صفحه ۱۰
شماره ۱۸
مجلد پنجم

باید بشود .
امضاء : هیأت کابینه
حکم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است .

۳۸ : — برای اداره جنگلات مشرقی در بودجه هذه السنه مبلغ ( ۲۷۷۷۹ ) افغانی منظوری داریم ولی برای ریاست مذکور تا حالا از وزارت تجارت شخصی مقرر نشده چون اقوام آن سمت که بجنگل های مذکور متصل اند اکثر جنگل مذکور را مال خود دانسته بلکه تقسیمات هم دارند و تا جای که معلومات داریم برای فروش چوب بطور پیشکی هم از تجار چوب در يك سال پول گرفته بدیگر سال چوب می دهند .
و از طرف حکومت تا حالا جنگلات مذکور زیر هیچ يك اداره گرفته نشده صرف اشخاص که چوب بخارج میبرند فیصد هشتاد و پنج محصول بحکومت تادیه میکنند .
از نقطه نظر اقتصاد لازم است که جنگلات آن سمت هم زیر اداره حکومت آمده بمثل جنگلات جنوبی تجارت آن بدست حکومت باشد .
قبلاً کیفیت مذکور و اینکه یکنفر رئیس برای اجرای امور مذکور تعین گردد بحضور والا حضرت صدر اعظم صاحب عرض شده احکام فرمودند که حاضراً وزارت تجارت يك شخص فهمیده را برای کشف معلومات مکمله جنگلات آن سمت

اعزام دارد پس از آن تشکیل ریاست آن را بملاحظه رسانید منظوری حاصل کنید چون برای کشف معلومات مذکور از حضور وا لا حضرت سید جلال خان نام سلطان پوری معرفی شده بود برای حاکم اعلی مشرقی خبر داده شده که نام برده را بمرکز روانه کنند که وزارت تجارت برای او هدایات لازمه داده برای معلومات جنگلات آن سمت فرستاده شود عنقریب شخص مذکور خواهد رسید .
بنا بران پول منظوری سال گذشته تشکیل ریاست مذکور را با معاش يك نفر متخصص خارجی که جدیداً وزارت تجارت میخواهد در پروگرام هذا پیش نهاد میکند ( ۵۷۷۷۹ ) افغانی است .
امضاً : وزیر تجارت
تصویب کابینه وزراء : در بودجه ۱۳۱۰ تکلیف شود و اداره آن بيك صورت مناسب کرده شود که انشاءالله يك واردات درست ازین ممر بحکومت عاید گردد — يك نفر متخصص که خواسته میشود معلومات جنگلات مشرقی و جنوبی را هم باید بنماید .
امضاً : هیئت کابینه
حکم حضور شاهانه ملاحظه شد درست است .

۳۹ — در موسم زمستان از سبب بندش راه هزار آمد گوسفند بند میشود در مرکز واطراف آن همه ساله قلت گوشت و قیمت فروشی قصابان اهالی را دچار

مشکلات مینمایند .
در اروپا اکثراً برای رفع اینگونه پیش آمد ها ماشین های حفظ گوشت وموضع برای نگاه داشت آن تهیه دیده شده که بوسیلۀ بعضی ادویه جات وماشین مذکو و تاشش ماه گوشت تازه را بصورت اصلی بدون تغیر رنك همانطور تازه نگاه میکند
قبل از ین از وزارت تجارت به سفرأ افغانی در خارج خبر داده شده که قیمت ماشین مذکور را باصورت کار گرفتن از آن را بها معلومات بدهند تا برای سهولت این امر از ماشین های مذکور خواسته دو يك موضع مناسب نصب کرده در ایام تیره ماه به اندازه بیست یا سی هزار گوسفند را کشته در آنجا گذاشته اوماً فيوماً در ایام قلت گوشت وبرودت هوا برای اهالی بقیمت مناسب بفروش رسانیده شود چون تا حال از طرف سفراء افغانی درین باب اطلاعی نرسیده ، لہذا بطوری تخمین در بودجه سال ۱۳۱۰ قیمت جای وماشین مذکور را دولك افغانی منظوری میخواهیم .
امضاء : وزیر تجارت
تصویب کابینه وزراء : در بودجه ۱۳۱۰ تکلیف وبعد از تکمیل ریاست بلدیه سپرده شود تا قیمت آنرا ریاست بلدیه بحکومت تادیه کند .
امضاء : هیئت کابینه
حكم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است


صفحه ۱۸
( شماره ۱۸ )
مجلة پنجم

٤٠ - چون اکثر حصه های مملکت عزیز ما از جهت آب وهوا برای زراعت پنبه خیلی مستعد است خوبی وترقی تجارت پنبه امریکائی ومصر به همه کس معلوم است .
وزارت تجارت در نظر دارد كه يك نفر متخصص زراعت پنبه از مصر يا امريكا خواسته متخصص مذكور را در مواضعات كه برای زراعت کاری پنبه مستعد است بفرستد تا حسب فنی عالم آوری كرده هر موضوع را که بزراعت کاری پنبه تخم امریکا ومصر مناسب تر بداند يك مقدار تخم از خارج خواسته ذریعه متخصص مذکور شروع بعمليات نمائيم تا اگر خدا بخواهد از این رهگذر يك فوايد بدست آورده زراعت پنبه را در مملکت خود بصورت علمی رواج بدهیم برای مصرف آن صرف در سال ۱۳۱۰ مصارف ومعاش متخصص مذکور تکلیف میشود
امضاء : وزیر تجارت
تصویب کابینه وزراء : يكنفر متخصص زراعت پنبه از مصر استخدام ومعاش ومصارف آن در بودجه ۱۳۱۰ تكليف شود .
امضاء : هیئت کابینه
حکم حضور شاهانه ملاحظه شد درست است .

٤١ : - برای وارسی وتدقیق در صنایع افغانستان تا حال توجه درست
نشده وهم از حيث نبودن يك مؤسسه كه همه وقت این امور را نگرانی کرده نواقص وارده را از صنایع مذکور جلو گیری نماید ثابت شده است که صنایع افغانستان خواه آنچه در کار خانه های حکومتی ساخته می شود یا بشرکت ها یا بصورت انفرادی تماماً رو بانحطاط و تنزل گذاشته ، بلكه يوماً فيوماً نواقص گوناگون در ساختمان آن ایجاد وحتی اسباب دل سردی در بازار اقتصاد و تجارت ما وارد کرده است چنانچه برای مثال ذکر کنیم که قالین پیدا وار این مملکت در خارج اهمیت خوبی را دا راست و در هر سال گفته میتوانم که به هزار ها تخته قالین از مملکت بما بخارج حمل می شود اما اگر دو تخته قالين بيك شكل و اندازه شخصی بخواهد میسر نخواهد شد اگرچه نواقص وسیب های آن تشریحات طويل دارد وزارت تجارت تصمیم داشته که اگر خدا بخواهد از آن فواید که امروز در تجارت قالی دولت ایران ومصر وغیره میگیرند افغانستان هم به فرصت کم این صنعت را ترقی بدهد چنانچه قبلاً منظوری يك اداره جديد بنام ( حفظ صنايع ) بوزارت تجارت حاصل داشته تا درین اداره در هفته يك مرتبه اشخاصی که در صنایع دسترس دارند ومحصلین افغانی که در وزارت معارف وكار خانه نساجی وغیره دوائر حکومت شامل خدمت اند جمع شده برای وارسی و اصلاح عموم صنایع از فابريكه جات حکومتی و شرکت های اسهامی وصنایع
دستی و غیره حتی توسع باصول علمی و فنی قوانین لازمه مرتب نموده از نواقص موجوده آن جلو گیری نمایند .
برای این مصارف در بودجه سال آینده بدون معاش که منظوری حاصل شده بیست هزار افغانی گرفته می شود .
امضاء : وزیر تجارت
تصویب کابینه وزراء : برای مصارف این مؤسسه بیست هزار افغانی در بودجه ۱۳۱۰ تکلیف کرده شود .
امضاء : هیئت کابینه
حکم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است .

٤٢ : - چون شعبه زراعت وزارت تجارت ، زراعت کاری فنی واداره نسل گیری حیوانات و نگاه داشت گاو های شیری و مرغ و تخم مرغ را در آخر هذا السنه ۱۳۰۹ جدیداً تاسیس نموده از جهت کمی وقت درین سال از آن ها نتیجه درست گرفته نشده امید است که در سال آینده ۱۳۱۰ از شعبات مذكور يك نتيجه درست گرفته شود پس از اخذ نتیجه و معلومات لازمه البته در پروگرام سال ۱۳۱۱ شعبات مذکور را در ولایات هم بنظر گرفته به اجرای آن اقدام خواهد نمود
امضاء : وزیر تجارت
تصویب كابينه وزراء : از حضور مجلس وزراء گذارش یافت منظور است .
امضاء : هیئت کابینه
حکم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است . ( اشتبا )


شماره ۱۸
مجله پنجم

خبر های داخلی
در بار مکافات
اعلیحضرت غازی اراده داشتند که از
افراد غیور ومستعده درین باغمور ممالک
که در سرکوبی اشرار قطغن به نسبت
وفاء مات نجیب افغانستان اظهار فعالیت
ولیاقتی کرده اند ، قدر دانی کنند
برای این مقصد شالون بزرگ وزارت
حربیه را دربار مکافات قرار داده دو
میشه کابینه ومنصبداران عسکری ومامورین
ملکی تارتنبه مدیر بروز پنجشنبه ساعت
۵ بعد ازظهر در آن تجمع دعوت شده
بودند .
حضور شاهانه بساعت معین در انجا
تشریف آورده وبدواً بنام شکر گذاری
از خدای تعالی دربار را منطق موثری
افتتاح ومختصری از قضایای اغتشاش منذ
کرواز خدمت وزیر صاحب وهمراهان
محرم سان اظهار مسرت نموده خاتمتاً
فرمو مودند:
هر چند در مقابل حدت وطن وفراهم
آوری اسباب راحت وسعادت ملی مکافات
يك امر سطحی است وهمیشه افسر و
عسکر وعموم سکنه دلاور افغانستان
محض حصول رضای الهی وخشنودی از
واج آباو واجداد خدمت کرده وبقدر
کاری حاضرند مگر چون دنیای عالم
اسباب است لذا حکومت مطبوعه نیز
محض تقدیر خدمت مسرت خودرا نشان

داده وهر کدام حسب مرتبه خدمتشان
مکافات میدهد ، پس از آن بموجب جدولی
که از وزارت حربیه ترتیب شده بود
حضور شاهانه اعمال خدمت هروا حدی
را شرح وبإعطای مکافات مقرره آنها
را افتخار میدادند بعضی نشانها را خود
اعلیحضرت وبر خی را والا حضرت
صدر اعظم وشهزاده محمد طاهر خان و
باقی وزراء تعلیق نمودند .
در طی تشریحات حضور شاهانه به
بدست ذوات أتى الذكر چنین فرمودند
احمد علی خان در مدافعه از تجاوز
اصرار مطهر خدمت قیمت داری شده
است همچنین محمد غوث خان نهایت دلا
ورانه خدمت نموده مصدر شجاعت در
شدت های فوق العاده هم در سمت
شمالی وهم درسرکوبی اشرار قطغن شده
است محمد افضل خان نیز در اجرا آت
بسیار فعالیت کرده مصدر شجاعت شده
عبد الله خان باو جود بیری وعدالت بران
سرکوبی اشرار بخدمت وزیر حربیه
حاضر شده متایکه در ایام انقلاپ وردك
خدمات خوبی کرده درینجا هم بسیار
زحمت کشیده ، همچین تمام افراد عسکری
وصاحب منصبان نظامی وافراد ملکی واهالی
آن لوزمی مصدر خدمات عالی در راه
اعاده امنیت وارامی شده اند .
نایل شده کان مکافات
۱- ع ، ج والا حضرت شاه محمود خان
سپه سالار غازی وزیر امورحرب
نشان لمر اعلی .

۲- ع غ ش محمد غوث خان نائب سالار
نشان سردار اعلا و در قبول اردوی
اول قوم ندان مقرر شدند وع غ ش
جانباز خان نائب سالار بزم معاونی
وزیر حربیه افتخار یافتند .
۳- ع ش عبد الله خان وردك فرقه مشر
اول نشان استور دوم
٤- ع ش محمد خان وزیری فرقه مشر ثانی
فرقه مشر اول و يك نشان استور
درجه دوم
ه- ع ش عطا محمد خان - فرقه مشر ثانی
فرقه اول و يك نشان استور درجه دوم
٦- ع ش عبد الغفور خان - غند مشر اول
قوم اندانی نظامی قطغن - فرقه مشر
ثانی و يك نشان استور درجه دوم
٧- ع ش فیض محمد خان غند مشر یاور
حضور فرقه مشر ثانی و يك نشان
استور درجه دوم به فرقه شمالی عوض
محمد شعیب خان قوماندان مقرر شدند
۸- ع ش شاه بهرام خان ممصودی غند
مشر، فرقه مشر ثانی و يك نشان
استور درجه دوم
۹- ح محمد حسن خان غند مشر اول تدعی
۱۰- ح گل میر خان نورستانی غند مشر
ثانی غند مشر اول و يك نشان
استور درجه ۲
۱۱- ح گل جان خان وردك غند مشر ثانی
غند مشر اول
۱۲- ح محمد جعفرخان غند مشر ثانی
غند مشراول ونشان استور درجه ۲
۱۳- ح در کیلی خان منگل غند مشر
٤- ح غلام حیدر خان غند مشر معاون


مكتب حربیه نشان استور درجه سوم
ریاست تفتیش
طبیب غند توپچی قطغن و
بدخشان به معاش دهواره سه صد
افغانی خدمتی یاوز بر صاحب
حربیه
٤٥ - ش شاه محمد خان پیاوت تولیـمشر
قبلاً کندکمشر شده
٤٦ - ش سید محمد خان پیاوت تولیمشر
قبلاً کندکمشر شده
٤٧ - ش محمد عارف خان کناف تولیمشر
کندکمشر
٤٨ - ش خرم دل خان توايجه شاهی
کندکمشر
٤٩ - غ مير مظفر الدین خان ضابط
ریاست ارکان حرب
٥٠ - غ عبد الاحد خان ضابط ریاست
ارکان حرب
٥١ - غ گل محمد خان ضابط دائره
تحضارات
٥٢ - ب میرزا محمد عثمان خان کاتب دائره
اخذ عسکر
٥٣ - میرزا علی محمد خان كاتب دائره
اوراق
٥٤ - ميرزا فتح محمد خان كاتب دائره
یاوری
٥٥ - غ ميرزا عبد الباقی خان سركاتب
دائره نقلیه
٥٦ - ص ميرزا عزیز الرحمن خان سركاتب
دائره خصوصی
٥٧ - ميرزا عبد الحكيم خان كاتب ریاست
قبائل
٥٨ - ب ميرزا محمد حسين خان كاتب
دائرة لوازم
١٥ میر اعظم شاه خان رئيس تفتيش غند
مشر
٣٠ - ش غلا، قادر خان کندكمشر مخابره
٣١ - ش شمس الدین خان کندکمشر
كندك دوم غند اول قومی قطغن
و بدخشان
١٦ صمد علیخان هزاره غندمشر اول
قومی قطغن و بدخشان .
٣٢ - ش سید اعظم خان کندکمشر كندك
اول غند اول قومی قطغن
۱۷ - عبد الكريم خان غند مشر بواسطه
رشوت خوری و تعدی بر اهالی
عزل و موقوف و ٦ ماه حبس شد
٣٣ - ش شیر محمد خان كند كمشر كندك
سوم غند اول قومی قطغن
۱۸ - ح مصطفی خان کندكمشر معاون ٣٤ - ح محمد حسین خان محمد زائی
ریاست ارکان حربیه غندمشر ثانی کندكمشر احتیاطی غندمشر ثانی
۱۹ - ح محمد انور خان کندكمشر احتیاطی ٣٥ - ح محمد امین خان هزاره کند کمشر
احتیاطی
غند مشر ثانی
٣٦ - ش سنگر خان جاجی کندکمشر
حاضر باش ها
۲۰ - ش عبد الخالق خان کند كمشر مدير
مامورین
۲۱ - محمد قاسم خان کند کمشر مدیر ٣٧ - ش محمد حسن خان کندکمشر معلم
شاهی
تحریرات
٣٨ - ش خواجه محمد جان خان کند کمشر
احتیاطی
۲۲ - ش امیر محمد خان کندکمشر شعبه
خصوصی
٣٩ - ش خواجه محبوب شاه خان کند كمشر
احتیاطی - دو صد روپیه انعام
٤٠ - ش مير اکبر خان کندکمشر احتیاطی
۲۳ - ش محمد اسحق خان کندکمشر یاور
وزارت حربیه .
٢٤ - ش عبد الباقی خان کندکمشر مدير
دو صد روپیه انعام
استخبارات
٤١ - ح غلام حیدر خان کندکمتر توپچی
٢٥ - ش خانا گل خان منگ، کند کمشر
غندمشر ثانی
قطعه ارگ
٤٢ - سید احمد خان کندکمشر احتیاطی
٢٦ - ش نصر الله خان منگل کند کمشر بواسطه رشوت خوری موقوف وعزل
احتیاطی
شد.
۲۷ - ش محمد عمر خان کند کمشر احتیاطی ٤٣ - ص داکتر قریشی سر طبيب وزارت
حربیه در ماه یکصد روپیه زیادت
۲۸ - ش محمد سماجان خان کند كمشر
معاش .
احتیاطی
۱۹ - ش سید حبیب خان کندكمشر اعضای ٤٤ - ص داکتر غلام حیدر خان سر


شماره ۸ مجلد پنجم

٥٩ - ص میرزا عبد الله خان کاتب ریاست یکهزار و پنجصد افغانی معاش شخصی از مدیریت طبیه :
تفتیش ۳ - ص یار محمد خان یکهزار و پنجصد عزت مآب داکتر غلام حیدر خان داکتر
٦٠ - ص میرزا عبد السلام خان کاتب دائره افغانی معاش شخصی شفاخانه مرکزی عسکری مقرر شدند .
تالیف و ترجمه ٤ - ص محمد کریم خان ولد سردار محمد قاریه کا و تعمیر فابریکه برق در سرده
٦١ - غ عبد الستار خان تولیمشر عمر خان يك هزار روپیه بخشش قند هار آغاز ( وباول کراژه ) انجیر
٦٢ - غ یار محمد خان تولیمشر احتیاطی ۵ - ص عبد الرحمن خان مامور خارجه مذکور مقرر گردید .
٦٣ - ص سید دلاور شاه خان سر بیطار یکهزار بخشش مخدمت هم مقرر شود
ماهانه ۲۲ افغانی ایزاد معاش ٦ - صوفی عبد الرحیم خان پنجصد افغانی از وزارت تجارت
٦٤ - غ محمد سرور خان پیلوت ما هانه بخشش هم چنان به بند نر نغالی ( میتر کر نبره )
٢٥ روپیه ایزاد معاش ۷ - قلندرخان حاجی جزایل ملکی هشت المانی که به نهر کریم جلال آباد مقرر
٦٥ - سیف الدین خان ميخانيك ما هانه صد روپیه معاش شخصی بوده انجیر مقرر شد .
١٥ روپیه ایزاد معاش ۸ - مالك بدو خان حاجی - رنگ ملکی کذا بماموریت فابریکه برق قند هار
٦٦ - غ پیر محمد خان تو لیمشر سر اوس چهار صد روپیه معاش شخصی میرزا فضل احمد خان و به سرکتابت آن
٦٧ - غ فتح محمد خان ميخا نيك بلو كمشر ۹ - گل محمد خان حاجی بر گد ملکی چهار میرزا محمد سرور خان مقرر شدند .
قبلاً تولیمشر شده صد روپیه معاش شخصی
٦٨ - ب محمد حسین خان ميخانيك بلو كمشر ( باقیدارد ) خبرهای ریتر
فيماه ١٥ روپیه ایزاد معاش
٦٩ - ب محمد زمان خان ميخانيك بلو كمشر مقرری ها ۲۰ اگست :
فيماه ١٥ روپیه ایزاد معاش تلگرام نيويارك مطاهر است که قرار پیغام
۷۰ - ب عبد الكريم ميخا نيك بلو كمشر از وزارت داخله : -
قبلاً چهل افغانی معاش مذکور زیاده آقای محمد سرور خان بمقرى بحكومت سانتیا کو حکومت چیلی بانتوای کامل قروض
شده در جه کوهستان وعبد الرشيد خان بحکومت خارجی برای مابقی سال حکم داده است
۷۱ - ش محمد عالم خان کند کشتر درجه ۲ سروبی و نور محمد خان بعلاقه زیرا هيچ يك مأخذی جهت پرداختی
۷۲ - غ محمد عباس خان تولیمشر - داری سلطان خیل مربوط کتواز وشاه فائده بدست نیامده .
۷۳ - لفر قومی وزیر و مسعود که درین میرخان بعلاقه داری محمود خیل مربوط ۲۳ اگست
معامله خدمت كرده اند يكل لك روپیه کتواز و علاقه داری وازه خواه حکومت تلگرام هنکو بیان میدارد که در اثر طوفان
بخشش - ارگون فتح محمد خان مقرر گردیدند . دریای یانگتزش دو هزار نفر مرده : چار
۱ - ص حاجی نظر محمد خان ناظر کار از وزارت مالیه : صد هزار نفر بی خانه . الفا ، وبسیار
خانه طبعی حضور - یکهزار افغانی ص میرزا عبد الوهاب خان مدير محاسبه اشخاص در اثر مرض اسهال ومحرقه
بخشش پنجصد افغانی ایزاد معاش وزارت در بار به مستوفیت ولایت هرات مرده اند . تابحال هيچ يك پیشرفتی
۲ - ص غلام رسول خان محمد زائی - مقرر گردیدند ) در کار اشاعه دیده نشده .


