( شماره ٤٨)
جلد پنجم

قبیل نباتات و حیوانات قابل انکار نیست
دانشمند مزبور گوید که گلف خور شدید درکم و زیاد شدن آب رود خانه‌ها تاثیر دارد و طغیان رود نیل بواسطه آن است زیرا مقابله گلف خور شدید با زمین اثر مهمی در آبنات دارد و علاوه بواسطه مواجهت گلفها حرارت خورشید زیاد شده و اشعه ماورای بنفش قوت میگیرد و این قسمت در نمو نبات تاثیر دارد

طیاره بی صدا
صدای جان خراش طیاره را همه شنیده‌اند و میدانند که وقتی طیاره‌ای از بالای شهری میگذرد اهالی شهر را در زحمت میگذارد . علاوه برین در موقع جنگ صدای طیاره دشمن را از وجود خود اطلاع میدهد و او بزودی وسیله دفاع را فراهم می‌سازد . متخصصین در این قسمت مطالعاتی کرده‌اند و بدواً بوسیله رنگ کردن طیاره خواسته‌اند آنرا از انظار محفوظ دارند . طیاراتی ازین قبیل ساخته شده که در هوا سیر می‌کنند صدای آن شنیده می‌شود ولی به مناسبت رنگ مخصوصی که دارد تشخیص دادن جای آن اشکال پذیر نیست . اگر چه این اختراع تا یکدرجه بطیاران کمک کرد ولی مخترعین دست از کوشش برنداشته‌اند و اینک اطلاع میدهند که بزودی طیاره خواهند ساخت که هیچ صدا نداشته باشد . روزی که این قسم

طیاره در هوا پرواز کند هیچ قشونی در حالت اطمینان بسر نتواند برد زیرا در هر دقیقه ممکن است با بمباردمان شروع شود و او را در میان آتش غرق کند، زیرا دیگر طیاره را به چشم نتوان دید و صدای آنرا نتوان شنید .
این در صورتیست که آله دیگری برای کشف طیارات اختراع نشود .
ولی آیا می‌توان سیر علوم و فنون را متوقف ساخت تا آلات جدیدی پدید نیاورد ؟

تیلفون چاپی
«سرکنسلی و دد» رئیس پستخانه «بیر منگام» روز ٢٤ ژانوایه گذشته نطقی ایراد نموده و ضمناً اظهار داشته است که اداره پستخانه در چند ماه دیگر یک سرویس و موسسه جدید مهمی که بر اثر تجارب و عملیات یکعده مخترعین معروف بدست انگلیسی تهیه شده است دایر خواهد کرد این موسسه به سرویس «تیلفون چاپی» معروف خواهد بود .
این اختراع جدید و شیوة لوقانو می سازد اشخاصی را که دارای دستگاه تیلفون هستند ـ بوسیله آن مطالب خود را ماشین کرده دریافت دارند . ماشین نویس یک اداره مطالب را ماشین می‌کند و در همان موقع در دستگاه

مخاطب نیز همان مطالب ماشین میشود بنا برین طرفین نیز باید دارای دقیق ارتباطة تیلفونخانه مرکزی باشند .

شیشه ای که نمیشکند
امروزه در کارخانجات تومبیل سازی بعضی از کمپانی‌های اروپا و آمریکا بنوعی شیشه استعمال مینمایند که نمیشکند و از اینجهت بعضی از کارخانجات اروپادر صدد برآمده‌اند ذره بین، عینک‌های از این جنس شیشه تهیه بنمایند و تصور می رود که آلان مزبور عنقریب رواج عمده در همه جا پیدا نماید .

دستگاه فونوگراف برای خواب کردن
اخیراً امریکائیها دستگاه‌های سیمی شبیه فونوگراف اختراع نموده‌اند بجای اینکه برای مستمعین ساز و آواز بخواند اخبار و حوادث با روایات و زمان‌های قابل استفاده را با صوتی دلکش برای آنها نقل می‌نماید بطوری که شخص در بستر خود خوابیده و حکایت سرشقی را پیش از اینکه بخواب برود استماع می‌نماید .
(تجدد ایران)


( صفحه ۲ )
(شمار ۱۸۰)

