم کوی پس الله تعالی حی (ژوندی) دی او هغہ نہ مری\nپس ضروری دی له پاره دادی امرله یوسړی نه چه قائم شی دهغہ\nپورامر ددین پس ټول اصحابو پر اتفاق سره وه ویل چه رشتیاد\nوه ویے لا کن مونږ په دی کښی مشورہ کوو- اوهیچا له اصحابو"}
{"book": "adl0791", "page": 12, "text": "۹\nکرام رضی الله تعالی عنهم وه نوی چه پادشاه وته حاجت نشته\nمطلب اینکه عمده دلایل وجوب بر قیام پادشاه اجماع صحابه کرام\nاست تا اینکه گردانیدند نصب پادشاه را از اهم واجبات و مشغول شدند\nبر قیامش پیش از دفن رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم و قائم کردن پادشاه\nاز ابتداء اسلام تا این زمان همین طور مسلسلا آمده مرویست وقتیکه\nرحلت فرمودند رسول الله صلی الله و آله وسلم حضرت ابو بکر رضی الله عنه خطبه\nخواند بصحابه رضی الله تعالی عنهم گفت کسیکه عبادت میکرد محمد صلی الله علیه و آله\nوسلم را بدرستیکه محمد صلی الله علیه و آله وسلم رحلت فرمودند و کسیکه\nعبادت پروردگار محمد صلی الله علیه وآله وسلم میکرد پس الله تعالی زنده است\nبروی موت طاری نمیشود ضروری است برای این امر از کسیکه قیام\nبگیرد با و بگوئید رای های خود را رحمت کند خدا بر شما - پس بالاتفاق بحضور\nفوری گفتند که راست گفتی و لاکن مشوره میکنیم درینکار و هیچ کس از صحابه کرام\nرضی الله تعالی عنهم نگفت که حاجت به پادشاه نیست\nان فى نصب الامام استجلاب منافع لا تحصى واستدفاع\nمضار لا يخفى وكل ما هو كذلك فهو واجب اما الكبرى فبالاجماع"}
{"book": "adl0791", "page": 13, "text": "۱۰\nواما الصغرى فيكاد يلحق بالضروريات بل المشاهدات ويعد من\nالعيان الذي لا يحتاج الى البيان ويلتئم باللسان لا ينتظم\nبالبرهان وذلك لان الاجتماع المؤدى الى صلاح المعاش والمعاد\nلا يتم بدون سلطان قاهر يدرء المفاسد ويحفظ المصالح ويمنع\nما يتسارع اليه الطباع ويتنازع عليه الاطماع وكفاك شاهدا\nما يشاهد من استيلاء الفتن والابتلاء بالمحن لمجرد هلاك من\nيقوم بحماية الحوزة ورعاية البيضة وأن لم يكن على ما ينبغى من\nالصلاح والسداد ولم يخل عن شائبة شر وفساد ولهذا لا ينتظم\nامرا دني اجتماع كرفقة الطريق بدون رئيس يصدرون عن رايه\nومقتضى امره شرح مقاصد\n\nحاصل د کلام دادی چه پر او درولو د پادشاه کښی بی شماره\nفائدی دی ودفع کول د ډیرو ضرونو دی او دا خبره ظاهره\nده ـ او هر هغه امر چه دارنک وی هغه واجب دی ـ کبریٰ\nد دلیل ثابت دی پر اجماع د ټولو فرقو د اسلام اوصغرى\nد دلیل قریب د چه ملحق شی پر علم بدیهی پوری بلکى پر"}
{"book": "adl0791", "page": 14, "text": "۱۱\nمشاهدات سره او شمار شی له امر عیان چه قابل نوی د بیان او یونا\nکیدی شی پر ژبرا ولسان ـ چه انتظام ی کولی نشی دلیل او برهان ـ\nاو دا خبره ثابته ده چه هره اجتماع چه مفضی کیکی اصلاح د معاش\nدنیا وی او ثواب د اخروی وته ـ پر اتمام نرسی بے له بادشاه\nزوره وره ـ چه دفع کوی فسادونه ـ او حفاظت کوی د مصالح\nاو فوائد لره ـ او منع کوی پادشاه هغہ فسادونہ ـ چه حرص کږی\nپر ھغہ باند حارصان ـ او جګړہ کږی پر فوځیان ـ کافی دہ\nشاھد تہ لرہ ـ حال دغلبہ د فتنہ چہ لیدلی بہ د وی او بلاء\nد سختیو پر وقت د مرګ د هغے سړی چہ انتظام بہ کا وہ د عجا\nد اسلام پر اعتبار د عمل کچہ خالی نوی وجود د هغہ لہ شره\nاو فسادہ پس نشی منتظم کیدی یو ادنی اجتماع بے لہ رئیس چہ\nاجراء د کار ونی کیکی پر فکر او پر مقتضاء د حکمونو د هغے مثل\nد امنیت د لارے وغیره ـ\nمطلب بدرستی که در قایم کردن پادشاه جلب فایده های بیشماره وبہ\nو دفع ضررهای لاتحصی است و این امر بر هیچکس پوشیدہ نیست و ہرچیزیکہ"}
{"book": "adl0791", "page": 15, "text": "همین طور باشد پس آن واجب است کبرای دلیل ثابت است باجماع تمام فرقهای\nاسلام و صغری دلیل قریب است که ملحق شود بعلم بدیهات بلکه بمشاهدات شمار\nمیشود از امر عیان که قابل نیست به بیان و چیزیکه التیام می یابد بزیان منتظم نمیشود\nبدلیل و برهان بتحقیق اجتماع که قوت میدهد و میرساند بطرف صلاح معاش دنیاوی\nو ثواب اخروی با تمام نمیرسد بدون سلطان غالیبکه دفع میکند مفاسد را و حفاظت\nمیکند مصالح را و منع میکند سلطان انرا که پیش رفت میکند بطرف او حرصیان و نزاع\nمیکند بران عسکریان و کافیست ترا شاهدی که دیده باشی غلبه فتنها را و ابتلا و مخنیها\nبمجرد مردن کسیکه انتظام میکند بدفع کردن ظالمان و رعایت میکند جمعیت\nاسلامیه را اگر چه نباشد بهترین مردم باعتبار صلاح و درستی در کردار و راستی\nدر گفتار و خالی نباشد از شمه شر و فساد پس منتظم نمیگردد ادنی اجتماع رفیقان راه بدون\nرئیس که اجرا می شود بفکر او و مقتضاء اوامر و نواهی او مثل امنیت راه و غیره\nبل ربما يجري مثل هذا فيما بين الحيوانات العجم كالنحل\nلها عظيم يقوم مقام الرئيس ينتظم امرها به ما دام فيها واذ اهلك\nانتشر الافراد انتشار الجراد وشاع فيما بينهما الهلاك والفساد\nبلکه قائم کول د پادشاهیت یوامر فطری دی بے له انسانو"}
