صفحه ۱۹
( شماره ٤١)
مجلد پنجم

عرض وجود خواهد نمود . ودو فرقه کیانگ وان اخراج نموده قریه مذکور تاس
دیگر امروز شنبه به فرود آمدن شروع را کاملاً به تصرف در آورده ایم .
مقاومت چینی ها
خواهند نمود . در جاپان سه فرقه دیگر ***
را نیز تهیه نموده می روند . دسته های يك صد کشتی جاپانی که منجله ٤٠ آن مسکو ٢٦ فروری :
از شانگهای اطلاع میدهند که صرف
مزید طیارات جهت تقویت حربیست در شانگهای موجود میباشد .
نظر از بمبارد مان شدید توپخانه وطیاره
دو صد طیاره که قبلاً در انجا وجود قرار را پورت واصله به عسکر چینی
جاپانی ها نتوانستند استحکامات چین را
دارند ، روانه شده اند . اظهار عقیده نیز از نانکینگ دو فرقه تقویات رسیده
است . تصرف بنماید بمباردمان استحکامات وزون
نموده می شود که منطقه تخریب توسیع
نموده و به عساکر چینی مجازات مخوف توکیو ـ دوایر حربی جاپان تهیه می مداومت دارد وجاپانی ها نتوانستند پیش
قدمی بکنند .
داده خواهد شد . بینند که قوه هوائی و بحری را برای سر
کوبی مقامات دور دست چین استعمال مقاومت کامیابانه قشون چین در تمام
مصارف جاپان نمایند تا از ازدیاد عساکر چینی در شانگهای
مملکت جوش وخروش وطن پرستی
توكيو ـ كابينه صرف دو مليون سٹر جلوگیری کنند .
را ایجاد کرده است .
لنگ مزید را در مناقشه شانگهای الی
هدایت وزارت خارجه بایكوت مال التجاره جاپانی در هر جا
۳۱ مارچ منظور نموده است . و تخمین
وزارت خارجه جاپان به قوماندانان بعمل می آید ومال التجاره جاپانی را
نموده شده است . که تا زمان باز خواستن
شانگهای و نماینده جاپان در جنوا هدایت حریق میکنند .
عساكر تقریباً در هر ماه يك مليون سٹر
داده است که در وقت مناست ابلاغ ویراني كتابخانه وعمرانات چين
لنگ صرف نموده خواهد شد . نمایند : در صورتیکه چینی ها به صورت
از هانکهای اطلاع رسیده است که
ملاقات سفرای دول با وزیر خارجه معقولی میل خود را به باز خواستن
از طرف حکومت جاپانی فرقه های ۱۱ و
عساکر خود از منطقه مقرره ۲۰
توکيو ـ سفرای کبیر فرانسه برطانيا ۱۴ قشون جاپانی در این هفته به شنگهای
كيلومتر مسافت ابراز کنند ، جاپان روانه شدند از شروع عملیات حربی
امريك ، و ايطاليه مقیمه توکیو باشی
حاضر خواهد بود مجادلات شانگهای از طرف قشون جاپانی تا این وقت اکثر
زاوا را ملاقات کردند که جاپان خیل
را موقوف سازد ونیز تعهد مینماید که
سعی نماید عملیات عسکری خود را که در عساکر خود را بعد از عودت عساکر مقامات تمدنی ویران شدند ودر آن جمله
کتابخانه مشهور شرق که بیشتر از يك
شانگهای اجری نمود نیست خارج از
چینی تا يك فاصله عقب بکشد .
سرحد مسكونه بين المللی اجری دارد . ميليون جلد كتاب داشت و دارالفنون
قانونی شنگهای و دار الفنون جره تی
مجمع ملل
جاپانی ها دعوي كاميابي مي كنند
جنوا ـ جاپان به مجمع ملل مكتوب وچين ومكتب بحری در وزون ویران
شانگهای ۲۸ فروری ـ جاپان دعوی مبهم فرستاده است . و امید میرود شدند ـ خساره که بعمل آمده است
کامیابی مهم را نموده می گوید که بعد از مکتوب مزبور بزودی راه را برای معطل بیشتر از ( ٢٥ ) میلیون دلار درحساب
بمباردمان شدیدی چینی ها را از قریه ساختن مناقشات شانگهای باز بسازد . می آید ـ .


صفحه ١٢
( شماره ٢١ )
مجلد پنجم

نظام نامه مانچوري
از مکدن اطلاع رسیده است که
نظام نامه اساسی مانچو ریای نونشرایع شده
است و این اساس نامه شباهت زيادی به
اساسنامه دولت جاپان دارد .
حریق شنگهای
٢٧ فروری
از شنگهای اطلاع میدهند که روز سیوم
است هجوم قشون جاپان بطرف استحکا
مات چین مداومت دارد و جنگ های
شدید جاری هستند .
چپی ( حصه چین شنگهای ) وهـا
نیگپو ( حصه شهر مضامن خارجی شانگهای )
در حریق هستند ومحله ها ئیکه تا هنور
با بمبارد مان ویران نشدند در آتش هستند
هر دو طرف تلفات زیاد دادند .
جها زات بحری جاپانی بمبارد مان
استحكامات وژون میکنند و طیاره های
جنگی جاپانی بم ها در حصه چین اژتن
می اندازند .
جاپانی ها حمله های شدید برای تصرف
استيشن شمالی مینمایند .
در همین وقت از طرف جاپانی ها وصول
نهايت قتل وحشت گری به نسبت اهـالی
چین در نزاید است و هم خانهای چینی
ها را تلاشی کرده اگر در نتیجه چیزی
اشخاص مساح هم نمی یابند عموم
ساکنین خـانهـا را به قتل میرسانند
قشون چین مقاومت با مجدی میکنند در بعضی
جاها از طرف خود حمله میبرند وحصه هاي
قول اردوي ١٩ چین استحکامات جاپانی را
درد" زفي دآند تصرف کرد" پیش قدمي نمو
دند بعض تیراند ازهان چین در خانهای د"
قامات جاگرفته به جاپاني ها تلفات زيادي
رساندند
روز سيوم حمله عمومي قشون جاپا ني
هیچ گونه نتایج نه بخشید و تمام هجوم هاي
جاپاني از طرف چيني ها که استحکامات
سابقه خود را نگاه میدا زند مدافعه شد -
سر کرده قشون چین در شنگهای جنرال
ضتین شاي به نما ینده گان جرايد و در آن
جمله به نماینده تا یس اظهار کرد ـ مبا رزه
در شنگهای يك مبارزه" از براي حيات
جمهوریت چین است وقشون چین ما انـند
قشون جاپان ازین ها و اطفال مبارزه نمیکند ـ
مبارزه بعد از فتح جاپانی در شنگهاي امکان
مداومت خواهد داشت - حکومت نانکین
براي تقویت قشون خود در شنگهاي ۳۰
هزا رسپاهي فرستاد .

بشتابید
کورس انگليسي که سابقاً وعده داده بودیم ، بساعت ٢ و ه ٤ بعد از ظهر بمعلمي
آقاي « ابراهيم خان » سر ترجمان وزارت خارجه « بقرائت خانه نور » شروع مي شود .
هكذا كورس فارسي ازساعت ٤ الي ٥ بمعلمي آقاي سرور گويا عضو انجمن ادبي که
يکي از نويسنده گان متتبع مان است آغاز وافتتاح خواهد گردید .
شايقين وطالبين بشتابید که اسامي شما طليعه داوطلبان اتي در دفتر « قرائت خانه نور »
قرار گرفته وازمنافع تحصيلات خود بهره ور گردید .
كتابخانه نور
محل فروش ومطالعه همه نوع كتب ورما لهاي فارسي فرانسه ، انگليسي ، اردو
عربی ، ترکی میباشد .
كتبیکه جدیداً بتهيه آنها موفق شده ایم قابل دیدن است در قرائت خانه
نور همه نوع جرايد ومجلات داخلی وخارجی برای مطالعه موجود است .


( صفحه ۱۳ )
( شماره ٤١ )
مجلد پنجم

ترجمه : رحمان افغان
۳
مؤلف : رفاتن زار
اضطرار جامعه بشریت رسیده ها با دچار
انقضای مدت شده است .
رهبر اهل ثروت
احتياجات دولت براي بنياد

قسمت اول
واسطه قوه مالیه
ظهور پول کاغذی

پول کاغذي

در نتیجه اگر مشاهده کنیم پول کاغذي
از احتیاجات خزینه ملی خارج است اما
تعیین شده است ) و درین یا اینکه نوت
پول كاغذيرك فكار ملی است هیچ گاه بانک فوق الحد منتشر خواهد شد
ممكن نیست از پیش نظر ما گم شود زیرا
یا خلاصه دانستن این مسئله ضرور
که درباره پول کاغذی طبع زیاد کرده
شده است .
است : کدام وقت در تأثیر رجیم که
ما از ان بحث میکنیم باقی خواهد ماند
برای ارتقای تداول و سهولت تداولات
قبول شده زیرا بمناسبت اینکه ادای دین
یا فلز حائز خیلی مشکلات است .
لهذا در ذمه همت حکومت است که
صورت جریان وی را از خرابی و ویرانی
نگاهداشته و با اقدار مسکوکاتی خوب نری
از اعتبارش کاسته نمیشود و نه اساس
آن بر داشته میشود چرا که پول کاغذي
و در تحت فضیات کدام دولت یا تمق
مصنوع شود آیا تنها بواسطه يك امضا
موقعیت آنرا نگاهدارد .
زیرا اگر پول کاغذي بصورت معکوس
در حقیقت اعتبار جنس فلز طلا و نقره را
در میدان تداول داخل میسازد .
کننده و یا بواسطه بانک ایمیسون که
برای آن امتیاز یافته باشد و دارای فلز
ظاهر شود بدیهی است اهالی خواهان
اعتبار پول کاغذی میشود یعنی پول فلزی
اگر خیال کرده شود که این قابلیت
مبادله فرضاً معطل گشته وقانون در آن
است تخصیص شدنش درست است؟
اگر قاعده مذکوره واقعاً خاصیت بی
خود را مطالبه میکند در ین صورتیکه پول
فلزی بدست افراد ملت تقسیم شود البته
واحد اهالی را مجبور بسازد که بعوض
اعتبار فلز خویش پول کاغذی را بستانند
دوام را پیدا کند و یا بواسطه بحران طبی
در آینده تداول پول كاغذي مشكلات
درین صورت باید دانست که در میان تداول
نوت و فلز فرقی موجود نیست وتفكر
بصورت قوری محو شده یا اینکه بواسطه
اصلی یا بصورت اجتماعی برگشت سریع
زیادی تولید میگردد .
اگر از آغاز و مبدأ تداول پول
کرده شود چرا که مقیاس اقدار پول
فلزی را متساوياً به نوت بخشیده ودر
حقیقت اعتبار نامه به پول کاغذي تبديل
گردیده است و پول كاغذي حائز اعتبار
عیان گردد . بهمه حال اعتبار مردم از
قیمت نوت تبدیل نمیشود و این پول کاغذ
بدون مشكلات با مساوی جنس فلزات
متداول خواهد بود . چنانچه درسته
کاغذی الی یومنا جنین فكر شود كه
در تداول ، پول کاغذی زیاد گذشته شده
باشد و این امر خیلی قابل اهمیت خواهد
شده خیر چنین نیست زیرا هر يك از بن
فلز است .
۱۸۷۰ همین معامله بوقوع پیوست ونوت
بانک فرانس بدون کسر معنوی ومالی
دو علم مربوط با همدیگر اند یعنی پول
کاغذی مربوط با پول فلزی و پول فلزی
چونکه نتیجه تبدیل مشکل فرقی مورت
دیگر هیچ نقصان در قیمتش عائد نشد
حامی پول کاغذی است .
مسئله ای شده است بعضی چنین احتمال
میکنند راجع بسوال دوام رجم الحالي
در زمان ۱۸۷۲ حکومت در روی
بانک به ادای دین شروع کرد
هر قدریکه تداولات پول کاغذی زیاد
شود به یی پول کاغذی زیاد شود در حین
بشطر ( چطور نام و تحت کدام اصول بالاخره کسی که بامید واری ابطال ومان
ادای دین بهمان مذکوره پول فلزی


صفحه ١٤
شماره ٤١
مجلد پنجم

محاسبات قطع و فیصله میشود .
باید ملتفت بود غیر ممکن است که اعتبار پول کاغذی بجای پول فلزی ثبات گردد .
كذلك خیلی مشکل است که پول اول ( پول فلز ) به نسبت پول دویم ( پول کاغذی ) زیاد تدارك شود لهذا بدين مناسبت هیچگاه قیمت پول کاغذی از پول فلزی آزاد شده نمیتواند، و پول اول به نسبت پول دویم خیلی با اهمیت وبا قدرت است .
مثانیکه تداول بین فرانسه در زمان و بعد از جنك بين المللی شش چند ترقی کرده یعنی سرمایه فرانسه در ماه اگست ١٩١٤ به شش ملیارد فرانك میرسید اما در ماه نوامبر ۱۹۲۰ به سی و ٩ ملیارد بالغ شد گویا سبب آن كسر نوت است كسرنوت بانك فرانسه در اول ژانویه ١٩٢٦ به پنجاه ويك ملیار رسید اما خزینه، داراى همان اعتبار شش ملیارد فرانك بودبارى پول کاغذی باعتبار همان پول فلزی در مملکت متداول میباشد .

کسر پول کاغذی
اگر پرسان کند چرا در این قاعده تداول کسر واقع گشت . در صورتیکه از بانك طلا خارج نگشته وكذلك بانك تا حال محاسبات مردم را با پول طلا قطع نکرده و در حالت حاضر برای کسی مجالی نیست که راجع بقیمت طلا مثل
گذشته مذاکره و گفتگو نماید یعنی قیمت ٣٤٤٤ فرانك را گرام زر خالص خواهان شوند و یا در بازار آزاد کسی خواهان آن باشد .
آیا در این زمان چگونه تفاوت بزرگی در میان فلز وكاغذ موجود شده است؟ بلی این تفاوت در خود پول فرانسه بوجود آمده است یعنی در نوت بانك ، و نوع پول قانونی ( که معیارش کمتر از تداول باشد ) و نوع پول بواون ( پولیکه با ٥ سهم نقره و ٩٥ سهم غش مخلوط باشد که دو فرانکه ٢٥ سانتیم و ده سانتیم حتی يك فرانك و دو فرانك تا پنج فرانك از همین نوع مسكوك و در تداول موجود است ) ظاهر است . هكذا نظر به پول دول خارجه یعنی به پوند استر لينك انگلیس و دو لار امريك و معيار طلا تفاوت پیدا کرده است همان قیمت پول فرانسه را پول خارجه در حین مبادلات بانگی معلوم میشود چنانچه در ١٩٢٥ قيمت يك پوند استر لنک انگلیز ١٢٥ فرانك نوت فرانسوی بود مگر از نقطه نظر معيار طلا همان يك پوند معادل ٢٥ فرانك و ٢٢ سانتیم پول طلا فرانسوی است از انرو تفاوتی در اصل طلا موجود نیست و نه قیمت اصلیه پول مملکتین هیچگاه تغیر پذیر نشده بلکه معیار فلزات بحال خودش باقی مانده است و الحاصل کسر پول فرانسه تناسبت تبادله پول خارجه در تداول پول کاغذی است نه تداول پول فلزی .
(باقیدار د)

فکاهیات
آدم با سر رشته :
یکی از آغایان نازك خيال بنو کرش میگوید :
چای امروز يك مزه كمك دیگری دارد بخیالم ظرف های چای را خوب پاك نكرده اید؟
- خیر قربان يك آدم با سر رشته چطور میتواند از این کار ها غفلت کند با اینکه ما ساخت و لوازم خانه داری کمتر داریم ولی پیش از اینکه بشما زحمت بدهم که چه نداریم و چه بطاله نیست از عقل و فکر خود کار میگیرم و بطالع صاحب همه کار ها خود بخود صورت انجام میگیرد .
به بينيد يك صافی داریم صبح که از خواب بر خواستم اول باول بوت های شما را پاك ميكنم بعد ظرف چای را تمیز کرده و چای دم میکنم پس از ان با لای آفتابه رو شو دی شما او پر تاش میکنم الحال همان چك صاحب است که کار دو چاقی را هم میدهد .


(شماره ٤١)

مذاکره نفع خواهی
یکی از مشترکین با ذوق بـه اداره
اخباری آمده، شکایت کرد اشتراك
نمودم ، پول دادم ، تعریف اخبار شمارا
کردم، پرو پا گندهای بی سروته شمارا
نسبت به صفات جريده تان شنیدم و گفتیم.
چه باعث است که اخبار نمی رسد؟
مدير آغا بك یکی به سیگار خود زده
و گفت: بلی، بلی بسیار دوست میفرمائید
تقصير معاون اداره است آقای معاون
دستی بریش برده چندین دفعه زیر و بالا
کرده بیکی دونار آن را در عالم فکر کنده
وفرمود گمان میکنم این غفلت از طرف
سر کاتب شده باشد جناب سرکاتب پس
از غور وخوض بسیاری دو سبله ها را
زیر وزبر کرده و تا ورقه اشتراکی آورده
فرمودند اشتراك این آقا از شماره ۲۹
است و ما باید صبر میکردیم تا عدد طبع ما
بهمان شماره میرسید ...
اینجا محص کاترین - جنیدن حاضران
خودشان متوجهه مطلب شده دانستند
که تاریخ اشتراك ۲۹ بوده و ۲۹ است
فوراً عفو خواست گفتند خیر با اینها
بهر حال من جراید را باسم شان عنوان
کردم ام ولی کدمله پیاده توزیع است که
نرسانیده. زنگ سر میز مدیر برای حضور
پیاده بصدا در آمد وقتیکه پیاده جان آمدند
مدير بغضب تمامى گفت چرا اخبار های
این آقا را نرسانیده اید ....
- والله چند روزی بته آقا را تجسس
کردم نیافتم بعد هم که پرسیدم و بلد
شدم چون راه هم کمی دور بود فکر
دیگری کردم که برای آقای مشترك هم
خالی از فایده نیست چه گفتم اگر اینطور
پراکنده در هر هفته بخانه شان ببرم
ممکن است به شود آنها برسد یا نرسد
درست برای خواندن آنها فرصت داشته باشند
یا نداشته باشند و باز اخبار کهنه و فرسوده
مولف: اه پلانیه فرانسوی
( کاترین ایلچی میشود )
له قيور: ـ عين بوقت ! لازم بود این
احساسات موزون را يك سال قبل ازین
وقتیکه ناپلیون يك قوماندان محض بود
اظهار می نمود! دران اوقات ژوزفین
گرفتاران زیادی از قبیل ، ( بارا ) ( ای
پولیت ) ( شارل ) که شارل مقبول لقب
داشت و ازین قبیل يك در جن دیگر است
و بنا پلیون بیچاره نه میپرداخت . بر
خلاف آن ناپلیون برابر جان خود او رادوست
میداشت ! عشق او عشق نی بلکه تب
سوزان بود ! »
کاترین: ـ « بلی من هم افسانه های
عجیبی ازان اوقات شنیده ام . میگویند
وقتیکه ناپلیون در میلان بود هر روز دو
سه قاصد برای او میفرستاد ! »
له قيور: «بلی همین معامله تا بپا زگشت
ناپلیون از مصر جریان داشت . بعد ازان
شده اوراق کردد حالا که خود شان
به اداره تشریف آوردند همه را جمع
کرده و یکجا مانند يك کتابی خدمت
شان تقدیم میکنم تا با خود ببرند بخـانه
و بفرصت تمامی بخوانند و حفظ ببرند بلکه
بعد استفاده خود اگر بکدام کتا بخانه
هم ببرند اقلاً نصف قیمت را كمكى
خواهند کرد .
(۳۲)
مترجم: حبیب الله طرزی
مادام سان ژین
از فصل هیژدهم
حقیقت را فهمیده و صدمه های زیادی
خورد و رنج و الم زیادی کشید، ولی
بالأخره او را عفو نمود. من باينچنين
يك معافی یقین کرده نمیتوانم . این را
میفهمم که این شوهر منادی خیال طلاق
را داشت و چیزی را که یو تا پارت در دل
گرفت باز هیچ از اجرای آن صرف نظر
نه می کند . شاید ایلچی گری تو همین
است که ناپلیون را از طرف ژوزفین در
خواست نمائی که این طلاق حتمی را به
تعویق بگذارد . »
کاترین: ـ « من گمان میکنم که
امپراطور هنوز هم به زن خودش محبت
دارد . زیرا او را در کلیسا نکاح نموده
و گمان نمیکنم بعد ازین قدر سالهای
وفا شو هری بفكر طلاق بيفتد . ولی
ژوزفین میترسد . »
له فيور: ـ « آیا اوضاع او باعث
شکایات تازه امپراطور شده میتواند ؟»
کاترین : ـ « آه ، خدای ! امپرا