صفحه ١٥
(شماره ١٨)
مجلد پنجم

٢٤ اگست
تلگرام مسکو بیان میدارد که غالباً در
نتیجه طوفان دو ملیون انسان در هوپین
وهو قان رسیدند تا باندازه که چشم کار
میکند در کوچه ها آب ممتد شده است
در هوپه سی هزار مربع زمین در
زیر آب است و پنج ملیون نفر به مصیبت
بی چیزی و بی خانگی گرفتارند در
هوپین دو ملیون آدمی چیز شده و بیست
هزار مربع میل در زیر آب میباشد .
باز از رویتر :
بیست و چهار ملیون بی خانمان شده اند
شانگهای ١٣ ـ رود خانه پانگتز هنوز
در طغیان است محق ، کنونی ها تسنکو
به ٥٠ یا ٧٠ گره میرسد . خساراتی
که از این سیل دامنگیر چین شده در
تمام تاریخ آن مملکت نظیر ندارد مطابق
اخبار واصله ٤٠٠٠٠٠٠ ملیون خانه
ویران گردیده و ٢٤٠٠٠٠٠٠ نفر بی
خانمان گردیده اند . عده مقره بین بهزاد
ها بالغ است قروض امدادی مورد
لزوم یافته است .

اندرز
نانی بالتمس برای نانی بامید
هر جائی و هر دری چو قرص خورشید
بایاده خاطر و نم دیده بساز
کین آب سیاه تست و آن نان سفید
(بدیع سنجری)

فکاهیات

همه را مانده وازین بشنوید که خرابی
هوا وخاك باد سنيکه زنده گی مارا برباد
داده وروز ما را روز گلی ساخته ، ما
گفتیم امسال از چهار فصل برابر کابل
برگلی کیفی کرده باشیم ، آنهم نشد
میسر وسودای خام شد ،
خیال پلو خوب چرب بود ولی حیف
که انقلاب هوا ديك او را چپه کرد ، هر
روز خانه میرویم ناجور می بینم اداره
می آئیم رقعه رخصتی مریضی میگیریم
وقتی از خانه و اداره گریخته بخانه رفقا
میرویم از دم در صدای نالش میشنویم
بکوچه و بازار میگردیم در هر سایه دیوار
و درخت دوسه نفر بیکار نشسته و ایستاده
چرت میزنند وقتی جویا شویم معلوم
می شود بیمار است یا بیمار دار که برای
داکتر انتظار می کشد
خوب واهمه ما را بیجانیده و میخواهیم
به باغ وراقی قرار کرده دم غلطی کنیم
گرد باد روز گار مارا خاك آلود ومنظره
تفریح مارا بی نمود می سازد از یکی پر
سیدم برادر چه خبر است ؟ این هوای
همیشه کابل است یا تازه گی دارد دیدم

دهن پر خاك وحلق خشك او یارای جواب
جواب گفتن ندارد از دیگری سوال کردم
بابا علت این خاک باد چیست ؟ خرطوم چشم
ها را پت کرده و ماداباد گفته دهن را باز
کرد که :
جنك .. ویروانی است !
راستی راستی باین چیزها خوب قانع شده
وآنی جریده اتفاق اسلام را از ملازم
پسته گرفته و خواندیم در ضمن حالات هرات
نوشته بود امسال الحمد لله هوا بنهايت
اعتدال است و باد تابستانی هم به تندی
نمی وزد معلوم گشت که امسال باد
هرات فضای کابل را میدان تاخت و تاز
خود قرار داده ، چه تند باد تابستانی
هرات خیلی معروف است و این جمله در
در بین کابلی ها رواج دار که بگو قتی کسی
از یکنفر هرات دیده پرسید هوای هرات
چطور است ؟ مخاطب بدون انکه جواب
بگوید فوری بزمین خم شده يك مشت
خاکی برداشت و بچشم سوال کننده زد
گفت همین طور !!!
مقصود ، با این اوضاع روز را به شب
رسانیده بصد ترس و لرز بخانه بر میگردیم
که چشم خیره گی میکند مریضی از کلته
پشته افتاده از صداهای دلخراش
آخ ، واخ های هوی که سرد است
شب را با را می نخواهد ، ظرفیتها ابا وخی
گاه وقتی از رفقای خود می پرسند باین
وقتها شبت خوش میگذرد یا روزت میآیند
از ما به پرسند که بگویم نه کل ماند نه
کدو لعنت بکاه هر دو !


صفحه ٦
شماره ۱۸
مجله پنجم

امروزه روز روز داکترهاست و بازار
بازار دوا فروشان !
شنیدم چطور که مامورین مفلس و
معامله داران خود را سر تنخواه وعده
میدهند حکیم های افلاس کیش هم از مردم
قرض گرفته و وعده پرداخت بهاء نسخه
میگذارند
دوا فروشان این ماه را
باید مبداء سرور گرفته و جشن بر پا
کنند چه دوای خوب و بدی که در یازده
ماه دیگر ذخیره شده و کسی نمیخرد
درین ماه بفروش می رسد ، وای
بر حال هموطنان مریض و مریضداران
مفلس ،
در خانه یکی از دوستان بواسطه که
مرض سر تا سر دودمان را فرا گرفته
بود از خانه يك خویش دیگر خود يك
آدم بفرض آورده بود تا پر هزانه مریضان
را پخته کنديك روز نه گذشت که او هم
مبتلا گشت و سر بار دیگران شد آسوده
سر بیمار این شفاخانه بدرخانه هر کدام
خوابیدنیست ولی جای شکرش باقی است
که درد است مرگ نه اگر چه بگفتند
(حافظ) برو از دو واره شو داخبرگیر!
ولی در عین زمان او هم از دل پر درد
خود هذیان میگوید حقیقتش اینست که
خطر این نا خوشی الحمدالله کم است .
من پیش خود کمی خوشحالی داشتم
که اگر چه خود در خطر هستم خوب
است چوچ پوچ در هرات اند تازه خطی
از آنجا گرفتم که آنها هم از نا خوشی
نالید و بزرگترین مرض را بی داکتری
دانسته و نوشته اند .
از شد و مد عبارات مکتوب اینقسم
فهمیده می شود که من میتوانم ازینجا
داکتری اعزام کنم و یا اقلاً نسخه از
داکتر گرفته و برای تسلی آنها بفرستم
خبر ندارند که از من بجز لاف کاری
ساخته نیست بسته هم نسخه دوا را پیش
از ٢٤ - ٢٥ روز بآنها رسانیده نمی
تواند چه خطوط تاریخی ٩ اسد
به ٤ و ٥ سنبله بما میرسد .
بهر حال این موضوعات خارج از مقال
ماست برویم سر مطلب که از مریض های
راستی و دروغی صحبتی کنیم ما از دو
باز داکتر ها بخواهیم شکایت کنیم که
درین روزها پر مشغله ین است و بغریب
غربا دستگیر ندارد ولی از حال مریضها
بی خبریم که اکثر بستر نا جوری را يك
تفرع گاه قرار داده اند روزی یکی
از قوام بناخوشی زکام بازا دچار بود
بزحمت زیادی داکتری بدست آورده و
دوائی برایش آورديم يك خوراك دوا
را بصد زحمت باو خورانیده روز دیگر
آمدیم که کاسه آلو و یخ را پیش خود
مانده با رنگ پریده و بدن مرتعش سر
گرم خوردن است پرسیدیم خیر یت است
چه حال دارید ؟
گفتند بلی دوای داکتر بسیار گرم
است و حرارت تب را زیاد میکند . از
چه فهمیدید ؟ خیلی تلخ است ، بلی بیخور
است معلوم شد که آقا هوسانه میخورد
نه دوا ! همین مقصد است که اکثر
بعوض مسهل (استیصال) هندوانه
و آلو بخارا میل میفرمایند .
خيال من این معالجه از نفع آن
نقصانش بیشتر است خوب است از شدگوم
کار بگیریم در یکی از شماره های روزنامه
اطلاعات خواندم در زیر عنوان خراسان
در فرنسکه تن نوشته بود از جمله عقاید
زنها یکی اینست که هر گاه حصه یه سیب روی
(کچالر) را بدزدی کب کرده و
بخورد آن سیب زمینی او را از مرض رو
ماتیزم شفا داده و خوش خواهد کرد ،
ازین نسخه های بی تکالیف و شکم
پر کنا در هر بزی ها زیاد داریم .
مثلاً میگویند اگر شب نمك (تو)
دو روز در میان) کسی داشته باشد مرغ
سیاه همسایه را دزدیده و همه را تمام
خورده و بکسی دیگر ندهد فوراً صحت
می شود ، همچنان برای يك ناخوشی
دیگری که رسم آن فراموشم شده منققه
(کشمش سیاه) از دکان بقال دزدیده
و بخورد خوب می شود باز برای يك قسم
تب شب های مخصوصی دارد که کاسه و چمچه
گدائی گرفته و خود مریض از خانه ها
غذای پخته مجان شب را جمع کنند عیناً دواست
همچنان شدگوم های دیگری است که
بی خوردن توتکه های با قیر هم علاج
پذیر است .
مثلاً : اگر کسی بگوید کیلونم درد
میکند فوراً باید چوب گفت اگر نمی
گفتی می مردی !
یا گوش های دهن کسی خراشی پیدا
کند (لباسك) سه روز صبح زنبور
دروازه را بآن حدود آشنا کرده و
بگوید لباسك من از تو ، درد ازو می شود
مقصد در دنیا ازین درد ها و معالجات
بسیار است که قسمت عمده از عقاید زنان
خواهد بود و اگر اینها رواج پیدا کند
آبره بیمار ها از احتیاجات داکتری و
دوا و مصارف زیادی با خوردن دواهای
تلخ فراغت پیدا خواهند کرد .


[BLANK PAGE]


انیس

جریده ملی

قیمت اشتراك

در افغانستان ۱۲ افغانی
محصول پوسته اطراف و ولایت داخله ۳
طلبه معارف ۷
در ممالك خارجه ۲۰ شلنگ

لطفاً پول اشتراك که بتوسط خزائن دولت فرستاده میشود باید
رسید عوض و معاوضه باشد

(مطبعہ انیس)


شماره ۱۹)
انیس
مجلد ( ۶

اشتراك سالانه ۱۲ افغانی
محصول پوسته ۲ «
خارجه ۲۰ شلنگ

اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس وصاحب امتیاز : محیی الدین
مدیر و نگارنده : ضیح الدین

۲ شنبه ۲۹ سنبله ۱۳۱۰
تأسیس ۱۳۰۶
۸ جمادی الاول ١٣٥٠

فضیلت علم ولزوم سواد
علم ومعرفت اقوام وطبقات عالم را به
بسیاری از سرائر مکتوم كائنات وحقایق
موجودات دانا و آشنا ساخته از تماماً
دنائات طبعی ورذایل اخلاقی منزه ومبرا
نگه میدارد .
سرچشمه کلیه نیکبختی های دنیوی
علم است وبهترين ذرائع ادراك سعادت
اخروی علم ، فقط این مقال علمها وادياتها
میتواند مراتب بلند علم وعرفان را ثابت
کرده و از شرح وبسط دليل وبلا بن
ما را مستغنی بدارد که
بی علم نتوان خدا را شناخت
خوشبخت ترین مللی دنیا همان ملانی
شناخته می شود که افراد عالم وفضلی بیشتر
دارند و در سایه علم وافضات زنده گانی
اجتماعی خود ها را بسر میبرند چه عالم
است که واجد مدنيت دنيا كشته و
علم است که عالم را سر شاد واخت و
سعادت گردانیده علم اگر از قدیم است
یاجدید علم اگر از دین است یادنیا علم
اگر از روح است جسم واگر از آسمان است
طاعات یزدانی به حال واحوال
نوع انسانی انجام میدهد شرافت عالم
وفضيلت عالم است که موجد اختراعات و
واكتشافات محير العقولی شده انسانهای
مترقی را مانند مرغ بهوا پرواز میدهد
وشبيه ماهی در آب میبرد ، مزیت علم
واهمیت عمل آنست که نوع بشرو دو
ادامه زنده گانی مدنی بزیور و بروی زمین
مقتدر گردانیده .
در هر کجائی که دستگاه فضیلت
بیشتر پهن و علم ومعرفت را رواج بازار
باشد افراد غافل باسواد مستفيد
بسيار تر بوده واز سعادت حيات بهتر
متلذذ می شوند وبرعکس اگر در طبقه یی علما
کمتر وعلم کم پایه تر باشد جاهل وبی سواد
بیشتر بوده ومردم بفلاكت ووحشت روز
گاری خواهد گذرانید
یکی از متقدمین شعرا وحکمای یونان
میگوید : کوری به از جهل است
زیرا که در کوری خوف هلاك جسد
است و در جهل خوف هلال ابد.
من این تجربه را گاه وقت بچشم سر
دیده و بسیار شنیده ام از بی سوادی که
پاره کاغذی را برفیق دیگر خود داده
تا مطالب نوشته آنرا برایش بخواند ،
طرف يك حسرتی به پارچه کاغذ نگاه
کرده و در جواب گفته تا جان من کور
هستم وسیاه وسفید را چندان فرق کرده
نمیتوانم یعنی سواد ندارم .
چقدر متاثر می شود انسان وقتی يك
نفر هموطن وا در برابر خود به بیند که
درین عصر طلائی باهيكل وقيافه بس عالى
چشم های قشنگ و درخشنده آن بر مطالعه
دو سطر خطوط که بزبان مادری خود شان
در روی کاغذ رقم شده باشد قدرت
ندارد .
این تاثرات باید ما را متغیر ساخته و
بران وادارد که اگر عالم نشویم اقلا با
سواد شویم واگر از خود ما وقت گذشته
باشد اقلا در تربیه و تعلیم اولادان خود
بکوشم ومعارف را بایستی بصمیمی ترین
ذوق وشوقى استقبال كنيم مخصوصاً درين
آوان که علم و دانش در سرتاسر
افغانستان با هتزار است و معارف روز
بروز درشرف تعمیم و توسعه است وحكومت
متبوع ما از فضلا و علی موقد مدرج عالی
قدرشناسی مینمایند فلاطون عقیده دارد :
برای پیشبرد و ترقیات امور بشريه يابد و فن
زمامدار باشند و یا زمامدار ان فيلسوف !


اگر ما پرده غفلت را از پیش چشم خود
برداریم خود را بيك [خوشبختی?] فوق
التصوری می بینیم که با دل بسیار قوی
وآرزوی شدیدی بایستی در صدد استفاده
برائیم ، بیاموزیم و بیا موزانیم تعلیم و
تربیه بگیریم و تدریس کنیم بفهمیم و
بفهمانیم عالم شویم و علم خود را برای
دیگران از قوه بفعل بیاوریم موقع ،
موقع کار است میدان سعی وعمل مستعد
است و این سعادت خیلی قیمت دار است
که قاید معظم وپاد شاه ذی شان ما
علاوه سابقه در خشان وتجارب فراوان
يك فرد عالم و دانشمندی تشریف دارند .
این موقع را باید قصر علمی افغانستان
ناميد بفكر ما سكوت عين خيانت است :
به اقوام وملت ما چطوریکه از ما ها
قدردانی میشود ما هم حتی الامکان باید
بنویسیم و آزادانه اظهار عقیده کنیم تعمیم
علم وسواد را اساس ترقی شناخته و
موفقیت های علمی را عملی بسازیم این
موضوع را بشمارات آینده تفصیل خواهم
داد .