{"book": "adl0791", "page": 16, "text": "۱۳\nپه نور حیوانات کی دا سلسله هم جاری ده لکه چه مچۍ د شاتو\nاو کیږغو د پاره دهغویو مشر پادشاه وی او انتظام کوی\nد کار نو دهغو - که چیری پادشاه هلاک شی - پدوی\nکښی شر او فساد شروع شی او دوی خواره واره شی - پس\nخالق د فطرت اطاعت د اولی الامر پر قانون فطرتی باندی\nفرض ګرځولی دی -\nمطلب اینکه قایم کردن پادشاه برای انتظام منحصر در انسان نیست\nبلکه بسا وقت این قانون جاری میباشد در میان حیوانات عجم مثل مگس شهد\nبرای آنها کلان شونده میباشند که قایم مقام پادشاه است انتظام\nمیکند کارهای آنها را تا وقتیکه در میان آنها باشد چون می میرد افراد آنها\nمنتشر میشود مثل انتشار ملخ و شایع میشود در میان آنها هلاک و فساد فقط\nفليتمسك بمثل قوله تعالى اطیعوا الله واطیعوا الرسول\nواولى الامر منكم وبحديث قوله من مات ولم یعرف امام زمانه\nمات میتة جاهلیة فان وجوب الطاعة والمعرفة يقتضى\nوجوب الحصول -"}
{"book": "adl0791", "page": 17, "text": "١٤\nپر د آیت شریف سره پر قیام د پادشاه باندی هم استدلال\nکولی شی - اطیعوا الله واطیعواالرسول واولی الامر منکم - یعنی\nاطاعت کوئی د خدای او د رسول د خدای او د امیر پر لناسی\nوی یعنی مسلمانانو پر دحدیث باندی چی خوك مړ شو او و ه نه پی\nژنده پادشاه د زمانی خپل - پس مړ شو نو دا مرګ یی\nد جاهلیت دی - اطاعت او پيژندل پس له قیام د پادشا\nکیدی شی - چه وجود د پادشاه نوی نو څو رنګه به یی\nاطاعت وکړی شی او خوك به یی وپیژنی - پس قیام د\nپادشاه ضروری دی -\nبفحوای این آيت فوق بنصب پادشاه استدلال کرده میشود خدا\nمیفرماید که اطاعت کنید خدا را واطاعت کنید رسول را وصاحب امر\nیعنی امیر را که از شما باشد یعنی مسلمان هرگاه اطاعتش فرض شد ازین\nلازم میآید که پادشاه قایم کردن بر مسلمانان فرض است وبحدیث\nشریف که کسی مرد ونشناخت پادشاه زمانه خود را پس موتش بمرگ\nجاهلیت است معرفت تقاضا میکند ، وجوب وجود پادشاه را پس قایم"}
{"book": "adl0791", "page": 18, "text": "۱۵\nکردن و نصب پادشاه واجب است بنزد ما وجوب از جانب شارع\nاست -\nاعلم انه يجب ان يكون فى جماعة المسلمين خليفة لمصالح\nلا تتم الا بوجوده وهى كثيرة جداً يجمعها\nصنفان احدهما ما يرجع الى سياسته المدنيته من ذب الجنود\nالتى تغزوهم وتقهرهم وكف الظالم عن المظلوم وفصل القضايا\nوقد شرحنا هذه الحاجات من قبل وثانيهما ما يرجع الى الملة\nوذلك ان تنوير دين الاسلام على ساير الاديان لا يتصور الا بان\nيكون فى المسلمين خليفة الخ (حجة الله البالغة)\nالحاصل\nپہ تحقیق سرہ واجب دی پر جماعت اوہ گروہ دمسلمانانو\nکبنی پادشاہ لہ پارہ د مصالح او اصلاح د کارنو د مسلمانانو ۔ او دائر\nپورہ کیگی بے لہ وجودہ دپادشاه نه ۔ او دا مصالح دمسلمانانو ۔\nدیر زیاتے دے رجوع د تولو مصالح دوہ امر و تره ده\nاول مدافعه کول د لښکرو و د شمنانو د اسلام دہ پہ وقت د جنگ"}
{"book": "adl0791", "page": 19, "text": "١٦\nکښي او منع کول د ظالم وی له مظلومه او فصلی کول د دعاوی\nدی او تفصیل ده دی حاجتونو مونږ بیان کړی دی لمتما و مرجع\nد امر دویم ملت اسلامیه دی ځکه چه غلبه او شوکت ددین\nد اسلام نه راځی په نورو ادیانو باند ۔ مگر بے لدینه چه\nپہ مسلمانانو کښي د پادشاه وی .\nالحاصل\nبدان ۔ کہ واجب است در مسلمانان بودن پادشاہ برای مصالح\nکار های مسلمانان و این مصالح با تمام نمیرسند بدون وجود پادشاہ و این بسیار\nاندکه جمع می میکنند این را دو صنف یکش رجوع میکند بطرف سیاست مدنیہ\nبدفع کردن عساکر دشمن ۔ کہ جنگ میکنند مسلمانان و مقهور میکنند اوشان را ۔\nو منع کردن ظالم است از مظلوم و فیصلہ کردن دعاوی است و تشریح کردیم\nاین حاجات را پیش ازین ( در ویگر ابواب حجة الله البالغة ) رجوع صنف\nدوم ۔ بطرف ملت اسلامیه است چرا که غلبه و شوکت دین اسلام متصور نیست\nبدیگر ادیان بدون اینکه در مسلمانان ۔ پادشاہ مسلمان باشند ۔\n( مسئلہ انعقاد پادشاہیست در خاتمه است ) ۔"}
{"book": "adl0791", "page": 20, "text": "۱۷\nبسم الله الرحمن الرحیم\nاستفتاء\nچه میفرمایند علماء کرام دین مبین شرع متین، در اینکه بعد از قیام پادشاه\nاسلامی باصول شرعیه، اطاعت پادشاه موصوف بر مسلمانان لازم است\nیا نه ؟ واگر کسی دیگر آمده به پادشاه نزاع کند یا گروهی بنه دعوی استحقاق پادشاهیت\nبکند، وخروج بر پادشاه اسلام کرد ، پس حکم شان چیست، و بر مرده شان\nجنازه خوانده شود یا نه ( بینوا توجروا ) .\nالجواب\nاطاعت امیر مسلمانان فرض و واجب است در معروف\nفضل لولی"}
{"book": "adl0791", "page": 21, "text": "۱۸\nد مصالح، مثلیکه خدا یتعالی بر مسلمانان امر نماز و زکوۃ و روزه فرموده همچنین اطاعت\nپادشاه فرض است. پر معروف او مباح کښ،\nلکه خدای چه حکم دمونځ اوروژی کړی دی دارنک حکم داطات\nد پادشاه فرض او واجب دی، (خدا یتعالی فرمائی)\nيَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ\nمِنكُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ\nتُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً\n(یعنی) ای مؤمنانو اطاعت کوی (یعنی حکم منی) د خدای\nاودسول اود امیر چه لتاسی وی مسلمان، پس بڅری جکړه وکړئ\nپہ یو شی کښ، پس وکروه وی (فیصله ده) هغه لره، پہ طرف دخدای\nاورسول کچرې تاسی ایمان راوړی وی، پخداے او پہ ورزخردہ آخر\nباندی، دا غوره دی، او ډیرښه دی پہ اعتبار د عاقبت سرہ.\nکسانیکه ایمان آورده اید اطاعت خدا و رسول و صاحب امر (امیر)\nکه از شما باشد کنید . اگر منازعه کردید در چیزی پس بگردانید فیصله او را بطرف\nخدا و رسول . الخ"}