صفحه ۱۶)
( شماره ۴۱ )
مجلد پنجم

طور بچه بیحد ازین جوان نیست ، سی و هفت سال دارد و از يك مملکتی است که زنهای آن زود پیر می شود . بعمر شانزده ساله گی مادر شده است و حال تقریباً يك زن پیر گفته می شود . حیات حالیه او کاملاً عاری از قصور است . »
له فیور : « پس به کدام سبب خـوف دارد که امیر اطو ر او را مواخذه خواهد کرد ؟ »
کاترین : – « بباعث اینکه عقیم مانده است ! »
له فیور پس از لحظۀ تفکر جواب داد « راستی عدم اولاد ضربۀ مدهشی به ناپلیون میزند . خیال میکند که بعدم اولاد ووارث همه این فتوحات او بی نتیجه وثمره خواهد ماند . اگر چه حال مالك الرقاب است در استقبال ذخیره برای خاندان او نخواهد بود . »
کاترین : – « خیال میکنم بهتر خواهد بود که ناپلیون فکر یافتن وارث مستقیم را از سر خود بیرون کند . چه فکر میکنی که برادرزاده ژوزف بعد ازو بر تخت فرانسه بنشیند .
مار شال : - « برادر او ؟ نی ، اوقهم کافی ندارد . خیال میکنم اگر ناپلیون اولادی از خود پیدا نکند یکی از او لاد های از دواج اول ژوزفین ـ ملکه هالتند یا طفاش ـ را بفرزندی خواهد گرفت . »
کاترین : - « چه ! تو میخواهي بگوئی که ناپلیون ( شارل ) خـورد و یا مادر او ( اورتنز ) را بعد از سر خود برتخت خواهد نشاند ؟ »
له فیور تبسم کـنان : – چنین خیال میکنم . مردم میگویند که این پسر بملها ناپلیون شباهت تامه دارد . »
کاترین : – « بعد ازین مردم در خصوص این شباهت چیزی نخواهند گفت ، پسر مرده است ومن باید بامیر اطو ر بگویم
مار شال صـدا زد : « مرده . تو باید این سخن را تکرار نکنی . ناپلیون این پسر را بنهایت دوست میداشت ومرگ او تخیلات وپـلان هـای او را زیر وزبر خواهد کرد . تا اندازه که مـن امیـر ا اطو ررا میشناسـم ، یقین دارم محبت ، احساسات بلكه عشق او درمقابل مسایل پلتیکی هیچ است . من میترسم این اخبار ترا بدخلق نکند ؟ بهر صورت به خیالم که ترا بآوردن ان اخبار تشکر نخواهد نمود . »
کاترین : – اه ، تو عجب حرف های میزنی . هر چه دلش میخواهد بکند ، من باك ندارم . نمیتوانم زبانم را درجیبم نگهداشته نزد او بروم ، تو این مسئله را به خوبی درك كرده ميتواني ؟ »
له فیور : « مگر بامقصد که نیـامده خواهی بود ؟ چرا امپراطو ر بچه ترا قاصد این اخبار شوم انتخاب نموده ؟ وبرایچه بد آنرخ آمدی ؟ امیر اطو ر که این جانبست .
این هم یقین است که درین برف و سرما براي هموقتی ودیدن يك خرس پيري مثل من نيا مدۀ خواهی بود ؟ » کا تر ین : - من میخوا ستم بیشتر از انکه با امپرا طور حرف بز نم ، مشوره ترا بگیرم ! »
مارشال :ـ « کدام است مشورۀ که من بتو داده میتوانم ؟ »کاترین :ـمیخواهم به من بگو ئي چطور يك جوابي لازم است بناپلیون بد هم ! »
مارشال :ـ« پیشتر ازان من باید بفهمم که او ازتو چه خوا هد پر سید ؟ »
کاترین که بعضاً به آزار دادن شوهر پیر خود دل چسپیي ظاهر مي نمود گفت :
« تو شایدبفهمي که ازمن چه خواهدپرسید؟»
مارشال :« این ارا جیف را بگذاروا صل مقصد را به من بگو ! کدام احوالیست که از ملکۀ آوردۀ ؟ سر حقيقي سفارت توچيست ؟ »
كا تر ين : « له فیور به من گوش بدۀ و گوشش کن بفهمي !
ما رشال : « کوشش كن بفهمي ! اگر تو ميدا نستی که این انجیر هاي نامثني براي فرو بردن پلا نها واشکال عجیب وغریب در کله ام چه زحمت ها کشیدۀ ! در حال قابلیت د ماغ مرا بي اعتبار نمي نمودي ! خوب بفر ما سرا پاگوشم ؟ »
( با قي دارد )

( مطبعه انيس )


[BLANK PAGE]


جریده هفته وار
انیس

قیمت اشتراك
کابل ۱۲ افغانی
اطراف و ولایات داخله ١٤ "
طلبه معارف ٧ "
در ممالک خارجه ۳۰ شلنك

(مطبعه انیس)


شماره ٤٢
اشتراک سالانه ۱۲ افغانی
محصول پوسته ۲ «
خارجه ۲۰ شلنگ

انیس

مدیر مسئول محیی الدین
مدیر محمد امین خوگیانی

اداره کابل جاده ارگ
مؤسس و صاحب امتیاز : محیی الدین
مدیر محمد امین خوگیانی

۲ شنبه ١٤ حوت ١٣١٠
تأسیس ١٣٠٦
٦ شوال ١٣٥٠

قارئین کرام
بنام نامی خدای بخشاینده و مهربان و ستایش مربی عالمیان و مؤسس دین و زمان مینگاریم : -
وظیفه جريده نگاری يك وظيفه مهم است باستثنا عواطف ملی چیزی نیست که انسان را به تحمل مصائب طاقت فرسای آن وادار ساخته بتواند ، همین عواطف ملی بود که آقای محیی الدین خان را به تأسیس این جريده ملی باعث شد ، و جريده انیس را انیس هر صاحب ذوق گردانید ، آقای محیی الدین خان تا وقتی صرف افکار مات خواهانه خود در پیشرفت این جريده ملی می پرداخت که صحت خداداد خود را باخت ( خداوند صحت و اجرش دهد ) آقای جويا سينه مجروح خود را سپر مشکلات جريده نگاری ساخته انیس را از سقوط نگهداشت .
حالا که وظایف تدوير اين اداره ملی بدوش من افتاد با آنكه نميتوانم دعوی کنم که به خدمت کرده ام و یا خواهم کرد بقارئین عزيز اين جريده مقدس ملی وانمود میسازم که آنچه توانستم در تنویر مشرق
و اصلاح مشکلات موقوته طبقاتی محیطی توانستم آنچه توانستم در خدمت جریده انیس دقیقه از صرف عواطف ملی فروگذاشت نخواهم کرد، همه میدانند که وظیفه جراید امت تا ملت را بیدار سازند ايقاظ امت بتوسط جراید است ولی نه تنها مديران جرائد مسئول ایقاظ اند ، بلكه ساير متفكرين و تمام عقلاء مسئول اند تا علماً و عملاً در ايقاظ جامعه خود صرف اوقات فرمایند .
صحايف جراید وسایط ایصال افکار متفكرين اند هر اندوه که ملت فكور آن پیش دارند ، و هر قدریکه شایقه تر به پیشرفت جامعه علاقه دارند اینهان اندازه جراید همان ملت مفید میباشند .
لهذا جريده انیس از كافه منورين و ساير متفكرين و تمام فاصول ملت افغان رجاء دارد تا صحايف انیس را به اندراج تمثا ليكه می خواهند جامعه افغان بان نایل شود، به نشر طرق صلاح و رفع موانع مقدورا که در محیط خود می بینند امدیار بخشند .
انیس تمام آرزو های ارباب عرفان را بگوش عامه و ساير مشكلات مظلومین را بگوش دادگران حکومت میخواهد برساند .
انیس میخواهد ناله های یتیمان را به مقتدران و فریاد های غرباء را به ثروتمندان
و مشكلات صنفاً ورز دستان را با قویا وبلا دستان و خواهشات طلبه را به مربیان و صانع دردمندان را به عموم جامعه افغان خاطر نشان سازد .
انیس میکوشد اخبار های تازه داخلی و خارجی را بدست آورده بقارئين عزيز خود عرضه دارد .
انیس میخواهد سوانح رجال عصر و تاريخ وقايع رضی را تذكار نمايد .
انیس حاضر است که جذبات شعری وادبی طلاب را بمنصة اشاعه گذارد .
هر که میخواهد در موضوعات فوق يا علاوه تر ازان افکار خود را توسط جریده انیس اشاعه نماید.
انیس به تمام قوای خود بالهجه آزاد بلا خوف به نشرش می پردازد چون جریده انیس جریده ملی است نمیتواند امروز ستونهای اخبار خود را به موضوعات معين تقسیم نماید ولی میتواند عرض کند انیس برای نشر افکار سایر طبقات حاضر است و هر صنف ملت را در صفحات جریده خود شان ( انیس ) حق میدهد .
از خداوند مسئلت و توفیق ، و از درد مندان ملت تمنای تعاون فکری میبریم .
( الدین منى و الاتمام من الله )


صفحه ۲
( شماره ٤٢ )
مجلد پنجم

موقعیت طبیعی اقتصادی افغانستان
ظاهر است اسرار عظیم ثروت های طبیعی این مملکت کوهستانی را اوهام خیالی امروزی من بیان کرده نمیتواند طوریکه اسرار اجتماعی ، اسرار تاریخی و اسرار سیاسی این وطن مستور است البته دانستن اهمیت اقتصادی اش نیز که در پیچاپچ کوهستانی حیرت انگیز این سر زمین کاش ، و خزائن طبیعه ش در بطون جبال سهمگین این مملکت کامن و سیادت اقتصادی وی نظر بموقعیت طبیعی اش که ثابت میباشد اکنون بر ابنای وطن تقریباً غیر میسوراست.
مثلیـکه موقعیت اقتصادی و حفظ صحی سویس ( سویتزرلند ) دراعصار گذشته پوشیده بود ، بسی از سیاحان و محررین عصر گذشته مانند ،ون تسکیو ، هوتون پرویدانت ، ویزیسکه مالك و امثال آن سر زمین مذکور را بد گفته و شکایت کرده بودند .
مگر سویتزرلند وقتیکه اولاد صالح سویس دوست را تربیه کرده توانست امروزه دارای بهترین پلسها ( موضع ها ) منظره ها تماشاه گاه ها ، هوتل ها تیاتر ها ، سینما ها ، و عمارات خوش گذرانی گردیده امروزهرهان سویتزرلند بزرگترین کنگره ها و کونفرانسها انعقاد میشود .
اکنون سویتزرلند قدم جای تمام متمولین اروپا و امـرایـکا و آسیا حـتی
افریقا گردیده است .
در صورتیکه افغانستان طبیعی در میان سواد های حاصل خیز و ذی نفوس هند و چین ، ترکستان ، فارس ، واقع ، و از نقطه لنظر حفظ الصحه و هوای سالم و آب و هوای تندرستش شایان تقدیر است آسمانش صاف افتابش شفاف ، محل های گرم و سرد و آفتابی دارد ، برای محافظه صحت و خوش گذرانی طبائع مخاف انسانها مالك اهمیت است بر علاوه مرکز شرقی ، به نسبت ارتفاعش ( یازده هزار فوت ) دارای آبشار های وافرایست که برای دائر کردن بزرگترین فابريك های که در جهان نظیرش نباشد قوه نهایت بزرگ میدهد . چیزی که در دنیای امروز و آینده بر اهمیت افغانستان افزوده معادن کثیره او است از قبیل آهن ، زغال سنگ مس ، طلا نقره ، نفط وغیره غیره که بدین مناسبت صنائع افغانستان درهر زمان خصوصاً درانقلابات اقتصادی آینده دنیا که بنام اعشه مصنوع شده قلیلو الخرج کثیر المنفعه پیش شده ئی است حائز اهمیت است .
علاوه بران بواسطه این که افغاستان در قلب شرق واقع شده ، قدرت و توانائی ترانسپورت ( حمل ونقل ) افغانستان خیلی وسیع وقابل الوصف است چه پیدا وار ممالک چهار گانه متباین است ونفوس ممالک چهار گانه فوق الخدیه پیداوار ممالک یکدیگر محتاج ازین رو ترانسپورت
یا اجرت نهایت نازلی وسرعت تمام برایشان حاضر کرده میتواند هکذا پیدا وار ممالک چهار گانه را بقیمت نهایت نازلی خریده وبصنائع خود آووده مصنوع کرده باز باقیمت کمتر ، تری ببازار های ممالک چهار گانه حتی از راه بحر بممالک دور دست دنیا رسانیده میتواند باوصف این چرا در صورتیکه افغانستان موقعیت طبیعی اقتصادی را حائز وبعنا یت موقعیت ترانسپورتی امور حرفی و سیاسی اش اهمیت کلی دارد از قافله ارتقاً عقب مانده واز هزار سهم يك سهم را استفاده کرده نتوانسته است وهم چنان در حالت اضطراب واضطرار مالی باقسیت
آیا قدرت وعظمت اقتصادی حقیقی این سر زمین کوهستانی در انظار عام واولاد این وطن پوشیده شده ویا اولاد این وطن به اقتدار وتوا نائی طبیعی وطن خویش وقفی نداده وعلاقه مند نبوده اند ویا اینکه حوادث وقضا یای سیاسی این مملکت کوهستانی مانع پیشرفت امور اجتماعیه وامور اقتصادیه این محیط گردیده است .
تاجائیکـه تاریخ این وطن در صحائف کار نامه های جهانگیران ممالك چهار گانه واولان نشان میدهد محیط افغانستان طبیعی نظر بموقعیت سیاسی بنام حفظ و وقایه صلح عمومی شرق همیشه بمخالفت جهانگیران دنیا مقابله کرده وجنگیده واز قوای بزرگ آنها کاسته واگر گاهی نظر بمصالحت امور شرقيه با یکی از آنها موافقت کرده باز هم در حالت حفظ


صفحه ۳
( شماره ٤٢ )
مجلد پنجم

میزان سیاست ممالک چهار گانه هند ، چین ، ترکستان ، فارس مغفول بوده که نظر به تقویم صلح شرق افغانستاق همیشه سپر وهدف مصائب ملل مختلفه دنیا بوده است .

اولین جهت برای چاره وصلاح وفلاح عالی معاملات خود تشبثاتی و یا اقدماتی از قوه بفعل آورده نتوانسته و از خزائن طبیعیه و از موقعیت ترانسیونی خویش استفاده نکرده ، متاسفانه شیرازه اجتماعی ش مصروف محاربات بوده اساس اقتصاد صنعتی او بر پایه متین قایم نگردیده نشده بلـکه با وجودیکه جامعه افغانی دارای روح پاک عزم با شجاعت شهامت ، حمیت ، ادراك ، اداره ، زحمت پسندی هستند و روحاً اخوت و تعاون را دوست دارند و بوطن علاقه مند میباشند و با اینکه مهم ترین مبادی موثر در جامعه بشری مبادی دین است با الخاصه دین اسلام که روابط اتحاد و اتفاق بشر را بفرض نائل شدن بسعادت حقیقی به آیات قرآنی ثابت ومستحکم نموده است .

مع التأسف جامعه افغانی آنقدر از جاده سعی وعمل منحرف شده و ببلای خصومت و بی اتفاقی و تنبلی و کاهلی مبتلا شده است .

کانو کوئی تمام مصیبت ها و فلاکت ها ، دنیا از صفحه روز کار در هوا صعود کرده و از جو هوا بقال جبال این سر زمین تماس نموده و بعدها باجسام قوی العضلات افراد این مملکت سرایت کرده است ،

چرا و بهرچه ؟ علتش این است که درقطار امور اجتماعیه والی امور اقتصادی مان که موجد روح اتحاد و اتفاق است منتظم نیست و در حیات اقتصادی ما افراط و تفریط موجود است یعنی بار سنگین اعاشه و معاشرت چندین کرور نفوس استراحت جو بذمه همت توده زارع وکارگر تحمیل شده و از طرف دیگرزارع وکارگر ان ما با همان آلات وادوات كهنه بايك جهان بی خبری از فن زراعتی وفلاحتی وصنائع ثروتی با انتهای زحمت و عسرت برای اعاشه آنها صرف مساعی میفرمایند .

در صورتيكه يك مملكت در حالت بی روز کاری بوده و توده جامعه آن از راه استراحت طلبی و از طریق نامعقول استفاده جو باشند و جز تامین حیات خویش در ضرر دیگران چیزی دیگر آرزو نداشته باشند . مشکل است که روابط اتحاد و اتفاق دران جامعه تحکیم شود و یا معاونت هاي اقتصادي آن وطن بارتقاء افزا ?

در اجسام يك جامعه مملکتی مرض تنبلي ووظیفه ناشناسي وغنيمت شماري، انتقاد بي جا بهان سازي سرایت کرد با شددشواراست عمران شیرازه اتحاد واتفاق که اساس سعادتش گفت با اعتلاء رود ?