( بقيه از صفحه ۲ )
در شهر کابل بتاريخ ١٤ برج حمل ١٣١١
سوم موافقه راجع به ارتباط پستی ذکر شده
مطابق ۳ ماه اپريل ١٩٣٢ تحرير يافت در حال حاضر کمتر از دوبار در هفته نخواهد بود
ماده يازده هم
۲ - ارسال مراسلات ترانزیتی باید به ترتیب
پروتوکول
مبالغ طلبات طرفین متعاهدتین که
که در ماده سوم نظام نامه امریشه معاهده
بقرار موازنه فرانك طلائی به دلار ملحق به موافقت راجع به ارتباط پستی فيما بین اتحاد پستی عموم دنیا ذکر شده بعمل بیاید .
امريكائي سنجش میشوند ، بواسطه دولت پادشاهی افغانستان و اتحاد جماهیر
امضات
و دويچه بانك در بر این از طرف اشتراکیه شورائیه که فیمابین مدیریت مستقله
رحيم الله
مديريت مستقله پست تلگراف و تیلیفون پست و تلگراف وتياقون دولت پادشاهی
سربير نكوف ، و ، س
دولت پادشاهی افغانستان يا كميساريات ملی افغانستان و كميساريات ملی ارتباط اتحاد
سریر پیکوا ، ی، ف
ارتباط اتحاد جماهیر اشتراکیه شورائیه جماهیر اشتراکیه شورائیه منعقد گردیده
در شهر کابل بتاریخ ١٤ برج حمل سنه ١٣١١
بعد از ارائه اسناد لازمه پرداخته خواهد وکلای طرفین متعاهدتین در موقع امضا مطابق ۳ اپریل سنه ١٩٣٢ تحرير یافت
شد . مصارف مربوط بتاديه و پرداخت موافقت فوق الذکر که در تاریخ ١٤ برج
آن باداره مدیون تعلق دارد .
حمل سنه ١٣١١ مطابق ۳ ماه اپریل سنه
موافقت
١٩٣٢ در کابل منعقد گردیده در مواد ذیل
ماده دوازده هم
راجع به ارتباط تلگرافي وراديوتلكرافي
موافقت نموده اند :
موافقت هذا برای مدت سه سال
فيما بين دولت عليه شاهي افغانستان
١ - نظر باينكه بعضى اصلاحات امورپستی
منعقد گردید. هر گاه یکی از طرفین
دولت پادشاهی افغانستان و نیز ترتیبات تل
متعاهدتين شش ماه قبل از بسر رسیدن
و اتحاد جماهیر اشتراکیه شورویه
حصيص سرکهای خاك دولت پادشاهی
ميعاد معينه عدم موافقت خود را ظاهر
افغانستان لازم میباشد تا پر تهای ترانزیتی
که فيما بین مدیریت مستقله پست و
ننماید الى مدت منيح ساله جريان خواهد
بالای آن عبور داده شوند طرفین تلگراف وتیلفون دولت پادشاهی افغانستان
داشت .
متعاهدتين موافقت می نمایند که تمام مواد
و کمیساربات ملی ارتباط اتحاد جماهیر
ماده سیزده هم
موافقه فوق الذكر راجع به ارتباط پستی که
اشتراکیه شورائیه منعقد گردیده
موافقت هذا دو ماه بعد از تاریخ تعلق به انتقال پست ترانزیتی دارد تا اطلاع
برای تنظیم و توسیع ارتباط تلگرافي
مدیریت مستقله پست و تلگراف و تیلفون
امضاً قوه قانونی را حاصل خواهد کرد.
دولت پادشاهی افغانستان به كميسا ريات
ورا ديو تلگرافي فيما بين دولت عليه پادشاهي
ماده چار ده هم
افغانستان ودولت عليه اتحاد جماهير اشتراكيه
ارتباط اتحاد جماهیر اشتراکیه شورائیه و
موافقت هذا بزبان های فارسی و روسی
شورائیه طرفین متعاهدتين ، اشخاص ذيل
دفتر بین المللی اتحاد پستی عموم دنیا مقيم
بدو نسخه تحریر شده هر دو متن حق
را مقرر نمودند که مطابق ماده هفدهم
ه ارن ، در خصوص اتمام اصلاحات امور
مساوی دارد .
معاهده تلگرافي بين المللي موافقت هذا را
پستی و ترمیم سرك های فوق الذکر در
اجرای خود معطل خواهند ماند .
امضاً
امضا ، بفرمایند :
رحيم الله
۲ - تبادله مستقیم مراسلات پستی در
سربير نكوف ، (و ، س)
بین مقامات سرحدی تبادله پست که در ماده
سر پر پیکوای، ف


صفحه ١٠

شماره ٤٨

مجلد پنجم

مدیریت مستقله پست و تلگراف و تیلفون

دولت پادشاهی افغانستان : – آقای
رحیم الله خان مدیر مستقل پست و تلگراف
و تیلفون و کمیساریات ارتباط اتحاد جماهیر
اشتراکیه شورائیه : آقای سریر ینکوف،
و ، ش ، کفیل مدیریت جراید و پست
کمیساریات ملی ارتباط وخانم سرو پاکوا
ی ، ف رئیس شعبه پست اداره بین المللی
کمیساریات ملی ارتباط .

وکلای فوق الذکر طرفین بعد از ارائه
مخاربت نامه هاي خود که صحیح و در ترتیب
لازمه مرتب شناخته شدند بمفاد ذیل
موافقت نمودند :

ماده اول
طرفین متعاهدتین قبول مینمایند که تبادله
تلگراف و رادیو تلگرافی انتهائی و ترانزیتی را
فیمابین استاسیون های طرفین متعاهدتین قرار
ذیل جاری و مستقر مینمایند :

الف :– تبادله تلگرافی انتهائي وترانزيتي
فیمابین قره تپه از طرف دولت علیه پادشاهي
افغانستان و کشک از طرف دولت علیه اتحاد
جماهیر اشتراکیه شورائیه .

ب :– تبادله رادیو تلگرافي انتهائي و
ترانزيتي فیمابین کابل ، مزارشریف از طرف
دولت علیه پادشاهي افغانستان و تاشکند ،
ترمذو کشک از طرف دولت علیه اتحاد
جماهیر اشتراکیه شورائیه .

ماده دوم

طرفین متعاهدتین قبول مینمایند که در صورت
تولید نقاط تبادله تلگرافی و رادیو تلگرافی در
خاک هاي طرفین متعاهدتین تبادله تلگرافي
و رادیو تلگرافی انتهائی و ترانزیتی فیمابین
استاسیون های مذکوره بتوافق نظر طرفین متعاهد
تین بر اساس موافقت هذا بعمل خواهد آمد .

