(شماره ۲۴)
و سال پنجم )

- ۲ - از درك تجارت فلم ۷۵
- ۳ - متفرقه ( قیمت اموال مصدره
که نقد حاصل نشده ) ۱۵

مجموع خرج ٤٦٥ ملیون پوند
کسر موازنه دخل وخرج ٢٥٠ ملیون پوند

این حقیقتاً بسیار باعث تشویش است . اولین بار است که موازنه دخل وخرج
انگلستان کسر خواهد داشت . واین هم يك مبلغی که نسبت به فائده های که در
موازنه های دخل وخرج دوسال خوب اخیر نشان داده می شد ، بیش تر است . حالا
می توان فهمید ، دو مبلغ بزرگی که قرض شده بود ، چطور باین قدر زودی تمام
شد . بعوض اینکه سرمایه را تورید کنند ، انگلستان مجبور بود که اول ۵۰ ملیون
وبعد ۸۰ ملیون پوند از فرانسه وامریکا قرض بگیرد . ۲۰ ملیون که يك حصۀ
بزرگ آن به طلا داده شده است باز ، پرداخته شده ، یعنی خساره را با ۱۱۰
ملیون پوند قروض وتقريباً ٤٠ ملیون طلا صادره جبره کردند .
به مقابل این هنوز کدام سرمایۀ قابل ذکر ادخال نشده . اگر چه جرائد به این
اهمیت زیاد دادند که صاحبان کار خانه های اجنبی ، در انگلستان زمین خریداری
می کنند ، چون می خواهند بتأثير محصولات گمرکی جدید انگلستان ، در خود
مملکت اموال خود را بسازند .
اما طوریکه می شنویم ، تأسیس اینطور شعبه های صنایع خارجی در انگلستان
بذريعه سرمایه انگلیسی می شود . تاحال محرك اينطور اقدامات تاجر های انگلیسی
بودند ، چون میخواهند در آینده هم به مشتریین خود آن اشیائی را بفروشند که
مشتریین بآن عادت گرفته اند .
اگرچه يك چيز باعث سهولت موازنه دخل وخرج شد ( مطلب ازین سهولت
عبارت از تادیه کردن قروض مدیونین خارجی است که از تنزل پوند استفاده
کردند . ) ، اما این سهولت کسی که رو به پیش رفته امروز مستعد آن بود
اینطور رفتار کرد ، اما بعد ازین انگلستان ازین درکت امید مبالغ بزرگ تری
را داشته نه می تواند .
این یک سوال دیگر است که آیا اقدامات حاضره صحیح است وامید کامیابی
دارد یانه ؟ علاوه براین يك سوال دیگر این است که چرا بین المان وانگلستان
نباید جنگ گمرکی شود ؟
درین مو ضوع در يك مقالۀ دیگر بحث رانده خواهد شد .
( باقیدارد )
( محمد طاهر )

ترجمة عبد الرشيد لطيفى
سر محرر مجلۀ صبح

جنون بکتاب ها
غالباً عشاق کتب مثل عشاق جمال و
بلکه در عشق خود مجنون تر از ایشان
میباشند این ها در دنیا علاقه به هیچ
چیز دیگری جز کتابهای خویش نداشته
و بامور عالم از خورد تا کلان آن قطعاً
اهتمام وتوجهی نمی نمایند ، و تنها روح
شان و راحت وریحان شان کتاب میباشد
و بس ! بلکه فروض و نوافل و صحت
ومشغولیت وبالآخر هر چیز شان کتاب
است .
چنانچه یکی از نویسنده گان فرانسه
احصائيه این اشخاص راجمع کرده است
که خلاصه آنرا ذیلا ترجمه ونقل مینمائیم :
دو نفر انگلیس خواستند تا برای خود
دو جلد از يك کتابی که مخصوص خود
شان بوده و در طباعت وتجلید و تصاویر
اوراق مستثنا باشد بطبع رسانند وقتی
که این فکر خود را عملی کرده و دو
جلد از کتاب مذبور را به طبع رسانده
هر کدام نسخه دل خود را گرفت ،
یکی ازین دو نفر با خود فکر کرد که
بخانه رفیق خود رفته و در غیاب او
کتابش را بدست آورده بعض تصاویر
را سرقت نماید تا نسخه خودش منحصر
به فرد گردد . چنانچه این فکر خود را
عملی کرده وموقعی که صاحب کتاب در
خانه نبود نزد خادمش رفت و خواهش
دیدن کتابرا به بهانه اینکه بعض


صحفه ٨ ( شماره ٣٢ ) مجلد پنجم

مراجعاتی بان دارد کرد ، و کتاب را وقتی که خانم مذکور بدستش داد با اهتمام زیاد آنرا ورق میزد تا اینکه خانم را اغفال کرده و بعض تصاویرش را جدا کرده در جیب خود گذاشت و وداع کرده رفت .

وقتی که صاحب کتاب آمد و از قضیه آمدن رفیقش برای دیدن کتاب مستحضر گردید در دلش شک پیدا شده و اوراق کتاب را جستجو کرد و سرقت تصاویر را ملتفت شده بمحکمه عارض شد و مجمع کتب هزار پوند بعنوان خساره از سارق تصاویر گرفته بصاحب کتاب میدهد .

یکی دیگر از عشاق کتب روزی مصمم احراق کتابخانه ش گردید و علت آنهم این بود که کتابخانه دوك دو سل پسر اوتز فلیپ ( یکی از شاهان فرانسه که در سال ١٨٩٧ م فوت کرده است ) را دید و حسد وطمع و غیرت مثل خنجر در قلبش کار گر شد ، ورشك دامنگیرش شد که چرا کتابهایی را که طالع بداشتن آن کامیابش نساخته است شخص دیگر مالك است

از غرایب اینگونه عشاق کتب یکی گیوم بودی ( ١٤٦٧ - ١٥٤٠ ) است و میگویند در روز عروسیش پیشتر از اینکه بعقدش شروع نمایند فرصت را مغتنم دانسته یکدفعه سر کشی از کتابهایش کرد با آنهم پس از مدتی دارای دو اولاد شده و نقل میکنند که روزی نوکرش با وضع پریشان ومضطرب نزدش آمده اظهار داشت که حریقی در خانه واقع شده و میرود تمام خانه را طعمه آتش سازد ، گیوم بودی که درینموقع عادتاً پیش کتابهایش بود در جواب گفت احمق ، برو بخانمم بگو نمیدانی که من بامور خانه داری مداخله ندارم .

غرایب تر از اینها واقعه تورنپ از مشاهیر یونان و یکی از فلاسفه قرن شانزده است ( ١٥١٥ - ١٥١٢ ) زیرا اینشخص روز عروسی خود را که لازم بود در در آنروز با مردم اجتماع نماید فراموش کرد . همچنان قضیه فردريك مورل ليحون یکی از علمای فرانسه میباشد این شخص روزی در کتابخانه خود مصروف بحث در اخبار لیباليوس ( سفسطائی یونانی ) بود که قاصدی نزدش آمده و گفت خانمش میخواهد چند کلمه همرایش صحبت کند . فردريك با اینكه زوجه خود را منتها درجه دوست داشت بقاصد گفت مهلت بده فقط این دو کلمه را تمام نمایم اما مهلت بطول انجامیده و قاصد دیگری نزدش آمده اظهار داشت که زوجه ش در حال جانکدن میباشد ، فردريك از شنیدن این خبر افسوس زیادی نمود و شمه از مدح و مناقب و بعض اوصاف و سیر نيك او ذکر کرده و مجدداً در بحر کتبش مستغرق شد .

کوجی ( یکی از قدیس ها ) از حزن مرد زیرا از فروشین کتابها ش اسفرب و امتناع داشت . یعقوب کو پیل ( ١٥٦٤ ) از مشاهیر فرانسه در انقلاب كاتوليك ها کتابخانه ش چپاول و غارت شده و در نتیجه آن با یأس و بد بختی مرد .

برونك الفوی معروف از اهل سترا سبورك ( ١٧٢٩ ١٨٠٣ ) از روی اضطرار مجبور بفروختن يكعده کتبی از کتابخانه اش شد و بعد از فروختن آنها بحزن شدیدی دچار شد حدیکه وقتی ذکر یکی از مؤلفین که کتابش در نزدش موجود بود و فروخته بود در مقابلش میشد مرتعش شده و بلا اختیار اشك زگونه هایش سرازیر میشد .

كونت لا بید دبو رکو وقتی بخیالش رسید که کتابهایش موجب خستگی برایش گردیده است ، بنابراین آنها را فروخت امايك شبانه روز ازان نگذشته بود که پشیمان شده و تمام آنها را بقیمت گزافتری پس خرید .

همچنان یکی از امریکائی ها موسوم به مستر بریل یکی از کتابخانه ها مجموعه های نفیسی از رمان های نادر هدیه کرد ام چند روزی نگذشته بود که نزد کتابدار کتب خانه آمده و خواهش دیدن کتابهای خود را کرد ، وسپس بانظری حسرت بار بکتابهای خویش چشم دوخته و آنها را پائین و بالا کرده و مجلد های آن نظر میکرد ، حتی کتابدار گمان برد که میخواهد کتابهای خود را پس بگیرد . اما بیچاره از چنین فکر منصرف شده و بعد از دو روز انتحار کرد .

دوکیز شالایرفی در قرن نزدهم از حسرت اینکه نتوانست نسخه يك تورات قیمت بهائی را خریداری نماید از یأس مرد . اومند بريتن ( ١٨٠١ - ١٧٥٥ )


صفحه ۹ ( شماره ۲ ) جلد پنجم

خبر هاي خارجي
در حال حركت گاندي
بطرف هند

راوتر
قاهره ۱۷ دسمبر ـ در اثر دعوت نحاس پاشا از طرف ملت مصر راجع به آمدن گاندي در قاهره گاندي از عزم خود ذريعه تلگرام براي مردم اطلاع داده است كه در موقع رسيدن به پورت سعيد بسواري طياره به قاهره خواهد آمد .
پورت سعيد ـ ۱۸ دسمبر ـ گاندي ظهر پنجشنبه وارد اين جا گرديد . و وفدي را كه دران يك نفر عضو حزب وفد نيز شامل بود ملاقات نمود . در عين ملاقات ريوتر گاندي از ملاقات حسود بپاشا نماينده نزور نال ايطاليا انكار نمود و گفت . من روم با هيچ نامه نگار ملاقات ننموده ام وملاوتاً گفت تا حال به فيصله نرسيده ام وطبعاً تا به بمبئي نرسم واعضاي كميته حاصيله ( كانگرس ) را ملاقات نكنم ، هيچ فيصله نمي توانم ، ودر ظرف ۵ ساعت اقامت خود در پورت سعيد از كشتي فرود نيامد .

يا تخم هاي مرغ كجا در صندوق پهلويش ميگذاشت ميفرخت . اين شخص هشتاد و يك سال بهمين حالت كدل خويش زندگاني كرده و كتابخانه غني را براي خودش وصيت كرده بود . اين كتابخانه داراي سه صد هزار مجلد كتاب بود و تا امروز به تمليز معروف است .

درس نمود . اين شخص صاحب يك حافظه قوي بود و چيزي را كه يكبار درس ميگرفت در مرتبه از خاطرش فراموش نميشد چنانچه ازاسما كتابها وقيمت ادبي آنها خيلي از حفظ كرده وخودش يك كتابخانه سيار گرديده بود . اخيراً يگرا ندول كوسوم ، سوم ، معرقي حاصل كرده وكتاب از كتابخانه اش گرديه ولي آن كتابها به تنهائي براي طغاي مطالبش كفايت نكرده واز بزر گترين علماي سياح نسبت به معلومات و كتب شان سولات كرده و فهرست هاي كتابخانه هاي اروپائي را مطالعه ميكرد تا اينكه همه چيز خوره و بزرگ كتبيكه به نظرش رسيده بود فهميده وطوريكه هيچي در مطالعه كتابها داشت . وقتي كتابي را كه قبلاً بنظرش نرسيده بود بدست ميگرفت در اسم وقيمت ومؤلف آن نظر انداخته وفصول اول آنرا ورق ميزد ، وبعد از چند دقيقه راي خود را در موضع كتاب ومصادريكه مؤلف از آنها خذ كرده بود ظهار ميداشت و چيزي هم فراموش نميشد اين شخص به هندام ونظام معيشتش اعتنا وتوجهي نداشته فقط در طول شبانه روز مستغرق كتابها ومطالعاتش بود ، و خانه از سقف گرفته تا پائين و مدخل وارطاقها و پنجره ها تماماً پر از كتب بود .
در حال سكونت خود عادت عجيبي داشت چنانچه غالباً تخم مرغ ونان و آب را يكجا ميخورد. وكتابهاي خودش واو كز هاي همسايه ها پول هايش را كه

روز نامه نوس معروف ومدير جريده ديبا كه داراي خيلي كتب قشنگ وخوبي بود عقب وفات زوجه اش بين كتابهايش مرد وكتابي را كه در حياتش خيلي دوست داشت بر روي سينه اش يافته وبهيمن حالت جان داده بود .
يعقوب روته مؤلف ( ۱۷۸۰ - ۱۸۶۷ ) در بالاي كرسي وبين كتابهايش مرد در حاليكه يكعمر طولاني گذشته وجز درس وتحر شغلي نداشت . قريباً نيم قرن بدتر موبالي مرد و كتابخانه اش يكصد هزار فرانك قيمت داشت ، در حاليكه همان اندازه پولي كه كيفاف طفارق دفنش را نمايد نزدش يافت نشد . همچنان بيماري از عشاق كتب مثل آبرت ( ۱۱۹ ـ ۱۸۲۵ ) از اهل دوسند ومار كيز مورات انيپازولي ( ۱۸۰۸ ـ ۱۸۲۸ ) ورو فرو وغيره ميباشند كه از نزد يان كتابخانه هاي شان افتاده ومرده اند .
تير و دور مومسين مورخ ونويسنده الماني ( ۸۱۷ ـ ۱۹۰۰ ) روزي در حاليكه شمعي بر دست داشت در مخزن كتابهايش رفت وشعله شمع به ريش سفيد ش تماس كرده وبعد از اكياء از تأثر وبيمار مرد يكي از عجبترين عشاق مولفين به كتب ما گيليا بيشي ( ۱۶۳۲ - ۱۷۰٤ ) از اهل شهر فلورانس است ، اين شخص بدواً در دكان ميوه فروشي كار ميكرد وبا كاغذ هاييكه ميوه ها را مي پيچند نظري تفحص كارانه مي انداخت تا اينكه تصميم كرد صاحب سواد شود و بالاخر بيك معلمي آشنائي حاصل كرده وشروع به


( شماره ٣٢ )
مجلد پنجم

قاهره ـ ساکنین هندی ومصر که عده برای استقبال گاندی تهیه میدیدند مایوس شده اند زیرا بایشان خبر رسیده است که گاندی بنابر آنکه وقت ندارد به قاهره نخواهد آمد . زیرا کشتی مذکور در سویز اقامت نخواهد کرد .

٢٨ دسمبر
گاندی برسطح کشتی ( هلستا ) که بتاریخ ٢٨ دسمبر به سواحل هند میرسد ، به نماینده ریوتز در روز آخرین گفت :
من درین موقع چنان در زیر بار مسئولیت خورد شده می باشم که در روز رسیدن خود به لندن بودم من مگر درین وقت مسئولیت من هزار ها مرتبه بزرگ تر است . بنابران درکار خود عودت نخواهم ورزید . وقبل از آنکه به هندو ستان مرتبه دیگری مشورت بدهم که خود را در آتش مخاطره بیفکنند ، بهر وسیله جهت رفع توصل خواهم نمود . وخا موشی خود را در ظهر یکشنبه شروع تا آنکه شام امروز در بمبائی نطق نموده بتواند .

انگلستان

سقوط طیاره
لندن ٢٢ دسمبر ـ طياره يك پله موسوم به ( ستاره جنوبی ) که پوسته کرستمس را به انگلستان آورده وامروز باید پوسته سال جدید را باسترالیا می برد ، دیروز در همین آنکه از ( هیسل ) بطرف ( کرا شیدل ) می آمد سقوط نموده بدر

خت ها تماس نموده بر هم شکست .
خود طیاره ران کنسکوفورد در طیاره نبود ، صدمه هم بکسی نرسید ، مگر پروانه وحصه زیرین طیاره به کلی خراب گردید .
اعتصاب مز دور ها :
لندن ـ ٢٥ دسمبر ـ نظر باین حقیقت که اتحادیه جمعیت ریسنده گان عالي بنيه فیصله نموده است در آخر ماه موافقه مزد و ساعات کار را، که در ١٩١٩ با اتحادیه مختلف نجارتی روی کار آورد در صناعت پنبه ( لنکا شایر ) وضعیت خرابی روی کار آمده است . اتحادیه مذکور به اعضای خود يك متحد المالی فرستاده است که يك قسمت آن اشاره می نماید از اول جنوری ١٩٣٢ ایشان آزاد خواهند بود ، کارخانهای خود را برای هر قدر ساعتی که خود شان مقررآ میل داشته باشند بکار اندازند .
اتفاقیه ریسنده گان عملی بابهای خود متحد المالي اصدار نموده تاکید کرده است که با هر اقداماتی که جهت تزئید ساعات نموده نموده شود مخالفت شدیدی نمایند . باعضای اتفاقیه کارخانه ننج کرباسی نیز همچو يك متحد المالى اصدار شده است .
صدر اعظم انگلیس :
لندن ٢٦ دسمبر ـ صدر اعظم روز کر ستص ( كه یکی از اعياد مذهبی است ) خود را بتمام مصروفیت بانجام رسانیده وقبل از ناشت در خانه خود در ( لوسی موت ) بر میز نشسته يك عده

خبرهاي داخلي

ورود :
عزتمند آقای داکتر بوشارد المانی که چند ماه قبل برای تکمیل معلومات جدید طبی از افغانستان بوطن خود مراجعت کرده بوند ، درین روز ها مجد دآ بکابل وارد گردیدند :
حریق :
شب جمعه ١٠ جدی بعمل ١٢ شب در خانه ع ـ ١٨ واقع گذر خافیا چنداول حریق واقع گردید ، در اول خیلی مخوف تصور می شد . حتى همسایه های آن خیال پریدن خانه های خویش نمودند تا اينكه يك عده زیاد افراد پولیس با بیل و کلنگ وغيره سامان لا زمه رسیده وخیلی جدیت نمودند . تا بالاخره بساعت چار ونیم شب بخا موش نمودن آتش فایق آمدند .

زیاد مکاتیب خصوصی و رسمی را که توسط پوسته از هر طرف آمده بود مطالعه می کرد .
در مکاتیب مذکور از تمام حصص دنیا احساسات نیکی به نسبت او ابراز شده بود . از ویسزای هند و جماعت معاونان خارجی نیز مکاتیب رسیده بود اولتر از همه شاه وملکه باو تهنیت گفتند و نیز يك تقويم را كه دا راى تصوير ( داوننگ ستریت ) بود برایش فرستاده بودند .


صفحه ۱۱
( شماره ۳۲ )
مجلد پنجم

قرار معلوم حریق از مطبخ داخلی
سرای شیوع کرده بود ، تنها يك سمت
عمارت که دو منزله بود ، از آتش نجات
یافت ، مابقی آن کاملاً طعمه آتش گردید .
اما از مراحم ایزدی ضرر جانی بکس
نرسیده است .
مکافات :
به نسبت جدیت و فعالیتی که از طرف
آقای غلام محمد خان انجنیر برق و ۲۲ نفر
کارگران در وقت تمدید لین برق جبل السراج
الی کابل ، بعمل آمده بود ، از طرف
حکومت متبوع يك يك ماهه معاش برای
شان بطور انعام داده شد .