الحذر الحذر . . . . در صورتيكه بلاي مبرم بیکاري براجسام يك جامعه مستولی گردد طبقه اي مي زايد كه دانشمند اجتماعي کوستا و لوبون فرانسوي ازانها چنين شکایت کرد و میگوید ! طبقه اي که بجاي هوش و تفکر حس تقلید و تشبث آنها بخرافات وامورات سطحي ، نظریات آنان در کلیه مسائل ضعیف واخلاق شان متزلزل وگوناگون قواي مدرکه آنها آنقدر شالستگي نداشته که براي رسيدن بيك مقصود قبلاً فکر کنند و مقدماتي تهيه نمايند و اندك پيش بيني را شیوه یا شده هادي اعمال آنها همان خیالات و افکاریست که خلق الساعه بذهن آنها میرسد و نمیتوانند از منافع آتی صرف نظر نمایند البته نمیتوانند که در دنياي مجاهدت رقابت مازنده گانی کنند . )

لهذا جامعه افغانستان بمناسبت که براي میزان اعتدال اقتصادي ملي خود و وضع بنیاد اساس هاي متين براي تشكيل امور مملکتی موقع رسیده گي را پیدا کرد نتوا نسته است همانا بانصائب همیشه دست و گریبان بوده و مي نياسود. تا عاقبت الامر قريب بود که راه عدم را با عدم پیماید . لیکن چون خداوند سبحان حافظ فضائل روحي جامعه افغاني وفضائل طبيعي محيط ما است بارها حفاظت کرده و هیچ زمان نخواسته است بنده گان این وطن که در آینده بعالم بشریت خدمت خواهند کرد تارا عدم را بپیمایند ، واستقلال فطري، طبيعي اش را از دست دهند ، وببك چار فشار استفاده جویان


صفحه ٤
( شماره ٤٢ )
میهند نجب

نگردند از آنرو اعلی حضرت غازی محمد نادر پیشرفت ندارد» حبل المتین سالژاند و یک مات متمدن نبوده و سواد اعظم آنها
شاه افغان را برای مظاهر قدرت لایزالا لفی و برای سعادت آینده افغانستان بلافوت مکمل همدیگر هستند :
کابینه جامعه افغانی قدرت داد فرصت اساس های متین گذارند یعنی بروی همین فلسفه است که طبقه عالیه
چنانچه اعلحضرت غازی در عالم اسباب سرک مستقیمی را بکمک عقلای عصر مال راقیه با وجود دارای ذوات خبیر
بمساعدت فوق الطاقه والا حضرت آباد سازند جای شبهه نیست که پیاده هوشمند ملی شان از همدیگر استمداد
ع ، ج شاه ولیخان فاتح کابل و والا حضرت و سوار تنبل وقت جو و مفت خوار جسته و می جویند و برای بنیاد سعادت
ع ، ج السر اعلى سر افسر اولى العزم کور ولنگ و موتر سوار دن نها یتاً که مات خویش از افکار عقلای همدیگر استعانت
شاه محمود خان وزیر حرب مصیبت خانه جنگی مجبور برفتن اند بلا زحمت بطرف مقصود کرده و میکنند .
و بی اتفاقی را کشاره و حسن اداره والا حضرت روان خواهند بود . ما بینکه ملل راقیه چنانچه امریکائیان و ژاپونیان که از
صدر اعظم جامعه افغانی را از تجاوزات نجات بخشید کنونی جهان در پیشرفت و ارتقا هستند . قافله تمدن خیلی عقب بودند چونکه از
و باساس های درخشان معاصر قرین خویش بنام فی الحقیقه تا يك جامعه سعادت حقیقی عقلای جامعه بشریت استمداد جسته و
شورای ملی که مطابق باروح طبیعی وفطری وطن خود را که مهد اسایش اوست اساس های متین ملی را اختراع کردند
( جرگه ) افغانان است و برای نظارت درك نکرده و برای رسیدن به آن نیل و کوشش نمودند امروز همان دو مات
و تدقیقات اصولنامه های حکومت یا مجلس اعیان حقیقی طریق اساسی و مستقیمی بچنان سرعت خارق العاده پله گان ترقی
را جست و جامعه را آشنا نکرده است و تعالی را که ملل راقیه در مدت قرن ها
که شعائر اسلام است و تاسیس اصول کابینه
ممکن نشده که جامعه وطی مقصد العمال گشته پیموده بودند در مدت قلیلی طی کردند
که مقتضای جهانبینان است در تاریخ این و به تعاون همدیگر محظوظ شده باشند. اکنون این دو ملت جوانی در صحنه
وطن نام نامی تاریخی را حایز شد . بلی تا ملل راقیه اساس های قابل الحیرت تیاتر روزگار چنان بکمال مهارت رول
خوشا ! به ایامای خدمات تاریخی عصر اجتماعی خود شانرا در مدت قرنها و سیاست و تجارت را بازی میکنند که تما
نادر شاهی . در حین بحرانها بپایه متین استوار نه شاه بینان کهن یعنی ملل راقیه بجهت
خوشا ! بسعادت آینده جامعه نمودند از مصائب خانه جنگی و انقلابات و غیره از بازی آنها چنان
افغانستان اکنون جامعه افغانی محتاج و بدبختی داخلی نرهیدند و جاده مقصود متحیر و مبهوت گشته اند که نمیتوانند از
فداکاری و مجاهدت شورای ملی و مجلس را با مجادان حیرت آور خویش نپوییدند شگفت ادوار ماهرانه آنها از چاو
اعیان و کابینه این وطن است چه سعادت تا طبقه عالیه آنها در راه تعمیر و تحکیم خیزند . دلیل این ارتقا و سعادت چیست
اتحاد و نفاق کنونی و سعادت آینده شیرازه اقتصادی و اجتماعی جامعه خود اساس درست . صحیح .
افغانستان مولود مجاهدت فدا نا پذیر فداکاری و جانبازی نه نمودند، قدار فلهذا طبقه عالیه جامعه افغانی اگر علل
و تاسیسات نيك ومتين و مفيده آنها و حاکمیت بحر و بر را حایز نشدند . اللمل اجتماعی و اقتصادی و اداری را بتوسط
است . چه گوستاو لوبون بروفیسر اجتماعی دانشمندان خبیر دلیا اسند راك فرموده
آری اگر آنها هدایت متین و حقه یی میگوید . و اصلاح کرد. و درقانون (گذشته با تطبیقت
اعلیحضرت غازی را که در وقت افتتاح « امتیاز و اقتدار ملل از يك ديكر مربوط شریعت اسلامی) اساس مگذاشتند بلاشبهه
شورای ملی فرموده اند یعنی : - بر وحیات و اعمال طبقه عالیه آنها است ورنه قبل از مروز بدون فوت فرصت از هلاکت ها رهیده
« هیچ کاری اگر اساس ندارد ترقی ( در طبیعت بشری) ميان يك ملت وحشی در ردیف ملل راقیه به تنهای ارتقا رسیده اند مجذوب


( صفحه ه ) ( شماره ٤٢ ) ( مجلد پنجم )

می شدیم ، مثلاً اولاً برای قوای حاکمه
که مراد ما از طبقه عالیه یعنی مأمورین
است مطابق قواعد جاریه عالم صورت
تأمین احتیاجات ، طریق اداء ، وتهدیه
ذوق فطری ، آنها نظر بمقتضات طبعیت
و محیط و اقتدار و توانائی روحی و اخلاقی
جامعه و سیاست قصادی اضافه تر دست کرده
میشد البته مرض اضطرار اخلاقی وروحی
از جسم جامعه افغانی تا بدره مرتفع شده
امانت روحی و اخلاقی من ثابت میشد
چرا گفته اند هر اداره ای که طریق
نظم و آسایش این طبقه اصلاح شده باشد
عماره حاکمیت و ترقی يك جامعه ثابت شده است
(وتابجائیکه خبر داریم حکومت متبوع ما در این
زمینه مساعیت بکار برده و میبرد) اوروپائیان
که این حقیقت و اسرار را کشف کرده
اند و اصلاح کرده اند ، چنانچه حاکمیت
بحرو بر وفضای آنها ثابت و بیرق حاکمیت
آنها در تمام اقطار عالم در اهتزاز است
هر فرد غربی هر جا خواسته باشد برود
بیرق دولتش را حامی و مامورین اش را
خادم و فرعی خود می بیند ، چرا ؟
و سبیش چیست ؟ چونکه انسان مطیع
احتیاجات و مقتضیات خویش است و جز جستن
مدارج آن دیگر چیزی را طبعاً آرزو ندارد
آنها این فلسفه را کشف و اصلاح کرده
و بقانون استخدام آنها را قانع ساخته
است ، بآنها چنان روحی بخشیده که در حوزه
ماموریت خویش و در آزادی خود داخل
حدود قانون خودش را مستقل دیده و
بالذت خودرا مبذول داشته بکمال فدا کاری
و ديانت وکفایت خدمباری در سعادت

مملکت کوشیده و يك كمال مقتضات
بشری را می پیمایند آیا تولید این
روح در آنها غیر قانون اجتماعی آنها
دیگر چیست ؟ بعبارت دیگر آیا اسباب
روح فعالیت و فداکاری اتباع پنجاب
و سرحد برای سلطنت حکومت انگلیس
غیر پابندی اصول و وظیفه شناسی مامورین چیزی
دیگر هست ؟ ابه او هر گز ، از پلان صحیح به
تصویب کمیسیون فوق تدوین میداشت
البته جامعه افغانی میتواند که بفهمد
قوای فطری او چه ؟ و تا کدام وقت ؟ و
بچه صول میتواند طریق ارتقاء و سعادت
اقتصادی راطی کند زیرا پلان در ست
تعین می کنند : -
مزایای طبیعی محیط چیست ؟ اقتدار
و توانایی اخلاق و روحی جامعه محیط
کدام است ؟ قدرت وعظمت سیاسی
كافه محیط تا چه پایه است ، تزه بان ترقی
و تعالی آنها تا چه اندازه قوی و تا چه
پیمانه وسیع است ؟ محيط و يك جامعه
پس مانده چگونه ان بله و دوسیه ای ثروت را که
ملل طی کرده اند چگونه زودی پیماید
گویا در حقیقت پلان تحرك وتحرر علم
عرفان و دانائی ذهنتی جامعه ما میباشد
چنانچه عالمای امروزی میگویند تجر به
و علوم وفنون و عرفان جانها یان کرده
و ثابت نموده است که سعادت وحقاء تی
معنوی و مسعود علم و عرفان برای جامعه
همانا اسرار طبیعی وطن را دانستن
و محت اجتماعی و سیاسی و اقتصادی
و تاریخی وطن را شناختن بسعی وعمل
وکوشش خود متکی شدن است مثل

امریکائیان و ژاپونیان . ورنه علم
و عرفان مغایر این مفهوم مولد انقلابات
و اضطرار و پریشانی اجتماعی بوده و دیگر
ثمری ندارد مانند حالت او روپائیان
و شرقیان .
بعد ازان بدریعه کمیسیون فنی
بموقعیت طبیعی و اقتصادی خودش مثلیکه
در عصر گذشته تشبثات شده و یا تعهدی که
اعلیحضرت غازی و ناجی فرموده ! ای
بهود ملت خود اساس گذاشته
و میفرمایند در اعصار گذشته که مراد ما
از تاسیس صنائع و تمدید خطوط آهن
است نظر به عقده ترانسپورت بین المللی
طوریکه به اوائل سنه ١٣٠٧ در جزوی
اولین مقاله داده بودم که مورد تحسین
هم واقع شده بود .
البته ممانعت افغانان از مقدسات حاضره بكمال
سرعت بمجاده اتحاد و اتفاق عالم و عمل رهنمون
شده از مطالع و تمجاوات پر حرص و مال بی
آسود وبسعی وعمل چنگ زده در انقلاب گذشته
طرفدار چنان شورش خانمانسوز نمی بودید ملل
مثا آلمان وقتیکه دارای صنایع گشته تحاه و
اتفاق و روح ملی در مقام ارجمند و ابز حایز شده اند
چرا که دانشمند آلمان میگوید شرائن
حیات و اولتای مسلت و مملکت خطوط
آهن است با خلاصه بری مملکتی که
موقعیت مرکزی دارد و هم چنین استفاده
اش بیشتر شده میرود که گر يك سانتی متر هم
راه آهن دی باصول فنی دائر بوده به بحر
نزديك بمعادن بوصل و در قلب مملکت
از نقطه نظر حیات اجتماعی واقتصادی


صفحۀ ٦
( شمارۀ ٤٣ )
مجله پنجم

وسیاسی ومعشوقی تدافعی حتی تعارضی
نظر بمقتضای طبیعی محیط تعبیر شده باشد
كذالك متخصصين فنی امریکا گفته
اند اسباب بیداری مملت پس مانده تنبل
بیکاری خواب برده آهنگ چکش
صنائع است قوای صنائع در حال يك
جامعه مصیبت دیده چندان موثر است
که طبی طبیعی را مصنوع ساختن باشد
خصوصاً ممالكی که مزایای طبیعی
صناعتی را دارا باشد لهذا افغانستان درین
موضوع های فوق قدامات جدی
مید فرمود .

البته افغانستان از بدبختی های نفاق و
خصومت های قومی وخانه جنگی و
غرض پرستی رهیده بزودی ببطريق
سعادت رهنمون میشد بقتیکه از اصول
اساس های متین در شعب امروزه
خوشنود و مسرور هستند .

والحا صل هیچ جامعه ای از پرتگاه
گووال های او هام طماعت حرص و آز
بشری نمی رهد تا حدود آن معین بوده
و طریق صحیح اتخاذ نشده باشد خصوصاً
در مملکتی که فلاس حکم فرما باشد .
ما از حکومت اساس پسند خوش بین
و امید وار هستیم که به بنیاد مؤسسات
صحیح خویش جامعه افغانی را بطرف آرزو
هایش سوق فرموده و از حالت انحطاطش
نجات داده و میدهد اکنون جای مسرت است
که جامعه هم از هر يك قدم اساس دار
متین جامع حکومت خویش استعلام
فرموده تمجید و تقدیر میکند .
( روحيان افغان )

ترجمه از الاهرام مصر :

شخصیت بزرگ ناجی افغانستان اعلیحضرت نادرشاه

تمایلات ذات شاهانه بمصر ـ اخلاق ، معیشت ، اصلاحات ذات شاهانه

درين شك نيست که شخصیت بارزه در طول
وعرض افغانستان همین شخصیت ذات
شاهانه نادر شاه میباشند . چه ذات شاهانه
از شخصیات بزرگ معروفه عالم سیاست حاضره
بوده که اوقات تكفل وظائف مختلفه
روشن تر گردیده و دراثر حوادث تاریخی
مشهوره که مهمتر آن حرب استقلال افغان و
حرب فجعه سقاء سفاک سیاه کار که فضای ملك
در بم هموم آور کرده بده در صبح و شام در حالتیکه
هيچ يك از واین گمان را نه میبرد باستيلا نموده
وشهرت ذات شاهانه منتشر آفاق گردید.
رعب او ممالک را فرا گرفته خونش
در قلب هر انسان امتداد یافت . شورش
تعمیم ورزید طوائف را دو چار ابتری
ومبتلای تکالیف گردانیده بود .

در حالیکه فضای مملکت از فسادات
تیره وتار گشته گرفتار مصائب پیجا پیچ
بود در طرف مملکت این بطل قوی العزیمه
نمو دار گردید . ذات شاهانه نفس
خود را با نفوس عزیز ترین رجال خود
در راه نجات وطن در خطر انداخته
مطمح انظار گردید چه ذات شاهانه ناجی
وقت شده محور امید های ملت گردید .
ودر آن وقت سیلاب استبداد فجعه سقا
بانتها رسیده ملت از دستش بجان آمده
بود وذات شاهانه صاحب عبر ممتاز يه
بصیرت بافذہ خود دانست که از وقت

وطبیعت احوال استفاده نماید .
متایکه انضمام قبائل قوییه وعناصرکار
آمد را به خود مناسب دید وبا وجود
موانع وعوايقها فقراء باستيلا كامل و اعدام
سفاك باغی موفق گردیدند .
ملت كوششات شخصیت وناجی خود
را تقدیر کرده به پادشاهی خود انتخاب
کردند ذات شاهانه در ارگ اقامت نموده
اکثر اوقات زمستان خود را در قصر
گلخانه گذاشته ونیز اکثر اجرا آت
دولت و ملاقات های شان
در آنجا سر انجام می یابد ، وقصر
مذکور از دوطبقه مختصر تشکیل یافته
دفتر شاهانه در طبقه ثانی آن میباشد .
وقتیکه برای ملاقات ذات شاهانه معين
شده بود ساعت سوم بعد از ظهر بود
در وقت مقرره برفاقت دو نفر طلبه افغانی
فارغ التحصیل اروپا ومديريمعارف قندهار
رفتم ، وقتیکه بقصر شاهی رسیدیم کسی
باطاق انتظار که بقرب دفتر شاهی واقع
است ، منتظر ماندیم ، جناب وزیر ( دربار )
مناسب دانستند که نوبت من در آخر
باشد تا وقت کافی مكالمه با ذات شاهانه
میسر گردد .
زمانیکه باطاق ذات شاهانه داخل شدم قريب
میز شاهی رسیدم ، ذات شاهانه دست مبارك
شانرا ( مطابق اصول اسلام ) برای مصافحه


صفحه ( ٧ )
( شماره ٤ )
مجلد پنجم

دراز نمودند . و تبسم شیرینی که ترجمان عواطف قدیمۀ ذات شاهانه را ( که بر من در زمان معلمی معارفم داشت و ذات شاهانه دران وقت وزیر حربیه بودند ) می فرمود هویدا بود .
ذات شاهانه متوسط القامت ، گندمی رنگ جلیل الطلعه بوده منظر حضور شاهانه شان بیننده را متعجب می سازد واردات شاهانه سکون و وقار نمودار بوده بآرامی سخن زده قبل از اظهار آن آنرا می سنجند و در وقت تکلم کلام شان محدود بوده با ایجاز خود معنی مقصوده را ظاهر می سازد . و در وقتیکه بکدام جماعت مخصوص تکلم نمایند مفصل تر می گویند . پس ذات شاهانه سر کرده عارفین نفسیات ومیول رعیت شان بوده اگر بگوئیم که سر کامیابی واقتدار شان همین است بی جا نخواهد بود .
بعد ازانکه ذات شاهانه مرا به نشستن امر فرمودند شروع به تکلم کرده تهنیات هم وطنین ( مصری ) خود را باشدت مسروریت شان از کامیابی ذات شاهانه بر شورشیان و فتنه هائیکه مملکت را فرا گرفته دار حریش ( میدان جنگ ) ساخته مدت یکنیم سال فریاد میکرد تقدیم نمودم . و نیز تمنیات شانی را که بافغانسةن وحضور پاد شاه افغا نستان دارند تقدیم نمودم .
ذات شاهانه جواباً فرمودند که محبت من نسبت به مصر وحضرت پاد شاه مصر غیر محدود است . و از محبوب ترین امور نزد من اینست که تعلقات بین مصر وافغانستان و عالم اسلامی محکم باشند . و همین محبت حکومت و مملکت مرا به مبادرت بطرف ارسال سفیر به حکومت مملکت عزیز شما با وجود تکالیفیکه بر افغانستان گذشته بود آماده نمودند مرا مسرور می سازد که شما را به حیث دوست افغانستان و نماینده جریدۀ صدیقه بزرگ که در توثیق روابط تعارف و صداقت بین ملتين ميكوشد استقبال نمایم .
و من محتاج بذکر جذبات و عواطف محبت که من وملت این مملکت به ملت نجیب و وطن عزیز شما دارد نیستم در بین حسیات طبیعی و بحكم رابطۀ دینی غیر منقطعه میباشد و من امید میکنم که عمل هر يك از ین دو ملت نجیبه در روشنی این حقیقت در خشان باشد .
مکالمه در بین ما به لسان فارسی زبان رسمی مملکت بود و ذات شاهانه علاوه از فارسی بانگلیسی و پشتو زبان ملی مملکت تکلم خوب کرده میتواند و نیز اردو و فرانسوی میدانند .
در وقت هم کلامی با ذات شاهانه صفاتی ظهور می نماید که نادراً در شخص دیگر یافت شوند . جلیس ذات شاهانه مکارم اخلاق ، نرمی طبیعت، صفای روح را محسوس می نماید و بشاشت از وجه شان حتی در وقت غضب شدید جدا نه می شود . ذات شاهانه زنده گی بی تکلف خالی از مظاهر، وتكلف بسر می کنند ، چه اخلاق ذاتی شان آنها را از مظاهر طنطنه و محبت خود نمائی دور میدارد . و تمام توجه شان محصور در این است که مملکت خود را به بینند که بسرعت تمام برای تحصیل مرکز سامی در بین امم رهسپار است .
ذات شاهانه پروگرام منظمی داشته بران در زنده گی وامور روزانه خود عمل پیرا می باشند . پس در روز های زمستان بعد از ادای نماز صبح و تلاوت قرآن و اوراد ، در امور وارده شام تا ساعت ده غور می کنند ، بعد ازان از حرم سرای بدفتر مخصوص شان برای غور در امور مهمۀ دولت می بر آیند .
و در روز های تابستان قریب ساعت ٩ بدفتر بر آمده غالباً تا ساعت ١٢ شغل نموده عادتاً همراه ارکان دولت و خوانین حاضر در بار طعام تناول می فرمایند بعد از صرف طعام ظهر را به جماعت ادا نموده باطاق مخصوص شان برای استراحت تشریف میبرند و در ساءت سوم برای کار واستقبال ملاقاتیان تشریف می آورند . بعد از نماز عصر قریب ساعت ٥ و نیم بموتر خود به معیت بعض خواص برای هوا خوری بیرون شهر تشریف می برند و اکثر اوقات هوا خوری خود را در ملاحظۀ بارکهای عسکر جدید التعمیر میگذرانند و به هر کار و ریاضت که مشغول باشند بر سیدن وقت نماز مغرب ترکش نموده در قریب ترین مساجد آنرا ادا می کنند . بعد ازان بقصر شاهی برای مراجعة امور صدارت عظمی و باقیماندۀ امور روز رجوع می نمایند و قدری بعد از نماز عشا باطاق خود رجوع می نمایند .
ذات شاهانه روز پنجشنبه را از هر