{"book": "adl0791", "page": 22, "text": "۱۹\n(حدیث نبوی:-) عَنْ ابی هریرة رضی الله عنه - قالَ قال\nرَسُولُ الله صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ ـ مَنْ أَطَاعَنِي فَقَدْ أَطاعَ اللهَ\nوَمَنْ عَصَانِی فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَمَنْ يُطِعِ الْاَمِيرَ فَقَدْ اَطَاعَنِي\nوَمَنْ يَعْصِ الْأَمِيرَ فَقَدْ عَصَانِي وَإِنَّمَا الْإِمَامُ جُنَّهُ أَنْ يُقَاتَلُ\nمِنْ وَرَآئِهِ وَيُتَّقَى بِهِ. (صحیح بخاری و مُسلم)\n- يعنى له حضرت ابو هريرة رضی الله عنه روايت دی، چه حضرت\nرسول الله صلى الله عليه واله وسلم فرمائلی دی چا چه شما اطاعت\nوکړو هغه د خدای اطاعت وکړو، او چا چه له ما نه نافرمانی وکړه\nهغه د خدای نه نافرمانی وکړه، او څوك چه اطاعت د امیر کوي\nهغه ځما اطاعت وکړو، او هغه څوك چه نافرمانی ده امير کوي\nپہ تحقيق سره له مایی نافرمانی وکړه ، پادشاه يو داسی ډال دئ چه\nد ده تر شا جنګ کیږی - یعنی مقاتله او مغلوبي ده دشمنا نواو\nحفظ او نگهباني د رعايا وو دواړه منحصر پہ وجود د پادشاه پوری دی.\nاز حضرت ابو هریره رضی الله عنه روایت است که جناب حضرت\nسرور کائنات مفخر موجودات رسول الله صلی الله علیه واله وسلم فرموده :-"}
{"book": "adl0791", "page": 23, "text": "کسی که اطاعت من کرد بدرستی که اطاعت خدا کرد، و کسیکه نافرمانی من کرد\nبدرستی که نافرمانی خدا کرد، و کسیکه اطاعت امیر کرد ( بدرستی که\nاطاعت من کرد، و کسیکه نافرمانی امیر موصوف کرد بدرستی که نافرمانی من کرد\nو جز این نیست که پادشاه سپر است، پس با و امرا و جنگ کرده میشود و حفاظت و\nنگاهبانی جانها و مالها بوجود پادشاه کرده میشود، پس در امور معروفه و مباحه\nاطاعت او لازم و واجب است.\nعن ابي هريرة رضی الله تعالی عنه قال سمعت رسول الله صلی الله\nعليه وسلم يقُولُ مَن خَرَجَ مِنَ الطَّاعَةِ وَفَارَقَ الْجَمَاعَةَ فَمَاتَ مَاتَ\nمِيتَةً جَاهِلِيَّةً وَمَنْ قَاتَلَ تَحْتَ رَايَةٍ عُمِيَّةٍ وَيَغْضَبُ لِعَصَبِيَّةٍ\nاَوْ يَدْعُو لِعَصَبِيَّةٍ اَوْ يَنْصُرُ عَصَبِيَّةً فَقُتِلَ فَقِتْلَةٌ جَاهِلِيَّةٌ وَمَنْ\nخَرَجَ عَلَی اُمَّتِي بِسَيْفِهِ يَضْرِبُ بَرَّهَا وَفَاجِرَهَا وَلاَ يَتَحَاشَی مِنْ\nمُؤْمِنِهَا وَلاَ يَفِى لِذِي عَهْدِ عَهْدَهُ فَلَيْسَ مِنِّى وَلَسْتُ مِنْهُمْ.\n(صحیح مسلم)\nیعنی حضرت ابي هريرة رضی الله تعالی عنه فرماید ی چه له حضرت\nصلی الله عليه وسلم می اورید لیدی چه فرمائل ئی ، څوك چیله طاعته"}
{"book": "adl0791", "page": 24, "text": "٤١\nد پادشاه اسلام نه ووت او په هڅه حالت کښ مړ سو مرگى د جاهلیت\nدی او څوک چه تر نا معلوم بیرق لاندی ، یعنی هغه بیرق چه\nحقیقت ئی نه وی معلوم مقاتله او جنگ کوی او د قومی تعصب\nدپاره پر غضب شویوی او قتل شی ده هغه قتل هم په قسم\nد جاهلیت دی او څوک چه ځما پر امت توره وکازی ښه او بد ئی\nیورنگ وهی او ځما له مومن امتی کناره نه کږی او له خداوند د عهد\nسره وفا پر عهدونکی نو داسی کسان نه له ما نه دی او نه زه له\nدوی یم .\nاز حضرت ابو هریره رضی الله تعالی عنه روایت است، گفت\nشنیدم از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم که فرمودند کسیکه بیرون شد\nاز اطاعت پادشاه اسلام ، پس مرد این مردنش مردن جاهلیت است\nو کسیکه جنگ زیر لوای نابینا میکند و بغضب میشود برای کنده ی پاره ی پس\nکشته شد ، پس مردن او بمرگ جاهلیت است ، و کسیکه برآید بر امت من\nدر حالیکه شمشیر میزند نیک و بد او را و کناره و پروا نمیکند از مؤمن است\nو و فا نمیکند بر صاحب عهد عهد او را پس نیستند آن مردم از من و"}
{"book": "adl0791", "page": 25, "text": "نه من از او نهایتم\nعَنْ عَبْدُ اللهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ تَعَالَى عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ\nرَسُوْلَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمْ يَقُوْلُ مَنْ خَلَعَ يَدًا مِنْ\nطَاعَةِ لَقَى اللهُ يَوْمَ الْقِيمَةِ وَلَا حُجَّةَ لَهُ وَمَنْ مَاتَ وَلَيْسَ\nفِي عُنُقِهِ بَيْعَةٌ مَاتَ مِيْتَةً جَاهِلِيَّةً.\n(صحیح مسلم)\nیعنی عبدالله زوی د امیرالمؤمنین حضرت عمر ابن الخطاب\nرضی الله عنها فرمایلی دی چه لحضرت علیہ الصلوة والسلام\nمی اوریدلی دی چه فرمایل یی هر چا چه لاس له اطاعت اوله\nفرمان برداری د پادشاه اسلام و کښ د قیامت په ورځ به\nله خدای تعالی سره ملاقی شی او هیڅ حجت او عذر د نجات\nبه نه لری او څوك چه مرشی او په غاړه کښ ئی بیعت نه وي\nدا مرګ ئی د جاهلیت دی.\nحضرت عبداللہ بن حضرت عمر رضی اللہ تعالیٰ عنہما فرمودہ کہ از حضرت\nرسول صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم شنیدہ ام کہ میفرمودند کسیکہ دست خود را"}
{"book": "adl0791", "page": 26, "text": "۲۳\nبیرون کشید از اطاعت پادشاه اسلام، پس ملاقی خواهد شد بخدا\nبروز قیامت و هیچ عذر و حجت برای نجاتش نخواهد بود و کسیکه مرد\nدر حالیکه نباشد در گردن او بیعت پس مردنش مردن جاهلیت است.\nعَنْ عَبْدِ اللّٰهِ بْنِ عُمَرَ رَضِیَ اللّٰهُ تَعَالٰی عَنْهُمَا قَالَ قَالَ\nرَسُوْلُ اللّٰهِ صَلَّی اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ بَايَعَ اِمَامًا فَاَعْطَاهُ\nصَفْقَةَ يَدِهِ وَثَمَرَةَ فُؤَادِهِ فَلْيُطِعْهُ اِنِ اسْتَطَاعَ فَاِنْ جَاءَ\nاٰخَرُ يُنَازِعُهُ فَاضْرِبُوْا عُنُقَ الْاٰخَرِ .\n(صحیح مسلم)\nیعنی حضرت عبد الله بن حضرت عمر رضی الله تعالیٰ عنهما\nروایت کوی دئ چه حضرت علیه الصلوة والسلام فرمایلی دی\nچاچه لدیو پادشاه د اسلام سره بیعت وکی او د لاس لوز اومیوه\nد زړه ئی دته ورکړی نو لازمه دی چه څونی قدرت او استطاعت\nوی ده ده په اطاعت کښی به قصوری نکوی ـ او که بل څوک راشی له\nدغه موجوده پادشاه سره منازعه او جنگ وکړی ده هغه\nورمیگ ووهی ."}