بحران بيكاري
در اوروپا
۳
علاوتاً کثرت آلات و سایل یکی از عوامل
بزرگ این بحران بشمار میرود . چنانچه
متخصصين امريك باثبات رسانیده اند که
متحده امريك . کار خانه های که پترول

ویا ذغال سنگ اخراج می کند بحدی
مجهز اند که اگر بخواهند يك ثلث ديگر
اضافه کار میکنند . هم چنین دیگر
فابریکات . چنانچه کار خانه بوت دوزی
که فعلاً ۳۰۰ ملیون جوره عمل میکند ،
اگر بخواهند ۹۰۰ ملیون جوره مهيا
خواهند کرد. همچنین کار خانه موتر که
سال فی سال ۶ ملیون موتر می سازد تا ۸
ملیون موتر اماده کرده می تواند .
بعد از جنگ عمومی آینده را چیز
دیگری تصور کرده میخواستند رفع
احتياج في الدازه دنیا را نمایند حالانکه
احتياج روز بروز کم شده میرود .
باهمه مشکلاتی در بالا ذکر یافت ،
تنزل نقره ، مشکلات طلا پستی اعتبار
عدم استفاده از سرمایه وشکستہ گی بہ
تجارت عمومی به این بحران كمك زياد
نموده . چنانچه در سال ۱۹۳۰ که تعین
نرخ روی کار شده ، کار خانه ساخت
ساری امريك ، کار خانه ابریشم جاپان
و کار خانه کنو سازی شمال فرانسه ، بکار
مانده روز بروز به تعداد به بیکاران
شان افزود .
تمام عینی نوع به همدیگر مربوط
اند ، یعنی بدبختی یکی بدیگری سرایت
می کند یعنی این بحران از بحر ها گذشته
به دیگر جا سرایت کرده است و دنیا را
به غربت کشانیده است .
این بحران بیکاری که فی الحقیقت
نتیجه عدم توازن بعد از جنگ است ،
بسرعت چالان بوده وسعت پیدا می کند

صحیات
مالاريا
(٤)
اگر خسارات مالی که از مبتلا شدن
ملیون ها اشخاص که مولد ثروت هستند

علاج
يورپ را به اقتصاد جدید کشیدن ؟
توازن حاصلات ومصرف آن : -
تجدید قیمت نقره پیدا کردن اعتباو -
اعتماد دول یکی بدیگر ؟
رخته غرامات جنگ را بکلی رفع
کردن ، رفع نمودن مشکلات گمرکی ،
تعين و صلات از روی احتیاجات ملل
هرگاه این چند قوت اساس صورت فیصله
خواهد شد ، پس یقین است که این
بحران بیکاری بری همیشه رفع خواهد
گردید .
ولی این ها امید دور و درازی است
تنها عملی نمودن آن ها باقی مانده است :
( نائل روژه )


صفحه ۳
( شماره ۱۹ )
مجلد پنجم

و در اثر ملاریا از پای در می آیند در نظر بگیریم و اگر آن بدن های صحیح و سالم اشخاصی که مبتلا میشوند که هر يك در تولید ثروت عمومی قیمت دارند مورد توجه قرار دهیم یکحساب عجیبی پیدا خواهد شد .
ملاریا آنقدر مبتلایان را نمیکشد ولی بقدری بدن را ضعیف میکند که آنها را مبتلا بامراض داخلی گونا گون میسازد وقتی شخصی ملاریائی فوت میکند اطرافیانش گمان میکنند که کشنده او مالاریا نیست بلکه سل ، اسهال ، امراض قلب ، کبد ، خون و اعصاب که حقیقتاً اثرات و بقایای مالاریا هستند او را کشته است در صورتی که قاتل اصلی مالاریا بوده مخصوصا در مواقعی که مالاریا کهنه و سخت معالجه سریع و قطعی قرار گرفته است با کمال تاسف باید متذکر شد که مردم خیلی بی اعتنا و با لاقیدی باین دشمن مهیب مینگرند .
اغلب تصور میکنند که مرض مالاریا خود بخود رفع میشود یا اتفاق می افتد که برای تفریحات بی معنی و احمقانه صد ها تومان خرج میکنند و وقتی احتیاج به رفع چنین دشمن علنی می گردد یا برای جلوگیری آن وسایلی لازم میشود فورا صرفه جوئی را در نظر مجسم می سازد :
اما راجع بوسایل علمی برای مبارزه با ملاریا که تا به حال علما قادر بکشف آن شده اند کشفیاتی که شده سه طریقه را بمانشان می دهند :
اول اجتناب از پشه ها
دوم ـ نابود ساختن پشه ها
سوم ـ نابود ساختن پرازیتہایکه در اعضای بدن مریض پنهان شده اند .
عملی کردن این سه طریقه و نجات یافتن کامل از خرابی ها و خسارات این مرض محتاج به تشريك مساعى ملت و دولت واقدامات اساسی است . برای عملی ساختن طریقه اول لازم است که در فصل و موسمی که پشه ها زیاد اند و از غروب تا طلوع آفتاب مشغول نیش زدن هستند درب و پنجره اطاقها را با در بهای فلزی توری ریز به بندند تا ممانعت از ورود پشه شود ثانیا باید حتماً پشه بند استعمال نمود و ثالثاً در موقع خروج از رختخواب قسمت های باز بدن را با ململ نازك مستور داشت تا هدف نیش پشه نگردد تصدیق میکنم که این قسم مواظبت قدری مشکل است ولی با مقایسه با مشکلات و عواقب وخیم مرض چندان اهمیتی ندارد .
راه دوم انهدام پشه ها مستلزم اقدامات مهم و مخارج هنگفت میباشد و فقط با مساعدت و معاضدت دولت ممکن است عملی شود زیرا بایستی با طلاقهایکه مراکز تولید پشه های هستند خشك نمود یا با نقط روی آب های بطلاق را بوشاند این طریقه در بعضی از قسمتهای اروپا و امریکا معمول و نتایج مطلوبه بدست آمده است نتایج حسنه نیز از عمل آوردن
ماهی های مخصوصی در آبهای باطلاقی که بوسیله آنها تخمهای پشه ها محو میشود بدست آمده است کشت درخت مخصوصی در نقاط باطلاقی این فایده را دارد که هم باطلاق را خشك می کند و هم در عوض پشه های قشنگی تولید میسازد .
طریقه سوم ـ نابود ساختن پرازیتہایمرض از بدن مریض میباشد که بهترین و اساسی ترین طرق است با اینکه این طریقه هم مستلزم اقدامات زیاد و مخارج هنگفت است ولی مرضا باین وسیله هم از نتایج وخیم مرض خلاص میشوند و هم از مسئولیت وجدانی سرایت بدیگران بری میشوند .
در ایام قدیمه وقتی هنوز تشکیلات مهمه دولتی برای مبارزه با امراض مسریه از قبیل وبا طاعون ، آبله ، حصبه وامراض بی شمار دیگر وجود نداشت قربانیهای امراض مذکوره در هر سال بچندین ملیون میرسید ولی حالا در نتیجه کشفیات علم طب و و سائل متحده دول این امراض روز بروز جلو گیری میشوند . همین ترتیب را باید برای مالاریا ایجاد کرد کلیه امراض مالاریائی را ممکن است در زمستان یا بحساب ملی یا بحساب دولت معالجه نموده بدین وسیله اشخاص سالم را از ابتلاء در تابستان نجات داد برای تشریح این نظریه لازم میدانیم برای نمونه موضوع ذیل را داشته تحریر در آورم :
دولت سوئد و نروژ قانونی وضع کرده که کلیه اشخاصیکه امراض تناسلی


صفحه ٤
شماره ١٩
مجلد پنجم

و مقاربتی دارند باید بمریضخانهای دولتی مراجعه نموده و معالجه شوند در صورت تخلف اگر کسی را مبتلا سازند باکمال شدت مجازات شده و بجریمه نقدی هم محکوم میشوند . باینوسیله در چند سال ابتلا بامراض مقاربتی تمام شده است چون مبتلایان بحساب خودشان یا اگر بی بضاعت بوده اند بحساب دولت معالجه شده اند

متاسفانه در مملکت ما يك نفر ممكن است صدها نفر را بدون مسئولیت مبتلا ساخته و در بدبختی و ذلت غوطه ور سازد .

مالاریا با اینکه مرض خیلی مهمی است ولی برای معالجه آن متاسفانه در عموم افراد دنیا يك مفهوم خرافات آمیزی وجود دارد و آن اینست که بطور عموم اعتقاد بر این شده که یگانه علاج مالاریا کنین است در حالیکه کاملا بر خلاف است با اینکه خیلی ها تا بحال در این عقیده هستند که مالاریا با چندین بسته کنین رفع میشود وحتی بعضی ها عقیده شان بر این است که ممکن است مالاریا خود بخود نیز رفع شود عده کثیری از اطبای متخصص اروپائی پس از مطالعات دقیق ثابت کرده اند که حتی استعمال مرتب و مکرر زیاد کنین نیز نمی تواند معالجه قطعی مالاریا شود .

( دکتر ابراسی ) یکی از متخصصین مشهور ایتالیائی پس از تجربه معتدی اینطور نتیجه گرفته است که معالجه معمولی با کنین در مقابل مالاریا کاملا بی نتیجه است .

( دكتر والتر ) در سلانيك معالجه صد نفر از سربازان مریض را بوسیله کنین بموقع تجربه گذارد است ولی بعد از مدتی مدا وا ۹۰ نفر از آنها هنوز مریض بوده اند .

( كار ) مثل علمای دیگر مشاهده کرده است که کنین از خورا کهاى كوچك و بزرگ آنهم با استعمال يك مدت مديدی که میتواند جلوگیری از سرایت کرده و اثرات مالاریا را مشكوك سازد .

( هندی ) پس از مطالعات زیاد اینطور نتیجه گرفته است که با آنکه استعمال زیاد کنین در مقابل مالاریا وسیله مبارزه است ولی استعمال زیاد آن برای کلوبولهای قرمز وسلول های کبدی سم خطرناکی است .

پس با اینکه کنین وسیله دفاعیه محسوب میشود ولی حربه قطعی در مقابل این مرض نخواهد بود ، ممکن است کنین را برای جلوگیری از سرایت مالاریا بمیدان استعمال نمود ولی وقتی پارازیتها وارد خون شدید کنین دیگر بیهوده و بکار نمیخورد .

بعلاوه علمای فوق خیل از علمای دیگر فرانسوی عقیده بر این دارند که کنین بمریضیانی که مبتلایها لاریا از پارازیتهای شبیه بهاه نصفه ( هلال ) هستند هیچ فایده ندارد .

لهذا با کنین فقط ممکن است لرز و تب و عرق که فقط نشانه های بروز مالاریا است رفع کرده آنهم بطور موقت ولی دفع پارازیتها توسط كنين امرى

خبرهای فنون و اختراع

کافور مصنوعی

« كافور » یکی از موادی میباشد که محتاج اليه دنيا است . این ماده نه تنها از جهت آنکه در صناعت ادویه داخل میباشد

محال و کنین فقط مرض را مستور میسازد و رود کنین در خون پارازیتها را وا دار بفرار میکند ولی نابود نمی سازد .

در این واخر در معالجه مالاریا با کنین ارسنيك پنه دومول و دواهای دیگر نیز استعمال میکنند و سینا نتیجه خوبی میدهد ولی باز هم نتیجه سریع و قطعی بدست نمی آید مخصوصا اینکه اگر مرض شدت کرده و مریض در حال ضعف باشد برای چنین شخصی حتما لازم است معالجه طولانی آنهم تحت نظر طبيب متخصص انجام گیرد .

با ذکر اطلاعات موجوده راجع بمالاریا که تا بحال در اثر مطالعات دقیقه بعمل آمده است امیدوارم قاریین محترم روزنامه اطلاعات کاملا واقف گردیده و از هیچ گونه مجاهدات در مبارزه با این دشمن موذی و قوی مضایقه نفرمایند .
خاتمه


صفحه ٥ شماره ۱۹ مجلد پنجم

و برای ترکیبات شیمه یائی مورد احتیاج است اهمیت دارد ، بلکه در صنعت میکانیکی وغیر از آن هم مورد استفاده قرار میگیرد در ساختمان فیلم های سینما و شیشه های غیر قابل انکسار تحت البحری ها وصنایع دیگری این ماده مورد همیت است .
دوات ژاپون بواسطه آنکه یکی از مصرف کنندگان مهم کافور میباشد در ایام جنک تجارت آنرا تحت قیود و شروطی بخود انحصار داده وچون در استحصال آنهم بی مد خلت نمی بود کار تجارت کافور طوری ترقی داد که در امریکا هر سیر کافور بیش از چند دلار قیمت یافت زیرا دولت مزبور مالیات ها و تعرفه های عجیب و مدهشی بر آن وضع کرده بود .
از ان وقت باینطرف شیمست های آلمان و امریکا سعی می کردند تا طریقه جدیدی بدست آورند که از آن کافور مصنوعی استحصال شود . بعد از مجاهدات بیشماری آنها بالاخره توانستند که وسیله برای استحصال « کافور » مصنوعی فراهم آورند . حکومت ژاپن نیز بخبط تجارتی خود معترف گشته و فهمیده که منفعت گیری های بیمورد و برای تجارت تصدیی کثیر اینگونه باعث شده تا کافور مصنوعی در دنیا قائم مقام طبیعی گردد ولی چه سود که این توجه بخط مدهش وقتی شده که کار از کار گذشته است .
در نتیجه این اکتشاف شمیست های آلمان و امریکا قیمت « کافور » تنزل کاملی نموده و در سال ۱۹۲۶ قیمت تجارتی آن ۲۰ درصد تخفیف یافت و در سال ۱۹۲۷ بطور کلی ۵۰ درصد تسعیر می گردید امسال بمناسبت کسادی و بحران قیمت آن ٦٨ در صد ارزان شده وخریدار موجود نیست . این کافور را «تربنتین» میسازند ومقدار استعمالش درولایات متحده هر هفته ۲ ملیون دلار است وقیمت آن هم از کافور طبیعی گرانتر تمام نمی شود .

کبریت عجیب
یکی از شیمست های اطریش ؟ نوعی از کبریت را ساخته است که می توان هريك عدد آنرا ششصد مرتبه استعمال نمود هر عدد از کبریات مز بور شبیه « با مكنت سریع » می باشد که خانمها به آن لب های خویش را گلنگون می نمایند . این نوع كبريت معروف « بکبریت مطمئن » و امنيت بخش میباشد . یعنی مشتعل نمیگردد مگر آنکه با يك ماده مخصوصة صطكاك حاصل کند با آنکه تا هنوز ساختمان آن جزء اسرار و رموز عالم صناعت میباشد معذالك مخترع آن معتقد شده که بزودی رواج کاملی بخود گرفته و اقتصاد کاملی برای خانم های مدیره خانواده ها دارد .
و نیز بعض دیگر نوعی سگرت را اختراع کرده اند که میتوان با اصطكاك بدیوار حفیف طرفی آن ـ مشتعلش ساخته وچون ماده مشتعله آن روی قوطی سیکار موجود هست ـ از استعمال کبریت بی نیاز است .

زره پوش امسال
اسلحه هوایی قبل از همه جا در انگلستان شروع شده ومورد استفاده جنگی گردید اينك سیستم های جدید « زره پوش » نیز در این مملکت اختراع وتكميل کشته و وارد صحنه جنگ وجدال می گردد .
نوع امسال زره پوش دارای صفحات پولادین زره مثل زره پوشهای سابق می باشد ، بعلاوه مجهز به تلگر اف بی سیم بوده که در ضرورت بشون اطلاعاتی بمر کز ارکان حرب داده و گرفته :
و نیز میتوان این تلگراف بی سیم را در میادین قتال بطيارات متصل کرده از رهط ها خبر گرفت و آنجا نیز اطلاعانی داد . این سیستم امسال « زره پوش ها » دارای چرخهای شنیلی میباشد که می تواند در زمین های غیرمسطح ونا هموار بخوبی محولات خود را منتقل داده و عمارات چنگی را از جهت حمله ودفاع انجام دهند اداره هوا پیمائی جنگی انگلستان بقدر کفایت و ما يحتاج خود برای تکمیل تسلیحات هوائی خود بكار خانه معروف « شرکت کرو ملی » دستور ساختمان مقادیر متنابهی از این نوع اخیر زره پوش را داده است .
(عرفان)


از چیز چه باشد شرف و سطوت انسان
پدر :
ایجان پدر قصه يك چهره مقبول
در دیده اعمی است همه ناقص و معلول
جاهل که ز اطلاع و خرد عاری و کور است
بروی همه معلوم بود مشکل و مجهول
جهل است سبب خواری و هم ذلت انسان
پسر :
بگذار پدر قصه شیرین تر از ین گو
از کاله سلورو که که لشکر زمین کو
از میله شیخ عادل و زان سربکه دیدی
از سه اوغو و چیه و آن قصد و کمین گو
از هر چه که خیزد شعف و فرحت انسان
پدر :
آیا نشنومن قصه آنمرد نگفتم
کو گفت که من محرمه سه سال نهفتم
زین غصه که در کوه که نشاندست درختان
از مردی لیلی سخن از کس نشنفتم
افسوس از ین علم و از ین غیرت انسان
پدر :
ایجان پدر بحث مکن علم و فن آموز
ز استاد خرد مند ادب هم سخن آموز
هر چیز که دیدی ز بدی دیده مبند از
هر چیز که خوب است تو بهر وطن آموز
کاین است طریق شرف و فتوت انسان

ادبیات

اثر اعظمی :

پدر و پسر

پدر :
گویند که علم وهنر است جوهر انسان
او زنگ ادب موج زند گوهر انسان
پس در ره امال كمرت عشق و مراد بست
با فضل و هنر باش و تاج سر انسان
زیرا که ز علم و هنر است قیمت انسان
پسر :
یا بام نوین غصه مکن خاطر خود ریش
زین سفسطه ها قلب مرا نیز تو مبریش
دیدی که فلانی بجان جهد ز مکتب
روزی که ببر آمد نه خرد بودش نه کیش
ترسم ببود علم مجز نکبت انسان
پدر :
در باب فلانی که تو گفتی نه چنین است
نه نقص بمکتب نه بتعلیم اوین است
بل بود وی همصحبت وهم مجلس طرار
گویم اثر صحبت اصحاب یقین است
مانوس بجر نيك وبد است فطرت انسان
پسر :
ليكن بمن این وسوسه باقیست و تحصیل
كاين رمز و معما نتوان یافت به تعجیل
جغرافی چه ؟ هیئت و شیمی بجه ارزد
يك در دو دو درسه و چهار است چه تفصیل

باز طرز تازه و موضوع مفیدی است
که از طبع رسای آقای اعظمی جستن
کرده و ستون ادبی جریده انیس را جالب
توجه خوانندگان پر ذوق میدارد ولی
گمان دارم ازین اشعار شعرای نامدار
وطن همین طور سر سری نخواهند گذشت
ضرور هر یکی این نمونه در تهیه مختصر
ابیاتی شده و زحمت تصحیت يك تذواق
شايقين عالم و ادب وطن عزیز را بر
خود خواهند پسندید .
علاوه آنکه سرایندگان اینگونه اشعار
يك وظیفه عمده ملی را در راه ترقی معارف
عهده دار شده و تحسین عمومی را نصیب
خواهند شد باز هم هر که موضوعات مناسبتر
و نا فعترى را در روی این زمینه صورت
نظم دهد به تصدیق انجمن عالی ادبی از
جانب ما هم به پیشگاه فضل و دانش او
شان یکساله جريده انيس بدون تمنای
قيمت اشتراك مجاناً تقديم خواهد شد
نگارنده انیس بکمال شعف و بی صبری
نشر این نوع طبع آزمائی ها را در شماره
های آینده انیس انتظار خواهد کشید .


صفحه ۷
شماره ۱۹
مجلد پنجم

خبرهای داخلی

مقرری ها

عالیقدر یار محمد خان مدیر شعبهٔ اول
صدارت عظمی به قونسلگری کراچی و
آقای خلیل الله خان بعوض شان بمدیریت
شعبه اول صدارت عظمی و ع ، س غلام
صدیق خان رئیس جنگلات سمت جنوبی
بوکالت تجارت افغانی در پاره چنار و
ق ملا عبد الله خان قاضی دره صوف بقضای
محکمهٔ اندراب مقرر شدند .