صفحه ۷ شماره ۴ مجلد پنجم

دراز نمودند . وتبسم شیرینی که ترجمانی عواطف قدسیۀ ذات شاهانه را ( که بر من در زمان معلمی مصارفم داشت وذات شاهانه دران وقت وزیر حربیه بودند ) می فرمود هویدا بود .
ذات شاهانه متوسط القامت ، گندمی رنگ جلیل الطلعه بوده منظر حضور شاهانه شان بیننده را متعجب می سازد واردات شاهانه سکون و وقار نمودار بوده یارای سخن زده قبل از اظهار آن آنرا می سنجند ودر وقت تکلم کلام شان محدود بوده با ایجاز خود معنی مقصوده را ظاهر می سازد . ودر وقتیکه بکدام جماعت مخصوص تکلم نمایند مفصل تر می گویند . بلی ذات شاهانه سر کردۀ عارفین نفسیات وميول رعيت شان بوده اگر بگوئیم که سرکامیابی واقتدار شان همین است بی جانخواهد بود .
بعد از انکه ذات شاهانه مرا به نشستن امر فرمودند شروع به تکلم کرده تمنیات هم وطنین ( مصری ) خود را باشدت مسروریت شان از کامیابی ذات شاهانه بر شور شیان وفتنه ها ئیکه مملکت را فرا گرفته داو حریش ( میدان جنگ ) ساخته مدت یکنیم سال فریاد میکرد تقدیم نمودم ، ونیز تمنیات ایشان را که بافغانستان و حضور پادشاه افغانستان دارند تقدیم نمودم .
ذات شاهانه جواباً فرمودند که محبت من نسبت به مصر وحضرت پاد شاه مصر غیر محدود است . و از محبوب ترین امور نزد من اینست که تعلقات بین مصر وافغانستان و عالم اسلامی محکم باشند . و همین محبت حکومت و مملکت مرا به مبادرت بطرف ارسال سفیر به حکومت مملکت عزیز شما با وجود تکالیفیکه بر افغانستان گذشته بود آماده نمودند مرا مسرور می سازد که شما را به حیث دوست افغانستان و نماینده جریدۀ صدیقۀ ایژرک که در توثیق روابط تعارف و صداقت بين ملتين میکوشد استقبال نمایم .
و من محتاج بذكر جذبات و عواطف محبت که من و ملت این مملکت به ملت نجیب و وطن عزیز شما دارد نیستم در بین حسبیات طبیعی و بحکم رابطه دینی غیر منقطعه میباشد و من امید میکنم که عمل هر يك از این دو ملت غیور در روشنی این حقیقت درخشان باشد .
مکالمه در بین ما به لسان فارسی زبان رسمی مملکت بود و ذات شاهانه علاوه از فارسی بانگلیسی و پشتو زبان ملی مملکت تکلم خوب کرده میتوانند و نیز اردو و فرانسوی میدانند .
در وقت هم کلامی با ذات شاهانه صفاتی ظهور می نماید که نادراً در شخص دیگر یافت شوند . جلیس ذات شاهانه مکارم اخلاق ، نرمی طبعت، صفای روح را محسوس می نماید و بشاشت از وجه شان حتی در وقت غضب شدید جدا نه می شود .
ذات شاهانه زنده گی بی تکلف خالی از مظاهر، و تکلف بسر می کنند ، چه اخلاق ذاتی شان آنها را از مظاهر طنطنه و محبت خود نمائی دور میدارد . و تمام توجه شان محصور درین است که مملکت خودرا به بینند که بسرعت تمام برای تحصیل مرکز سامی در بین امم رهسپار است .
ذات شاهانه پروگرام منظمی داشته بران در زنده گی وامور روزانه خود عمل پیرا می باشند . پس در روز های زمستان بعد از ادای نماز صبح و تلاوت قرآن و اوراد ، در امور وارده شام تا ساعت ده غور می کنند ، بعد ازان از حرم سرای بدفتر مخصوص شان برای غور در امور مهمه دولت می بر آیند .
و در روز های تابستان قریب ساعت ۹ بدفتر بر آمده غالباً تا ساعت ۱۲ شغل نموده عادتاً همراه ارکان دولت و خوانین حاضر در بار طعام تناول می فرمایند بعد از صرف طعام ظهر را به جماعت ادا نموده با طاق مخصوص شان برای استراحت تشریف میبرند و در ساعت سوم برای کارواستقبال ملاقاتیان تشریف می آورند . بعد از نماز عصر قریب ساعت ٥ و نیم بموتر خود به معیت بعض خواص برای هوا خوری بیرون شهر تشریف می برند و اکثر اوقات هوا خوری خود را در ملاحظۀ بارکهای عسکر جديد التعمير ميگذرانند و به هر کار و ریاضت که مشغول باشند برسیدن وقت نماز مغرب ترکش نموده در قریب ترین مساجد آنرا ادا می کنند . بعد ازان قصر شاهی برای مراجعة امور صدارت عظمی و باقیمانده امور روز رجوع می نمایند و قدری بعد از نماز عشا باطاق خود رجوع می نمایند .
ذات شاهانه روز پنجشنبه را از هر


صحفه ٩ )
( شماره ٤٢ )
( مجلد پنجم
از زمانیکه اریکه سلطنت شاهي افغانستانرا
زیب افتخار بخشیده اند از هیچگونه
مجاهدت وزحمت کشی دریغ نفرموده اند.
چنانچه وقتیکه بارسنگین سلطنت شاهی
افغانستان بنا بر اصرار ملت محبوب شان
بدوش ذات شاهانه بعد از ان انقلاب
خانمانسوز واگذار گردید در مرحله ول
چیزی را که ذات شاهانه الزم وضرور
دانستند وجود امنیت حقیقی در سر تا سر
مملکت بود زیرا در حال عدم امنیت امکان
پذیر نیست يك حکومت در زمینه فلاح
و بهبودی ملت و مملکت خود قدم های
اساسی بر دارد لذا ذات شاهانه در راه
قیام امنیت عمومی در مملکت توجهات
شایسته مبذول نمودند تا به فضل خدا يك
امنیت واقعی در تمام مملکت عرض وجود
نمود .
ثانیاً چون برای دوام امنیت وحفاظة
وطن وجود عساکر منظم وتعلیم یافته
مجهز با لوازمات والسِة عَصری ، از
ضروریات اولیه شمرده میشد ذات خسروانه
درین قسمت توجه صمیمی شاهانه خود را
معطوف داشتند علاوه بر تنظیم سایر قشله
هايك قشله بزرگ باصول عصری مجدداً
تهیه فرمودند اکنون برحمت خدا مملکت
ما دارای عساکر فداکار ومنظم ومجهز
بالوازمات عصری است که نظیر آن
در تاریخ افغانستان مشاهده نشده است .
باز چون تعمیم معارف وتعدد مکاتب
برای تعلیم و تربيه از اسرار مهم وعامل
عمده ترقیات وخوشبختی های ملل بشمار
میرود ذات اشرف همایونی درین باره
عطف توجه فرموده معارف ومبانى
عرفاني مملكت را توسعه بخشیده خدمت
قیمتداری را درین راه ابراز فرمودند .
ترمیم وتعمیر مکاتب جديد كتب خانه
و کلوب ها مطابع ومطبوعات تراجم
وتا لیفات استخدام معلمين فاضل اخلاقى
یادگار عصر نادر شاهی بشمار می آید .
پس ازین چون ذات شاهانه هر گونه تر
قیات صوری ومعنوی مملکت را متوقف ،
منحصربه ترقى شعب اقتصادی میدا نِستنداز
هر حیث وزارت تجارت را انتظام ، وسعت
بخشید وسایل لازمه آنرا فراهم فرمودند ،
هکذا ذات شاهانه در سایر شعب حياتي
مملكت انتظام وترقى تام ایجاد نموده همه
را بخط اصلاح و ترقی رهنمائي كردند مثلا
موسسه های جمعیت العما ، شورای ملی و
دارالاعيان اشخاص دوره حاضر اند وزارت
خانه ها ریاست دارالعلوم دره اثر پستی وسائر
دوائر همدانی از موهات وتوجهات شاهاد
شان فروغ و تعالی یافتند و با ستخدام مامورین
پاك نفس وصادق توصیه فرمودند.
در قسمت امور صحى طور یکه امروز حفظ
الصحه اهمیت بزرگی در دنیا کسب نموده و
توجه حکومات دنیا را بخود جلب نموده است
ذات شاهانه درین باره نیز توجه فرموده علاوه
و تاسیس شفاخانه هاي متعددملكى وعسكري
ودارسي باسور حفظ الصحه ، براي معالجه
امراض صعب العلاج دق و سل وغيره يك سنا
تور یوم مسمی تحت نظریات دکتور رغی بیگ
درعلی آباد به پول شخصی خویش تاسیس
فرموده اند که ترین رهگذر بهترین فوائد عصري
را در دسترس ملت عزیز خود گذاشته انداهتمامی
که درین موسسه بکار برده شده در سنا توریوم
هاي دنيا هم همین قدر اهتمام ورزیده اند باز
چون الحمد لله ، ما همه مسلمان ومما لك
عزيز ما مملکت اسلامی است و بدیانت مقدس
اسلام علاقه وصف ناپذيري رامالك هستيم
ذات شاهانه در راه تعمير وترميم مساجد
وتهیه لوازم مفروشه آنها وعطاي معاشات لازمة
به خطاء وا مامان و موذنان وخاد نان مساجد و
سراپرستی علما و مشائخ توجهات شائسته
مبذوله فرمودند.
با و هم ذات شاهانه از فرط علاقه بدیانت
و اسلامیت و اداي فرايض الهي ، در سال
گذشته موقع اداي طواف بيت الله الحرام وكيل
خود را براي اداي حج اعزام نموده وتوصيه
فرمودند تاوکیل جناب شان مشکلات حجاج
افغانی را هم که در ارض حجاز بآنها پیش میآید
بحضور شاهانه معروض نمايد .
چون مملکت افغانستان در ارض حجاز حاجی
خانه نداشته و ارادة الله بر این رفته بود کادر
عصر سعادت حصر زعا مداري اعلیحضرت
هما يوني نام مات افغانستان برآی و در باش حجاج
افغان حاجي خانه در سرزمين حجاز تاسیس
وتعمير شود، لذا ذات شاهانه قبلاً تاسيس
يك حاجي خانه را در آنجا اراده فرموده
ويك مقدار کافی پول برای حاجي خانه
مذکور منظور فرمودند و دریتموقع عاليقدر


صفحه ۱۰ شماره ٤ مجلد پنجم
جلالتمآب وزیر صاحب دربار را در دفتر طلای مشجر مولانا سیف الرحمن خان و جناب سید مبشر خان طرزی را بمعیت جنا بشان مقرر فرموده، اختیارات لازمه بادشان اعطا فرمودند تا جنابی شان در ارض حجاز محل حجاج خانه را انتخاب و تمام آنرا بگذارند. و برای ارتباط علاقه و مناسبات سیاسی با حکومت همدین خویش نظر به رابطه دینی و نسبت به کثرت ایاب و ذهاب و اقامت اتباع افغانی بوقت حج در آن سرزمین با نقاء معاهد مودت احکومث حجاز داخل عملیات گردیده معاهده را انعقاد دهند.
و نیز يك دكتور و عده از کمپودرها را با ادویه لازمه بمعیت جناب وزیر صاحب دربار مقرر فرمودند تا حجاج افغان را در ارض حجاز مجاناً معالجه و تداوی نمایند.
امروز وزیر صاحب دربار را تبريك این سفر خیرت اثر را گفته بسلامتی و کامیابی مراجعت شان را مسئلت دارم. خودم بهیچ رتبه و منصب، هیچ نعمت و ثروت کسی تا امروز رشك نبرده ام ولی به اعزام جناب وزیر صاحب دربار از حضور چنین پادشاه مشفق با ذل غرور دیندار به آن سرزمین مقدس در موسم حج اکبر برای تاسيس يك مؤسسه خیریه غیر مسبوق به که می تواند اسباب رفاه برادران مسلم ما بشود.
در وقتیکه می تواند مسلمین تمام روی زمین را در يك عرصه بسته رشك میبرم و اظهار مینمایم کاش باین خدمت اشرف در این اوقات متبرك از حضور چنین پادشاه مقدس، من اعزام می شدم. باز هم وزیر صاحب را بکمال رواداری بخداوند سپرده از خداوند تمنا می برم تا مرا هم چنان موقع مغتنم نصیب فرماید در خاتمه از خداوند کریم التجا می کنم تا ما و همه مامورین و ملت غیور افغانشان را به پیروی و تأسی اعمال و نیات حسنه و خیر خواهانه اعلیحضرت غازی توفیق کرامت فرماید و مملکت و ملت عزیز ما را در سایه توجهات ذات هما یانه باقصی درجه خوشبختی و سعادت دینی و دنیوی نائل گرداند.
( پذیرائی وزیر صاحب دربار )
( در کابل تا استات جننی )
روز دوم وقت حرکت جناب وزیر صاحب دربار احباب و اقارب بجای جنایشان حضور بهمرسا نیده با مال شیدائی فرمودند در عرض راه اهالی مسکونه مجاور راه جهت ادای مراسم وداع واظهار امتنان از نیات پرورشیای شخص اعلیحضرت غازی عرض وجود میکردند ، هنگامیکه وزیر صاحب دربار وارد جلال آباد گردید بر علاوه ادای مراسم پذیرائی که از طرف نظامی و مامورین ملکی در محل احترامه پیوسته از عیان و کلانشواندگان شهر و نواحی قریبه نیز بعمل آمده، و مردم تماماً از اصلاحات مهمه حکومت در همه شعبات مملکت واز نیات پرورشیای شخص اعلیحضرت که بآمورات مقدسه مذهبی که در دوره حکومت نادر شاهی بمنصه ظهور پیوسته اظهار مسرت و امتنان نموده اند ، جناب وزیر صاحب نیز این اظهارات عمومی را که بالنسبه خدمات واصلاحات حکومت متبوعه ما و مساعیات اعلیحضرت محمد نادر شاه غازی ابراز می شد، شنیده، بجواب هر جمعیت مستقبه بیانات مفیده را ایراد میفرمودند، و همه این اجرا آت حکومت حاضره را به نظر تقدیس نگریسته برای آتی نیز موفقیت ملت و حکومت را مسئلت می نمودند با لخاصه امرپذیرائی حضرت وزیر صاحب در همه جا الی زمانیکه از سرحد عبور می نمودند بوجه احسن معمول و این اقدام خجسته حکومت در انظار عموم بنظر تحسین وقبول دیده شده است.
۶ حوت تا ایستادن جلا لتهاب سردار احمد شاه خان وزیر دربار اعليحضرت شان ساعت ۷۵ بسواری قطار آهن سرحدی در حالی وارد استاسیون لاهور شدند که جمعی از اکابر و عیانه روسا و حکام نجبار واز کان ریاست بلدیه تو جوانان لاهور ( و از طرف حکومت پنجاب سید بشیر احمد مخبر فوت ) حاجی میر شمس الدین خان لاله گرم چند مدیر جریده پارسن سردار فتح سنگ و زعمای متعدد مسلمین و هنود برای پذیرائی و خیر مقدم شان حضور بهم رسانیده بودند از طرف مستقبلين كلها شار میشدند و حایل گلها در گردن سردار موصوف تعلیق میشدند


صفحه ٤ ( شماره ٤٢ ) مجلد پنجم

از سواری موتر صرف نظر فرموده تا هوتل بریکنزا پیاده تشریف بردند روز جمعه مولانا سید حبیب عمان مدیر سیاست وحاجی میرشمس الدین خان و میر حبیب الله خان بايك جمع غفیری قبل از ورود وزیر صاحب حضور بهم رسانیده بودند در صحن مسجد شاهی با آن بزرگی جای خالی نمانده بود .
متصل برايكه وزیر صاحب دربار با ( ع . س آقای عبدالرسول خان جنرال قونسل افغانی وشهرزاده احمد علیخان وشهرزاده محمد یوسف خان و شهرزادگان سدوزائی ) وقتیکه بفضای سفیر هیجان مسجد شاهی ورود افگندند ـ از طرف اهالی غریو صدای زنده باد اعلیحضرت محمد نادر شاه غازی و زنده باد سردار احمد شاه خان بلند شد . بعد از فراغ نماز آقای وزیر صاحب دربار به فراز منبر برآمده نطق ذیل را ایراد فرمودند .
برادران اسلامی !
روز جمعه را در پروگرام خود به لاهور از این رو تخصیص داده بودم که با برادران عزیز خود نماز جمعه را اداء نمایم . از اظهار خلو صیکه راجع به خیر مقدم سفرم نموده اید اظهار امتنان مینمایم ـ تظاهر دلریابی که دیشب در استاسیون لاهور مشاهده نمودم خاطره قیمتد او فراموش نشده نیست .
برادران مسلمم !
وطن عزیزم افغانستان بك همسایه وهمدین و هم مذهب شما است لهذ ا بشما مژده میدهم که زیرسایه حکومت علیحضرت غازی که موسس با ساس متین و مطهره اسلامی است بسرعت تمام بسوی تعالی وتکامل رهسپار و بفضل خدای متعال امن از خلاف و افتراق در آن مملکت اسلامی نمایانده .
اندازه محنیج انقلاب گذشته را که مشتمل بر مصایب و مصائب است تاحسا شبان مردم میتوانند کرد که از دور آن گذشته باشند، لیکن در شعله های انقلاب نه برای افغانستان بل برای جمیع عالم اسلام صدمه ها و اثر حزن مکنون بود .
بلی خدا را شاکریم که بقوه تدبیر وشمشیر اعلیحضرت غازی حیات اجتماعی وانفرادی ملی ما مستحکم تر و شاندار تر شده اعلیحضرت از يك طرف برای تعالی و بهبودی ملت افتخار افغانستان لاینقطع تدابیری اتخاذ می نمایند .
از طرف دیگر به جهت استحکام و فلاح اخروی ملت عزیز خویش نیز شب وروز انهماك ورزیده وعقیده دارند که راز ترقی و فلاح مسلمین وابسته مراعات بامور مذهبی کا زمه واز سعادت دینی و دینوی است . میباشد .
حضرات محترم مرام این مقصد مارفع تکالیف حجاج افغانی است زیرا هر ساله هزارها نفر حجاج برای زیارت کعبته الله در آن سرزمین مقدس حجاز رفته با اشکال غیر متحمل مواجهه می شوند بناءً ذات شاهانه این تکالیف را حس و برای فراهمی تسهیلات لازمه و استراحت و آرامش شان بامر فرمودند که با توفیق اخوت افغانسان وحجاز برای حجاج افغانی در مکه مکرمه تدبیر تعمیر قامت گاه مستقل حجاج افغانی را بنمایم .
از حضور و موجود شان اسلام التجاء می نمایم که برای کامیابی من بدرگاه باری تعالی دست دعا بردارند ، در خاتمه دعا میکنم که الله تعالی جل شانه همین را از محاسنیکه برای مسلمان ها وبتباع في القرون الاولى حتمی و لابد است مستفاض گرداند .
آمین ثم آمین ـ
بواسطه کثرت مستمعین که نتوانستند یکبار بشنوند برای وزیر صاحب دربار ضرورت افتاد تا نطقیکه در منبر بیان فرموده بودند در صحن مسجد اعاده فرمایند بلکه تا دفعه سوم نیز اتفاق تکرار افتاد در محل مذکور هزاران نفری برای مصافحه تشریف ورزیدند تمام حضار تحت ریاست مستر امین الدوله نعرۀ کی صداهای زنده باد اعلیحضرت غازی محمد نادر شاه افغان و احمد شاه خان وزیر دربار ! فضا را تکان میداد شب ۹ حوت بواسطه قطار پوسته سرحدی بسوی دهلی با آقای جنرال قونسل و رفقای همسفر عازم شدند در حالیکه رهبران ملت هند و روسای مسلم و هنود لا هور و جمع عظیم مسلمانان معزز با وزیر صاحب در بار تا استاسیون مشایعت مینمودند ساعت ٤٠ - ٧ صبح دهلی را رونق افروز فرمودند اعضای اداری جنرال قونسل گری افغانی در هند