{"book": "adl0791", "page": 27, "text": "۲۴\nاز حضرت عبد الله بن حضرت عمر رضی الله تعالی عنهما روایت است\nکه گفت، فرموده است حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم\nهرکس که بیعت با پادشاه اسلام کرد و داد او را بیع دست و میوه دل\nخود را پس اطاعت پادشاه بکند هرقدر که میتواند، اگر دیگرے آمد و\nنزاع و منازعه میکرد با پادشاه موصوف پس بزنید گردن شخص دیگر را .\nوعَن ابن عبّاسٍ رضی اللهُ تَعالی عنهما قا له قا ل رسول الله صلی الله\nعَلَيْهِ وسَلّمَ مَنْ رَایٰ مِن اَمِیرِهِ شَیْئاً یَکْرَهُهُ فَلْیَصْبِرْ فَاِنَّهُ\nلَیْسَ اَحَدٌ اَیُفَارِقُ الجَمَاعَةَ شِبْراً فَيَمُوتُ اِلَّا مَاتَ مَيْتَةً\nجَاهِلِيَّةً مُّتَّفَقٌ عَلَيْهِ .\nله حضرت ابن عباس رضی الله تعالی عنهما نه روایت دي\nچه فرمايلي دي حضرت رسول الله صلی الله علیه وسلم هرڅوك\nچه وه وینی له خپل امیره یو شي ـ چه دی هیڅ شی لويښه و نه\nګڼری پس دی دے صبر وکړی ـ ولی زکه چه نه دے هیچ\nڅوك چه جدا شی له ټولی کی په مقدار ده یوے لیشت پس\nمړکید ل ده ده ـ مکر مړل ده جاهلیت دی .\n\nفصل اولی"}
{"book": "adl0791", "page": 28, "text": "٢٥\n\nاز ابن عباس رضی الله تعالی عنها روایت است ، گفت که\nفرموده است رسول الله صلی الله علیه وسلم ، کسیکه دید از امیر خود\nچیزیرا که پسند نمیکند او را پس باید که صبر کند پس بدرستیکه نیست هیچکس\nکه جدا شد از جمعیت مسلمانان بالشتی ، پس می میرد مرگش و به مردن\nجاهلیت است .\n\nعَنِ الْحَارِثِ الْأَشْعَرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ\nوَسَلَّمَ اَمُرُكُمْ بِخَمْسٍ بِالْجَمَاعَةِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَالْهِجْرَةِ\nوَالْجِهَادِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَإِنَّهُ مَنْ خَرَجَ مِنَ الْجَمَاعَةِ قَيْدَ شِبْرٍ\nفَقَدْ خَلَعَ رِبْقَةَ الْإِسْلَامِ مِنْ عُنُقِهِ إِلَّا أَنْ يُرَاجِعَ وَمَنْ\nدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ فَهُوَ مِنْ جُثَى جَهَنَّمَ وَإِنْ صَامَ وَصَلَّى\nوَزَعَمَ اَنَّهُ مُسْلِمٌ ـ رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ .\n\nروایت دی له حارث اشعری رضی الله تعالی عنه چه وائی\nچه فرمائلی دی رسول الله صلی الله علیه وسلم زه امرکوم تاسو ته\nپنځه څیزه سره په جماعت ـ او غوږ نیول حکم د پادشاه اسلام\nوته ـ واطاعت دهغه او هجرت ـ او غزا په لاری دخدای کښی"}
{"book": "adl0791", "page": 29, "text": "٢٦\nکول او په تحقیق سره هغه کس چه بیرون شی له جماعته ده مسلمانانو\nنه په مقدار دیو لیشت پس وه ویسته هغه رسی اوپری\nده اسلام له خپلی غاړی مګر چه وګرزی له هغه - و چا چه\nبلنه وکړه په بلنه ده جاهلیت سره - پس هغه خس ددوزخ دی\nاگرچه روژه نسی او مونځ کړی - او دا ګمان کوی چه زه مسلمان یم.\nاز حضرت حارث رضی الله عنه روایت است که گفته است\nکه فرموده است رسول الله صلی الله علیه و اله و سلم که من امر میکنم شما را\nبه پنج چیزی به اجتماع و شنیدن حکم پادشاه اسلام و اطاعت او و هجرت\nو جهاد در راه خدا و کسی که خارج شد از جماعت به مقدار یکوجب بدرستی که\nانداخت از گردن خود رسن اسلام را مگر که بگردد از و و کسیکه طلب کرد\nو دعوت داد مردم را بدعوت جاهلیت ، پس او از خاشاک جهنم است ،\nاگرچه روزه میگیرد و نماز میخواند و گمان میکند خود را که او مسلمان است .\nعَنْ عُبَادَةَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ\nصَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي العُسْرِ وَاليُسْرِ وَ\nالمَنْشَطِ وَالمَكْرَهِ وَعَلَى أَثَرَةٍ عَلَيْنَا وَعَلَى أَنْ نَقُوْلَ بِالْحَقِّ أَيْنَمَا"}
{"book": "adl0791", "page": 30, "text": "۲۷\nكُنَّا لَا نَخَافُ فِي اللهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ وَعَلَى اَنْ لَا نُنَازِعَ الْاَمْرَ اَهْلَهُ\nاِلَّا اَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا عِنْدَكُمْ مِّنَ اللهِ فِيْهِ بُرْهَانٌ .\n( صحيح بخاري ومُسلم )\nيعني حضرت عبادة بن صامت صحابي رضی الله تعالی عنه فرمایلی دی چه مونږا صحابوله رسول الله مبارك صلی الله علیه وسلم سره بیعت وکړ په قبول ده امر و اطاعت په وقت کښی ده سختی او ده آسانی او په حالت کښی ده خوشحالی او ده نا خوشحالی ۔ او په اختیار کوله په مونږ باندی او رښتیا ویل هر ځای کښی چه یو ۔ او په اطاعت کښی ده خدای تعالی له ملامتی ده هیڅ ملامت کونکی ویره به نکړو ۔ نزاع به نه کو په امارت کښی له اهل سره ده هغه ۔ مګر هغه وقت یعنی چه ووینی له هغه ظاهری کفر او په نزد ستاسی له خدای تعالی دلیل او حجت به دی کښی وی\nاز حضرت عبادة بن صامت رضی الله تعالی عنه روایت است که گفته ما صحابه رضی الله عنهم بیعت کردیم با رسول الله صلی الله علیه وسلم بشنیدن حکم و فرمان\n\nمنقول است"}