همچنین برای آقای محمد یعقوب خان
مامور پسته فراه بمناسبت تالیف يك
جلد کتاب موسوم به «رهنمای فراه و
چقانسور » مبلغ یکهزار افغانی از
حضور شاهانه اعطا شده است .
ورود :
آقای غلام فاروق خان حاکم اعلی
مشرقی در همین تازه گی برای چند روز
وارد کابل گردیدند .
مقرری :
آقای محمد علی خان سابق مدیر تحریرات
ولایت کابل از طرف وزارت تجارت به
مدیریت زراعت مزار شریف مقرر گردید

هم چنین آقای محمد عزیز خان تره کی
قرار تصویب وزارت داخله و منظوری
صدارت عظمی به حکومت غوری بند
مقرر گردید .

وفات
روز سه شنبه گذشته بساعت ۰ صبح
آقای سرهنگ قصبی آتشه ملیتر سفارت
کبرای دولت علیه ایران مقیم دار السلطنه
کابل در اثر علالت قلب وفات نمودند :
نظر بحسن روابط وعادیه همجواری و
هم کیشی که فی مابین دولتين عليتين افغان
و ایران پایدار است فوت آقای سرهنگ
در نزد عموم مامورین اداری آسف مالك
واقع شده و مخصوصاً والا حضرت صدر
اعظم با وزرا ، محترم و صاحبمنصب های
مهم کشوری و لشکری بساعت ۱۰ روز
چهار شنبه جنازه آن را با جلال و اکرام
لازمه مشایعت کردند .
هیئت کور دیپلوماتيك ميمنه در بار
کابل نیز همدردانه به تشیع جنازه او اشتراک
ورزیدند .
مراسم فاتحه داری در سفارت از طرف
جناب سفير كبير بعمل آمده و تماماً اعیان
و اشراف و ما مورین مرکزی کابل برای
تسلیت در سفارت خانه مدت فاتحه را
بحضور بهم رسانیدند .
ما هم بنوبه خود از مرگ این سرهنگ
جوان اظهار تأسف کرده و باز مانده گان
شان را تسلیت میگوئیم .

از هر طرف
الومينيوم
و ظروف طبخ و خوراك
سالها است که نزاع و جدال بین دو
دسته از علماء حفظ الصحه جریان داشته
و گفتگو ها و استدلالات و تحقیقات زیادی
در اطراف این مسئله بعمل می آید که آیا
« الومنیوم » برای صحت انسان خطر ناك
میباشد و یا آنکه ضرری ندارد ؟ نوعاً در
منازل و خانه ها ظروف « الومنیوم » که
موسوم به ظروف « روی » است مورد
استعمال میباشد و کمتر منزلی هست که
از نظر لزوم بظروف طبخ و لوازم اکلی
و شرب خود بی اعتنا بوده باشند همه
کس و هر خانواده و حسب استعداد خویش
ظروف و لوازمی دارند ، که نوعاً برای
نشکستن و دیر خراب شدن آنها سعی می
کنند آنها را از فلزات استعمال کنند
چون « الومنیوم » یکی از فلزاتی است
که اکسیژن در آن بی تاثیر و از این جهت
زنگ زده و اکسید تولید نمی کند ، و
همینطور اسیدها و ترشی ها هم در آن کم
اثر هستند ، غالباً ظروف منزلی و لوازم
طبخ و خوراک و غیره را از این جنس
تهیه و استعمال می نمایند .
از نیم قرن بدین طرف این فکر جریان
پیدا کرد که ظروف « الومنیوم » و اثاث


( شماره ۳۲ )
مجله پنجم
البته و لوازم مطبخ « روئی » در اثر گذشتن
مدتى توليد يك قسم مسموميت نموده و هر
خورا كى که در آنها طبخ و یا ریخته شود
آمیخته به آن سم میشود . که بعداً برای
انسان خطری شده و به تدریج ایجاب می
کند که انسان و حیوان ها همه را مسموم
نماید .
اینك رساله ز علمای حفظ الصحه مدعی
این باشند که ظروف مذکوره تا يك چند سال
هیچگونه خطری را در بر ندارد ولی
همین که از آن حدود گذشته و در
استعمال قدری کهنه شد، و خلاصه بیش
از سه سال مصرف شد ، مسموم می گردند
و خطری می شوند .
نظربا اختلاف شدید این عقائد جمعیت
حفظ الصحه مرکزی آلمان در برلن از
چند ماه بدین طرف شروع بامتحانات
عملی وتحقیقات شیمیائی در اطراف
« ظروف فلزی روئی » نمود وتجربيات
بسیاری برای درك حقيقت امر بجا
آوردند این تجربه دانان تقریباً یکسال وقت
را صرف خود نموده و مبالغی خرج
برخوش تعلق داده و بیش از صد قسم
و نوع چه بسیط و چه مخلوط « روی » مورد
امتحان قرار گرفت . تا بالاخره اکادمی
صحی « برلن ) رساله مفصلی در این
خصوص اشاعه داد، وبا قطع واطمينان
عین رابرت اکادمی صحی پاریس را در سال
۱۸۹۳ در این خصوص تأیید کرده و
مطابقاً تصریح میکند : -
« ظروف مطبخ وظروف خوراك
که جنساً « لومنيوم » میباشد بهیچ وجه
حفظ الصحه مخالف نبوده و برای صحت و
تندرستی مضری ندارند .
ولی معلوم نیست تمام مجامع صحی و
متخصصین هنوز هم این قول را تایید
و تقويت نمايند .
( عرفان )
اعلان
يكقطعه زمین مزروعی متقرب هشتاد جریب که متجاوز تر از علاوه يك كاريز خصوصی
خودش پنج شبانه روز از کاریز مشهور کرام خان آب استحقاقی شرب دارد در موضع
افشار نانجی ملك موروثی خود را میفروشیم آقایانی که ارقمند زمین داری بوده
و بخواهند از يك ملك وسيع و پر حاصلی استفاده برده باشند بخانه نمبر ( ۱۰۸ ) واقع
قلعه حیدر خان گذر اندرا بی رجوع نفرمایند بآنها اطمینان کلی داده میشود که در
موضوع قیمت آن موافقت في ما بين حاصل آید .
غلام حسن
کورس فرانسه – انگليسي - تركي
آقایانیکه مایلند یکی از زبان های فوق را بصورت خصوصی تحصیل نمایند
بشرایط سهلی از طرف موسسه کتاب خانا وقرائت خانه نور پذیرفته میشوند
و برای ثبت اسامی خودها بخود کتاب خانه نور یا اداره انیس مراجعه نمایند .
کتابخانه نور
محل فروش ومطالعه همه نوع کتب و رسالهای فارسی فرانسه ، انگلیسی ، اردو
عربی ، ترکی میباشد .
كتبیكه جدیداً به تهیه آنها موفق شده ایم قابل دیدن است در قرائت خانه
نور همه نوع جراید ومجلات داخلی وخارجی برای مطالعه موجود است .


صفحه ۱۳ ( شماره ۲۴ ) جلد پنجم

در هوتل
مهمان پاکیزه روزگاری بیکی از هوتل
ها وارد شده و چای طلبید همینکه بطاوس
ظروف روی میزشن نهاده شد چیزی
بخاطرش گذشته از پیشخدمت پرسید :
آیا این قاشق که جلو من گذاشته اید
پاك ست ؟
خادم بلی پاك ... البته پاك است چرا
که همین امان از خانه طرف شوئی آورده
ام اگر آغایم باور ندارند دست بزند
هنوز تر و آثار چربی درو موجود است .
علاج پر حرفی :
مردی از پرحرفی خانم خودش دلتنگ
شده بود و هر مرتبه که از خانه بیرون
رفته و بر میگشت اگر روز ده مرتبه هم
این عمل مکرر میگشت خانم تفصیلات
وقتن بیرون را از و میپرسید بالاخره مرد
بفریاد آمده و از بعضی ها چاره میجست
یکندی گفت برای دندان های خانمت
علتی بتراش و از طبیب دندان تمنا کن
به بهانه دندان های او را کشد و به او

بگوید همیشه دهن خود را بسته نگهدارد
آنوقت اگر حرف بزند هم صدای او خوب
صادمه خراشی کرده نخواهد توانست .
اخلاص نو کر :
شخصی که بخوردن تخم نیم پز با چای صبح
عادت داشت اغلب اوقات نو کر او تخم
ها را بر خلاف سلیقه با دلخواه زیاده از
اندازه جوش داده و سخت تر می پخت
روزی آقا بغضب شده گفت بیست دفعه
بتو می گویم تخم ها را خوب جوش بده
آخر ساعت داری ثانیه و دقایق را مراعات
كن ولى تو چيز مفيد را مضر ساخته گمان
میکنم خیال کشتن مرا داری .
نو کر ، آقا والله من نظر باخلاصی
که دارم حسب توصیه و برای رضای شما
هر روز صبح های زود خواب خودم را
بر هم زده دو ساعت نگاه میکنم همینکه
ساعت پنج صبح پوره شد تخم ها را به
آب انداخته و آتش خوبی زیر آن می
افروزم تا حالا که برای قندول شما خوب
پخته شود .
سرماخورده گی :
کسی را در فصل تابستان هوا رسیده
بود و بشدت يخ یخ کرده و ترس ترس
عطسه میزد رفیقش گفت درین شدت گرما
و خشك زده کی چه معنی دارد جوا بداد :
هیچ جای تعجب نیست چرا که دیشب
از را دیوی پسیبر یا ساز گوش میکردم .
چاره معقول :
راهگذری بی هوش پاسر جوانی هنگام

راه رفتن زیر عراده موتری واقع شد
پیش از آنکه باو صدمه برسد شخص
خیر خواهی او را نجات داد نجات یافته
بسیار متاثر شده و گفت برادر در بدل
این خدمت میخواهم نیم افغانی بشما هدیه
کنم ولی مع الاسف يك افغاني دارم اگر
شما نیم افغانی دیگر نزد خود نداشته
باشید بدل تمام این پول به قنصاد من صدمه
وارد خواهد کرد .
نجات دهنده گفت بك چاره سدة ولى
پشیماندانی بدهم : يك مرتبه دیگر باز
خود را زیر موتر بینداز تا من ذریعه
نجات شما شده ويك افغانی را یکجا
مستحق بشوم .
مدهوش مهذب :
مردی در قبرستانها در حالت مدهوشی
از کوچه که بهر دو طرف اشجار زیاد
داشت ، عبور می نمود : چند قدمی نرفته
بود که بدرختی برخورد کلاهش را از
سر بر داشته تعظیم کنان عفو و معذرت
خواست ، چون بدرخت دیگر خورد گفت
آقاي محترم بنده را عفو بفرمائید واز
قصورم در گذرید :
همینکه به درخت سوم تصادم نمود ، بعد
عفو و معذرت بسیار ، سرس را پائین انداخته
به کنجی نشست و باخود گفت : بهتر است
صبر کنم تا این جمعیت غفیر بکذرد ، وبعد
آن براه بیفتیم !


( شماره ٢٢ )
مؤلف : له پلايه فرانسوی ( ٢٦ ) مترجم: حبیب الله ط وزی
مادام سان ژین
از فصل پا نز دهم
( مادام له مار شال )
در نظر له فیور و امثال او ناپليون يك
سر تاجدارى بر جسد جمهوريت و انقلاب
محسوب میرفت ، ولی افسوس که خود را
ازى میدانند و دانسته بر حقایق چشم
پوشی می نمودند .
له فيور : « اعليحضرتا ! من فرمایشات
شاهانه را به مادام له فيور تبلیغ خواهم
نمود و وعده میکنم که مادام له فیور
با و امر شاهانه من بعد اطاعت کند .»
امپرا طور : « بشرطيكه بتواند ! زيرا
من چيزهای نا ممکن را از کسی خواهش
نه میکنم . عادت های حیات پیشین
بسیار دیر می ماند . » و از قدم زدن
ایستاده بر سخن خود ایزاد نمود : « چه
يك دیوانگیست که شخص يك سار جن
محض باشد و ازدواج کند . »
بار مشلی که پسرش خیال دیگری خطور
نموده باشد گفت : « ولی خود من
تقريباً همین غلطی را کرده ام . او
قصاره را زن کرد و من ـ همم ! خوب
همیشه علاجی برای این چنین غلطی ها
در طلاق موجوده است مگر .... »
ماتی که میخواست این خیال را از سر
خود دور کند ، دست های خود را در
جیب واسکت کشمیره سفید خودش
داخل کرد، قطی كوچك سياه نصوار را
بر آورد، و سر آنرا باز کرده بویید .
ناپلیون از نصواریات بسیار بد می برد
تنها يك دفعه برای آز مودن قلیان اعلی
که امپدور ترکی برای او هدیه نموده
بود خواهش ظاهی ساخته بود و بعد از
مشکلات زیادی کشیدن آنرا آموخت
ولی بفر و بردن دود او لین که تقریباً او
را خفه ساخته بود ، قلیان بدور افکنده
نعره زد : « این را بجهنم برید !
آنها ئیکه میکشند و خوش دارند عجب
حيوانات قديمى خواهند بود . » ازان
وقت به بعد بكشيدن نصواریات هیچ گاه
کوشش نه نمود .
قطی نصوار خودش را در جیب نهاد
و بطرف له فیور بر گشته گفت : « زن
تو باید چند درسی از ( دیسپر يو )
استاد مشهور رقص بگيرد .
ديسپر یو یگانه شخص است که از اوضاع
دربار های قديم چيزي ميفهمد . »
این استاد رقص ( ديسپريو ) يك پرو
فيسور بسيار ماهر رقص و آداب و يك شخص
معروفی بود با خوش وضعي و زر نگی راه
خودش را در اثناي انقلاب باحتياط كامل
پیموده و بسلطنت ناپلیون که مجالس عیش
وعشرت سر از نو باز گردیده بود ، براي
نشان دادن مهارت خودش موقع یافته هیچ
يك محفل ارستو کرا تی نبود که داران
جا نداشت . این ملا قات او لين او با مادام
له فيور در قصر سنت كلو بود ، كه ما درسر
فصل اسد کار نموديم ، و کا ترین براي
پذيراي ديسپر یو بود که ساعت ده باید
بر میخو است .
کاترین : ـ « شما موسیو دیس پر یو
هستید ؟ یقین دارم چنین خواهد بود . چه
حال دارید ؟ این الفاظ را گفته و دست
هاي كوچك آدم نحیف را بكمال شدت
فشار نموده .
پروفیسر از صمیمیت و گرم جوشي غير
متر قبه مادام لا مار شال بي اختيا رانه
عقب کشیده جواب داد : بلي ، منتظر اوامر
مادام لا مار شال !
کاترین گنج یک میزا بر چو کي ترجیح
داده نشست و گفت : « خوب ، اي ادمک
خورد من ، بطرف من به بین ، امپرا طور
خیال میکند که اوضاع در بارش چندان
خوب نیست و میخواهد که ما همه ممتاز
باشیم . پسرم ! با تو میفهمي که او از ما چه
میخواهد . »
دیسپر یو از لهجه بسیار از خودانه مادام
لا مارشال بسكه خورده و با يك صداي
لرزان جواب داد :
«اعليحضرت نيكوسنجیده اند و خواهش
دارند که در بار ذات شاهانه گوي سبقت
را از دربار هاي گذشته بر رباید من بكمال .


صفحه ١٥
شماره ٣٢
مجلد پنجم

احترام و توقیر کوشش میکنم ( مادام لا مارشال ) که خواهشات شاهانه را بجا کنم . مگر برای اینکه خوب تر به مقصد پی برده باشم میخواهم بفهمم که در کدام شعبه مخصوص من تعلیم گرفتن میخواهید . »
کاترین : - خوب ! این مثال اینست مقبول من که در روز سه شنبه يك بال بزرگ در قصر خواهد بود ، چنین ظاهر میشود که در ایام مستبدان در بال ها رقص ( کاوت ) رواج داشته حال امپر اطور میخواهد که ما این رقص را بیاموزیم .
دیسپیر یو : مادام لا مار شال رقص کاوت يك رقص مکلفیست که آموختن آن بزودی دشوار است من خوب بیاد دارم که شرف آموختن آنرا به مادام لامارشال حاصل نموده بودم .
کاترین : - بیا که آنرا بیاز مائیم . اگر تنها امپرا طور میبود برایش میگفتم که برو ( کاوت ) را بشخص دیگری بیاموز وقتیکه پیراهن های او را اطو میکردم نمیخواست کا ( کاوت ) برقصم . مگر این له فیور است که میخواهد بیاموزم و هر چه که رفیق قدیم من خوش دارد من هم ارزو دارم . حال دقت! يك دو سه پا نشان بده که پاها یم را کجا بگذارم و چه باید بکنم ؟
در حالیکه مادام لا مارشال بيك وضعيت اشتهزا کارانه مانند شمشیر بازان ایستاده و منتظر حمله بود ، دیسپیر یو شانه های خودش را بیاس حرکت داده و آه سردی کشیده پرسید : « ایا مادام لا مار شال پیش ازین هیچ کا رقصیده اند »
- بلی بسیار وقت پیش ازین - در و وگسهال .
دیسپیر یو : - عفو بفرمائید مادام هیچ گاه این اسم را نشنیده ام ، آیا میتوانید به من بفرمائید که کدام رقص در انجا رواج بود (کورانتو) (می نوی) یا (منا کو ) ؟
- رقص فريكاسه !
دیسپیر یو - خدای من چه میشنوم این که رقص قصاره کان و گل خن جان است هیچ گاه ممکن نخواهد بود .
- بلی این دانس اولین بود که با له فیور رقصیدم در همین دانس بود که من و او یکدیگر خود را شناخته و متعاقباً ازدواج کردیم .
پرو فیسر با یک وضع بسیار مغموم سر خود را حرکت داده خود به خود گفت : من که استاد رقص مادام لادوفین بودم حال با که مقابل شده ام ! »
دیسپیر یو مادام لا مار شال را خوب بطرز وجست انداخته و کوشش می نمود که چیزی بیاموزاند که دروازه بشدت باز شد وله فیور باپو نیفورمه مکمل خود داخل گردید . احساسات اوفوق العاده بر انگیخته بنظر می آمد زیرا کلاه خودش را بدور افگنده صدا زد : « زنده باد امپراطور ! »
این را گفته و کاترین را دراغوش پر از محبت خود کشیده بوسیدن شد .
کاترین ازین وضع او متحیر شده گفت
خدای من چه خبر است ؟ له فیور ترا چه می شود ؟ »
دیسپیر یو نیز متحسس گردیده بانوک پنجه پیشرفته پرسید : « موسيو لو مارشال آیا امپرا طور مرده است ؟ »
له فیور بجواب این سوال فضول با چمکه های کلفت خودش لگد سنگینی بر حصهٔ تحتانی بدن پرو فیسر دانس نحیف نواخته درس جدیدی در فن موقع شناسی باو داد .
دیسپیر یو خود را با حتیاط تمام جمع نموده در مقابل له فیور کرنش عمیقی نموده گفت : « آیا مسیو لو مار شال فرمایشی دارند ؟ »
کاترین حرف او را قطع نموده گفت مارشال عزیزم بگو به بینم چه واقع شده است ؟ دیسپیر یو میخواست بفهمد امپرا طور مرده است یا زنده ، ولی به خیال من اینچنین یک چیز ناممکن است . »
له فیور : - بلا شبه نا ممکن است ! امپراطور مرده نه می تواند ! هیچ گاه نخواهد مرد ! ولی چیزی که من حالا شنیدم اینست که ما بزودی بسفر میرویم . »
کاترین : - رفتن ! کجا ؟
له فیور : « من نمیدانم کجا . چیزی که میدانم اینست که باید بزودی انجا برسیم خیال میکنم برلین خواهد بود ؟ - کاترین که جغرافیه دانیش از رقص ناقص تر بود پرسید : « آیابرلین دور است یا نزدیک ؟ »


