شماره ۷

مخيال جمع کردن اشعار خود نبود ) متعلق
است به پسر ایشان حافظ جی فارغ و يك
قسمتی هم تعلق دارد بخود نگارنده .
٤٤ - دیوان خسته دل اثر میرزا
محمد شریف خان مرحوم که دارای طبع
شیرین و ذوق سرشار بوده است و متاسفانه
سال گذشته بدرود حیات گفت دیوان
مرتب او که حاوی غزلیات شیرین
و روان سبک ادبیات وطنی ماست موجود
و متعلق بخانواده آن مرحوم .

( انتها )
( سرور گویا )

کاروان زرد
(۲)

اند و این کار بعهده موسیو ( دو وسوالی )
و در پامیر بعهده ( پکقور ) صاحب منصب
بحریه و در چین بعهده ( پوان ) صاحب
منصب بحری و موسیو ( ژیرو ) مفوض
است به جابجا کردن و نقل مواد محرقه
( پینزین و روغن ) بوسیله اتو موبیل
ها و عرابه ها و در بعض جاها بنا بر
اقتضائات ملی و تصادفی بواسطه کار وان
اشتر بعمل خواهد آمد و در بعضی نقاط
علاوه از مشکلات طبیعی و ارضی عدم
مساعدت آب و هوا به نسبت ایشان
وضعیت مشکل تولید میکند اما
هیئت تمام لوازم و جزئیات خود را
چنان بدقت و ملاحظه تهیه دیده که
هیچ چیزی را فراموش ننموده است .
موسیو ژارژ هارت از تجربیاتی که دارد

استفاده کرده و مجاهدت نموده است
تا موتر های که خودش و همراها نش
برای مدت ۱۸ ماه در ان بسر برند از
حیث آسایش و لوازم مکمله میکانیکی
را دارا باشند - کار وان مزبور مرکب
از ۷ اتوموبیل است که با صفحات فلز
( دور الومین ) ساخته شده و از قسم
او تو مو بیلهای ( اتوشنیل ) اند منگر
با تکمیلات و اصلاحاتی که او تو موبیل
های مسافرت های سابقه نداشته است
اگر چه او تو مو بیل های هر يك برای
کار مخصوص با لوازم ان معین شده ولی
منظره خارجی آنها چه خود او تو موبیل
ها و چه عرابه که بدنبال هر يك از بن
او تو مو بیل ها بسته میشود همه بيك صورت
اند و همه قوی و کوتاه و ده بار جای آنها
بدقت تمام تقسیم شده است بر روی هر
يك ازين او تو مو بیل ها علامه كوچك
مخصوصی که هر کدام را از دیگر متمایز
میسازد نصب گردیده است - هر يك از
او تو مو بیل ها مرکب است از يك اطاق
پیش روی برای نشستن پنج نفر کفایت
دارد و قسمت دنبال یا حصه بار کش که
کار وظیفه داخلی هر کدام متفاوت است
اما عرابه های که بدنبال اوتوموبیل
ها بسته میشود هر کدام دارای قسمت
های مخصوصی است که در هر کدام ازین
عرابه ها ٤ مخزن آب و ۱۰ بکس
پنج بکس توالت ، و پنج تخت خواب
و پنج چوکی و دو میز جای داده شده است
هفت موتر مزبور از قرار ذیل است :
۱ - اتو موبیل قومانده (فرماندهی)

که دران رئیس مسافرت و رئیس ارکان
حزب هیئت سوار می شوند - این او تو
موبیل حاوی نقشه ها ( خریطه ها ) و
قطب نما و اسناد و اسلحه شکاری و ماشین
های تحریر و دفاتر و لوازم وسایل
نقاشی می باشد .
۲ - او تو موبیل فنی که حامل موسیو
او دوان ـ و برویل و اعضای فنی
هیئت است و حاوی سامان و اسباب عتیقه
شناسی و طبیعى دانى و آلات مساحی و
نقشه برداری و صندوق های مخصوصی
جهت کلکسیون ها و لوازم تهیه عکاسی
رنگه و سیاه میباشد .
۳ - اتو موبیل سینما سيك - كه حامل
کار کن های سینما و يك نفر ميكانيك و
دو نفر دیگر است و دو دستگاه ماشین
قابل نقل برای فلم سینمای گویا و يك
دستگاه برای فلم سینمای بی صدا در آن
حمل می شود .
٤ - او تو مو بیل سینمای سنگین که
حامل يك نفر عكاس و يك مهندس أصوات
و يك ميكانيك و سه نفر ديگر است و
حاوی تمام لوازم عکاسی و ثبت مناظر و
ثبت اصوات اطاق های تاريك با لوازم و
اسباب مکمل جهت تهیه فلم ها میباشد .
٥ - او تو مو بیل تلگراف بی سیم که
حامل متخصصین بی سیم و يك دستگاه
مخابره و يك دستگاه اخذ خبر با
امواج كوتاه ٥٠٠ واتی صوت که قوه
انتقال آن تقریباً ۸ هزار کیلومتر است
است می باشد و میتواند با يك پست ضعیف
تر از پاریس و یا واشنگتن رابطه دائمی


صفحه ۱۲

شماره ۷

مجلد پنجم

با قطب شمال بر قرار داشته باشد.
۶ - اوتوموبیل مطبخ - حامل
رئیس آذوقه رسانی و اشخاص کارکن
های طباخی و لوازم ظروف کافی جهت
تغذیه کلیه اعضای هیئت که ۳۰ نفر می
باشند .
۷ - اوتوموبیل طبی و تعمیراتی که
حامل دکتورها و مکانیک های متخصص
است ان اوتوموبیل بدو قسمت منقسم
شده : یکی شامل آلات جراحی و دوا
سازی و دیگر آن محتوی لوازم و آلات
تعمیرات و ترمیمات می باشد .
وزن هر يك از موتر ها با محمولات آن
٤ تن است .
يك موتر شش سلندر ٤٠ اسپ قوه
سرعت سیر هر اتوموبیل را اندازه
(۸) الى (۲۳) کیلومتر تامین مینماید
اصول اتو موبیل شونیل اختراع
کگرس مهندس که در اوتوموبیل ها
بکار رفته است خیلی معروف است فقط
در اصول مزبور يك تکمیل جدیدی که
عبارت از يك غلطك مخصوصى در مقابل
هر يك ازين اتوموبیل ها وصل شده
که در موقع عبور از اراضی پست و بلند
اتوموبیل بآن اتكاء خواهد داشت
و برای عبور از اراضی خطر ناك تسهيلات
باید مینماید - در قسمت فوقانی هر عرابه
در اثناء توقف در راه پارچه روی تپ
اندارد که بالا و پایان شده خیمه
وسیعی تشکیل میدهد ، زیر این خیمه
تخت خوابها و میز ها و چوکی ها جای
داده میشود .

تمام جزئیات لوازم بیابان گردی و
مسافرت تهیه و پیش بینی شده است و
وارسی بیکلی از آنها برای فهمانیدن
مراقبت و مواظبتی که در کار بعمل آمده
است کافی است بدرب هر يك از اطاق
ها آئینه که بر روی آن يك چراغ برق
میباشد نصب شده است تا اینکه هر کدام
از مسافرین با کمال راحت و آسانی به کار
توالت خود بپردازد .
این اتو موبیل ها حقیقتاً مانند عرابه
های حمله هستند که بشر آنها را برای
اكتشاف و فتح مجهولات نواحی آسیا
سوق داده است .
این هیئت نصب العین و فکر بسیار
مهمی را پیش گرفته است زیرا این مسافرت
در عالم علم و دانش امتداد نموده وسر
مایه علم را زیاد می نماید .
کا شفین این کاروان زرد که دا رای
وجد شوق زیادی هستند و از اطمینان
و اعتماد سر شارند مورد توجیه و تمجید
عموم بشريت واقع شده - جاى شك
نیست که پیشرفتی را در مساعی جمیله خود
نصیب خواهند شد .
لذا چون افغانستان و افغانها نیز بحیث
يك عضوه كره بشريت ضرورت علم وعرفان
را برای دنیای انسانیت درک نموده اند
بكمال اشتیاق مائلند در راه این اقدام
بزرگ به اقدام کنندگان آن امداد و
معاونتی نموده باشند - حکومت منيز
پس از در خواست لازمه وقد مذکور
ایشان حسن استقبال نموده و به طیب
خاطر رضا داد که در خاك فغانستان عبور

نموده مقصود خود را اجرای کنند
و اینصورت نخواست از موافقت و افاده که
میتواند بعالم معارف نماید خود داری کند.
«مترجمه» ( . ۱۱ )

دعوت
جمعیت العلماء براى حصول ملاقات جناب
جلا لتمآب شهزاده محمد ظاهر خان پیک
دعوت مجلل وبا شکوی ترتیب و از حضور
شان التماس قبولی نموده بودند شهزاده
محمد ظاهر خان دعوت شانرا پذیرفته به
عمل ۱۱ بجه روز ۳ جوزا در با لا کوه
شهر کابل بجای جناب عالى قدر جلالت مآب
حضرت صاحب فضل عمر خان وزیر عدليه
که ترتیب ضیافت شده بود با متصیداران
بزرگ عسكري ومك جيان اخلاقی
و اشفاق تشریف آوردند هر کدام از علماء
علیحده علیحده تلطف ومهر بانی فرموده
داخل اوطاق شدند مقاله را که فضایل
همراه ملا عبد الكريم خان قندهاری رکن د
قصيده را که میرزا محمد میر غلام خان منشي )
جمعیت العلماء در خیر مقدم در ذیل نشر
است شهزاده انشاء کرده بودند قرائت شد .
در جواب شهزاده به بسیار یک نطق
فصيح ومختصر اظهار تشکر و ادعیه توفیق
خدمت دین وملت افغانستان و توصیه اتحاد
و اتفاق نموده باندازه سه ساعت محفل دوام
داشت .
بعد از صرف چای و نان مجلس اختتام
یافت .


صفحه ۱۳
(شماره ۷)
جلد پنجم

قصيده خير مقدم
از طبع آقای فاضل ميرزا مير غلام خان
منشى جمعيت العماء
از جان ودل بخدمت شهزاده مرحبا
اهلا و سهلا است به تشريف وصد صفا
روح و روان ما بخوشی آمدي کنون
تحت قدم بود بتو اجر ام جسم ما
چون جان توي بمالده اما غير جسم ما چيز
ويندوزت محقر ما هم ترا فدا
امروز شاکریم زالطاف وجود حق
بر اشيان عاجز ما سايه هما
نعم الامير بود بباب فقير ازان
اين لطف حق نه یکطر في بلکه برهما
شهزاده راست نعمت اجر جزا بما
علو تفاجر است چو شمس را ضيا
شهزاده را ثواب و بیا فخر این جهان
فضل خدا بهر دو طرف بوده برملا
نعمت رسد بهر که مرا شکر لازم است
شكراله وجوب بما دعوت از خدا
توفيق حق رفيق دوجانب بود مدام
حق گفتن و بحق روش جمله کارها
علم وعمل بخدمت اعلام دين پاک
ساعي شوند تا که مقاصد شود بجا
تا آنچه فوت گشته بایس کهند رجوع
از فضل در هر اول و مغلوب ماعد
باید که هر دو دار بخاطر بود قرين
رهيا نبت نبايد وهم دهريت خطا
فرموده رسول خدا بود درامور
آدم با دو هر دو جهان باد مبتلا

در امر دین چنانچه بفرماست انتقال
در کار اینجهان باید یکه شد بقا
از بهر دین شعایر ديني بود بدست
تا منشعب قيام شود همچو اتقيا
از بهر اینجوان بكمالات جهديه
از بعد فرض فرض صرف شد بدین ما
دین جاهي بخويه دنیا و دین بود
در هر دو دار این بودت مشعل هدا
آورده کی زطول كلامم ترا ملال
در خاتمه دعاي ترقي بملکت ما
شه با پسر و جمله برادر تمام آل
خوشنودت باد كام ترا ولي دهم مسا

خطابه
( فاضل ملا عبد الكريمخان قند هاري )
رکن جمعيته العماء
حضار مكرم !
عاطی قطره خالق ضياء و خالق ارض وسماء
را هزاران حمد و ثنا است که ملا ملت ناجیه
نجیبه را براه راست شرع يعنت محمدي
صلي الله عليه واله وسلم هدايت فرموده
و بذريعه پيروي آن ذات عالی که فخر
كائنات و اشرف مخلوقات است ماه رمان ها
را امتياز بزرگ مکین داده برترین امم
ساخت و به انقياد و متابعت کتاب مقدس
سمادي خود که برای همه امورات مفاد
و معاش كافي و بهر گونه ترقیات عالم یکدستور
وافي است سفارت افراخت اگر ما خود را
بهترين ملل نسازيم و بر هنماي شعاع انوار

شريعت در پي تحصيل ترقيات مادي ومعنوي
و افزودن قواي روحي اسلامي مساعيات نه
نمائيم نقص ما بر ماست نه افضیات و برتري
دین ما قصوري نيست ، باز خلاق احد را
هزاران حمد بي عدد كه با ملت بي چاره
افغانستان نعمت هاي گران بهاي استقلال
حاکمیت ، ديانت ، شجاعت ، غيرت
آزادي شخصي، وطن دوستی ، اطاعت
اولي الامري عطا فرموده و در يك محيط
همچو افغانستان شو نما داده تحت حمایت
پادشاه مراحم همراه محجوب ملت خواه
اعلیحضرت غازي مان » را برادر هاي
محترم و بازوهاي آهنين محکم داده که
اجرات اقتدار حکومت بدرستی و بفضل
خداوندي هر یک ملت عزیز خود را از
فلاکت ها ناجي و فدائي بقدر مساعي خودها
کوشان میباشند .
و همچنان اعلیحضرت غازي مارا بمصداق
( الولد سرلابيه ) شهزاده خلف الصدق
محبوب عياد و دوستدار اهل الله را كرامت
نموده که به نخستین قدم خود از فرط
محبتي که با علماي حقاني وعقلاي رباني
دارد دعوت عاجزانه امروزه جمعیت که
یگانه اخلاص کیشان حکومت و مصلحین
ملت بشمار رفته اند بصمیمانه قلبی قبول
و تشريف آورده اند .
لازميکه قدر وقيمت وجود مسعود اين
چنین شاه دیندار و خاندان با شرف شاهانه
و شکرانه این بزرگ امروزه که اقریضه


صفحه ١٤
شماره ٧
مجلد پنجم

خاصه ما جمعيته العلماء بقیه ملت افغا نستان
میباشند دانسته به اوامر پاد شاه غیر خواه
ما که در عصر شان ابواب رحمت وشفقت
مفتوح گردیده است محبت و صداقت کرده
نیک اطاعت ورزیم ودعا و تحمیدش را
همه وقت ورد زبان خلوصیت خود ها
بسازیم .
در خاتمه از بار گاه حضرت کبریاء تضرع
ونیاز میکنیم که الهی این شهزاده را که
حالا قدم مبار ک خود را زحمت داده
شرف حضور دارند با تمام خاندانی شان درظل
عاطفت ذات شاهانه که یگانه مهر بان ملت
است از جمیع اسیب های زمان محفوظ
وبر کنار داشته بکمال پيری و كاميابي مقاصد
ديني ودنيوي برسا ند آمين .

خبرهاي داخلي

ورود
جناب مستطاب نورالمشایخ ، حضرت
نقیب صاحب جلال آباد ، دیروز صبح
امکتب عمل ده بجه و ١٥ دقیقه وارد
کابل گردیدند .

مژده
عزت مند فاضل آقای دکتر فواد بیک
متخصص امراض چشم که چند ماه قبل
بطور رخصتی به وطن خود ( ترکیه )
رفته بودند ، درین روز ها وارد کابل
گردیده پست مفید ومهم خود را اشغال
نمودند .

زلزله در پنجشیر
در اثر زلزله مهیب که در شب چارشنبه
١٢ جوزا واقع شده بود در منطقه پیجشیر
مخصوصاً استانه بازارك واومرز چندين
خانه خراب شده است . هنور تعداد
تلفات معلوم نیست .

دار المجانین
در شماره گذشته از عاطفه و پرستاری
اعلیحضرت به نسبت تاسیس يك شفا خانه
جدید ( علی آباد ) بحضور قرین عرض
کردیم . اينك مطابق خبری که واصل
گردیده معلوم می شود که به همین زودی ها
يك دار المجانین نیز تاسیس می شود .
« قلعه هاشم خان » در لغمان را که از حیث
آب وهوا وتعمیر و گوشه گی بهترین جاها
است برای دارلمجانین انتخاب کرده اند .
ومیگویند که در همین زودی ها مرمت
کاری آن خلاص خواهد شد .

کاروان زرد
هیئت « کار وان زرد » که خبر اصول
آن را در « اسلام قلعه » به شماره قبل
ذکر نموده بودیم ، بروز ١٢ جوزا
وارد شهر قند هار گردیده اند . و در
همین هفته وارد کابل خواهند گردید .

ورود وكيل نائب الحكومه
و . ج گل احمد خان وکیل نائب
الحکومه مزار و آقای علی احمد خان درین
اواخر وارد کابل گردیدند .

در اداره زرا عتي
دیروز عمل ٥ بجه ١٥ دقيقه عصر
اعلیحضرت غازی برای دیدن وتماشای
ماشین جوجه کشی در اداره زراعتی
واقع « گذر گاه » تشریف برده بودد
معاینه وایضاحات که از طرف آقای محترم
نور محمد خان متخصص ( دیپلومه مدارس
فرانسه ) داده می شد زیاده از بیست
دقیقه دوام کرده بعد از ان اعلیحضرت
همایونی با غربی همر کاب برای دیدن پیله
خانه که در باغ بابر است و آقای محترم
محمد شریف خان متخصص ( دیپلومه
فرانسه ) آنرا اداره می کنند تشریف
بردند .
انشاء الله در شماره های آتیه از
تفصلات آن وحسن توجه ع . ج آقای
میر زا محمد خان وزیر تجارت و ع . ص
محمد اکبر خان مدیر عمومی زراعت
وزارت و آقایان متخصص ، بعرض
خواهیم رساند .

مکافات
ش محمد امین خان رئيس اركان حربيه
فرقه اول قول اردوی اول ، به نسبت
فعالیت وحسن اداره به مکافات نقدی
نائل ودر اثر تفتیش وحسن خدمت وصداقت
از طرف قول ار دوی اول به تحسین
نامه تحریری نیز نائل گردیده اند .


صفحه ۱۵ (شماره ۷) مجلد پنجم

مولف : له پلا تیه فرانسوی (٥) مترجم : حبیب الله طرزی
مادام شان ژین

فصل دوم
سقوط تویلری
کاترین : « بهتر است حکایه ات را دوام دهی درینجا شوالیه وجود ندارد. شبهه دارم که در ٤٨ ساعت هم یکی از آنها را نخواهی دید ، بگو به بینم بر ( پیتون ) بیرجه پیش آمده ؟ »
له فیور : « باو حکم شده است که مقابل محبس حاضر شود باین وسیله کم از کم محفوظ خواهد ماند ، قسمتاً از این مرحله خوب نجات یافت . »
کاترین : آیا تا حال کدام جنگی هم در انجا واقع شده است یانه ؟
له فیور : هنوزنی مگر ( منسدات ) قوماندان «گارد ملی» کشته شده است راستی نزديك بود فراموش کنم تحفه عروسی که وعده کرده بودم اینست باین کلمات بازوی برهنه خودش را در مقابل چشم های کاترین گرفته نقش دو دل را در يك شعله که بتازه گی خال زده بود ظاهر ساخت که در زیر این کلمات خوانده می شد :
وفادار کاترین تا بمرگ
درین اثنا دفعتاً صدای شليك پی هم فضا را به لرزه در آورده و اواز رعداسای توپ آنرا پاسخ داد کوچه دفعتاً از کاهلان و بیکاران خالی گردید .