{"book": "adl0791", "page": 31, "text": "۲۸\nبرداری در حالت تنگی و فراخی و خوشی و ناخوشی و اختیار کردن او\nکسی را بر ما که بگوئیم حق را هر جا که باشیم و نه ترسیم در امور احکام\nخداوند تعالی از هیچ ملامت کننده و نزاع نه کنیم در امارت با کسی که\nاهل او باشد مگر وقتیکه به بینید از و کفر ظاهر و به نزد شما از خدا تعالی\nدلیل و حجت دران باشد .\nعَنْ عَرْفَجَةَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَی عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ\nصَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَتَكُونُ هَنَاتٌ وَهَنَاتٌ\nفَمَنْ أَرَادَ أَنْ يُفَرِّقَ أَمْرَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَهِيَ جَمِيعٌ فَاضْرِبُوهُ\nبِالسَّيْفِ كَائِنَا مَنْ كَانَ .\n(صحیح مُسْلِم)\nیعنى حضرت عرفجہ رضی الله عنه چه صحابی دی داسی فرمایی دی\nچه رسول الله صلّی الله علیه وسلّم ندمی اورید لی دی چه فرمایل\nبئے زردی چه ډیر فسادونه او شور او شرونه به پیش شی نو هر\nهغه څوک چه اراده د تفریق او جدائی ده امرد امت و کی په\nداسی حال کښ چه امت جمع وی یعنی په پادشاه با ندی پس"}
{"book": "adl0791", "page": 32, "text": "۲۹\nپه توره ئې وه وهی هغه تفریق او جدا کونکی لره هر څوک چه وی.\nاز حضرت عرفجه رضی الله عنه روایت است که گفته شنیدم از حضرت\nرسول الله صلی الله علیه وآله وسلم که میفرمود بدرستیکه عنقریب فسادها\nو شر ها خواهند بود، پس کسیکه اراده کرد که جدا و تفریق کند کار امت را\nو حال آنکه جمع شده باشند بر پادشاه اسلام پس بزنید او را بشمشیر\nهر که باشد.\nوَعَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ\nيَقُوْلُ مَنْ اَتَاكُمْ وَاَمْرُكُمْ جَمِيعٌ عَلَى رَجُلٍ وَاحِدٍ يُرِيدُ\nاَنْ يَشُقَّ عَصَا كُمْ أَوْ يُفَرِّقَ جَمَاعَتَكُمْ فَاقْتُلُوهُ.\n\nحاصل د ترجمه وحدیث شریف داده:-\n\nیعنی دغه رنگه حضرت عرفجه رضی الله تعالی عنه فرمایلی دي،\nچه له حضرت رسول مقبول علیه الصلوة والسلام نه می\nاوریدلی دی چه فرمایل یی هر کله چه راغی تاسی ته یوداسی سړی چه"}
{"book": "adl0791", "page": 33, "text": "۳۰\nستاسی امارت په یوسړی قرار موندلی وي اوستاسی اجتماع پرے\nحاصل شوے وي ، هڅوک چه ستاسی په اتفاق کښ اراده ده\nخلل اندازی وه کی یا ستاسی جماعت ته تفریق او جدائی ورکوی\nهغه سړی مرکی ـ\n\nحاصل تر جمہ حدیث شریف اینست کہ:\nروایت است از حضرت عرفجہ رضی اللہ تعالی عنہ کہ شنیدم\nرسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم را کہ میفرمودند کسیکہ آمد بشما و حال آنکہ امر امارت شما\nجمع و قرار یافته بود بر یک شخص پس می شگافد عصای اتفاق شما را\nو یا جدا وتفریق میکند جماعت شما را ، پس آن شخص را قتل کنید.\n\nدر کتاب مشکوه باب الفتن تمام حد یث مذکور است:\nقلت فهل بعد ذلك الخير من شر قال نعم دعاة على\nابواب جہنم من اجابہم الیھا قذفوہ فیہا قلت یا رسول الله\nصفهم لنا قال هم من جلد تنا ویتکلمون بالسنتنا"}
{"book": "adl0791", "page": 34, "text": "۳۱\nقلت فما تأمرني ان ادركني ذلك قال تلزم جماعة المسلمين و\nامامهم قلت فان لم يكن لهم جماعة ولا امام قال فاعتزل\nتلك الفرق كلها ولو ان تعض باصل شجرة حتى يدركك\nالموت وانت على ذلك متفق عليه .\nله حضرت حذیفه رضی الله تعالى عنه نه روایت دی\nچه په حضور د رسول اکرم صلی الله علیه وسلم کښی می عرض وکړ\nچه پس له دی خیره به شرهم وی ، وی فرمایل چه او ـ بلونکی\nبه وی په دروازو د دوزخ ـ او هر چا چه د دوی خبره ومنله\nپہ طرف د دوزخ پس غورزوی په هغه لره دوزخ ته ـ عرض می\nوکړ یا رسول الله ؐ مونږ ته د هغے خلقو بیان وکہ چه څه رنګ\nبه وی ـ وی فرمایل چه هغوی په څمونږ له جنسه نه وی او ځمونږ\nپه ژبه به خبری کوی ـ عرض می وکړ چه ما وته څه حکم کوی که چری\nداسی زمانه په ما راشی ـ وی فرمایل لازم ونیسه ټولکی\nد مسلمانانو او پادشاه دهغوی لره ـ پس عرض می وکړ که چرے\nد هغے خلقو جماعت او پادشاه نه وی ـ وی فرمایل ـ پس"}
{"book": "adl0791", "page": 35, "text": "۳۲\nجدا شه له ھغے خلقو تولو فرقونه اگر که بیخ دونی وچیچی\nیعنی پر ځنگل کښ په گیاه گذران کوی۔ او په دے حالت کښ\nمرگ در باندے راشی۔ (دا آخره حصه د حدیث ده)\nاز حضرت حذیفه رضی اللہ تعالیٰ عنہ روایت است که بحضور حضرت\nرسول اکرم صلی اللہ علیہ وسلم عرض کردم، که آیا بعد این خیر کدام شرے\nخواهد بود، فرمودند بلے ، خواستگاران خواهد بود بر دروازه ہاے\nدوزخ، کسیکه فرمان برداری شان را کند، می اندازند او را در دوزخ\nعرض کردم یا رسول اللہ ؟ اوصاف اوشان را بیان فرمائید برای ما\nفرمودند که اوشان از جنس ما اند و حرف می زنند بزبانهای ما\nعرض کردم که پس چه میفرمائید بمن، اگر آمد آن زمانه بر من، فرمودند لازم\nبگیر جماعت مسلمانان و پادشاہ اوشان را، پس اگر نباشد برایشان\nجماعت و پادشاہ فرمودند که جدا باش ازین طوائف ہمہ اگرچہ بخائی\nبیخ ہاے درخت را۔ یعنی به خائیدن گیاه صحرا گذران کنی و درینحالت\nبر تو مرگ بیاید۔"}