شماره ۳۲

له فیور: - من نمیدانم ! ولی یقین دارم
که هیچ جا برای همت امپراطور دور
نیست .»
کاترین : ـ چوقـت روانـه می شویم ؟»
له فیور : - فردا ! این پروس ها یک
پوست کل خونی بکار دارند . در این اوقات
خروعیت و شاطری بخرج میدهند . چند
سال قبل، استریا ، انگلیس ، روس، هسپانیه
و بسیار اقوام دیگر در فرانسه داخل شدند
ولی آنها را عفو نمودیم زیرا حکومت کوچکی
بودند . هم ، در برلین زیادی داشتند . امپرا
طور آنها را از صمیم دل دوست دارد . همیشه
دربارهٔ یک مرد جوان موسوم به (کوته)
که مقالات او در جراید می برآید حرف
میزند . دو ـ سه روز پیش به من گفت :
اگر (کوته) فرانسوی می بود او را
(کونت) می ساختم .»
کاترین : ـ پس امپراطور میخواهد با
پروس ها بجنگد !»
له فیور : - بلی ما را متحیر ساخت وقتیکه
گفت این جنگ دشوار خواهد بود . پروس
ها، یک مملکتی مثل پروس دیگر وجود
ندارد . ولی امپراطور که این چیزها را
از من بهتر می فهمد اظهار نمود که این
جنگ یک حرب شانداری خواهد بود
بالآخره سنجیدن مبالی کار خود امپرا
طور است . کار ما جنگ است و هرجا که

مجله پنجم

تو امر کند، رفتن ! ولی بخیال من یک
ملت کوچکی مانند پروس را شکار نمودن
شکوه‌شان است ، وپادلی چنین یک حریف
ضعیف شان وشوکت گفته نه می شود!»
دیسپیر یواز برت مارشال خودرا خوب
دور داشته گفت : « مانو میخواهم ، مسیو
و مارشال ، پروس ها اینقدر حقیر که شما
فکر نموده اید نیستند .
فردريك اعظم خود شان را داشته و
هنوز هم عنقریب محاربه (روز باخ)
احتفال میگیرد .
له فیور شانه های خود را حرکت
داده گفت : « روز باخ ! من این اسم
را نمیشناسم کدام اسم قدیمی خواهد
بود علاوه بر آن امپراطور ما در انجا
نبود یک محاربه بزرگ بدون امپراطور ما
ممکن نیست صورت بگیرد. کا ترین : حق
با تست ، آیا من همراه تو میروم یانه ؟
اگر میخواهی تا بسرحد رفته میتونی
گمان نه می کنم امپراطور پیشتر ازان برود
کاترین : ان جنك يك صاعقه بود که
در آسمان صاف یکدفعه دفعتاً برما نازل
گردید .
مگر من ترا قین میدهم که این حرب
زیاده از يك سر گذشت چند روزه
نخواهد بود ، باید فوراً آماده سفر
شوم ها رپوت کجاست ؟

کاترین : ـ کدام جائی درین نزدیکی ها
منتظر تو خواهد بود
له فیور : من او را بحضور امپراطور
تقدیم میکنم تا درین محاربه خولگد و شاید
ترقی هم بکند . بروپسر عم خود را تجسس
کن !
دريك لحظه دیگر بابك ابو تـاز جران
برگشت که بطرف مار شال رفته بابك سلام
عسکری پرسید :
پدر خوانده عزیزم آیا کجا میرویم
بجنگم ؟
له فیور : شرط يك خورد من از
کجا فهمیدی که ترا من برفتن میدهد
اول باید با امپراطور حرف بزنیم تو خیال
میکنی که هرکس میتواند اجازه مردن و
فدا شدن را برای او حاصل کند ، بهر
صورت امید میکنم که این شرف را بتو
خواهد بخشید .
تشکر میکنم چه وقـت باید بحضورش
تقدیم شوم ؟
اگر توانستم ترا همقدم میبرم، دو
استائیکه من و تو بحضور امپراطور مشرف
میشویم خانم هم باملکه حرف خـواهـد
زد زیرا بسیار وقت است ملکه را ندیده.

( باقیدارد )


( شماره ٣٣ )

اشتراك سالانه ١٢ افغانی

محصول پوست ٢

خارجه ٢٠ شلنگ

(مجلد )

اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس و صاحب امتیاز : محی الدین

مدیر و نگارنده :

٣٠ شنبه ٢٠ جدی ١٣١٠ تأسیس ١٣٠٦ ٢ رمضان ١٣٥٠

مطبوعات وطنی و نارضائیت های قارئین

نسبت به پیشرفتهای قابل تقدیری که امروزه به مطبوعات و نشریات وطنی در مرکز و ولایات مشاهد میشود چه از حیث تعدد مجلات و جراید و چه از وجهه تنوع مضامین عالی و یا طلاعات تازه و صحیح و باز خصوصاً وفور همیتی که نویسنده های وطن روز بروز نزد ملت و حکومت پیدا کرده میروند از روی انصاف بصریح ترین لهجه میتوانیم این عصر را يك عصر سرطانی افغانستان تعبیر کنیم .
و هیچ کسی این حق را نخواهد داشت که این ستایش تمهیدی ما را بر خود نمائی و یا چاپلوسی اطلاق کنند ، فقط یکی دو تا از جراید ما اگر به برخی جهات ایران تعریف استثنا پیدا کنند آنهم با اثر عدم مطابع حروفی و غیره بهانه ئی است که بیکن تا امکاس وضعیات مراکزی که در آنجا ها این وضعیات طرا قبول هم صورت اصلاح و رنك بهتری بخود بگیرد .
غرض با این حال از طرف قارئین و مشترکین

در اغلب اوقات احساس یکنوع نارضائیت ها میکنم ولو این نارضائیت های قارئین و یا بعضی افراد دگر راساً نسبت بجریده انیس جلوه تا کنون اظهار نشده اما چون سلسله مطبوعات از جهات هم مسلکی و ارتباطات معنوی که باهم دارند تعریف یک جریده و یا یک نگارنده بستایم ترقی مطبوعات و ملل اسباب مسرت همه، و همچنان نواقص یکی واسطه دلسوخته گی یا خدا نخواسته اسباب خجلت همه گی خواهد بود،
پس لازم می افتد پیشتر از انکه دیگران بما حق و ناحق گفته و ریش خود اشارت کنند ما هم مطلع شده بخوب و بد خود قانع شده اگر بواقعی نقصی داشته باشیم در صدد اصلاح خویش بر آئیم ،
آنچه تا کنون شنیده ایم علل انحطاط مطبوعات ما را آقایان قارئین اینطور بیان می کنند :
اولا" هر خواننده که یکی از جراید وطنی را برای مطالعه میگیرد و با کسی دیگر تکلیف خواندن میکند پیش از انکه به بیند چیزی دارد یا ندارد يك

تسطر عقبیات تکراریه و يك لهجه یأس تر دانه میگوید ای بابا همه نقل و اقتباس است اطلاعات تازه ندارد يك خبر در هر جریده تکرار می شود .
دوم : طرز و صول نگارش همیشه تحت تنقید می آید و با غلب شکایت دارند که اسلوب نوشتن مقالات علمی و اخلاقی یا ادبی بسیار کهنه و تقریباً اسلوب چندین سال پیشتر استعمال شده و هیچ ذوق و میلی برای خواننده گان ندارد .
سوم - عبارات نحوی لغت آمیز است که تقریباً زبان فارسی بعربی شکسته تحویل شده و افراد مبتدی اصلاً از درك مطالب عاجز است .
چهارم - عناوین مقالات چیزی و مطالب چیزی که بسیاری طالب عنوان وطنی ندارد و اکثر در عنوانهای سابقه گی نویسنده و مدیرین جراید بکار میرود که پس از دیدن عنوان کسی میل بخو اندن مقاله نمی کند .
پنجم - بستکه در اطراف موضوعات یا پیشنهادات جزوی جملات تکراری دیگر نویسنده قلم فرسائی شده و شالوده


( صفحه ٢ )
( شماره ٤٢ )
مجلد پنجم

احتیایی ریخته میشود اصل مطلب از بین
گم و خواننده پس از مطالعه پنجاه سطر
آخر کار جز تحمل درد سر هيچ يك
مفادی را استفاده کرده نتوانسته .
ششم ـ از تنقیدات خود داری میشود .
هفتم ـ در نوشتن خبر های اخباری از
اصل مقصد عبارت آرائی متملقانه و القاب
بیشتر است و ساده گی خبر با نزاکت
های روز نامه نگاری مراعات نمیشود .
الحاصل اگر کناش بسازیم شاید دیگر
موادی هم پیدا شود که موجبات تا
رضائیت قارئین را ظاهر ساخته و ما همه
این اقوال و افعال را از زبان های مختلف
شنیده و از اشخاص دیده ایم اگر چه
تا جائی ما هم به آنها حق میدهیم که
جراید ما بالعموم مانند جراید عصری
دنیا نیست ولی تا جائی هم آقایان قارئین
باید تنزل بفر مایند که خواننده گان
ما هم طوری که بظاهر خود شان را دشوار
پسند نشان میدهند از آن ذوقیات باطنی
محروم بوده و از عرفان پسندای عصری
نیستند و درینگو نه تنقیدات از رهگذرای
که جنبه نسبتی و یا مقتضیات محیطی را تغافل
کرده و افراطی میشوند گفته میتوانیم
اکثر آن بی مورد است و از خود
موجباتی دارد .
مثلا ازینکه میگویند اخبار ها چیزی
ندارد معلوم است آقایان دماغ مطالعه نداشته
تطول نموده دیده تنقید میکنند و حرف مفت
میگویند : چندی قبل یکی از رفقا پرسید شما
بچه کار مشغولید گفتم شما خبر ندارید که
من بجریده انیس کار میکنم گفت برای
اینکه اخبار های داخله چیزی نداشته و
چندان دلچسپی ندارد مطالعه نمی کنیم
مجبور شدم باصطلاح کشکول انیس را
پیش روی او کشاده و بگویم چه لازم
داری که من ازین ١٦ صفحه هفنه گی انیس
برای شما بیرون آورم یا بدانید که ما عبث
وقت خودرا ضایع نمی کنیم و همه چیز دارد
و هیچ نقل و اقتباس نیست و همچنان
جریده اصلاح وغیره و از که شما يك
خبر را در دو سه جا میخوانید در کدام
نقطه دنیا شما دیده اید که هر روز نامه
يك خبر را مخصوص نشر کرده و دیگر
روز نامه که در آن نقطه شائع می شود از
نشر آن خودداری کند و واقعات مبهمه
داخلی وخارجی را همه مطبوعات داخله و
خارجه ممالك بحد متحد المال نشر كنند
منتها در کهنه گی و تازه گی اخبار اگر
از طرف ما بی سلیقه گی بشود البته شما
حق تنقید را دارید ، حالا خود تصور
کنید که آقا از نشر اخبار خبر ندارد
مطالعه نمیکند و عیب میگیرد این نظریات
و بچه بایست تعبیر کرد جز انیکه بگوئیم قاریان ثابت
های طبعی است چه رفقای ما در عین
جوانی بحدی کنجکاو وجدی هستند که
نمره های سر در عمارات را خوانده و میگویند
نمره خانه رئیس بلدیه با آنکه در وسط
کوچه واقع شده نمره اول و در خود
تکت نوشته است :
بسم الله الرحمن الرحيم
گذر ده افوچك
خانه نمره يك
و از دیگران بسم الله ندارد ، ولی
بجای دیگر اینقدر کاهل می شوند که
وقت پیدا نمی كنند يك جریده وطنی را
تا آخر ورق زده و اقلا عناوین آن را
بخوانند که چیزی دارد یا ندارد .
در باب طرز و اصول نگارش اینها
بسته بتوسعه نشریات و ترقی معارف است
و باز این مسئله يك چيز مبهم گرفته نمی
شود که برای همیشه دوام کند بمرور
ایام خود بخود رفع شدنیست .
نسبت بپاره مقاله اگرچه ساده نویسی
ومطالب مهمه را بزبان معمولی انتشار دادن
بسيار تمعريف دارد ولی در حین زمان
ازین هم نباید غافل شد که برخی مجلات
و جراید ینگه با نوشتن مقالات علمی وفنی
اشتغال دارند نا گزیرند ازینکه اصطلاحات
مخصوصه آن را در نوشته جات خود مورد
استعمال قرار دهند فقط ، و دیگر همقطاران
ما که اغلباً در اجتما عيات و اخلاقیات
نگارنده گی میکنم البته این نکته
ها را مراعات خوا نيم کرد و همچنان
در بقیه مسایل که از سلیقه نامه نگاری ما
نسبت به انتخاب عناوین شرح وبسط مسائل
جز وی ، پر القاب سا ختن اطلاعات
اخباری و یا کم جرئتی در نوشتن
موضوعات تنقیدی اگر قارئین اظهار نا
رضائیتی مینمایند تا يك درجه ما بايد
تنزل کرده و آن ها را حق داو بشناسیم
چه این دوره حکومت نسبتاً درخشان تر
و عرفانی تر است و شهریار دانشور ما
مطبوعات و عمال آن را بنظر قدر می بینند
با اینها اگر ما محافظه کار بی مورد شده
و در ارتقای مطبوعات يك اجتهادی از


صفحه ۲
( شماره ۲۳ )
مجلد پنجم

از نقطه نظر مقال خود فاصله کرده بعضاً مواد خام را ذکر می کند و بعضاً اسم اموال تیاری را می برد که با اشیای صنعتی انگلیس رقابت می کند ، این يك نزاع داخلی بین آن شعبه های صنایع است که شروع به سقوط کرده و آن شعبه های که در ترقی می باشند .
هم کوشش برای حفاظت صنایع قدیمی مجبوراً برای صنایع جدید مضر ثابت میشود. در حقیقت مسلك وقايت اما اله تنها ازین سبب برای انگلستان يك خطر جدی می شود که باعث مقاطعه در ساله تکامل حیات اقتصادی انگلستان بعد از جنگ عمومی میگردد . این خطر بطرف جنوب رفته ، باعث تاسیس شعبه های جدید صنایع در اطراف لندن شده است .
وزارت فوائد عامه درین روز ها يك احصائیه راجع به تقسیم نفوس کار گر در شعبه های مختلف مسلک ها شایع کرده . بنابر عدم دیگر اسناد ، درین احصائیه تنها مسلک های بیمه شده ، ذکر میشود . احصائیه مذکور تبدلاتی را که بعد از محاربه عمومی واقع شده ، واضح نشان میدهد ، از سال ۱۹۲۳ باین طرف دريك عده زیاد مسلک ها تعداد مشغولین بیمه شده زیادتر از ۵۰ فیصد ترقی کرده .
مسلک های که تعداد مشغولین آن رو بترقی میباشد ، از قرار ذیل است :
شعبات تعداد مشغولین بیمه شده جولای ۱۹۳۱ فیصد ترقی از ۱۹۲۳ باینطرف
۱ - مقاد عامه ، مخصوصاً سرک سازی ٤٧٠٦٣٠ ۱۲۰/۰
۲ - ابریشم و ابریشم مصنوعی ٧٢٥١٠ ۹۹/۸
۳ - کار گران برقی ٢٢٤٦٠ ٩٥/٢
٤ - سنگ های مصنوعی وسمنت ١٩٦٣٠ ٩٢/٩
۵ - ترام ، اتوبوس (موترهای بزرگ حمل ونقل) ١٧٣٨٦٠ ٦٤/٩
٦ - موسسات نمایش ٩٠٦١٠ ٥٧/١
۷ - ماشین های برقی ٩٢٤٧٠ ٥٤/٧
۸ - تجارت - دوکانداری ١٨٤٧٨٠ ٥٢/٤
۹ - سیم های تحت البری وبحری ، سیم ها وچراغ های برق ١٠٨٣٤٠ ٥١/٨
۱۰ - هوتل رستوران پانسیون ٣٨٤٢٩٠ ٥١/٣
۱۱ - خشت وخشت کاشی ٨٧٦٢٠ ٥١/١
ترقی فوق العاده تعداد واشخاص که در تجارت ؛ هوتل و موسسات نمایش خدمت وکالی می کنند ، مضر است . اما بالعکس این دو چند شدن تعداد کار گر های سرک وترقی زیاد کار گر های حمل ونقل سرک ها تجدید عاقلانه مملکت را نشان میدهد . ترقی صنایع برقی مهم ترین علامه عصر جدید است .

ترجمه از دویچه الگیماینه سایتنگ :
خاتمه تجارت آزاد
۲ - تبدلات اقتصادی
انگلیس ها مجبورند ، بيك صورتي موازنه دخل و خرج خود را مستند سازند. عقیده و تسین وزیر تجارت جدید انگلستان هم این است که علاج انگلستان تنها بقدر یعه ترقی تجارت عمومی دنیا شده می تواند . و انگلستان باید برای ازدیاد حصه خود در تجارت دنیا کوشش ورزد یعنی باید صادرات انگلستان ترقی کند باین صورت خود به خود باقی درك های موازنه دخل و خرج هم ترقی میکند لهذا نباید اینطور اموال زیر بار محاصيل گمرکی بیاید که برای صنایع داخلی انگلستان مواد خام اشیای صادره را تمثیل می کند. این همه بسیار ساده به گوش می آید . اما درك های بزرگ واردات انگلستان آنطور اموالی است که هر کس خود نشان بدهیم گو یا مسئول آینده بوده و نواقص متوجهه خود ما خواهد بود . ويقين واثق است که اگر پیشنهاداتی کنیم شنیده خواهد شد وهر گاه منصفانه تنقیداتی هم بگوئیم موجبات اصلاح را فراهم خواهد آورد واگر حق و ناحق از ما مورین عمده چا پلوسی نکرده وبا القاب زیاد نه نویسم چون مامورین ما الحمد الله منور اند و از مسلک جریده نگاری تا اندازه مطلع هستند گله و گذاری نخواهند کرد .


( شماره ۳۳ )
جلد پنجم

علاوه بر این در دیگر شعبه های كوچك صنایع كه تا حال انگلستان به آن اهمیتی نداده بود ، تعداد كارگر ها چیزی كمتر از ۵۰ فیصدی زیاد تر شده . يك قسمت بزرگ این صنایع در اطراف لندن در پهلوی سرك های موتر تأسیس شده . بمقابل این صنایع نو در صنایع قدیمی تعداد كارگرها تنزل فاحشی كرده مثلاً آهن و فولاد ۲۸ فیصد ، نسبت به سال ۱۹۲۳ ، كشتی سازی ۲۵ فیصد ریل ٢٤ فیصد معادن ۱۳ فیصد ماشین سازی و صنایع فلزات ۱۰ فیصد ، صنایع پشمینه ۱۱ فیصد ، پشمیه بافی ۸ فیصد ، پخته بافی ۲ فیصد نزول نموده است .
طبیعی است كه تنزل حقیقی بسیار زیادتر است ، چون این نزول عبارت از تعداد عمومی کارگر های بیمه شده است، یعنی تعداد بی كار ها هم در آن شامل می باشد چون بیکاری در صنایع قدیمی تا ۳۰ فیصد و زیادتر ، اما در بعضی از صنایع جدید از ۱۰ فیصد زیاد تر می باشد .
ازین همه معلوم می شود که دوره تبدل در طبقات صنعتی انگلستان شروع شده و تا يك اندازه پیش رفته . يك سياست گمركی غلط می تواند باعث خرابی های زیاد شود . همین صنایع جدید حال به حال در قسمت خود در صادرات انگلستان افزوده توانسته . اگر چه در بین این صنایع جدید بعضی است كه مخصوصاً برای این مقصد تأسیس شده است که بازار داخلی را از دست تجار خارجی رها کنند . این مطلب از شعبه های صنایع است که در موقع تأسیس برای آنها لفظ « حفظ ما تقدم » را اختراع کرده بودند .