تعزیر شرعی

چون عبد الله ساکن پوستین دوزها
که یک شخص مشهور بالفساد بوده و
چندین بار بدزدی گرفتار شده بود و
مسکونین قریهٔ مذکور هم بر بد کرداری
او تصدیق نموده بودند لہذا ز محکمهٔ
شرعیه شرعاً حکم بر تعزیر مذکور صادر
گردید .

تمهید شوسه

قراریکه از دائرهٔ معابر وزارت داخله
اطلاع گرفته ایم : سرکیکه محکومتی
دارنزنگی زیر نظر است از راه میدان و
سرچشمه الی بهسود تمدید و کار آن تمام
شده که موتر بسهولت عبور و مرور
میتواند :

اصلاح دعاوی

درین هفته ریاست اصلاحیه موفق
باصلاح دعاوی ذیل گردیده است : مدعی
محمد رفیق ولد سلطان احمد ساکن خوات

وردک مدعی علیه مزانک سنگ ولد جوب
سنگ ساکن هندو گذر شور بازار و
مدعی سید غریب ولد سید فقیر ساکن
شیوه کی و مدعی علیه فیض محمد ولد سلطان
محمد ساکن ده افغانان و مدعی میرزا
عبد الغفور خان ولد محمد کریم خان ساکن
درخت شنگ مدعی علیه میرزا غلام نبی
ولد غلام صدیق خان ساکن عاشقان عارفان
و مدعی محمد حکیم خان ولد عبد الکریم
خان ساکن شکر دره و مدعی سلطان محمد
ولد امیر محمد ساکن شکر دره بدو خان
برگد ملکی ولد نصرت خان ساکن جاجی
و مدعی علیه میرزا گل محمد ولد محمد فاروق
خان ساکن سلطان پور سفلی و مدعی احمد
علی ولد عبد الصمد خان ساکن اندر غج
و مدعی علیه عبد الرشید خان .

راپورٹ صحی

قراریکه از دائرهٔ مرکزی شفاخانه
های عسکری اطلاع گرفته ایم از اول
حمل الی اخیر جوزا در شفاخانه عسکری
سمت مشرقی به تعداد ( ٢٦٠٥ ) نفر
مریض تداوی و معالجه شده است .

الطاف شاهانه

بمناسبت لطف و مراحمیکه ذات همایونی
بتمام ملت افغانستان دارند قبلاً امر فرموده
بودند که یک مقدار مکفی ادویهٔ تب موسمی
که طبعاً در ایام سنبله پیدا میشود از
خارج خواسته با يك دكتور ماهری برای
تداوی اهالی سمت شمالی بفرستند همین
است که از طرف مدیریت مستقله ادویه
مذکور با دکتور بآن سمت اعزام گردیده

و بتمام نقاط آن سمت خبر داده شد تا
مریضها را به نزد دکتور مذکور آورده
معاینه نموده تداوی شوند .

تأسیس تعلیمگاه های پیاده

توپچی سواری در کابل

ضابطان محترم ما مطلع اند که مجرای
تعلیم و تربیهٔ جنگ نظر به تکامل و
انکشاف عوامل متنوعهٔ حرب متمادیاً در
معرض تغیر و تبدل واقع بوده زیر شرائط
عام و فن مخصوصه جریان دارد هیچگاه
تحت قواعد مخصوصه نیامده پی در پی
تقاضای وقت و وضعیت را تعقیب مینماید ،
بنابراین از مجبوریت قطعی است که برای
تامین اینچنین مقاصد عالیه مؤسسه های
مکملی تأسیس گردیده تا ضابطان ما پس و به
مقابله های اردو های دنیا نظراً و عملاً
تعلیم و تربیه دیده وسائط و حرکات حربیه
خود را نظر به تقاضای وقت و وضعیت
استعمال و اداره نموده طرف استحصال
نتیجه قطعیه واقع بشوند .
اینست که حضور اقدس اعلحضرت
غازی این مجبوریت های اردوی ما را از
اثر قابلیت های بزرگ عسکرانه شاهانه
ایشان اهمیت دار تصور فرموده فعلاً
منظوری تأسیس تعلیمگاه های سه گانه
فوق را بریاست ارکان حربیه عمومیه
وزارت حربیه فرمان دادند که باصول
صحیح و موافق عصر تاسیس نموده در
تهیه و تدارک وسایط و معلمین آن به
پردازد تا عموم ضابطان از روی شاهانه


صفحه ۸
شماره ۱۹
مجلد پنجم

اتفاق بدوره های متعدده و مرتبه اشامل
تعلیم گاهای مذکور گردیده بعد از
ابراز موفقیت، افراد عسکری را از اثر
تعلیم و تربیه امروزه مستفید سازند و ضمناً
خاصه های جنگ آورانه افغانان را که از
صفات اولیه ایشان است در راه محافظه دین
وطن ، حکومت رونق و اسلوب تازه
بخشند .
ریاست ارکان حربیه عمومیه وزارت حربیه
به تعمیل فرمان حضور همایونی چند یانه
نیز آمده تعلیمگاه پیاده را در عمارت باغ
چرمگر و تعلیمگاه توپچی را در منزل باغ
شیر آرا و تعلیمگاه سواری را در عمارت
ما هتاب باغ تاسیس و مضامین و وسایط هر
يك آنرا ممکن مرتبه احضار وتدارك نمود
وعده های ضابطان صنوف مختلفه قطعات
را از مرکز و ولایات جلب کرده بداخل
رقابت های متنوع مشقات و استراحت بهر
يك مؤسسه ها بحسب خوب مسلك تقديم
و توظیف نمود علایم ثا بر و کرام های
مکمل و منظمی ترتیب داده تا هر يك از
ضابطان ما بتواند دوره تعلیم و تربیه خود
را در داخل مدت معینه طی نموده
استحصال موفقیت نماید .
افتتاح تعلیمگاه توپچی
بتاريخ ٣١ سرطان یکی ازین موسسه
های سه گانه عرفانی ما ( تعلیمگاه توپچی )
بموفقیت تمام افتتاح یافت درین افتتاح
حضور والا حضرت صدر اعظم صاحب
خصوصاً و عموم اراکین عسکری الی غند
مشران و مدیران دوایر و برخی اراکین
وزارتهای کشوری عموما مدعو بودند

بساعت پنج و نیم بعد ظهر یوم مذکور در
حالیکه عموم ترتیبات افتتاحیه از طرف رئیس
ارکان حربیه عمومیه و مدیریت تعلیمگاه
توپچی اختتام یافت و تمام مدعوین حاضر
شده بودند والا حضرت صدر اعظم صاحب
تشریف شریف شان را ارزانی فرمودند
درین مورد يك قطعه عسکری که بدهن
دروازه تعلیمگاه ترتیبات گرفته انتظار
می بردند ایفای رسم تعظیم نموده و متعاقباً
عموم مدعوین با کمال شقشاقه متخداً
احساسات خالصانه خودها را تقدیم کردند
والا حضرت نیز بعد از جوابیه سلام از
قطعات عسکری، مدعوین حسب حال نموده
اراده سنيه شان نسبت بتاسيس تعلیم گاه
مذکور و استفاده ضابطان ما از آن بصورتیکه
آناً فآناً بقلوب حاضرين يك اميد وسرور
خدمت وحدقت اعطا نمود اظهار میفرمودند
متعاقبا شجاعت همراه آقای محمد غوث خان
کمند کمشر ومعاون مدیریت تعلیمگاه
توپچی و مسبوكا در معلم توپچی از صف
ضابطان عسکری پیش برآمده بعد از
ایفای رسم تعظیم و طلب اجازه ،
مفکوره خود را نسبت به اهمیت صنف
توی چی امروزه و تا سیس تعلیمگاه قرار
آنی عرض نمودند :
عرض و بیانیه محمد غوث خان
والا حضر تا !
امروز ، حسیات عسکریه که بکمال
خوشبختی در موقع افتتاح این موسسه
جدیده عسکریه بشرف حضور محترمت
مشرف هستم تماماً از اثر دفع و طرد
آنهمه متاعبات مادیه و معنویه که

از سبب عدم موفقیت منوره دیروزه
عسکری ما راجع بهلاكت وطن وارد
آمد و در سایه صرف غیرت و همت و
فدا کاریهای ملی و وطنی ذات شاهانه
و برادران نامور ایشان زایل گردیده
میباشد و این خدمت بزرگراین عالیحضرت
غازی و برادران عظام ایشان از ان خاطره
ها نیست که از قید و ثبت آن نه تنها تاریخ
اعصار آتیه ما بلکه تاریخ عمومی کره
ارض اثر خود داری نه نموده و نخواهد
نمود .
والا حضر تا !
به تمل این همه حیات نخبسانی که از
لطف و مرحمت خداوندی و ثانیاً از
توجه عالیحضرت غازی و دیگر خدام
صادق مملکت باین ملت عنایت فرموده
شده بجز ازینکه بشرف استحصال رضای
همایونی تماما بيفدای جان و آخرین
قطرات خون خویش حاضر شویم دیگر
هيچ يك تحفه لازم تقدیم بدست نداریم
والا حضر تا اهمیت حرب های کنونیه
و و سایط متنوعه آن بجز از توصیف
نمودنم ظاهر است که در عالم موجوده
چه رول ها بازیده و میسازد .
خصوصاً توپچی امروزه چنانچه در
محار به ۱۹۰۴ و ۱۹۰۵ روسی و جاپان
نسبت به استنشاق حرب مذکور در
صد ١٤ تلفات از آتش توپچی بوقوع
رسیده و باقی مانده در صد ٨٦ از دیگر
اسلحه ناریه و جارحه و وسایط حربیه
بوده است اما در حرب عمومی ١٩١٤ و
۱۹۱۸ با وجود اختراعات فوق العاده


صفحه ٩
(شماره ۱۹)
جلد پنجم

اسلحه ناریه وجارحه که آنهم عبارت از تفنگ های ماشیندار و تفنگ های سریع آتش و تانکها و بمبهای طیاره و زپلین ها و گاز های زهردار وغیره باشد بنظر به استنطاق و راپور های حرب خصوصاً در دو سال آخر محاربه بطور وسطی در صد ٥٧ - ٧٧ عموم تلفات از آتش توپ چی بوقوع پیوسته و در صد ٢٣ - ٢٥ تلفان حکومت از دیگر اسلحه و دیگر وسایط هلاک گنده بوده است بطوریکه از باب فنون حربيه يك ضرب المثل میگویند که در حرب عمومی فنون عسكريه و اختراعات خارق العاده حربیة بسیار ترقی و پیشرفت نموده است در ضمن این توپچی يك قدم بسیار بزرك پیش مانده است چنانچه در ماه مارچ ١٩١٨ توپهای دور انداز جرمنی از مسافه ۱۳۰ كيلومتر يك گوله که ٥ سير كابل وزن داشت به پارس آتش مینمودند در صورتیکه تا تاریخ مذکور هيچ انكليفر انجنیز و پروفيسر در دنیا تصور نیز کرده نمیتوانست که مستند بفن انجنیری اینچنین توپ دور انداز خارق العاده ساختن ممکن است ترتیبهائیکه ما امروز در اردوی اعلیحضرت معظم غازی موجود داریم نیز عبارت از توپهائیست که امروزه در اردوی دول معظم دنیا موجود میباشد تعداد این توپها در جباخانه يك اندازه کافی و برای مجهز کردن اردوی اعلیحضرت غازی تا درجه پسند است.
اگرچه در اثر انقلاب چون از حیث چور و چپاول و تاخت و تاراج باغیان و چون از سبب سوء استعمال آنها یعنی اشخاصیکه نتوانستند آنها را بصورت فنی استعمال بدارند این توپها و نیز نجم زات ملحقه شان متاثر شده وخساره زیادی دیده اند اما تلافی این نقصانات بفكـر مصیب نامدار غازی ما وسعی جدی وزارت جليله حربيه بصورت شاید و باید روز بروز در تکمیل شدنست ، واقعاً امروزه روز برهنمائی وتدبير آن ناجی ملت افغان که وطن وملت را از عرصه نیستی وکم نامی هستی ونيك نامی رسانده ودر آیند. نیز سبب و باعث یگانه نجات وطن مقدس وملت عزیز ما که انواع سعادت ورفاهت جهان در آن مندمج است می باشند یعنی ترقی وسعادت آتیه ما اراده شاهانه و تجویز مصیبت ایشان نسبت به کار انداختن واستفاده نمودن ازین اسلحه فوق الذكر اولاً برای ترتیب وانتظام این توپها اینست که هر گونه ترتیبات لازمه گرفته شده است .
ثانیاً برای بسر رسانیدن اشخاصیکه این توپها را بطوریکه هستند بفن حکمت باشد استعمال وبكار انداخته بتواند از تمام ايالات ومركز يكعده صاحب منصبدا ران از درجه کند كمشران الی بلوكمشران جمع وبه تعلیمگاه استخدام شدند .
درین تعلیمگاه از انواع توپهای موجوده در تعلیم وتدريس کرده خواهند شدند در خاتمه موقع را غنیمت شمرده بَرديف تقديم احترام فداکارانه خود دعا میکنیم : زنده باد اعلیحضرت !

بیانیه کافر معلم توپچی
ترجمه عبد العزيز
بحضور والا حضرت صدر اعظم صاحب وحضار محترم !
بنده نسبت بعلاقه مندی ومحبیکه به عالم افغانیت دارم از استخدام شدن وتكرار جلب وحاضر شدنم بخدمت عسكريه افغانستان تشکر دارم :
اعلیحضرت غازی محمد نادر شاه افغان نسبت بعسکریت که مسلك اصلی شان است وحضراً نسبت به تجارب عسكريه که در سالیان دراز داخلاً وخارجاً برای خدمت این وطن بدست آورده اند خوبتر وبيشتر احتياجات وطن خود را حس فرموده بیش از پیش به ترقیات و پیشرفت عسكريه صرف مساعی وعرق ریزی دارند از انجاست كه يك مدت اندك عام عسكرى و تشوری افغانستان را که در اثر انقلاب گذشته محوو نابود شده بود مروز بطوری اداره وتدویر مینمایند که خودم حقیقتاً در بهتری وپیشرفت عسكريه ومانسکیه افغانستان نسبت به سابق خیلی ترقیات مشاهده میکنم .
چنانچه در زمان سابق كه بنده بايك هیئت مکمله برای خدمت این مملکت حاضر شده بودیم در يك زمان طولی که حادثه انقلاب آن را خاتمه داد به اجرا آن وتعليمات خود موفق نشده نتوانستیم اینست که از اول این سلطنت نادر شاهی مجدداً بهمان ترتیبات سابقه بلكه پیشتر جلب شده وباسبق کمال شروع بنمودن


( شماره ۱۹ )

بکار در يك جا مشرف شدم و تا امروز هرگونه مساعدت و اعظامات نادر محل توجه وزارت جلیله حربيه است چنانچه امروز که وظیفه مهمه معلمی تعلیمنگاه ضابطان و آمران وخورد ضابطان توپچی بمن محول گردیده است با تعلیمات ابتدا ئیه که فی الحال اندك از ان را بطور نمونه به حضار كرام نشان میدهم موفق شده ام وبحضور حضار محترم از حالا وعده میدهم كه د هيئت برتر امر وزیر صاحب حربيه برای این مملکت آنطور خدمتی کرده باشم که موجب ممنونیت این خاك وشرف عسكريه خود باشد بتواند وانشا الله این وعده خود را عنقریب در دوره آخرین تعلیم گاه بحضور حضار محترم اثبات خواهم نمود در خاتمه برای اعليحضرت نادر شاه غازی و وظیفه داران محترم این مملکت که از دل وجان ترقيات این وطن را خواسته وكوشش دارند موفقیات دايمه را نياز ومملکت مقدس افغانی را بانواع تجددات و ترقیات ممتاز خواهانم

والا حضرت صدر اعظم صاحب ارض عن محمد غوث خان و بيانات مسبو که ابرا اظهار خوشوقتی فرمودند واز عموم ضابطان تعلیم یافته عسکری رضا مندی فرموده بدعای دوام وترقی لشکر و كشور ختم کلام فرمودند

خبر هاي خارجي

از ریونر ۱۰ ستعبر
قرار اطلاع واشنگتن رئیس جمهور هورد و دلال های پنبه ، ومقصدیان بانك راجع به تولید نمودن قروضی بانکی برای تصدیر پنبه مذاکره دارند . و داشت هوس ( اطاق پارلمان امريك ) واداره زراعت يكسره برامکان ومعقوليت وجود يك كنفرانس بين الملى بنبه غور نموده بياروانه بيان نموده میشود . هورو اعتقاد دارد که تا باندازه كه بامريك تعلقی دارد ضرور است تاسيس نمودن قروض برای صادرات به نسبت گفتگو از اداره تحدید پیمانه مساعی زمین راعي پته پیشتر اهمیت دارد .

ریوتر ۱۰ ستمبر
تلگرام لندن بیان میدارد که بودجه تقلیل مهمی در رعایت محصول واردات نشان میدهد محصول علاوه گی ده فیصده و محصول بيريك بنجا في يب محصول نمباکو، پنس فی پوند محصول پترول دو پنس فی گالين و نرخ مستقل محصول :
واردات شش پنس بلند رفته به پنج شانك بالغ میشود .

ریوتر ۱۳ ستمبر
پیغام بدایست بیان میدارد که ، بنابر انهدام پل در فاصله ده ميل آنطرف پلا پست ، در حالیکه ریل پداپست کولوند از سران عبور می نمود . ده وا گون شکسته بزیر افتاد ، هنوز تعداد تلفات معلوم نیست . از يك فونر که در آن نزدیکی یافته شده است معلوم میشود که برای خراب نمودن این پل طوطۀ شده بود .

اعتبار راه آهن ایران :

قرار مندرجات جرايد ايران لایحه که از از طرف وزارت طرق و شوارع تقدیم مجلس شورای ملی انجا گردیده متذ کر است بر اینکه : خط آهن از بندر شاه الى على آباد که در حدود ۱۲۸ كیلومتر است فعلاً تاحد لزوم تكميل و برای استفاده حاضر و عملیات بهره برداری درین خط مجریان است برای مخارج بهره برداری این خط و همچنین مخارج نقشه برداری از علی آباد الی طهران مبلغی ضمن اعتبار پنج ملیون و دو صد پنجاه هزار تومن که بتصویب مجلس شورای ملی رسیده است منظور ولی برای امتداد خط از علی آباد بطرف طهران در سنه ۱۳۱۰ تا کنون اعتباری تحصیل نشده است ، بغرض این مقصد ماده واحده به امضای رئیس الوزرا ووزير مالیه و وزیر طرق برای منظوری تقدیم مجلس کرده اند که مبلغ سه ملیون و پانصد هزار تومن از محل عایدات قند وشكر برای خرید مصالح و مخارج ساختمان راه آهن در سال ۱۳۱۰ بوزارت طرق پرداخته شود .