{"book": "adl0791", "page": 36, "text": "۳۳\n\nدرمختار و شابى و الجا مج الفصو انده\n\nان المسلمين اذا اجتمعوا على امام وصاروا امنين\nفخرج عليه طائفة من المؤمنين فان فعلوا ذلك لدعوى\nالحق والولاية فقالوا الحق معنا فهم اهل البغى فعلى كل من\nيتقوى على القتال ان ينصر امام المسلمين على هؤلاء المخاصمين\nلا نهم ملعونون على لسان صاحب الشرع صلى الله\nعليه وسلم -\nپر تحقیق سره مسلمانان هرکله چه جمع شو و پر بادشاه\nتفئ\nباند او شوو په امن کښ پر پادشاه سره پس خارج شوه يو طائ\nله مؤمنانو . که چرې دا خروج کړئ دوي دپاره ددې\nچه دا حق او ولايت ځمونږ دي ، ځکه چه حق په جاب\nځمونږ يا ندې دی پس دا خلق باغیان دی . پس لازم دی\nپر هر سړی باندی چه طاقت د جنګ لری چه مدد ورکړی\nپادشاه د مسلمانانو لره ، پر مقابله د باغیانو باندی ځمکه"}
{"book": "adl0791", "page": 37, "text": "۳۴\nچه روی لمعت کبری شوی محمدی پر تو به دها وند شریعت\nصلی الله علیه وسلم.\nوقتیکه جمع شدند مسلمانان بر پادشاه اسلام و شدند امین افتگان\nبر پادشاه مذکور، پس از ان یک گروه مسلمانان بیرون شدند از اطاعت\nپادشاه مذکور پس اگر این کار را برای دعوی جمیعت و پادشاهی کرده بودند\nپس ین باغیان اند، پس هرکسیکه طاقت جنگ دارد بره لازم است\nکه مدد بدهد پادشاه مذکور را بمقابله باغیان چرا که باغی المعت کرده شد\nاند بزبان صاحب شریعت صلی الله علیه وسلم.\nدر ازالۃ الخفا آورده\nحرام است خروج بر سلطان بعد از آنکه مسلمین بر وی مجتمع شدند\nمگر آنکه کفر بواح از وی دیده شود اگر چه آن سلطان مستجمع شرائط نباشد.\nحضرت شاہ ولی اللہ حجه الله البالغہ آوردہ\nان الخليفة اذا انعقدت خلافته ثم خرج آخر ينازعه"}
{"book": "adl0791", "page": 38, "text": "۳۵\nحل قتله انتهی ـ په تحقیق سره چه\nپادشاهی ده پادشاه هر کله چه قائم شوه پادشاهی\nدهغه بیا بل څوك راو وتل چه جګړه کوی د پادشاه سره جائز\nدی قتل کول ده هغه بل سړی\nوقتیکه پادشاهی پادشاه منعقد شد پس دیگری برامد که مناز\nمیکند همراه پادشاه مذکور حلال و جائز است قتل کردن آن شخص که مناز میکند\n\nقاضی شوکانی در نیل الاوطار آورده\n\nواما رجل بغی علی امام من ائمة المسلمین بعد اجتماع کلمتهم\nعلیه ودخولهم تحت طاعته سواء کانوا قلیلا اوکثیرا فهذا\nتجب مقاتلته بنص القران الكريم فَاِنْ بَغَتِ اِحْدِیهُما عَلَی الْاُخْری\nفَقَاتِلُو االَّتِی تَبْغِی فلا یخرج عن کونه باغیاً زعمه بانه امام او\nانه اصلح اوانهض ولا متابعة ثلة من المسلمين لان النبی صلی الله\nعليه وسلم قدامر بضرب عنق من جاء وامر الناس مجتمع واراد تفريق\nکلمتهم کما ثبت ذلک فی الصحيح (انتهی)"}
{"book": "adl0791", "page": 39, "text": "٣٦\n\nکله چه یوه سړی بغاوت وکړه پر یو پادشاه د مسلمانانو\nباندی پس د اتفاق د دوی نه پر پادشاهی دهغه باندی او پس دخول\nدیو نه لاندی یعنی چه داخل شو دویه پر تابع داسی او لاندی د اطاعت شام\nاو فرمان د هغه نه پس واجب دی قتلول د دارنګه اشخاصو لکه دی\nکه چه پیروی پر موجب د آیات کریمه سره چه دا قول د خدای تعالی دی\nفَإِنْ بَغَتْ الایه کچری بغاوت وکړه یوه طائفه پر بله باندی پس\nقتل کړی هغه طائفه لره چه بغاوت کوی دی ، او نه خارج وی\nد لره د باغی کیدو . نه دا ګمان باطل د ده چه زه پادشاه یمه\nیا زه اصلح وی دنه یا زه ډیر لایق یم و نه خارج وی دلره د\nبغاوت نه متابعت کولی دیوه ټول کی د مسلمانانو ده لره ځکه\nنبی صلی الله علیه وسلم امر کړی دی پر کردن وهلو د هغه چا سره\nچه راشی د پاره ده تفریق پر مابین د مسلمانانو کښ پر امر د پادشاه\nکښ لکه دارنګه ثابت دی پر صحیح حدیث کښ .\nاگر کسی بغاوت کرد بر پادشاهی از پادشاهان مسلمانان بعد از\nاتفاق سخن ایشان بر پادشاهی پادشاه و داخل شدن شان زیر اطاعت پادشاه"}
{"book": "adl0791", "page": 40, "text": "۳۷\nبرابر است که این مردم کم باشند یا زیاده، پس این واجب میکند جنگ را\nبه باغیان به نص قرآن کریمه فان بغت الآیه و بیرون نمیکند آن شخص باغی را\nاز باغی مشبه این گمان او که من پادشاه صالح تر ولایق تر هستم\nو بیرون نمی کند از باغی شدن او را اگر چه از مسلمانان یک گروه تابع او\nشده باشند.\nچه میفرمایند علمای دین مبین و مفتیان دین متین\nدر باب غسل و جنازه باغیان\nبينو و توجرو\nجواب آنکه وان قتل البغی او قطع طریق غسل ولا یصلی\nعلیه مختصر قوله غسل للفرق بينه وبين الشهيد وقيل\nلا يغسل ولا يصلى علیه اهانه له شمنی قوله لبغی او قطع طریق یعنی\nومن قتل من البغاة او قطاع الطريق فانه لا يغسل ولا يصلى\nعليهم - وقال الشافعى يصلى عليهم لانهم مسلمون قتلوا بالحق\nفصاروا کالمرجوم - ولناما روى عن على رضى الله تعالى عنه\nانه لم يصلى على البغاة ولم يغسلهم فقيل له اهم كفار فقال لا وهم"}
{"book": "adl0791", "page": 41, "text": "۳۸\n\nاخواننا لكنهم بغوا علينا فهذا اشارة الى ان ترك الغسل\nوالصلوة عليهم اهانة لهم ليكون زجرا لهم ولغيرهم\nوكان ذلك بمحضر من الصحابة رضی الله عنهم فلم ينكر\nعليه احد لذلك فكان اجماعًا كذا فى البدائع.\nوذكر فى الكافى هل يغسل الباغى فيه روايتان\nمستخلص قوله روايتان فى رواية يغسل لانه ليس بشهيد\nوفى رواية لا يغسل اهانة له وافي .\n\nجواب داده : که چیری سوکړی شی باغی و یالاړوهونکی\nغسل دی ور کړہ شی او جنازه پرهغہ د ونکړہ شی. مختصر\nپہ قول د مختصر چیره وهید ی چرغسل باغی لوه لپاره ده\nور کړه شی چر شهید ندی بعضی له علماء کرام ویلی د ہ چر باغ\nلرہ غسل دو سر نہ کړہ شی او جنازہ ور باند د ونہ کړہ شی لوجہ د\nبی عزتی د ہغہ (شمی)\nتوله لابغی و قطع طریق مطلب دهغه داده که چیری\nلباغیانواو للارو هونکی قتل کړی شی هغوله نہ دغسل"}