این جا حكومت بدون فکر و معطلی در مانع شدن واردات جداً كوشش خواهد كرد . بعد زانکه قانون اجازه تورید رنگ ها برای يك سال دیگر تمدید شد ؛ چون منافع کیمیاوی با وجود مهلت ده ساله از اقتدار رقابت خود با خارجی ها هنوز مطمئن نیست ، تصور می توان کرد که از حکومت از هر طرف چه تقاضا ها نموده خواهد شد .
اما هر قدر هم محصولات گمركی اموال صنعتی را زیاد کنند ، خساره موازنه تجارتی را جبره نخواهند توانست .
انگلستان دیگر کارخانه دنیا نیست و اگر هم بخواهد ، انگلیس ها استعداد و آن دانتير اوزاق را ندارند . اگر جلو گیری نکنند ، يك وقتی قیمت آنرا پرداخته نخواهند توانست .
واردات سالانه بين دول مبلغ محير العقول ۱۰۰۰ ملیون را تشکیل می کند . برای انگلستان امروزه این مبلغ بسیار زیاد است . از بسیاری چیزها صرف نظر شده نه می تواند .
محصولات منعی گمرکی بر كچالوی تازه در اول سال و سبزه جات گل خانه فرانسوی مصارف حیات طبقات متوسط را زیاد نخواهد کرد .
در این هم هیچ شك نیست که بعد از تبدل اصول دولتی ، از زراعت انگلستان زیادتر استفاده می توان برد . مثلا برای انگلیس ها مطلب ترتیه حیوانات اهلی عبارت از تربیه حیوانات نجیب و قشنگ برای تماشات مسابقه ها است . امروز حتی مامورين بلد انگلستان

از گوشت خارجی حیات می کنند ، که در سرد خانه ها به انگلستان می آید . حالا ذكاوت انگلستان به بسیار خوشی گوشت انگلیسی را خواهد خرید ، بشر طیکه به قیمت معقول حاصل شود . اما زراعت انگلیسی يك وضعیتی نشان می دهد که فقط اشیای مزروعه انگلیسی چیز های کمیاب و مخصوص باشد . بهر صورت حكومت مجبور است ، در این مسئله هم اقدامات کند .
مخالف به نقشه های جدید انگلیسی به دیگر ممالك هیچ فائده نخواهد بخشید يك بسيار كمی از ممالک استعداد آن را دارند . امروز انگلستان دو چند اینکه میفروشد ، از دنیا خریداری می کند یگانه استثنا مستملكات انگلستان میباشد این جا هم انگلستان زیادتر از انکه میفرو شد خریداری میکند . اما فرق بین خرید و فروش نسبتاً كم است . در ۹ ماه اول سال گذشته ( ۱۹۳۱ ) واردات انگلستان از دو مینیون ها و مستعمرات ۱۸۰ مليون پوند و صادرات به آن ۱۲۹ مليون پوند بود .
اما از اروپا انگلستان به قیمت ٢٧٤ مليون پوند خریداری کرده و به قیمت ۱۰۸ مليون پوند مال به اروپا فروخته است کسر موازنه تجارتی انگلستان با باقی دنیا هنوز بسیار بزرگ است انگلیس ها سه چند آنکه فروخته اند خریداری کرده اند ، یعنی بمقابل ٥٥ ملیون پوند فروش به قیمت ١٦٦ مليون پوند خریداری کرده اند .


صفحه ۴ شماره ۲۳ جلد پنجم

در ۹ ماه سال ۱۹۳۱ انگلیس‌ها از المان زیادتر از سه چند فروش خود خریداری کرده اند. لهذا بسیاری دول از جنگ گمرکی با انگلستان خودشان خمیازه خواهند کشید.

تعداد درک‌های ازوک واردات المان از انگلستان بسیار کم است. در آخرین سال عادی ۱۹۲۹ المان از انگلستان به قیمت ۵ میلیون پوند ذغال خریده است. رقابت ذغال انگلیس شدیدتر شده است اما یقین است که وضعیت عمومی المان استعداد جنگ گمرکی را ندارد. دیگر درک واردات ازوک نخ یا به کی، نخ پشمی و پشم است، یعنی اشیای که در صنایع المان استعمال میشود. شاید المان بتواند دمی گیری خود را زیادتر کند. اما قیام بر درک‌های واردات المان از انگلستان بسیار بی اهمیت تر از ان است که بتواند در جنگ گمرکی يك رولی بازی کند. فرانسه يك قدری زیادتر اسلحه بدست دارد، او باز هم در يك جنگ گمرکی خساره خواهد کشید. سرك ها از چندستان های بزرگ او مکرمة مقابلة بالمثل متفرق شد. و این هم مفهوم است. زیرا که انگلیس‌ها در ۹ ماه اخیر از امریکا شش چند فروش خود را خریداری کرده اند. یگانه امید این است که در اثر این اقدامات انگلیسی آن کوششان، که برای این مقصد شروع شده بود، باز زنده شود. تا در ایام رفته تمام دیوارهای محصولات گمرکی تخریب گردد. (محمد طاهر)

اجمال سیاسی:
هندوستان و انگلیس

کنفرانس میز گرد که در ده سنبله برای تعیین تشکیل اداره مستقبل هندوستان ومذاکره تشکیلات اساسیه آن در لندن دعوت شده بود، خاتمه یافت و بابه اعتبار موضوع و مقصد فلاس کرد گفته می توانیم.
اگرچه در حقیقت این کنفرانس وکنفرانس پیشتر از ان به حثیت استشاری داشته مقامات آن ظاهراً خیلی مهم بنظر نمی رسد مگر در حقیقت حال خیلی همیت را حایز بوده است یعنی با وجود حیثیت استشاری و ادیق کنفرانس اگر اتفاق ممکن گردیده مقررات مثبت اخذ کرده می شد كدلمۀ رد او قبول آخرین که باز هم با پارلمان انگلستان بود امکان قبول اساس مقررات و طرح مناقشه روی آن حدس میرفت خالی بیگانه اساسی فقامت این کنفرانس اختلافات موجوده ملل مختلفه انجمن هند و خصوصاً اخد دو سیاست عرفی و یعنی و سیاسی هندو مسلمان است.

در اثنای حرب جهان، اهالی هندوستان برای استحکام و محافظة امپراطوری انگلیز و تا، مین غالبیت وظفر آن در حرب تقریباً یکنیم میلیون عسکر بگردن داده ملیارها امداد پول را متحمل گردیدند. و بمقابل این مظاهرت قیمت واز وصداقت هندی ها بطور مکافات برای خود مختاریت اداره را طلب نمودند در آن تاریخ مسلمین هند هم به نسبت رویۀ خصمانه-یا-ی که حکومت انگلستان به مقابل ترکیه و (مقام خلافت عثمانی) گرفته بود از انگلیس‌ها رنجیده گی داشتند. از این جهت با هندو يك شده با کنگره ملی هند متفق گردیدند و در برابر انی گاندی در آمدند. خلاصه سه صد و پنجاه ملیون نفوس وسكنه هند بطور يك وجود حرکت نموده حکومت انگلستان در مقابل آن مقاومت نه نموده اعطای پارلمنت و حقوق خود مختاری مختصر و محدودی را برای آنها در نظر گرفت و وعده نمود که بعد از تجرۀ ده ساله، پس از تطبیق آن امتیازات وسیع تری نیز برای ایشان خواهد داد. برای انجاز وعدۀ مذکور سه-سال قبل کمیسیون در تحت ریاست وزیر خارجیه امروزه (سـر جان - سمول) مرکب ومنحصر از اعضای انگلیزی جهت تحقیقات واحضار اساسات درجة خود مختاری که اتی داده شود، از لندن روانۀ هند نمود.
چون هیئت مذکور به هند رسیده از سیکه همه اعضاء و ممبران کمیسیون مذکور انگلیز بودند، هندی ها تماماً با آنها مقاطعه نموده از نشر يك مساعی با ایشان امتناع ورزیدند. در نتیجه کمیسیون مذکور در راپور مترتبۀ خود با حکومت انگلستان توصیه نموده بود، که صرف خود مختاری ایالتی برای هندوستان داده وليكن حکومت مرکزی باید در تحت مراقبت و ترصد حکومت انگلستان باشد. لیکن در این اثناء در هند در نتیجه تحریکات گاندی، ملیون، حیات عدم تعاون و یا لاخر عدم اطاعت و سر کشی


( مجلد پنجم )

زحمت از همان جنس و همان مسلك درهائي
که گنجینه ادبيات ما را توانگر میسازد باز
خود بخود بدستم افتاد که محفظه و درج
آن جريدة نفيس وانيس شما است . عجالتاً
وقت برای تتبع ندارم که حیات هر کدام
را كما حقه روشن و آشکار نموده بر یک
پایه محکمی استوار سازم زیرا میدانید که
تتبع درحیات وشرح احوال يكنفر شاعر كه
آنهم افغانی باشد خالی از رنج و زحمت نیست
در صورتیکه تذکره ها وجود ندارد كتاب
هاي تاريخي سيمرغ وعنقا با شد نوت ها
ویاد داشت ها درین دیار مر سوم نباشد
حافظه پیران و سالخوردگان ما فراموش کار
باشد چه طور ميتوان حيات يك نفر شاعر
را خالی از هر گونه عیب و ایراد نوشت فقط
درین جور موارد خون دل و دود چراغ
خوردن لازم است بنابران بفرستادن دوغزل
نا شنیده که گوینده يکي آن عمر نام شاعر
امير کابل و دیگر آن فارغ نخلص شاعر
در پنجی است ( و بعض ابیات فارغ در دور
هاي سراج الا خبار هم درج است )
اكتفا میکنم . ( سرور گویا )

غزل سرخ

آمد بهار شد چمن و لا له زار سرخ
بشگفت غنچه هاي نهال انار سرخ
تا خنده کرد برق بکهسار روزگار
از گریه گشت دیده ابر بهار سرخ
گر یاد جام باده رنگین نمي کند
از چیست چشم زاهد شب زنده دار سرخ

( شماره ۳۴ )

غزل سرخ

چوياي عزيز !
دوسه روز قبل اتفاقاً يك بياض پوسيده
ومندرسي بدستم افتاد حریصانه بمطالعه
آن پرداختم خوشبختانه اشعار گم شده
يك عدة شعراي گمنام كابل را در اوراق
پوسیده خويش حفظ نموده و مارا از مطالعه
خود مسرور مينمود واقعاً مطالعه در ادبیات
غوص كردن بدريائي مي ماند كه نتيجه
اش لذت ونا کاميست هزار بار انسان دست
خالي بيرون ميشود یا غنيمت بي قیمت به
چنگ می آورد و يا يك دفعه نقدة بدستش
به لولوي ميرسد ، بنده روزيكه شروع به
تحقيقات درهاي يتيم نمودم هر قدر که درین
درياي پر از لذت ونا كامي غوص کردم غیر
از همان يك رشته در هاي يتيمي كه در
جريده انيس متواتراً از ( شماره يك الي ده )
انتشار يافته است دیگر چيزي حا صلم نشد
و بدستم نیفتاد ۱۰ کنون خلاف انتظار و بدون
عین زمان قوانين جبري وصلا حيت ادارة
تشدد و تهريب واسعة امثال مار شلا و
فوق آن را نیز بحکام هند داده است
تا در وقت لزوم با منتهاي غلبه و شدت از
پیش آمد های سرکشانه جلوگیری کرده
شود چنا نچه حوادث آخـر ین این
مطالب را موثوقاً تصدیق میکند .
م . اسمعيل

صفحه ۶

وار ده

از قوانین شروع نمودند . چون اشتمال
این تحریکات خیلی وسیع گردید، به
هر طرف سرایت کرد .
مسير ما كدونالد توصية سرجان سيمون
را در نظر نگرفته براي معلومات وفهميدن
شکل اداره و در خواست هندی ها لزوم
نقطه نظر و افکار هندی ها را بهتر دانسته
براي تثبيت اين اساس در لندن کونفرانسی
اول میز کرد را دعوت و انعقاد نمود .
در کنفرانس اول اساسات فد راسیون
( جماهير متحده ) قبول گردید . لیکن
چون نماينده گان کنگره ملی در ان
شمولیت و اشتراك ندا شتند ، از ان سبب
در ماه سنبله گذشته کنفرانس دوم میز
کرد در لندن دعوت و عقد گردید . در
كنفرانس دوم فی الواقع مندل كنگره ملی
هند و یگانه پیشوا ، مسطر گاندهی
اشتراك نمود ، لیکن در این کنفرانس
ظهور اختلافات سیاسی ...
بین مسلمین و هنود و عدم امکان حل
آن در نتیجه کنفرانس با تمام معانی افلاس
کرد .
نظر به حوادث آخراین انگلیز ها
مقابل احتمال حرکت دو باره ملیون و
طرفداران گاندهی در عودت آن به هند
تدابیر احتیاطی اخذ نموده ، نقاط
سوق الجيشی هند عساکر زیاد سوق نموده
و برای جلوگیری از هجوم های شدید و
مدافعه ایشان را به عرابه های تانك
هجوم و دسته های طیاره های حربی تقویه
نموده است ، تا در وقت لزوم برای
مدافعه و هجوم شدید مقابله نموده و در


صفحه ۷
شمار ۲۳
مجلد پنجم

خبر هاي خارجي
انگلستان هندوستان
ريوتر :
لندن . دسمبر - اتحاد جمهور هند پيغامي به ميكده نالد فرستاده تا كيد مي نمايد كه بايد به گاندي در موضوع تعهد شما در مقابل فسخ احكام صادره، نه تنها به حيث عدل و انصاف بلكه از روی سياست مداري هوشيارانه نيز بايد جواب ايجابي داده شود .

اين نيست رنگ بر كف حناگوش كرده ان
از خون ماست پنجه و دست نگار سرخ
فارغ بيا كه طرفه تماشاست روز عيد
پوشيده اند مردم شهر و ديار سرخ
( فارغ ده يحي )

غزل
يارم از غم محرم اغيار شد عبث
از من گنه نديده و بيزار شد عبث
از من خطا نديده و مايل بقتل من
آن بيوفاي شوخ ستمگار شد عبث
در سينه ام چو مرهم لطفي نمي نهي
هردم زتيغ ناز تو افكار شد عبث
زاهد نخورده باده گلگون زجام عشق
بيخود نگشته طالب ديدار شد عبث
چون نيست قدر شعر بقدر شعير عمر
طوطي صفت به نطق شكر بارشد عبث
( شاعرابي كابل حاجي عمر جان )

روز ٤ شنبه در اثناي تجديد انعقاد كنفرانس طلاب هندي تصميم گرفته شد كه يك اتحاديه بين المللي طلاب هند تشكيل شود كه مركز آن لندن باشد و نيز تصميم گرفته شد كه دارالفنون های محلي هندوستان بايد بضرورت وسيله تعليم و مطالعه خدمت ننمايند .
و در دار الفنون های مذكوره كلب های جما نستيك و تفنگ اندازي مقرر گردد چون اكثر شاگرد های هندي بنابر ضعف جسماني تعليم شان بر هم ميخورد
لندن ٢١ دسمبر - روزنامه مارننگ پست در حاليكه با مساعی ولنگدن در موضوع تحکیم امنیت در هندوستان موافقت ميدهد می نگارد که بد بختانه اشکالی که ولنگدن بآن گرفتار است، اساس پالیسی است که حکومت او را مامور نموده است به پیش برد ،
و این مسئله از نطق عجیب ولنگدن که دیروز در کلکته ایراد نموده بود واضح میگردد و تاکید می نماید که ولنگدن باید به کانگرس به حیث یک موسسه سیاسی حقیقی توجه کنند . و نیز میگوید بنا بران کانگرس یگانه حزبی است که ازان می توان امید نمود که تشکیل مجوز را صورت دهد . کانگرس بغاوتها را تشکیل و از خون ریزی طرفداري مي نمايد . و در وظيفه هاي ولنگدن این مسئله داخل نیست که ازین اشکال بر يد. ولنگدن شخصي است وفا دار و به تمام لیاقت خود پالیسی حکومت خود را پیش می برد . مگر روزنامه مذکور اظهار عقیده می کنند که تصویبات ( وليُرز ) معقول است و امید می کنند که ازان صرف نظر نموده نشود .

ترفیع
لندن اول جنوري - قرار فهرست اعزازات سال جدید یک شیخ ترفیع نموده و ه نفر دیگر به تازه گي رتبه شيخي گرفته اند . و همه این در نتيجه خدمات سياسي مي باشند .

انکار صدر اعظم
لندن ۲ جنوري - صدر اعظم ازین خبر که میگویند از گاندي در خواست نموده است گورنر بنگال را ملاقات کنند انکار مي نمايد . ريوتر رسماً اطلاع گرفته است که میکدونالد نه بصورت مستقیم و نه بصورت غیر مستقیم ، به هیچ صورت با گاندي بعد از انکه از انگلستان بر آمده است مکاتبه نداشته است .

نظر به جراید انگليسي
ديلى تلگراف از جواب وائسرائه به گاندي تمجيد نموده مي گويد که وائسراي در وازه مذاکراتی که تهدیدات شروع مي شوند بسته است .
مانچستر گاردن در سر مقاله خود می نویسد : که هندوستان یک ساخته


صفحه ۸
( شماره ۳۳ )
مجلد پنجم

عمومي در امور واقع گردیده . هر کس منتظر توسیع احکام فوق العاده به مبمبئي و گرفتاري قائدین کانگرس و گاندي می باشد . واگرهم چه واقع شود محابس جهالتاً از محبوسین سیاسی مملو گردیده امور هند روي هم رفته با اختلالات سیاسی و بی نظمي ها به یک جای من خواهد رفت .
عواقب عملیات برطانیه که هیئت شان تسلي آمیز بوده و در دل خود استبداد را می پرورانند ، از یک طرف ، و از طرف دیگر عملیات قائدین کانگرس که خود را به پذیرفتن خطابه ها در ظرف نقره که بصورت تفنگنچه ، یا توپ ساخته شده است مسرور می سازند ، باین اندازه قابل تاسف است .
سندي تایمز میگوید - جواب و ايسراي به اقتضاي گاندي در خصوص ملاقات و مذاکره در اطراف احکام فوق العاده ، هم چنان نطق هاي تازه و ایسراي عبارت از علامات خوش آیند نه هیم جدیدي میباشد که راجع به امور هند بر طالوي گرفته شده است . تنزل شخص نشان دادن عدم فیصله مقررات خواهد گردید .
سندي ريفر ي معتقد است که بیانیه های مصالحت آمیز گاندي ازروي صمیمیت است و بی گاندي در نزد لیدر ها مانند یک اسپ قابل اعتماد است که در مسابقه که در وقت استعمال قوت ، هر چیز خود را برو شرط می بندد .

تماس :
حبس لیدر هاي کانگرس ملي هند
ما سکو ٦ جنوری - از لندن اطلاع میدهند که در بمبئی حکومت برطانیه لیدر های کانگرس ملی هند مثل ، گاندي پاتل را حبس نموده و هر دوي آنها را به پونا فرستادند .
و قرار معلوم که درین روز ها اعلان خواهد گردید که تشکیلات کانگرس در تمام هند ذريعة قطعات عسکری منحل گردد .
خبر دیگر اطلاع میدهد که در هندوستان حکومت عسکری بر پا است و تمام اجتماعات ممنوع وقد عن گردیده است : و کانگرس بمیدانی متفرق شده و در تمام مملکت اعتصاب ، مظاهره ، ومصادمه با پولیس جاری است .