له فیور : کاترین عزیزم خدا حافظ من باید بجای که وظیفه ام مرا میخواهد بشتابم ... هیچ خوف لازم نیست ما فاتح بر خواهیم گشت .
تفنگ خود را گرفته و معشوق خود را بوسیده جانب ( تویلری ) بشتاب روان شد .
***
تا به نیم روز که غرش مسلسل طوپ ها منقطع نگردیده بود ، نعره های انقلابیون که بر ( تویلری ) حمله برده و فتح حاصل کرده بودند شنیده نه می شد .
شاه ( لوی شانزده هم ) بعد از معاینه گارد ها حکم تدافع قصر را داده خودش بحالت یاس و کدر باطاق مخصوص خودش منزوی شده بود ، از تمام آن فرقه های مختلف و متعدد که بقصر جلب شده بودند ، تنها دو فرقه اظهار وفا داری نسبت بشاه ظاهر نمودند . دیگران (لوی ١٦) را به نعره های انقلابیی پذیرائی کرده و طوپچیان بعوض اینکه قصر را از حمله وطن پرستان مدافعه کنند ، با طوپ های خود قصر را تخویف کردند .
شاه به و ضاحت مشاهده نمود که کار از دستش رفته و خود را باخته است
قوه و اقتدارش محو و محبوبیتش زایل گردیده ؛ با لنهایت فیصله نمود که خودش را به مجلس ملی تسلیم کند ، این مجلس در عمارت مکتب سواری در موضعیکه حال هوتل (کونتینانتال) واقع است اجتماع داشتند . (لوی) با سه صد نفر از گاردهای ملی و به همین تعداد گارد سویس از قصر ( تویلری ) برآمده بطرف مجلس رهسپار گردید .
تعداد حقیقی این (گارد های سویس) ۹۰۰ نفر بود که همه آنها با بهترین سلاح آراسته و اطاعت کورکورانه شان بحد کمال بود . این دسته خورد عسکر که گارد شخصی شاه را تشکیل میدادند بشرایطی که استخدام شده بودند کاملاً وفا دار مانده مصمم شده بودند که در ادای فریضه خود را کاملاً محو سازند !
اکثرشان بدون زبان جرمنی چیزی نه میدانستند و از حقیقت مسئله انقلاب ناواقف محض بودند. قریب افسران خود را خورده بدلالت (شوالیه داگر) در صبحدم اگست کاملاً متیقن بودند که شاه را در مقابل رهزنان که اراده کشتن او را داشتند مدافعه و حمایت خواهند نمود . بسیاری از ان ها بدیدن « گارد نا سیونال » که بر دروازه های قصر هجوم بردند ، متحیر شدند و فهمیدند که این ها دزد نه بلکه جامعه ملت و عسکر فرانسه است که اراده الغای سلطنت مستبده را نموده اند . در حالیکه متوقع بودند از ذل رعایا را در مقابل خود بینند ؛ با ملت


صفحۀ ١٦
( شمارۀ ٧ )
مجلد پنجم

مسلح رو برو شدند و یونیفورمۀ مجلل گارد های ملی، آنها را مخوف انداخت.
( وستر مان ) یك افسر سال خوردۀ مجرب بـسیا دت عسـاكر انقلابی ( مار سلیا ) و ( برو تین ) با صول حربی در مقابل قصر پیش میرفت ، و گارد سویس آنها را از دریچه های قصر مدافعه میکرد . وستر مان ، چون دید بان وضعیت مقابله بسیار دشوار است و عجز از دادن تلفات فایده میسر نه میشود بزبان المانی گارد ها مخا طب ساخته از شليك بر اهالی بی سلاح مانع شد و بترك مقاومت وبر آمدن از قصر تحريك نموده . وستر مان تايك اندازه کامیاب شده بعضی از گارد ها بعلامه تسلیم تفنگ های خود شانرا از غرفه های قصر بیرون آویختند .
وطن خوا هان جرئت يافته يك حصۀ از زینه های قصر را اشغال نمودند . ولی حصۀ انتهائی زینه را دیدند مستحکم است ودر عقب استحکام دو نفر از ( گارد های سویسی ) برای دفاع آماده ایستاده است . منظر این کوهی های بلند قامت با یونیفورمه های مجلل که مانند مجسمه ها صامت وساکن ایستاده بودند قلب بیننده را از خوف واحترام مملو می ساخت . چندی از نان با یان پاریس يك ( صبور ) خوبی یافته يك يا دو نفر ازین مجسه ها را با چنگالك های نان بائی خود پایان کشیدند !
این بازی خطرناك هنوز جریان داشت که دفعتاً بر خلاف توقع باران گله بر مردم بی پنا و ملجاء باریدن گرفت .
اگرچه تا حال معلوم نیست که مسئولیت این قتل عام بر دوش کیست ولی میگویند که بعضی از شر فا و اصیل زاده گان که بحصۀ انتهائی زینه وعقب استحکام ایستاده بودند، چون بعضی از گارد ها را مایل به مصالحه با انقلابـیـون دیده بودند بی خـود انـه شروع به آتش نمودند .
این شليك مدهش میدان را ابریشمهای راه حریت مستور وجو های خون را بر زینه های سنگ مرمر سفید روان ساخت که بخار آن با دود تفنگت هوارا تیره و تار گردانید .
بمجردی که این اشارۀ شليك اژ درواره مهارت داده شد صدای فیر تفنك از هر حصه قصر بلند گردید . در میان گارد هـای سویس بعضی از شریف زاده گان فرانسوی بودند که برای دفعۀ اولی یونیفور مه پوشیده بودند ولی گله های مهلك شان از پناه دریچه های مستحکم ملت چنان بی سلاح وپناه را درو می نمود . مـیـدان از غوغای چنان پاك گردیده و ( گارد ها ) تا به کوچه ( سنت اونور ) آنـهـا را تعقیب نمودند ، که درین اثنا عساكر انقلابی با توپ های خود برگشته سویس ها را مغلوب و فاتحانه به قصر در آمدند هیچ قوه مقابلۀ این سیلاب خرو شـان را کرده نه می توانست . اکثر گارد های شخصی شاه خـواه در باغ و یا در قصر بودند بقتل رسـيد ند ويك حصۀ شانرا تا به ( شانز لیزه ) نیز تعقیب وعکار نمودند . درعین زمان بسیاری از آنها را فاتحین شان از پنجرۀ انتقام اهـالی به خون تشنه نجات نیز بخشیدند .
حال باید قدری متـوجه کاترین شوم بعد از رفتن له فیور هیچ خبری از محاربه نشنیده بود و نه میدانست معامله بکجـا انجـامیده ؟ حس تجسس فوق العـاده که داشت او را تابه میـدان ( کاروسل ) کشانید . شایق بود به بیند که ایا مستبد میخواهد که میدان را برای عـروسـی او خالی ساخته خودش از میان بدر رود یانه ؟ وهم ارزو داشت در میان داوطلبان نظری به چهره نامزد جوان خـودش بیندازد فـکر اینکه دفعـتـاً مـارجن خـود را از دود بارود سیاه و مـانـنـد غـولی در صف اولين بذهن طوفهای قصر تفـنگ خواهد دید ذره خـوف در قلب مردانۀ او تولید نـتـوانست چـنـانچه بكمال استقـامت بطرف قصر پیش میرفت .
یگانه آرزویش این بود که در کنار مـار جن بوده با و تفـنـگ بر سانـد ، بلکه اگـر مـمـکـن بـاشد خـودش تـفـنـگ بـدست گـرفـتـه و بر حـامـیـان و خـانـه استبداد آتـش کند !
تـا آنـکـه بر دشمـن غلبه کـرده با او يك جـا فـاتـحـا نـه بـر گـردد و یـا یـکی در آغـوش دیگـر بـشـرف جـاودان نایـل گـردنـد .
( معلمۀ انیس )


[BLANK PAGE]


جريده ملي

قیمت اشتراك

در افغانستان ۱۲ افانی
محصول پوسته اطراف و ولایات داخله ۲ "
طلبة معارف ۷ "
در ممالك خارجه ۲۰ شلنگ

لطفاً پول اشتراك که بتوسط خزاین دولت فرستاده میشود باید
رسید عوض و معاوضه باشد

مطبعة انيس


شماره ( ٨ )
مجله ( ۹ )
اشتراك سالانه ۱۲ افغانی
محصول پوسته ۲ «
خارجه ۲۰ شلنک
آئینه
تاسیس ۱۳۰۶
اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس و نگارنده مسئول
محی الدین
۳ شنبه ٢٥ جوزا ۱۳۱۰
۲۸ محرم ١٣٥٠

مسئولیت در کار
( ۲ )
سلسله مسئولیت در نظام چنبر رق دنیا
مضمر است ، و بدون آن انسانیت مکمل
صورت گرفته نه می تواند . و این حقیقت
را این مسئله اثبات می نماید که با سیر تکامل
ملل و جوامع ، و با ترقی انسان و انسانیت
مسئولیت نیز ترقی میکند و پیش میرود
و تکامل می نماید ، و در اثر آن لازم
میشود هنوز هم اقدامات جدیدی نموده
برود و هر اقدام يك بار بزرگ مسئولیت
دیگر را بر دوش او می نهد و به همین
سلسله در هر جا مسئولیت به قید و ترقی
انسانیت ترقی کرده می رود . و یا پیش
رفت انسانیت یکنوع تعادل دارد ، گاه
در اثر ترقی آن ترقی می کند ، و گاه با ترقی
خود ایشان را تحريك و تشجيع نموده
پیش می برد .
خلاصه مسئولیت بزرگ ترین قوه ئیست
برای آنکه چرخ های خرابه انسانیت را
به دوران آورده در راه تقدم و تعالی
سوقش دهد . و اینکه ما عقب مانده ایم

و سرعت لازمه را در پیش بردن امور خود
و در پیش رفت خود نداریم ، محض از همین
جهت است که مسئولیت و جواب دهی خود
را در مقابل وطن و جامعه خود نشناخته ایم .
مسئولیت در دنیا بصور مختلفه وجود دارد
گاهی خود او افعال و حرکات خود در
نزد حکومت و هیئت اداری مملکت خود
مسئول و جوابده واقع میگردد . در صورتی
که مسئولیت خود را بجا نیاورده باشد
مورد عتاب و محاکمه با زجر و تعذیب
جسمانی واقع میگردد . و یا مو جوبیت
خود را باخته شتقی میشود و از صحنه
هستی رخت بر می بندد گاه ( در ممالك
متمدن ) در نزد افراد جامعه مسئول
واقع گردیده مورد نفرین عوام میگردد
گاهی مك لاومصير دستمالمال و بساطش
از ادای يك وظيفه بر او وارد می آید ؛
و از آن رهگذر مشقات زیادی میکشد .
مگر فراموش نباید نمود که هر کدام
این مسئولیت و مجازات را نه می توان ضمان
قاری نمود که بهر صوری از صور
درست باشد ، و در نتیجه کار بد واقع
گردد چه بسیار دیده شده است که در ممالك
اروپا اشخاص در نزديك حكومت تحت
مجازات و مسئولیت آمده اند . مگر مسئولیت

شان طوری نبوده است که از ان در نزد
وجدان خود مطعون واقع گردند ،
یعنی آن اقدام ( عتباراً ) بدیشان در نتیجه
يك فكر مسلسل و اساسی بوده است ،
چنانچه زمانه در تاریخ مبعد آنرا
تقدير نموده .
مگر بزرگ ترین مسئولیت که همواره
حق ورای حق میباشد و هیچ گناه به
غلط نه می رود . مسئولیتی است که
انسان در نزد وجدان خود داشته باشد
و این مسئولیتی است که انسان باید همواره
از ان اجتناب کند و نگذارد که بدان
مبتلا گردد . چه بسیار به ملاحظه پیوسته
است که مسئولیت وجدانی اشخاص را به
انتحار وقتل نفس وادار نموده است
بدنو اله سابقه عقل او را مختل نموده است
بهر حال می توان به شوتی بیان نموده
که این مسئولیت بزرگ ترین مسئولیت
است و عذاب وجدانی که شخص بدان
دچار میگردد ، سخت ترین عقوبات است .
باری در آخر این همه گفتگو باید
از خود سوال کنیم که چرا هیچ وقت
هیچگونه مسئولیت را نشناخته ایم و چرا
در اعمال و اقدامات خود مانند يك شخص
مسئول مبادرت نه می ورزیم ؟ ( م.د )


صفحه ۲ ( شماره ۸ ) مجلد پنجم

دارالایتام

دارالایتام ، یتیم خانه که وجود آن مرجع انتظار و تکای فقرای ناتوان و اسباب امید واری و اطمینان بینوایان است در هر مملکتی این مؤسسه موجود و فقط تا چندی پیشتر متاسفانه مملکت ما فاقد آن بوده اولیاء امور گذشته درین مورد مهم اقدام و بذل توجه و رافتی نکرده بود اند .
وقتا که انسان در موت و هنگام نزع و مفارقت روح یک فقیر و بینوا را تصور گیرد و احساسات و افکار مایوسانه او را در باره اولاد یتیم و باز مانده

مواضع واحد فروشی انیس و مجله کابل
انیس :
۱ - دوکان محمد الله خان کتاب فروش بازار کتاب فروشی
۲ - خواجه معصوم خان بازار ده افغانان قیمت یک نسخه ۳۰ پول

مجله ( کابل ) و (مجموعه صحیه)
۱ - دوکان عبد الاحد خان کتاب فروش بازار کتاب فروشی
مجله کابل قیمت یک نسخه یک افغانی
مجموعه صحی قیمت یک نسخه نیم افغانی

گان فقیر بی پرستارش تفکر میکند ، میداند که آن مظلوم درد غریب و بینوائی و آن لم رسیده پنجه فقر و بیچاره گی در آن لحظه هولناک که بدترین احوال و هنگام مفارقت بهترین و محبوب ترین آرزوها و آسایش یعنی خاموشی شمع حیات وجدانی جان شیرین و مطلوب زنده گانی اوست در آن موقع چه مرارت و تلخی احساس خواهد کرد .
شاید باوجود مرارت سکرات و تلخی نزع بیشتر تشویش و اضطراب قلب و روحش برای اولاد و غم اندیشه آتیه آن خواهد بود
البته در آن لحظه مدهش تلخی مرگ چندان ارزش نمیکند نسبت به آنچه که این اندیشه ملال انگیز حسرت خیز موجب اندوه و رنج او می شود .
غالباً دیده شده که اشخاص سفیل و درد اوباش از همان طبقه اولاد های یتیم برآمده اند که پدران شان بغربت مرده و در دم آخرین حیات نسبت به آتیه اینها قلبی سوختانده و اشکی ریختانده بودند ، زیرا معلوم است اولاد یتیم فقیر بی پرستار طبعاً لاقید و از تربیه گریزان و عاری و از قبول حرفه و شغل بی میل و به مفت خوری و بیکاری اوقات سپری مینمایند ، پس در مورد این گونه ایتامی که آتیه شان منجر به فساد و اسباب زحمت اهالی و وجود شان که ننگ بامن یک ملتی می شود . اهالی نزد خدا و جامعه ملی مسئول خواهند بود که این مطالب را فهمیده و به آن بیعلاقه مانده و اعتنائی به

این مسئله نکرده باشند ، متمولین و مقتدرین این دوره گذشته ما صرف نظر از رعایت نداشتن به شئون و وظائف نوعیه متاسفانه احترامی با وامر دینیه هم نکرده اند که دیناً تفقد و پرستاری این گونه ایتام بما مسلمین امر و لازم شده است .
شاه دیندار نوع پرور ما اعلیحضرت محمد نادر شاه غازی بروزهای اول جلوس ذات شاهانه خویش به این موضوع عطف التفات فرموده و ضجه و ناله جگر خراش فقرا خاتمه داده چندین مرتبه از معاش سخاوت و شرافت شخصی اعلیحضرت خود مبلغ خطیری وسیله بلدیه و دیگر هیئت های خیریه بفقریا بذل و ایثار و تا کنون هم سراً و علناً باین رافت پدرانه مراحم همایونی را در حق فقرا مبذول میفرمایند ولی برای چاره اساسی اعاشه و اداره اولاد یتیم غریای ملت خود تاسیس یتیم خانه را بدواً در تحت توجه آورده و نظربه افلاس خزائن دولتی و بلدی یکمقدار پول اعانه بوشاء انجمن امدادیه ملی از مامورین و دیگر اهل خیر این شهر تهیه و چون آن مبلغ حوائج عمومیه را مکفی شده نمیتوانست لهذا مضاعف آنرا از طرف قرین الشرف ذات همایونی خود امداد فرموده و محل قامت و آسایش و تربیه آنها را بیکی از عمارات موزون و مناسب دولتی در قلعه باقر خان تخصیص فرمودند
اکنون که مدت قلیلی از تاسیس این مؤسسه تاریخچه خیریه در عصر نادر شاهی میشود این مؤسسه با نهایت خو


شماره ۷ مجلد پنجم
بی اطمینان دایر بوده و بتعداد ( ۱۰۰ )
الفقر اولادهای یتیم در آن اداره ولو لزم
خوراکه و پوشاکه و وسایل تربیه و تعلیم
شان بخوبی مهیا و جاری است، لهذا در
ین وقت حاضر از حضور ملوکانه اراده فرموده
شده که چون اساساً دارالایتام خانه
مربوط به بلدیه و در آنموقع بخصوص
پریشانی و افلاس بلدیه این موسسه در
تحت توجه مخصوص اعلیحضرت غازی و
بوسیله انجمن امدادیه ملی اداره میشد
آتیا بمرجع اصلیش مربوط بوده و با
اینهم که اطفال بانهایت راحت و درستی
امرار کرده بتوانند حضور شاهانه مساعدت
و مراحم خصوصی شان را ازین موسسه
مضانقه نخواهند فرمود.
امید است بعد از این اولادهای یتیم و
بیکسی وطن بذلت و خواری و بیچاره گی
ها نمانده معروض سیر حوادث و بدبختی
نشوند. ا ر رپورتمر
جنگ آتیه
پیش بینی ژنرال لودندرف
کمتر کسی امروز پیدا میشود که اسم
ژنرال لودندرف فرمانده آلمانی را نشنیده
باشد. این صاحب منصب عالی رتبه که در
صف رجال لشکری دول معظمه مقام اول
را در دنیا دار است و صیت شهرتش جهان
تمدن را فرا گرفته اخیرا از تالیف کتاب
خود در سیاست و جنگ وفق تهیه الجیشی و
استعمال آلات و ادوات مختلفه جدید جنگی
فراغت حاصل کرده. او در آن کتاب
راجع بجنگ آتیه و پریشانی و ویرانی
آن مشروحا بحث و یا مد ترین صورتی
آن را از حیث خطر ناک بودن مجسم
کرده است ژنرال مشار الیه بر طبق
نظریات و آراء خود بنا بحوادث و تخمین
نقشه خطوط سوق الجیشی را در جنگ
آتیه که از طرف دول اتخاذ میشود و
در موقع شروع بجنگ قشون خود را
از خطوط مزبور بمیدان جنگ سوق
میدهند شرح داده سپس نقشه خطوط
سوق الجیشی دولی را که هلند و نروز
اسپانیا و پرتقال را که پس از شعله ور
رشدن آتش جنگ شرکت مینماید شرح
داده آنوقت نقشه میدانهای جنگ و جبهه
هایی را که تشکیل داده میشود با دقت
و مهارت خصوصی طرح و وصف نموده
است.
محافل لشکری پس از انتشار کتاب
مزبور بی اندازه نسبت بمندرجاب آن توجه
نموده و پیش بینی های این ژنرال را مرین
رهان بزرگ لشکری تمام دول مورد
توجه و اعتنای مخصوص قرار دادند. مهم
ترین گفته های این فرمانده آلمانی و
پیش بینی های او را امروز بطور خلاصه
برای خوانندگان ترجمه میکنیم که بیند
در میدان تنازع بقا.. و برای زنده گی و
و حیات چه غوغا و هنگامه ای برپاست.
ژنرال لودندرف میگوید: معاهدات و
قرار دادهایی که بین هر یک از دول
فرانسه بلژيك و لهستان جيك اسلواكي
و رومانی و یوگوسلوای منعقد گردیده
جز مقدماتی برای فروختن آتش جنگ
جنگی که کودکان خورد سال در گهواره
از احوال و مخاوف آن پیر میشوند نمیباشد
چه دول مزبور از حیث مهمات و ساختن
اسلحه و تجهیزات لازمه لشکری باندازه
ای سعی کرده و مینمایند که در موقع خود
قادر خواهند بود تمام سکنه خود را طوری
قوی و مجز سازند که تمام افراد لشکری
آنها از فرق سر تا نوك پا غرق در آهن
و فولاد خواهند شد. به علاوه براین
عده لشکریانی که دول مزبور برای
جنگ آماده نموده اند که در جنگ آتیه
شرکت نمایند بالغ بر دوازده میلیون
نفر میشود و راه آهنهای مخصوص اقتصادی
تجارتی تطوری احداث گردیده است که
در هر موقع که اراده کنند میتوانند
آن را براه آهن جنگی برای کارهای
سوق الجيش مورد استفاده قرار دهند و
هم چنین کلیه خانجات و مؤسسات صنعتی
دیگر که تمام آنها بموقع خود تبدیل و
تحول باشان برای کارهای جنگی آنان
میدهند بنقیده من تمام مساعی و مجاهدت
هایی که سینیور موسولینی زعیم فاشیست
های ایتالیا برای مقام کشادون مقاصدی
که باعث شعله ورشدن آتش جنگ
است بعمل میاورد بیهوده میباشد و ملاحظه
میشود که خود او هم این حقیقت
ناگوار را درك كرده است که بمتاعی
او ادر این راه پیماننه است و بالاجبارة
می بینید که او امروز در بین دول
دوستانی برای خود دست و پا میکند
که او را مساعدت کرده و در موقع
حدوث جنگ قویترین پاسها و قوة ت