ماده ششم

ماده سوم
طرفین متعاهدتین قبول مینماید که در تمام
مسائلی که در موافقت هذا تصریح شده باشند
بمطابق هدایت معاهده بین المللي تلگرافي
ومقررات وظایفی منضمه آن عمل بنمایند .

طرفین متعاهدتین قبول می نمایند که
محصول تلگرام های انتهائی مخصوصه
جراید را مطابق به ماده شصت و هفتم
مقررات وظايفي منضمه معاهده بین المللی
تلگراف مناصفه حساب بنمایند .

ماده هفتم
طرفین متعاهدتین در باب محصولات
تلگرافی و رادیو تلگرافی انتهائی
و ترانزیتی تعینات ذیل را قبول می نمایند :
الف : - برای دولت علیه پادشاهی
افغانستان محصول انتهائی فی اللفظ ٢٥
صانتیهم طلائی و برای محصول ترانزیتی
في اللفظ سی و پنج صانتیم طلائی .
ب : - برای دولت علیه اتحاد جماهیر
اشتراکیه شورائیه محصول انتهائی فی اللفظ
سی و پنج سانتیم طلائی و محصول ترانزیتی
فی لفظ هفتاد سانتیم طلائی .

ماده چهارم
طرفین متعاهدتین قبول می نمایند که
استعمال تلگرامات شيفری را مطابق
ماده شانزده هم مقررات وظایفی منضمه
معاهده بین المللی تلگرافی فقط برای
تلگرامات و رادیو تلگرامات حکومتی
طرفین متعاهدتین مجاز شناخته و در باب
تلگرامات کودی مطابق ماده هشتم
مقررات وظایفي منضمه معاهده بين المللي
تلگرافی عمل بنمایند .

ماده هشتم

محاسبات بین ادارات تلگرافی طرفین
متعاهدتین مطابق به ماده دو از دهم معاهده
تلگرافی بین المللی وماده هفتاد و نهم
مقررات وظایفی منضمه آن با فرانک
طلائی ترتیب و سنجش شده و پرداخت
آن بعد از هر سه ماه در معادل فرانک
طلائی دالر امریکائی خواهد بود .

ماده پنجم

ماده نهم

طرفین متعاهدتین قبول می نمایند که
تلگرام های وظایفی راجع به مسایل پستی
وتلگرافی فی مابین ادارات تلگرافی
طرفین متعاهدتین و هم چنان تلگرام های
« متر اور و لوژی » ( احوالات هوائی )
را بطور مجانی تبادله بنمایند .

مبالغ طلبات طرفین متعاهدتین که بقرار
موازنه فرانک طلائی به دالر امریکائی
سنجش می شوند ، بواسطه « دو نچه بانك »


( شماره ٤٨ ) ( مجلد پنجم )
در برلین از طرف مد برات مستقله پست و تلگراف و تیلیفون دولت پادشاهی افغانستان با کمیساریات ملی ارتباط اتحاد جماهیر اشتراکیه شورائیه بعد از ارائه اسناد لازمه پرداخته خواهد شد . مصارف مربوطه به تادیه و پرداخت مذکوره به اداره مدیون تعلق دارد .
ماده دهم
مکاتبه و طایفی بین ادارات مرکزی طرفین متعا هدنین بزبان فرانسه و بین مقامات تبادله تلگرافی بزبان روسی وفارسی اجراء خواهد شد .
ماده یازده هم
موافقت هذا برای موعد سه سال منعقد گردیده، هر گاه یکی از طرفین متعاهدتین شش ماه قبل از بسر رسیدن میعاد معینه عدم موافقت خود را ظاهر ننماید ، الی مدت پنج سال جریان خواهد داشت .
ماده دوازدهم
موافقت هذا ۲ ماه بعد از تاریخ امضاء قوه قانون را حاصل خواهد کرد .
ماده سیز دهم
موافقت هذا بزبانهای فارسی و روسی بدو نسخه تحریر شده و هر دو متن حق مساوی دارند .
امضاء
رحیم الله
سربریکوف ( ر ، س )
سر بر يکوا ، (ی ، ف)
در شهر کابل بتاريخ ١٤ برج حمل ١٣١١ مطابق ۳ ماه اپریل سنه ۱۹۳۲ تحریر یافت
پروتوکول
ملحق بموافقت راجعه به ارتباط تلگرافی و را دیو تلگرافی فیما بین دولت پادشاهی افغانستان و اتحاد جماهير اشتراكيه شورائیه که فیمابین مدیریت مستقله پست و تلگراف و تلفون دولت پادشاهی افغانستان و کمیساریات ملی ارتباط اتحاد جماهير اشتراکیه شورائیه منعقد گردید .
وکلای طرفین متعاهدتین در موقع امضای موافقت فوق الذکر که در تاریخ ١٤ برج حمل سنه ١٣١١ مطابق ۳ ماه اپریل سنه ۱۹۳۲ در کابل منعقد گردیده در مواد ذیل موافقت نمودند .
( ۱ ) الی زمانیکه ارتباط تلگرافی و را دیو تلگرافی بین نقاط مختلفه دولت علیه پادشاهی افغانستان اکمال نشده و مخابره تلگرافی و را دیو تلگرافی از يك نقطه به نقطه دیگر خاک دولت علیه پادشاهی افغانستان لزوم ترانزیت را از طریق خاک دولت عليه اتحاد جماهير اشتراكيه شورائیه بنماید دولت علیه اتحاد جماهير اشتراکیه شورائیه تلگرام ها و را دیو تلگرام های مذکور را پذیرفته و بطور ترانزیت از خاک خود به استاسیون های معینه افغانی بحساب فی لفظ ٢٥ سانتیم طلائی یعنی به محصول انتهائی مخابره خواهد نمود .
( ۲ ) با آنیکه بعد از سنجش موازنه
محاسبات از تلگرامها و را دیو تلگرامهای انتهائی و ترانزیتی تبادله شده نیز از تلگرامها ورادیو تلگرامات ترانزیتی که در ماده اول پروتوکول هذا ذكر شده طرفین متعاهدتين به تادیه آن مکلف میشوند بقرار مواد هشتم ونهم موافقت راجع به ارتباط تلگرافی ورادیو تلگرافی بواسطه روپیه بانك در برلين پرداخته خواهد شد .
( ٣ ) مقررا تیکه سابق از این در باب مجانی بودن مخابرات تلگرافی و را دیو تلگرافی حکومتی طرفین که بین دولت علیه پادشاهی افغانستان ودولت عليه اتحاد جماهير اشتراكيه شورائیه برقرار بود بعد از تاریخیکه موافقت راجعه بارتباط تلگرافی و راديو تلگرافی مورخه ١٤ برج حمل سنه ١٣١١ مطابق موخه ۳ ماه اپریل سنه ۱۹۳۲ بینطرفین طور ان متعاهدتین قوه قانونی خودرا حاصل مینماید لغو خواهد بود .
( ٤ ) مواد موافقت تلگرافي بين المللي ومقررات وظايفي بين المللي منظمه آن كه در موافقت راجعه بارتباط تلگرافی و را دیو تلگرافی اشاره شده اند مواد معاهده تلگرافی بین المللی ومقررات وظايفي بين المللي منضمه آن که در شهر بروکسل در سنه ۱۹۲۸ تکراراً ملاحظه شده میباشد .
در شهر کابل بتاريخ ١٤ برج حمل سنه ١٣١١ مطابق ماه اپریل سنه ۱۹۳۲
رحیم الله
سربریکوف (ر، س)
سريريكوا ( ي ، ف )