قانون ازدواج در ایران :
از مدیست نشریات ایران در اطرق قانون ازدواج قلم فرسائی داشته و افکار


( صفحه ۱۱ )

( شماره ۱۹ )

مجله پنجم

افراد از هر سو صفحات جراید را محل بحث و تنقیداتی قرار داده بودند خبرها اخیری حاکی است که کمسیون عدلیه لایحه را بنام قانون ازدواج که عبارت از ۴۲ ماده باشد تدوین کرده و گذشتاندن آن را از شور دوم مجلس نیز فایق کشته است یقین تا کنون قانون مزبور عملی شده و مصدر اصلاح امور ازدواج یا مظهر حفظ حقوق صحیح زناشوئی قرار گرفته خواهد بود .
یک عمارت بزرگ :
در دولت شوروی به نسبت مفاد عمومی فیصله شده است که در ماسکو یک عمارت بزرگی بنام سویت محل بنیاد گذاشته شود ، برای جلسات عمومی و اجتماعات کارگران در آنجا سالون ها و اطاقهای بزرگ و متعددی بنا شود که بزرگترین سالون آن پانزده هزار نفر گنجایش داشته باشد باقی اطاقها بهر یکی تا شش هزار نفر جای دارد در یک حصه آن کتابخانه عظیم الشانی تعمیر که در آن پنج لك كتاب حفاظت گردد و دو سالون بزرگ هم برای قرائت خانه داشته باشد برای نماینده گان خارجی تا ۱۵۰ نفر اطاق جدا گانه وجود دارد همچنان نماینده گان جراید خارجی مواضع علیحده و جریده نگاران داخل جداگانه محلات برای اجتماع خواهند داشت خلاصه این عمارت سویت محل یکی از بنا های تاریخی دنیا بحساب خواهد رفت .
( سیاست )

از هر طرف

نباتات غذائی قدیم :
معلوم می شود که اهالی هنود آمریکای قدیم بعض نباتاتی را که در بلادشان میروئید بجای غذا صرف میکردند و این نباتات بمرور زمان و بعد از انتشار مدنیت سفید پوستان در آمریکا از بین رفته و از آن اهمال شده است ، فعلاً وزارت زراعت آمريكا بيك عده تجاربی برای تجربه مواد غذائی در بعض نباتات قیام کرده و از جمله یک نوع کجالوی است که پوست آن کلفت میباشد و معلوم می شود که دارای کمیت زیادی از غذا میها همچنان يك نبات دیگری است که از قند شیرین تر بوده و هنود آمریکا شراب حتی یی از آن میساختند ، همچنان خیلی نباتات دیگری است که تجربیات در اطراف آن اجرا شده و شاید در همین نزدیکی ها وزارت زراعت آمریکا نتیجه تجربیات خود را اعلان کند .
باغ در کشتی :
کشتی موسوم به ( لو یا ثان ) از بزرگترین کشتی ها ئیست که در بحر اتلانتيك سير و مسافرت میکند ، درین کشتی يك باغی است که یکی از عمال کشتی به تربیه مواظبت آن پرداخته و دقت زیاد در آن بکار می برد در بین نباتات آن خیلی گل قشنگی است که بیض ها نما در میباشد ، و در اول ها گمان می شد که این گل ها پژمرده و خشک شده و به هوای کشتی نمیسازد

اما بر عکس خیلی با طراوت باقی مانده و ضرب المثل گردیده است .
طیران ومسافات آن :
در سنه ۱۸۰۱ با تمام صد سال پیشتر از هر طرف ولیم چارم امیر طور انگلستان به سرد و هرت بيل سفیر خود بروما امر صادر کرد که بسریع ترین موعدی که ممکن باشد در لندن حاضر شود ، سفیر امر او را اجرا کرده و به منتهای سرعت روانه لندن شده شبا روز را به مسافرت گذشتاند( و در راه جز چار شب استراحتی نکرد .
اما بعد از ۱۳ روز در لندن در حالیکه از شدت خسته گی نزدیك بمرگ بود رسید ، اما عین همین مسافه را فعلاً طیاره ها یکعشر از هفت ساعت طی میکنند
بزرگ ترین شهر مشرق :
درین شکی نیست که بزرگترین شهر مشرق شهر شانگهای میباشد که ساکنین آن به ( ۱۴۱ ۳۱۵۶ ) نفر بالغ می شود .
رنگ موی و چشم ها و اخلاق :
بعض علمای که بعلم قیافه شناسی اشتغال دارند اظهار میدارند که بین رنگ موی ها و چشم ها از یکطرف و از طرف دیگر خوف و غضب علاقه زیاد و مبهمی میباشد نه تنها این بلکه بین سر انسان و اخلاق او علاقه زیادی است . و از روی تجارب کثیره این يك ثابت شده است که صاحب موهای سیاه نسبت به صاحب موهای زرد بیشتر تر سو بوده و کمترین اشخاصی که میترسند صاحبان موی های زرد میباشند


شماره ۱۹
مجلد پنجم

فکاهیات

مهمانهای ناخواسته
شخصی برای کسی خرگوشی بهدیه
آورده بود او را پخته با یکدگر بخوردند
روزی شخصی آمده دق الباب کرد گفت
کیستی گفت همسایه کسی که خرگوش
برایت آورده بود او را بخانه برده طعام
خورانید باز روز دیگر شخصی آمد
صاحبخانه پرسید تو کیستی گفت من همسایه
همسایه آنکه خرگوش برایت آورده
بود گفت بفرمايید در وقت غذا خوردن
قدری آب گرم آورده پیش او گذاشت
مهمان پرسید این چیست گفت این آبِ آبِ
گوشت آن خرگوش است .

برج بز :
وقتی از کسی پرسیدند که طالعت در
کدام برج است گفت برج بز :
گفتند در بروج چنین اسمی نیست گفت
چرا در وقتی که من طفل بودم شنیدم
که معلم من میگفت که طالع تو در برج
جدی است که بزغاله باشد همچنین که
من تا حال بزرگ شده ام البته برج طالعم
نیز بزرگ شده است و الان يقين دارم
بز است .

بلای بی زبانی :
دکتر گفت روزی در مریضخانه
نشسته برای بیمارها نسخه می نوشتم اتفاقاً
مریضی طالب دوا شد که بدو سه زبانی
که من آشنا بودم هیچ نمی فهمید ، بدن
خود را نشان داد که تماماً بخار گرفت
نسخه برایش نوشته و باشاره با و فهمانیدم
که بايد بمالش کند يعنی دوای خوردنی
نیست آنروز رفت و چند روز بعد برگشت
نسخه بوسیده را پیش من گذاشته و
اصرار کرد که همین نسخه فایده بخشید
ولی کهنه شده خواهش مندم یکی دیگر
بنویسید وقتی خوب تحقیق کردم معلوم
شد که نسخه گذشته از مالیدنش و تماس
بدن او بوسیده شده بیچاره کور مغز
نسخه را تا دوا تمیز نتوانسته .

پدر و پسر :
طفلی از پدر خودش تمنا میکند : پدر

جان يك بون پولك خوبی برایم بخر !
پدر : غير بون پولك هر چه بخواهی
میخرم چرا که تو کوشم را از پف کردن
کر خواهی کرد .
پسر : نه پدر جان تاتو نه خوابی صدایش
را نخواهم کشید :

پینه کاری :
مردی پیش دلاکی رفت که سرم را
تراش ، دلاك پس از چندی مالش بر
قوه که رگ های سرش را بطور آورده
واشك را در چشمانش بدور آورد پاکی
آب نرسیده تراش را از چرمك بدر آورده
وبدویدن شروع کرد ششور خوردی در
پانزده جای سر حریف را بریده ودریده
زده وزخمی اش ساخت از هر زخمی که
خون فواره می کشید فوراً از پنبه کلاه
واستر جاکت پنبه کهنه بیرون آورده و
می چسپاند تا مرد که بی نبرد ولی سوزش
زخم آن مظلوم مادر مرده را بفغان
آورده و گفت : خليفه جان بس است
قربان دست هایت نصف سرم را تو پنبه
کشتی بگذار بقیه اش را خودم کتان
میکارم .

( بقیه صفحه ۹ )
همچنان اگر رنگ چشم زردها باشد صاحب
آن نسبت بکسیکه چشم آن رنگ سیاه
داشته باشد خیلی زود خشمگین و غضبناك
می شود ، و صاحبان سرهای مستطيل و
خورد خیلی خلق تنگ و دارای طبیعت
زود تسلیم شدن بخوف نسبت بدیگران
میباشند .


صفحه ۱۳
(شماره ۱۹)
جلد پنجم

(بقیه شماره گذشته)
شرح در بار مکافات
۱۰ - امیر خان خوستی برگد ملکی چهار صد روپیه معاش شخصی -
۱۱ مانو خان منگل کرنیل ملکی سه صد روپیه معاش شخصی
۱۲ - ظریف جاجی کرنیل ملکی سه صد روپیه معاش شخصی
۱۳ - یقین خان جاجی کرنیل ملکی سه صد روپیه معاش شخصی
۱۴ - شبك خان منگلی کرنیل ملکی - سه صد روپیه معاش شخصی
۱۵ خدای نور خان جاجی کرنیل ملکی - سه صد روپیه معاش شخصی
۱۶ - ص بوستان خان حدرانی - سه صد روپیه معاش
۱۷ - میرزا خواجه عبد القيوم خان مدیر محاسبه همرکابی - مجدد افغانی بخشش
۱۸ - ص میرزا محمد کاظم خان - سر کاتب همرکابی دوصد افغانی بخشش
۲۰ - میرزا صالح محمد کاتب محاسبه همرکابی
۲۱ - میرزا عبد الواحد خان کاتب محاسبه همرکابی
۲۲ - ص میرزا محمد یوسف خان چین زائی سر کاتب شعبه واقعه نګاری - سه صد افغانی بخشش
۲۳ - ف مولوی محمد قاسم خان عضو جمیعت العمیاء نشان استور و یکهزار روپیه ابراز معاش مجدد روپیه بخشش
۲۴ - ص میرزا عبد الواسع خان یکهزار روپیه بخشش و مصارف علاج دو برلین
٢٥ - ح صید جہانگیر خان غند مشر ملکی و غند مشر عسکری

٢٦ - ص سید آقا خان
نفری مسعودي
۱ - رمضان خان فرقه مشر ملکی نشان درجه دوم
از باقی نفری کند کمشر
کیدان
کرنیلان
۴ نفر
۳ نفر
١٣ نفر
وغیره اقوام خوانین هزاره وغیره ٢٥ نفر برتبه های ملکی و نظامی ترفیع یافته اند -
نفری روساء و خوانین قطغن وبد خشان که بمناصب ملکی از بر گدی تا کیدانی نایل گردیده و بعضی بخشش نقدی هم گرفته اند ٥١ نفر
اشخاصی که تحت امر وزیر صاحب حربیه مصدر خدمت شده حاضراً در قطا غن و مزار شریف میباشند .
۱ - ع ش احمد علیخان معین اول حربیه نشان سردار عالی
۲ - ع ش محمد افضل خان معین سوم حربیه نشان سردار عالی
۳ - ح عبد القيوم خان غند مشر ثانی غند مشر اول و نشان استور درجه ۳
٤ - ح محمد علم خان غند مشر ثانی غند مشر اول و نشان استور درجه دوم
ه - ح گل محمد خان غند مشر ثانی غند مشر اول
٦ - ح احمد شاه خان غند مشر ثانی غند مشر اول و نشان استور درجه ۳
۷ - ح فخر الدین خان کند کمشر شاهی غند مشر ثانی

۸ - ح عبد الودود خان کند کمشر شاهی غند مشر ثانی
۹ - ح شیرین گل خان کند کمشر شاهی غند مشر ثانی
۱۰ - ح محمد طاهر خان کند کمشر شاهی غند مشر ثانی طوپچی
۱۱ - ش جلال خان تولی مشر سوار کند کمشر
۱۲ - ش سید عظیم شاه خان کند کمشر ابتدائی کند کمشر انتهائی
۱۳ - ش یار محمد خان تو ایمشر ما شیندار کند کمشر
١٤ - ش محمد عثمانخان تو ایمشر کند کمشر
١٥ - ش فدا محمد خان تو ایمشر کند کمشر
١٦ - ش عبد العزیز خان تو ایمشر کند کمشر
۱۷ - ش میر عظیم الدین خان تو ایمشر کند کمشر
۱۸ - ش نجم الدین خان كاتب كندك کند کمشر
٩١ - ش فیض محمد خان تو ایمشر کند کمشر
۲۰ - ش میر آقا خان کند کمشر سابقه کند کمشر
۲۱ - ش محمد سرور خان کند کمشر سابقه کند کمشر
۲۲ - ش میر محمد عمر خان خوستی کند کمشر
۲۳ - ش عبد الله خان بدخشی سراوس کند کمشر
٢٤ - ش مدیر سید شاه خان تو لیمشر کند کمشر


شماره ۱۹ مجلد پنجم
٢٥ - غ تاج گل خان بلوکمشر تولی حشر تو پچی
٢٦ - غ سید خواجه خان بلوکمشر تولی حشر تو پچی
از فرقه تو پچی ٧ نفر بلوکمشر تولیحشر شده
از سورای هم ٧ نفر تولی حشر شده
باز از سواری دو درجه ترفیع ده نفر پرکمشر بلوکمشر شده
باقی سیزده نفر دیگر از خورد ضابطان بدرجات بلندتری رفعت مقام یافته اند
و بعضی پول نقد بخشش گرفته اند و فقط یکنفر کندکمشر غلام عمر خان بعلت رشوتخوری موقوف گردیده
***
خاتمتاً اعلحضرت غازی بتمام آنهائیکه درین دربار مکافات نایل نشان و رتبه شده بودند تبریک گفته و برعلاوه مکافات بتمام هیأت نظامی هم رکاب وزیر صاحب حربیه یکماشه معاش بصورت بخشش اعطا فرمودند و برای افراد ملکی هم وعده فرمودند که یکمبلغی پول بخشش منظور کرده ام که از وزارت حربیه تأدیاً پرداخته خواهد شد و برای عساکر که از فرق مزار شریف و قطغن بدخشان داخل محاربه شدند نیز یکماه معاش بذل گردید آنهائیکه در اثنای خدمت بشرف شهادت پیوسته و یا از جراحت معیوب شده اند هم تلطف و نوازش از حکومت
خواهد شد و متعاقب آن والا حضرت وزیر صاحب حربیه به نطق غرائی عسکرانه اختصاراً کوا یف انقلاب و مشتقاقاً خشنودی خود شان را از پذیرائی های مخاطبان شان در کابل و باز اماده گی
مؤلف : له پلائیه فرانسوی
شان را برای همیشه بمفدا کاری های نظامی ایراد فرموده باالآخره حضور اعلحضرت ووالا حضرتین صدر اعظم صاحب ووزیر صاحب حربیه بدعا ختم مدعا گردید .
(١٥) مترجم : حبیب الله طرزی
مادام سان ژین
از فصل هفتم
خیانت
بالا می آمدند و آواز سلاح از سنگ های مر مر شنیده میشد !
حاکم بغضب شده نعره زد : چطور توانستید اینجا بیائید ؟ و بطرف حاکم عسکری شهر برگشته ایراد نمود آقای قوماندان این شورچیان را امر دهید خاموش شوند پیاده ها مجونیهای خود برگردند ! قوماندان « فوراً امر خواهم داد و ( وردن ) در يك ربع ساعت خاموش خواهد بود .
این صدای قوماندان را صدای دیگری از عقب او جوا بداد در يك ربع ساعت ( وردن ) نذر شعله ها خواهد بود و در روشنی آن ترانه ملی «رسائیز را خواهیم سرود» حاکم که کوشش می نمود خودش را در پناه اقتدار خودش حمایت کند گفت بکدام حق تو اینجا آمده توانستی برای پراکنده ساختن «مجلس بلدی» مشغول خواهی بود . پور پیر حاضرین را مخاطب ساخته گفت : من شنیدم که شما
از کمال خیانت اراده دارید که شهر را تسلیم دشمنان ملت بسازید آیا این مسئله حقیقت دارد ؟ »
حاکم : «مجبور نیستم که فیصله این مجلس را بشما بگوئم ، لطف نموده بهم راهان خود امر دهید که آتش را منقطع ساخته ازینجا تشریف برند . این شباب برخلاف اوامر شورای (مدافعة ملی) است .
پورپیر بکمال متانت گفت آقا یون من ! حقیقت است که من امر شورای مدافعة ملی را نگرفته و بر پروسائیها آتش کرده ام ولی برین اقدام مجبور بودم زیرا ایشان قریب دروازه ما رسیده میخواستند داخل شوند ، اینم معلوم است که اشاره دخول را از داخل شهر متوقع بودند من بهرائى رفتم له فيبور يك يك دسته از سربازان خود را بهر موضع نصب نموده دروازه ها را خاک ریز نموده ام حضراً این اقدامات من دشمن را


صفحه ١٥
ا شماره ١٩ ا
و مجلد پنجم )

از تعرض بازداشته است يقتها يك مصادمه
خفیفی در بين چند نفر استريا تيهـا که
بملاقات وطن خواهان زیاده تر حریص
بودند دسته را از سربازان ما واقع کرد . د
وچند عود فشنگی در بين شان فرستـاده
شده است در اول اگر چه ميخواستم
که ( سواری مدافعه ملی ) را اطلاع دهم
ولی چون دیدم که شهر در خطر است
مدافعه آن را ضرور تر دیده با همر اهان
خود میدان کار زار شتافتم واستيلدان
سواری ملی را برای موقع دیگر گذشتم
كنترل ( بل موند ) يكقدم پيشتر بر
داشته گفت :
آقای شما درین مسئله سهو بزرگی
نموده اند !
بوردیير ! رفیق عزیزم ؛ این کار
منست اگر نماینده گان حقيقي اهالی
که بعداز کمی در نجا هنوز خواهد رساند
مرا احضار کنند برای رفتار و رويه
خودم جواب خواهم گفت البته هيئت
حكومت وردن وافسرهای بزرگ آن را
محترم می شناسم و اعتماد کاملی دارم که آن
ها محت وطن خواهان وظایف خود شان
را تکمیل خواهد نمود من هم اوامر شان
را که متعلق بمعاملات داخلی ومسایل
پلیس است تعمیل خواهم نمود و از اطاعت
من وسر بازانم مطمئن باشند . . . مگر
راجع بوظیفه من بحيث يك حامی وطن يعنی
فرستادن چند عدد فشنگ بر ( پیروسیها )
من خود مجاز خواهم بود طوریکه بخواهم
رفتار کنم شما باید بر داشت کنید که
من باشما درينجا همسر ودر میدان محاربه

متحد باشم ، دشمن را دفع نموده وشهر
عزیز خود را از آنکه کوتی نجات بخشم
این الفاظ جدی در حاكم نظامی شهر اثرات
عمیقی نموده ولی باز هم خود داری کرده
جواب داد ، بهر صورت شما باید پیشتر
از اقدام بکار رای شورای ملی را میگر
فتيد بوردیاير در حاليكه دشمن در مقابل
در وازه های شهر و اهالی هم برای کشادن
در وازه ها آمده ( شـورای ملی ) بجز
اینکه قـوما ندان عسکری امر انسداد
تجاوز دشمن را دهد چاره دیگر داشت ؟
عین همین چیز است که من اجرا کرده
ام آیا غیر این او هدایت دیگری از
طرف شورای ملی صادر میشد ؟ علاوه
بر آن شما بايد مرا ملزم میدانستید که
چرا بوقت لازمه دشمن شيايك نكردم
آنهم ازین بـاعث بود که جبه خانه را
را همیندم بدست آوردم بازهم امید دارم که
همراهانم وقت از دست رفته را جیره
کرده خواهند بود ،
درین اثنا شليك مدهشی از طرف در
وازه ( بينت وكتور ) شنیده شد از
شنیدن این شليك مخوف اینکه استریا تیها
آنرا بايك بمباره مدهشی جواب خواهند
داد چند نفر جرنیل که در میدان مقابل
عمارت معلوم میشدند نیز پرا گنده شدند
نیپرك كه بورد يوري و متحير و مبهوت
مانده و هم او ضاع شريفانه و مردا نه او
او را بنهایت درجه جذب نموده بود
خانه را با گام های فراخ عبور نموده
با و خطاب کرده گفت : آقای قوماندان
علاوه برین نمیخواهم که از هویت من