صفحه 4
شماره 8
مجلد پنجم

اداره های رجال و بزرگان برای جلوگیری از آن متزلزل و لرزان است او را پشتیبان باشد .
« جبهه سیاسی در دنیا بدو قسمت تقسیم می شود که در قسمت اول شمال فرانسه بلژيك لهستان ، چك اسلواکی رو مانی و یوگوسلاوی پشت سر هم ایستاده و در قسمت ثانی دول آلمان انگلستان ایتالیا ، روسیه ساویتی ، مجارستان اطریش ، ترکیه ، یونان و بلغارستان در مقابل دسته اولی قرار گرفته و دو ل هالند سویس ، دانمارک دست آخر بفرانسه لائیق ملحق می شوند . » پس از آنکه ژنرال شرح مبسوطی راجع بتاثیر عمیق عملیات و فعالیتهای حزب فاشیست آلمان در توده ملت آلمان داده می نویسد فاشیستهای آلمان کاملا ً موفق گردیده که تمایل یک قسمت از آراء عمومی را نسبت باتحاد با ایتالیا جلب نماید و شکی ندارد که جرقه که برای افروختن آتش جنگ جستن خواهد کرد از فرانسه جستن نموده و با نیازهای بارود ایتالیا سرایت مینماید و مهیب فروزان جنگ از میان دو دسته قشون فرانسه و ایتالیا زبانه کشیده و دنبال خود خرابیها ویرانی ها و پریشانی ها عدیم النظیری را میکشاند ولیکن آیا فرانسه پس از دست یقه شدن با ایتالیا در جنگ قوی باقی خواهد ماند ؟
« این سؤالی است که بایستی در جواب آن مطالعه کنیم . فرانسه ناگزیر در این جنگ دو چار ضعف خواهد شد و
در همین موقع حکومت ساویتی فرصت را غنیمت شمرده بار سنگین خود را در جبهه جنگ برای محو فرانسه فرود میاورد ولی آلمان که در ابتدای جنگ گذشته موفق شده زیاده از پنجملیون نفر قشون کامل تحت السلاح به میدان های جنگ سوق داده در جنگ آتیه بیشتر از صد هزار نفر نظامی نخواهد توانست که در میدان جنگ حصر نماید . با این وضعیت نمی تواند که با متفقین خود هیچگونه مساعدتی نماید بنا بر این دخول او در جنگ آتیه جز اینکه مملکت خود را در معرض فنا و زوال قرار دهد چیز دیگری بشمار نخواهد رفت آری درست است که در آنجا يك عده زیادی از افراد قشون قدیم وجود درده ولیکن از وجود آنها در مقابل عده قشونی که با جدید ترین آلات و ادوات جنگی مجهز ند چه فایده مترتب خواهد بود ؟ فعالیتی را که قشون قدیم میتواند از خود بروز دهد محصور ماندن در ضمن دایره مصادمات بی نتیجه است که هیچ فایده نداشته و نخواهد داشت جوان های آلمان هم که عده شان زیاد است در آن جامی باشد آنها هم همین حال را خواهند داشت و بطوری که نقل می کنند جنگ آتیه چنین مقرر داشته که جوانهای منسوب را به روسیه و ایتالیا اعزام میدارند که آن ها را برای فنون لشکری و جنگی مهیا سازند و آماده شرکت در میدان جنگشان کنند این گفته ها نسزد من قدر و قیمتی ندارد چه بنیاد این حرفها بر روی آب است بیهوده سخن
سرائی میکنند يك همچو اقوالی را جز اشخاصی که از جنگ فقط اسم آنرا شنیده اند و از بطون و حقایق حیات لشکری اطلاعی ندارند آنها قبول میکنند »
و پس از آنکه ژنرال لوندرف از چگونگی وقوع جنگ آتیه وعده دولی را که در آن جنگ شرکت خواهند کرد بحث مفصلی نموده از خود سئوال میکند « آیا در چه زمانی جنگ واقع خواهد شد ؟ آیا در سال جاری و یا در سال 1933 جنگ در گیر میشود ؟ علت اساسی که یکی از دول را وا دار با فروختن آتش جنگ خانمانسوز می نماید چیست ؟ آیا گرانی زندگی که فعلا ً در هر نقطه از نقاط دنیا حکمفرماست باعث شعله ور شدن آتش جنگ خواهد شد ؟ آیا حدوث يك قحطی و گرسنگی که شامل تمام روی زمین می شود باعث جنگ میگردد ؟ نه آن و نه آن هيچيك از این علل نیست بلکه وقوع شورش و اثبات داخلی در ممالك است که باعث جنگ میشود جو ندادن سئوال اخیر یکی از مشکلترین جوابهاست و لیکن ما را چه باینکه در علل حدوث آن فعلا ً گفتگو کنیم از حقایق مستاء که هیچ گزیر و سفری از قبول آن نبوده و شك و شبهه ندارد حدوث جنگ بین دول اروپا و آسیا در سال 1933 است دیگر آثار و قرائن و دلایل قویه وجود دارد که چون و چرا بر دار نبوده و جنگ واقع خواهد شد .
« هر گاه دول رؤز و هالند اسپانی -


صفحه 60
( شماره 8 )
سراج الاخبار

و پر تقال و ترکیه را مستثنی کنیم خواهیم
دید که جنگ آتیه نا چار در بادی امر
بین سایر دول واقع خواهد شد و پس
از 214 روز از گذشتن این جنگ دولت
ساویت در آن شرکت خواهد کرد و
پنج ملیون نفر لشکری بمیدان های جنگ
سوق خواهد نمود نقشه جنگی عساکر
مز بور همانا پیشرفت رویهتريك از سر
حدات رومانی و لهستان است . در اینجا
ترکیه شروع به شرکت در جنگ آتیه
خواهد کرد و یکصد هزار نفر قشون
ترك در موقع عبور قشون روسیه ساوتی
از سر حد رومانی بعساکر ساوتی ملحق
شده و رومانی را لگد کوب می نمایند
و محتاج باین نیست که بگوئیم عساکر
ترکیه و ساوتی بواسطه تفوق عده قشون
رومانی را مجبور بعقب نشینی خواهند
نمود. همان طوری که عساکر روسیه قشون
لهستان را نیز مجبور خواهد نمود که موقع
جنگی خود را به روسیه واگذارد و
بقهقرا عقب نشینی اختیار کند جنگ
بین قوای مز بور بشدت در گیر خواهد
بود . تا روز 32 از گذشتن جنگ سپس
از آن شدت اولیه تخفیف پیدا میکنند
زیرا هر يك از دستجات قشون لهستان و
رومانی موقعیت دفاعی را بخود گرفته و
قشون ترکیه و ساویت شروع بمهاجره
خواهند کرد .
( مهمترین چیزی که در این جنگ
شخص را دو چار تفکر میسازد اینست
که عساکر ترکیه و ساویت دو مملکت

رومانی و لهستان را یکدل متصرف وظاهراً
چنین معلوم میشود که اسرای جنگ آتیه
از مرگ رهایی ندارند چه قرائن و آثار
نمایان است که میگوید نیات دول شرکت
کننده در جنگ آتیه تمام متوجه اعدام
اسرای جنگ میباشد . اینجاست که پشت
هم با قدرتی از شنیدن اسم این جنگ
میلرزد . در روز 34 از اعلان جنگ دول
بلغار ـ یونان یوگوسلاوی در جنگ
شرکت خواهند نمود ؛ عساکر ساویت
از ممالک اروپای مرکزی عبور می نمایند
و در همین موقع دول هلند و سویس
بفرانسه ملحق میشوند و مدتی پیش
نخواهد گذشت که انقلاب داخلی در
روسیه شروع و آتش شورش روشن می
شود در این حیض و بیض دول چین و
ژاپون فرصت را غنیمت شمرده آنچه
میتوانند از خاك روسیه را متصرف خواهند
شد . )
ژنرال لوند ف راجع بموقعیت ممالك
فلسطین و عراق و سوریه در این جنگ
که از کداوخات آتیه گفتگو میکند
چنین ظهار میدارد که : «ممالك مزبور
ملحق بترکیه می شوند و يك دسته آسیائی
قوی را تشکیل خواهد داد ؛ مصر در
این میانه باستقلال تام و تمام خود نایل
خواهد شد . سیاهان افریقا بر علیه
سفید پوست ها شورش و قیام می نمایند
آزادی و استقلال مغصوب خود را بدست
می آورند همانطوری که هندوستان هم بر
علیه بریتانیا شورش نموده و او را مجبور

بجلای از وطن خودشان می نمایند که بجزایر
بریتانیا برگردند و همین باعث سر نگون
شدن کاخ عظیم امپراطوری بریتانیا در
آسیا و ارو پا خواهد شد .
«قوای بحری امریکا بقوای بحری
ژاپون هجوم می نمایند . آتش جنگ
در عرض اقیانوس بین دو قوای مذکور
شعله ور میشود فاتح نصیب امریکا خواهد
بود و بالاخره نفوذ اروپائیان ضعیف
گردیده و منتهی بزوال آنها از آسیا
خواهد شد . آسیائیها قوی شده و
دارای نفوذی نظیر نفوذ و قدرت مغرب
زمینی ها میشوند در تعقیب این وقایع
قحطی و گرسنگی و جنگ های داخلی
در ممالك اروپا که از میدان جنگ
بیرون آمده اند حادث می گردد این ممالك
در آن موقع صورت يك تل خاكستر را
پیدا میکنند . جنگ های داخلی و
شورش ها و انقلابات در سر تا سر ممالك
مغرب زمین شروع و منتهی باضمحلال
اروپائیان میگردد .
« آری ملل آسیا و افریقاست که پس
از جنگ آتیه در دنیا سیادت خواهند
نمود . »
ژنرال لوندرف کتاب خود را با ذکر
این عبارت ختم می نماید : « گمان میکنید
که من در جنگ آتیه فرماندهی قشون
آلمان و انگلیس را عهده دار خواهم
شد و به این جهت اعلام می نمایم که
فرماندهی قشونی در جنگی که نتیجه آن
نابودی آلمان وطن محبوب من می شود


( شماره ١٨ )

قبول نخواهم کرد و بلکه هیچگونه شرکتی در هيچ يك از اقدامات اين جنگ بهیچوجه من الوجوه نخواهم نمود . .
( حصار عدل )

تدقيقات ادبي :
مولاناي بلخي
( مشهور به رومي )
طوريكه حکیم سنائی می فرمايد : -
آسمان ها است در ولایت جان
کار فرماي آسمان جهان
در ره روح پست وبالا هاست
کوه های بلند وصحراها است
انسانهای که مقابل هر مجهول يك اشتياق تحمل گداز می پرورانند ، وقتيكه شعله ذكاو- در لطافت های کثیف وجود خویش متوجه میسازند ، و تتميم بدان احتياج بكشف ونار معنويت موفق گردیده در نهايت يك ( سيستيك ) یعنى صوفی می شوند .
طوريكه فيلسوف بونزو می گوید هريك از این علامه هايك پسیکولی بوده اندكه قبل از تأسیس علم روح خیل در این راه طی مقامات نموده اند ، شناختن هر يك از اين سياحين عالم روح عيناً به منزله معارفه است با کاشفین دیار باطن .
از بودا تاگوته ، در شرق وغرب از این گونه واهبان خیلی ها بمیدان آمده اند .

درشرق حافظ ، فیضی هندی،سنائی،مولا نای بلخی وغيره وغيره ، درغرب با اعتقاد غریب پان بلوان ، افلاطون فرانسوا د شيز ، اسپینوزا شلایه وماخه و ، لامارتین . در مدنیت و اعتقاد راسخ ، اسلامی بلاشبهه یکی ازصوفیان بزرگ مولانا ی بلخی مشهور به رومی است .
مولانا از بخش عصر در حیات ومدنیت اسلام باشخصیت عظیم وآثار فوق العاده بود . . زیر عمیق اجرا نمود، این علامة بزرگ شعر و حکمت وطن را اقلاً بایست از دیگر ملت های که بدان منسوب نیست ما کمتر علاقه نشان ندهیم . مثلاً در استانبکه در ( کیپ ) پروفیسران بزرگ باطمی ترین اصول او نسخه های قدیم مثنوی را تدقیق کرده مجدداً طبع می نمایند .
وکتابچة غزل های وجد آور آن را از ( دیوان کبیر ) او در غرب بزبان های مختلف نقل وترجمه می نمایند، و آوازیکه يك قسم رباعيات آن از مناقب العارفين نام اثر و بزبان هانگری ترجمه می شود وحتی که عين اثر را ( کلمان هراد ) فرانسوی ترجمه می نماید ، مخصوصاً در این موقع مهمه که در وطن از هر طرف جوا نان وارباب قلم مملکت در صراط تدقیقات حرفی وکلاوی وتجسس ودریافت اثار عظیم اسلاف وبزرگان افتاده اند ، تا بدان پیرایه افتخارات صفحات تاریخ درخشان خود را زیب دهند وتوجه پادشاه والاجاه ما که در این مور موافقت وحتی مساعدت می نمایند . فائده یست از اینکه این شخصیت مهم وطن را

برای هموطنان همچنان فراموش شده بگذاریم ، وشبهه نیست که شخصیت مولا نا را قبل از مطالعه مثنوی و ( دیوان کبیر ) غزلیات آن ور باعيات ايشان - که این دو اثر اخر لذکر در وطن از نظر یاده نگذشته وحتی شنیده م – کسی بخوبی شناخته نتواند رباعيات مولانا که عبارت از دو هزار و با عی است واندر در اثنای اقامتم در استانبول يك نسخة قلمی آن را بتوسط یکی از دوستان مطالعه نموده ، و به نسبت شوق وعلاقة درونی که از قدیم بدین ذات بزرگ وار داشتم يك قسمت از ان وبا عيات را بطور انتخاب استنساخ نموده ، واينك موقع را غنيمت شمرده آن را بطور نمونه وشنا ختاندن مقام اجل این رجل بزرگ وطن در صفحات جریده ملی ( انیس ) به انظار قارئین تقدیم میدارم تا علاقه مندان این صوفی وعلامة روحی وطن را بشناخته وبدر صدد وجمع آثار مخلد آن توجه گماشت . وهم در حين جمع وتدوين تاريخ اد بی که برای اخلاف مايك ميراث هم حرفی وافتخارات تاریخی شمرده می شود محن عالی انتخاب نموده موقع ومقام بلخی او را فراموش ننمایند . محمد اسمعیل معلم قصاد
ر باعيات :
- - - -
آن وقت که محرکی شود ذات مرا
روشن گردد جمال ذرات مرا
زان می سوزم چو شمع اندو راه عشق
بلكه وقت شود جملة اوقات مرا


( شماره ۷ )

۸

١٤

ای دوستی بدوستی فریفتم تو را
امروز چو هر روز خرامم بخراب
انصاف بده که عشق نیکو کار است

هرجا که قدم نهی زمینم تو را
بگشا در اندیشه و درگیر رباب
زانست محال که طبع بد کردار است

در مذهب عاشقی روا کی باشد
صد گونه نیاز است و رکوع است و سجود
تو شهوت خویش را لقب عشق نهی

عالم بینو بینم و نه بینم تو را
آن را که جمال دوست باشد محراب
از شهوت تا عشق راه بسیار است

۳
۹
۱۵

بویژه گذار بلا بنهادم دل را
سبحان الله من و تو ای در چو بخواب
اندر دل من درون و بیرون همه اوست

خلاص از بی تو پای گشاده دل را
پیوسته بخيالتم در هر باب
اندر تن من جان و رگ و خون همه اوست

از باد صبا بوی تو آمد امروز
من بخت توام که هیچ خوابم نبرد
اینجا چگونه کفر و ایمان گنجد

شکرانهٔ آن به باد دادم دل را
تو بخت منی که دریابی از خواب
بیچون باشد وجود من چون همه اوست

٤
١٠
١٦

با عشق واون شد از عدم مرکب ما
آری صنم بهانه خود کم بودت
آن تلخ سخنها که چنان دل شکست

روشن ز شراب وصل دایم شب ما
تا خواب بیامد وز ما بر بودت
انصاف بده چه لایق آن دهنست

زان می که حرام نیست در مذهب عشق
خوش خسب که من تا به سحر خواهم گفت
شیرین لب او تلخ نگفتی هرگز

تا صبح عدم خشک نیابی لب ما
فریاد ز نرگسان خواب آلودت
این بی نمکی ز شور بختی من است

٥
١١
١٧

تا با تو بدم نخندیم از یاری ها
اری یاری طریقهٔ یاری نیست
آن کس که بروی خوب او رشک پریست

ت بی تو بدم مخندیم از یاری ها
از بیکاری لطیفهٔ کاری نیست
آمد سحری بر دل من او بگریست

سبحان الله که هر دوشب بیدارم
هر کس که زعیاری حیله به بارد
او گریه و من گریه که تا امد صبح

تو فرق نگر میان بیداری ها
والله که چه او زیرک و عیاری نیست
پرسید که این هر دو عجب عاشق کیست

٦
۱۲
۱۸

من زره و خورشید لقائی تو مرا
امروز من و جام صبوحی در دست
این فصل بهار نیست فصل دیگر است

بیمار غمم عیسی دوائی تو مرا
می افتم و می خیزم و می گردم مست
مخموری هر چشم ز وصل دیگر هست

بی باک و پر اندوه بی تو بی برم
با سرو بلند خوش من مستم و مست
هر چند که جمله شاخهها رقصان است

من که شده ام چو کهربائی تو مرا
من نیست شوم تا بنود جزءی هست
جنبیدن هر شاخ ز راه دیگر است

۷
۱۳
۱۹

نور فلک است این تن خاکی ما
امشب شب من ليك ضعیف و زار است
این مستی ما ز بادهٔ حمرانیست