( شماره ٤٨ )

مجلد پنجم

( بقیه از صفحه ٤ )

همت شما را تحريك نمايم تا به پیروی

احکام قرآن كريم عظمت و افتخارات

گذشته را تجدید و برای ترقی مشروع وطن

دست بهم داده هر گونه جد و جهد

بنمائید تا بمعاونت خداوندی موجب ترقی

و شکوه این خاک اسلامی خود شده بتوانیم »

« وامید وارم عموم خدام وطن

و دوستداران ملک وملت افغانستان از ین

افكار خير اند شانه من استقبال وهمراهی

کنند ، و هر گونه اغراض نفسى وهوا

وهوس را ترك نمايند ، در امورات

مشورت وعاقبت بینی را شیوه خود

قرار داده ، محبت وعلاقه مندی را بسعادت

وعمران وطن پیوسته ، ويقيندينكه

از بدو زما مداری من تا امروز مقاصد

حسنة مرا تائید کرده اند از امروز

به بعد نيز هر گونه مساعدتی را با من

بعمل آرند »

« در خاتمه این عید سعید را برتمام

حاضران وباقی برادران اسلامی خود

تبريك گفته از خدای كريم

و توانا در خواست میکنم ، که ایام عید

وباقی ایام خویش را در کمال راحت و

خوشی وسعادت امرار نمائید »

« زنده باد ملت نجیب افغانستان ! »

« پاینده ومترقی باد عالم اسلام »

بعد اختتام این نطق غراى همایونی که در

جملات ومابینه اخیره آن عموم سامعين

از آن متابعت وغايله دعائيه را بلند

کردند ، عالیقدر جلالتماب آقای عبدالاحد

خان رئيس شورای ملی معروضه آتیه را

که از طرف وكلاء منتخبة شورای ملی

مقدمة ولایت کابل واز ناق وكلا ئيكه از

اطراف ونواحی قریبه بعية انعقاد مجلس

عالی شورای ملی از حالا حاضر شده اند

بعرض رسانيد : -

معروضه تبريكيه ملت بحضور اعليحضرت

اعليحضرت معظم شهر يا غازی :

بهترین وسعید ترین ساعتی است که

بغرض اهدای تبريك عيد سعيد ضحى

بحضور اشرف ملو كانه نائل تشرف یافته

و با كمال افتخار مراتب قدر شناسی و

احساسات ملت عزیر شما را به پیشگاه

حضور مبارك تقديم مينمائيم :

اعليحضرتا : از وقتيكه بارگران حکومت

را بعهده کفایت خویش گرفته اید بعالمیان

ثابت شده است که صلاح وسعادت و

امنیت وآبادانی مملکت وآسايش وترقى

ملت عزیز خود را نصب العين ووجهه

همت خود قرار داده و در راه همين مقصد

مقدس اوقات شبانروزی خود را مصروف

نموده و بتائيدات خداوندی آنچه منتهائی که

نسبت به پیشرفت ترقیات مملکت تان بوده

از میان برداشته اید ، چنانچه بحمد الله

امروز در تمام نقاط افغانستان نعمت آسایش

موجود وملت عزیز تان باكمال راحت

امرار حیات مینمایند .