بنگال
ماسکو ٦ جنوری - با ساس حکم فوق العاده و ایسرای هند در بنگال هم حکومت عسکری بر پا است به اضلاع متحدة وسرحد شمال غربی قطعات عسکری برای قوت اظهار پولیس دایر نموده اند وما م ورین انگلیدی بدون معاونت محافظین مسلحه در شهر و کوچه ها داخل شده، نمی توانند :

ایران
ما سکو ٦ جنوری - از طهران خبر میدهند که درین روز ها توفیق رشدی بیک وزیر خارجه ترکی در ایران وارد خواهد

شد ، تا راجع به مسائل سرحدی مذاکره و معاهده نماید .

چین ژاپون
ما سکو ٦ جنوری - از پیکن اطلاع میدهند که بتاریخ ٢ جنوری قطعات مسلح روسهای سفید در هاربین مظاهره ضد چینی نشان داده ، چند باب دوکان را غارت نمودند . چون پولیس داخل عملیات شد ، جاپنیها بر يك ديگر فير نمودند و در نتیجه یک نفر از پولیس کشته و ٦ نفر مجروح گردیدند . ونیز مظاهران درعین عبور موتر قونسل جاپانی هورا ها کشیدند .
اهالی چین راجع به مظاهره مذکور بیان میدارند که : - این مظاهره برای بی نظمی و پروپاگند هاربین بود ، تا بصورت ممکنه جاپان را بهانه تحکیم امنیت و حفظ امتیازات حکومت خود را در منچو قایم کند . چنانچه جريده
( جان برس ) می نویسد که :
بهم جاپانی روسهای سفید را تحریک می نماید تا هاربین را اشغال نمایند .
تو کیو - چند لوای جاپانی بطرف سین جزو و شان های گون فرستاده شد . و نيز دو کشتی نقلیه حامل عساکر جاپانی در بندر خولا دا رسیده و بندر را اشغال نمودند .
شا انکهای - اعیان عسکری ها ر بين اعلامیه نشر نموده اند و در آن از تلفات بزرگی که در حین محاربه تسيتسه چون به چینی ها رسیده است ، ذکر می نماید . و نشان میدهد که در وقت تعرض


صفحه 9
شماره ٣٣
مجلد پنجم

خبرهای داخلی
مدیر مطبوعات :

فاضل محترم آقای عبد العزیز خان که یکمدت طولانی بمدیریت و نگارنده گی جریده شریفه طلوع افغان اشتغال داشته واخيراً در زمره وکلای قندهار عضو محترم شورا ملی گفته می شدند ، درین تازه گیها بمدیریت مطبوعات عمومی در وزارت جلیله خارجه شرف تقرر یافتند .
ما به این انتخاب صحیح که منتهای علاقه مندی حکومت متبوع ما را به مطبوعات وطن نشان میدهد کمال خشنودی خود را اظهار نموده و نظر به نجابت و شراف با فضل و لیاقتی که به آن محترم کرمی سراغ داریم امید قوی میرود يك رنگ و رونق تازه ای نصیب مطبوعات
چاپانی ها زیاده از ٤٠ هزار عسکر چاپانی در حرب شمولیت داشته و شهر را از سه طرف تحت هجوم قرار دادند .

امر يك
امريكا يك نمایش بزرك بحری در بحر اوقيا انوس ساكن نشان داده ونیز قوای بری وهوای خود را در تمام نقاط مهم سوق الجیشی که برای جنك آتيه سنجیده است ، جمع نموده .
ازین معلوم می گردد که دول امپر یال ستی تا آخرین نقطه برای حفظ منافع امتیازات خود ها در چین ایستاده گی خواهد کرد .

ما گردیده و مقدویستی که در مفارقت جناب خواجه محمد خان مدیر سابق يك غم خوار صمیم مطبوعات داشتیم بخوشی تبدیل شود .

نماینده يك شرکت تجارتی ژاپان
موسيو ( سکه سار و ) ژاپونی نماینده شرکت مرکزی چایفروشی ژاپان چند روز است بکابل وارد ، و در سه مرتبه هم با دواز تجارت اینجا ملاقاتی نموده، طوریکه اطلاع گرفته ایم ایشان از طرف شرکت خود ماموریت دارند که مناسبات تجارتی با افغانستان قایم نمایند ولی تا حال نتیجه قطعی مذاکرات معلوم نیست .

معاينه ثانوی از بندرخوشی لهوگرد
در شماره ( ۱۷ ) نوشته بودیم که اهالی خوشی لهو گرد با تقاضا نامه های علیحده تجدید نظر را در آبادی بند خوشی در خواست نموده بودند و مسیو لو ری رای دفعه دوم اعزام شد که در آبادی آن تجدید نظر نموده را پورت دو مین خود را بوزارت تجارت تقدیم نماید .
اينك مسيو لواری مراجعت و راپورتی هم از معاینه ثانوی خود ، تقدیم مدیریت عمومی زراعت نموده که برای استحضار قارئین کرام عین آن اشاعه میشود :
نسبت به امر وزارت تجارت به خوشی لهوگرد رفته و ملاحظه نمودم که آیا

بندیکه با لای دریای دو بندی زیر نظر گرفته شده ممکن است تعمیر نموده شود یا نه ؟
در دو مرتبه که در موضع مذکور رفتم ، متیقن شدم که بند مذکور از نقطه نظر فنی نا ممکن به نظر می آید .
« ۱ » جنس زمین آن هر گز قابل این چنین محابسات نیست ، چه زمین های مذکور ریگ زار بوده به هیچ صورت در مقابل آب مقاومت کرده نمی تواند و از باستقامت و دوام بندیکه زیر نظر گرفته شده اعتبار داده نخواهیم توانست .
« ٢ » عدم حوض ، چه عمق مذکور بصورت يك تنگنای خیلی کم عرض و نشیب افتاده ، و برای ذخیره کردن يك مقدار آب مجبوریم که بلندی بند را به پنجاه متر برسانیم و دیوار بند مذکور حجیم و... درین صورت مخارج لا رمی نسبت به مقدار آبیکه از ان حاصل شود خیلی زیاد خواهد شد .
يك جای دیگری را که در فاصله کمی واقع است نیز ملاحظه کردم ، تعمیر بند را در آنجا هم نسبت بدلايل فوق الذكر مشورت داده نمی توانم ، اگر چه موضع مذکور قدری بهتر از موضع بسته اول میباشد .
علاوه بر ان به نزدیکیهای این محلات سنگها ئیکه برای تعمیر لازم است پیدا نمی شود با و جود این اعتراضات چون مردم محلات مذكور محتاج بآب میباشند بعوض اینکه درین دره یکمها دیگر بند ها آباد میشود ، عرض مینمایم که از کار


از هر طرف

حریق مهیب در پارلمان ایران

تقریباً پیش از یکماه در عمارت پارلمان
ایران حریقی واقع شد و اژانس های
خارجه آن را مجملا نشر داده بودند اخیرا
جراید آنجا تفصیلاتی در اطراف آن
نوشته بودند که حریق بسی مهیب بوده
ولی جدیات عمله اطفائیه و غیره مستخدمین
بلدیه و نظمیه سبب شده است که از ضرر
های کلی جلو گیری شده و تنها دو اطاق
که یکی اطاق آهن و یکی اطاق جلسه
خصوصی بوده طعمه حریق گشته و در
همان گیر و دار بسیاری ظروف و فروش
قیمتی را بیرون آورده و مربوطات دیگر
عمارت را از آتش نجات داده اند ، قرار
معلومات حاصله که اتش از بخاری زبانه
کشیده و از شیر دانی ها به سقف رسیده

گرفتن آبهای زیر زمینی که یقیناً در
محلات مذکور همچنانکه در اکثر نقاط
افغانستان پیدا میشود ، صرف نظر نمایند
فعلاً میخواهیم که به تعمیر يك دهلیز
زیر زمینی توجه نمایم ، دهلیز مذکور
بيك پشته که باندازه کافی بلند بوده و
بيك دهلیز دیگر که دهانه آن بالای
زمین ها باز میشود ملحق خواهد شد.
برای اجرای این مقصد لازم است که
اولاً به حفر يك يا دو چاه اقدام نمایم
سپس نظریه خود را بصورت درست و
صحیح بذر یعه لایحه جدا گانه بوزارت
تقدیم خواهم نمود. ( مجله اقتصاد )

( شماره ۳۲ )

عمارت را آتش گرفته و علت دیگر نبوده
خسارات وارده اگر چه تا کنون
سنجیده نشده وفقط بطور تخمین در
حدود شصت و هفتاد هزار تومان تخمین
زده شده ولی چون عمارت بیمه شده
است جبران خساره آن متوجه خود
دولت نخواهد بود .
چه از سه سال قبل برین تمام ابنیه و
عمارت مجلس شورای ملی بیمه شده است
ابتدا کمپانی الباش آسورانس و در سال
دوم بشرکت کمپانی فاولر انگلیسی عمارت
مذکوره بیمه شده مبلغ بیمه کلیه عمارات
مجلس با مطبعه و کتابخانه و اشیاء واثاثیه آن
بالغ بر هشتصد هزار تومان میباشد که
هر سال بالغ بر هشتصد تومان حق بیمه
از طرف مجلس در ظرف این مدت سه
سال تادیه شده است طوریکه روز نامه
اطلاعات می نویسد دو نفر نماینده گان
کمپانی بیمه فاولر در تمام مدت وقوع
حادثه در مجلس حضور داشتند وبطوریکه
مذاکره شد قرار است پس از تعین
میزان خسارت وارده و تهیه صورتی از
شیاء و اثاثیه خراب شده خسارت مزبور
از طرف کمپانی بیمه تادیه گردد .

قرار نظریه گاندي تمدن اوروپا سقوط
میکند - یک مذاکره با لیدر استقلال هند.

بچشم خود می بینم ، که تمدن غرب
سقوط میکند ، با این حرفها ماهتما
گاندی لیدر ملی هند در يك ملا قاتیکه
برای نماینده اداره اطلاعات ای ان اس
در ماه نومبر داده بود ، بعد از ۱۷ سال

غیبت خود نظریه خود را راجع به اروپا
اظهار نمود .
و گفت " خیال میکنم ، که این تمدن
اینقدر صورت مصنوعی را داراً گردیده
که مدت زیاد پایش نخواهد کرد "
از گاندی سوال کرده شد ، که کدام
اسباب این مرض تمدن را صحت میدهد
بجواب گفت : " انسانها ئيكه بواسطه تقلید
قوه خداوندی دارای این اقتدار موجود.
گردیده اند ! باید بدانند ، که بکدام
وسیله بیماری مذکوره رفع گردیده
میتواند . همین بیماری تهدا بهای جامعه را
خراب وحيات را ما نند يك بار گرانی
ساخته است
سوال : آیا این بیماری عبارت از چه است ؟
بجواب گاندی : " همین است که مردم
حیات را اینقدر مصنوعی ، مشکل و قیمت
ساخته است . علا و تا این تمدن بواسطه
تاراج دیگران ، که غیر متمدن نامیده شده
اند ، ساخته شده است .
گاندی يك "كاميابي" تمدن را كه
عبارت از فسخ ازدواج ( طلاق ) با شد
خیلی بد می بیند و میگوید : " ازدواج
غلط است ، اگر فسخ آن ضرور شود "
من طرفدار طلاق نیستم ، زیرا طلاق
عبارت از نا کامی یك اردواج میا شد
و اینطور مسایل خوشم نمی آید . خنده
کرده گفت " امید میکنم ، که خانم من
هیچ وقت عزم نخواهد کرد خود را از من
جدا کند خیال میکنم که خود را از من
جدا کند ، زیرا در بین همدیگر فیصله


(شماره ۳۰)
مجلد پنجم

کرده ایم ، که از همدیگر هیج وقت
جدا نشویم ،
سوال : چه قدر مدت میشود که شما
از دواج کرده اید ؟ گاندی ، خیال
میکنم ، که خانم من نیز این را برای
شما صحیح گفته بتواند . قبل از چهل
غیر ۵۰ سال بوده ، در آنزمان من
۱۳ یا ۱۴ ساله بوده ام . سال صحیح
را فراموش نموده ام . سوال : خیال
نمیکنید ، که بعضی اوقات بنابر بعضی
مسایل ، طلاق کردن دوست است . -
میخواهیم اینقدر جسارت ورزم بگویم ،
که طلاق در بعضی اوقات دوست نیست ،
لاکن خیال میکنم که طلاق ها در امریکا
وارو پا بر خلاف آداب وحسن اخلاق
گردیده است . بعضی اوقات مستقیماً
طلاق مانند يك جایزه برای زنا میباشد
و در حقیقت تهداب های جامعه را معدوم
می سازد .

خون هندي خواهد ريخت
بعد ازین مذکره مابه مسایل سیاسی
میلان کرد . راجع به کنفرانس میز
مدور گاندی گفت . - ظاهراً يك
چیزمرا دیده نمیتوانم ، که کامیابی کنفرانس
را اظهار نماید . خیال میکنم ، اگر
مقاصد ما حاصل نگردد ، عدم اطاعت
کشوری تازه خواهد گردید البته تصور
نمیکنم ، که مرد های قوم من خون
ریزی نمایند . طبیعی است که عدم اطاعت
کشوری باعث تصادمات با دوایر انگلیسی
میگردد . اگر دوایر واگذار نشوند و
خواهشان قوم مرا ایطانه نمایند ، يك
مجادله بين د واير وملت هند بدون شبهه
واقع میگردد ، واخیراً خون ریزی خواهد
شد ! ، خیلی امکان دارد ، که دوایر
جدی شوند واز تفنگ ، کرچ وگوله
استفاده کنند : ازینجهت خون خواهد
ریخت ، لاکن خون هندی خواهد بود
ونه خون انگلياس البته امید میکنم که
اینطور مسایل هیچ واقع نگردد ، .
ترجمه از جریده (برلینر لوكال انسايكر)
مورخه ۲۷ نومبر ۱۹۳۱

گاندي و المان
دكتور كورت فون شنو لز هایم ، نامه
نگار جريده بر لینر تا گبلات ، راجع
به ملاقات خود با گاندی به ۲ دسمبر
از لندن چنین می نویسد :
الیوم صبح بعدل ۹ نیم بجه گاندی
مرا در منزل خود در (نایت بریدج)
پذیرفت . در اطاق انتظار علاوه بر
گاندی که نزديك بخاری بر زمین نشسته
بود دو نفر جوان انگلیسی که گاندی
بآنها درس میداد ، نیز نشسته بودند
گاندی در ظرف تمام ملاقات بآنها
مشغول بود .
گاندی بسیار آهسته حرف میزد
اگر چه من به پهلویش بزمین نشسته بودم
با آن هم حرف آن به سختی شنیده میشد
پس گاندی شروع به حرف زدن نموده
گفت : بسیار تأسف میکنم که بالمان
رفته نمی توانم ، اگر چه بسیار دوستهای
المانیم برایم نوشته اند و خواهش نموده
اند که به المان بروم .
المان چنین علمای سانسکرپت را داراست
که از آنها شنیده ام .
چقدر خوش میشدم اگر بآنها معرفی
میگردیدم . لیکن احکام ضروری همه
پلانهای مرا معدوم نموده و مرا مجبور می
سازد که در لین جهاز بطرف هند سفر
نمایم . من با تمام صمیمت قلبی بدرد ها
و غم های المان شرکت می ورزم لطف
فرموده این را با لمان برسانید . ،
چون درین جا خیلی شنیده میشد که
گاندی در حقیقت طرفدار اشتراکیت
و بلشویکی است ، ازین رو از گاندی
خواهش نمودم که نظریه خود را راجع به
به مسالك كو مونیستی اظهار نماید
گاندی جواباً گفت :
بسیار افسوس میکنم که وقت نداشتم
تا بالشو یزم را تحصیل نمایم ، و آن را
هم میدانم که من باید تحصیل می نمودم
لا كن من موقعيت يك شخص را دارم
که برای اجرت و يك مقصد کار می کند
و این شخص باید ازین جهت تمام وقت
خود را برای این کار بمصرف برساند
بنا برین موقع برای دیگر چیز برایم
حاصل نگردید .
ای کاش ! اشتراكيت را تحصیل می نمودم
تا حالا می توانستم نظریه خود را واضح
بگویم ! لا كن بدون تحصيل راجع بيك
فلسفۀ اصولی که امروز تعمل می گردد
چیزی گفته نمی توانم . ،
اینرا گفته و خاموش ماند . ومن


صفحه ۱۲
( شماره ۲۳ )
مجلد پنجم

اخبار ولایات
قطغن
مفرور گرفتار
سر آج نام محبوس میعادی که بزمن تشریف
داشتن ع ، ج وزیر صاحب حربیه از
مجلس مشاوره محبس دو سال و شش ماه
محکوم کردیده بود بمرتب در اطاق محبس
زولانه خود را شکستانده در کدام وقت
فرصت از محبس فرار نموده بود .
وقتاً که راپورت مفروریت محبس
مذکور به آقای قوماندان کوتوالی میرسد
بساعت دو وازده بجه شب ، گذشته
شخصاً در محبس رفته تا ساعات ( چهار
بجه شب ) تحقیقات مینماید با ثر تحقیقات
غفلت پهره دار و محمد اسلم خان مامور
محبس ثابت و توقیف گردیدند و هم در
اثنای جریان تحقیقات يك عده نفری
پولیس بهر طرف جهت پالیدن و بدست
آوردن محبوس مذکور مامور گردیده
تجسس می کردند هنگام صبح بخانه
محبوس مذکور که در قشلاق محتلی واقع
است رسیده يك نفر حواله دار کوتوالی
بطانه محبوس مزبور مفاجاتاً داخل میشود
تقدیراً شخص محبوس را در حالت خواب
هم خاموش گاندی را علامه اختتام ملاقات
خود تصور نموده . از جای خود بلند شدم .
گاندی پیک تبسم دوستانه با من دست
داده و روی خود را بطرف جوانهای که
خوش بخت اند ازین شخص هو شیدار
و دانای هند تعلیم میگیرند ، گشتاند .
( از بر اینز تا کیبلات )

بطانه خود گرفتار نموده دوباره بمحبس
خانه حاضر و محبوس مینماید !
دشت نهرین
خزانه نهرین که در ز من شرارت ابراهیم
غدار از سوء اداره مامورین محلی آنجا
بتاراج رسیده بود و باز در زمن تشریف
آوری ع ، ج سردار امرا علی نشان وزیر
صاحب حربيه جمعیت اشرار پرا کنده
وسارقان پول بیت المال هم غالباً گرفتار

و بمحبس خان آباد توقیف شدند چون
تحقيقات واقعه مذكور طوريكه امن عاليقدر
جلالتمابی وزیر صاحب حریه بود تا حال
تکمیل نشده بناء از حضور و ا ج آقای
عبد الرحیم خان وكيل نايب الحكومه
يك هيئت منتظم بریاست صداقتمند آقای
میرزا محمد اکبر خان مامور مالیه تالقان
مقرر و به نهرین عازم گردید تا نتیجه
صحیح و واقعی بدست آورده در تحصیل
وجه بیت المال بپردازند . ( اتحاد )

اعلان
یکقطعه زمین مزروعی بتقریب هشتاد جریب که آبخوره آن علاوه يك كاريز خصوصی
خودش پنج شبانه روز از کاریز مشهور کریم خان نیز استحقاق شرب دارد در موضع
افشار ناحیه منك مورونی خود را میفروشیم آقایانی که شوقمند زمین داری بوده
و بخواهند از يك مالك وسيع و پر حاصلی استفاده برده باشند بخانه نمبر ( ۱۰۸ ) واقع
قلعه حیدر خان گذر اندرا بی رجوع بفرمایند بآنها اطمینان کلی داده میشود که در
موضوع قیمت آن موافقت فی ما بین حاصل آید .
غلام حسن
*

کورس فرانسه - انگليسي - تركي
آقایانیکه مایلند یکی از زبان های فوق را بصورت خصوصي تحصیل نمایند
با شرایط سهلي از طرف موسسه کتاب خانه و قرائت خانه نور پذیرفته میشوند
و براي ثبت اسامي خودها بخود کتاب خانه نور یا اداره انیس مراجعه نمایند .
کتابخانه نور
محل فروش ومطالعه همه نوع کتب ورسائلهاي فارسي فرانسه ، انگلیسی ، اردو
عربی ، ترکی میباشد .
کتبیکه جدیداً به تهیه آنها موافق شده ایم قابل دیدن است در قرائت خانه
نور همه نوع جراید و مجلات داخلی و خارجی برای مطالعه موجود است .