رشک ملک آمده است چالاکی ما
امشب شب پرداختن اسرار است
ای باده بجز در قدح سودا نیست

که رشک برد فرشته از پاکی ما
اسرار دلم چاه خیال یارست
تو آمدهٔ که باده من ریزی

که باک برد دیو ز بی باکی ما
ای شب مگذر زود که ما را کار است
من آن هستم که باده ام پیدا نیست


صفحه ۸
شماره ۸
مجله پنجم

۲۰
این عشق شه است و رایتش پیدا نیست
قرآن حق است و آیتش پیدا نیست
هر عاشق از این میار ابری در دست
خون می خورد و جراحتش پیدا نیست
۲۱
ای از تو دلم پر سمن و یاسمن است
از دولت تو کیست که او همچو منست
بر خواستن از جان و جهان مشکل نیست
مشکل ز سر کوی تو بر خواستن است
۲۲
ای بنده بدان که خواجه شرق اینست
از ابر گهر بار ازل برق اینست
تو هرچه که گوئی بقیاس گوئی
او قصه ندیده میگوید فرق اینست
۲۳
ای حسرت خوبان جهان روی خوشت
ای قبله زاهدان دو ابروی خوشت
از جمله صفات خویش عریان گشتم
تا غوطه خورم برهنه در جوی خوشت
٢٤
ای جان خبرت هست که جان تو کیست
وی دل خبرت هست که مهمان تو کیست
ای تن که به هر حیله راه . . .
او می کشدت ببین که جویان تو کیست
٢٥
باد آمد و گل بر سر می خورن ریخت
یار آمد و می در قدح یاران ریخت
از سنبل تر رونق عطاران برد
وز نرگس مست خون هوشیاران ریخت
( باقیدارد )

مصاحبه
با ادیسون مخترع مشهور

مستر ادیسون بزرگترین رجال مخترع
عصر حاضر و کمتر کسی است که او را نشناسد
مستر ادیسون فعلاً هفتاد و چهار سال از
عمرش گذشته ولی در کار و عمل نشاط
و حرارتش از جوانان بیشتر است ، قوه
نشاطش را ادیسون بواسطه نظام معیشت
و اقتصاد در خوراك میداند و یعنی جز
ماست و شیر غذائی نمیخورد . هشت
سال است که غذای خود را منحصر بماست
و شیر نموده و خانم زوجه او نیز غذای
خود را بماست و شیر انحصار داده ، قوه
و نشاط شوهرش او را دوچار شگفتی
و اعجاب ساخته او هم برویه او غذای
خود را بهمین دو چیز منحصر کرده هر
دو ساعت یکمرتبه يك فنجان بزرگ شیر
میخورند .
مستر ادیسون معتقد است که مخترعین
قرون آتیه بیشتر مساعی خود را صرف
اموری مینماید که مربوط بشئون حیات
و حفظ الصحه باشد ، الکتریسته عادی
و الكتريك رادیو و تلفن وسينما و تومبیل

و آلات و ادوات بخار و موتور و طیاره
و امثال آن بقرن سلف گذشته و نسل معاصر
بوده و نصیب نسل آتیه اختراعات و
اکتشافاتی است که مربوط به اساس
صحت و حیات باشد .
مجله لمجلات امریکا اخیراً از شیخ
مخترعين یعنی مستر ادیسون مصاحبه بعمل
آورد دو نفر از جانب خود بنمایندگی
نزد او فرستاده او را ملاقات و مصاحبه
مفصل و مشروحی بعمل آورد که خلاصه
آن را ما ذیلا ترجمه و درج مینمائیم :
نماینده مجلۀ مذکور از مستر ادیسون
سئوال میکند : « آیا تفاوتی بین مخترع
آتیه و مخترع امروز که در لابراتوارها
و مؤسسات علمی در تحت نظامی شبیه
بنظامات جمعیتها و شرکتها با معاونین و
رفقای خود مشغول بحث و تحقیق هستند
وجود دارد ؟
مستر ادیسون : « ه ، تفاوتی بین آن
دو وجود ندارد ، ولی مخترعی که مستقلاً
کار میکند و تمام مخترعين ما كنون
مستقلاً کار میکردند ، تسهیلاتی که
مخترعین بدستیاری همدیگر فراهم میاورند
نخواهند داشت ، چه ، بسا اتفاق میافتد
که احتیاج بپول و وجوهات لازمه برای
تعقیب از تحقیقات خود پیدا میکنند . و در
صورتیکه دستیار و كمك نداشته باشند از
کار باز میمانند .
ـ آیا معتقد هستید که آنچه را در
گذشته انجام داده اید اگر امروز
میخواستید انجام نمائید و برطبق رویه
مخترعین امروز اقدام میکردید آسان تر


صفحه 4
( شماره 8 )
مجلد پنجم

نبود ؟ و هر چه میخواستید چه از حیث پول و چه از حیث وسایل موجود دارید؟
ادیسون جواب میدهد : « بدون شك من چهل و پنجسال از عمر خود را در تحت فشار و تنگدستی و احتیاج طی کرده و همیشه دنبال حصول مقدار قلیلی وجه بوده که بوسیلهٔ آن رفع احتیاج بنمایم .
ـ آیا حقیقهٔ احتیاج آنطوریکه میگویند مادر اختراعات است یا آنکه حس کنجکاوی و استطلاع بشر است که اختراعات را بوجود میآورد ؟
ادیسون در جواب گفت : « قسمت اعظم مخترعین برای کسب ثروت و حصول دولت که آتیه فرزند و عائله خود را تامین نمایند بذل مساعی میکنند و همان حب خانواده و تامین آتیه آنها را تشویق بتعقیب و دنبال کردن از تحقیقات و مباحث خود مینماید »
در اینجا سخن از این قسمت باختراعات آتیه منتقل گردیده نمایندهٔ مجله سئوال میکند : « آیا میتوانید پیش بینی کنید که مساعی مخترعین در آتیه متوجه چه چیزهائی خواهد شد و چیزهائی که در آتیه اختراع خواهد کرد چه خواهد بود ؟ »
ادیسون : « بعقیده من مخترعین در آتیه مساعی خود را صرف مباحث و تحقیقات بیولوژی و شیمی و تمام مسائلی که مربوط بجهدیات و صحت میباشد مینماید .
« امراض هنوز یکبارسنگینی است که بر دوش زندگانی بشر تحمیل گردیده و انسان را مانع از تعقیب کار و عملیات او می شود و بواسطه گرانی مخارج معالجه سخت است که توجه کامل نسبت بامور طبی بشود دواجات هنوز قیمتش گران است و در دسترس عموم نمی تواند قرار گیرد و ناگزیر از اختراع يك وسیله برای معالجه امراض و جلوگیری و بهبودی صحت نوع بشر میباشند و ازینجا ارتباط شیمی و بیولوژی باین قسمت دست گیر مان می شود .
در این موقع یکنفر از معاونین مستر ادیسون بر او وارد شده و يك فنجان بزرگ شیر در دست داشته مستر ادیسون شیر را نوشیده و اظهار داشت :
« هشت سال است که من تاثیر تغذیه شیر و ماست را در خود بمعرض آزمایش گذارده و سه سال است که جز شیر و ماست هیچ چیز دیگر نمیخورم و گمان میکنم که تا آخر عمر بهمین غذا اکتفا نمایم زیرا بهترین غذائی است که یگانه شمیست بزرك ( مقصودش خدا است ) ایجاد نموده و از این بهتر غذا برای آن پیدا نمیشود ! »
ـ آیا علم در آتیه چنین حکم خواهد کرد ما کمتر از آنچه که فعلاً غذا میخوریم غذا صرف نموده همانطوریکه از حیث مشروبات هم تقلیلی حاصل گردیده است ؟
ـ هشت در صد اشخاصی که فوت می نمایند بواسطه کثرت خوراك فوت نموده و در حقیقت انسان پس از آنکه بسن بیست و يك سالگی رسید بر او واجب است که از حیث خوراك باقتصاد پردازد و ساده ترین انواع اغذیه را بخورد ، پر خوری باعث خمخوردگی ماشین معده شده و برای آن بمنزله سم است و منکر نیستم که اعتدال در خوراك لازمه اش وجود قوه اراده هم میباشد ولیکن ناچار اشخاصیکه میخواهند زندگانی طولانی نمایند ناچار بایستی خوراك خود را کم نمایند و اینکه من فعلاً جز شیر غذای دیگری نمیخورم با وجود این وزن من از وزن دیگران هیچ کم نمی آید و زوجه من هم بمن اقتدا کرده او هم غذائی جز شیر نمیخورد ، در اول وحله قدری برای ما سخت بود ولی بعدها بقوه اراده بر آن غلبه کردیم .
ـ آیا عقیده دارید در صورتیکه مخترعین در آتیه تمام توجه و مساعی خود را صرف امور و شئون زندگانی و حفظ الصحه نمایند مباحث و تحقیقات آن ها در قسمت الکتریک و امور بی سیم و با سیم و ميكانيك تقلیل پیدا خواهد کرد ؟
ـ ابداً اینطور نیست ، دایره الکتریسیته خیلی وسیع است و هر روز يك احتیاج تازه پیدا کرده و حتراعات جدیدی میشود که ناچار از بکار بردن و ایجاد آن هستیم . ولیکن دیگر چیزی در این دایره باقی نمانده که مخترعین کشف نکرده باشند ؟
ـ منافع الکتریسیته و طرق استعمال آن بیشتر از آن است که بحساب در آید و در حقیقت ما در ابتدای عصر الكتريك هستیم و بلکه مایهٔ کنون نمی دانیم الكتريك چیست ، آری عده زیادی در


شرح و بسط مذاهب و عقاید مختلفی را
شرحداده اند .
ولیکن قسمت اعظم عقاید مزبوره با
حقایق الکتریک تطبیق نمیشود و تا وقتیکه
از حقیقیت آن بی اطلاع هستیم چگونه
میتوانیم اطمینان کنیم که آنرا بسرحد
کمال رسانده ایم ؟ .
آیا تصور میکنید که زندگانی در آتیه
پیچیده تر و مشکلتر و بواسطه کثرت
اختراعات زحمتش بیشتر شود ؟
ابداً اینطور نیست ، انسان در هر دوره
از ادوار زندگانی و حیات خود را معتاد به
همان زندگی دوره خود نموده اعمال و رفتار
و کارهای خود را بموجب مقتضیات عصر
خود انجام مینماید .
آیا در آنجا اشکالاتی برای شیوع
تلویزیون وجود دارد و همانطوریکه تلفن
شیوع بهمرسانده آیا تلویزیون شیوع پیدا
نخواهد کرد ؟
دستگاه تلویزیون هنوز تکمیل نبوده و
بعلاوه گران است و همین دو اشکال کافی
است که از تعمیم و انتشار آن جلو گیری
کند .
عقیده شما درباب اوتوژیرو( او تو ژیرو
آلتی است که بوسیله آن طیاره عمودی
پرواز کرده و فرود میاید و خطرات
طیارات عادی را ندارد ) چیست ؟
او توژیرو یکی از بزرگترین اختراعات
عصر در عالم هوا پیمائی خواهد بود این
اختراع را یکنفر اسپانیولی نموده و با
اینکه هنوز تکمیل نگردیده ولی یکی از
مفید ترین اختراعات بشمار می رود .

در باب استعمال و شیوع گراف زپلین
و بالن در مسافرت ادیسون معتقد
است که تازه اول کار بالن و گراف زپلین
است و بدون سبب در آتیه ترقیات زیادی
خواهد کرد و راجع باستعمال گازهای
خفه کننده در جنگ معتقد است که
استعمال آنها در جنگهای آتیه لا اقل از
شلیک گلوله های سربی راحت تر و
نزدیکتر برحم و شفقت میباشد .
( کوشش )

مرگ فاجعه ناك
منجم امریکائی
سان فرانسیسکو – ٩ ماه می – دانشمند
بزرگ امریکائی داکتر البرت میشلسن
در پسا دنا ( کالیفرنی ) بعد از ختم
تجربیات خود با آلات دقیقه و پیچیده
برای اندازه کردن سرعت نور نجوی
خیلی ضعیف شده و از هوش در آمده است
بعده او را باطاقش نقل دادند و در
آنجا حالش بهتر شده بهوش آمده تکیه
کرد ، بقصد اینکه نتیجه حساب های
کثیفهات خود را بگفت تا بنویسند ، هنوز
بزحمت توانسته بود اینکار را شروع کند
دفعتاً يك فلج قوى و شدیدی بر دماغش
مستولی گردیده او را مانند قر بانی
بزمین غلطانید . پروفیسر میشلسن که
به سن ٧٨ رسیده بود شب آنروز دار
فانی را بدرود گفت . پروفیسر متوفی
در سنه ١٩٠٧ جائزه نوبل ، را فائز
شده بود .
( ترجمه از لوماتن )

خبرهای خارجي
وضع قانون به نسبت
اتباع خارجه
ماده واحده از طرف حکومت ایران نسبت با تباع
اجنبی طبع شده اینک ما آنرا بغرض اطلاع
هموطنان نشر مینمائیم تا اتباع افغان که خیال
مسافرت خارج و خصوصاً ایران را داشته باشند
مستحضر گردیده مراعات ماده مزبوره را
بنمایند . ماده واحده: هر تبعه خارجه که بدون
تذکره یا با تذکره که مطابق نظامنامه
مرتب نشده وارد خاکت ایران بشود
بهشت روز الی سه ماه حبس تادیبی یا بتادیه
شش الی پنجاه تومان جزای نقدی محکوم
میگردد و درهر حال دولت حق خواهد
داشت مرتکب را بدون محاکمه از خاکی
ایران اخراج نماید ،

ساعت کار
جنیوا - کنفرانس بین المللی کار گری
را جع به توسیع مسوده مقاوله راجع
به ساعات کار معدن را که حاضراً ( باروپا
محدود است ) در هند و کانا دا وافریقای
جنوبی ، بین جاپان بحث می نماید .
حفریات
قاهره - در اثر غلطيدن يك تپه ريك
در خطه ( لکسور ) چارده نفر بقتل
رسیده اند . چار دنفر کار گران که تپه
مذکور را حفر می نمودند بغتتاً در زیر
ریگ دفن شده اند و ۱۰ نفر دیگر که
برای نجات دادن ایشان رفته بودند نیز
زیر ریگ آمدند .


( شماره ۸ )

فاشیست
روما – محكمه مخصوص نزده نفر که
به جرم توطئه بر خلاف حکومت فاشیست
ملزم شده بودند ، جزای سنگینی وضع
نموده اند . منجمله دو نفر محکوم به
۳۰ سال حبس و دو نفر دیگر ۱۰
سال حبس شده اند .
ساعت کار در معدن
جنوا – کنفرانس راجع به ساعت
کار معدن پیش نهاد هفت ساعت و سه
ربع کار را در معادن قبول نموده است .
دار العوام
لندن – دار العوام به ۲۷۸ رای مقابل
۲۰۸ به قرائت سوم پیش نهاد اصلاح
انتخابی را که رای متناوب را در انتخابات
پارلمانی تجویز نموده و رای دادن عمومی
را منسوخ می نمودند ، گذشتاند .
تقلیل مصارف
ملبورن – کنفرانس اولین تقلیل هشت
فی صد تمام مصارف حکومت را منظور
نموده است و دانسته شده است که
ساسکین – تیودور – لنگ با این تجویز
مخالفت نموده اند .
مصیبت بیکاری
جی آف اندر یوز – مشاهدات دو هفته گی
خود را در لنگا شیر ختم نموده و از مسئله
مصیبت بیکاری ، مخصوصاً در نقاطی که مصروف
تجارت پخته میباشند خیلی متأثر میباشد .
جاسوس
بلگراد – در یوگوسلاویا يك نفر

کاتب موسوم به او دات کووچ به حکم
مجلس عسکری بجرم اخذ معلومات در باب
عسکر یوگوسلاویا برای نماینده های
خارجی محکوم به اعدام گردید .
او دات کووچ که گرفتار آمد بجرم خود
اعتراف نموده گفت برای این معلو مات
انعام بزرگی گرفته ام .
جر منی و انگلیس
لندن – معلوم می شود که برونننگ
و کور تیس نماینده های المان ، تسهیل
نظام موجوده تادیه پول تر میم را در
در خواست نموده بودند . مگر جمله
« فیصله نمودن هر دو حکومت که برای
مقابله با بحران مو جوده با تعاون قریب
حکومات مربوطه دیگر سعی می کنند . »
را چنین تعبیر نمی نمایند که ملاقی شدن
با دول دیگر بزودی صورت بگیرد .
برونننگ از مهمان نوازی که دیده
است مسرور میباشد ، و اظهار امید می
کند که بتواند در برلین این مهمان نوازی
را مقابله بالمثل کند .
لندن – سیا ست مداران جرمنی
برونننگ و کور تیس از طرف شاه قبول
نموده شدند و ملاقات مذکوره ۵۰ دقیقه
دوام نمود .
برونننگ در عین نطق خود در
موسسه بین الملل امور بین المللی شام
را جع به مذا کرات چنگر نیز بیان نمود
که مسرورم بیان نمایم که در نتیجه این
مذاکرات مذکوره در باب عمالیکی که

برای مقابله با این وضعیت باید سعی کنند
فیصله نموده شده است .
كشف كشاف
تشویشی که راجع به کشاف برطانوی
اکسپدین کور نالد ، که از ماه نوامبر باین
طرف خبری از و شنیده نشده بود ، و جود
داشت ، حالا بذريعه يك تلگرام که از
کوبن هیگن آمده است رفع گردید شخص
مذکور یافته شده است و به کیپ برطانوی
باز خواهد گشت . يك تلگرام از انکاما
ساليسك بيان می دارد که کور نالد
به کیپ بر طانوی همراه دوایت کنس
باز میگردد . راجع باینکه چطور یافته شده
است تفصیلات بدست نیامده است .
فرانسه
تلگرام پاریس مشعر است که بعد از
مذا کره طویل شوری به ۲۵۰ رای به
مقابل ۵۲ رای اعتماد را به نسبت پالیسی
خارجه بریان که غالباً برای حیات سیاسی
خود مجادله دارد اتخاذ نمود و مسیو هیریو
بطرف داری بریان بیان کرد که بدون موافقه
با بر طانیه و آمريكا هيچ يك صلح بحرى
وبدون موافقه باجرمنی صلح بری صورت
نخواهد گرفت .
موافقه گمرکی
تلگرامات
پارس و برلین امکان موافقه فرانسه و جرمنی
را درباب اتحاد گمر کی محمو دةً حمر غی
و استریا ، اظهار میدارد ( ریور )


( شماره ۸ )

خبر هاي داخلي
و کلاي شوراي ملي
در شماره ٦ فهرست نام نويس وكلاي
محترم شوراي ملي را درج نموده ، ضمناً
گفتيم که ما بقی شان در شرف ورودند اينك نام
نويس وكلاي محترم كه تازه وارد کابل گرديده اند
وكلاي ولایت کابل :
١ - سيد شاه حسين خان وكيل يكاولنك
٢ - حبيب اله خان وكيل سزوبي
٣ - محمد عمر خان وكيل ليوگرد
٤ - عطااق بيك خان وكيل سيغان
و کهمرد
سمت جنوبي :
١ - خير محمد خان وكيل علاقه هاي
زرمت سمت جنوبی
فراه :
١ - سيد محمد خان وكيل اهالي شقانسور
مزار شریف :
١ - ملا محمد یوسف خان وكيل اهالى
سرپلی
هرات :
١ - حاجی عبده الحق خان وكيل
شهر هرات
٢ - حاجی غلام حیدر خان وكيل
علاقه های مربوطه شهر هرات
٣ - امین اله خان وكيل اهالى غوریان
٤ - جلا الدين خان وكيل اهالی اوبی
٥ - ملا فراج الدين خان وكيل اهالى كشك
٦ - ملا حضرت نور خان وكيل اهالى
( البالا مرغ آب