اعليحضرتا : ملت ستمديده افغانستان

از ثمره کاري وطن خواهانه شما راه

مرد بزرگ فغان است که دوباره وارد

مرحله حیات وزندگانی با سعادت شده

ونزد ملل عالم اظهار حیات مینمایند .

چه ذات والای شما يك سلسله مصائب

عظیم را از ملت افغانستان رفع نموده

وبرای آينده يك دوره خوش بختی و

سعادت را بروی کار آورده اید .

اعليحضرتا : زحمات ومساعيات خسته

کی ناپذیر برا که ذات والای شما در راه

عظمت وارتقای ملی ما تحمل نموده وکار

وان ترقی را بصحة يك وطن تان همر هي

کرده اید ، يك مسئله روشن است که

احدی از آن انکار کرده نمیتواند تاریخ

وطن عزیز مان بذکر کار نامه های تان

افتخار نموده وانتظار میبرد که صفحات

تازه از کار نامه های آینده شما قاید و

حکیم مدبر خود ، بر خود بیفزايد .

اعليحضرتا : از کمال شجاعت پرورد با ئيكه

دارید مراسم این روز مقدس اسلامی را

با انجام مراحمات عشرات مذهبی استقبال

کرده بافقرا وبینوایان ملت عزیز تان

مساعدت های شاهانه کرده اید ، و در همیچه

روز مقدس که مسلمانان عالم نسبت مناسك

حج بیت الله شریف در کعبه معظمه اجتماع

کرده اند ، اقدامات خردمند پرورانه

شما را با چشم سر مشاهده میکنند تا کدام

اندازه در راه استحصال رضای خالق خود

کوشیده و برای حجاج افغانی که این طالبان

در ارتحال رعایتی نداشتند امروز مصارف

گرانی تهیه جای میشود این اقدام بزرگ

اعليحضرت شما بر علاوه آنكه شرف

وراحت ملت عزیز تانرا دران خطه متبرکه

ثبت ميكند يك ذخيره ايست که برای آخرت

خویش و خوشنودی رو حانيت حضرت

سید المرسلین صلى الله عليه واله وسلم کرده اید


جلد پنجم
شماره ٤٨
صفحه ۱۳

اعلیحضرت ۱ در خاتمه تکرار تبریک این عید سعید را بحضور مراجع طهور ضمایم و مهربان تاجدار خود تقدیم و ذات والای شانرا اطمینان میدهیم که ما و قاطبه ملت افغان برای پیشرفت مقاصد بزرگ آن که سعادت و بختیاری مادی و معنوی جامعه افغان بآن منوط است از صمیم دل حاضریم و امیدوار هستیم که دران دوره درخشان نادری با کمال رفا هیت تحت ارشادات سود مند اعلیحضرت شما و مجاهدات محمودانه والا حضرت صدر اعظم صاحب وهیأت کابینه شان بانواع ترقی نائل گردیم .
مخلص نطق اختتامیه ذات شاهانه
بعد اختتام این معروضه خلوص فریضه باذوات همایونی سلسله نطق شا هانه شانرا دوام داده يك نطق مسرتری را ایراد فرمودند ، که حاکی از مسرت اعلیحضرت اثر همچو حسیات فدو دا نانه ملت بوده ، ضمناً ذات شا هانه این نکته را بخاطر نشان نمودند که تمام مساعی وطن خوا هانه ام که در دوران سه سالاه ی وزارت حربیه دوره صدارت موجوده ام نموده ام مرهون حسن مساعدت ملت و همراهی و قیدردانی ابنای مملکت عزیزم بوده است در عین زمان ذات شاهانه از عامه ماموران صادق افغانستان که میظر مجاهدات خونی شده اند اظهار مسرت و در حق اوشان دعای توفیق را فرمودند و در خاتمه از این امنیت و وحدت و و صرف الحالی ملت شادمانی خود شانرا
اعلام و از خداوند مزید همراهی و موفقیت را برای تمام طبقات ملت در راه سعادت حقیقی از در گاه حضرت الهی استر حام نمودند .
بعد از اتمام نطق شهریاری ، ج ، ع ، ج صدر اعظم صاحب بوکالت عموم حضار فرمودند :
« زنده باد اعلیحضرت غازی »
این جمله دعائیه از طرف حضار بکمال جوش وخروش الی سه مراتبه غلغله افکن سلام خانه گردید .
ذات شاهانه جواباً فرمودند .
« زنده باد افغانستان و پاینده باد ملت نجیب غیور آن » این جمله نیز الی سه مراتبه تکرار گردید .
( عید مبارکی های خصوصی بحضور اعلیحضرت غازی )
( و اقا ر عیای امور حکومت فضایی )
بر علاوه تشریفات رسمیه عید سعید اضحی که با جمال آن فوقاً اشاره رفت پررو های مابقی عید نیز ذات مکارم صفات اعلیحضرت در قصر دلکشا برای پذوهش عموم افراد ما موران وا عزه و معاریف ملت عزیز شان و تسعید عید آنها تشریف ار زانی فر موده بصورت خیلی مزاحم کارانه هر یکی از خدام صادق وطن را می پذیر فتند ، و بعد از شردن مصافح و صرف شیرینی و چای با یکعالم مسرت بر می گشتند .
* * *
و هکذا عموم مامورین ملکی وصاحب
منصبان نظامی در همین ایام عید بحضور اشرف ج ، ع ، ج صدر اعظم صاحب نیز در قصر علیا مشرف می شدند ، و پس از صرف شیرینی و چای و طعام ( اگر بموقع آن تصادف میکردند ) بر میگشتند و حسب اطلاع ، که بصدر دوم عید بحضور ج ، ع ، ج ، صدر اعظم صاحب عموم سفراً دول متحابه مقیم کابل جهت عید مبارکی و ملاقات در يك دعوت عصریه مدعو شده بودند که در ان وزرای افغانی و غیره . هما نند هم شمولیت داشتند .
* * *
هم چنین عموم امرا و ارا کین و صاحب منصبان عسکری و معورین ملکی در ایام عید بحضور ع ، ج ، ا ، وزیر صاحب حربیه ، و شهزاده اشرف جناب محمد طاهر خان حاضر و پس از صرف چای و شیرینی بکمال مسرت عودت میکردند . و به همین سلسله در محلات هم یکی از وزرای محترم و معین صاحبان و روسای ادارات ، تمام منسوبین آنها وباقی علاقه مندان ودو ستان آنها بحضور شان بشرف و مراسم عید مبارکی را بجا می آوردند .
این عید سعید از هر حیث و هر جهت ترتیبات آن خیلی عالی و پر شکوه بود ، وما از درگاه حضرت الهی تکرار همچه اعیاد را بشرف وعزت وطن عزیز خود و زیر سایه اعایحضرت غازی و برادران محترم شان وسایر خدام صادق مملکت خواستاریم .