صفحه ١٢
(شماره ٤٢)
مجلد پنجم

خبر هاي داخلي
( وزارت حربيه )
( محاكمات عسكري )

نظر به راپورت واصله كه از سوء
اجرا آت قوماندانی فرقه غزنـيـن
وتعليم گاه طوپ چي بحضور عاليقدر
جلا لمآب امير اعلى نشان والا حضرت
وزير حربيه رسيده بود ، تغيير وتبديل
ماموران فرقه های مذکور قرار آتی
در وزارت حربيه بعمل آمده است :-
فرقه غزنی :
١ - ع ، ش محمود شاه خان فرقه مشر
وقوماندان فرقه عسكرى غزنى نظـر
و ارکان انجمن رفيق المسلمين با رهبران
ملت و رؤسا و نامه نگاران جراید و
حکمرانان وزیر صاحب در بار را در
استا سيون دهلى استقبال نمودند و بوقت
فرود آمدن از قطار آهن صدا های زنده
باد اعليحضرت غازی و وزیر صاحب در
بار بلند شد . اراکین انجمن رفيق المسلمين
حمایل طلائی و اهالی حمایل گل را
بگردن وزیر صاحب تعلیق نمودند .

بتاريخ ١١ حوت وزیر صاحب در بار
وارد استا سيون بمبئی شد و در اینجا
ارا كين احزاب مختلف و نماینده گان
جرائد هندی و انگليسى با رؤساى
شهر استقبال نمودند .
( باقی ، باقی )

به سوء اجرا آت آن جلب مركز وتحت
محاکمه می باشد .
۲ - ح ، عبدالرؤف خان غند مشر
به غند اول وح غلام رسول خان
غند مشر به غند ٢ وح گل محمد خان
غند مشر به غند ٣ فرقه غزني جديداً
مقرر گردیدند .
٣ - ش ، فتح محمد خان کند کشـر
رئیس ارکان حربيه فرقه غزنی که اجرا آت
درستی نکرده بود، موقوف ودر مرکز
تحت محاکمه می باشد .
تعلیم گاه توپچی :
۱ - ش محمد غوث خان کندکشر معاون
تعلیم گاه نظر به سوء اجرا آت آن
از آنجا موقوف وتحت محاکمه اسـت .
و اگر محمد غوث خان مذكور
برائت خود را در محاکمه حاصل کرد
بدیگر جا منصوب خواهد گردید .
وح عبد الغفور خان غند مشر توپچی که
شخص لایق است به مدیریت تعلیم گاه
توپچی مقرر گردید .
۲ - میرزا نقیب الله خان سركاتب
تعلیم گاه نیز نسبت به سوء اجرا آت
موقوف و فعلاً تحت محاکمه می باشد .

وزارت ماليه
( مقرری ها )

ماموریت های مالیه :
۱ - ص میرزا محمد کاظم خان سابق
مامور مالیه دره صوف مزار شریف به
ماموریت مالیه در زاب و گرزیوان مربوط
حکومتی اعلی میمنه .

۲ - ص میرزا غلام حیدر خان سابق
مامور محاسبه بلدیه ولایت که از طرف
ع ش احمد علی خان معاون ریاست تنظیمه
مزار شریف ، به ماموریت مالیه قـلعه
تعیین شده بود ، منظور شد .
۳ - ص میرزا محمد کاظم خان پسر
عاليجاه احمد قل خان سرکاتب و وكيل
مدير استخبارات ریاست تنظیمه مزار
شریف بماموریت مالیه ریزه کوهستان
منصوب گردید .
٤ - بماموریت های مربوط حکومتی
اعلی مشرقی :
الف : - ص ميرزا عبد المجيد خان
سر كاتب محاسبه مديريت محاسبه عموميه
وزارت ماليه ، ترفيعاً به ماموریت محاسبه
حکومتی اعلی مشرقی مقرر گردید .
ب - ص میرزا محمد ابراهیم خان ولد
میرزا صـفـدرخان مرحوم سابق مامور
ماليه غوری به ماموریت ماليه كوز كنر
مربوط حکومتی کلان کنر ها مقرر شد
ج - ص میرزا عبد المجید خان سابق مدیر
محاسبه ولايت قطغن و بدخشان به ماموریت
واردات و مصارفات حکومتی اعلی مشرقی
منصوب گردیدند .
د - ص ميرزا محمد يعقوبخان ولد ميرزا
محمد شریف خان غزنوی ، مامور سابق
تر نك وجلدك قندهار ، بما موريت ماليه
خوگیانی مقرر گردید .
ح : ص میرزا عبد العزيز خان سركاتب
مستوفيت ولايت كابل که سابق عهده


شماره ٤٢

ماموریت داشت به ماموریت مالیه سرخ
رود مقرر گردید .
ه - ص میرزا نور محمد خان سركاتب
مستوفیت ولایت کابل ، به ماموریت چقانسور
ترفیعاً مقرر گردید .

جلب حیوانات براي توپ كشي
طوری که ساطع شده وزارت جلیلهٔ
حربيه جهت حمل و نقل توپهای هو درز
و اتواب سنگین محرا یکعده اسپهای بیله
و فیل های قوی خریداری کرده و از
آن جمله ( ۱۲۰ ) اسپ بخیلال آباد
سوق و ما بقیه نیز عنقریب خواهد رسید

( مکافات )
مخبر خصوصی ما اطلاع میدهد حکومت
عادلهٔ ما مامورين ومستخدمين شفاخانهٔ
ملکی و شفا خانهٔ مستورات را در نتیجهٔ
نظافت و حسن تنظیمات و اجراآت
شفا خانه های مذکوره على قدر مراتبهم
مکافاتاً باعطاى يك مقدار پول برخی را
به ترفیع عهده هم نایل و مفتخر فرموده
است .

طرد ملازمت
عبد الحق نام كاتب كندك توپچي مقيم
لغمان كه يك مقدار پول دولت را از درك
معاش بمعذور دست بازی برده و خورده
است اصولاً بتادیة پول و طرد ملازمت
از طرف حکومت محکوم شده است .

***
ولد محمد خان علاقه دار العرهٔ جدران

مربوط حکومت اعلى جنوبى نسبت به عدم
پرداخت او در اجرای امورات علاقه
داری يك ساله طرد ملازمت شده است.

دستیاب اموال
زیوراتیکه از خانه محی الدین نام ساکن
شهر عزنی مفقود شده بود در اثر تحقیقات
ومساعى جميله عالىجاه خرت همراه نصر الله
خان حاکم کلان و قوماندانی کوتوالی
غزنی از نزد محمد عارف نام که در قوماندانی
آنجا توقیف گردیده بود دستیباب شده و
بصاحبش استرداد گردید چون سارق
مذکور بفعل سرقت اقرار نموده البته
اصولاً برایش تعزیر داده میشود .
رای پولیسیکه در اثر فعالیت و وظیفه
شناسی خویش بحکمت عملی اشیاء مذکور
را با سارق پیدا نموده از طرف حکومت
تحسین و علاوتاً به او مکافات نقدی نیز
داده شده است .

مسافرت
عالیقدر جلالتماب یوسف حکمت بیگ
سفیر کبیر دولت جمهوریه ترکیه بدربار
شاهی کابل که بتاریخ ٣ سنبله ١٣٠٧ وارد
افغانستان گردیده بودند اينك بعد از
انقضای ٢ سال و ٦ ماه و ٧ روز بروز
دو شنبه ١٠ ماه حوت ١٣١٠ طور مرخصی
از راه هند بطرف وطن مالوف خود
شان اعزام گردیدند و بصورت مجموعی
مراسم وداعیه شان خیلی صمیمانه گرفته
شده دوستان شان عموماً برای مفارقت
شان متاثر گردیده اند .

از ریاست تمیز وزارت عدلیه
( ٨ ) از ریاست تمیز وزارت عدلیه
در باب جلب مدعى عليه چنان تجویز و
بذریعهٔ مکتوبهای متحد المال در هر محكمه
اطلاع داده شده ، کسانیکه بحضور قاضی
محکمه راجع بده وی حقوقی خود که
شرعاً دعوی مینمایند ، ول بحضور قاضی
قسم خورده و یا دو نفر شاهد موافق
دعوی خود اقامه نماید که باعث جلب
مدعى عليه گردد ، و لا به مجرد عرض
مدعی ، مدعى عليه را از جاهای دور و
دراز و خارج شهر که شبانه وا پس
بجاهای خود عودت کرده نتوانند
خواسته نمیشوند .
( ٢ ) احمد نام ولد محمد رضا ساکن
خوردك احمته دیزنگی که خدایداد ، و
محمد بخش نامان ساکنان موضع مذکور
را به قتل رسانیده بود ، و در محکمه
ابتدائيه و مرافعه و ریاست تمیز با لای
احمد مذكور ثابت گردید و از طرف
حکومت متبوع ما امر شد که بورثه
مقتولان سپرده شود .

از وزارت تجارت

هيئت خریداری پوست :
دائرهٔ جديداً بنام ریاست خریداری
پوست در ولایت مزار شریف تاسیس
شده و رئیس این هيئت خواجه تاج الدين
خان است . بر علاوه دو نفر مامور که
یکی در مرکز ولایت و یکی هم در اندخوی
و میمنه است با يك سركاتب و يك منصف


صفحه 14 شماره ( 42 ) جلد پنجم

خبر هاي خارجي
روز 19 حوت

چین و ژاپون

امید صلح میرود
اطلاع شانگهای مشعر است که افواهان
شایعه در باب صلح تولید امید مینماید
افواهان مذکوره ازین قرار است که
جاپان آماده است به مقرر نمودن يك
کمیتة مرکب از چینی ها وجاپانی ها
وملا حظین بی طرف جهت نگرانی باز
گشتی وعودت عسکر جانبين وبه تقرر
يك كنفرانس مرکب از تمام دول دارای
مفاد مشتر که تا در موضوع مسائل امنیتی
وپولیسی نقطه تخلیة شده و حفظ مفاد
چینی ها وخارجی ها ترتیبات قرار دهند

و يك تحویلدار ، از وزارت تجارت مقرر
و اعزام سوب ماموریت خود گردیدند

مدیر احصائیه زراعيه :
آقای محمد علیمخان سابق مدير تحريرات
ولایت کابل به مدیریت احصائيه زراعت
مزار شریف و حاجي عبد العزيز خان
سابق سر کاتب محاسبه ریاست قبایل بسر
کاتبی مدیریت مذکور مقرر شدند .

مدير كمرك مزار شريف :
ص نور الدینخان مدیر برق وزارت
تجارت بمدیریت كمرك ولایت مزار
مقرر شدند .

و راجع به وضعیت آینده شانگهای مذاکره
نمایند .

بمبارد و مقاومت
در عین زمان طیارات بمهای دارای مواد
انفلاقية مهلکه را می افگند و توپخانه
نیز مصروف عملیات است وقاتنك ها
و پیاده جاپانی بر موضوع چینی ها در
چاپای تعرض عمومی مینمایند و در نظر
دارند خطوط عسکری چین را بشکنند
مگر چینی ها بشدت مقاومت نموده با توپهای
بزرك جواب میدهند .

معنويات چيني ها
اگر چه در کیانک وان سكون حكم
فرما است مگر علامات حمله شدید به ملاحظه
میامد مقدمت الجيش فرقه یازدهم جاپانی
اخذ موقع نموده است مگر قسمت کلی
فرقه مذکوره هنوز فرود نیامده است
وامید است جنرال جديد جاپانی
( شیرا کاوا ) امروز برسد معنویات عسکر
چین با وجود اشکالات وضیاعیشانی که
بدان گرفتار شده خوب است وبشدت
مواقع مدافعه خود را تحکیم مینمایند
و خصوصاً مواضع تعبیه ماشیندار های
خود را بخوبی درست می کنند .

کميسيون مجمع ملل در توکيو
قرار اطلاع توکیو کمیسیون مانچوریای
مجمع ملل با نجا وارد شده است .
يك اطلاع دیگر توکیو مشعر است
که بر سطح کشتی عدلیه برداو در اثر
ترتیبات امير البحر كيلي جهت ترغیب

قوماندان های طرفین با تخاذ اصول مسالمت
سعی جدیانه نموده می شود ، وامیر البحر های
جاپانی کامیس راو ومو تسور د کو داکتر
ولنكتق کوی چینی ورئیس ارکان غند 19
چینی حضور دارند .

اظهار مامورین جاپاني
اطلاع شانگهای مشعر است که روز
يكشنبه مامورین جاپانی به ریوتر
گفتند که عزم نداریم کشتی علم بردار
و کشتی که در ان قو ماند ان دسته
را حمل می کند بیرق برافراشته شود از

قراریکه دیل چار گانه اقتضا نموده اند ما جهت جلو
گری از افتادن بیم بومسكو به بين المللي از
جاپش حرکت دهيم ونه اقتضا نموده اند تعهد
مینمائیم که بعد ازین قواي جاپاني در مسکونه
بين المللي فرود نخواهد آمد .
اگر چه قابل توجه است که یازده صد نفر
پیشداران فرقه یازدهم جاپاني در تحت حماية
آتش کشتيهاي مخرب در دو سرنگ فرود
آمدند شكي که نسبت احتمال فرود آمدن عسا
کر جاپاني در مسکونه بين المللي وجود داشت
بصورت معيني رفع گردید و کشتيهاي حمل
ونقل جاپاني که حامل فرقه یازدهم بودند شام
یکشنبه بلنگرگاه جاپاني در مسكونه بين المللي
رسیدند و عساکر در آنجا فرو مي آمدند .

شهر مرده گان
کیانگ وان حالا شهر مردگان است دورکو


( شماره ٤٣ )

چه هاي آن اجساد زياد ادوات افتاده است
که منجمله ششصد نفر آنرا تا حال شمرده اند
که اشخاص ملکی میباشند ووزیر چینی ها را
پورتی که از جینوا رسیده اشعار میدارد که
جاپاني ها صلح مايل اند و قعی نداده میگویند
این عبارت از چال است که بدان جنوا بوسیله
جاپانی ها می خواهند جهت آوردن کمک
وقت حاصل نمایند و مامورین چینی اعتراف
مینمایند که مقاومت شدید مدافعین کیانک
وان خاتمه یافته وشهر مذکور تخلیه نموده
شده است .

ایرلیند و انگلستان
شین او کیل که مامول است در حکومت
جدید آیرلیند عضویتی داشته باشد در ضمن
نطق خود در كارريك بروز يكشنبه بيان نمود
که پروگرام ( فيانا فالز ) براي آيرلیند عبا
رت از آزادی کامل است . واظهار عقیدت
نمود که آزادی آیر لیند بدون رسانیدن
زحمت به برادران آیر لیند حاصل میشود و
تاکید نمود که « فیانا فالز » میخواستی که
قسمت های دیگر حقوق ملی را بصورت مسا
لمانه وطريقه هاي تشكل بدست آورد . و
ما نمی خواهیم حکومت خود را وادار کنیم
باینکه با انگلستان اعلان مبارزه نماید.
چین تصویب صلح برطانیه را قبول نموده
اطلاع جینوا مشعر است ، که دانسته

شده است حکومت چین مصوبات صلح
برطانیا که از طرف لیمس از سطح
کشتی ( کنت ) فرستاده شده بود
قبول نموده است و جاپانی ها مصوبات
مذکوره را جهت ملاحظه امیر اطو ر
به توكيو فرستاده اند .

مجلس بی نتیجه
اطلاع شنگهای مشعر است که
کنفرانسی که بر سطح کشتی علمدار
موسوم به ( کنت ) جریان داشت نتیجه
خاطر خواه نداده است چونکه جاپاني ها
آماده نیستند ، راجع به مطالبه خود
در باب بازگشتی و رجعت عساکر چین
به فاصله بیست کیلومتر از شنگهای و تهدید
قلعه های بوشان و دو سونگ که میخواهند
تا به زمان رسیدن تقویت وقت حاصل
کنند .
جاپاني چيني ها را تهديد مي کنند
اطلاع دیگر شنگهای مشعر است که
در نوشته مامورین عسکری جاپان به رئیس
بلدیه شنگهای مذکور است که اگر
حرکات عساکر چین در بین خطوط آهن
را که در بین شنگهای و هنجو ، وشنگهای
نانکنک بزودی معطل نشود خط آهن
را که در بین شنگهای و هنجو ، ونانكنك
امتداد دارد خراب خواهیم نمود در نوشته
مذکور به چینی ها تا به تاریخ ۲ مارچ وقت
داده شده است که این اقتضا را تعمیل
نمایند . اگر جاپانی ها این تهدید خود

را اجرا کنند باموال ونفوس خساره
زیادی خواهد رسید .
بمباردي در جاپاني
اطلاع شنگهای مشعر است که در محاذ
كيانك وان تمام روز محاربه شدیدی
جریان داشت و هر دو طرف تلفات زیاد
برداشتند جاپانی ها دروز عده زیادی
از عساکر و توپخانه را که حاوی بر
توپهای ها و تیز تش الخ میباشد فرود
آورده اند و برای حکومت احاطه و اجرای
آن لاحدی است تهیه می نمایند . ظاهر
است که چینی ها در مقابل تصادمات قوه
متزايد جاپانی ها مقاومت نموده نمیتوانند.
و در عین زمان بر جاپانی نیز بمبارد
شدیدی جریان دارد .