(شماره 3)
مجلة پنجم

فکاهیات

بوسه تیلفونی :
داماد جوانی خشوی پیر و بدگلی
داشت و هر چه از تواضع و دل آسائی
او دور میگریخت خشوش با و تقرب
می جست روزی بخانه وارد شد دید خانمش
با مادر خود ذریعه تیلیفون گرم صحبت
است چون برسید در مابین والده شما
چیزی نگفت ؟
يك بوسه گرمی ذريعة تيلفون بشما فرستاد .
یکسال خوشی می پذیرم و ممنون می
شوم که همیشه این بوسه ها ذریعه تیلفون
و حامل باطنی آن تو باشی نه خود آن محترمه.

میهمان نوازی طفل :
مهمانی بخانه یکی از دوستان خود وارد
شده بود وقت غذا خوردن رسید : طفل
صاحبخانه فوق العاده در صرف طعام بمهمان
اصرار کرده و تکلیف مینماید مهمان
گرسنه را خوش آمده و تعجب دست داد
برسید طفلك تو چطور برخلاف اطفال
دیگر که گرسنه چشم اند یکنوع سخاوت
از خود نشان داده و دیگران را بغذا
خوردن تحریص می کنی ؟

برای آنکه مرا از نان شب مانده
نفرتی است همیشه بالای میهمانها مهربان
هستم مخصوصاً شما را توصیه میکنم که
که هر روز خانه ما تشریف بیاورید چه
از لقمه های کله گربه شما امیدوار هستم
هر روزی که شما بخانه ما تشریف داشته
باشید برای روز دیگر طعام باسی[؟] نخواهد
ماند که مرا بخوردن آن مجبور بسازند .

نتیجه جوانمردی :
مرد کم روئی که همیشه در مقابل
دوستان از مال منال خود هیچ مضایقه
نداشت آنقدر فقیر شده که از مصاحبین
خود دوری میگزید بگفته زنها بخنده بالا
نه بينه ، خود بسركلا نه بينه روزی جمعی
او را باصرار کردند ضرور بکشبی بخانه
تو مهمان می شویم او عذر میخواست و
پهلو تهی میکرد پرسیدند هنوز هم همسایه
ها و دوستان سامان خانه ات را به امانت
میخواهند و می برند ؟
بلی ! هر چه داشتم به امانت برده
اند حتی خودم نیز در منزل ایشان
سکونت دارم .
خودم را نبرند :
شخص صاف دل راست باوری بشهری
تازه وارد شده ومخيلك 3 نفر دزدان
چالاکی افتاد ، در اولین موقع تصادف
این سه نفر باو بدروغ سابقه اشنائی ها
را بیاد آورده و هر کدام جدا جدا خود
را بار قوم پدز و خویش پسر معرفی
میکردند تا آنمرد تازه وارد خجل شد
از ینکه او سواره باشد و دیگران پیاده
از مرکب خود فرود آمده و جلو آن

را دو دست گرفت دو نفر دزد باو قصه
های مطولی شروع کرده حواسش را
پرت کردند و یکی ز آنها سر خر را
از افسار بیرون اورده وبکوچه دیگر
روان ساخت افسار چون بکمر یکی
از رفقا محکم شده بود و همراه تازه
وارد روان بود تا بیکدقی ملت[؟] نگردید
وقتی که دو نفر صحبت را قطع کرده و
و خواستند وداع کنند صاحب خر افسار
را بی خر یافته پسر و باید الی خر چه
شد کجا رفت بالا دوید و پائین دوید از هر
رهگذری پرسید چیزی نشنید یکی از آن
دو نفر گفت غم نخور چندان اهمیتی ندارد
ما حالا جبران این کار کنیم خر تو چند
ارزش داشت جوابداد صد رو پیه رفیق
لبخندی زده و گفت امروز در چاه خانه
یکی از متمولین خریط طلائی افتاده من
بسر اغ یکشخصی مأمور شده ام که اگر
آن حریط را از چاه بیرون آرد دو صد
روپیه با و انعام بدهم بیا همینکار را بکن
علاوه آنکه قیمت خر را یافته باشی صد
روپیه هم منفعت میکنی راست با ور بشتاب
تمام بسوی چاه روان شد پس از ساعتی
تمام که در قعر چاه در ان هوای سرد
دست و یازد و چیزی نیافت وقتی بیرون
آمد دید لباس ها و کفش های او هم
عقب خر رفته بعد همان عصای بزرگی را
که در دست داشت دو را دور خود بشدت
در حرکت آورده و برهنه راه میرفت
کسی با و مصادف شده و بخنده گفت
دیوانه شده چرا برهنه هستی و از کسی
را نزديك خود نمی گذاری جوابداد :
هوشیارم و میترسم خودم را نبرند .


صفحه ١٤
( شماره ٣٣)
جلد پنجم

مولف : امیل گابوریه فرانسوی
( ٢٧ )
مترجم : حبیب الله طرزی
از مادام سان ژین

فصل پانزدهم
( مادام لامارشال )
کاترین بداخل شدن در اطاق ملکه
تمام در باریان را در حالت اضطراب
یافت . اخبار اعلان حرب بسرعت
منتشر شده و هر کس را بتلاش انداخته
بود که آیا امپراطور چه وقت حرکت
خواهد نمود ؟ اطراف ژوزفین از
چندین اشخاص متحسس مملو بود . ولی
او نه می توانست جواب قطعی درین مو
ضوع بگوید .
چنانچه بجواب سوال کاترین گفت
« : در حقیقت من هیچ نمیدانم .
اعلیحضرت به من امر نموده است خودم
را حاضر و مهیای سفر داشته باشم . زیرا
باموکب شاهانه تا ( مايانس ) همراهی
کنم . »
کاترین : – همین چیز است که از
له فیور نیز شنیدم . من هم با او میروم
و بسیار ممنون خواهم بود که خودم را
بار دیگر در میان سربازان به بینم .
آه ! علیا حضرت ! انسان را از نشستن
زیاد در يك جا رنگ میگیرد ! شما خواهید
دید که خواب به بستر اردوگا چقدر
مزه دار است . چه وقت روانه خواهیم
شد . – امشب یا صبح ؟ »
امپراطوریکه سر خود را حرکت داده
گفت : « هیچ کس پیش بینی کرده
نه می تواند ! تو میفهمی که امپراطور
این چیزها را چطور انتظام میدهد هر کس
باید بجای خودش اماده و حاضر باشد که هر لحظه
هر طرفی که اعلیحضرت بخواهد حرکت
کند . تا اندازه که به من تعلق است
کاملا حاضر خواهم بود که هر لحظه
که حکم حرکت صادر شود با او ملحق
شوم . »
کاترین : – من هم بدین حاضر باش
های فوری آمده و آموخته ام . هیچ
کس بر من غالب نخواهد شد . آیا علیا
حضرت امروز صبح اعلیحضرت را دیده
اند ؟ مزاج مبارك شان باعتدال است ؟ »
ملکه : – بخیالم ازین استفسار میخواهی
کدام مرحمتی از من خواهش کنی ؟ »
کاترین : – بلی مادام . میخواهم از
حضور شاهانه برای پسر خوانده ام
( هانریوت ) اجازه شمولیت اردوی
شاهانه را بگیرم . »
ملکه : – مارشال محترم تو باید پسر
خوانده ات را متیقن سازی که من او را
یکی از پیش خدمتان مخصوص خودم
مقرر میدارم . »
کاترین : – تشکر میکنم مادام ! ولی
هانریوت میخواهد مهمیز شوالیه گی را
در حرب کماهی کند نه در صالون انتظار
پسر خوانده له فیور شوالية قالین نیست
که در دیوار نصب باشد . »
ملکه : – خوب بگذارش که بیاید
در صورتیکه اینقدر مصر است برای کشتن
خودش کدام موقع خواهیم داد . »
کاترین ازین وعده ملکه مسرور گردیده
نعره زد : « علیا حضرت ! شما بسیار
مهربان هستید ! »
باینصورت ( هانریوت ) شرف همراهی
امپراطور و پدر خودش را در جنك
های پروس حاصل نموده ؛ در زمره
اشخاص سفیری شامل و منتخب
گردید .
ناپلیون در سراچه قصر گارد هارا
معاینه می نمود . در پهلوی او ژنرال های
که قسمت های مختلف اردوی بزرگت را
قومندانی میکردند با اسپ سوار ایستاده
بودند . له فیور ، برنادوت ، نی ، لان
داو دست ، روژ ورود سولت ، در
بین آنها ممتاز بود .
امپراطور بعد از ملاحظه افراد بطرف
مزوور تنبور چیان که مانند عفر یتی با
کلاه پوست خرس خود بنظر می آمد
اسپ خودش را رانده پرسید : « اسم
تو چیست ؟ »
– اسم بنده لاویولت –
– در کجا خدمت کرده ئی ؟
– اعلیحضر تا هر جا :
امپراطور از جواب های کوتاه و
زود خوشش می آمد نعره زد :


صفحه ۱۵ شماره ۲۳ مجله پنجم

- بسیار خوب است آیا بر این را عمو زاده ما شاه پروس ازینکه با ما پیش کرده می تواند ولی در بین محاربه
دیده مبارزه داده است ، بزودی نادم خواهد علاوه بران که پیش بینی کنند ژنرال
- خیر : شد . با این چنین اشخاص دلاور با های پروس از اول مرتکب خطا های
- میخواهی که انجا بروی ؟ خود شیطان هم خواهیم جنگید و هم زیادی شدند . از پیش رفتن به مقابل
- هر جا که امپراطور بخواهد خواهم او را مغلوب خواهیم ساخت ..... ناپلیون که عساکر جلوی جرمن را
رفت :
- خوب پس چوب های تنبورت را مار شال برو و از مادام لامار شال خدا با خود داشت بهتر بود که پروس ها عقب
اماده ساز - در يك ماه ديگر با يك رژیمان حافظی بگیر ، امشب روانه خواهیم نشسته او را به اراضی جهین و بی استناد
گارد های من در پایتخت شاه پروس داخل شد ! » شمال می کشیدند . در آنجا ممکن بود
خواهی شد . فصل شانزدهم روس هاهم با آنها ملحق شوند .
- اعلیحضرتا ! ضرور داخل خواهم (جینا) اگرچه میگویند که این مبحث در شورای
شد جنگ با پروس ها شروع گردید ، اما مذکور تحت بحث آمده بود، ولی ملکه
ناپلیون بطور شوخی ـ بلندی قامت این جنگی بود که ناپلیون با بسیار دور ( لوهیز ) که پهلوی شاه نشسته بود
چطور خواهد بود ؟ بینی و احتیاط تهیه دیده بود ، زیرا حیات نمیتوانست کدورت خودش را از مفکوره
- اعلیحضرتا شش فیت و دو انچ . و شرف فرانسه به نتیجه همین محاربه اول عقب نشستن در مقابل فرانسوییان که تا
- چرا اینقدر بلند هستی ؟ ملکه چناری مربوط بود . از طرف دیگر پروسها آنوقت هیچ گه بر پروس ها که اول
را دزدیده باشی ، بر شهرت و شوکت عسکری ایام سابق درجه اردوی او روپ داوا بودند ، غلبه
- زیرا اعلیحضرت من باندازه دنیا و یادگار های فتوحات ( فریدیريك ) نکرده بود ، ضبط کند . چنانچه می
بزرگ هستند . اعظم و هم مهارت ژنرال های مقتدر گفت تمام ملت به هیجان آمده و هیچ
ناپلیون ازین تمجید متبسم گردیده خودش ( بر ونزويك ) و ( بلو شر ) چیزی مگر اخراج عساکر فرانسه وفتح
بطرف له فیور بر گشته گفت : و ( مواند ورف ) اعتماد قوی داشته با ( لورين ) آنها را تسکین نداده نه می تواند
- مار شال تو باید کدام روزی از يك تهور بی باکانه که نتیجه اش غیر تباهی چنانچه بطرف ( فريد يرك ویلیم )
ما ژور تنبور چیان را به من یاد دهانی چیزی نبود مجنك داخل گردید . دیده گفت :-
کنی . در پنجم اکتوبر ۱۸۰۶ شورای در ـ اعلیحضرت هنوز هم متردد هستید
در اثنای معاینه بم اندازان ، گارد ها تحت ریاست شاه پروس ( فريديريك و مردم شما را ترسو خیال می کنند ! »
و دسته جات جینا و فریبلاند از مقابل پلیم ) در مقام ( ايرفورت ) ، منعقد شاه چون ضعیف لرای و بی اراده بود
او با علم های خم برسم سلام گذشته گردید که در آن همه وزراء وافسران ببار کردن درصلح با ناپلیون آماده بود
و هنوز دور نرفته بودند که برگشته و با اعلی دولت حضور داشتند . دور بین ولی ملکه قوی القلب برو غالب گردیده
نعره های مسرت زنده باد امپراطور ترین ماهران فن حرب غلطی ها وخطا به حمله متقابله فیصله قطعی گرفته شد
فضا را بلرزه در آوردند . امپراطور های فاحش منظم ترین محاربات را پیش
بطرف له فیور دیده گفت : « خیال میکنم


صفحه ١٦
( شماره ٢٣ )
مجلد پنجم

يا يك لقى معلوم كستا خانه پروسيا تخلية فودی ( رائن ) را از فرانسه مطالبه کرده و تاریخ آخرین مخابره را ۸ اکتوبر قرار دادند .
صبح ۸ اکتوبر عساکر فرانسه بعوض عودت سرحد ( ماکنون ) با سه ستون عسکر تجاوز کرده (مورا) که قوماندان رساله بود ضربۀ اولین را بطرف مقابل وارد نمود . این محاربه ( شلتيز ) بود مقابله دیگر بروز دهم اکتوبر در مقام ( سال فيلد ) واقع گردید درین محاربه پرنس لوی پروسيا کشته شد ، بعد ازان جنگ مار شال ( لان ) بطرف ( جينا ) پیش قدمی وتعرض را بنا نهاد .
خوف و دهشت بزرگی بر پروس ها مستولی گردید کوچه های شهر دار الفنون جينا از پناه گزینان و فراریان مملو گردید بود پل های که ( شال ) را به جينا ملحق داشته بود ، تمام روز از قطار های دراز ریل که مصروف حمل و نقل عساکر و زخمی ها بود ، مسدود شده مانده بود و جاده ها تا به قصبه ( ویمار ) از زارعین و دهاتین که خود را از هجوم فرانسویان برکنار کردن میخواستند ، مملو بنظر می آمد .
بتاريخ سیزدهم ناپلیون در مقابل ( جينا ) رسیده خیمه خودش را برتبه کوچکی که بر شهر ناظر بود در وسط چادر های چهار هزار گارد خودش بر پا نمود ، بسرعت فوق العاده طوپ خانه را بموضع لازمه نصب نموده مشعل در دست بر تعمیر استحکامات نکرانی میکرد. با وجود خسته کی روز تاوقت شب مصروف کار بوده بالاخره در يك كرمی بمقابل آتش اردو کا در وسط افسران و فادار خودش بخواب رفت .
وقتیکه از خواب برخواست دمه کثیفی میدان مقابل اردوگاه را فرا گرفته و از نظر مستور میداشت ، ناپلیون بايك چند نفر مشعل برداران با جدیت و روح عالیه خودش در بین صفوف سرباز ها داخل گردید و هر جا، را مخاطب ساخته می گفت : يك ضربه مهلك ديگر قسمت پروس ها را فیصله می کند و از كمك های که متوقعه برای اید محروم خواهد ماند ، و در بین نعره های زنده باد امپراطور اشاره حمله بر دشمن داده شد و جنگ تاریخی (جينا ) باین صورت شروع گردید اگرچه در امروز قومندان هم رم را شخصاً خود ناپلیون در عهده داشت بازهم فتح تا يك لحظه درموازنه بود ، زیرا ( نی ) از يك طرف و ( برنادوت ) از طرف دیگر تنور زیادی نشان دادند اکر تهور زیاد این دو نفر نه می بود يك نفر هم از سربازان پروس برای گفتن حكایۀ جنگ زنده نه می ماند . با وجود آن هم پروسیان تلفات زیاد از اندازه داده بودند و ديوك ( دوبر و از ويك ) يكي از جمله مقتولين آنروز بود .
بعد از ختم محاربه بوقت شام که نا پلیون بمعاينه میدان حرب مشغول بود چشمش بر يك توده سربازان مقتول فرانسوی که موضع هجوم رساله پروس و مدافعه جدی آن شیره مردان را نشان میداد ، افتاد بالجام های اویزان وکلاه در دست به قصبۀ ( اور شتاد ) كه يكي از صحنه های مدهش جنگ آنروز بود ، داخل گردیده جاده ها را از اجساد مرده وسلاح شکسته مستور دید ، امپرا طور يك سرباز بلند قامتی را دید که بدهن در وازه خانه کنار جاده است . درین وقت که میدان مخرب از زنده گان خالی و مد فن مرده گان شده بود ، ناپلیون بدیدن سرباز یگانه متحیر شده اسپ خودش را بطرف او راند و با صدای متین پرسید : « آیا تو مدژور شیور چبان نیستی ؟ در این جا چه میکنی ؟
م ژور شيور چبان قد خودش را زیاد تر رسا نشان داده و چوب آژر کت خودش را در هوا گردش داده جواب داد : اعلیحضرتا ! منتظر كمك هستم ! »
( با قیدارد )


(شماره ٣٤)
(مجله)
اشتراک سالانه ١٢ افغانی
محصول پوسته ٢ "
خارجه ٢٠ شلنگ
انیس
اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس و صاحب امتیاز : محیی الدین
مدیر و نگارنده :
٢ شنبه ٢٧ جدی ١٣١٠
تأسیس ١٣٠٦
٩ رمضان ١٣٥٠