مجلة پنجم

(شماره ٤٨)

صفحه ٤

خبرهای داخلی

تلگرامات تبریکیه بمناسبت سال گره
شهریار افغانستان

سواد تلگرام اعلیحضرت رضا شاه پهلوی شاه ایران بعنوان اعلیحضرت غازی محمد نادر شاه پادشاه افغانستان:
«جشن تولدی آن اعلیحضرت نیک و مسعودی است که تبریکات صمیمانه ام را بصحت و عافیت برای سعادت آن اعلیحضرت و افغانستان و ترقیات ملت آن اظهار دارم.»

سواد تلگرام جوابیة اعلیحضرت بعنوان اعلیحضرت رضا شاه پهلوی شاه ایران:
«از تبریکات و احساسات آن اعلیحضرت متشکر بوده آرزوی صمیمی خود ما را برای صحت اعلیحضرت و سعادت ملت و مملکت ایران اظهار مینمایم.»

سواد تلگرام اعلیحضرت «وی تورام امانوئیل» شاه ایتالیا بعنوان اعلیحضرت همایونی:
متمنی ام اعلیحضرت شما در این روز تبریکات و آرزوهای بهتر تریم را بپذیرند.

سواد تلگرامیکه از جانب اعلیحضرت غازی بطور جوابیة بعنوان اعلیحضرت امانوئیل شاه ایتالیا مخابره گردیده است:
«از تبریکات مودت کارانة اعلیحضرت شما ممنون و متشکر گردیده احساسات بهترین خود ما را نسبت بسعادت آن اعلیحضرت تجدید میداریم.»

سواد تلگرام «جلالتمآب پول دومر» رئیس جمهور دولت فرانسه بعنوان ذات همایونی:
خیلی مطبوع می دانم که به تقریب جشن سالگره تولدی اعلیحضرت شما آرزوهای خیلی صمیمانه ام را بالنسبة سعادت شخصی و ترقی مملکت شما ابراز دارم.

سواد تلگرام جوابیة که از جانب اعلیحضرت معظم غازی بعنوان جلالتمآب مسیو پول دومر رئیس جمهور دولت فرانسه مخابره شده است:
«از تبریکات و احساسات دوستانه جلالتمآب شما متشکر گردیده خواهشات و آرزوهای صمیمانة خود ما را برای صحت و سعادت جلالتمآب شما و ملت نجیبه فرانسه تجدید میداریم.»

سواد تلگرام اعلیحضرت «جارج» پادشاه انگلستان بعنوان اعلیحضرت غازی:
بتقریب روز تولدی اعلیحضرت موفقیت های قلبی و آرزوهای نیک را بمناسبت خورسندی و بهبودی شاهانه مسرتاً تقدیم میدارم.

سواد تلگرامیکه از طرف اعلیحضرت غازی بعنوان اعلیحضرت جارج شاه انگلستان جواباً مخابره گردیده است:
«از تبریکات و احساسات اعلیحضرت شما متشکر گردیده آرزوهای صمیمانه خود مان را برای صحت و عافیت اعلیحضرت اظهار مینمائیم.»

سواد تلگرام جلالتمآب «اگنتس میسکی» رئیس جمهور پولونی:
اعلیحضرت محمد نادر خان پادشاه افغانستان؛ متمنی ام آرزوهای پر حرارتی را که در موقع جشن سالگره تولدی اعلیحضرت شما من بانجام ملت لهستان بالنسبة سعادت شخصی اعلیحضرت شما و ترقی افغانستان میفرستم مورد قبول افتد.