کوشش بمنع محاربه
اطلاع جينوا مشعر است ، اطلاع قبول
مصوبات بول بانکور از طرف جاپانی ها
ديروز شام در جينوا رسيد و از طرف
ماتسو ویرا ، وسرچ ، به ساتمن ، وبول
با تکور ، ابلاغ گردید ، ساتمن ، به
ماتسوویرا ، راجع به ضرورت معطل
ساختن عملیات حربی تاکید نمود
وماتسو ويرا وعده کرد کوشش زیادی
راجع به منع محاربه بنماید .
اطلاع شنگهای مشعر است که توقف
عملیات حربی در شنگهای غیر متصور
معلوم میشود . تلگرافات جینوا و شنگهای
وا شلتند سنن مرسله پیش از این
می نگارند جاپانی ها از پای خواهش


( صفحه ١٦ ) ( شماره ٤٢ ) ( سال پنجم )

عساکر خود در يك وقت برابر با چینی ها امتزاج نمایند . شیرا کاتا شب گذشته اعلان نمود که اگر قوای چینی تصویب جاپان را قبول نموده عساکر خود را به فاصله بیست کیلو متر عقب بکشند عملیات حربی معطل خواهد شد ، ولی غالباً چینی ها این را قبول نخواهند نمود اطلاع دیگر شانگهای مشعر است که کمدل چی معین وزارت خارجه چین پریروز بگفت وصول راپورت تو کیو درباب عدم آمادگی جاپان راجع به باز خواستن عساکر خود در يك وقت با چینی ها تمام امید مصالحت را برهم میزند .

عزیمت
ع ج آقای الله نواز خان صاحب یاور اول حضور اعلیحضرت که چندی قبل برای معالجه به آلمان رفته بودند ، لیکن علاج شان باکمال نارسیده بکابل عودت فرموده بودند ، امروز مجدداً بمرض اکمال معالجه بطرف آلمان عزیمت فرمودند

تصحیح صفحه ۱۱ این شماره
در ستون اول سطر ۱۳ حجاج ، حسیج خوانده شود.
در ستون اول سطر ٢٥ نظار ، نظاره خوانده شود .
در ستون ۲ سطر ۲ قبل از معجز شریعت افزوده شود .
در ستون ۳ سطر ۳ توفیق - توفیق خوانده شود .
در ستون ۲ سطر ۱۰ فی القرن ، خیر القرون خوانده شود .

وداع
مشترکین کرام بلکه عموماً قارئین ذوالاحترام جریده انیس مسبوق خواهند بود که نگارنده در انجمن ادبی کابل عضویت داشته و به نسبت علالت آقای محی الدینخان صاحب امتیاز این جریده موقتاً نشریات انیس را عهده دار شده بودم ( چنانچه در شماره ۱۷ همین سال بتفصیل ذکر شده )
درین اوقات که از عرفان پروریهای یگانه پادشاه دانش دوست ما انجمن ادبی در شرف توسعه و امور مفوضه آن رو به انبساط است اشتغال من بوظایف اصلی لازم تر افتاده .
اگر چه در این عرصه تصدی من شاید نگارشی که شایان این جریده نامور وطن اما بوده از قلم نگارنده طراوش نیافته باشد تنها باین مفتخر بوده و دل خوش دارم که نقش ساعه زحمات قلمی و دونده گی من مانع سقوط يك جریده ملی بحساب رفته باشد .
در خاتمه از همکار و همقلمانی که در مدت شريك این زحمات من شده اند تشکر کرده و آرزو دارم جریده ملی انیس از اثر فکر و قلمی مدیر صاحب سابقی اصلاح آقای محی الدین خان خوكیانی و دیگر نویسنده گان وطن سال های درازی در بین دور درخشان نادر شاهی که از بهترین اعصار عرفانی مملکت عزیز شناخته می شود محل استفاده هموطنان واقع گردد .
سرور جویا

اعلان
هر کس معاون اداره شود و یا معاون میشود جریده انیس را رایگان خدمت شان تقدیم میگردد .
هر کس جریده انیس سابق از ین اشتراك نموده باشد و اخبار برایش نرسیده باشد ورسید اداره بدست دارد به اداره ارسال فرمایند تا اداره در احیاء حقوق شان بکوشد .
کسانیکه از نرسیدن اخبار شکایت داشته باشند اداره را مطلع فرمایند اداره حاضر است تا ادرسهای مشترکین جریده خویش مساعی تام ورزد .


[BLANK PAGE]


جريده هفته وار
انيس
* قیمت اشتراك *
کابل	١٢ افغانی
اطراف و ولایات داخله	١٤ «
طلبه معارف	٧ «
در ممالك خارجه	٢٠ شلنك
( مطبعه انیس )


(شماره ٤٣)
مجله ٥

اشتراك سالانه ۱۲ افغانی
محصول پوسته ۲ "
خارجه ۲۰ شلنگ

ایلس

اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس و صاحب امتیاز : محی الدین
مدیر محمد امین خوگیانی

۲ شنبه ۱ حمل ۱۳۱۱
تاسیس ۱۳۰۶
۱۳ ذیقعده ۱۳۵۰

قلم و شمشیر

قلم خلقت ( اول ) الهیه است ، شمشیر
صنعت انسانیت است .
ارباب ادب ، در باب مناظره لیل و
نهار و در فصل جدال قدیم خاك نار
و در بوستان گل و از هار ، و در معرکه
سیوف ابطال با اقلام اهل کمال مقالات
بلیغه افاده و مقامات مفیده را اقامه
کرده اند . البته هر مصنفی که از لسان
طرفین گفته اند درست است اگر زیاده
گویند درست تر خواهد بود . زیرا
فضائل قلم و مزایای سیف غیر محدود
است .
مدح آن اشیاء که نامش می برند
قاصرند گر تا قیامت بشمرند
اری در بیان فضائل تفاخر کردن
اگر بلسان همگر باشد جائز است
( اما بنعمته ربك فحدث ) و اگر درتفاخر
اثری از مطاعنه و قدری از تعرص داخل
شود بهر طرف دروغ اثری ندارد
( الهاكم التكاثر ) اگرچه دربیان فضائل
و در اظهار خصائص اسلوب تفاخر را من
خوش نمی بینم مگر ارباب سیوف در ما بین

خود با اصحاب قلم با همدیگر مباحثه می ورزند
دريك سطر من انرا در فضیلت خود محصور
میدانند .
بهر حال سیف و قلم با هم دیگر متعاون
و متکافل میباشند ، شمشیر با قلم در
هر شان توأم و صدیق و در هر حال حبیب
شفیق است .
آری تفاضل وجدل در رجال و علام
است در شمشیر و قلم نیست .
اگر در بیان فضائل شمشیر و یا فضائل
قلم با خیال شاعری خطیبانه سخن گفتن
روا باشد شمشیر فضیلتی دارد که قلم ندارد
یعنی دست با عصمت رسول الله صاحب
قر آن کریم و شمشیر داشت قلم نداشت
حقائق اسلامیه را بابیان ، تعالیم نبویه
را با تیان ، سیاست عادله و امنیت عامه
را با سیف برن ، اقامت کرد ، بدست
ذی عصمت قلم نگرفت ، از شرف تاسیس
اسلامیت قلم نصیبی ندارد ( انا ارسلنا و
فی الامین رسولا ) این دو شرف ، شرف
تَصَاحب دست تاسیس اسلامیت شرف بودن
در دست عصمت رسالت ، مخصوص
شمشیر است .

معهذا قلم فضیلت هایی دارد که سیف ندارد .
ثنای قلم در قرآن کریم در آیات
متعدده آمده و در سوره « ن و القلم
و ما يسطرون » تعظیم قلم بصورت قسم
الهی بنهایت درجات رسیده اما سیف در
قرآن کریم در هیچ آیت کریمه مقسم
به واقع نشده است .
در فضل سیف و در فضل قلم این دو
دلیل در نظر ظاهر بینان گرچه تمام است ليك
در نظر راز دانان حقائق بینان البته
نا تمام است . زیرا سیف و قلم از صورت
مادیه معدنیه یا از صورت قصبه نباتیه
نیست ، سیف در حقیقت تمثال قوت و
شعار عدالت است . قلم رسول افادات عقل
و ترجمان رأی و لسان علم است . هم عقل
وهم قوت در اساس اسلام معتبر است غنای
عقل وقوت در قرآن کریم در آیات متعدده
آمده است : عقل رکن اول اسلام و اساس متین
اسلام است ( مدار تكليف شرع است ) قوت در
تاسیس اسلام و تمكين امر اسلاميه سبب متين
شده است برای تمثال قوت وتمكين نعمت


(صحيفه ٢)
(شماره ٤٢)
(مجلد پنجم)

خداوند است علاوه برین قوت از اسماء حسنای الهیه مستفاد شده است .
وبناء علیه دست عمدة رسالت اسلامیه هم سیف صارم وهم قلم سالم داشت ، قلم در حکم و در تشريع ، سيف در تأمین و در تنفیذ معتبر است .
قلم دراصل وجود و دراساس موجود دخله[؟] دست مهندس حکیم درهندسه نظام کاینات بدست قدرت خود قلم حکمت الهيه را گرفت ، نقاش ازل در الواح طبیعت ؛ درصحائف وجود ، عدد قلم حروف کائنات را و کلمات موجودات را بخط جميل نوشت .
رب اکرم جل جلاله به انسان همه علوم را با قلم الهی مادی تعلیم کرد گویا قلم اولاً بقدرت خدای عزوجل ثانیاً در دست انسان اصل جميع بركات شده است.
هر موجود ، همه علوم ؛ همه معارف وصنایع اثر قلم است. شمشیر در این امور نادمه دخل نداشت وندارد .
هیچ موجد ، هیچ نقاش، در وقت ایجاد در وقت نقش ، در ساعات كشف بغیر قلم کار نکرده و در دستش هیچ وقت سیف نبوده است .
بلی کسانیکه بدست خودچون یا اشک ناحق ریزد دست او عاقبت از برکت عقیم مانده است .
عوالم علويه در دست خود قلم دارند ، فی صحف مكرمه مرفوعه مطهره بایدی سفره کرام برأه ، غير انسان عاجز بدست خود سیف نگرفته ( در مغازی نبوی چون فوج ملک بر معاونت رسید از طرز

استعمال سیف مسبوق نبودندکه برایشان هدایت میشود که شمشیر باید بر مفاصل بخورد) و در غير مجمع انسانی و در غیر ضرورت ، سیف اهمیتی ندارد زیرا که سیف صناعت انسانیه میباشد .
فضل شمشیر تنها برای مدافعه وتنها برای حفظ و حمایت است اما سیف از شرف ایجاد تماماً محروم است .
آثار هدم در هر عصر و در هر مدنیت در صحائف ایام به اساطیر وقائع ووقوعات مدهشه مرفوع ومتصل شده است .
شمشیر بی قلم غیر از هدم چیزی کردن نمیتواند و قلم از سيف مستغنی شدن میداند .
پس غزا زدن فرض شد بر مومنان
تاسنا سند از كف مجنون سنان
سيف در ذات خود اعتبار حریت ندارد در دست اهل و نا اهل کار خود میگذارد .
چون سلاح وجهل جمع آمد بهم
گشت فرعون جهان سوز از ستم
اما قلم در دست نااهل هیچ وقت کارنمیکند (نه خیر گاهی بدست بداخلاقی هم می افتد که عالم را تباه میسازد) قلم عزت ذاتیه واختیار عملی دارد اثره لم کمال انسانیت فضائل اسلامیت است اما اثر سیف هیچ وقت مقصدغائی نیست بلکه جواز آن برای ضرورت و اضطراب است .
از لسان مولانا جلال الدین رومی رضی الله تعالی عنه از مثنوی میگوید .
من نمیکردم جهاد از بهر آن
تاظفر یابم فرو گیرم جهان

در شرق اقصی :
معرکه چین و ژاپون
درین اوان چون محاربه چین و ژاپون به انتهای شدت جریان داشته ، تذکار شلنگهای بار بار در صحایف مطبوعات آمده میرود ، لهذا لازم دانستیم که بنابر این جریده اهمیت شلنگهای واز مفاد دول اجنبی که دران علاقه دارند خاطر نشان کرده شود .
کین جهان جیفه است مردار وخس
بر چنین مردار چون باشم حريص
امتی وجوب جهاد برای مصالح بشر است چون حواس انسان بر عقل او غالب است و و هم انسانی بر حواس او قاهر است از آنرو خوف در انسان اول انفعال است وخضوع و درحضور قوت نجات حال است .
لاجرم حرمت ارباب سیوف در نظر عموم مشهور میشود و حرمت اهل قلم در هرجا و در هر عصر مستور .
این عدالت الهیه است که نقصان سیف را به محترم بودن حاضره جبره کرده فضل سيف نسبت بقلم بدين جهت مضاعف شده وخاطر اهل سیف بدین تدبیر مطمئن گشته است .
نیست باطل آنچه رحمن آفرید .
وز غضب وز حلم وز نصح مکید
روحانیان افغان
انیس : شمشیر از مزایای ذاتی وخصائص موروثی ملت افغان است قلم از فضائل کسبی بشر است با وصف شمشیر منضم وجزء لا ينفک باید ساخت


صفحه ۳۸ (شماره ٤٢) جلد پنجم

میدان حرب شانگهای :
جهازات بحری ژاپون بر منطقه شانگهای علی التواتر میرسد . و دیگر دول معظمه دنیا باین محاربه چین و ژاپون رأساً دلچسبی دارند . زیرا مفاد دول مذکور بآن مربوط است .
شانگهای يك منطقه و مسكونه بین المللی است اگر چه تنها تنها محافظت فرانسه دران جا موجود میباشد ، با این شانگهای مرکز توجه و منفاد تمام دول خارجی است ، چنانچه به شانگهای مفاد ١٤ حكومات اجنبی وابسته بوده حقوق و مطالبات همه دول قریب و بعید حیثیت متوازنه دارد . و بازار تجارت اجنبی در اینجا حاوی مبالغ هنگفتی می باشد بنا برین مبرهن که اگر احیاناً بمنافع یکی ازین دول خساره رخ دهد ، طبعاً در تمام نظام آن يك برهمی تولید شده و همه شان درین هیجا نات عظیمه متحد خواهند شد .
شانگهای در شرق اقصی حیثیت فتیله را دارد که اگر کمی حرارت بآن داده شود ، تمام جبا خانه های دنیای به يك مشعله مهیب هم آغوش گردیده و بر باد فنا خواهد رفت .
اهمیت شانگهای :
شانگهای يك شهر نجیب و غریبی است که ۹۰ سال قبل يك مسكونه چیری های معمولی بود ، اجنبی ها هیچ گونه مجاز بل استیذان ببیع و شرای ( نفوذ اقتصادی ) نداشتند . امروز شانگهای در دنیا مدر کاه درجه ششم بشمار میرود و علاوتاً از معمور ترین شهر ها محسوب می شود و دارای صدها عمارات عالیشان و دفاتر عظیمه و باغات وغیره بود ، مرکز تجارت چندین هزار ملیون روپیه می باشد بنابرین در عالم مدنيت يك حيثيت تجارتی ( بل اهمیت سیاسی ) راهم حاصل داشته است .
شانگهای در تحت منافع ١٤ دول عالم میباشد ، ولی تنظیم امور آن بدست مجلس بلدی که محصول دهندگان شهر انتخاب می کنند می باشد .
حالات شهر :
در شانگهای پنج هزار پولیس امنیه و يك هزار و هشتصد عسکر اروپائی سکه و جاپانی وغیره نیز موجود میبود در ١٩٢٧ فوج محافظ برطانوی به شانگهای فرستاده شده بود که ازان به بعد دائماً دو فوج افواج برطانوی دران جا موجود میباشد . آبادی اشخاص غیر ملکی قریب ٥٠ هزار بشمار می رود محرانان برطانوی ، تجارتی بوده و خیلی اهمیت دارد ، چنانچه تعداد آنها به - ۸ هزار نفر میرسد .
و عموماً جاپانی ها در حصه شمالی شهر سکونت دارند . درین حصه شهر دكاكين بزرگ ، معبدگاها ، مکاتب دفاتر جرائد و میدان های بازی و کتاب خانه ها ، خانه های سکونت ، تپانه های پولیس ، بالاخره تمام حوایج ضروریه همان موجود می باشد .
چینی ها به تعداد ده لك در مناطق غیر ملکی سکونت دارند . و اغلب آبادی آنها خیلی سنجیده و برا من است . و بکسی ضرر نمیرسانند . اگر احیاناً در بین چینی و ژاپونی ها جنگ وجدل واقع شود و منجر به مخاطره گردد پولیس متبینه آنجا امنیت را تأمین مینماید اگر ضرورت زیاد پیدا شود برای استقرار و امنیت فیر هم کرده می توانند با لفرض اگر چینی ها به تعداد زیاد مقتول شود درینصورت هیجانات فطری شان روبتزاید نهاده مخاصمین جانی و مالی دشمنان خود میگردند .
تحریم امتعه :
بزرگ ترین آله مدافعه نزد چینی ها تحریم امتعه جاپانی ها است که یعنی اموال جاپانی ها را چینی ها نه میخرند و ازین رو جاپانی ها خیلی مشوش و پریشان گردیده اند . و فی الحقیقت انسداد و مقاطعه اموال برای بازار تجارتی جاپان صدمة رسانیده است که جاپان ازان به خوف بود .
چنانچه در ماه گذشته در شانگهای تحریم امتعه اموال باعث خساره يك كرور پوند برای جاپانی ها گردیده . و در هانگ کانگ ۱۱ کرور پوند صدمه رسید ، و در حقیقت تحریم امتعه نزد چینی ها بزرگترین حربه است و جاپانی ها بکلی پریشان اند .
آغاز تحريك تحریم امتعه :
چینی ها در ١٩١٩ اولين تحريك تحريم


مجلد پنجم

صحنه ٤

( شمار ٤٢ )

امنتعه را شروع نمودند واز معاهده
( ورسای ) مایوس شده مجبوراً برای
برباد ساختن استبداد جاپانی ها این اله
را استعمال می کردند .
ازان وقت به بعد این تحریم آنقدر
منظم ومنضبط شده است که برای دفاع
از هر فشار این ضربه را استعمال مینمایند
و اگر دریکی از دکاکین چینی مال
جاپانی دیده شود ، آنرا « مال دشمن »
گفته ، به چور آن اقدام ومالک دوکان
را جریمه می نمایند .
حکومت چین از رسمیت وقانونی بودن
تحريك تحريم امتعه انکار نموده می گفت
که اگر مردم از روی وطن خواهی به
تحريك اقدام نمایند ، این حکومت هم
ازان جلو گیری کرده نه می تواند .
طلاب چینی :
روح تمام اضطراب های سیاسی
و تحریم امتعه طلاب چینی می باشند ، چو
آن ها به تعداد هزار ها ولک ها جمع
شده مظاهره می نمایند ، این طلبه بسیار
محنت کیش بوده اوقات فراغت خود ها
را به مظاهره صرف می نمایند و به سیاست
بسیار دل چسپی دارند . و همیشه برای
تحریکات می کوشند ، ويك جنبه ازین
طلاب را افراطیون می نامند ، و همین
گروه حکومت را « بزدل » « كمزور »
معرفی می نمایند .
افلاس حکومت با مکین :
درین وقت حکومت تانکین افلاس
کرده است ، قرض نموده اجرآت امور

علوم وفنون :

ماضي وحاضر واينده

تلگراف بیسیم تجربه سنیور مار كوني از
٢٠ سال باینطرف

در روز ۱۲ دسمبر شال ۱۹۰۱ مارکونی به
تجربه تاریخی خویش جهته ارسال او لین
خبر تلگرافی که بحر محیط اتلانتیکی را
عبور نماید قیام کرده و خودش همرای معاون
خود ( کمپمپ ادر ( سنجان صیل ) نيو
فوندلاند نشسته و در مقابل آله مخترعه خویش
گوش میدادند تا اینکه سه ضربه خفیفی که
حرف s را ترکیب نموده و بحر محیط را
از ( بولاهو ) در کور نوال که مسافه ۱۸۰۰
میل داشت عبور نمود ، این سه ضربه خفيف