بی خبر باشید من كونت ذو نييرك يا ور
جنرال ( كلير فت ) هستم بوردیپر از دیدن
شخص ملکی که خودش راعسکری معرفی
می نمود متحیر شده گفت :
عفو میخواهم ولی مجبوراً بپرسم که
چرا ما و يو نیفورمه ، ملبس نیستید .؟»
نيبرك : « من بحيث يك عسكر درينجا
نیـامده ام بلکه ایلچيستم که باپیغـام
رسمی حکومت متبوعم وارد ( وردن )
گردیده ام ،
بورد يير ! گمان میکنم که این پیغامی
که حضرت عالی باخود آووده اید مطالبه
تسلیم شهر خواهد بود ؟
نيبرك : « عين همين چيزست که فرمودید
بودرييـر يك نگاه متحسسی بطرف
مشاور ان که باطراف او بودند انداخته تمام
آنها را دید که باو چشم بچشم شـده
نميتوانند وروهای خـود را میگردانند
فهمید که اصل مطلب کجاست ! باز بطرف
كونت متوجه شده پرسید آقای كونت
آیا جوابی که برای این پیغام خود گرفته
اید کدام است دیده میتوانم ؟
كونت واهی سر خودش را بگوش
حاكم عسكر نزديك برده آهسته گفت :
اگر نيبرك همه چیز ها را بگوید این
بورپیر شیطان میتواند که بواسطه ان فلاشاتش
مارا تير باران کند !
نيبرك چون فهمید که جان این دو نفر
حاكم در خطر است بعد از قدری تفکر
جواب داد :
وقت کافی نبود که رای این آقا یون
را گرفته میتوا نستم حال چون معلوم


صفحه ۱۶ شماره ۱۹ مجلد پنجم

میشود که وظیفه جواب گفتن را شما بعهده خود گرفته اید منتظرم چه بفرمائید ؟
بو رپیر : پس بشما عرض میکنم که وظیفه ایلچی گری تان بآخر رسیده و اجازه میخواهم که تا استجکامت آخرین اطراق وردن شما را مشایعت کنم ؟
بمزلد باطاعت او امر آقای قومندان بکمال مسرت حاضرم !
بورپیر پیشتر از انکه او تا لار عمارت بادی بر آید حضار را مخاطب ساخته گفت بنده با رفقای خودم عهد کرده ام که با آنها یکجا مردن و در زیر خرابه های وردن دفن شدن را بر تسلیم شهر ترجیح خواهم داد اعتماد قوی دارم که شما هم با این احساسات با من شريك خواهید بود .
وای اگر همه شهر اراده تسلیم را داشته باشند در آن صورت میفرمائید شاید اهالی نمیخواهند بمبارد شوند ؟ آیا بن خلاف اراده و خواهش عامه نفوس آتش کردن را دوام خواهید داد بفرمائید چه خواهید کرد ؟
اشنیعن جواب شما بنهایت نگران و بی محبم بود .
بورپیر بعد از لحظه فکر گفت : اگر شما مرا به تسلیم کردن شهر مجبور میسازید برای آنکه چنین يك حقاوت بزرگ و بی شرافتی را نه بینم دماغ خود را خواهم پرانید ، قسم یاد نموده ام که وردن شهر عزیزم را تا بنفس آخرین مدافعه کنم و میز را بشدت با مشت گره خورده زد و انزاد نمود : تا ( بمرگ ) این را گفته از تا لار بر آمد و ليپيرك او را تعقیب نمود لوندال که درین اثنا بر گشته بود آخرین کلام بورپیر را شنیده قداره آوه این مرد خود را خواهد کشت ؟
اگر حقیقت باشد پس ما بيك بختيم حاکم بدیدن لوندال که تازه گی از شهر بر گردیده بود متوجه شده پرسید آیا جناب بارون خبر خوشی بما داده میتوانند که این قلا شان معا مباه را یکجا کشانیده اند ؟
با رون ! با یکدیگر مقابل شده اند دا و طلبان مانند حیوانات وحشی بر بروج شهر گردش دارند تعداد زیادشان از حالا شکار اتس امپز یا شده اند ولی این رزاپان سیزدهم از اشخاص بسیار شجاع و دلیری مرکب اند يك عفريته که میگویند زن کاپیطاق لا فور است بحيث مشروبات فروش با آنها ست این زن بهر طرف دویده سر بازان را فشنگ میرساند و از بم های استرپاتی ها فیوضات روشن را بیرون می آرد حتی هم گفتند که تفنگ ها را از دست سربازان زخمی گرفته بر دشمن آتش میکند ! بدبختانه ما نند او سر باز کم داریم ور نه استرپاتی ها هیچ گاه تا اینجا رسیده نتوانستند .
والی : خیال میکنم که هنوز هم جناب بارون امیدی بدل می پرورانید ؟
با رون : زیاده از هر وقت این بم باردمان خیلی ضروری بود زیرا مردم بطور کافی متأثر نشده بودند اگر چه ملازم بنا بر هدایات شما در انتشار پرو پاگند چیره دستی بخرج داده بود ولی ساکنین شهر توجهی نمیکردند و در تسلیم شهر متردد بودند فردا علی الصباح همه شان بيك زبان تسلیم شهر را از حکومت مطالبه خواهند کرد و شما را بامضای تسلیمنامه مجبور خواهند ساخت .
و لی : آهی کشیده گفت : خدا کند مگر حال ایلچی ديوك ( برو نزويك ) باردوگاه خویش عودت کرده است آیا باو رسیده میتوانم .
بارون : درین صورت کسی را با سواد تسلیمنامه شهر باردوگاه استرپا بفرستید تا ژنرال کابرت را متیقن سازد که فرا دروازه های وردن را در مقابل خودش باز خواهد یافت .
حاکم : آیا اینچنین يك پيغام مهم بکدام شخص اعتماد کرده میتوانیم لوندال اگر مقاومت میفرمائید بنده حاضرم این خدمت را اجرا کنم .
ولی از خوشحالی زیاد بارون را در آغوش کشیده بوسید و گفت : پس ناجی ما هستید شب خیلی ناوقت بود که لوندال با سواد تسلیم نامه وردن از شهر بر آمده بطرف ار دو گاه استر یا روان گردید فردای آن ژنرال فرانسوی ( بوراپیر ) را در بسترش مرده یافتند ما این مرد با شرف برای آنکه خودش را از مشاهده تسلیم شدن وار ها زنده باشد وعده اش را ایفا نمود .
( با قیدارد )


[BLANK PAGE]


انیس
جریده ملی
قیمت اشتراك

در افغانستان ۱۲ افغانی
محصول پوسته اطراف و ولایات داخله ۲ "
طلبه معارف ۷ "
در ممالک خارجه ۲۰ شلنگ

لطفاً پول اشتراك که بتوسط خزائن دولت فرستاده میشود باید
رسید عوض و معاوضه باشد

( مطبعه انیس )


( شماره ۲۰ )

انيس

(مجلده)

اشتراك سالانه ۱۲ افغاني

محصول پوست ۲ "

خارجه ۲۰ شلنک

تاسيس ١٣٠٦

اداره : کابل جاده ارک

مؤسس و صاحب امتياز : محي الدين

مدير و نگارند :
محي الدين

۲ شنبه ٥ ميزان ١٣١٠

١٥ جمادي الاول ١٣٤٠

علم و فن و روابط آن ها با عمل

چطوريكه در مقالات پيشتر از فضیلت علم و لزوم سواد اظهار نظریاتی شده ازين مسائل هم نباید غفلت کرد که بزرگترین عامل انتفاع روحی يك جامعه مترصد عمل است از علوم و فنون يا قبل است از اقوال .
هیچ کسی نمیتواند منکر فضیلت علم شود مگر وقتی که بشناختن یا شنیدن فلسفیات عالمان بی عمل قایق آید ، آنانیکه علم و فن را سر مایه ترقی ملك و ملت دانسته و بمعجزات آن معتقداند با این نکات هم باید متيقن باشند که علم و فن اگر بدرايع سعی و کوشش در میدان عمل عرض منافع نه نمود حكم جواهر گرد گرفته و یا ثروتهای زیر خاکی را دارند . پیشتر از انکه ما باید متحمل زحمات معدن شناسی شده و یا در جستجوی متخصص عمری ضایع کنیم، اگر بفهمیم که علوم و فنون را برای چه می آموزیم بهتر خواهد بود .
آموختن علم برای آن نخواهد بود که
به مجالس افتخار کنیم و یا در مجاس اراقی باصطلاح به بالا نشینی و بزرك بيروك كفتن بسط نفوذ داده و از علم کار نگیریم .
یکی از دانایان و اسراریون بزرگ گفته است : علمی که بمداوای دردهای اجتماعی ما كمك كرديست تنها تكمل طواهر پروگرام های مدارس گفته نمی شود ، یافتن معانی اخوت و نوع پروری ، و حس وطن پرستی صفای ضمير و حريت وجدان اینها میتوانند بشر را بسير تكامل صیر ساخته و بخصایص مدنیت دانـا و بـیـنـا سـازد .
کسی که طالب آموختن علم است یا از آموختاندن آن میخواهد نتیجه حقی بدست آورد بایستی ملتفت باشد كه يك نوع مسئولیت های بزرگی در پیش رو دارد همانطوريكه علم معنویات عالی دارد بهمان پایه لطایف منبعه و خطرناك در برابر راحت روحی آنها اشکال تراشی دارد .

بهترین مواقع مناسبی که برای کسب علم و معرفت اختصاص يافته صغر سن و اوایل جوانی است این مواقع نه فقط از جهات آسوده گی خاطر و معصومیت روحی یا بی آلایشی ذهنی و غیره استعداد های طبیعی برای تحصیل مخصص شده بلکه یکی ز سبب های عمده آن اینست که افراد زود تر اکتساب دانستنی هـا فراغـت یـافـتـه و در بزرگی ، پیری برای خو و دیگران عامل تهیه سعادت و رفاهیت شده بتـواننـد ، و معلومـات مكتسبه را برای خدمات جامعه از قوه بفعل بیاورد .
کسی که دانه یا شاخه کوچکی را بزمین نصب کرده و به آب یاری و نگهداری او صرف عمر و اوقات دارد از روز اول منتظر برو در فکر ثمر است پدر و مادری که خود در نهایت عسرت زنده گی بسر کرده و با شك چشم و خون جگر اولاد تربیه میکند از رضا دادن او بمتاعب و خوشوقتی هایش در رشد و نمو و پیشرفت های اولاد او بخوبی میتوان فهمید که هر لحظه بخاطر این


آرزوها را می پرورد : تا یکروزی در سایه همت و فتوت او جالب نفع و دافع ضرری گردد همینطور بنا بر سد بوطن و مملکتی که مربی افراد يك ملت و قوم میگردند همچنان بآنها حق باید داد که با شدید ترین تمنائی مترصد حاصل زحمات و طپیدن های خود باشند
این واقعات به انسان می فهماند که هر کامیابی در اثر يك گونه اقداماتیست که مکافات میخواهد و هر نوع سرمایه معنوی و ظاهری برای مصارفاتیست ، علوم و فنون که قدر و قیمت دارد یا ذرایع زیب و زینت نوع انسان گفته می شود تنها برای آرایش و نیکهداشتن نیست ذخیره برای مصرف است و اندوخته همچنان برای رفع حاجت .
علم و معرفت اگر در سینه جا گرفت که در طراوش عالمی ( معقول یا غیر معقول ) داشت بکتابخانه در بسته شباهت دارد وفن صنعت هم هر گاه در دست و بازوئی بماند که در موقع لزوم از هموطن و همنوع دستگیری نه نمود مانند جواهری است در صندوق وخریطه سر بسته که این هر دو بجهت دور ماندن از محل استفاده عدمش به ز وجود است .
باز کاش این جهات در بسته و سر بسته مانده و هر گاه نفعی بجامعه و بشخص آنها نمیرساند به خود آنها و دیگران صدماتی هم نداشته باشد .
در عالم شرق بسیار دیده شده جاهلی که در صدد تحصیل علم بوده و یا بعالم

گفته شده اند در اثر آن دارای يك نخوت و غروری گردیده اند که گذشته از هم نوع و هم وطن حتی اجزاء فامیل و نزدیکان خود را بنظر نفرت ننگر یسته و نخواسته است يك لحظه با او طرف صحبت واقع گردد چه جای انکه برای مفاد اجتماعی آنها ظهار همدردی کرده باشد بعضی هم که از تبختر دور فتاده بلعكس بطرف ضد غرور بمحاری متوجه گشته که مناعت نفس را بکلی باخته و در مراحل ضعف اخلاقی گیر مانده ، دونیهای علتی را بسوء استعمال کرده اند .
این هر دو قسمت از حقیقت کار و کوشش و سعی وعمل بکنار افتاده بلكه اکثر اوقات تیشه ریشه خود گردیده اند ولیکن تر از همه با نیکه مانند طبقات اولی نخوت نداشته و بطریق دومی ها ارتجاع افراط هم بخود نه بسته باز عیوب دیگری داشته اند که ازین هر دو مذموم تر بوده آن بخل وحسد است که زبان عامه چشم تنگیش میتون تعبیر کرد .
این عده نخواسته اند اطلاعات و معلومات آنها را یکنفر هم جنس شان دارا بوده و مانند خود شان بحیثیت علمی در جامعه عرض وجود کنند ،
بیاد دارم وقتی در خارج وطن بیکی از هموطنان بر خوردم که در زبان عربی زمان درازی را برای تحصیل صرف کرده و در بعضی از علوم تا اندازه آشنا شده بود بيك رشته از ان علوم که محل احتیاج من بود از و معلومات خواسته

بل طالب تحصیل آن شدم ، او یکسال ساده گی همان مراتب و مراحلی را که خودش طی کرده بود بمن تکلیف نمود چون وقت مقتضی نبود گفتم شما که این مدت در از را بیشتر برای آشنا شدن زبان صرف کرده و کمتر برای کسب عالم زحمت کشیده اید ممکن است قسمت های علمی را بزبان ما ترجمه کنید تا افراد دیگری هم که مانند من طالب وشایق تحصیل اند بزودی کامیاب شوند و هموطنان از تکلیف تحصیل زبان فارغ بوده عالم شوند ، او بيك قیافه حسادت آمیزی بمن نگریسته و گفت خوب میخواهید کار را آسان کرده و بمفت و بدون زحمت استفاده کنید !
مقصود خود او نمیخواست علم وسعت پیدا کند و قدر خودش کم گردد اینطور اشخاص عالمی بی عمل گفته می شوند و وجود اینها سربار جامعه واسباب ننگ وعار ملت است ! امروزه خدا را شکر گذاریم که در وطن علم وفضیلت وفن وصنعت بدون موانعات پیش میرود و رواج می یابد نویسنده هایا يك شوق و ذوق در مطبوعات وطن جلوه آثار میدهند شعرا بسبك و طرز تازه طبع آزمائی مینمایند اکثر متعلمين نونیزز مدارس يمن پیشنهاد میدهند که قسمتهای ترجمه اگر لازم باشد از السنه خارجی برای جریده انیس تهیه کنیم .
جناب مولوی کا موی در تعلیمگاه عسکری از فنون حربی اظهار عقیده کرده و ترقیات عساکر را استقبال میکنند اعلیحضرت غازی جدی از جنبه


صفحه ۴
شماره ۲۰
مجله پنجم

سیاست عالم :
های علمی وفنی تقدیر کرده و بر قیمت
مقامات این آب وخاك اظهار علاقه مندی
و تقدیم فدا کاری می فرمایند که شهزاده
محمد ظاهر جان و جناب اسدالله جان و
آقای محمد داود جان را برای تحصیلات
فنون عسکری بحيث يك سپاهی انداز
بهمان لباس و اساسی که سایر افراد
قشونی - وجود دارد بشمولیت تعلیم
گاه پیاده امر و ارشاد میفرمایند .

مشکلات اروپا
غرامات وقروض جنگ مساعدت با آلمان خسارتی که دول
از پیشهاد هو ور خواهند برد
در اروپا امروز شاید هیج مسئله بقدر خارجی است .
مسئله غرامات ودیون جنگ مورد توجه مثلا آلمان در سال ۷۵ میلیون لیره
نباشد ، نه تنها در اروپا این موضوع توجه انگلیسی از با بت غرامات میپردازد
است بلکه آمریکا نیز نهایت علاقمند این باستثنای غرامات جنسی و منافع قروض
موضوع بوده و بطور کلی میتوان گفت که دیگر ، و مبلغ سال بسال اضافه میشود
موضوع غرامات و دیون جنگ را تا آنیکه در ده سال دیگر بالغ بر یکصد
ارتباط کاملی با موضوع خلع سلاح عمومی میلیون لیره میگردد .
میباشد و خلع سلاح عمومی نیز گذشته انگلستان در سال در مقابل این مبلغ
از اهمیت سیاسی بین المللی که دارد اساساً را از بابت دیون خود میپردازد و مبلغی
در رفع بحران اقتصادی مؤثر بوده و را که فرانسه میپردازد قريب بيك ثلث
شبح مخوف بحران را که در سر تاسر از بودجه او میباشد و همچنین سایر دول
اروپا قیافه مهیب خود را نشان داده است به نسبت تعهدات خود مبالغ هنگفتی از
بر طرف خواهد ساخت .
یکی از بزرگترین مشکلاتی که امروزه بابت قروض جنگ میپردازند يك عده
زیاد از رجال اقتصاد اروپا و آمریکا در از توازن اقتصادی دنیا جلو گیری نمود
و مانع باز گشت امور بمجرای طبیعی مقابل این وضعیت تفکر لزوم الغای تمام
قروض غرامات جنگ افتاده که یکمرتبه خود میباشد زیادی مالیات در ممالک تمام آنها الغاء شود ، و بودجه های ممالك
بزرگ اروپا ست مالیاتهای مز بور را از زیر بار سنگین این ارقام هنگفت
قدرت و قوه خرید را در دنیا کم نجات دهند تا در اثر آن تخفیف در مالیاتها
وضعیت نموده و یکی از علل مهم ازدیاد روی داده رفاهیت بمردم روی آور شود
مالیاتهای هنگفت بودن قروض جنگ و قیمت مصنوعات پائین آمده و دول هم
است ، منافع و اقساط قروض مز بور از افراط کاری در ایجاد سد های گمرکی
را كه هر يك از دول بدر سال میپردازند خود داری و خلاصه آسایش عمومی
هر گاه با رقم بودجه عمومی آنها مقایسه دنیا تامین گردد .
کنیم می بینیم تقريباً يك ثلث يا يك خمس ولیکن دولت اتازونی که کلید این
از کل بودجه آنها را تشکیل داده و کار بدست او است و حل اینمشکل منوط
قسمت اعظم از قروض مزبور هم قروض

شاه و گدا عالم و بی علم همه در صدد
کار وکوشش اند حیف است از آنها ئیکه
استعداد خدمت داشته و بخواهند کار
کنند باید مصائب حیاتی را مغلوب کرده
و بوسایل ممکنه خود را قانع ، از
انزوا منصرف و بکار آماده ساخت
نه بسیار مغرور باشیم و نه ضد آن و نه
بخل پیشه کنیم و نه حسد مفکوره های
علمی را عملی بسازیم ، حضرت عملی
كرم الله وجهه میفرماید مال از بخشش
نقصان پذیرد ولی علم از بذل فزونی گیرد
علما و دانشمندان ما نباید از گفتن و
نوشتن اندیشه کنند و یا درین طور
مواقع از میدان کار وکوشش بی طرفی
اختیار .