سواد تلگرام جوابیة که از طرف ذات شاهانه بعنوان جلالتمآب رئیس جمهور پولونی مخابره شده است:
«از تبریکات و احساسات دوستانة جلالتمآب شما که بمناسبت سالگره تولدی ما اظهار نموده اید ممنون گردیده احساسات نیک خود ما را برای سعادت و مسرت آن جلالتمآب و ملت نجیبه پولونی تجدید میداریم.»

تشریف فرمائی وزیر صاحب حربیه به مقر وغزنی
چون ع، ج، ا، الشان والا حضرت وزیر صاحب حربیه يك علاقه مفرطی به شئونات عسکری داشته همیشه در همچه امور دلچسپی میفرمایند.

و هم حکومت متبوع ما برای رفاه افراد عسکری شوق وافر در نظر دارد قشله که از حیث حفظ الصحه و دیگر شئونات عسکری مطابق حوایج عصری باشد تعمیر کنند.

لهذا ع. ج والا حضرت وزیر صاحب حربیه روز پنجشنبه ۲ ثور شخصاً برای دادن دستورات لازمه بجهت رهنمائی صوب مقر وغزنی شده اند.


مجلد پنجم

شماره (٤٨)

صفحه ١٥

ورود

ع ، ج عبد الاحد خان رئيس صاحب شورای
ملی که بریاست تنظیمیه فراه و چخانسور
رفته بودند روز پنجشنبه ٢٥ حمل مع الخير
وارد کابل شده اند ووکلاء ولایات قریبہ
نیز حضور بهم رسانیده انعقاد مجالس
شوری همجیو سال گذشته در شرف
افتتاح می باشند .
و ع . ع مس محمد انور خان حاکم اعلی
فراه و چخانسور نیز جهت شرفیابی حضور
اعلیحضرت غازی بمعیت رئیس صاحب
شورا وارد مرکز شده اند .
هکذا جناب ذو الفقارخان مستشار صدارت
عظمی که به رخصتی به هند رفته بودند ،
مع الخير وارد کابل گردیدند .
از وزارت تجارت
آقای حاجی عبد الغفار خان بعوض میر
سمندر شاه خان جدیداً بریاست جنگلهای
سمت جنوبی مقرر شده اند .
قوماندانی کوتوالی
قرار اطلاع سید امیر خان مامور بروز
چهار شنبه اول ثور فیض کل نام تحویلدار
وزارت عدلیه سارکن گذر قاضی فیض الله
خان در اثنانی که تفنگچه را در دست
گرفته معاینه می کرد فیر شده گلوله به
دست راست عبد الاحد نام اصابت کرده
است مسئله تحت تدقیق است .

خبر های خارجی
کشید گی بین روس و ژاپون

٢٤ حمل - طابع تو کیو مشعر است
که يك ريل گادی جاپانی بنا بر انفجار
يك بم ویران شده است و یازده نفر
هلاك و نوزده نفر مجروح شدند و هفتاد و
چار نفر زخم خفیف بر داشته اند . ریل
مذکور از عساکر جاپانی مملو بود .

افواج بالشوليكي بر مقام هانكچو
پیش قدمی میکند
اوهانگ کانگ ٢٧ حمل طلاع موصول
شده است كه يك جيش كثير التعداد
با الشو یکان بر مقام ها نگچو حمله
آوری میکند - بر فریاد باشندگان اجنبی
آنجا برای حفاظت آنها يك جهاز جنگی
بحری بر طانوی روانه کرده شده است
احتمال قوی است که ازین حرکت
با لشو یکان امن دانیا در يك خطره عظيم
واقع شودويك حرب عمومی آغاز گردد .
( سیاست )
ريوتر مورخه ٣٠ حمل حا کی است که
نسبت به حادثه ریل و چندین حوادثی
دیگر بین جاپان و روس کشیده کی شدید تو لید شده
است . چنانچه جاپانی ها می گویند که
روسها در خطه شرق اقصی خود ٩ فرقه
از عساکر خود را جمع نموده و امکان
تصادم میرود .
از طرف دیگر دو ائر رسمی اظهار
میدارند که جاپانی روس های سفید را
برای مقصود عملیات دهشت انگیزانه

خود استعمال می نمایند . هکذا روزنامه
های روس از خطر محاربه شرق اقصی
بحث نموده به جا پان می گویند که خطه
سویت عبارت از يك حائل و سد مملکت است
اول ثور - اطلاع تو کیو مشعر است
که با و جود کشیدگی روس و ژاپون در
شمال منچوری ، حکومت جاپان وضعیت
آنجا را بنظر متانت کارانه می بیند و
منتظر كدام حادثه شدیدی نیست .
توكيو ٢ ثور - اداره حرب جاپان
در حالیکه تا کید می نماید بدون وجود
منا سبات دوستانه در بین روس و جاپان
در شرق اقصی مسالمت قائم شده نمی
تواند ، بیانیہ پرور نامه ها داده از
اتهام روس ها به جاپان را جمع به تعرض
عسکری جاپان ها و تحريك روسهای
سفيد اصولاً انکار ورزیده است .