را می نماید ، و همین قرض باعث موجودیت
او گردیده است ، زیرا اگر معاش
و تنخواه افواج دولتی را ندهد ، همه
عسکر اغوا نموده ، در چين يك انقلاب
زبر دست برپا می شد .
ترك تازى حکومت جاپان :
ترك تازى حکومت جاپان جریان داشته
وشبکههای را تصرف نموده است ، دفاتر
پلدی و میادین هوائی و چهاونی های عسکری
را اشغال کرده است ، مکر اصل واقعه
اینست که دیگر ممالک بر خلاف این
احتجاج خواهند کرد زیرا که مفاد اوشان
هم درین شهر مربوط است . ( لامدن )

مبشر نجاح تلگراف بیسیم و مودذن انقلاب
مدهشی که در تمام عالم ایجاد خواهد کرد
بود مارکونی جهته این تجربه سالان لازمه
را تهیه کرده و در راه آن متحمل تمام فدا
کاریها شده بود و میدانست که هر گابه موفقیت
خاتمه پذیرد چه اثر بزرگی در دنیا خواهد
داشت و بلکه آنرا بمثا به حکم حسیات و یا
حکم مات تلگراف بیسیم میدانست . و درین
هم تعجبی نیست ، زیرا درین وقت تلگراف
بیسیم مثل خیلی از خیالات شمرده شده
وتجربيات علما ودار التجربه هاي آنها هنوز
درین باره در يك دایره خيلي كوچك
ومحدودي بحساب میرفت بلكه اكثر يه
علما وحتي بزرگان شان درین امرشك داشتم
وبه نجاح و موفقیت آن قانع نمي شد ند .
زير ايشان از کنه امواج اثيری اطلاعی نداشته
و معتقد بودند که آنها در خطوط مستقيمي مثل
روشنای سیر مینماید . و در صورتيكه ممکن
نیست شعاع و روشنی را از لندون به نیويورك
فرستاد همچنان عقیده داشتند که از محالات
است که با وجود استطاله امواج اثیری ،
انحنای خطوط کره زمین خبر تلگرافی را
فرستاد . تا اینکه مارکونی درین میدان داخل
شده و به تجربه خویش امکان همان چيزي را
که با ستدلالة آن متفق الکلام بودند ثابت کرد
وکنه همان امواجی را که از شناخت و معرفتش
عاجز هند برایشان واضح و عیان ساخت
معهذا با اینکه افتخار اقدام و اجرای
این کار مار كوني تکیه میکند ولی


( محله پنجم )
( شماره ٤٣ )
صفحة ه )
افتخار سبقت را درین راه ندارد . زیرا
اد وار برانلی علامه فرانسوی در حقیقت
اولین مخترع بسیم شمرده شده و دنیا
این افتخار سبقت وی را با مال کرده
اند . همچنان ژو زف هنری در سنه
١٨٤٢ قرار داد که شراره كوچك
برقی را در هوا بفرستد بعد از وی دافین
هیوژ علامه بزرگی که میکرو فون را
اختراع نمود پیدا شده و تجاربی در
بارۀ شراره ها اجرا کرده و توانست
که امواجی را که بوسیله میکرو فونش
ایجاد مینماید ثابت نماید كذا مخترع معروف
امریکا ئي تومس اديسون درين راه يك
عده تجربیاتی اجرا کرده و در سنه
١٨٧٥ اختراع یا انکشافی را بنام خود
ثبت کرده و آنرا ( قوه اثیری ) نام
گذاشت . اما اعمال و تجارب این علما
بمقامات از طرف یکدسته از علمای دیگر
مصادف می شد ، چنانچه سرلوا نسوس
تو میسون خواست که تجارب ادیسون را
با همان نظریات معروفه تطبیق نماید و ابداً
باین راضی نشد که با مکان نقل الکتريسته
از جای بجای دیگر بی اینکه هر دو جا را
سیم با هم وصل کرده باشد اقرار و
اعتراف نماید بعد از وی كلا رك ماكسويل
که پدر اثیر اعتبار داده می شود پیدا
شده و آنرا باساس علمی جدید چنین
شرح داد كه يك قسمی از امواجی است
که میتوانیم بوجود آن احساس نمائیم مثل
امواجی که روشنی را نقل میدهد اما يك
قسم دیگری هم میباشد که نه میتوانیم
آنرا به بینیم و نمیتوانیم از وجود آن
احساس نمائیم . و بدین وسیله اساس
نظریه امواج تلگراف بسیم را وضع کرد
جز اینکه تمام این علمای که در اطراف
تلگراف بیسیم تبادلة افكار ونظريات
و تجربیاتی نیز اجرا کردند ، توانستند که
آنرا بد سترس خویش گذاشته و حقیقت
واقعی آنرا به دنیا پیش کنند . زیرا
طبیعت قوای را که تا اندازه بکشف آن
موفق شده بودند درك كرده نتوانستند
تا اینکه مار کونی که در آن وقت در
جامعه بولو نی ایتالیا تحصیل میکرد
ظاهر شده و استادش ( ریچی ) در طی
کنفرانسی های که میداد اهتمام او را به
نظریات هر تز جلب کرد . مار کونی
در بحث و کنجکاوی این نظریات بیشتر
وقت وفكر خويش را صرف کرده و بتمام
چیزهای که متعلق باین قوای جدیده بود
فکر خود را مشغول و در اطراف آن بحث
وتجسس میکرد .
وقتیکه مار کو نی بعمر ۲۰ ساله گی
واصل شد يك محبت و علاقه در امواج
اثیری گردیده و آنرا بهمان صورتی که
ما كسويل و يا هرتز یاریچی میشناخت
شناخته بلکه از تمام آنها پیش تر نیز
رفته ومفكورۀ جدیدی را ابتکار نموده
که این امواج را میتوان حسب مشیت
انسان بدون اینکه بین فرستنده و گیرنده
سیمهای موجود باشد فرستاد ، و یا در
راه معطل کرد .
و وقتیکه در ابحاث خویش باين حد
واصل شد درسته ١٨٩٦ به لندن مسافرت
کرده و با سر ولیم پرینس که در آنوقت
رئیس فنی پوسته بريطانی و از کبار
مهندسین تلگرافی بود ملاقات کرد
سرولیم پرینس برغم جوانی که مارکونی
داشته و هنوزه بیشتر از ۲۲ مر حله از
مراحل حیات راطی نکرده بود تمام
و نظریات و بیانات او را شنیده و باین گفته
وی که تلگراف هوائی ( بیسیم ) مستقبل
خیلی بزرگتری نسبت به تلگراف سیم
دار خواهد داشت قانع شد . و مار كوني
از طرف این شخص هر نوع تشجيع
و معاونتی را حاصل کرده در اوایل سال
۱۸۹۷ بود که مارکونی اشارات تلگرافی .
بیسم را بمسافه ۹ تا ده میل فرستاده
و شرکتی برای انحصار این اختراع
تاسیس کرد .
در سنه ١٩٠٦ دي فورست ( استوانه
فراغ ) را اختراع کرده و این اختراع
بزرگترین معین تلگراف بیسیم و وسيله
تعمیم آن گردید چنانچه این اختراع فقط بمثابه
ماشه تفنگ و کلید حرکت و راندن
لوکوموتیف برای بیسیم گردیده و بدون
آن تلگراف بیسیم در احاطۀ خیلی محدودی
باقی میماند و درین باره کفایت میکند
که بگوئیم که این آله تا اثیرات خیلی
بطى را بملیون ها دفعه بزرگتر ساخته
وبوسيله آن ميتوان تك تك ساعت جیبی
را مثل ضربۀ چکشی که بر روی سندان
بخورد ، شنید . وبالآخر باين وسيله
اختراع را دیو غايتا" و عملاً خاتمه پذیرفت
و بوسیلۀ آن سفاین دریائی بحلقه ارتباط


( صفحه ٦٩ )
( شماره ٤٣ )
(مجلد پنجم)

حاصل کرده و ممالک یکی با دیگری نزدیک شده و دول عالم بمثابه يك دولت واحدی گردیدند .
اما رادیو مدتی نگذشت که از همان دایره که برای آن عبارت از يك نوع تالگرافی که مثابه تلگراف سیم دار بوده و یا فوق تر از آن باشد باقی نماند . بلکه بزرگ ترین وسیله اشاعه و انتشار گردیده و بذریعه آن آوازهای خواننده ها ، خطبا و کنفرانس دهنده ها ؛ وموسيقيين و امثال ها گردید .
مارکونی شخصاً چنین مقصودی نداشته و آنرا پیش بینی کرده هم نمیتوانست اما مثل يك عاشقی در راه این آمال خویش بوده و خواست بهر ذریعه که باشد برای خود آله برای استماع بسازد . تا اینکه بخاطر يك تاجری در پیتسبورگ امریکا گذشت که این آله ها را ساخته و در همان موقعی که هار دنج و کوکس بالای ریاست جمهور باهم مسابقه و رقابت می ورزیدند بفروش برساند این تاجر اعلانی نشر کرده و مردم را تشویق کرد که آله های استلام و گرفتن خبر رابخرند تا بذریعه آن نتیجه انتخابات را موقعیکه تمام می شود در حالیکه در خانه خود باشند بفهمند و همچنان این تصادف اثر بزرگ در نشر آله های رادیو بین مردم داشته و
از همین وقت امریکا موطن رادیو گردید درینجا حاجت نخواهد بود که بخواننده اثر انتشار رادیو را بیان دهیم ، عامل بزرگی در حیات اجتماعی و سیاسی گردیده و ببرکت آن انسان میتواند حالیکه در خانه خود نشسته باشد خطبه یا کنفرانس یا موسیقی و امثال آنها را استماع نماید و بلکه مكتشف قطب هم در حالیکه در نواحی منجمد و هزاران میل دور از خانه های مسکونه میباشد بموسیقی که در یکی از شهر های متمدن زده می شود گوش بدهد . امروزه را دیو در اروپا و امریکا برای افراد يك احتیاج مهم گردیده و کفایت می نماید که درینجا بگوئیم که فعلاً در آمریکا ( ١٢٥١٣٠٠٠ آله استماع که برای شنیدن خطبه ها و امثال آنها استعمال می شود موجود است در قرن حاضر رادیو مقرون به تقدم اقل صور بواسطه آنی که ( تلیویژیون نامیده می شود پیشرفت حاصل کرده و خصوصاً امریکا درین راه گام های وسیعی بر داشته است چنانچه آله های مخصوص تلیویژیون در آنجا مثل آله های رادیوی اولی گردیده و يك عده تياتر وسينما ها بوسيله آن صور اکتور واکتریس ها را با صوات شان اشاعه کرده ومردم از دور منزلیکه از نزديك دیده و شنیده می شود ایشان را دیده و آواز شان را می شنوند .
اما آینده رادیو شکی نیست که مجللی تر از حالت حاضره آن خواهد گردید وشکی ندارد که تلیویژیون غناً مثل را دیو عمومیت حاصل خواهد کرد . اما رادیو اثراتی دورتر و بیشتر هم نسبت به تلیویژیون حاصل کرده و دور نیست که ممکن گردد که سفاین و طیارات بواسطه آن و بدون عامل انسانی سیر کرده و همچنان دیده شود که طیاره ها در ناحیه بم انداخته در حالیکه طیاره رانی بین آن نبوده و فقط بوسیله رادیو از دور اداره شده است اندازه اول و آرزوئی را که بتقدم و پیشرفت رادیو در آینده دارند از قول مارکونی که درطی خطابه که در معهد مهندسین در لندن ایراد داشته است میتوان حدت زد : شاید مرا شخص خیالی به حساب نیارید هرگاه برایتان بگویم که روزی خواهد آمد که در آن روز امواج برقی برای نقل قوه در مسافات نسبتاً نزدیکی استعمال شود . و این در صورتی می شود که به درجه کمال واصل شده وبوسايل خصوصی بتوانیم امواج را باشعه متوازیه در فضا بفرستیم.
( ترجمه از مجلات خارجه )


صفحه ٧
( شماره ٤٣ )
جلد پنجم

از هر طرف

طیاره براي طبقات ابر
بقرار اطلاع جريده «سندي ريفر ي» چند ماه بعد در عالم هواپيمايي انقلاب حقيقي رخ خواهد نمود يعني بهترین طیارات یکدفعه از کار افتاده، کهنه شده، بي قوت و کودكانه بنظر خواهد آمد .
هوا پيمايان عوض ٢٤٠ كيلومتر ، که در زمان حاصل نمودن «کپ» شنیدر» پرواز نموده بودند، از ٨٠٠ الي ٩٠٠ کيلومتر فی ساعت پرواز خواهند نمود . حالا تمام این چیزها منتظر نتایج تجربیاتیست که باصرار تمام در فرانسه در ماشین خانه هاي هوابازي «برفرمن» بعمل می آید .
طبقات ابر
حالا قريب ٨١ ماه مي شود که در کارخانه هاي (فرمن) در (بیانگور) بهترین متخصصین هو اپيمائي نظامي وملكي بريك نمونه جديد ايروپلان ( طیاره ) که مخصوص براي پرواز در طبقات ابر مي باشد ، کار مي کنند. متخصصين مذکور اطمینان دارند که بعد از تجربیات پروفيسر «پیکار» هواپيمائي در فضا عالي سبب زحمت مخصوص نخواهد شد. بر خلاف این هوا پیما هیچ گاه به ارتفاع ٢٥٠٠٠ متر با جریان هوا ، غبار برف و باد مقابل نخواهد گردید .
قوتي که براي مجادله با هوا وبراي رفع نمودن عناصر هوائي صرف میشود، در حال پرواز در طبقات ابر تماماً صرف ترقي سرعت نموده خواهد شد.
اصولاً، ایر ویلانی که در طبقات ابر پرواز مي نمايد ومجهز به موتوري است که ٣٥٠ اسپ (هارش پاور) قوت دارد در يك ساعت ٩٠٠ کيلو متر طي کرده میتواند. يعني عملاً مارسیلز - پاريس يك ساعت طي خواهد شد، پیلوتي که صبح زود از ( بورژي ) میدان طیاره پاريس پرواز نمايد، براي ناشتاي صبح خود را به نيويارك رسانده می تواند.
اير وپلان حاضر است :
ائير وپيلاني که بقرار پلان شرکت ( فرمن فرییر) ساخته شده است؛ حاضر ومجهز به پروانه است که از ذوب المونیم مخصوص ساخته شده است . تمام روي اله مذکور نیز از همين ذوب المونيم مخصوص که اسرار آن تنها به خود مخترع معلوم است ؛ ساخته شده است. زيرا دیگر اقسام فلز طاقت درجه حرارتی را که در طبقات ابر وجود دارد ، نمیداشته باشد . فولاد معمولي در بلندی ٢٥٠٠٠ متر به مثل چیبی سريع الانكسار والمونيم را به مثل رابر نرم می سازد . لاکن این ذوب پر اسرار جدید تمام نقصانات را رفع نموده .

اسراریکه بشدت پوشیده می شود :
این واضح است ، که امور تعمیر اله مذکور برای طبقات ابر بشدت در اسرار نگاه داشته می شود . در ماشین خانه مذکور فقط بهترین و وفا دار ترین مرد مان ، خصوصاً فرانسویان راه دارند . برادران فرمن ( فرمن فریر ) مالکان کارخانه اصلاً انگليسي هستند ، لاکن در زمان محاربه ترك تبعيت نموده به هواپیمائی فرانسه خدمات شاياني نمودند .
برادران فرمن میخواستند که شخصاً طيارات جدید را اداره نمایند، لاکن وزیر هوائی مخالفت سخت نمود و گفت : که طیاره را نهایت خوب بسیار هستند ولی چنین موجدین به مثل فرمن يافت نمي شوند .
وفیصله نموده شد که این ها را به خطر پرواز اول طبقات ابر نیندازند .
سندی ریفیری در مقاله اضطراب انگیز خود میگوید : « ائیرو پلان برای پرواز حاضر است . روزی می آید که انسانها با تعجب زیاد خواهند دانست، که در هوا پیمائی انقلاب بزرگی رخ نموده است.»


( محله ٨ ) ( شماره ٤٣ ) ( مجلد پنجم )

خبر های خارجی
اوضاع سرحد
قرار یکه جراید هندی و انگلیسی چندی قبل بر این اشاعه داده بودند. در روز های گذشته اقوام پاینده خیل بر تهانه هائیکه از علاقه ریاست دیر گذشته به چترال میرود حمله کرده تفنگ هارا برده بودند .
بار دوم بر دو تهانه دیگر نیز یورش بردند از یکسو ریاست دیر مردم را به چرگه دعوت داده میکوشید تا تفنگ ها را استرداد نمایند از طرف دیگر برخی از جوانان پاینده خیل یوسف زائی با جوری هارا دعوت اتحاد میدادند ، در نتیجه اعلانات رسمی حکومت اعلای صوبه سرحد در جراید نشر گردید که راهیکه از علاقه دیر میگذرد برا من است پاینده خیلان با ریاست دیر توافق نموده اند حالا جراید هند اعلانی که از طرف حکومت اعلای پشاور شده اشاعه میدهد .
پشاور ۱۷ حوت حاکم اعلی صوبه سرحد مضمون ذیل را که راجع به اوضاع سرحد واثناء مبارزی حکومت هند به چند دیهات شائع کرده است :
« از سه چهار هفته باین طرف شورش پسندان مشهور کوشش داشتند قبائل سرحدی را که بشمال دریای کابل سکونت دارند بر خلاف حکومت بر انگیزانند و برای حصول باین مقصد در مهمند ها و اتمان خیل وقبائل متعدده باجور تبلیغ جهاد را مینمودند »
« این تحريك سرحد به کانگرس وتحريك سرخ پوشان مربوط بود زیرا که برای ثبوت دلائل قوی داریم که این تحريك في الحقيقت يك پارسل کانگرس بوده است »
معاونت سرخ پوشها
« لیدر های این تحريك که برای اشتعال انهاك ميورزند به لیدر های کانگرس پشاور ارتباط زیادی دارند »
« چه مفرورین سرخ پوش که از پولیس فرار و در سرحد رفته اند با آن ها معاونت مینمایند بطور مثال نام سالار سرخ پوشان چهار سده را ذکر واشاره به بعض از رو حانیون سرحدی که ایکجاز مه وار تقسیم اشتهارات اشتعال انگیز بر بعضی اقوام سرحدی بود مینمائیم »
« جاسوسان کانگرس پشاور شبهای هندی در چرگند نیز مربوط اند که نصب العین یگانه این جماعت مائیکه خود آن ها اشاعه نمودند مبنی بر تخلیص میتز گاندی و رهنمایان کانگرس است »
« اگر چه تا چند روز قبل این اشتعال انگیزی های افراد مزبور چندان کامیابی حاصل نکرده بود مگر از چند روز باین طرف اوضاع را تیره کرده است . »
« يك لشكر مهمند و باجوری هادر رقبه واش کول که بفاصله ۱۲ میل از رقبه سرحدی بعید است داخل شده با تمام قوا مصروف عمل است تا مهمند های شمالی را بر انگیخته در لشکر خود داخل وبر سرحد برطانیه بیارد ، دوو تتر بطرف شمال يك لشكر سالارزئي وباجور که در دسته های اتمان خیل نیز شمولیت دارند بطرف غرب دریای پنجکوره ( سرحد مغربی دیر ) اجتماع نموده تهدید می کند که دریای مذکور را عبور نموده در سرك چترال داخل شوند . »
« این لشکر ها و ساکنین دیهاتی که از آنها این لشکر ها متشکل شده اند بر طياره ا تيکه برای کشف رفته بودند فیر نموده اند تا امروز بر خلاف این فیر ها بیگمان اینکه شورش فرو خواهد شد هیچ کار روائی بعمل نیامده مگر معلوم می شود که تا خیر مزید خرابی های زیادی را در سرحد وصلع پشاور تولید خواهد کرد . »
« در نتیجه بتاریخ ۱۵ حوت اشتهارات زیادی در دهات مذکور وبر لشکر پرتاب وعده بواسطه چند نفر به حصص اطراف فرستاده شد که محتویات اشتهارات مذکور يك انتباهی باهالی دیهاتی که عسکر از آن جمع شده وخود عسکر ها بود میداد باین طریق که اگر تا شام ۱۷ حوت این لشکر منتشر نشد بر لشکر و تمام دیها تیکه از آن جا این لشکر ها جمع شده است بروز ۱۸ حوت بمباری کرده خواهد شد وهم به سر کرده های شان اخطار گردید که دوام او در هنگامه جوئی او ترا مستوجب کيفر باری خواهد ساخت .