٧ - ملا شيرین خان وكيل اهالى اسفزار
قطغن :
١ - ملا عبد لاول خان وكيل
اهالی تالقان
کاروان زرد
در افغانستان
از طرف نامه نگار ما : -
هیئت محترم علمای فرانسه بتاریخ ٢٠
می داخل هرات شده از طرف ع ، ع ش
عبد الرحيم خان نائب سالار به بسیار گرم
جوشی پذیرفته فردای ورود هیئت ریاست
بلديه هرات عصريه را براى هیئت ترتيب
داده بود ، در این محفل اکثر مامورین
ملكى ونظامى مدعو وحضور بهمرسانیده
بودند .
سین وار وفرانك هیئت بعد از توقف
مدت ٢ روز در هرات ٤ ٢٤ مه می از
هرات حركت كرده يکشب در سبزوار
بودند صبح عازم فراه و از طرف قائمقام
نائب سالار صاحب بو صمیت شایانی پذیرفته
شدند بعد از دوشب اقامتی که بر کنار
رود فراه نمودند بتاريخ ٢٩ ماه مذکور
وارد گرشك شدند اقامتگاه هيئت در گرشك
باغ حكومتى گرشك تعين شده بود و از
طرف حاكم درجه ول گرشك بيك طريق
خیلی محبت پذیرائی شدند به ساعت ٤ ان
روز چای عصریه که در منزل حاکم صاحب
ترتيب داده شده بود دعوت شدند ، آقای
رئیس هیئت باتفاق خودخان و موسيو ها
کن و موسيو بكو وونقاش هیئت با ٣ نفر
دیگر حضور بهمرسانیده اکثر مامورین

محترم محلی و کلان شوندگان و روسای
قبائل آن سمت حضور داشتند ، حاکم
صاحب گرشك بيانيه نسبت به خیر مقدم
هيئت ایراد نموده و از چگونگی وضعیت
سفر شان پرسیدند ، رئیس هیأت در جواب
گفت: پیش از این که داخل افغانستان میشدم
بعضی مغرضین بما میگفتند امنیت افغانستان
مغشوش است درین مملکت آدم کشی زباد
است و عبور ازان غیر ممکن است لیکن امروز
فوق العاده مسرورم که داخل این مملکت
شدم و بچشم سر امنیت عامه آنرا که با
فرانسه فرقی ندارد مشاهده کردم تا بتوانم
بخوبی تردید واهمیات و افسانه های بیجا
را بكنم ...
راجع بخوبی سرك قأی رئیس گفت :
از نقطه حركتم یعنی بیروت سز کی بخوبی
مانند سرك افغانستان ندیدم . راجع به
صوت وصوك افغانها رئيس هيئت چنین
می گفت : صوت وصوت افغان ها بهترین
صورتی است که در دنیا کم نظیر آن
دیده میشود .
هیئت علمی فرانسه در گرشك روز
٣٠ مى ، اول جون اقامت داشت درین دو روز
ميخانيك های هیئت با آب بازان رود هلمند
مصروف عبور دادن موتر ها بودند
اگر چه موسيو ها كن جزم داشت که
هیئت را به معاینه قلعه بیست که به ٥ ، کرومی
گرشك واقع است ببرد اما به مناسبت كمی
وقت صورت نگرفت . روز دوشنبه
هیئت جانب قندهار روانه شد ساعت
يك كناره رود ارغنداب رسيدند اينطرف
ساحل رود از طرف ریاست بلديه قند


صفحه ۱۳
(شماره ۸)

هار خیمه بزرگی بر بلندی نصب شده و ترتیبات لازمه گرفته شده بود و ۲ نفر نماینده از طرف ریاست بلدیه قندهار انتظار ورود هیئت را میکشیدند چون بر آقای رئیس هیئت به کینار رود رسید فوراً شروع بعبور دادن موتر ها نمودند نماینده گان از طرف وزیر صاحب داخله و ریاست بلدیه خیر مقدم و مراسم خوش آمدید را بجا آوردند . سپس صرف چای و میوه نمودند .
قندهار : دیروز سه شنبه ۳ جون بساعت ٤ عصر هیئت از کینار رود ارغنداب حرکت کرده از دروازه هرات داخل شهر شده از تحت کنبد بازار چهار سوق قدیم شهر احمد شاهی قند هار سمت ارکت را پیش گرفتند . در حین دخول به قصر حکومتی بر همنوائی مدیر امور خارجه به صالون ملاقات وارد و از طرف ع ، ج محمود کلی خان رئیس تنظمیه قندهار بخیلی گرمجوشی پذیرفته شدند و در ضمن صرف چای وزیر صاحب بارئیس هیئت مشغول صحبت شده بعد ازین که از احوال پرسی مسافرت و عبور رودها وغیره فارغ شدند وزیر صاحب گفت : « ملت افغان خوب ملت است لیکن فسوس که تعلیم بصورت عمومی رواج نیافته و بدین مناسبت از سایر ملل عقب مانده ایم رئیس هیأت در جواب گفت : « ملت افغان یک ملت جوان وقوی است که هنوز محنتش را کسب ننمودند هیچکس نباید ازین ملت جوان غافل باشد زیرا بزودی مقام خود را در حرکت سایر ملل احراز خواهد نمود . و چون به صحت ملتی صدمه نرسیده باشد یکم اوقت و با اندک توجه با غوش ترقی خواهد رسید . درین موضوع موسیو ها کن گفت یک چیز آینده مملکت را درخشان نشان میدهد و آن دلگرمی طبقه عامه ملت است بکار .
درینجا رئیس هیئت موسیو ها کن را اشاره کرده به وزیر صاحب گفت موسیو ها کن یکی از دوستان صمیمی افغاستان است و درین مملکت مسافرت زیاد کرده و همه وقته باین کوشش بوده بعقاید قلمو بتوسط کتب و رسالات افغانستان را بصورت مرغوب بـاروپ معرفی نموده است .
اقامتگاه هیأت در قندهار منزل باغ تعیین شده بود . بقرار ظهارت اعضای هیئت چرین باغ قشنگی تا کنون در خط سیر خود ندیده اند چنانچه در وقت حرکت از باغ بابر کابل با تب رانس هم قطارانم گفتم خیلی مسرور بودم که یکماه اینجا باشم » هیئت در خود شهر قندهار یکروز توقف کرد و آن چهار شنبه ٤ جون بود بساعت ٤ آن روز وزیر صاحب داخله با مامورین ملکی ونظامی از طرف رئیس هیئت در منزل باغ برای عصریه دعوت شدند درین محفل آقای رئیس هیئت الیوم عکس های موترهای هیئت را بامشاور قلمی نقش هیئت بوزیر صاحب نشان داد و بعد ازان وزیر صاحب موترها و خیمه ها وغیره سامان هیئت را معاینه نمودند . درین ضمن عکسها و سینماهای زیاد گرفته شد . در ختم مجلس رئيس هيئت يك عکس خود را با يك ساعت كوچك بياد گارعبور هیئت از قند هار بوزیر صاحب تقدیم نمود .
بساعت ٥ ونیم یک دسته نفری برای نمایش اتن ملی حضر گردیده تفصري مذکور پیراهن سبز دراز و کمر بندهای سرخ در کمر داشتند . عکس ها وسینمای آو تر دار اینها گرفته شد . به ساعت ٦ ریاست بلدیه عصریه مجلسی را ترتیب داده بود درین محفل وزیر صاحب داخله ، فرقه مشر ، رئيس بلديه ، مامور خارجه ، قوماندان کو تو لي جمعي صاحيمنصبان نظامی ومعاون مدير جريده وتلو مآبا ۲۰ نفر از کیلان شونه کان قندهار حضور داشتند آقایون اعضای هیأت علمی فرانسوی در مقابل میز میوه ئ ماکولات شین شده بود واز نماینده امر یکایی تمنا کردند که يك عکس رنگه آنرا بگیرد . درین محفل میوه های خشک قندهار را در شیشه ها بغرض نمایش گذارده بودند . اعضای هیئت کدعش سینم را فوق العاده تعربف کردند و اغوش میوه جدیدی برای آنها کشف شد . درین موقع ریاست بلدیه بعضی خامه دوزی ها و کلاهها وعرقچین و بعضی اسباب های سنگی یاد گارا به هیئت تقدیم نمود . در مقابل رئیس هیأت نیز ساعتی به رئیس بلدیه تقدیم کرد رئیس هیئت درین موقع گفت این اشیائیکه ریاست بلدیه بلطف


شماره ۸ سال پنجم

نموده اند باسم تراشا تیک از بازار
خریده ایم در معرض نمایش عمومی در پاریس
ولندن گذارده خواهد شد در ختم مجلس
نطقی از طرف یکی از اعضای ریاست
بلدیه راجع بمفاد عبور هیئت از افغانستان
وقرابت نژادی مال خوانده شد که
رئیس هیئت جواب آن را چنین گفت
ه من از طرف تمام اعضای هیئت تشکرات
فائقه بمناسبت تهنیت و خوش آمدید ریاست
بلدیه تقدیم میکنم حقیقتاً مقصد عمده
این مسافرت نزديك كردن ملل بهمديگر
و معرفی نمودن آنها به تمام دنیا میباشد
وظیفه هیئت است که عظمت و مجد
گذشته و تمايلات تجدد خواهی امروزه
افغانستان را به ملل عالم معرفی کند و با
دست اطمینان بخشی پرده از روی افسانه ها
اشتباهاتهای برداشته حقیقت را اشکار سازد.
چون مجلس ختم شد هیئت بجای خود
در منزل باغ مراجعت کردند وزیر صاحب
داخله از طرف شخص خود نیز یاد گاری
که عبارت از بعضی اسباب سنگی بود
فرستادند صبح پنجشنبه ٥ جون از
قندهار حرکت کردند به ساعت ٥ بجه
هیئت داخل قلات شد . شب در هوتل باغ
قلات بسر بردند . چون هیئت از یکروز
زیاد در غزنی مانده نمی توانست باین
مناسبت رئیس هیئت موسیو هاکین
وموسیو پيکور ونفری سینما و نمایینده
آمریکایی و نقاش هیئت را از قلات بقصد
غزنی فرستاد . چون به مقر رسیدیم
از طرف حکومتی غزنی ترتیبات لازمه
گرفته شده و علاوتاً اثل ملی هم ترتیب
داده شده بود نفری دسته علمی که پیش
آمده بودند پیاده شده صرف چای
نمودند و شروع بعکاسی و سینما گری اتل
ملی نمودند وفوراً روانۀ غزنی شدند
آقای رئیس هیئت باسمائر اعضای خود
بساعت ۱ نیم به مقر رسيد وشب دعوتی
به عمارت هوتل مقر ترتیب داده شده
بود چون دسته علمی تا وقت بغزنی
رسیدند محض گردش ببازار و شهر اكتفا
کرده صبح شروع بعملیات نمودند - نفری
عكاس وسینما بر بالای حصار بر آمده
مناظر خانه ها را سینما وعکس گرفتند
روز یکشنبه ۷ جون هیئت در غزنی بود
و تمام روز را بعکس گرفتن آثار تاریخی
غزنی و بعضی حصص شهر و عمارات
و مزارات متبرکه وغیره بسر برده از طرف
حکومت غزنی برای عصر یه وصرف
طعام شام دعوت و مجلس از اعضای
هیئت وروسای قبائل محلی تشکیل یافته
بود که بصورت خیلی صمیمی خاتمه یافته
روز دوشنبه ۸ جون ساعت ۱۱ آقای
رئیس روانه کابل شد . ساعت ٥ يكنفر
نماینده محترم وزارت خارجه را بالا تر از
مهتاب قلعه ملاقات کرده ایشان از طرف
وزارت خارجه باقای رئیس هیئت مراسم
خوش آمدید گفتند . روز سه شنبه
بساعت ٩ ونیم از راه دار الامان هیئت
موصوف داخل کابل شد و بقرار اظهارات
خود آقای رئیس هیئت این روز بخط
درشت در کتب تاریخ مسافرت
هیئت نوشته خواهد شد

عدالت گستریهای شاهانه
در روز پنجشنبه ١٤ جوزا یکعده از اعیان
اهالی سیغان و کهمرد راجع بكدام فقره
معروضۀ خود بحضور شاهانه عرض
کردند چون آبمعروضه آنها بحقيقت قرین
بود از حضور شاه رعیت پرور در جواب
شان حسب اقتضای عدالت والفاظ اعطا
ودر مسروریت ودعا گوئی آنها از
حکومت مطبوعه شان افزود
ضمناً ذات شاهرها به حسب عادت مقرره
شان از چگونگی اوضاع محلی وطرز حیات
رفاه و آسوده حالی آنها استفسار کرد
عارضین مذکور متفق السان شده از آرامی
و رفاهیت خود عرض شکران نمودند و
در اثنای اعطای بیانات مفصل خویش از
کذاره و حسن رویه آقای گلد خان حاکم
سیغان و کهمرد نیز اظهار مسرت کردند:
چون ازین معلومات اهالی تصدیق آن
اطلاعاتی که دات شاهانه درین موضوع
بدیگر ذرایع راجع بحسن اداره و رفتار
عالیجاه گلد خان حکمران کهمرد و سیغان
اكتساب نموده بودند ، بصورت قناعت
بخش حاصل شد. لذا يك مبالغ معقول را
بصورت بخشش بر علاوه فرمان تحسین
و آفرین از اجراآت معزی الیه برایش فرستاد.
ما ازین رعیت پروری وخادم نوازی و
حمایت ملت پروری اعلیحضرت غازی
اظهار مسرت نهائی خود را کرده بعامه
مامورین توفیق حسن خدمت و بمادت
خود مزید صداقت و وفا شعاری را
خواستاریم . (ریپورت)


مؤلف : له پاوانته فرانسوی
ما دام سان ژين
فصل دوم
سقوط تویاری
دود بارود كه فضاي پاریس را پر ساخته بود
استشمام نموده خودش را براي محاربه آماده
یافت و هر خطرات را با ک نکرده بطرف
میدان محادله پیش میرفت و له فیور را
تجسس میکرد !
درین اثنا چنانچه بالا ذکر نمودیم
در نتیجه شلیک غیر مترقب ( گارد هاي
سویس ) هزیمت غیر مترقبی در اهالی پیدا
شده به عقب نشستند ، این موج منهزم
کاترین را بر داشته با خود یک جا برد
تا کاترین از خود خبر گیرد ؛ دید در کوچه
( سنت انوره ) رسیده است . خود را
بمزار مشقت از هجوم خلاص نموده راه
خانه خودش را پیش گرفت ، اگرچه از
فتح يقيني وطن پرستان مطمئن بوده ، ولی
از ینکه شکست موقتی شان عروسي اورا
برای ده سه روز دیگر عقب خواهد انداخت
خیل عصب شده با خود میگفت : –
« این ها هم خود را مرد می نامند ؟
عجب وطن پرستان ! . اه ازین شجاعت
و مردانگی ! . . . اگر من یک تفنگ
میداشتم به هیج صورت بر نمیگشتم ! یقین
دارم که له فیور نگریخته است ! »
این کلمات را با حرارت فوق العاده
(٦)
مترجم : حبيب الله طرزي
بسرعت صرف نموده ومنتظر نتيجه نشست .
طوپها بار دیگر بغرش در آمد وفضاي
پاریس را نعره هاي فتح ملت چنان بار ديگر
باهتزاز آورد ، کاترین از جا جهیده
نعره زد : -
« آه ! آنها هستند ، براو و پسران من
آفرین شیر مردان ! یقین دارم فتح كرديد
میدان را برید ! آفرین له فیور ! من گفته
بودم كه تا فتح نكند بر نخواهد گشت ! »
این را گفته خاموش شد .
فصل سوم
( سوالیه دا کر )
نصف روز بود که کاترین در چینه ذرعي
دو کاش دو سه فیر تفنگ شنید . دروازه
مقابل را باحتیاط باز کرده به بیرون نظر
افگند. دید چند نفر سر باز فرار میکند
و چندي دیگر آنها را بشدت تعقیب می نمایند
با يه الفاظ دیگر آنهای که از فرار کرده
بودند در کوچه شکار مي شد .
درین اثنا اواز قدم هاي بسيار سريعي
از راهرو که دروازه عقب دوکان را با
کوچه سنت ( اونوره ) اتصال میدهد
شنیده شد .
كاترين : - « كسي است كه از عقب
بجانب سراج، پایان مي آيد ؟ صداي پاي
او به خوبي شنيده مي شود ، پايش به پوترم
مجله پنجم
که خواهد بود ؟ » این را گفته و بکمال
سرعت بطرف دروازه رفته و انرا باز کرد
بمجرد باز شدن در وازه مرد رنگ پریده
خون الودي را در مقابل خود یافت که با
نهایت زحمت ومشقت خود را کشیده بطرف
او مي آمد . لباس او مراد از یک نیم تنه
سفید و پر جس تایزانو وجراب های
ابریشمی بود . براي اينكه خوني را
که از زخم هايش جاری بود بند داشته
باشد دست هاي خود را برسینه
مي فشرد . بوطن پرستان شباهت
نداشت ! اگر جنگیده است پس
بيا الضرور در قطار دشمنان ملت جنگیده
خواهد بود . کاترین به حیرت او را
مخاطب ساخته گفت : « تو کیستی ! و
درینجا چه میخواهی ؟ »
من یکی از مغلوب شده گانم علاوه
بران زخمی هم برداشته ام ... آنها
مرا تعقیب میکنند ... خانم بنام خدا
مرا پناه ده و حماه ام کن ! من كانت
( دو نیر گت ) یکی از افسران !. تریش
هستم ! » این کلمات را هنوز تمام نکرده
بود که یک کف گلابی رنگی برلب
های او ظاهر شده رنگ چهره اش به
گلی پریده باستانه در وازه افتاد . کاترین
نعره از روی ترحم وخوف بر آورده
پهلوی او بژانو شد . وخود به خود
گفت : « کار او را خوب ساخته اند
ولی چه باید کرد که یک شخص
ارستو کرات و بر خلق آتش کرده امت
فرانسوی هم نیست علاوه بر اجنبیت