{"book": "adl0791", "page": 42, "text": "ورکره شی او نرو جنازه پرهغرو کره شی . مگر پر قول د امام\nشافعی رح چه هغروانی چه باغی لره هم غسل او هم پرهغر جنازه\nوگذارل شی ځکه چه هغہ مسلمان دی او مه کڑی شوی دی پر\nحق حکم د شرعی سره په شان د ځانی چه په سنګسارول کښی وژل\nوکا .\n\nمکو څو نکر دلیل دادی چه حضرت علی شیر خدا\nپر باغیان باندی نزد غسل اونزد جنازی حکم فرمایلی\nدی او ندی خپله کڑی دی بلکه جنازه او غسل دواړه\nمنع فرمایلی دی . پر دی باب له هغیه چاپښته کړہ چه\nڅه باغیان کافردے چه هغر تہ نہ غسل شته\nاونه جنازہ\n\nشیر دخدا ی وی فرمایل چه دوی کافر ندی څمونګہ ورونہ\nدے مگر لہ مونګہ ئې بغاوت کڑی دے اولہ مونګہ نہ باغیان\nشوی دے .\n\nله جوا به د شیر د خدای نه معلومه شو چه غسل او جنازه"}
{"book": "adl0791", "page": 43, "text": "۴۰\n\nپہ باغیان او قطاع الطريق لہ وجہ دبی عزتی دھغوے نشتہ\nولی چہ عبرت شی دپارہ دہ دوے ا ونور خلقو ۔\nپہ کتاب کافی کښ داسے نکہ لیکلی دی چہ آیا باغیان\nعذ\nلرہ غسل ورکړہ شی یا نہ پدی بارہ لہ علما نہ دوہ روایت را\nدے پہ یوی روایت غسل دورکړہ شی. او پہ بلہ روایت\nدغسل ورنکړہ شی (مستخلص )\nاو ھغہ چا چہ غسل وائی ځکہ چہ باغی شهید ندی او ھغہ\nکسان چہ غسل دوي لرہ نہ وائی لوجہ د بي عزتی اواسبك والی\nد باغیان دی. (وافی)\nجواب اینکہ : و اگر کشته شد باغی و یا راه زن غسل داده شود ولیکن\nنماز جنازه بر وخوانده نشود « مختصر\nقول مختصر که گفته غسل داده شود از جهت فرق میان باغی و شهید است.\nو کسی گفته از علما ء کرام که باغی را غسل نہ دہند و نہ نماز بر وگذارند از جهة اہانت\nباغی « ثمنی\nولا لبغی او قطع طريق مراد اینست که کسی از باغیان د راہرزان"}
{"book": "adl0791", "page": 44, "text": "٤١\nاگر کشته شود نه غسل داده شود و نه نماز بران ها گذارده شود مگر بقول امام\nشافعی رح که او گفته که هم غسل داده شود و هم نماز بر آن ها خوانده شود زیرا\nکه مسلمان اند و کشته شده اند بحکم حق شرعی حکم آنها در غسل و نما ز مثل حکم سنگسا\nشده زناست لیکن دلیل مذهب امام ابی حنیفه رح در باره عدم نماز بر بغات\nو قطاع الطریق آنست که حضرت علی کرم الله وجهه نماز بر باغیها نخوانده و نه\nغسل داده بلکه هر دو را منع فرموده درین باره کسی از و پرسید که آیا\nباغیان کافراند که نه غسل و نه نما ز جنازه دارند\nحضرت علی رضی الله تعالی عنه در جواب گفت که کافر نیستند\nبلکه برادرهای ما اند ولیکن برما بغاوت نموده اند پس فرموده علی رضی الله\nتعالی عنه اشاره باینست که ترک غسل و نماز برایشان از جهت اهانت آنهاست\nتا که زجر در حق باغیان و راهزنان و عبرت برای دیگران حاصل گردد.\nاین حکم از کتاب بدیع است\nدر کتاب کافی آورده که آیا باغی را غسل داده شود. دران از علماء\nسلف دو روایت آمده در یکی که غسل داده شود و در روایت دیگر که غسل\nداده نشود (تخلص)"}
{"book": "adl0791", "page": 45, "text": "٤٢\nاما قولی کسی که غسل داده شود بجهت است که باغی شهید نسیت و کسی که گفته غسل داده\nنشود از جهت اهانت باغی است. (وافی)\n(خاتمه)\nپادشاهیت وانعقاد آن\nقال الامام الرازی الامامة رياسة عامة فى الدين\nوالدنيا لشخص واحد من الاشخاص .\nويلی دی امام رازی رحمه الله تعالی چه پادشاهیت ریاست\nعامه د هاله پاره دیو سړی له نور سړو نه پر دین او دنیا کښ\nیعنی پادشاهیت ریاست عامه است در دین و دنیا برای یکشخص از\nمردم.\nوتنعقد الامامة بطرق :-\n(۱) احدها بيعة اهل الحل والعقد من العلماء والرؤساء\nووجوه الناس الذي تيسر حضور هم من غير اشتراط عدد واتفاق\nمن فى السائر البلاد .\n(۲) استخلاف الامام وعهده وجعله الامر شوری بمنزلة"}
{"book": "adl0791", "page": 46, "text": "٤٣\nاستخلاف الا ان يستخلف غير متعين فيتشاورون\nويتفقون على احدهم - واذا خلع الامام نفسه كان كموته -\n(٣) القهر والاستيلاء الخ\nمطلب دادی چه بادشاهیت قایم کیگی په خوامورو سره\n(۱) یوبیعت د اهل حل او عقد دی له علماء اوله رؤساؤ\nاوله نور معتبر خلقو چه اسا د وی حاضر دل ده هغوی له پاره\nد قائم کولود پادشاه - او د پاره د قیام ده پادشاه شرط ندی\nمقدار ده تعداد د خلقوا وندی شرط اتفاق د نورو قولو خلقو\nچه په نور و سهر ونوکیکنی یعنی ده پاره د اطاعت دهغوا و بیعت\nده حاضر نیو کافی دی\n(۲) دویم خلیفه او ولی عہد کول د پادشاه دی یوکس لمره\nاو که چیری - په نسبت څو سړو وه ویل چه په دویوکښ یو\nپادشاه کړی - پس په مشوره سره په یوکس له هغوی پادشاه\nمنتخب شی - وهرچه معزول که پادشاه نفس خیل لره - دا\nداسی دی لکه چه مړشی یعنی حق د پادشاهیت ئی ندی باقی"}