با اراده او است الغای فروش جنگرا
نمیپذیرد و دلیلی که برای عدم قبول این
نظریه دارد اینستکه اگر می خواهیم
فروش جنگرا الغاء کنیم و این کار را
هم کردیم تازه دنیا استفاده از این
اقدام ما نخواهد کرد ، زیرا دول اروپا
در تصمیمات بری و بحری خود بیکدیگر
سبقت گرفته و بدون اینکه توجهی به
وضعیت اقتصادی داشته باشند در تسلیحات
مسابقه گذارده اند .
دول مزبور اگر حسن نیت در اینکار
داشته باشند پیش از آنکه تقاضای الغای
فروش جنگ را بنمایند شخصه اقدام
در تقلیل اسلحه خود نموده و مخارج
تسلیحات را بکمترین حد معقول تقلیل
داده بطوری که با احتیاجات دفاعیه آنها
متناسب باشد ولی دول اروپا اینکار را
نکرده یا نمیخواهند بکنند .
امریکا با این وضعیت هیچگاه حاضر
نیست که فروش جنگ را ملغی ساخته و
تازه وسیلۀ بدست دول اروپا برای تزئید
تسلیحات بدهد و در ضمناً آنها را تشویق
و تشجیع باین کار نموده باشد .
و نظر باینکه کنفرانس خلع سلاح
در اوایل سال آتیه در ژنو منعقد خواهد
شد و از طرف ولایات متحده آمریکا هم
در کنفرانس مزبور نماینده وجود
خواهد داشت ، بنا بر این موقعیت او در
مقابل مسئلۀ فروش و غرامت جنگ
متوقف بر کارهای کنفرانس مذکور
است که در عملیات خود موفق خواهد
شد یا نه !

مستر استمسن وزیر خارجه امریکابیه
اروپا مسافرتی نموده که رجال سیاسی
و مسئول پایتخت های بزرگ اروپا را
ملاقات و با آنها مذاکره نماید .
در لندن باتفاق مستر ملون وزیر مالیه
امریکا ملاقاتهائی بعمل آورد .
در رم با اولیای امور دولت ایتالیا و
در پاریس با اولیای دولت فرانسه
مذاکره کرده و در کنفرانس با اولیای
امور دولت بریتانیا و آلمان مذاکره
بعمل آورد و روی همرفته از بیانات او چنین
مستفاد می شود که در صورتی که دول
اروپا در کنفرانس آتیه خلع سلاح
حسن نیت صلح جویانه خود را بمنصه
ظهور رسانیده و ثابت کنند امریکا هم از
مساعدت دول اروپا در باب مسائل قروض
جنك خود داری نخواهد نمود بنا بر این
ملاحظه میشود که آینده دنیای اقتصاد با
این وضعیت يك جزء اعظم آن متوقف
تبیین سر نوشت کنفرانس خلع سلاح
میباشد .
* * *
مساعدت با المان
در حقیقت امریکائی میل نیست به
اروپا مساعدت کند ولی این مساعدت تا
جائی است که منافع و مصالح تجارتی و
اقتصادی اناروتی در اروپا تامین شود .
امریکا وقتی بچشم بصیرت ملاحظه
نمود که سرمایه او در آلمان در معرض
خطر واقع گردیده و بحران مالی آلمان خبر

از نابودی سرمایه امریکا میدهد بدون
مقدمه پیشنهاد تاخیر پرداخت غرامات
و قروض جنك را نموده به طوری که تمام
محافل سیاسی و اقتصادی دنیا از این
پیشنهاد متعجب شدند کار این پیشنهاد
به کنفرانس لندن کشید . و کنفرانس لندن
وظیفه را که نصب العین خود قرار داد
يك مساعدت مالی بین المللی به آلمان بود
که او را از خطر ورشکستگی مالی نجات
دهند .
حال ما در اینجا ناچاریم که در زمینه
خطری که با آلمان روی آور شده بود
مختصری توضیح دهیم :
آلمان سالهای سال بود که میدان
فعالیت اقتصادی و مورد استفاده سرمایه
های خارجی بود . زیرا در همان موقعی که
بانکهای امریکا مثلا از بابت وجوه و دیعه
که نزد آنها گذارده میشد منافعی پیش از
يك و نيم در صد نمی پرداختند بانکهای
آلمان از بابت ربیع ودایع مزبور پنج
و ده در صد میپرداخت و لذا صاحبان
سرمایه در امریکا و در انگلستان و
ممالك ديگر سرمایه های خود را برای
استفاده بیانگهای آلمان سپرده بانك های
مزبور از دست آنها این وجوه را در
یافت و با دست دیگر بمؤسسات صنعتی
آلمان پرداخته و مؤسسات مزبور هم
بنويه خود دایره عملیات خود را نه تنها
در آلمان بلکه در روسیه که میدان بزرگی
برای فعالیت اقتصادی و استفاده از سرمایه
بشمار میرود توسعه داده و شروع بکار
نمودند .


شماره ۳۰
مجلد پنجم

به همین مناسبت سرمایه های خارجی که در آلمان بکار افتاده شد یکباره بالغ بر هزار ها ملیون لیره گردید و مؤسسات بانکی و صنعتی آلمان با پرداخت منافع زیاد سرمایه های مزبور را مورد استفاده قرار دادند .

و هنگامیکه بحران مالی در دنیا بروز نمود ، و قیمت مواد فوق العاده تنزل پیدا کرد وقوه خرید خصوصا در هندوستان و چین و آمریکای جنوبی بی اندازه ضعیف گردید مؤسسات صنعتی آلمان دیگر قادر بصدور جنس بمقداری را که پیش از این صادر میکردند نبوده و بر اثر تقلیل صادرات مؤسسات مزبور عایدات خزانه دولتی آلمان نقصان پیدا کرد در حالیکه اقساط غرامات سال بسال بطور تعادل نسبی بر طبق نقشه يونك ترقی پیدا میکرد برای جبران این کسر بمالیات های عمومی افزوده شد ، و صرفه جوئی و اقتصادی در تمام دوایر موسسات دولتی به اشد صورت اجراء گردید صاحبان سرمایه از ترس بحران شروع نمودند سر مایه های خود را از آلمان بخارجه انتقال داده و همینکه دولت آلمان شروع نمود که مساعی لازمه برای تاخیر پرداخت غرامات عملی آورد صاحبان سرمایه بیش از پیش ترسیده و بیشتر در خارج نمودن سر مایه خود از آلمان فعالیت مخرج دادند و باندازه در این قسمت افراط کاری نمودند و ترس

و وحشت آنها را فرا گرفته بود که در نتیجه بازار مالی آلمان هم دو چار ترس و وحشت شده و آلمان طوری دوچار بحران مالی گردید که کنفرانس دول هفتگانه در لندن به رفع آن تشکیل شد .

دو عقیده در بین آنهائی که مشغول بامور کنفرانس بودند برای مساعدت بالمان وجود داشت که در همان موقع روز نامه تایمز لندن اظهار داشت :

اول آنکه تنها مساعدت بآلمان برای نجات او کافی نیست زیرا علت اساسی کثرت قروض و عدم توانائی او در پرداخت قروض مزبور میباشد و ممکن نیست یک نفر آدم بده کار را بازیادتی بدهی او نجات داد و عقیده دیگر تنظیم يك مساعدت مالی بین المللی عمومی بود که بآلمان بشود و این برای عهدها صاعقه بود که هر دولتی دو چار بحران مالی گردید و نظیر آلمان مواجه با خطر شد او را نجات دهند .

کنفرانس لندن کارهای خود را خاتمه داده و نتیجه که از این کنفرانس بدست آمد تا خیر پرداخت قروض کم مدت در ظرف سه ماه بود ، و قروضی که موعد آنها نزديك با تمام است يك فقره بالغ بر يكصد ميليون دالار می شود و بقیه بالغ بر ۵۰ میلیون است تا خیر پرداخت آنها برای یکمدت معین در واقع يك

مساعدت موقتی است که به آلمان شده تا در خلال آن مجالی پیدا کند که موفق باستقرار وضعیت مالی خود شود . يك کمسیون هم از متخصصین او ضاع اقتصادی ممالك آلمان تشکیل شود که تا آن موقع کارهای خود را تمام کرده باشد .

*
* *

پیشنهاد مستر هو ور
پیشنهاد مستر هو ور که فوقاً بدان اشاره نمودیم و در حقیقت کنفرانس لندن و پاریس به اثر آن تشکیل گردید بسطور خلاصه میگفت یکسال تمام از اول ژویه ۱۹۳۱ تا ۳۰ ژوئن ۱۹۳۲ قروض جنگ و غرامات پردا ختش تأخیر شود این پیشنهاد برای تمام دول حتی خود امریکا ضرر داشته و فقط آلمان از آن استفاده می نمود . و دولت انا زونی به تنهایی با و جود کسر بودجه مهمی که دارد و ناچار است که بواسطه عقد قروض داخلی جبران کسر مزبور را نماید پنجاه ملیون از اجرای این پیشنهاد خسارت متوجه او میگردید و انگلستان هر گاه حساب آنچه را که از دول متحده بده کار گرفته و بامریکا میپرداخت حساب کنیم بازده ملیون لیره ضرر میکرد ، زیرا انگلستان سی و سه ميليون ليره همه ساله بامریکا می پردازد و از دول متحده و آلمان و


صفحه ٦
شماره ۲۰
مجله ۱
مستعمرات مستقل خود چهل و چهار مليون ليره دریافت مینماید . و فرانسه قریب به شانزده ملیون لیره ضرر میکرد یعنی تفاوت بین آنچه را که با مریکا و بریتانیا میسپر دازد و بالغ بر ۱۳۰ مليون و پانصد هزار ليره است و آنچه که از آلمان دریافت میکند مبلغ مذکوره در فوق (١٦ ملیون ) لیره میباشد منافع خالص او از غرامات با لغ بر سی و ۶ مليون و نیم است که دویست و پنجاه هزار لیره هم اقساط قروض بعضی از دول دیگر آن بآن اضافه میشود .
و اما آلمان از اجرای پیشنهاد هو ور با لغ بر هفتاد و پنج ملیون لیره استفاده میکرد که تقریباً ۵۶ میلیون آن از بودجه سال جاری او بوده ۱۹۳۱ - ۱۹۰۲ و مبلغ ۱۹ میلیون لیره هم از بابت بودجه سال آتیه او محسوب یعنی كمك ميشد بعد از آلمان بقیه دول متحده از پروژ هو ور استفاده میکردند باین ترتیب که ایطالیا با مریکا و انگلستان و فرانسه و مقرض بود در صورتیکه از غرامات بجنك جز به بهره قلیلی نصیب او نمیگردید و بالنتيجه ملاحظه مینمائیم که او این گه یکه موافقت با پروژه هو ور نمود ایطالیا بود که بدون هیچ قید و شرطی آن را قبول کرد و همچنین دول بلژيك و يوك اسلاوى وجك اسلو کی و لهستان و دول
افتخار اختراع حروف هجا بکه راجع میشود ؟
صفحۀ مجهول از تاریخ مدنیت متعرض شده .
در شمال شرقی شهر ( لاذقیه ) و به بعد هشت میل از خلیج طبیعی که فعلا به نام « مينا بيضا » شناخته می شود ، و در كوچك دريگز ارو پایی مر کزی و شرقی استفاده میکردند .
ولی دول معظمه اروپا در کنفرانس لندن قضیه را بصورت دیگری در آورده که نتیجه آن را فوقاً شرح دادم در هر صورت اوضاع مالی در آلمان تا حدی نسبت بچندی قبل رضایت بخش تر گردیده و بواسطه تدابیر لازمه که دولت اتخاذ نموده است از خرابی یکسره جلو گیری شده حال باید انتظار نتیجه تحقیقات کمسیون متخصصين و بعد هم کنفرانس خلع سلاح را داشت که در اوضاع عمومی این مملکت فوق العاده تاثیر دارد.
( از اطلاعات )
نزدیکی این بندر گاه ( عبا ) پشته است که ارتفاع آن قریباً به (۷۰) قدم بالغ شده و بنام ( راس شمرا ) معروف است در جوار این پشته در همین آخر ها غالبا آثاری یافته اند که خیلی مهم بوده و دلیل بر يك مدنيت منقرض شده میباشد ، و معلوم میشود که این بلاد مقر يك قومى بوده است که ترقی خیلی زیادی داشته اند .
کاوش این آثاریکه ما بشرح میدهیم عادتاً مثل دیگر امثال آن بصورت اتفاقی بوده است زیرا یکی از زارعین در آنجا به قلبه زمین مصروف بوده وقتیکه گاو آهنش به يك سنگی مصادف شده آنرا از جایش کنده و در زیر آن سرداب مظلمی نمودار شد که منتهی به يك گنبدی زیر زمینی خالی میشد . این گنبدی زیر زمینی قبر خیلی قدیمی بوده است که معلوم میشد سارقین بر آن تاخته و از محتویات آن چیزی باقی نگذاشته اند ، وقتیکه خبر این اکتشاف به اکادمی نقوش و آثار دفینه فرانسوی واصل شد ، باین اکتشاف خیلی اهتمام نموده و هیئتی برای حفر و تنقیب آنجا بریاست که بروفيسر ( شيفرو شتید ) فرستاد ، که این که پرو فیسر از بزرگترین علمای آثار میباشند و این واقعه در بهار سال ۱۹۲۹ واقع شد وقتیکه این هیئت به محل مقصود رسیده و به کار شروع


کردند برای شان واضح شد که زمینی بین پشته (رأس شمرا) و ساحل بحر واقع است در عصور گذشته مقبره بزرگی بوده و در جوار آن شهر بزرگی نیز بوده است که بسیاری از ابنیهٔ بزرگ و مجلل آن در زروهٔ همین پشته بنا یافته بود بناءً علیه هیئت کارهای خود را به دو حصه تقسیم کردند: اول آن تنقیب و کاوش ابنیهٔ که بالای پشته بوده است و ثانی کاوش قبوریکه در نشیبی واقع در جوار و مینا بیضاء است.
تقلید غیر دقیق
پس از بحث و تنقیب معلوم شد که جزء شمالی مقبرهٔ که مجاور ساحل است تماماً خالی از قبور و آثار مرده ها میباشد، اما پراست از آثار و ادوات و ظروف که از سفال ساخته شده و بعضی ها تا هنوزه هم خالی از هر عیب باقی مانده است. بین این ادوات یک عده ظروف های مصری یا شبه مصری میان آنها یافت شد.
وقتی که یکی از قبرها را شگافتند تمثال یک پرنده از برونز یافت شد که در سر آن تاج مصر علیا و سفلا را قرار داده و در پهلوی آن پرنده دیگر خورد تر از او مرصع به طلا بود که بین پایهای آن تمثال آلهٔ کوچکی از طلا بوده و چشم هایش مرصع که تمام اینها تقلید از صناعت مصر بوده ولی غیر دقیق و مخلوط به بسیاری از آثار اجنبی همچنانیکه عادت فنیقیها در هر چیزی بود و سعی نداشتند که چیزی را از روی دقت تقلید و نقل نمایند.
* * *
هیئت مذکور در نزدیک این آثار دو تمثال دیگر از دیگر آلهه ها یافتند که معلوم شده اصلاً آسیائی بوده است، یک تمثال دیگری هم از پرنز که ارتفاعش ۷ انگشت بوده و دست راستش بالا و دست چپش بطرف مقابل دراز شده بود یافت شد، بر سر این مجسمه تاج بزرگ موشی به طلا و رویش مرصع به طلا بود در سینه و بازوها و زانوهایش سپری از نقره قرار داده و در دست راستش نیز چوبی از طلا بود، در یکی از انگشتهایش انگشتر طلا و در گردنش گردن بندی مرصع و مجسمه از آلههٔ کوچک عاری الجسم بود آویخته بودند. در هر دو دستش نیز صوکانی بشکل صدر و در سرش نیز چادری شبیه چادری که بر سر هاتور (مادر یکی از آلهه های مصری) میباشد بود.
هیئت مزبور همرای این آثار یک عده زیادی از ظروف سفالین که بعضی آنها قبرصی و بعضی «میسینی» و بعضی ساخت خود ایشان بود نیز یافتند، و حاجت بگفتن نیست که تنوع این آثار دلیل بر این میباشد که مدنیتی که درینجا قایم بود مخلوط از ملل و اجناس مختاق مثل اکثر پایتخت های بزرگ این عصر بوده است و البته جای تعجبی نیست زیرا شهر در بندرگاه بزرگی بنا یافته بود که مسافرت اشخاص از بلاد مختلفه و تمام ممالکیکه در اطراف او و سواحل بحر سفید متوسط واقعند در آنجا بسهولت انجام میگرفت و دراین شهر مدنیت بابل وحتیه وفینیقیه و مصريه وقبرصیه و یونانیه و غیره ها باهم مخلوط شد و همچنان در آن ادیان و السنه و عادات مختلفه با هم تصادم نموده بود، وشاید در آن اوقات نفوذ بیشتر مدنیت قبرصی داشت زیرا قبرص در آنوقت نسبت به این بلاد خیلی مترقی و مدنی بود.
قسمت جنوبی نشیبی که بین «رأس شمرا» و ساحل بحر واقع بود بانمام معنی یک مقبره صحیحی بود، زیرا از سنه ۱۹۲۸ تا امروز یک عده قبور دران کشف شده است، که تمام به طراز واحد ساخته شده و باستثنای یک قبر که منهدم شده بود تماماً سالم بودند. یکی از آن قبرها معلوم می شد که نوساز باشد زیرا سقف ودیوار ها و نقوش آن که خیلی قشنگ ساخته شده بود هنوز از بین نرفته و معلوم می شد که دزدان درین قبر راه یافته و هر چه که یافته بغارت برده اند.