شماره ( ۸ ) مجلد پنجم
راستی با هی هم است ... هیچ باک ندارد
بهر صورت یک انسان است ..
و با یک حس ترحم که در ضمیر هر زن
حتی سنگدل ترین شان پیداست بر مرد
زخمی خمیده پارچه های خون الود را
آهسته آهسته دور نموده بمعاینه حال
او مشغول گردید . .
بعد از لحظه فرحناک شده گفت
هنوز نفس میکشد ! ممکن است
نجات یابد .. و بکمال سرعت بطرف
مخزن آب سرد دویده جامی را پر کرده
آورد . در وازه را هم بکمال احتیاط
محکم بسته بشستن زخم های افسر جوان
متوجه گردید . بستن زخم را هم بیک
پارچه اولین که بدستش آمد انجام داد
ولی بستان فهمید که در انرا بتعجیل پیراهن
شخصی را از هم دریده است ، چنانچه
بخود خود میگفت :
بسیار اعلی ! پیراهن بهتری را
پارچه کردم ، این هم پیراهن کاپیتن
طوپ خانه است ؟ غریب نه پول دارد
و نه پیراهن های زیاد ! باک ندارد کدام
پیراهن جدیدی برای او تهیه میکنم و یا
این پیراهن یکت جایز الش برده میگویم
در اثنا اطو سوخته است ، بیچاره نه
بلباس و نه به زن ها به هيچ يك توجه
ندارد ! .
باز به مرد جوان متوجه شده فکر کرد :
این شخص احمقی است ! این مته تفنگش
در میان ما چه میخواهد ؟ شاید برای
حمایه استریانی فقیر مدام ( ديتوا ) آمده
است . يك مردی بدی هم نیست ، قدر
زیاده تر بطرف او متوجه شده بفکر
خود دوام نموده :
بسیار جوان است ! نهایتاً اگر ٢٠
سال داشته باشد ، نيك دختر شناختش
زیاده تر است ، پیراهن او هم بسیار اعلی
و از پارچه های معتبر ساخته شده . شاید
یکی از راست و چپه دگر آنرا بزبان
نیاورده با یک او خاموش باند . .
آب سرد کار خودش را کرده جریان
خون مرد زخمی را بسته ساخت و او را
بهوش آورد ، چشم خدود را
آهسته آهسته باز نموده يك چند فجاست
مگر تخیلات دهشت گذشته . بخاطر
بار دیگر خطور کرده کوشش نمود
برخواسته فرار کند ولی از ضعف
پس افتاده بالینجه مرد و چشم خودش
را بطرف قصاره در حالت خوف ورجا
گرد بینه به ترکیب الفاظ ذيل
کام یاب شد :
خیال میکنم شما کاترین اوشیر تر
هستید ارافین هستید ؟ در دو ال
الا ولین به من سفارش کرد که اینجا
بیایم ،، از شما بظرف وعطیه زیادی
می نمود ، و متیقن و بود مرا پناه خواهید
داد . همه چیز های دیگر را بعد از ین
توضیح خواهم کرد ..
کاترین از شنیدن این جملات متحیر
شده صدا زد ماد مواذل ( بلانش دو لاولين )
ولی نمی من دختر سینور « دوست
آرامین ، او همان خانمیست که مرا
بتاسیس این دوکان كمك نموده ، در
دنیا هیچ ممکن نخواهد بود که به خاطر
او اجرا ندارم . بسیار خوب شد که بخانه
من آمدی ، درینجا کاملاً محفوظ
ومصئون خواهی بود و تا من زنده باشم
آسیبی بتو نخواهد رسید ! .
زخمی خواست کام چندی بگوید ولی کاترین
بايك نك ترحم او را خاموش ساخته گفت : -
هیچ گب خوف را در دل جاده.
و مطمئن باش انکمافی بخواهی دید
ماد موازل باید بر تو نگران و پریشان
نبا شد . ترايك وطن پرست در کنف
حمایه گرفته است . .
بعد ازین کلمات مسلئکه چیزی به خاطرش
خطور کرده باشد خاموش مانده با خود
گفت : « من چه میگویم ! این استریانی
ها از وطن پرستی چه میدانند ؟ همه مستبد
پرست و غلام اند . .
و برای اینکه فقره آخرین خود را
اصلاح کرده باشد گفت : -
در خانه يك دوست پناه آوردنی ! »
از شنیدن کلمات مهربانانه کاترین ، مرد
جوان سلامت و نجات خودش را درک
نموده فرحناک گردید . و دست های
بی جون ولر زان خودش را پیش برده
خواست دست لطیف کاترین را گرفته
ببوسد .
ا کاترین احساسات خودش را ضبط
نموده گفت : بسیار خوب این چیزها
ضرورت ندارد ، شما مرا اجازه ده
پرستاریت را میکنم .. این را گفت
مشغول خنجیدن بالانی شده با خود گفت :
( يطبعة ايس )


[BLANK PAGE]


انیس
جریده ملی

قیمت اشتراک

در افغانستان ۱۲ افغانی
محصول پوسته اطراف و ولایت داخله " "
طلبه معارف ۷ "
در ممالك خارجه ۲۰ شلنگ

لطفاً پول اشتراك که بتوسط خزائن دولت فرستاده میشود باید
رسید عوض و معاوضه باشد

(مطبعه انیس)


شماره ۱۹
سراج الاخبار افغانيه
مجلد ( ۵ )

اشتراك سالانه ۱۳ افغانی
محصول پوست ۲ افغانی
خارجه ۲۰ شلنگ
اداره : کابل جاده ارک
مؤسس و نگارنده مسئول
محي الدين
۲ شنبه ۲۲ جوزا ۱۳۱۰
تاسیس ۱۳۰۶
۲ صفر ۱۳۰۰

تقلید در حیات
(۱)
مسلم است که تقلید در حیات انسانی مدخلیت تامی دارد . وازان رو مصدر فائده های کثیری برای یک جامعه یا یک فرد جامعه گردیده است و میگردد .
حس تقلید باید در انسان موجود باشد و بدون آن به خوبی می توان گفت که انسانیت نه می تواند بصورت لازمه مدارجی را که برای ارتقا وتکمل آن لابدی است بنماید .
یکی از حقایق مهمی که امروز افکار علما و متفکرین بشر را اشغال نموده است عبارت از تربیه اطفال است . و به وسیله این چیزی که آنرا تربیه یا ( ایجو کیشن ) می گویند ذوات مدقق فکر دارند اولاد های خود را از حالی که دارند بهتر سازند وامداد نمایند که در حیات خویش آن چیزی را که بمعنی نام کلمه « ترقی » در ضمر خود دارد بدست آورند . یا اقلا در راه به بطرف آن قدم فرسا شوند ، و نه می

توان انکار کرد که در اجرای این مفکوره خود مودای به آنکه همواره حصول مطلب مرهون جد وجهد است در سایه مساعی خسته گیر ناپزیر واقدامات جدی خود کامیاب گردیده اند . وامروز ملاحظه می کنیم که پس ازان تربیه های طبیعی یا محیطی که انسان دران شاهرا به و خلی نداشت ، تربیه طائر اند و دانسته روی کار آمده است و انسانها در عین آنکه اولاد خود را تربیه می کنند ، میدانند که تربیه چیست و چرا باید باشد .
و در زمره مسائل دیگری که در اطراف تربیه در کش نموده اند یکم مسئله مهم اینست که در ارتقای تربیه انسانی تقلید به صورت کاملی ذی مدخل بوده است . واگر این مسئله وجود نه می بود تربیه نسل به نسل و تربیه محیط به محیط دیگر ابداً تحول ومسافرت نه می نمود .
در مسئله تربیه ( که به عقیده اشخاص صحیح بزرگ ترین اقدامات بشر در راه ترقی بشمار میرود ) تقلید موقع بلندی را محرز است . مثلاً حیات یک طفل و نموی اورا

اگر در نظر بگیریم ، می بینم که در اوائل حیات خود پس از انکه ممکن شد چیزی که در اطراف اوست نظر دقتش را جلب کند ، مجبور میگردد هر چیز را به صورتی از صور تلقی کند یا به عبارت واضح تریک نوع تاثر از دیدن اشیا برایش پیدا شده می خواهد به مقتضای فطرت خود با آن کاری و معامله داشته باشد درین موقع یگانه چیزی که باو می فهماند که نان را باید به دهن خود ببرد ( علاوه بر شعور مضمر یا چیزی که آنرا ( انستنکت ) می گویند ، تقلید است ، سپس در گفتگو وتکلم نیز تقلید قیادت او را بدست میگیرد و رفته رفته در راه رفتن و بالاخره در آموختن تعلیم از استاد و باز در افعال و حرکاتی که در حالت رشد در جامعه که فرد آن میباشد ازو سر بر می زند . تقلید اورا هدایت ورهنمایی می کند .
و همچنان در خط سیر تکامل خود تا بدم مرگ و وداع آخرین با هستی وازند گی در هر امو چه در خوراک ، چه در لباس چه در طریقه معاشرت اجتماعی و چه در


صفحه ۴
شماره ۹
مجلد پنجم

در ممالک اسلامی :
اخبار مصر

يك جنبش و قیام ملی خونینی این روز
ها در سر زمین فراعنه، و در ساحل
رود نیل بر پا شده که زن و مرد در آن
شرکت دارند ، در چند شماره قبل خبر
مصادمة بين ملیون و قوای پلیس را شرح
داده و مطابق اخبار واصله وضعیت آنجا
رعایت بخش بوده . یکعده از خانمهای
مصری تظاهرات جدیدی شروع و با پانزده
دستگاه اتو مبیل خیابان های پایتخت
(قاهره) را پیموده و متيك باشكوهی
داده اند ، طبقات مختلفه مردم در هر
قسمتی با کف زدن از آنها استقبال و برای
پایندگی قانون اساسی و حزب وفد و
احرار فریاد مسرت بلند میکردند اتومبیلها
موقعیکه نزديك به « بيت الاحمر » میرسد
قوای پلیس مانع از عبور آنها شده و
آنهائی را که در اتو مبیل اولی سوار بودند
دستگیر ساخته در این اتو مبیل خانمهای
خشبة پاشا ـ عبد الحکیم املایلی و ابراهیم
المظاهرى (هر سه نفر از اعضای حزب
وفد و احرار هستند) سوار بوده
بمحض اینکه آن ها را توقیف و برای
تحقیقات جلب کردند ، بقیه تظاهر
کنندگان تصمیم گرفتند که از نقطه مزبور
عبور ننمایند. مگر همراها نشان را آزاد
کنند و در آنجا شروع بفریاد های خصمانه
بر علیه دولت و قانون جدید انتخابات
کرده ، خانمها رجال پلیس را سخت
مورد ملامت قرار داده اند: (که مگر در عروق
شما خون مصری جریان ندارد) در اطاق

امور ما تفوي وامور بزرگ دیگرهمان تقلید
را استاد و معلم و یا قائد و راهنمایی خود قرار
داده قدم بقدم مقتضیات آنرا تعقیب می
کنند ، و باین صورت به پیش میرود وترقي
می کند یا به سوي كمال انسانيت به صورت
متواتر حرکت می نماید .

ازینکه خواستیم تقلید را در تربیه نشان
بدهیم مقصود ما این بود که چون تربیه
امروز يسك معني وسيعي را حائز گردیده
وجولا نگاه فراخی در صحنه حیات انسان
پیدا نموده است ، تقریبا تمام مطالب را
در بر خواهد گرفت و تمام اجزأت دیگرانسان
در دائره حیات نیز ازان خارج نخواهد
ماند .

گوئی ما میخواهیم درین عبارت
خود نشان بدهیم که تقلید به معنی
کلیه در «تمام » عملیات انسانی
موقع مهمی را داراست. این مسئله
در وقتی به ما مکشوف خواهد گردید
که در تعبیرات و تفسیراتی که مفکرین
به کلمه تربیه داده اند غور کنیم . ازین
جمله اگر چه عده آن خیلی زیاد است
تنها به ذکر دوفای آن اکتفای می کنیم
و میگوئیم که بعضی از علمای تربیه می
گویند : «تربيه عبارت از شناختن
خدا است » . این جمله گنگ خوردی
نیست . تمام سر تعالی انسان درین جمله

داخل و مرکوز است . شناختن خدا
آیا این مسئله سر حلته ـ بشر را تشکیل
نه میدهد ؟

گذشته از آن بعضی ها میگویند : «شخص
ترببیه یافته و انسان کامل مترا دف هم
اند » . این نیز اگر بدقت نظر کنیم
با و جود اختلاف كلمات و عبارت در اصل
فکر با بیان اول مخالفتی ندارد .

واقعاً انسان چه طور می تواند دعوی
کمال کند تا آنکه نشناسد که در دنیا
برای چه آمده است و چه باید بکند ؟

این دو تعبیر تربیه که از جمله تعبیرات
عدیده دیگر ذکر آنر نمودیم ، بخوبی
به ما می تواند بفهماند که تربیه به چه
اندازه مدلول وسیعی به خود گرفته است
و نیز در عین حال در فکر انسان القا می
نماید که پس از دانستن ان نباید هیچ
چیزی در تمام امور دنیا از تربیه خارج
باشد. هر چه هست در دلوا تربیه است
میدان تربیه از او لین مرحله حيات الى
آخرین رمق زندگی وسعت و امتداد
دارد . و هم چنان تقلید نيز كابيك جز آن
بشمار میرود با آن همراه است و از آن
جدا نه می شود .
(باقی دارد)
( .... )


صفحه ۲ ( شماره ۹ ) مجلد پنجم

که آن چند نفر را توقیف کرده بودند
فوراً بر دو دیوار او نوشتند : « ملت
مصدر قدرت » است ، ملت در انتخابات
صدقی پاشا شرکت نخواهد نمود . پاینده
باد قانون اساسی ملت » . و از این
عبارات مهیج .
همینکه خبر توقیف زنان بمردها میرسد
عده از جوانان شروع بتظاهر نموده و
با نعاره جنجال و غوغا بر پا کردند که
پلیس مجبور گردید عده از آنها را
فوراً توقیف نماید ، بعد از انکه
دستور آزادی زنان توقیف شده صادر
گردید قورت بآنها رسید که از محل
توقیف خارج نشوند مگر انکه جوانها را
نیز آزاد نمایند آن وقت دولت ناچار شد
تمام آن را که در آنساعت توقیف کرده
بود آزاد نماید ، موقعیکه خانمها از توقیفگاه
خارج میشدند استاد مکرم اظهار میدارد :
باید صبر کرد تا تمام از توقیف خارج شوند
زنان جواب میدهند ما قادر خواهیم بود
که دولت را تصمیم اراده خود کنیم
بمحض اینکه از توقیف گاه بیرون
آمدند با يك صورت تظاهر بیشتری مجدداً
بنای جنجال و غوغا را گذارده و تا میدان
محله پیش رفتند در آنجا عده زیادی از قوای
پلیس در صدد جلوگیری از آنها بر میاید
قوای مزبور با تفنگ و با طوم در صدد
متفرق کردن آنها بر آمده موفق نمیشود
دامنه تظاهر و ميتينك آنها تا باب المحاق
و از آنجا خیابان عابرین و میدان او پرا
و خیابان فواد اول و سایر خیابانها تا

کلوب حزب احرار وسعت پیدا کرده
برای پایندگی حزب و ائتلاف آن ها
( مقصود ائتلاف با حزب وفد است م . )
فریاد زده و از آنجا عده رو به « بیت الامه
و کلوپ « سعد » رو آور شده به ام
النصريهن ( بيوه مرحوم سعد زغلول
پاشا م . ) مصطفی نحاس پاشا تهنيت
و زنده باد میگویند عده از رجال پلیس
در اینجا و آنجا مردم را متفرق میکرد
که هجوم آور نشود مردم برای زنان هو
را میکشیدند و هشت نفر از اشخاص که
برای نحاس پاشا هو را زدند دستگیر و
توقیف نمودند .
کمیسیون تنظیم امور کنگره ملی جلسه
منعقد نمود که برای طرز تشکیل جلسات
کنگره که تقاضای انعقاد آن را از طرف
دولت نموده تقاضای مزبور را رد کرد
و اجازه نداده بودند مذاکره نمایند که
در چه نقطه کنگره را علی رغم عـدم
اجازه دولت منعقد نمایند .
در دعوتی که یکنفر از نمایندگان سابق
پارلمان از اعضای حزب وفد و احرار برای
صرف چای بود ، قوای پلیس در نزدیکی
منزل مشار اليه کلیه متظاهرین را متفرق
ساخته و جز اشخاصیکه کارت دعوت همراه
داشتند کسی دیگر را راه نمیداد و لیکن
با و جـود این مردم بی اندازه در
استقبال مدعوین و تکریم آنها مبالغه کردند
پس از صرف چای وخارج شدن مد
عوان دو اتومبیل بزرگ که حامل عده از
افراد پلیس انگلیسی بود وارد محل گردیده

مردم را با باطوم متفرق نمودند
شعبه فرعی حزب خلق در جلوی آن
براثر عدم اجازه دولت برؤسای احزاب
دیگر که بطنطا میخواستند مسافرت نمایند .
اعضای آن استعفاء داده در صورتیکه شعبه مذ
کور از حزبی است که خود صدقی پاشا تشکیل
داده است زنان ملیون یادداشتی را منتشر نموده
وبر علیه صدقی پاشا و انتخابات جدید مردم
را شدیدا دعوت نموده اند که از شرکت
انتخابات خود داری کنند ، در یاد داشت
مزبور چنین به مردم خطاب میکنند : «
برای دفاع از مبادی اصول خود فداکاری
کنید در انتخابات شرکت ننمائید ، سرنوشت
آنها خاتمه پیدا کرده فتح و ظفر نصیب ما خواهد
بود ، دست خدا با مجاهدين كمك ميكند .
دولت موضوع تاخیر انتخابات را
تکذیب نموده اعلیحضرت ملك فواد فرمان
انتخابات را صادر و انتخاب کنندگان در باز
دهم ژویه دعوت شده اند تا نمایندگان خود
را انتخاب نمایند و در ۱۷ ژوئیه اعضای
مجلس سنا از بین منتخبین تعیین خواهد شد .
تبلیغاتی که برای عدم شرکت انتخابات
از طرف احزاب مخالف شروع شده تاثیرات
عمیق بخشیده و با اینجهت تا کنون چند تر از
بیست و پنجنفر خود را کاندیدا معرفی
نکرده اند و اگر صد شرکت در انتخابات در
میان نبود هیچکس تصور نمیکرد که این قبیل
اشخاص در درجه دوم انتخاب شوند .
موضوعیکه بیشتر اهمیت دارد همانا
شرکت زنان در مبارزه سیاسی بین احزاب
می باشد تا کنون اسمعیل صدقی پاشا رئیس
الوزرای مصر در مقابل متظاهرین و احزاب


صفحه ٤ ( شماره ٩ ) مجلد پنجم

یتیم خانه نادری
درینجا محض تشکر و قدر شناسی از مراحم و نوازش مات پروری و غریب نوازی اعلیحضرت تاجدار رئوف و مهربان خود فوتوی اولاد های یتیم متوطنه این موسسۀ خیریه و یتیم خانه ملی نادری را بنظر قارئین رسانده بعارضه مات خود بشارت میدهیم که امروز اولاد های بیکس و فقیر شما يك پدر مهربان و غمخواری مثل ذات همایونی اعلیحضرت محمد نادر شاه غازی دارد .