مجلد پنجم

شماره ۱۳

صفحه ۱

سبب الا کردن بیرق حکومت جدید مانچوری
به غضب آمده انقلاب نموده اند. انقلاب
با تیر های شدید ماشیندار شروع گردید،
و گلوله های آنها به شهر بلاگو و یشچنسک
میافتاد . رئیس ارکان حربیه افواج
حکومتی از طرف انقلابیون اسیر و قریب
ده نفر افسر های جاپانی ويك هلاك
جاپانی مقتول گردیدند . دو شهر ساخالین
در دی ها و ایر پشـای حـکم فرما
است شعبه ( گوست و اک ) تجارتی
حکومتی شورویه و مغازه یکی از اتباع
شورویه ، هر چار بانك چینی محبوس
خانه ، لامبارد ( لا مبارد کمپانی است
که در آنجا مردمان شهری که محتاج
پول می شوند ، اشیاء خود را گرو کرده
پول میگرند . مترجم ) وغیره غارت
کرده شد ند ایو دین قونسل
جاپان ، نائب الجكومه جاپان و هـم
چنین مدیر با نک حکومتی چینی با خدام
و اشخاص فامیلی خود از سرحد شورویه
گذشته در شهر بل گو و یشچنسک پناه
آورده اند . گرو سمان مدبر كمرك
انگلیسی بسبب تدهش از سرحد شورویه
خود را خلاص نموده قاچاقهای مامورین
قونسلگری شورویه بطرف بلا گو
و یشچنسک حرکت نموده اند .

چاانا پریس راجع به پیشنهاد
صلح جا پان

مسکو ١٤ مارچ - چاناپریس روزنامه
شانگهای مسایل راجع به پیشنهاد صلح

تاس

چین وژاپون
مسكو ١٤ مارچ ـ از شنگهای اطلاع
میدهند که جا پانیها در قرونت ( محاذ )
هواند تایژان سی هزار عسکر فرستاده
اند . کوششات جا پانیها برای اشغال
تایزان عقیم ماند .
مطبوعات ها رپین اطلاع میدهند که یعقیب
تبدیل پایتخت مانچوری در چانچون ،
ریاست ارکان حربیه افواج کانتون نیز
در انجا نقل داده میشود و هم قونسلگری
جاپان تبدیل بسفارت گردید .

شنگهای

مسکو ١٤ مارچ ـ از شانگهای اطلاع
میدهند که شش هزار عسکر در حصبص
خود ژیا او شمال مغرب اوسين فرود
آورده شده اند . طیاره های جاپانی ،
بمباری ها تجز داد هزار پان و سنگرن
مداومت دارند و هر چی که میابند بیاید
سبب حریق بزرگی میگردد . وزارت
بحریه جاپان به ترتیب نقشه راجع به جای
دایمی فلوت بحری جاپان در شانگهای
که حالا هم در آنجا موجود هستند مشغول
است .

اردوی چین در مانچوری
انقلاب نموده اند

مسکو ١٤ مارچ ـ قرار اطلاع بلا گو
و یشچنسك اردوی چینی که در شهر ساخالین
که مقابل به ساحل اموز و رو بروی شهر
بلا د گو و يشچنسك واقع است بنا به

خبر ۸ مارچ حاکمت : ـ نتیجه
اتباعی حکومت برطانیه ختم گردیده لشکر
های قوم سالار زئی که در مغرب دریای
پنجکو را جمع بودند ، قریب بود که
سرك چترال را قبضه نمایند . باستثنای
یکدسته خورد که ماورای سرك چترال
بود منتشر گردیدند .

در حـدود کوه ( سيد ) لشکر اقوام
شاموز ئی مهمند جمع شده بر سرحد هند
حمله آور شده منتشر نشدند ، واز دهاتیکه
اجتماع نموده بودند امروز بذریعه طیاره
های برطانیه بمباری نمودیدند .

اخبار مدینه بمبو له استیسمن می نگارد
که بصورت عمومی خیال کرده میشود که
این مضرت جدیدیکه با قبایل با جوری
و باینده خیل بر سرحد ریاست دیر
شروع شده است .
جواب سر نیپوشان کانگرس انجام
می یابد این آخرین مساعیات است اگر
ازین رهگذر برای حکومت واساً نقصی
نرسد کم از کم برای کسانیکه همـدست
حکومـت اند حتماً خطر خـواهـد بـود.
او این رهگذر برای حـکومـت حـفاظـت
طردداران لازمی است محل وقوع علاقه
مهمند پرخـازی است که انگيزه زور
تحريك سرجـو شان است در آنجا يك
نو آبادی مهمند ها نیز می باشد که از
آنجا برای نهر کشی وغیره مزدوراف
می روند از آنرو در این علاقه سرجوشان
نامحد نهائی کامیاب شده اند اگر چه
از این رویه معلومیست اما از مقاصد شـمـانی
این هم بشـمار می رود کـه طـردداران
حـکومت پـریشـان کـرده شـوند.


( صفحه ۱۰ )
( شماره ٤٣ )
( مجلد پنجم )

جاپان را تشریحات داده مینویسد : جاپانها
اراده نموده اند الی رسیدن کمیسیون
مجمع مللی فضای صلح را تولید نمایند
با وجود این قوای بزرگی از طرف
جاپانها در شنگهای رسیده وبرای حمله
آینده تهیه میبینند . جاپان ها اظهار
مینمایند که چینی ها فقط بشرایطیكه
جاپان پیشنهاد مینماید صلح را حاصل كرده
میتوانند ، بقرار ذیل : امتیاز مكمل
بمقابل توکیو و آقائی جاپانها بر ملت
ومملكت چین پیشنهادات صلح جاپان
عبارت است از يك تهيه حمله جدید .

مطبوعات جاپان بظر فداري
ظاهر در مالچوری
مسكو ، ١٤ مارچ ـ از پايين اطلاع
میدهند که مراسمی كه در چانچون بشرف
جلوس « پو » بوظیفه حكومت عالی در
تحت قوای محافظ جاپان و ژاندارم بعمل
آمده است ، صورت تاجگذاری را بخود
گرفته است . مطبوعات جاپان واضحاً
ضرورت مقرر کردن شاه در مالچور
اظهار میدارند .

قونسل جاپان به عملیات جنگی
تهدید مینماید
مسكو ، ١٤ مارچ ـ از شانگهای
اطلاع میدهند ، که قونسل جاپان در شهر
هانگپو او نوقی بحکومت چین فرستاده
است و در نوته خود اظهار میدارد که
اگر حکومت چینی از حرکات ضد
جاپان جلو گیری ننماید و حرکات مذکور
دوام کند مجبور بعملیات نظامی
بقشم شانگهای خواهند گردید ، فلوت
جاپان در حصص نانكين شروع بعملیات ناگهانی
نمود ، این عملیات پریشانی زیادی در اهالی
تولید نمود .

هیئت حکومت در مانچوری
مسکو ، ١٤ مارچ از شنگهای اطلاع می
دهند که کابینه اشاعه شده وزرای حکومت
جديد مالچوري بهیئت عمومی دست نشانده
جاپان ها هستند جزان سیا نسو که تربیه دهنده
پووشر منشي قدیم در بار بوگد یخان بود ،
صدر اعظم مقرر گردید ، سین ژيسي عضو
جنبه میلیتر وزیر خارجه ، سي سيا كه در حال
حاضر بخدمت حکومت جاپان میباشد وزیر
مالیه و جنرال ماوزیر حربیه مقرر گردیده اند.

خبر های رویتر از ۷ الی ۹ مارچ :
پلان فرانسه
اطلاع جنیوا مشعر است که فعلا در
جنیوا مصروف مباحثه در اطراف پلان
فرانسه میباشند راجع به اتحاد اقتصادی
اوروپای مرکزی این پلان عبارت از يك
اقدام مقابله فرانسه در مقابل اتحاد استریا
و جرمنی میباشد نقشه مذكور يك بيلان
اقتصادی و مالی را حاویست که استریا هنگری
سلوا كيا و روماليا ، و یوگوسلاویا را
در بر میگیرد و مقصود بزرگ آن عبارت
از وضع نرخ ترجیحی معرفه در بین
حكومات مذكوره ميباشد .

یاداشت به نماینده برطانیه
به نماینده برطانیا در جنیوا يك یادداشتی
از طرف فرانسه رسیده است که بر طانیا
و فرانسه و ایتالیا و جرمنی درین موضوع
به فكر و اصلاح وضعیت اوروپای مرکزی
باید تعاون نمایند .

وفات
اطلاع پاریس مشعر است بر یان که يارده
مرتبه صدر اعظم و ٢٥ مرتبه وزارت را
اشغال کرده بوده ، پس از استعفای
خود از وزارت خارجه بتاریخ ۸ جنوری
در اثر مرض قلب بساعت ۱ – ۲۰ دقیقه
روز دوشنبه پس از يك هفته بیماری وفات
نمود .

تقاعد در بين مامورين
سموئل هودر بجواب كوكب ميتركه
در دار العوام توجهاً بطرف تشویشی که
در باب ضمانت معاش تقاعد در بین
مامورين شيوع یافته است جلب نمود ،
گفت من آگاهم که درین موضوع در بین
مامورین هندوستان بصورت عمومى يك
نوع تشویش وجود دارد، و بیان نمود که
حكومت برطانیا تقاعد شانرا ضمانت نخواهد
نمود چونکه پول مذکور بر عایدات
هندوستان تحميل می شود ، مسئولیت ضمانت
آن در آینده بدوش وزیر خواهد بود و
علاوة آگفت حکومت موجوده نمیتواند
حتمى بفكّر خود بیاورد که در عین
اجرائت در باب يك نقشه مبدالات تشكيل
هندوستان ، پارلمان نمیتواند هيچ يك حفظ
ما تقدمی را وضع نماید که تادیه پول تقاعد
را بصاحبمنصبانیکه به مملکت مذکور
خدمت نموده اند تضمین کند .


صفحه ١١
(شماره ٤٣)
مجلد پنجم

هووَر به مجادله کار مداخلت ورزد .

اطلاع واشنگتن اشعار میدارد که هوور به مجادله خود بر ضد ذخایر طلا ادامه داده در يك نطق خود که در تمام مملکت امريك اشاعه شده است مجمع کنندگان طلا احتجاج مینماید که طلای غیر مسكوك و ذخایر غیر مستعمله را با میدان بکشند و بیان میدارد که این اقدام اهمیت شانرا به وطن نشان خواهد داد ، عامل مهم این مجادله عبارت از اصدار اسناد است از طرف حکومت به تمام اشخاصیکه از تودیع پول در بانکها می ترسند فروخته میشود اسناد مذکور به مقابل ده پوند سترلنك و يا بیشتر از آن ارزش خواهد داشت و دارای دو فی صد منافع بوده در آخر يك سال مستهلك خواهند گشت .

در ٢٤ ساعت خارج شود

روز سه شنبه ( هوور ) در دارالعوام گفت من در تحقیقات این مسئله مترددم که آیا واقعاً چنانچه میگویند به وکیل که در سری نگر از مسلمانان دفاع می نمود حکم داده شده است که در مدت ٢٤ ساعت خارج شود و باینصورت اشخاص عازم بی دفاع مانده اند یانه ؟ زیرا این مسئله بصورت عمومی به اداره داخلی حکومت هندوستان مربوط است و قرار اطلاعاتی که بدست آمده است من دلیلی نمی یابم که حکومت هندوستان باین

در نظر دول

ویلی نطاق دار العوام در مجمع ( جمیعت بزرگ مشرق ، گفت قسمت ساحلی مسئله هند و ستان يك مسئله بزرگیست وتصویبات کمسیون شاهی را تفصیل نموده گفت در مصوبات مذکوره این مقصود ترتیب شده است که زمانیکه هندوستان بطرف مقابل حرکت می کند بايك نوع اطمینان پیش رفته و قتیت خود را در نظر دول حفظ نموده بتواند .

عساکر جاپان بطرف شنگهای

اطلاع توكيو مشعر است ، که تقویت مزید برای عساکر جاپان بطرف شنگهای میرود وزارت حرب تفصیل میدهد که حکم روانه شدن عساکر قبل از معطل شدن محاربه داده شده بعد حرکت شان باین علت فسخ نمود که عزائم چین هنوز واضح نیست .

دول کوچک

اطلاع توکیو خبر میدهد که در اثر حمله دول كوچك بر جاپان در مجمع ملل بنابر بیان جاپان که این دول بدون آنکه مفادی از ایشان در شرق اقصی ملحوظ به مخاطره باشد در کاریکه برای جاپان جدیت دارد مداخله می کنند يك قيل و قال جدیدی در حلقه مجمع ملل در باب سوای ساختن جاپان از مجمع ملل امر داده است .

چهارده هزار عسکر جاپان

اطلاع شنگهای مشعر است که روز دوشنبه ١٤ هزار عسکر جاپانی در دوسونگ فرود آمدند . ممیدا دو توکیو گفته میشود که جاپان حاضر است قوای اصلی خود را باز نخواهد چونکه اطمینان حاصل نموده است که بیشتر ازین مخالفت زیاد واقع نخواهد شد ولی عزم دارد يك قسمت عساکر خود را بدون کدام مقصدی قرار اقتضای حقوق خود در سکونه بین المللی نگاه دارد . در عین زمان نفری تخنیکی جاپان شعبه دوسونگ مان ژیانگ خط جلوتر ترمیم مینمایند .

قوای جاپانی به تعرض خود ادامه داده میرود

اطلاع جينوا باین خبر خیلی اهمیت میدهد که تمام مساعیات مبذوله جهت اقامه مصالحت تا بحال ناکام شده است ؛ جاپانی ها فعلاً از پیشرفت منصرف شده اند ، ولی محاربات كوچك در حصص خارجی ایالات در وقت شب واقع شده میرود در راپورٹ چهارم کمسیون مشورتی شنگهای که از تمام حوادث الى ٤ مارچ بحث مینماید بعضی مطالب مهم شامل است و بیان میدارد که قوای جاپانی ها به تعرض خود ادامه داده میروند وسلسله اشتعال خود را باین بهانه تجدید میکنند که باید آخرین مقامی را که تصرف نموده اند حفظ نمایند این تأکید مینماید که دو مکتوب خود به سکرتر مجمع نیز جاپان


صحفۀ ۱۲
(شماره ۲۴)
مجلد پنجم

همین پالیسی عسکری را اظهار نموده است .
مکتوب پنجصد هزار دالری
اطلاع نيويارك مشعر است ، آخرین حادثه که در سلسله گمریختاندن پسر لند برك واقع شده است ، این است که پولیس يك مکتوبی را که به لندبرگ فرستاده و پنجصد هزار دالر بصورت فدیه خلاصی آن مطالبه شده و نیز تصویب نموده بودند که با نماینده لندبرگ در استورانی که در نزدیکی میلتز فیلد ( پنی سلوانیا ) واقع است ملاقات خواهند نمود ، از راه گرفته است و را پورت میرسد که ميني نل كه يك نفر از واسطان مذاکره بادی دان است فعلاً بطرف مينز فيلد بسواری ریل روانه گردید .

دستگیري دونفر مرد و دو نفر زن
اطلاع پرستل ( پني سلوانيا ) که دو نفر مرد و دو نفر زن از طرف پولیس ها به حیث نویسندگان مکتوب به لند برگ که پنجصد هزار دالر در آن مطالبه شده بود در روز شنبه دستگیر شده اند .

چینی عسکر خود را در مقابل عسکر جاپانی جمع می کند
اطلاع شانگهای مشعر است که هنوز امید کنفرانس صلح مدور درین نزدیکی ها جهت تعيين شرائط تخليه عساكر

جاپانی وجود ندارد و بر خلاف آن بیانیه جنرال جاپانی شراکادا خط محاربه مزید را تولید مینماید جنرال مذکور بیان میدارد چینی ها صورت جدید مدافعه را اختیار وعساکر خود را در مقابل خطوط عساكر سابق جاپانی جمع نموده میروند جا بجا کشیده کی دوام دارد ، و کالونل فليمننك قوماندان عساکر برطانوی در منکونه بین المللی نایر حادثه که در روز دوشنبه واقع شده بود به جنرال شيراكادا رجوع وا او مذاکره مینماید واقعه مذکور چنین است كه يك دسته عساكر مسلح جاپانی به سواری موتر بار برداری پرترکت سعی نمودند ، در يك قسمت مسکونه که از طرف تفنگ داران سکات لیند محافظه می شود داخل گردند .
در شهر نانتاوای چین نیز خوف و دهشت حکمر ماست زیرا جاپانی ها میل دارند آنرا نیز بزودی اشغال نمایند.

راجع بمناقشه چین و جاپان
اطلاع جنوا حا کیست که مجلس مجمع ملل بمباحثۀ عمومی خود راجع بمناقشۀ چین و جاپان خاتمه داده ويك كمتية جة ترتيب تصميمات وتقديم يك تصميم بمجمع ملل ، غالباً در روز پنجشنبه مقرر نموده است .

خبر های داخلی

تبدلات وزارت عدلیه در محاکم مشرق
حینیکه جناب فضل احمد خان معين وزارت عدلیه که با ع ، ج وزیر صاحب دربار الى سرحد مشرق رفته بودند ، پس از رجوع وعودت در جلال آباد بامور شعبۀ عدلیه آنجا پرداخته ، بعضی قضات ومفتيان محاکم را که ربط نی شان را لازم داشته اند از ماموریت سبکدوش فرمودند .
(۱) ملا نورالدین خان قاضی محکمه لغمان بواسطۀ شکایت اهالی موقوف وعوض او فضیلت مآب مولوی عبدالله خان لغمانی که چندی در جمعیت العلماء شمولیت داشت و شخص پاك نفس بنظر ديده ميشد مقرر گردید .
(۲) ملا عبدالله خان قاضی شوگیانی که اهالی از اجراآت او شکایت کردند نیز مفصل و بجای او فضيلت ماب مولوی محمد زاهد خان لغمانی که شخص صالح معرفی کرده شده نصب گردید .
(۳) ملا غلام محمد خان قاضی کنر خاص که در اثر معلومات شخص غفلت کار بنظر رسید از قضاوت عزل وعوضش فضائل همراه میان عبدالقادر خان خوگیانی مفتی محکمۀ مرافعه مركز جلال آباد که در اجراآت خود بی غرض بنظر رسید وهم اهالی از و اظهار رضایت کردند ترفیع یافت .