جنگ شنگهائي باز آغاز شد
نامه نگار راوتر مقیم شا نکهائی در
خصوص جنگ جدید در علاقه چین
که زیر جیوش جاپانی است می نگارد
که این جنگ خصوصاً برای مفاد
دوستان و و خویشان آن اشخاص بوقوع
آمد که در جنگ ما قبل مقتول شده
بودند ، یکی از ان اشخاص که واقعه
جنگ را معاینه کرد ، يك زنی بود که
برای تحقیق این امر بچین مسافرت کرده
بود که ببیند که چسان پسرش در محاربه


صفحه ١٦ )	( شماره ٤٨ )	( مجلد پنجم )

سپاه چینگ شن مقتول گردید ، چند نفر عکاسان معروف نیز آنجا موجود بودند غرض آنها این بود که در تماشای سینما برای ناظرین دنیا مواد جنگت سیا چینگ شن را حاصل نمایند يك قطعه کامل جيش جاپانی بر جيش ١٩ چین حمله آورده و با ران ما شینکسهای آنها را بباد حرب گذشته مقابله نمودند ، خندقهای خالی چینی باز با توپهای عظیم هالو دوز پرانده شد ، جهاز های هوائی بمبارد مہیبی کردند و يك برگ فوج در مقابل ما شینکنهای تخیلی چینی اقدام نمود و تیورداً يك مصادمه بوقوع پیوست که دران سه لسفر مهندسان جاپانی خودهارا بهمرا ی رفیقان خود جهت قربانی آماده کردند ، يك حمله دیگر بر خندقها نموده شد و میدان جنگ را پر از مقتولین خیال کرده گذاشته شد .
ما دريك برای دیدن قبر پسر خود آمده بود با چشم های اشك آلوده لشکر آنها را ادا نموده و گفت من بدیدنی دوستان وطريقه جنك پسر خود فخر میکنم ، میخواهم ببینم که چطور برای مقاومت خود مقتول گردید ،
اما دهاقین چینی که بعد از جنگ حقیقی گذشته به مأمن های خود عودت کرده بودند بسیار ترسیدند و خیال کردند که این جنگ مهیب و دهشت ناك محض يك بازی و ساخت نیزی است (سول صتری كزت)
(محتمل این خبر از جمله خبرهای بپریل فول باشد )

علیحدگی افسران برطانی از فوج عراق
چون که میعاد حکمیه داوی برطانیه در عراق ختم کردید وحكومت عراق در جمعیت الا قوام داخل شد ـ لهذا افسران انگلیسی که در افوج عراق بودند ـ در تعداد آنها تخفیف کرده شد ـ فقط یازده نفر منصبداران انگلیسی باقی ماند علاوه از ان امداد مالی که از جانب برطانیه به عراق داده می شد ـ آن هم نباشد تخمیناً این امداد هفتاد هزار گنی بود ـ

گفتگوی مخفی مابين جاپان و برطانیه
لندن ١٤ اپریل ـ در مابین دولت چین وجاپان يك فيصله خفيه شده است ارباب حل و عقد برطانی از ظهار آن ساکت اند ـ دیروز درباره يك سوال نایب وزیر خارج برطانیه گفت که حکومت برطانیه برای ظهار این مر نیاز نیست که آیا چاپان اطم وثیق جدید مانچوریا ر تسلیم کرده است یا حتی المقدور سیاست جاپانی در انجا بدستور سابق خواهد بود . (سول)

استفسار در دیوان عام لند ن متعلق به کار روائی نظامی در سرحد وجواب وزیر هند
لندن ۱۳ اپریل در دارالعوام مستر میکنثی از وزیر هند پرسید ـ آیا شما نشان داده می توانید که در ماه گذشته جهازارت هوائی بر واقی اتموز چند بار بمبارد کرد ـ و آیا پیشتر از حمله ساکنان آنجا را که در مکانان خام سکونت می کنند اطلاع داده شده بود ـ وزیر هند در جواب گفت حمله هوائی بر هشتم مارچ شروع شده بود وازان پیشتر مردمان آنجا ها را که لشکر بر سرحدات انگیسی برای حمله روان میکرد طلاع داده شده بود .

نطق به غلط رفتاری وایسرای هند در مجلس جینوا
دريك نطق طویل بر معاملات هند در مجلس عمومی جینوا پرو فیسور اید مند پریوان گفت ـ که از يك پروپاگپاند مسکو ( بفرض محال اگر در هند چاری می بود هند ببهار این قدر مخالف برطانیه نه می ساخت که از باعث ظلم حکومت موجوده هند وقوع آمد عظیم ترین غلطی وایسرای هند این بود که از گفتکو با کاندی انکار کرد ـ ( از سول باتری كزت )

مصادمه با پولیس
علاقة پشین سرحدات آزاد يوسف زئی میمند و شمال در یای کابل واقع است ( حكومات مردان صوابی چهار سده ) در حین انتخابات بين ـرخ پوشان و پولیس مصادمات وقع کردیده در چهار سده بر بعضی از وکلاء منتخبۀ پشان خانها را قلف نموده از طرف پولیس و در میاز پر پولیس جنگ بازی نموده در یکی از مقامات دو نفر رای دهنده ـ تلف شده اند . (سیاست)

تصحیح
شماره صفحه ـ سطر غلط صحیح
٤٦ ٤٧٥ ١٥ ٢ ٦ قولا قلباً
" " " " ١٢ غديه لعدية
" " ١٤ " " "
شماره ٤٨ ٩ ٣ خاص پادشاهی
" ١٠ ١٠ ١ فوق الذكرفوق الذكر
" " ١١ ٢ صحيح صحيح
" ١١ ١٦ ٣ منعقد منعقده
" ١٢ ٤ ١ منتجبه منتخبه

بندگاه عبد الكبير
طابع
کارنامه کابل افغانستان


[BLANK PAGE]