{"book": "adl0791", "page": 47, "text": "٤٤\n\nیافتی شوی.\n\n(۳) سوم قهر و استیلا، ده چه شرعاً پادشاهی\n\nصحیح وی.\n\nمطلبش اینکه پادشاهیت و امامت بچند امور منعقد میشود:-\n\n(۱) یکی از ان بیعت کردن اهل حل و عقد است از علماء ورؤسا\nو سفید ریشان (یعنی معتبرین) که آسان باشد حاضر شدن شان و برای\nقیام پادشاهیت شرط نیست تعداد مردم و نه اتفاق باقی تمام\nمردمان که در شهر ها اند.\n\n(۲) خلیفه ساختن پادشاه است کسی را و ولیعهد کردن است\nو اگر بنسبت چند نفر پادشاه گفت که یکی را از اینان بعد از من پادشاه کنید\nپس ملت دران مشوره کرده یکی را تعیین میکنند و اگر پادشاه نفس خود را\nخلع کرد خلع او مثل مردن اوست\n\n(۳) قهر و استیلا است که شرعاً پادشاهیتش صحیح باشد\n\nالْإِمَامَةُ هِيَ صُغْرَی وَکُبْرَی\n\nفالكبرى استحقاق تصرف عام علی الانام و تحقيق در علم"}
{"book": "adl0791", "page": 48, "text": "٤٥\n\nالكلام اى على الخلق وهو متعلق متصرف لا باستحقاق\nلان المستحق عليهم طاعة الامام لا تصرفه\nوالمسلمون لابد لهم من امام يقوم بتنفيذ احكامهم\nواقامة حدودهم وسد ثغورهم وتجهيز جيوشهم واخذ صدقاتهم\nوقهر المتغلبة والمتلصصة وقطاع الطريق واقامة الجمع\nوالاعياد وقبول الشهادات القائمة على الحقوق وتزويج الصغار\nوالصغائر الذين لا اولياء لهم وقسمة الغنائم فلذا قدموه\nعلى دفن صاحب المعجزات .\n(قوله) وتصح سلطنة متغلب - اى من تولى بالقهر والغلبة\nبلامبايعة اهل الحل والعقد ان استوفى الشروط الامارة\nوافاد ان الاصل فيها ان تكون بالتقليد قال في المسايرة\nويثبت عقد الامامة اما باستخلاف الخليفة اياه كما فعل ابوبكر\nرضى الله عنه واما ببيعة جماعة من العلماء او جماعة من اهل الرأى\nوالتدبير وعند الاشعرى يكفى الواحد من العلماء المشهورين\nمن اولى الرأى بشرط كونه بمشهد شهود لدفع الانكار ان وقع وشرط"}
{"book": "adl0791", "page": 49, "text": "٤٦\nالمعتزلة خمسة وذكر بعض الحنفية اشتراط جماعة دون عدد مخصوص\nقوله لاضرورة)\nهي دفع الفتنة ولقوله صلى الله عليه وسلم اسمعوا واطيعوا\nولوا مر عليكم عبد حبشى\nحکم جنازه کسانیکه بغاوت از پادشاه اسلام میکنند)\nلا يغسل ولا يصلى عليه ومن قتل من العدل انه يفعل به ما يفعل\nبالشهيد وحكمه حكم الشهيد كذا فى شرح الطحاوى (عالمگيرى جلد الثا)\nباغی و قرنه د غسل ورکړی شی او نه دی پرے جنازه و ه کذاشی\nو هر څوک چه قتل کړی شی له جانبه د اهل عدل نه يا له هغه سره دهغه\nکاروکړی شی چه له شهید سره کؤلی شی ۔ او حکم دهغه حکم د شهیدیے\nباغی را ـ نه غسل داده شود ـ و نه بر و نماز جنازه خوانده شود و کسیکه\nکشته شد از جانب اهل عدل به او معامله شهید کرده شود . و حکم او حکم شهیدا\n(تنبیہی) هر دو ترجمه بالحاصل شده و توضیح ترجمه احادیث شریفه از\nشروح آنها شد (ع) ابقا ابو الفتح فضل ربي پکھلوی عفی عنه"}
{"book": "adl0791", "page": 50, "text": "٤٧\n\nالجواب صحيح\nمولوی امیر الدین خان سالار زائی باجور مولوی سید محمد امین اغا پاچاه موند علاقه نصرکی باجور\nمولوی محمد اعظم خان ساکن سدو ریاست دیر مولوی محمد یسین خان معروف صاحب حجات تو خوه\nقاضی محمد حیدر خان ساکن شمیغان اوچ محال صوات علاقه دئیر مولوی سید محمد خان ساکن غال علاقه دیر\nمولوی نور محمدساکن بابره چارسنگ سید عزیز الرحمن صاحب زاده دانش کول مولوی محمد ایوب بابره\nچارسنگ، مولوی فضل خبیر ساکن غال ملا بهرام خان ساکن علاقه دئیر ملاغلام سجمان ساکن دیر\nپاچا محمد دین خان علاقه سالار زائی محمد شریف خان آخند زاده ساکن دووه ملاعبدالرحمن\nخان و مفتاح الدین ساکنین باجور سید علی خان دستخط قاضی عبد الودود ساکن دکی باجور\nملا صاحب زیریان ناوه گی مولوی صاحب سلامت خان بانده مولوی عصام الدین ناوه گی\nصاحب زاده فضل الهی بلکی چارسنگ مهر مہر قدم ملاصاحب ملا سید الحق نانوگی و تخط میان صاحا\nبابره ملانعمت الله چارسنگ فضل واحد صاحب زاده سید بهرام بابره ملا عبد الجلیل اانو\nمحمد صدیق خان میاه مانوگی گل بادشاه خان سوٹرگی موسی خان سوبه گی ملا عبد الاکبر\nخان چنار مولوی صاحب خرکنی صاحب زاده جمعه گل خان وند محمد دین پادشاه\nساکن باجور حافظ جی صاحب دووه حافظ جی محمد شریف خان دووه یار ملا مهمند\nملاخان آخندزاده غنم شاه مهر ملا نور علم ملا طوطی مهمند ملا حبیب الله خان ساکن شیخ بابا\n\nعربی"}
{"book": "adl0791", "page": 51, "text": "٤٨\nمولوی عبد الغفور شیخ با با معاذ الله خان شیخ بابا ملا کریم الله خان شیخ بابا\nمهر زین الله خان شیخ با با مولوی مودود شیخ با با ملا عبد الخالق انجری مهمند ملا قادر\nمهمند ملا عبد الرحیم مهمند حافظ جی رحمت الله خان ماموند باجور مهر مولوی غلام\nاحمد ساکن علنگار شنوار مهمند ملا حبیب الرسول خ مهمند مولوی خانولی مهمند\nملا عبد الخالق خان مهمند ملا حیا نور شنوار مهمند صاحب حق عبد الغفور شنوار\nمهمند میاه مسعود علینگار . مولوی فضل محمود خان سرحدی\nقاضی عبد السلام ساکن هاشم چارمنگ قاضی شمس الحق خان ساکن مته شا\nقوم با به قره با جور خطیب مسجد جناب حضرت حاجی صاحب تر نگزی مولو\nمحمد ایوب خان صاحب غازی آباد قاضی جان محمد خان خلونزو با لاه ماموند\nباجور مولوی محمد بشیر خان چمر کند مولوی محمد فیروز خان قاضی خلیل الرحمن\nخان صاحب ناوہ گی قاضی صاحب ملکا نه قاری غلام صدیق میاہ مسعود\nخان جناب مولوی محمد ایوب ساکن بابره - جناب محترم ومکرم\nمحمد یوسف المعروف به گل صاحب\nو غیر هم علما ر سرحدات آزاد و بوجه طوالت دیگر اسماء گرامی شان نوشته نشد"}
{"book": "adl0791", "page": 52, "text": "٨ ٩ ١\n٣٠\n\n١٣٢٤ ١٢\n١٢\n١٢٤\n٢٨\n\n٤٦١٢\n١٢"}
{"book": "adl0791", "page": 53, "text": "[BLANK PAGE]"}