ایستادگی کرده و با تمام اقداماتی که مخالفین بعمل آورده اند انتخابات را اجرا نمود است ، میزان موفقیت دولت را در اینکار بایستی تا خاتمه امر انتظار داشت وهمان طوریکه سابقاً هم اطلاع داده ایم بمحض تشکیل پار لمان مذاکرات راجع به عقد قرارداد اندکاپس ومصر شروع خواهد شد .
بلی يك نكته قابل ذکری درین جا وجود دارد که باین وضعیت انتخابات وتشکیل پار لمان آیا دولت بریطانیا حاضر خواهد بود که وارد در مذاکره عقد قرار دادشود ؟ زیرا موقعیکه با محمد محمود پاشا


طراح قرار داد انگلیس ومصر را تهیه
نمودند . باو خاطر نشان کردند که این
قرارداد را بایك دولت پارلمانی که از
طرف ملت مصر نمایندگی داشته باشد
منعقد خواهند نمود .
و همین ایراد باعث گردید که محمد محمود
پاشا از مقام خود مستعفی و انتخابات اخیر
مصر جریان پیدا کرده که منتهی به موفقیت
وفدیها گردید ؟ ولی با وفدیها نیز نتوانسته
کنار نماید . اينك آيا بصدق پاشايك
همچو ایرادی نخواهد گرفت ؟ اين يك
مسئله ایستکه احتمال داده نمی شود زیرا
از قرائن و جریان اوضاع چنین مستفاد میشود
که دولت بریطانیا تصمیم نموده است که این
مرتبه تصمیم قطعی در باب عقد قرار داد با مصر
اتخاذ نماید .
و در هر حال فعلا که وضعیت آنجا
آرامش و مسکونت نداشته و احزاب وفد
واحرار تمام مردم را بر علیه دوات به هیجان
آورده اند . احزاب مذکور تا آنجائیکه
وسیله در دست داشتند مبارزه نموده
وشدت مبارزه آن ها از روی تلگرافات
و از آنهای خارجه که هر روزه واصل
میگردد بخوبی معلوم میشود و این وضعیت
تا کی ادامه خواهد داشت و چه صورتی را
پس از خاتمه انتخابات بخود خواهد
گرفت معلوم نیست ؟
(کوشش)

ترجمه از لوماتن پاریس :
حیات وسوانح موسیو پول
دومر
رئیس جمهور جدید فرانسه
موسیو پول دو مر در اوبیاکت بتاريخ
۲۲ ماه مارچ ١٨٥٧ متولد گردیده سند
یافته حقوق ، و كیل ، سابق معلم
وسایق ناشر ، بوده است مشار الیه در
محوطه سیاست کابینه موسیو فلو که به
ریاست مجلس در سنه ١٨٨٦ داخل شد
در ( ٨ ) اپریل ۱۸۸۸ مبعوث « ایسن »
منتخب شد ، بعد در پارلمان از سال
۱۸۹۰ از ایالت اول دوکسر و نمایندگی
نمود ، بعد از ۱۹۰۲ الی ۱۹۰۹ از ایالت
دوم لاشون وكالت نمود ، در ١٩١٠
در انتخابات مغلوب شده ، در ۱۹۱۲ در
انتخابات کرس بری شامو لیت در سنا
انتخاب شد در کابینه بور ژوا بتاريخ
۲ نوامبر ۱۸۹٥ وزیر مالیه بوده در ۳۰
اپریل ١٨٩٦ برای پروژه مسایل مالیات
مقرر شد .
موسیو دو مر در ١٨٩٦ الی ١٩٠٢
گورنر جنرال مستعمرات فرانسه در هند
و چین مقرر شده و از شاه انام تنزل
ویرای تونکن را حاصل نموده و تامل
عمده سعادت وترقی این مستعمره گردید
در ١٩٠٥ الی ۱۹۰۹ رئیس مجلس مبعوثان

گردید ، در ١٩٠٦ در انتخابات بری
حاصل کردن ریاست جمهوری داخل شده
ومقابل موسیو فالیر در ٤٤٨ رای مقابل
۳۷۱ رای مغلوب گردید
در ١٩١٤ عضو دیوان عالی هوائی
حربی و کمیته فنی کار انداختن راه های
آهن مقرر گردید
در کابینه اول موسیو پلوره ( هه
سپتامبر ۱۹۱۷ ) حيثيت وزیر را داشته
و از ۱۷ جنوری ۱۹۲۱ الی ۱۲ جنوری
١٩٢٢ – در کابینه هفتم بریان وزیر
مالیه بوده و از ٢٦ نوامبر ١٩٢٥ الی ٦ ماه
مارچ ١٩٢٦ در کابینه ۸ بریان وزیر مالیه
بود ، در ۱۹۲۳ در کمیته متخصصین
کمیسیون ترميمات بحث نمایند. تقرر داشت
و از ١٤ جنوری ۱۹۲۷ به بعد رئیس
سنا بود .
موسیو پول دو مر کتاب های زیادی
نشر نموده است . منجمله : هند وچین
فرانسوی را ( در ١٩٠٥ ) ولیور دومی
فيس را در ( ١٩٠٦ ) وکتاب معلومات
فلز کاری راجع به آهن را ( ۱۹۱۲ )
وقانون حربی را در ( ۱۹۱۳ ) نشر نمود
ه مو سیو پول دومر ، نشان طلائی
مجمع جغرافیا و نشان طلائی فرانسوی
کاری مجمع جغرافیاي سنت ایتین ونشان
طلائی اتحادیه بحری و مستعمراتی را نایل
ودارا گردیده است .


صفحه ٦
( شماره ٤ )
مکتوب

اصلیت وولادت او
موسیو پول دومر در ایالت اور باکت دريك خانه محقری که نمبر ٢٤ داشت درمحله دى تان نور تولد گردید . این خانه امروز بهمان هیئتی است که داشت.
دريك اطاق کوچکی که در یچه آن بطرف باغ تنگ و کوچکي کشيده بود پا بعالم وجود گذارده و چشم بدیدن آن کشود .
پدر رئیس جمهور جدید فرانسه عمله وکار گر راه آهن بوده و بخرج کمپانی دورلئان برای وضع خطوط آهن کار میکرد . این طفل به ۸ ماهگی رسیده بود که خانواده او ( خانواده دومر ) اور یاکت را بدرود گفته و در پاریس مسکن گزید با وجودیکه در اوری کم وقت زند گی کرده بود موسیو پول دومر گاهی از اصلیت اوریلی و اورپاکت فراموش نمیکرد . در ۹ ماه اپریل ۱۹۰۵ درمجلس عمومی بچه های اور پاکت ریاست کرده و در بين جوانان این شهر تاثير فوق العاده نشان داده و از ان محبت فوق العاده اظهار میکرد .
موسیو دومر رئیس جمهور جدید جمهوریه فرانسه يك حيات پرسانحه خیلی اعلی در حیات سیاسی دارد و پدر ۸ پسر که ٤ پسر او در جنگ کشته شده می باشد . و حیاتش پر از زحمت کشی و کار کنی است و همه وقت برای سعادت جامعه خدمت کرده است .

انيس عزيز !
در صفحه ( ٦ ) شماره ( ٨ ) مجله شریفه انیس در ذیل عنوان ( تدقیقات ادبی ) مختصر آشکار ي از حضرت مولوي بلخي ورباعیات آن بزرگوار بقلم یکی از فضلا کابل نگاشته شده است . در اول وهله گمان بردم که نویسنده متتبع و با اطلاع خواسته است شرح حال این نابغه روزگار وصوفي شهير اسلام و افغان را بتمام حقیقت حال وقال ایشان نوشته وحق مقام آن بزرگوار عالي مقام را کما ينبغي ادا کرده است . ولی متأسفانه که از این چند سطر پيچيده ومجهول وبيين مشكل هاي الفاظ بوقلمون بمعقاه شاهق آن جلیل القدر راهي نیا فته و چيزي دستگیر خواننده نگردید با آنکه بنده بروحیات بلند نویسنده اشنا و به اقتدار قلم و احاطه اطلاعات و معلوماتش از دور شلاد میکنم و احترام ميفرستم زیرا : از مدتیست که سيماي اخلاقي اين نويسنده مفكور در آئینه مطبوعات وطن منعكس واز همگان جلو تر در راه علم و معرفت قدم و قلم زده و خامه را برروي صفحات مطبوعات وطن اشنا كرده مطالب خوب و قیمت داري به شهامت تمام برفقا اتر خود بروز داده اند وضيماً مسافرت هاي طولا ني در بلاد معموره وپايتخت هاي معظمه دنيا وتتبع واستقصاً به آثار
ومطبوعات علما وفضلاي جهان واموختن لسانهاي سرمایه دار عرب ، ترك ، فرانسا انگليزه ، بالاخره اسپهوانتو وغيره بمیدان علم وفضل ومحيط اطلاع واحاطه اين نویسنده پیش قدم يك چنان وسعت داده باشد که ما منتظریم نگارشات این نگارنده در هر زمینه که باشد دلیل روشن و برهان قاطع ان موضوع بوده باشد. ولي متأسفانه اين مقاله ادبي نویسنده كه يك تتبع ادبي و آن هم در دور دست ترین ما لك اجنبي ترتيب یافته است خلاف انتظار ما و رویه معمول خودشان وضعیتی بخود کسب کرده است که گویا یک مستشرق نو واردي در موضوع ادبیات وطن إن هم بالعدم فرصت وقلت ذخایر و یک روح متصنع اقر أ تحریر کرده باشند. گمان میکنم او بسنده فاضل را تنگي فرصت وتشتت حواس مجال وموقعی نداد که سیر عمیقانه در افکار وافکار این پیر معرفت کرده وطرح حالی که بهترین نماینده شخصیت آن بزرگوار بوده باشد مقاله ترتيب دهند اکنون ، تمنا میکنم که نظری ثانی باین نگارش خود نموده ترجمه حالی که در خور آن بزرگوار مبلغ بوده باشد شیراز تو ترتیب داده مرقوم نمایند تا تلافی و جبره مافات را نموده وضمناً حق مقام آن پير علم وادب را ادا کرده و روح پرفتوح آن عالی مقام را از خود شاد ومسرور کرده باشند .

( محفوظ )
( م . ا )


شماره ٩
مجلد پنجم

رباعیات :
مولاناي بلخي
( مشهور به رومی )
( ٤ )
٢٦
بای تو گرفته ام بدارم زتو دست
درمان ز که جویم که دلم مهر تو خست
بي طعنه زنی که بر جگر انت نیست
گر بر جگرم نیست چه شد بر مژه ماست
٢٧
بائی گفتم که پرتو بیدارد کیست
بی هیچ زبان ناله و فریاد چیست
می گفت زشکر لبی بریدند مرا
این ناله و فریاد نمیدانم زیست
٢٨
با شب گفتم که به پیمان است
این زود گذشتن تو از نقصان است
شب روی به من کرد و مرا عذری گفت
مارا چه گنه چو عشق بی پایان است
٢٩
بر هر جایی که سوتهم مسجود اوست
در شش جهت و بیرون شش معبود اوست
باغ و کل و بلبل و شماع و شاهد
این جمله بهانه است و هر مقصود اوست
٣٠
بنگذشت دواد غیب و گردی رخواست
اُو رفت زجای گردی او هم بر خواست
نور است نگر نظر مکن از چپ و راست
گردش اینجا و مرد در عالم بقا است
٣١
بیچاره ترا ز عاشقی ای صبر کجا است
کابن عشق گرفتاري بی هیچ دواست

درمان غم عشق نه بخل و نه ریا ست
در عشق حقيقي نه وفا و نه جفا است
٣٢
تا شب میگو که روز مارا شب نیست
در مذهب عشق و عاشق را مذهب نیست
عشق آن بحریست کشن گران و لب نیست
پس غرقه شوند ناله ویارب نیست
٣٣
چون دانستم که عشق پیوست من است
وان زلف دراز شاخ در دست من است
هر چند که دي مست قدح می بودم
امروز چنانم که قدح مست منست
٣٤
خواهی که ترا کشف شود هستي دوست
در رو بدرون مغز بر خیز زپوست
زائیست که گرد او عجب توی تو است
او غرقه خود هر دو جهان غرقه اوست
٣٥
دیوانه شدم خواب ز دیوانه خطاء است
دیوانه چه داند که ره خواب کجاست
زیبا که خدا نخست پاکست ز خواب
مجنون خدا بدان که هم خواب خداست
٣٦
گویند که عشق عاقبت تسکین است
اول شور است عاقبت تمکین است
جان است ز اسپاش سنگ زیرین
وین صورت بیقرار بالا بین است
٣٧
گفتند که شش جهت همه نور خداست
فریاد زخلق خواست که آن نور کجاست

بیگانه نظر کرد ز هر سو چپ و راست
گفتند دمي نظر مکن بی چپ و راست
٣٨
كم باد سري که آن سران را بپا نیست
وان دل که به جان غرفه آن سودا نیست
گفتند درین میان نگنجد موئی
من موي شدم از ان مرا گنجان نیست
٣٩
مرك نه زير است و نه بالا است کجاست
قدسی که نه با ما و نه بی ما است کجاست
آنجا اینجا مگو بگو است کجا ست
عالم همه اوست آنکه مینا است کجا است
٤٠
مستم ز خمار غیر جان افزایت
و قصم چه دهی چو آمدم در کویت
من سبز ه می شوم ز لب تر کردن
آن جا که مرا در افکنی در جویت
٤١
منصور حلاجی که انا الحق میگفت
خاك همه ره بخوك مژگان میرفت
در قلزم هستی خود غوطه بخورد
و انگاه پس ازین اندت انا الحق میگفت
٤٢
ناگه ز درم در آمد آن دلبر مست
جام می لعل نوش کرده بندست
از دیدن و از گرفتن زلف مشکش
زوم همه چشم گشت و چشمم همه دست
٤٣
هر ذره که در هوا و در هامون است
نیکو ننگرش که هم چو ما مجنون است


شمارة ٩
مجلد پنجم

هر ذره اگر خوش است و اگر محزون است
سرگشته خورشید و شوخی بیجون است
٤٤
هر روز دلم در غم تو زار تر است
وازمن دل بيرحم تو بيزار تر است
بگذاشتي غمت نگذاشت مرا
حقا که غمت از تو وفا دار است
٤٥
باری که به عشق از صفت بیرون است
در خانه در آمد که دل توچون است
او دامن خود کشان و دل مي كفتش
دامن برکش که خانه ام پر خون است
٤٦
ای روی تو از لطافت آئینه روح
خواهم که قدمها بخيالت بمسوح
در دیده کشم وليك تير مژه ام
ترسم که کند پای خیالت مجروح
٤٧
از فقر بانواع سخن ها گفتند
در بيخبرى گوهر معنی سفتند
واقف جو نگشتندز اسرار جهان
اول رقمی زدند و آخر خفتند
٤٨
از آب حیات دوست بیمار نماند
از گلین وصل دوست يك خار نماند
گویند دريچه ايست از دل سوی دل
جای دریچه که دیوار نماند
٤٩
خاموش مرا ز گفت و گفتار تو کرد
بي كار مرا حلاوت کار تو کرد

بگر بختم از دام تو در خانه دل
دلم دام شد ومرا گرفتار تو کرد
٥٠
گرباد گري مي سازم ولاغ
نينهم بخدا به مهر کس بر دل داغ
لیکن چو بره شود کسی را خورشید
در پيش نهد بجاي خورشید چراغ
٥١
آن طاق که نیست جفتش اندر افاق
با بنده بیکدخت جفت و طاقي بوثاق
پس گفت مرا که طاق خواهی یاجفت
گفتم بتو جفت و ازهمه عالم طاق
٥٢
معشوقه چو آفتاب تابان گردد
عاشق به مثال ذره گردان گردد
چون باد بهار عشق جنبان گردد
هر شاخ که خشك نيست رقصان گردد
٥٣
من بنده آن عقل اكرة مجنون شد
اندر جان اوزد دل گرد پرخون شد
الله كه همي رشك برد آب حیات
ز اشکی که زچشم عاشقان بیرون شد
٥٤
مه را طربى بروي او مي ماند
چيزي بتن فرشته خوبي ماند
ي د كجا تا به كجايد كه بود
جان بنده او بدو خودانا و مي ماند

٥٥
چون بت رخ توست بت پرستی خوش تر
چون باده زجام توست مستي خوش تر
در هستی عشق نوجنان نیست شدم
كان نيستي از هزار هستي خوش تر
٥٦
رفتم بر گور که گویم زاندر
میتافت زگورار تش بیجون كزار
در خاك ندا کردم خا کا زنهار
آن یار وفادار مرا نیکو دار
٥٧
آمد آمد انکه او نرفت هر گز
خالی نبود از آب ازن جوهر گز
او معدن مشک و ما همه بوی ویم
از مشک جدا تو دیده بو هر گز
٥٨
آمد بر من دوش نگاری سرتیز
شیرین سخنی شکر لبی شور انگیز
با روی جو افتاب بیدارم کرد
این که چو آفتاب ديدي بر خيز
٥٩
بنمای به من رخ تو ای شمع طراز
تا ناز کنم نه روزه گیرم نه نماز
تا با تو بودم مجاز من جمله نیاز
چون بي تو بودم نماز من جمله مجاز
٦٠
اندر سر هوس عشق تو دارم همه روز
در عشق تو مست و بیقرارم همه روز
می مستان را خمار يك روزه بود
من آن مستم که در خمارم همه روز


( صفحه ۹ ) ( شماره ۹ ) ( مجلد پنجم )

مترجم سرور گویا :
نگارش و نگارندگان
( ترجمه از اشهر مشاهیر ادبای شرق )
اگر بخواهیم در موضوع نگارش و نگارندگان ادب چیزی بگویم و درین قضیه حکمیت محققانه نمایم و از صدر اسلام آغاز کنیم ( ۱ ) امیرالمومنین علی ابن ابی طالب را ( کرم الله وجهه ) سر حلقه بلغا و واضع بنیان بیان عربی می یابیم چه عارفین اسلوب کلام عرب سخنان او را کرم الله وجهه بعد از کلام خدا و رسول ابلغ کلام دانند . و برخی از کلام جامعه او را شریف رضی جمع نموده و نهج البلاغه نام داشته و ابن ابی الحدید شرحی بر آن افزوده و کتاب الدهر الخالد نام نهاده و اکثری از صحابه در کتابة و خطابة از نوابغ بشمار میروند چنانچه در ( العجاز ) بقلانی و ( اتقان ) و مزهر سیوطی مسطور است .
این قرن بامیرالمومنین عمر ابن عبدالعزیز خاتمه می پذیرد و او در بلاغت و ادب

(۱) آنچه از رسائل و خطب و سائر مولفات بما رسیده همه از آقا صدر اسلام است چه نگارش ادبی در آغاز قرن دوم شروع یافته و ممدوش قرون و اعصار سیر تدریجی و تکاملی نموده هر چند زمان جاهلیت نیز میدان هرج و مرج و عرصه جولان ادب است ولی به تحریر دیوان آن نپرداخته اند ازینجهته چندان خطب و رسائلی از عصر جاهلی باقی نمانده

آیتی کبری بوده رسالهای موجز و خطبه های غرای او را که ابن سعد در طبقات کبیر و ابن جوزی در مناقب خود نقل میکنند سر مشق از بلاغت بوده و همه حسن و دل پسندیهای ادبیات عرب را داراست بر علاوه رسائل و خطب اداری و سیاسی او با آنکه خیلی اندکست ملکه انشا و اطلاع را بر اصول اداره عربی در شخص تربیه کند .
زیاد ابن ابیه و حجاج ابن یوسف و قطری ابن فجاءة و عمران ابن حطان نیز از بلغای این عصرند همتنکه در تن اخیر از خوار جند بلی جز مهمی از ( کامل ) مبرد مشتمل است بر اخبار خوارج نهروان و بدین اخبار مثال می آورد از بلاغت قوصویین و شبوعیبن .
قرن دوم : ــ رئیس بلغا و امام فصحای این قرن عبد الحمید ابن یحیای کاتب است خطترسل و افکار او بحوصله تسخیر از بهر مردم درآورد ازان ببعد عبد الله ابن مقفع ظهور نمود سلاست نگارش طراوت الفاظ جزا لت معانی و روابم رفته جملات با شکوه او عقد

و هر چه بوده در خزانه حافظة ایشان جا داشته افکار و کلام ادبای خود را بروایات مساسلی یاد داشتند . رفاعی گوید : ــ نثر جید عرب بیشتر ست از نظم جید او همینکه از نثر بقدر ده هم باقی نمانده و ده یک از نظم هم ضایع نگشته و اکثر بقایای ادب عرب که دست حوادث بدان نرسیده در خزانه محفوظ بوده و بطبع نرسیده و بیشترش در جامعه ها و کتابخانه های اورپا محفوظ است .