پول چیست؟
این کلمه خوش آیند هر ساعت در صحنه حیات تمدن کنونی صدا میکند که پول آرتیست بزرگ تیاتر روز گار است و رول بزرگ روحیات بشری را بازی مینماید.
متخصصین علم اقتصاد گفته اند هیچ يك کاری در حیات ما ثبات وجود ندارد تا تضادن پول را از يك طرفی حاوی نباشد.
به دیگر جا گفته اند از حیث روحیات شناختن معنویات پول دشوار است زیرا پول در افکار هر واحد بشر تأثیر مهمی را حائز است.
كذا لك ميگويند كه حقيقت و تأثیر پول را نمیتوان بزبان و قلم تشریح داد ولی پول را به پلی میتوان تشبیه کرد که دست قدرت صانع حقیقی بروی دریای متوك مأیوسی ابا وعالیان را امر کرده تا بصورت عزم و اراده متین از ساحل عسرت بساحل نجات و سعادت معاشرت بسهولت بگذرند
باز میگویند مسبب اتحاد معاشرتی و موجد وضامن ارتقای تمدن پول است چه هر قدر یکه ملتی رو به تمدن پیش رود علی الرغم احتیا جاتش بیشتر شده بودجه اش سنگین تر گردیده توان خزینه اش ضعیف تر میشود که جبران و کفایت آن نظر بايجاب امور اجتماعی و سیاسی بصورت تزئید مالیات و استقراض ممكن نباشد مگر با سیاست پول حفظ توازن بودجه را با پیشرفت ثروت ملی میتوان نمود.
رفائی چارج میگوید اگر سیاست پول بدست دول متمدنه نمیبود در محاربه عمومی ١٩١٤ تا ۱۹۱۸ بودجه اش ا مقابل مصارف هنگفت فوق الطاقه واندرين حيات ملون ها نفوس عاجز آمده به بحران عظيمه اقتصادی دچار گشته و براه عدم رهسپار میشدند مگر سیاست پول است که در دوران محاربه و بعد از محاربه الى يومنا در عرصه كاه مهم اقتصادی فاتح میباشند. توکافل متخصص قصادی انگلیس میگوید اسباب اعظم پیشرفت ارتقای ثروت امروزی به محصول تجارت چند تاجری ، محاصلات چند هوتلی به حق الورود چند مسافری و یا بمالیات چند زارعی منوط نیست بلکه سیاست پول اسباب اعظم آن است .
وزیر تجارت فرانسه میگوید سیاست تجارتی و بانکی صناعتی دول معظمه امروزه باحث غو اقتصاد عمومی است .
با الاخره محققین اقتصاد کنونی راجع به تصریح این ماده مهمه ابراز افکار نموده و این وسیله را برای ایجاد و منافع اقتصادی جامعه بشری بهترین راه صلاح وفلاح بحران اقتصادی دانسته و بدست باین که تمام وزارات ماليه واقتصاديه متعهد ترقی ثروت جامعه میباشند میباریده تا آنها طوریکه « آدم اسمیت » میگوید « دوائر پیشرفت اقتصادی را بصورت مختصر ذی منفعتی تشکیل سازید و از مشتریان نفع پسند منفعت خواه سرمایه حق الزحمه را بخواهید اما متوالياً منابع مختلف ثروت ملت را بتوسط افكار ذوات خبير لایق و دو کتوران حاذق فن اقتصادی انكشاف نمائید تا ملت از منابع سر شار جد وجهد اعمال شما شادان وفرحان باشند »
والحاصل مدققین فن اقتصاد توصیه


صفحه ۲ (شماره ۳۱) مجلد پنجم

میکنند بایستی جامعه بشری حتی الامکان بر اسرار مرموزه پول و سیاست مسکوکات واقف شوند تا به بحران و هیجان اقتصادی دچار نباشند .
خصوصاً برای ملتیکه دامنه مساعیاتش وسیع نبوده و تازه با در دایره تمدن گذاشته و مراودات وسیعه با دول و ملل دنیا آغاز نموده فرض است که بر منویات دانشوران علوم اقتصادیه منابع ثروت مملکت را بروی اساس متین استوار سازد تا آنملت بواسطه بی تجربه‌گی و احتیاجاتیکه بآن دچار میگردد مورد بحران اقتصادی نگردیده در مقابل رقبا و همسایه‌گان توازن اقتصادی را داشته باشد .
چونکه مملکت عزیزمان نوپا بدائره تمدن گذاشته و با دول و ملل عالم داخل مراوده گردیده و محتاج معلومات و مطالعات است اينك احساسات وطن خواهي و ملت دوستي مرا وا داشت بان مقامی که در صدد ترجمه (خلص مالیات) که منجمله تصنیفات رفائل جارج اعضاي انجمن مقننه اقتصادي مجلس اعیان فرانسه ، ۱۹ هزار و دین کتابست برآمده و فارسی آن را با عبارات ساده و جامعي در پیشگاه مطالعه هموطنان عزیز بگذارم چه رفائل جارج در فصل اول کتاب خواسته است که روشنی طبیعی و اساسی که مصالحات کلیه حیات انسانی را در بر میباشد یعنی اهمیت پول را نشان بدهد و نیز ظاهر سازد آنهمه مؤثرات اختراعات و ایجابات که ممالک مهمه دنیا برای نشو و نمای ثروت ملی و

مملکتی خودشان گرفته اند چیست .
در فصل دويم میگوید که حقوق مالکیت طبیعی و حقیقی پول چیست ؟ و صورت موقعیت اصول ارتقای ثروت کدام است .
در فصل سویم بیان میدارد آن تقسیماتی را که قبلاً در عالم بشریت میان پول مالیه خصوصی و پول مالیه عمومی که موجد ثروت طبیعی مملکتی است وضع کرده است علل و تأثیر ضیح میکند که اکنون در میان پول مالیه خصوصی و عمومی تحدید حدود مطلق بر داشته است زیرا پولیکه دهنده گان مخزینه دولت میسپارند بعوض آن اعتبار آن سرمایه را بفرض استفاده خودشان میستانند .
اما در فصل چهارم آن تقدس مسائل سری رفتار پول را با قیمت جریان پول که بنام تقسیم اسهام نافعه رول مهمه اقتصادی را در صحنه حیات عالم بشریت بازی کرده و روز بروز وسعت داده برود توضیح مینماید .
البته خواننده گان محترم و مخصوصاً افراد حساسی که طالب استفاده از فنون اقتصاديات اند این هدیه نا چیز را که ترجمه آن در بعضی مواضع خالی از تصرف هم نیست و از وجهه اهتمامات وطن خواهانه يك هموطن شان ذریعه نشریات جریده انیس به آنها تقدیم میشود پذیرفته و از خطاهای لفظی آن و یا نادرسنی اگر در عبارات به بینند

اغماض خواهند فرمود .
* * *
مرقومات فوق را ترشحات قلمی آقای عبدالرحمن خان معروف به ( رحمان افغان ) است که برای ترجمه يك مجموعه نفیسی از آثار مفیده اقتصادی عنوان کرده و زمینه جریده اند آقای موصوف در ادوار گذشته انیس همیشه معاونت های عرفانی کرده و مقالات آنها در تحت عنوان شمولات وطن صفحات انیس را زینت داده است اینك بعد از وقتی که از مسافرتهای ولایات داخلی و اشتغالات اطرافی فراغت یافته و بمرکز عودت کرده اندباز آماده شده اند تا در نشریات ما معاونتاً مقالاتی نوشته و تواصی کرده باشند این ترجمه ایشان چون به نسبت مقتضیات عصر حاضر ما راي يك اهمیتی بوده و اولین آثار قیمت دار ست که بجامعه ما اشاعه میگردد با کمال امتنان آن را مجریده خود قبول کرده بلکه آغاز آن را سر مقاله قرار دادیم آینده در صفحات انیس یکصفه یا چند ستونی را برای بقایای آن تخصیص داده و قارعین گرام را بخوا دن و استفاده بردن از آن تحریص مینمائیم .


صفحه ٣
( شماره ٣٤ )
مجله پنجم

سياست عالم :
اصول اساسي جديد
امپراطوري بريطانيا كبير
اگرچه مشغوليت يگانه ومهم پارالمان جديد انگلستان امروز تدوين قوانين موازنه تجارت خارجيه آن دولت است ، ليكن درين اثنا بعمليه واجراي يك مسئله نازك ديگر هم مصروفيت تامه دارند .
نظامنامه جديدي بنام ( اصول نامه ويست مينستر ) درپارالمان انگلستان زير بحث است که اين قانون به مثابه قانون اساسي امپراطوري انگليز شمرده خواهد شد . اين قانون نامه وضعيت دو مينيون هارا که اجزاي امپراطوري گفته مي شوند در مقابل يكديگر و در عين زمان با مركز امپراطوري يعني انگلستان تحديد و تعيين مي كند
در اجتماع كونفرانس هاي ١٩٢٦ و ١٩٣٠ "دو مينيون"هاي امپراطوري انگلستان ، مقرراتي راجع به تعيين او ضاع مذكور بحث ومذاكره ومنظور شده ، در خطوط اساسيه ان ، هر يك از دومينو نهارا مثل حكومت انگلستان يك دولت دانسته براي آن حقوق تامه وشمولي سنجيده شده است .
اين حقوق بقدري واسع است که دومينيون هاي بالا ، مي تواند بلا هيچ گونه موانع علاقه ورابطة با هر كدام از دول مستقلة دنيا ربطء نموده ، داخل هر گونه مناسبات سياسي گردند ، سفير فرستاده و سفرا قبول نموده معاهدات عقد نموده و ترك تعلق نمايند ، حتي مي تواند هر يك از دو مينيون با تمام شئون وعنعات مثل حكومت انگلستان بميدان برايند .
آينده صرف وحدت امپراطوري انگلستان مستقل در تحت اسم وشخصيت امپراطود انگلستان و پاد شاه آن رابط وتجمع خواهد داشت ، يعني پاد شاه انگلستان در عين وقت پاد شاه كانادا" و پادشاه اوستراليا و پاد شاه جنوب امريكا هم خواهد بود .
اصول وراثت شاهي در خاندان سلطنتي انگلستان براي همه مقبول بوده و در صورت تغير وتبدل آن عموم دول دومينيون بايد رضاء و موافقت داشته باشند .
پس از قبول اين اساسات دركنفرانس هاي امپراطوري پارلمان هاي دو مينيون ها اين حقايق را در حال بصورت مقرارت خصوصي تثبيت نمودند ، مگـر صرف پارلمان انگلستان ان را بنابر بعض علل مختلفه تا اكنون جايزه نداده است . يكي از علل فوق انست در حاليکه از اعصار متمادي در انگلتره اصول مشروطيت جاري است در انگلستان يك اصول اساسي مضبوط موجود نبوده و انگليز ها هم بطور عنعنوي اصول اساسي معيني را داشتن نمي خواهند ليكن در حاليكه حقوق فوق الذكر را مخصوصاً در طلب حق جدا شدن خود دو مينيون ها از امپراطوري بطور واضح اصرار دارند که محتمل است در دو مينيون (حكومت آزاد اير لند ) فرقه جمهوريت خواهان روي كار بيايند ، در صورتيكه انگلستان با اير لند در شروط ومعاهدات خود در خواست اين حق را از اير لند نزع نموده است ـ طبعاً از جريان مخل منافع متصوره روي كار خواهد آمد .
با و جوديكه حكومت انگلستان نه مي خواهد قانون اساسي امپراطوري انگلستان بطور معين ومعلوم نوشته شود مگر بازهم قانون مذكور باصرار دومينيون ها از طرف مجلس عوام مجبوراً بايد تثبيت ومنظور كرده شوديك قسمت بزرگي از محافظه كاران متنفذ درتحت سر كرده گي وزير ماليه سابق چرچيل بر عليه اين مسئله مي كوشند . مگر با اين قانون اكثريت را حايز گرديده و در نهايت رشته اتحاد و روابط زوال نا پذير بين دو مينيون ها يعني اجزاي امپراطوري انگلستان خيلي سست خواهد شد . در اينصورت يگانه راه و چاره بقا و استحكام اين مناسبات بين دو مينيون ها و امپراطوري صرف به توسيع و تقويه مناسبات اقتصادي منحصر خواهد ماند .
و اين كار هم مربوط به قبول تمام مواد « اصول حمايه » ( ١ ) در تجارت از
( ١ ) ـ طريق حمايه وطريق آزادي در اقتصاد از قوانين عموميه شمرده مي شود که خيلي بسط دارد .
اصول حمايه : ـ بعضي دول براي ترقي صنايع داخلي وتهيه مواد محتاج اليه خودش اصول حمايه را پيرو بوده بر وار دات خارجي گمرك هاي ثقيل ميگذارند که تا ادخالات ورقابت خارجيه مصنوعات وحاصلات وطن را محو نسازد وتجارت آن ترقي كند .


( صفحه ٤ )
( شماره ٣٤ )
( مجلد پنجم )
طرف انگلستان است .
حال انکه این مسئله هم خیلی مشکل است ، زیرا انگلستان مواد زراعيه و ارزاق خود را تماماً از خارج تدارك می کند اگر اصول شدید حمایه را قبول واجرا کند ، در آن وقت گویا انگلستان از حیث حصول معیشت گلو را گاه وارداتی محاصره میگردد و بعد ها سکنه انگلستان بطوریکه در عناصر معیشت وحوائج ضروریه خود ها خود را با بسیار ارزانی از خارج تدارك می کنند میسر کرده نه خواهد توانست .
در حوادث آخرین وحرب گمرکی اوروپا که در مقاله آینده شرح خواهم داد واضح می کند که انگلستان درین اوقات با لخته تمام دول گمرک سنگین گذشته است . وطبعاً این راه انگلستان را به سوی طریقه حمایه می کشاند .
م . اسماعیل
اصول آزادی : ـ و بعضی از دول اصول آزادی تجارت را برای اینکه بارو داخل آن مملکت تمام حوایج ضروریه ساکنین آن از خاك خودش تامین نه می شود . و یا اینکه برای مصروف کننده گان به نسبت مستحصلات داخلی از مال وارده خارج بیش تر ارزان تمام می شود ، پیرو میگردند .
این دو نظریه در هر مملکت نظر به احوال طبيعيه وجغرافيه وسياسيه واحتيا تملکيه وصنايع وتجارت ان تطبيق میگردد که از ملاحظه مطولات به خوبی فهمیده می شود .
از روز نامه « ایران »
انگلستان وسر نوشت او
البته تغيير كامل سیاست انگلستان براثر انتخابات جديد انعکاس بزرگی درامور اقتصادی ومالی وسیاسی او داشته است یکی از جراید بزرگ فرانسه برای وقوف آگاهی بر این اوضاع روز بعد از انتخابات نماینده مخصوص خود را بانگلستان فرستاده و مقاله ذیل ترجمۀ مقاله ای است که نماینده مزبور برای روز نامه خود ارسال داشته است :
لندن ـ تقريباً هفت سال است که مملکت انگلستان را ندیده ام ـ آیا امروز مملکتی را که سابق براین مدت ها دران بسر برده ام چسگونه خواهم یافت ؟ تجربیات مکرو و بی درپی دولت سوسیالیست چه تاثیرا تی دران بخشیده است ؟ آیا طبقه دوم که هوای اشرافی وهوس راحتی دارد کاری برای طبقه سوم وكار گران انجام داده و توسعه یی در حال انانی حاصل شده است ؟ آیا بر عکس این وضع واین قید یعنی « امتیاز و جلالت » را که از رواج افتاده است از دست داده است ؟ آیا این مملکت عظیم که سایه خود را بر دور ترین وكوچك ترين نقاط عالم نیز افکنده است ، در شرف زوال وفناست ؟
این بود سوالات درونی من هنگامی که هوا پیمائی « شعاع طلا » در روشنائی سپیده دم مرا بطرف انگلستان می برد
مسافرت با هوا پیما اشتغالات دیگری برای فکر انسان تهیه می کند . ـ فی الحقيقت وقتی که آدمی قدری بالا تر از زمین پرواز می کند مناظر دیگر گون می شود . توسعه و عظمت عجیبی به خود میگیرد . تغییراتی در بی افق برای کسانیکه با قطار های سریع السیر مسافرت می کنند ! زیبائی مناظر ومراقع ومرغزار ها برای مسافرین که پیاده راه چین و صحرا را می پیمایند در مقابل انچه که مسافر هوائی می بیند چیزی خوار و بی مقدار است .
پس از عبور از فرار فرانسه ومناظر زیبای آن و پس از تماشای امواج سفید و تک دریای مانش وعمارات عظیم بندری انگلستان و پس از محفوظ شدن از تپه های حومه آباد وتماشای لندن با پایتخت انگلستان وارد شدیم .
* * *
در این لحظه که شروع به تشخیص احساسات ومشهودات خود کرده ام احساس میکنم که وسوسه ای مرا فرا گرفته است . ـ جهتش آن است که احسامات ومشهودات من صورت خوبی ندارد ، جهتش آن است که علی رغم تغییرات کلی و عمده ای که از تجدید انتخابات حاصل شده است وعلی الرغم دور اندیشی و عقل وبصیرتی که آقای « رمزی میکدو نالد » در انتخاب اعضاء کابینه خود بکار برده است ، آتیه انگلستان بنظرم مغشوش وتیره وتار است


(شماره ٣٤) مجلد پنجم
فکر خود را که با فکر جمعی از متفکرین همراه و موافق است بگویم : ــ از انگلستان عظیم بوی پیری و شکستگی بمشام میرسد و آفتاب سعادت و دوام آن بر لب بام زوال احساس می شود .
در این خیابان بزرگ که من با همهٔ خانه ها و عمارات آن بمناسبت سابقهٔ ممتد آشنا هستم ، تقریباً در هیچ يك از ساختمان ها جز یکی دو عمارت سینما و تآتر تغییر حاصل نشده است . ــ
جلو مغازه ها و خانه ها که حامل تاریخ و غیره است ؛ بساط های بلند بالای دکاکین که پنداری هر چه دارند در معرض نمایش گذارده اند ، بدون اینکه كوچك ترین و کم بها ترین جنس را از یاد ببرند . ــ ان تو موبیل های تاکسی بلید در کوچه ها ، این کالسکه ها و بارکش ها که معمولاً باید با سند باشند و تا حالا نیاخته گردند ، اتو موبیل های کهنه و تق و لق که در مملکت ما در جنگل ها و بیابانهای دور افتاد هم کمتر دیده می شود ، و اگر هم باشد برای حمل و نقل فقرا بکار میرود ، این سالون بزرگترین رستوران و مهمانخانهٔ شهر که من ازان خارج می شوم و در سرتاسر آن جز چند نفر نهار خور خاکستری مو و پژمرده که با صدای نیمه خاموش سخن میگویند و بی اندازه ضعیف و پریده رنگ و محروم و مایوس هستند ؛ هيچكس دیده نمیشود ؛ غبار افسردگی و ملالتی که در همه جای این شهر گسترده شده است ؛ همه بنظر اشخاص دقیق نشانه ها و علامات و آثار اسلوب سیاسی و اقتصادی و ملی ربطی کبیر است .
وقتی که انسان و الاژوئی که تولد آبها اختراش های عظیم آن از ناز و نعمت و راحتی و مکنت انباشته است قدم بسر زمین انگلستان میگذارد خیال می کند که از محتشم ترین قصور سلاطین وارد بیابانی بی آب و علف و قبرستانی خشك و خاموش شده است .
شاید این نکته است که انگلستان را در آتش حسد و حرمان می سوزاند و او را وقبح میدهد ( و ما نیز اگر دارای خون لا تن نبودیم شاید به همین وقبح و محنت دچار می شدیم . )
این نکته چیست ؟ فقدان صدها هزار جوانان آتشین خوی که داس مهیب جنگ بین المللی خرمن حیاتشان را درویده است ، نبودن نونهالانی که کرد باد حوادث ریشهٔ عمر شانرا خشکابیده است ، افتادن کارها و جریان مور بعهدهٔ دماغ های کهن سالی که کثرت سن پوسیده گی و فساد را دران راه داده است ؛ تسلیم زمام امور بدست های لاغری که از ضعف پیری لرزان است .
در این مملکت که هنوز دلها از تصور با طل عظمت و شکوه او لرزان است چنین بنظر میرسد که همه اشیا و اشخاص مسن کهولت و موسم پیری خود را نیز بپایان رسانیده با دست زور مند تقدیر بر سراشیب خطرناکی رانده شده بسرعت و غیطان غلظان پائین میروند و در اشیای این پرتگاه مهیب چیزی جز طاعت و خوف نمی بینند .
هر چه بمذاق دیده می شود چین خورد است ، بهر چشمی که نظر کنید روشنائی و فروغ خود را از دست داده است ، بهر زانوئی که بنگرید خمیده است ، بهر پائی که نگاه کنید بزیر بار قامت لرزان است و بدن صاحب خود را بزحمت می کشد . این يك قانون و ناموس بزرگ طبعی است که هر کس نا چار باید روزی سر تعظیم و تسلیم در مقابل آن فرود آورد .
ملتی که اینگونه احساسات در هر بیننده دقیق ایجاد می کند ؛ چقدر مریض و افسرده است من با چه زبان میتوانم لب بتوصیف او بگشایم !
وقتی که از ه یگبار ملی ، میگذشتم يك وزش شدید باد کلاه مرا بسان گل نگیز ، خوشبختانه یکنفر کلاه دوز در ان نزدیکی دیده می شد . ــ من کلاه گل آلود خود را بدست گرفتم و وارد مغازه او شدم . مغازه زیبائی بود . بروی يك قفسه قریب بصد مقوای کلاه بود که روی هريك اسم شخصی که البته صاحب آن بود دیده می شد و اسم ها عموماً مطابق نمونه های ذیل نگاشته شده بود : ــ
عالیجناب مرکی دولوزین برلاند . ــ یا ــ حضرت اجل مرکی دو كوليلت وغيره وغيره همه اعضاء مجلس لرد ها ازین دکان عبور می کردند . می توان گفت که سقف این مغازه با ستون های محکمی


صفحه ٦
شماره ٤١
مجلد پنجم

مذکور عبور (رتوند) (شهر فرانسه
که در ١١ نوامبر ١٩١٨ عملیات نظامی
جنگ بین المللی در آنجا امضاء شد)
پایان جنگ، پایان مسئولیت متفقه را
نیز اعلام داشت، سپری کرده. - ولی
انگلستان با یکی از بزرگترین مشتریان
فرانسه است - فرانسه نیز فراموش نباید
کند که مهم ترین مشتری انگلستان بشمار
میرود - بنابرین، قانوناً میتوانیم امتحان
کنیم که جمله مذکور که بزودی با اقدامات
وتدابیرات گمرکی منتهی خواهد شد. چه
تاثیرات بزرگی در صادرات ما خواهد
بخشید و از طرف دیگر چه منافعی ازین
راه عاید انگلستان خواهد شد.
اینجا، هرگونه احساس ملی را بکنار
بگذاریم با اینکه این موضوع برای یکنفر
فرانسوی اهمیتی ندارد؛ من بشما سقم
که این مملکت در مدت ٤ سال مخوف
جنگ چنانچه بسیاری از اشخاص
معتقدند که پول خود را از دست داد ونه
فرزندان وخون جوانانش بخاک ریخت
چرا باید امروز باین وضع وخیم دچار
باشد.
در سیاست داخلی هر خبط واشتباهی
که شده خود او موجب ومسبب آن بوده
است. در سیاست خارجی خبط ها و
اشتباهات از جهات مختلفه ای بوده است
بطوری که امروز ودرین لحظه تحسس
وتبین مداوا این حفیق آن کار آسانی
نیست. فقط برای اینکه از تفکر او این
مطلب بی نیاز باشیم بعضی نکات را یاد
آوری کنیم ٠ - ما (فرانسویان) علاقه

از مجموعه های نشانیهای رسمی انگلستان
بر پای بود.
بهر دیوار ورقه علان بزرگی نصب
شده بود، بروی هر يك ازين اعلانات
دو کلمه دیده می شد. این دو کلمه
كوچك ومختصر بود که البته برای ترکیب
وپیدا کردن آن زحمت همسایه خود داده
بودند تا چیزی بنویسند که هر کس
دیده فوراً در ذهنش منقوش گردد.
اعلان کلاه فروشی هم با تمام قوای کلمات
وحروف کوتاه خود میگفتند، فریاد
می کشیدند. نعره میزدند که: «بوی
بریتش» !
در زیر وردی مقواهای داخل دو
کان دوجمله با حروف ریزتر طبع شده
بود و به مشتریان وخریداران اعلام
میداشت که: «نمد بهتر از چوب و
مقواست.» در صورتیکه این همان لدن
بوده که همیشه اشخاص شيك وظريف
بدانجا می آمدند تا مد مردانه شود وا
در آنجا تکمیل کنند!
«بوی بریتش» ! اگر بخواهیم آنرا
باسان ادبی ترجمه کنیم به معنی «انگلیسی
بخرید» است و ترجمه آن باصطلاح و بیان
بهتر «از امتعه انگلیسی خریداری
کنید» است.
من به خود گفتم: - «خوب اگر
این اعلانات سرمشق ودستور نیکوئی به
انگلستان میدهد مشتمل بر اندرز خوبی
برای خارجیار نیز هست. من چرا صبر
نکنم تا بپارس باز گردم ودر آنجا کلا
تازه ای از امتعه وطن خود خریداری

کنم؟»
در این موقع صاحب دکان یکی از
اعلانات را با انگشت بمن نشان داده
گفت:-
«به بینند اين يك رمز خوب ويك جمله
نیکو است؟ آیا چنین نیست؟ روز
١٦ نوامبر اول صبح در سر تا سر انگلستان
يك ملیون نمره ازین اعلانات از طرف
کمیته رسمی منتشر خواهد شد. به
استثنای آنهایی که اشخاص مختلف طبع
ومنتشر خواهند کرد.»
مطلب را خلاصه میکنم. در حقیقت اعلام
این جمله عجیب که برای شما تازه گی
ندارد ومیدانید که روز دوشنبه آینده سه
هزار سینما در انگلستان فیلم ناطقی
نمایش خواهند داد که کلمه «بایکوت»
يا تحریم امتعه خارجی را در سر تا سر
مملکت منتشر خواهند کرد ودر همین
حال و در همان روز کودکان بیست و پنج
هزار مدرسه را باین فکر تجهیز خواهند
کرد بطوری که اطفال محصل باطفال مبتدئ
و بر پاگانه چی مبدل خواهند شد، و
خانه بخانه در زده این مطلب را بگوش
همه کس خواهند رسانید.
همانطوریکه در آن شعر ضرب المثل
خوانده اید که: «ذغال فروش در خانه
خود آقا است» جونبول نیز در خانه خود
صاحب اختیار است - از وی تشکر کنیم
زیرا لا اقل برای افکندن بوشك خطر
ناک خود صبر کرده است که جشن
سالیانه ١١ نوامبر ١٩١٨ که در روز


صحيفه ۷ ( شماره ٢٤ ) مجله سراج
میدیم که انگلستان سعادت مند و عظیم و منظم باشد . - اما او بر خلاف رفتار قماشها بسته که میکند ناچار محتاج به فرانسیوی بختیار و سعادت مند میباشد .
صحبت را بروی ارقام صحیح ببریم . در سال ۱۹۰۰ انگلستان به مقدار پنج ملیار دو نیم از محصولات مختلفه خود بها فروخت و در صورت این محصولات ذغال در راس هم قرار داشت ، از طرف دیگر تقریباً قدری بیش از شش ملیارد از امقعه ما خریداری کرد. واگر صادرات غیر مرئی را هم بحساب آوریم تقریباً تعادل و توازن کامل بین ما و او بر قرار بود .
اما تدابیری که اخیراً اتخاذ شده و پرده پوشیده گی و اختفا از روی آن بر افتاده است این تعادل را بر هم خواهد زد . ـ آیا این کار صحیح است ؟ آیا این کار احراز ناپذیر است ؟
قبول داریم که انگلستان وضع مشکلی دارد واقعاً بسیار مشکل ، این نکته مسلم است ومخالفی ندارد ـ عمل کرد سال ۱۹۳۱ ۱۹۳۰ که به ۸۸۱ ملیون لیره بالغ میشد و به حساب ۱۲٤ فرانك يك ليره به مبلغ صدو ده ملیار د فرانك میشود کسریده است . مالیات های جدید کمر شکنی زود وخوب وصول نه می شود .
اکنون اول مطلب باز گردیم . انگلستان که طبیعت او را با این همه ثروت و مکنت مجهز ساخته است فاقد بسیاری از مواد غذائی وغیر آن است . واقعاً انگلستان به خودی خود بدون احتیاج بكمك دیگران
زنده گانی نه میتواند کرد . بنابر این باید احتیاجات خود را تشخیص داده دروازه مملکت را روی امتعۀ بعض ممالك بكشايد و روی بعض دیگر به بندد .
پس ابتدا از چه چیز جلوگیری خواهد کرد ؟ از اشیای نهادی وغیر لازم و البته از شیای تجملی .
وزیری که این تدبیرات را پیش نهاد میکند یعنی « و الترر نیسمن » در تمام مدت زنده گی خود یکنفر طرفدار معامله آزاد بود وثروت خود و پدرش از ین راه تحصیل شد .
هر دو جهاز گیر کشتی بودند و با این عقیده اقتصادی قدم در عرصه حیات نهادند . معهذا همین که شغل وکالتی بدست آورد بدون اطلاع بر قوانین و مقررات عمومی پیشنهاد و یا فشاری کرد که پای اجناس خارجی ازین مملکت بریده شود . و یا اقلا تا موقع دوام بحران اجناس زیادی و اشیای تجمل وارد مملکت نشود .
اگر شخص مذکور رای خود را يك بار دیگر تغییر دهد موجب تعجب خواهد بود ، ولی بیشتر تعجب درین است که وزیر خزانه داری که حقوق گمرکی عایدات سر شاری برای او تشکیل میدهد نتواند از پیش نهاد عجیب هم کار خود جلوگیری بعمل آورد . ـ اگر مشار الیه نیز حرف را بپذیرد بطور و ضوح و علناً معلوم می شود که انگلستان کاملاً مصمم است که مدتی با نهایت خشونت و یا
رفتاری دور از انظار و بد عاقبت زنده گی کند .
ما بخت و پایه بسیار بر خود هم وارد کرده ایم تا آسیبی ازین ضربت جدید برما وارد نیاید . آری ! لیکن اگر هم بر خلاف این اتفاق افتند باز هم صبر و اعتماد داشته باشیم . ـ
هر چه این مملکت و اسلوب ها و رویه های مختلف او مورد آزمایش وامتحان قرار گیرد بیشتر اشکار خواهد شد که اگر معجزه ای در کار این مملکت روی ندهد بسیاری از امتعه ومحصولات هست که انگلستان در روی آنها قادر به رقابت ما نیست .
بالاخره فكر كنيم ومنطق يا شم سیاست کار گری ، این مملکت را برای مدتی از ماده وجوهر خود عاری کرده است .
فرض میکنیم که ما نتوانیم هم سایگان خود را موافق ومجبور کنیم که درهای مملکت خود را باز نگذارند .
اینکار چه نتیجه دارد وقتی که جیب خریدار از پول خالیست ؟ بنا برین آیا بهتر آن نیست که بوی كمك كنيم تا بتواند برپای خود بایستد وسنگینی پولی در جیب خود احساس کند ؟ البته وطبعاً این کار مشروط ومنوط باین است که رفتار انگلستان با ما منقد و فشار « تركت » یا « مور » نباشد .
( باقیدارد )


صفحه ۸
شماره ٢٤
مجلد پنجم

از عرفان :
فنون واختراع
راحت كامل
برای را حتى كامل در خانه و اینکه
مقداری از اوقات مدبرات منازل و
رئیس های هر خانواده صرف انتظار
آماده شدن خوراک و قهوه و امثال ذلك
نگردد اخیراً دو ولایت تکزاس امريكا
آلتی اختراع کرده اند که ضامن این
راحتی هست مخترع امريكائي ساعتي
اختراع کرده که متصل بجهاز رادیو منزل
شده و موقع معین تهیه چاشت صبح که
میرسد شروع بگرم کردن چای و شیر
و غیره میکند و سر ساعت معین زنگش
بصدا آمده و اهل خانه را بیدار ساخته
و آنها کاری جز شستشو و حضور سر میز
ندارند . همینطور وقت ظهر برای يك
ساعت قبل ، ساعت جهاز راديو را حاضر
برای کارساخته و هیچ كاری اعضای خانواده
ندارند غیر از اینکه خورا ك را از اجاق
گرفته و سر میز گذارده شروع باستعمال
کنند . این اختراع در هر شبانه روزی
چند ساعت وقت را برای صاحبان منازل
با اقتصاد تر مصرف نموده و خدمت شایانی
باشخاص خانه دار میکنند .

كشتي كه غرق
( نمي شود )
در سال ۱۹۰۹ مسيو شار تران فرانسوي
موفق بيك اختراع مهم وعجيبي گرديد
که بوسیله آن هر كشتي از غرق شدن

نجات داده مي شود :
بدينمعني كه هر كشتي روي سيستم
آن ساخته شود از خطر غرق شدن مصئون
خواهد بود . مي گويند تجارب ابتدا ئي
« شار تران » نیز تا درجه هم اميد بخشي
مي بوده است . ولذا مي گويند اين اختراع
بقسمي تعقيب گرديد تا آنجا که مطمئن
به ساختيان يك كشتي بزرگ اقيا نوسي
شده وقانع بود که غرق نخواهد شد . این
اختراع خود را بر اولیاء امور فرانسه عرضه
داشته و نمونه اي از كشتي پر از اسرار
خود در معرض مطالعه آنها گذارد .
ساختمان این كشتي بقدري اسرار آميز
است که مهندس آن حاضر نشده طريقه
ساختمان ونحوه هیأت آن را نشان دهد
واز ترس اقتباس دیگران مي خواهد این
حق انحصاري را فقط براي دولت فرانسه
محفوظ دارد . که کشتي هاي فرانسه داراي
این مزیت باشند .
او لياء امور فرانسه اختراع مذکوره را
كاملاً تقدیر نموده شروع به تفحصا تي
در اطراف آن کرده واخیراً نمونه کشتي
مذکور را روي درياي ساحلي فرانسه
تحت امتحان گذارده و باهرگونه وسائل
فوق العاده كه اعمال كرده اند نتوانسته اند
آن را غرق سازند .
دولت فرانسه در صدد بر آمده که بوسائل
مخصو صي اسرار كشتي مذكوره را

از هر طرف
بد بيني گاندي
مهاتما گاندي قبل از سفر خود
بطرف هند، در برینزی براي يك نفر
نامه نگار مجله مستعاره « اسپونی كولو
نيال » توضیحات ذیل را بیان کرد :
کنفر نس نیز مدور لندن برای آینده
يك نتيجه خوب نداده است ، زیرا
حکومت انگلستان نظریه سابق خود را
تبديل نموده است . تنها يك چيز باقي مي
ماند ، که تا به آخر براي حاصل
نمودن حاکمیت استقلال و آزادی
خود بجنگم و با این مفکوره ها به
وطن خود مراجعت ميكنم .
راجع به مسلمانهای هند فرمود که
کوشش مي كنم تا در بین هند ومسلم اتفاق
حاصل گردد و متحداً ضد انگلستان پیش
بروند . وا گر به این مقصد کامیاب
نگردیدم يك انقلاب خونین واقع خواهد
شد . و درین صورت یک هند جديد در يك
عصر جديد تشکیل خواهد یافت .
( بر لينرتا گبلات )

انحصارا در يك كار خانه كشتي سازي
بموقع بروز گذارده ومقیدا با ستتار نوع
كشتي هاي فرانسوي را از این ببعد داراي
این خصوصیت نمایند .


صفحه ۹
( شماره ٣٤ )
مجله پنجم

خبرهاي خارجي

تاس
استعفاي بريان وزیر خارجه فرانسه
ماسکو ۹ جنوري - موسيو ارستد
بريان وزیر امور خارجه فرانسه مستعفی
شد . از ويستيا جریده روسي راجع به
استعفای مشار اليه چنین مي نویسد :
استعفای بریان وقتي بعمل آمد که
فرانسه محتاج به يك شخص جدید بود
و بريان معتقد است که بیقراره حکومت
شخص ديگري نخواهد یافت .
حکومت فرانسه جرمنی را به تنزل
مجبور نموده ، و همیشه بریان را تحريك
مي نمود تا بالاي المان غرامات جنگ
را بقبولاند . حالا نکه وضعیت اقتصادي
فعلي ابداً اجازه نمیدهد که المان دو حصه
غرامات جنگ گذکوئي نمايد ، ليكن
قوای مسلح حکومت فرانسه نمیخواهد
که براي المان رعایت نماید .
از این رو برای حکومت فرانسه يك
وزير بسيار غيور و دست بالا دره يك
شخص ملي لازم است و نیز اخبار مذکور
استعفای او را نتيجه دل سردي بریان از
ناکامی او در وقت انتخابات ریاست
جمهور دانسته می گوید : بریان همیشه
اقدامات می نمود که حکومت را تحت
سیاست خود در آورده و زمامداری نماید
اما این امیدواري او به ناکامي مبدل
گرديده و بريان از صحنه خارج گردیده
است .

چین ژاپون
١٠ جنوری - شانگهای - حمله های
بی سر چا پا نی ها دوام داشته و ( سوی
چون ) را که سی میل از شمال شانگهای
واقع است ، اشغال نمودند . و لسبز
ه شان های گون را ، ذریعه طیاره ها
بمبارد نموده و برای اشغال آن آمادگی
زیاد دیده اند .
شانگهای - ۱۱ جنور - جاپانیها
عساکر خود را از راه اهن پین و مکدن
بفرض اشغال « شان های گوان » به پیش
سوق نموده اند .
توکیو ١١ چنوری - نماینده وزارت
خارجه جاپان بیان نموده که : هر گاه
تحریم امتعه جاپانی در چین دوام نماید
جاپان را بجمع بأن تدابير لازمه اخذ
خواهد کرد .

جزاي دا کتر انصاري
١١ جنوری - پیغام لندن مشعر است
که در وقتی که نماینده گان کانگرس
ملی هند را حبس می نمودند ، برای
انصاری ٦ ماه حبس تعیین گردید .

نوت وزیر خارجه امريك
به جاپان و چین
واشنگتن ۱۱ جنوری - استمسون وزیر
خارجه امريك یاد داشتی راجع به اشغال
« من چوزی » به حکومیتن جاپان و چین
فرستاد در آن خاطر نشان می کند
که دولتین باید حقوق امريك را بخاطر
داشته باشند . زیرا خلاف رفتاری معاهدات
و موافقت ها ، حقوق امرك را در چین
تهدید می نماید .
توكيو ١١ جنوری - نماینده وزارت
خارجه بیان داشت که بمناسبت ، توته
استمسون حکومت ژاپون به ملاحظه و
مطالعه « پاکت ، کلورگ و معاهدات
واشنگتین امری صادر نموده تابهض
عبارات را تشریح نماید .

سوء قصد به نسبت امیر اطاور جاپان
١١ جنوری - يك نفر از اهالی ( کره )
بالای امپر اطوار ژاپون درحین اینکه
امپر اطوار سوار بوده ، بم انداخت
مگر آسیبی برای آن نرسید . ولی در
نتیجه کابینه وزرا استعفا دادند .

اعتصاب در لندن
لندن ۱۱ جنوری - اعتصابیون کاریگر
های کشتی سازی رو به از یاد نهاده اند
. . . نوعی اعتصابیون درلندن به ده
هزار رسیده است .

فرانسه و المان
١١ چنوری - از لس خبر رسانی
( هاوس ) اطلاع میدهد که راجع به
بیان بروننک که المان مقدور نیست که
غرامات لازمه را بپر دازد ، ( فلان دن )
وزیر خارجه فرانسه بیان نمود که افکار
يك طرفه فرانسه را متقاعد نمی نماید که
از حقوق مشروعۀ خود بحق غرامات
صرف نظر نماید . علادتاً ژانس مذکور
خبر میدهد که حکومت فرانسه فیصله نموده
است که بادولتی که از انکسار المان دل