شب گشت ومن ازست خبر از شب و روز
روز است شبم ز روی آن روز افزون
ای شب شب از آنکه از وی خبری
ای روز بروز او روز آموز

در انجمنی نشسته دیدم دو بتش
نتوانستم گرفت در آغوشش
رخ را به بهانه بر رخش بنهاده
یعنی که حدیث میکنم در گوشش

عاشق گردد بگرد اطلان و ربوع
زاهد گردد بگرد تسبیح و رکوع
بر آب تنه آن و این دگر بر لب نان
کفن را عطش آمده است و این راغم جوع

تلگرا فات
سواد تلگرام تبریکیه اعلحضرت غازی بعنوان اعلحضرت شاه جارج .
بمناسبت جشن ولادت آن اعلیحضرت تبریکات صمیمانه خود را اظهار و صحت مندی اعلیحضرت و فامیل شاهی شان را مسألت مینمایم .
( محل امضای اعلیحضرت همایونی )
سواد تلگرام جوابیه اعلیحضرت شاه جارج بعنوان اعلیحضرت همایونی .
اعلیحضرت پاد شاه افغانسان ـ کابل
پیغام تهایت صمیمانه و مهربانانه اعلیحضرت را بتقریب روز ولادت خود گرفته تشکر می نمایم .
( جارج آر آی )


صفحه ۱۰
شماره ۹
جلد پنجم

مرواریدیست که بر گردن شاهد سخن اوی از این بلغا بصفحهٔ روز کار نمانده طوریکه آغاز فراموش گردد . خلاصه
بسته يتييمة الدهر ترجمه کلیله دمنه و سایر واگر مانده هم اندکی است که بدان جاحظ بنگارشهای او بعقول بازی میدهد نماند
رسائل او بهترین نمونه فصاحت و بشه کار نمیتوان حکمی بنا کرد، در پی از این مقفع ولی سحر حلال . نگاه کن یکتا بهای او
های ادبی اوست اگر ستارهٔ عمرش واحمد ابن یوسف وصولی آثاری باقی است که تا مانه در دفتر خاطرات خویش بطور
بزودی اقول نمیکرد امثلهٔ بیان خیلی برای ابو اسحاق کاتب یعنی ابراهیم ابن محمد افتخار گذاشته و سر مایه فخر عرب ساخته
ما میگذاشت .
مخبره وزیر معتمد علی الله نیز از مخرران و ملا حظه نما قناني و ابداع كاري او را که
ولی فسوس که به ( ۳۶ ) رسیده در بحبوحه این قرن و ( النظم الرائق والنثر الفائق ) چگونه معانی غلام او والفاظ جزل بار
شباب فکر دنیای علم و ادب را بدرود و ( الرسالة العذراء فى موازين البلاغة ) شافت خود منقاد او گشته . بلی جزالت
گفت . سهل ابن هارون نیز از نوابع وادوات الكتابة ، تخته كلك اوست .
را با شرین پایه آن بالا برده هزلیات
این عصر است و از بعض رسائلش معلوم قرن سوم : این قرن بظهور جاحظ
میگردد که در نکتانی لصنعت میکرد که میتوان استاد بديع كويا نش گفت و نوا در را احیانا بطروف ظریف الفاظ
بوی منسوب میداشت تاروآء قبول عامه امتاز تمام یافته ظهور او در سنه ٢٥٥ جامیدهد که خواننده ذوق نموده ازان
یافته متداول روز کار گردد . نگارش رو داده ( كتاب الحيوان و البيان ) ملال نگیرد . رسائل فوق او بهترین
او سهل ممتنع و از ابتذال وگمان وحشه و و ( التبيين ) و ( البخلاء ) و ( المحاسن شاهدی است برای مدعای ما .
استعارات مبشنعه مبرا بود . از خطبای والاصداد ) و ( الحاسد و المحسود ) پس از جاحظ ابو حنيفه دینوری است
این قرن داود ابن علی وشبیب ابن شبيه از تالیفات اوست و نیز چندین رسائل و کتاب ( اخبار الطوال ) از مصنفات
واز چیز نویسان اسما عیل ابن صبیح مطبوعه داشته که هر صفحهٔ آن مفید تر اوست طرزبیان او خیلی شیرین وروان
كاتب رشید و عمر ابن مطرف است واز از مجلدیست . کسی نتوانست مانند او و سبک نگارشش موافق زمان . ابو حیان
كاتب منصور ومهدی وهادی ورشيد بموضوعات مختلفه را در همچه قالب فتان توحیدی گوید : — اگر جاحظ وابو حنیفه
بوده ونیز صالح ابن نجاح صاحب كتاب جلوه گری بخشد و باحوهٔ آن از تعسف
( ادب والمروة ) از طیور کنند گان این وتکلف دوری گزیند . کلامش هر قدر و ابو زید را جن وانس مدح وفضائل ایشانرا
قرن و کلامش دارای رشافت ورافت و حکمت مکرر گردد قند مکرر نماید ، در رقت بیان کنند هنوز با ستحقاق آنها نرسیده
است .
معانی ومتانة ترکیب وهماننداری زیر لغت همانطور وصف شان نا گفته خواهد ماند .
گوینده بلعنای خردم ده نفراند : — واستعمال کلمات رنگین در جاهای مناسب پس این قرن بواسطه ظهور کنندگان
عبدالله ابن مقفع وعماره ابن حمزه وخالد حیرت بخش عقل خرده بین است با نه ونوابغ ممتاز ترین قرون واعصار است
ابن يزيد وحجر ابن محمد وانس ابن ابی الفاظ عامیانه را در رشتهٔ کلام جا داده افکار را و درین قرن است که علوم اولین و آخرین
شيخ وسالم ابن عبدالله و ميمند ومرثد و بحالت خود نقل دهد . در چیز نویسان یونانی وسریانی وفارسي وهندي بعربي ترجمه
عبد الجبار ابن عدى واحمد ابن يوسف . عصر شخصی مانند او نیست که خوب را در شد وبه اسالیب وتراكيب لسان عرب
صاحب فهرست گوید : — ابراهیم ابن لباس بد و بد را در لباس خوب جلوه در آمد وزبان عرب حلا وه بر فصاحت
عباس صولی وحسن ابن وهب وسعید ابن دهد با آغاز کلامش طوری باشد که وعظمتی که داشت یک زبان علمي وصناعي
عبد الملك نيز از بلغا بشمار آیند همينکه مطالعه کننده از طالعه مستغنی و خاتمه در بارهای آسیا گردید .
( بقیه دارد )


ترجمه از مجلات عربی :
به مترجم عبد الرشید :

از هر طرف
علت جنگ ها :

جنگ های که عالم بشریت را بخون
شانده و موجب تباهی کتله های مهمی
می شود ؛ علت بعض از آنها بحدی خفیف
و بی اهمیت میباشد که انسان های امروزه
باور کرده نمیتوانند که آنها موجب
تخریب و قتاله گردیده باشد ، اما طمع و
حب فتح دو فیروزی و ریاست در مقدمه
بسیاری از انسان ها را به جنگ های هولناك
و ادار میسازد قرار گر فته و بعد از آن
اختلافات مذهبی میباشد . اما علت های
مضحك و خنده آوریکه موجب جنگ
های بزرگ شده است خیلی زیاد میباشد
که از جمله یکی از اشراف چین در سنه
١٦٥٠ برای ایفای کاری از طرف شاه
مقرر شده و شهر ها را گردش میکرد
و از جمله اسبابهای سفريش يك بريق
چینی بسیطی بود که برای چای خویش
مخصوص بوده و در نزدش قدر و قیمت
زیادی داشت . و بعد به واقع شده نوکری
که ابريق برایش سپرده شده بود بدست
چند نفر چینی گرفتار شده و ابريقش را
شکستندند شخص مذکور شکایت این
پیش آمد را بشاه کرده و شاه بالای
اهالی این ولایت يك حرب بزرگی را آورد
که آتش آن يك قرن تمام دوام کرده و
درین جنگ بیشتر از پنچصد هزار نفر
مقتل رسيد .

همچنان یکی از مری طانستان يك غليون
( چلم ) را از یکی از اهالی تا تار چین
بطور امانت گرفت ، پس از مدتی تا تاش
رد کند ، اما وقتی که او وعده آن گذشته
و امانتی را نری شخص تا تاری مذکور
رد نکرد ، شخص مذكور از هالی بلادش
معاونت خواسته و برای جنگ با مری طانستان
با همشهر یانش رفت و جنگ بین در قوم
در گرفته تا ومدت جنگ خیلی طول
کشد قرابت نصف اهالی دو طایفه که توانستند
با اسلحه بجنگند مقتل رسیدند قریب با
ده شال تمام انن ریطان يك جالم دوام
نمود .

کذا جنگ هولناکی که بین فرانسه
و انگلیس و اسپانیا در قرن هفدهم
واقع شد علت آن يك جام آب بوده است
طوریکه سفرای دول و اعیان پاریس در
یکی از شبها در قصر لوي چاه دهم
دعوت بوده و سفیر انگلیس و سفیر
اسپانیا با يك خانم پاریسی محبت میکردند
که درین اثنا خانم مذکور اظهار عطش
کرده و طلب آب کرد ، و هر دو سفیر
يكجا برای اجرای امر او رفتند . اما
درین عیان شمان طول کشید و درین اثنا
یکی از فرانسوی ها گیلاسی آب آورده
خانم مذکور نوشید و پیش از آنکه دو
سفیر مذکور بر گردند شخص مذکور
پهلوی خانم نشسته و داخل صحبت شده
وقتیکه این دو سفیر واپس آمده و دیدند
که خانم مذکور آب نوشیده و با کسی که
مقامش دون مقام ایشان میباشد صحبت
مینماید . در خشم شده و شخص مذکور

را بمبارزه طلبیدند . آن شخص فوراً
بپادشاق اظهار داشت که استعداد تماحا که
محار به ایشان دارد و اگر خواسته باشند
با اهل ممالك شان از خاطر اشك اين
جوان برای شاه انگلستان و شاه اسپانیا
دشیده و بمقابل فرانسه اعلان حرب
دادند و علت این جنگ بزرگ فقط همين جام
آب بود که ذکر کردیم .

ازین قبیل جنگی که بین اعراب و اهالی
اسپانیا واقع شده و به برآمدن و از
دست رفتن اعراب از بلاد اندلس منتهی
شده میباشد علت آن این بود که یکی از
جوان های اعرب دستمال رنگی را از
یکی خانم های اسپانولی دزدید و در نتیجه
جوان مذکور را لت و کوب کرده و
مسلمين وقتی که ازین خبر اطلاع یافتند
بر اسپانولی هادوریده جماعتی از ایشان را
بقتل رسانیدند و بالاخر ببين طرفین
آتش عداوت مشتعل شده و بمدت جندرق
همین ملك دستمال با هم بجنگند واحدا
بتلك تا اینکه اسپانولی ها فتح نمایان و
کامل نموده و اعراب را از بلاد خود ها
براندند : همچنان حکایت جنگ طیلوس
که بسیار رنگین و مشهور ترین و دراز
ترین جنگ های اعراب است معلوم است
که علت این جنگ قتل شتری بوده است
که پس از آن این حادثه حزب اعلان شد
همچنان جنگ آفر ١٩١٤ که ضرر
آن بتمام افراد بشر رسید با گو تجوزستان
و المان عریاناً از روی حکمة فیصله می
نمودند ، این خلاف اصلح انجامید، و این
حرب مداومی کاباعث نابودی ملیونها


( شماره ٩ )
جلد پنجم
صفحه ١٢
افراد بیگناه شد واقع نمیشد ، و این
جربی که تا هنوزه آثار سوء آن نا مبرده
در دنيا باقی است بمیدان نمی آمد .
نتيجه افتخار :
روزی در انگلستان سفیر فارس با
کاپتان نو نام انگليسی داخل صحبت شده
و سفیر جراحت هائی را که در جشمش
داشت به کاپتان نشانداه و از روی
افتخار برایش گفت : آقای کاپتان ، تمام
این جراحت های که می بینید در محاربه
که بین ما و ترکها واقع شد . در بدن من
رسیده است . کاپتان در جوابش گفت
گمان میکنم کسی درینجا یافت نشود
که پوست جناب شما را بنسبت کثرت
شکافهای که دارد بخرد .
محبت اولاد :
مالاریوس مكسيموس مينويسد كه
زنی محکوم باعدام شده و محبوسش ساختند
تا از گرسنگی بمیرد بنديوان ها برای
دخترش اجازه دادند که مادر خود را به بیند
اما عبثا همراهش نمیگذاشتند که بیا رد
ولی وقتی که دیدند زن مذکور چند روز
متمادی زنده مانده و نمیرد ، از ترس
اینکه مبا دا دخترش غذائی برایش نیارد
مادر و دختر را زیر مراقبت گرفتند و با
کمال تعجب دیدند که دختر مذکور از
پستان خویش مادرش را شیر میدهد
بنديوان ها ازین وضعیت خیلی تعجب
کرده و کیفیت را بر ئیس محبس اطلاع
دادند و رئيس محبس حاکم را اطلاع داده
و در نتیجه این خبر مشهور شد و مردم
ازین محبت متعجب شده مادر و دختر را
رها کرده و از اعدام نيز معاف نمودند
همچنان خرچ حکومت و سايل معشت
شان را تامین کردند ، و مردمان مجسمه بر
مز محبت اولادی برای تذکار این محبتی
که این دختر بمادرش نشان داده بودند در
پهلوی محبس بنا کردند .
از ديگری نقل میکنند که قاندی یکی
از قائدین عصره را بر شهری تسنگ نموده
و بالاخر آنرا فتح کردند و پیش از اینکه
شهر را آتش بزنند دو نفر از اهالی
شهر را که دو برادر بودند از روی نیکی
که به محاصری کرده بودند عفو کرده و
اجازه دادند که از شهر خارج شده و
هر جزی که هم میتوانند با خود بر
دارند ، این دو نفر از شهر خارج شدند
در حالیکه یکی پدرش در پشت گرفته
و ديگری ما درش را در بغل گرفته
بود .
محبت برادری :
وقتیکه قيصر او گوستس به اديا نرو
جس شاه کید و کر، غلبه حاصل کرد
او را اسیر با خود گرفته وزوجـه ودو
اولادش را نیز همرايش گرفت و هر چار
را همرار آورد . سپس پدر را قتل کرده
و میخواست اولاد بزرگترش را نيز
بقتل رساند ولی نتوانست اولاد کلانتر
را بشناسد ، زيرا هردوی آنها ادعا
میکرد که برادر کلان میباشند تا برادر
ديگرش را بمرگ خود از کشتن نجات
داده باشد . وقتیکه نزاع بین این طول
کشید ، ما در شان به پسر بزرگترش
گفت که حتماً باید يکفر تان کشته شوید
وديگدر برادرت را بقتل برسانند تا
پشتیبان ومحافظ من باشی . وقتیکه این خبر
به او غسطاس رسيد از کاریکه کرده بود
پشیمان شده هرسه را بعد از اینکه انعام
زيادی داد عفو کرد .
خبر هاي خارجي
بر طانیه وهند
سرجان سائمن در حین نطق خود در يك
دعوت طعامی که از طرف اتحادیه انطاق
تجارت داده شده بود بيان نمود که
در آنر وضعتی که متجالب برطانیا اتخاذ
نموده اند و وضعیت مذکور تمام تعهدات
تشكيلی برطانیا را به هند فراموش نموده
است . هیچ چیزی عجز خطر وعدم اعتبار
ظهور نخواهد نمود برخلاف آن عدم
آشنائی کامل توده مردم هند با مقصود
وکار مؤسسات مغربی کار نقشه تشكيلی
را خیلی زياد پیچده می سازد . وعلاوتاً
اطهار کرد که تنها بوسیله داشتن این
دو مقدمه در دماغ خود ولگذاشتن اینکه
یکی از این دو مقدمه ديگری را فسخ کند
بر طانيا مى تواند به هندوستان جهت
بدست آوردن آتیه که باید داشته باشد
امداد ومعاونت نماید .
محصول اراضی
عدم فیصله در بین حزب کار گر و احرار
در باب نقشه محصول اراضی نقتاً صورت
يك تهديدی را برای منحل شدن پارلمان


( شـمـاره ۴ )
( مجلد پنجم )

خود گرفته است و با حکومت دایره به
قائدین حزب احرار التی ماتومی داده
در آن ابلاغ نموده که یا ترمیم بعضی
ايشان بصورت يك سوال اعتمادی معامله
نموده خواهد شد یا ترمیم مذکور که
بتاریخ ١٤ جون تحريك شده است نقشه
را عملاً بر هم خواهد زد . قبول نمودن
قائد حزب احرار که حاضر است ترمیم
مذکور را بصورتیکه ماده آن باقی بماند
اصلاح کند . برین وضعیت اثر خوبی
نیفگنده است دیلی هيرالد سعی میکند
احرار را به تسلیم نمودن وادار کند و
گوید که احرار اگر سبب سقوط حکومت
گردند مسئولیت فراهم خوردن محصول
اراضی ، کنفرانس میز مدور ، و خلع
اسلحه و اصلاح انتخاباتی خواهند بود
نیوز کرانیکل اظهار عقیده می کند که
ستون در راه فیصله ها مانع بزرگی است
و اگر ترمیم مذکور قبول نموده شود
از انتخاب بی تون بتربیه متمتع نمودن و
بار گرفتن تجويزات محصول اراضی و
استعفی وزیر مالیه نجات یافت .

حزب احرار
لائد جارج قائد حزب احرار
در نطق خود در ویدالبرگ بیان نمود که
محتمل است در هفته آینده به نسبت تحريك
حزب احرار جهت ترمیم مجوزه محصول
اراضی حکومت بحران سیاسی شدیدی
در پارلمان حادث گردد و علاوتاً تبصره
کرد که من گفته ام که اگر حزب
احرار به ترمیم خود اصرار کند حکومت

استعفیٰ خواهد داد او در سکوت
چنین کار را یکه مسئولیت حدود آن
تباۀ خواهد گردید . و از طرف دیگر
اگر حکومت این ترمیم را عادتاً قبول
ننماید محض از يك محصول غروری که
زیاده از دویا سه ملیون استرلنگ نخواهد
شد صرف نظر خواهد کرد . و این تنها
برای دو یا سه سال دوام خواهد نمود .
رایتر

متحده امریکای شمالی
شدت بحران اقتصادی
ماسکو ١٣ جون ـ از نویارك
اطلاع میدهند ، که قیمت تمام سهم هائیکه
در بورصة اول معامله شده است بالغ
بر چهل سه نیم ملیارد روبل مقابل چهل
هشت نیم ملیارد رو بل قیمت بادیه شده
ماه اول ماه می سال حاضر میشود .

هیأت هوائی شمالی
مسکو ، ۱۲ جون ـ در روز های قریب
آسیر برکت مکرر هیأت هوائی شمالی
به این کره خواهد آمد ، با اشتراك
موصوف میدان نزول طياره ، جای
تجهیزات انتخاب نموده خواهد شد و در
مسکو يك کمیته عمومی که به طیران گراف
زپلین در قطب شمال ممات خواهد
نمود تشكيل گردیده است رئیس جمعیت
مذکور مکرر هوائی انوا دریا مخیم
ه ما اینو نسکی ، منتخب گردید .

تعمير دير تبرابل در یمن شی و
مسکو ، ۱۲ جون ـ قرار اطلاع
کمیته مرکزی مقاولات عموم با اینرابل

گزارش من من را برای تعمیر دیر تبرابل
اسعی آذین یازده و نیم ملیون رو بل از
طرف و تحوبلران جمع شده است .
«تاس»

خبرهای داخلی
کاروان زرد در کابل
در شماره گذشته از ورود هیأت در سر
حد افغانستان و صورت پذیرائی شان الی
حدود مهمات قلعه ( نواحی کابل ) مفصلاً
عرض کردام . فردای آن روز سه شنبه
هیأت مذکور از جاده دارالامان وارد
کابل گردیدند . واهالی پای تماشا بی شمار
علم و جهل ، رفته و با مسرت استقبال کردند
خط حرکت شان در بین شهر ـ سرکه
پیش روی ماشین خانه ، لب دریا ، بازار
شاهی مکتب امانیه ، و جاده پیش اصطود
بوده . حین که بدرت سفارت فرانسه
رسیدند بقدر چند دقیقه توقف نمودند و
از طرف اعضای سفارت پذیرائی شدند ،
بعد از آن از سرک پیش صدارت عظمی
بطرف باغ چرمه که از طرف حکومت
قبلاً برای شان جا تعین شده بود ، روان
شدند
بمناسبت ورود هیأت از طرف ریاست
بلدیه کابل يك دعوت عصری در باغ چهل
ستون که یکی از باغهای مشهور ، و به
چهار کلومتر طی کابل واقع است ، اثر تیب
داده شده بود . و فردای آن يك دعوت
عصر بزی از حد دپارتمان و با شکوه
صدارتی در عکارت وزارت خارجه