( شماره ۲۰ )
و دوازده قبل از میلاد بوده است ، یعنی
در زمان دولت های هیژدهم و نوزدهم
مصر یها که دوره سلطنت رمسیی ودیگر
کبار ملوک مصر بوده است در یتموقع
امپراطوری ( حیت ) در مقابل جنگ
های ملل بحری ( فینقی ها ) متلاشی و سقوط
کرده آنها برین بلاد حکمر وائی وسلطت
میکردند تا اینکه درقرن دوازدهم قبل از
میلاد آشور بها پیداشده وسوریا راطوریکه
در تاریخ وارد شده است برهم زدند و
تصرف نمودند ، و این بلاد بعد از آنها
در مرتبه از خاک مذلت و پستی بلند نشد .
دیانت قوم
حالا با عمال هیئتی که درین بلاد برای
بحث در مدنیت متقرض شده آن مسافرت
کرده بودند بر گردیم ، این هیئت بر
علاوه چیزهائیکه پیشتر ذکر کردیم يك
عده آثار ساختمان های سنگی یافتند
که منهدم شده بود و در سنه گذشته در
آنجا هیئت جدیدی بمعانت هیئت پیشتر
آمده و آثار يك معبد بزرگی را یافتند
که خیلی حجیم بوده و دارای دو صحن
بزرگ و متصل هم بوده و در صحن شمالی
آن مصطبه سنگی ساخته بودند که در آن
در قدیم تمثال های آلهه مصری را از
سنگ گرانیت کنده بودند ، و تنها
این دلیل نمی شود که ملت مزبور فقط
دیانت مصری ها را داشتند بلکه از روی
در مدخل قبر زینه سنگی دارای شش
پایه یافت شد که در هر پایه آن تقدیمی
برای آلهه قرار داده و در یکی از آنها
ظرفی بطر از مصری قرار داده و معلوم
می شد که این ظرف ها پر از ما کولات
و مشروبات بقرار رواج آن زمان بوده است
دزدان به تمام این ظروف دستبردی نکرده
ولی از ادوات دیگری که داخل قصر بوده
است چیزی باقی نگذاشته اند باستثنای بعض
انگشتر های طلا و نقره و آهنی ویك تمثال
آلهه صغیری که سینه اش برهنه بوده و
معلوم از آلهه های یونان بوده است .
جدا کننده راه های مدنیت
درین شکی نیست که این قبر و قبور دیگر
محتوی ادوات کثیره بوده است که ازان
جمله ادواتی بطراز مصری بوده است ولی
دزدان چنانچه عادت شان در هر زمان و
هر جائی است آنها را بغارت برده اند
در ینجا يك عده دلایل و قراینی موجود
است که دلیل می شود مدنیتی که صاحبان
این قبر ها داشته و ادوات آنرا نشان
میدهد از نوع معروفی که امروزه مخلوط
گفته میشود بوده است ، و شکی نیست
زیرا سوریه درین عهد در ملتقی طرق
مدنیت های مختلفه واقع بوده است و
تجارت دنیا درین حدود ها خیلی رواج و
جریان کاوی داشته است و معلوم می شود
که عصر طلائی آن در دو قرن سیزدهم
صحیات
شؤنات صحي و اجتماعي
اطفال و مشروبات :
در همین نزدیکی ها در واشنگتون پای
تخت ولایات متحده امریکا کنفرانس
طبی برای شوؤن صحت اطفال و طرق و
قایه شان از امراض مختلفه تشکیل یافت
که در کنفرانس مذکور خیلی از مسایل
متنوع راجع بحفیظ الصحه طفل مطرح
بحث قرار داده شده و از جمله در موضوع
اغذیه مباحثه در میان آمده و به این
فیصله یافت که نوشیدن چای و قهوه و
يك سلسله قرائن ثابت شد که دیانت این
ملت از دیانت های مختلفه مرکب بود
زیرا طوریکه در بالا ذکر کردیم مدنیت
آن ملت از مدنیت های مختلفه ترکیب
یافته بود .
( نا تمام )


صفحه ٩ شماره ( ٢٠ ) سراجیه پشم

دیگر مشروبات امثال آن هر گاه باندازه
اعتدال باشد برای جوانان و پخته سالان
مضر نیست اما برای اطفال میضر تمام می
شود، زیرا نوشیدن آنها اطفال را دارای
مزاج های عصبی ساخته و به بد اخلاقی
و شرارت مایل شان میسازد، بناءً علیه
مادرها باید تا اندازه که ممکن باشد
اطفال خود را از نوشیدن چای و قهوه
مانع آمده و اقلاً این عادت را در ایشان
خیلی کم نمایند .

فایده غر غره

این يك پوشیده نیستکه دهان مرکز
میکروب های میباشد که بذریعه هوا یا غذا
و آب داخل آن می شود همچنان اطفال
صغیر غالباً عادت داشته میباشند که انگشتان
خود را داخل دهان میکنند . که این
عادت خیلی مضر بوده و مادر ها و مربیه
ها باید در بر انداختن این عادت در اطفال
خود سعی نمایند و در هر حال باید دهان
صبح و شام با آب با نمك مكسن ، آب اکسیجن
و امثال آن شسته شده و غرغره شود
و هر گاه طفل بهر روزه غر غره کردن
بلا انقطاع عادت داده شود از بسیاری
امراض نجات می یابد .

امساك سبزيجات

افراط در خوردن گوشت در مقدمه
علل امساك يا قبضیت قرار میگیرد و از

همین باعث است که اطبا مردم را در خوردن
گوشت باعتدال توصیه کرده و در عوض
آن مخوردن سبزیجات بصورت همیشه گی
دعوت میکنند . امساك يك حالت غير
طبیعی است که
باید بمعالجة آن کوشید و بهترین طرق
معالجة آن خوردن سبزیجاتی استکه دران
روغن زیاد باشد .

ولی این را هم باید دانست که بین امساك
و اعتدال درجاتی است که هر کدام آن
مر كناه دوام نماید بمرض خاتمه مییابد
و درجه عدل بین آنها همین است که در
هر بیست و چار ساعت دو مرتبه خلای
معده واقع شود .

طفل چرا پا بر زمین میکوبد

از عادات اطفال است که هنگامیکه
خسته می شوند یا گریه میکنند پا بر زمین
کوفته و اکثراً انگشتان دست هایشان
نیز دچار تشنج می شود . و این حرکت
دلیل بر مقدار نشاط و قوه حیویه که در
جسم طفل موجود است و منتظر میباشد
که طفل بزرگ شده و قوت حاصل
کند میباشد .

این حرکت در حقیقت برای طفل
فایده بزرگی میرساند ، زیرا این بهترین
ریاضت های بد نیست که طفل باجرای
آن محتاج میباشد، و مادر ها هر گاه

طفل خود را دیدند که زمین را با پا های
خود میکو بد نباید طفل را منع کرده
و یا بالایش غضب نماید . و باید بگذارد
تا طبیعت خودش او را از این ورزش
مفید باز دارد .

چوشیدن انگشتان

اطفال غالباً به چوشیدن انگشتان
عادت دارند و بر مادر ها لازم است که
هر وقت طفل خود را دید انگشت های
خود را میچوشد باید مانع آید و يك
اعتقادی بین اروپائیها شایع است که
چوشیدن انگشتان دلیل بر ضعف قوای
عقلیه می باشد، در حالیکه این اعتقاد
مستند بر هیچ دلیلی نمیباشد و حقیقتش
اینست که این عادت خیلی بد و مضر است
زیرا بدینوسیله آن میکروب های
امراض مختلفه را به دهن نقل داده و
شكل الا عه را بد نما ساخته و نظام
دندان ها را در آینده فاسد میسازد
بهترین راهی برای اینکه طفل عادت
چوشیدن انگشتان را ترك نمايد اينستكه
انگشتها را برای چند روز بکینین آلوده
نمایند تا اینکه طفل عادت مکیدن انگشتان
را ترك نمايد .

مژده!

هموطنانرا که بصحت مزاج علاقه مند


مجله پنجم

شماره ۲۰

صفحه ۱۰

بوده و بمطالعه اطلاعات صحی دلچسپی داشته باشند مژده میدهیم که ستون های صحی شماره آتیه جریده انیس تا يك وقنی مزین خواهد بود بترجمه مقالات بسیار مجرب و مفیدی که از اثر مساعی آقای سید حفیظ خان جاهد نگران طلاب مدرسه طبی به اداره ما بدون در خواست يك حق الزحمه بذل گردیده .

آقای جاهد یکی از محصلین افغانی هستند که چندی در ترکیه مشغول تحصیل بوده و فعلا هم نزد آقای دکتر رفقی بيك مشاور طبی فن طب را تحصیل مینمایند .

و این مقالات مهم تماماً از آثار بر جسته اطبا مشهور عالم گرفته شده و برای افراد و فامیل هائیکه در صدد تربیه و تنمیه اولادان سالم البنیه باشند بهترین وسیله و سر مشق گفته می شود .

برای آنکه احساسات وطن خواهانه آنها را تقدیر کرده و ضمناً شایقین را یاد آوری کرده باشیم به تذکر این چند سطر پرداخنیم البته قاونین کرام از دقت در مطالعه شماره های آینده غفلت نخواهد کرد .

خبر های داخلی

مقرری ها

آقای عبد الاحد خان وكيل حكومت اعلی فراه نماینده شورای ملی رئیس کمیسر سرحدی فراه و چخانسور مقرر شدند .

ص آقای حسام الدین خان بمدیریت محاسبه ریاست مطابع مقرر شدند .

از وزارت حربیه

ع ، ش عبد الغفور خان به فرقه مشری عسکری مزار شریف و ع ، ش محمد شعیب خان بفرقه مشری عسکری هرات وع ، ش عبد الغنی خان فرقه مشر به فرقه دوم قبول اردو و ح غلام رسول خان غند مشر به غند اول عسکری قطغن و ش سید حبیب خان کندک مشر رئيس اركان قطعه تو پچی مقرر شدند !

ع ، ش عبد اللطيف خان فرقه مشر به فرقه مشری عسکری شمالی و ع ش فیض محمد خان فرقه مشر بفرقه قطغن و ش شیر احمد خان کندک مشر بریاست ارکان فرقه دوم قول اردو وش سید یاسین خان کند ک مشر بریاست ارکان فرقه قندهار مقرر شدند .

از وزارت تجارت

ص ميرزا محمد جانخان مدير اداری سر

کیکه از دهن غوری الی دره شکاری و به ناله و ربك دره سرك شكار واصل می شود و میرزا محمد مهدی خان سرکانب اداره مذکور مقرر شدند .

از وزارت داخله

آقایان محمد عمر خان علاقه دار ارغنداب بوکالت حکومت گرشك و عبد الرؤف خان به علاقه داری ارغنداب مقرر شدند .

آقایان عصمت الله خان علاقه دار محمد آغه لهو گرد به علاقه داری پاد خواب شانه و عبد العلی خان علاقه دار پاد خواب شانه به علاقه داری محمد آغه تبدیل و مقرر شدند .

اصلاح دعاوی

درین هفته ریاست اصلاحیه موفق باصلاح دعاوی ذیل گردیده است :

مدعی عبد الرحیم خان غند مشر مدعی عليه سردار خان تیل فروش و مدعی عبد الرزاق خان ولد مدد خان ساکن ریگا خانه و مدعی عليها محمد عمر خان و محمد عزیز خان ساکن قصاب کوچه .

تعقيبات پولیس

غلام حسین ساکن مراد خانی از طرف پولیس بفعل غمزه کشی گرفتار گردیده و در قوماندانی مسئله مذکور تحت تحقیق است .


صفحه ۱۱
( شماره ۲۰ )
مجلد پنجم

خبرهای خارجی
ژاپان چین

مسکو - ۲۰ ستمبر - بموجب اطلاعات
از شهر سا نهای بعد از عطیات شش ساعتی
جهازات هوائی قشون ژاپانی شهر
مکدن را اشغال نمودند - تعداد زیاد
قطعات نظامی ژاپان به طرف مکدن روانه
شدند - بطوریکه ژاپانها میگویند مصادمه
مذکور در اثر آن شد که در حوزه های
ریل مانچوری جنوبی سپاهیان چین به
سپاهیان ژاپان حمله کردند - در محافل چین
به گفتگوی مذکور اعتماد ندارند .

ریوتر ٤ ستمبر

راجع به کجا بودن قاتیانس هنوز هم
خبر قطعی بدست نیامده است .

ریوتر ٥ ستمبر .

فرانسه و ایتالیا رسما خبر داده اند که در
مسابقه یاد گار شنائیدر داخل نخواهند
شد .

مجازات

چون شیر محمد پولیس با محمد حسین خان
ولد عبد الخالق خان ساکن چهار دهی
بدون سبب گفتگوی بی جا نموده بود
لهذا پولیس مذکور محکوم به طرد از
ملازمت پولیس و يك سال حبس گردید

ریوتر ٥ ستمبر

قرار پیغام اولسلو را پورت ها ئیکه آنجا
واصل شده است این مسئله را تصدیق
میدارد که کیبتغن سلمه بی سیم با سیمی
قطع شده است که تحت البحری مذکور
درین نزدیکی ها در زیر یخ غوطه خورده
و خساره دیگری نیز اگر چه شدید نیست
با و رسیده است .

ریوتر ۷ ستمبر

پیغام دهتروات بیان میدارد که در مسابقه
دوم کشتی موتور دار بین المللی هار مس
ورث مس انکلیند دوم کی ان غرق شد
مگر اشخاصیکه را کب بودند نجات
یافتند .

ریوتر ۷ ستمبر

يكنفر فرانسوی موسوم به هیتر که
شکاری بزرگیست ادعا میکند که من در
يك منطقه که ۳۲ میل بطرف مغرب ادیس
ابا واقع است و هنوز کشف نشده است
بعضی از معادن قدیمه را کشف نموده ام
مذکور درین نزدیکی از افریقای مرکزی
باز گشته است .

دیروز در غین پرواز در مسابقه شنائیدر
لفنت ستام فارت يك نمایش عجیبی از
پرواز سریع ، از قرار زیاده از چار
صد میل فی ساعت نشان داد .

قرار اطلاع اوتن (تكساس) سترلنگ
نائب الحكومه مجلس تقنینی حکومتی را

برای تاریخ ۸ ستمبر دعوت نموده است
که جهت تقلیل اراضی زرعی پنبه سال
۱۹۳۲ قانونی وضع کنند .

ترقی بی کاری درانا زوني

مسکو - در تاریخ ۱۸ ستمبر تیلر کمیسار
امورات خیریه شهر نیو يورك اظهار نموده
است که تعداد بی کار ها در انا زونی امسال
تا پانزده ملیون نفر خواهد رسید - در
شهر دیتروید که در آنجا کار خانجات
( فورد ) واقع است عیالداري های
گرسنه بی کاران هر روزه به ریاست بلدیه
حمله و مراجعه برای كمك مینمایند اما
هیچ چیز حاصل ننموده به خانهای خود
ها بر میگردند - ده ها نفر از آنها خود
کشی مینمایند .

تبادله معلومات شوروي
با ايطاليه و پولند

مسکو - ۲۳ ستمبر - در تاریخ ۲۱ ماه
ستمبر در مسکو بین اتحاد جماهیر و ايطاليا
تبادله معلومات راجع به تسلیحات یکی
دیگر که آن معلومات برای کنفرانس
خلع اسلحه لازم میباشد به عمل آمده
است .

۲۲ ماه ستمبر ما بين اتحاد جماهیر و
پولند تبادله معلومات مذکور بوقوع
پیوسته است .


صفحه ٩٢
شماره ٢٠
مجلد پنجم

فکاهیات

زنده گی شاعرانه :
يكنو جوان شاعری که تازه عروسی کرده و با خانم خود عشق و علاقه زیادی دارد روزی زن مخول فوق العاده بسوی شوهر شتابیده و بالهجه سوزناکی فریاد می زند :
خانه ما . . . . .
شوهر بدون آنکه مجال بدهد بقیه کلام را بگوید او را در آغوش کشیده و سر را بآسمان بلند کرده شکر گویان بلی خانه ما جانم خانه مایای خوشبختی ما صرف از من و تو . . . .
زن : خانه ما . . . . .
مرد : خانه که من بدست خود آبادش کرده ام و در زیر این سقف من و تو به کمال خوشبختی آرزو های زنده گی را بسر خواهیم برد خانه که بآن افتخار میکنم .
زن : خانه ما . . . . .

مرد : بلی نفسم خانه که . . . .
زن به بسیار خناق تنگی : آخر مرا رها کن که سخنم را تمام کنم زنده گی ما بر باد شد خانه ما سوخت بدوید که درون خانه حریقی افتاده این قافیه بندیهای تو بیشتر از طول موقع آتش را دامن میزند جنگ وجدال :
زن : شوهر عزیزم میخواهم نظرمار نظریه کنی که این لباس جدیدم را می پسندی ؟
شوهر : دیوانه نیستم ۳ روز شده با من آشتی کردی .
سوال وجواب :
معلمی که از شاگرد نصاب خوان خرد امتحان میگرفت روزی پرسید شما باید اسمای حیوانات را در عربی یاد باشید شاگرد گفت سوال کنید هر چه را مایلید .
معلم عربان اسپ را چه میگویند (فرس)
„ و گاو را „ „ (بقر)
„ گوساله را „ „ این گاو را که فراموش کرده بود بدون آنکه فکر کند گفت : صاحب مہر میکند وقتی بزرگ شد او را هم میگویند ( بقر )
کار آسان
پلیسی به یکی از مستخدمین بلدیه گفت او برادر : چرا این سرک ها را آب پاشی نمیکنید خاك باد مردم را دیوانه ساخت

مستخدم بلدیه : عجب آدمی هستی تا من آب جوی گرفته و بروی سرك بپاشم کار آسان . به باد بگو خاك را بهوا نکند
راه گذر و آب پاش
شخصی از راه عام میگذشت بسکه آب زیاد پاشیده بودند پایش لخشیده و سخت بزمین خورد يك نگاهی بطرفین کرده زود بر خواست و کلاه را بر سر خود گذاشت از بیم آنکه کسی او را ندیده باشد درد را فراموش کرده و بغضب تمام گفت :
او دیوانه آب پاشی میکنی و یا راه را خندق میساری .
آقا جان اگر کم او بیندازم زود خشك می شود صبح تا شام که ما نمی توانیم آب پاشی کنم پیش پای تا نه دیده راه برو ،
آقا که میخواست زود تر خودش را از اجتماع مردم که بگرد او جمع آمده اند نجات بدهد بیشتر مکالمه را جایز ندیده غم غم کنان روان شد :
خدا بزند شما را يك کمی از ین آب ها بسرك های دیگر بزنید که آدم ، بین خاك غرق شود .
آقا و نو کر :
آقا بنو کر خود میگوید : این ماست ترش را کدام خانه خراب آورده نوکر آقا ماست تازه و بسیار اعلی است مخصوص دکاندار آشنا پسر شما قسم خورد که يك حصه برای شما نگهداشته .


صفحه ۱۲ شماره (۲) مجلد پنجم

ببائعه مولوی محمد ابراهیم
کاموی نماینده و ركن جمعيت
العلما در مجلس افتتاح تعلیم
گاه پیاده

فواید تحصیل فنون عسکری
استعمال و آلات حربی

اعوذ بالله من الشيطان الرجیم مواضع حرب و مبارزت در میدان محاربه
بسم الله الرحمن الرحيم و سوقیات عساکر منظم ترین اصول
أعد و الهم ما استطعتم من قـوة و من را بکار برده توانسته و ضمناً در دفع دشمن
رباط الخيل ترهبون به عدو الله وعد وكم و انسداد تعرض و تجاوز آن مظفریت و
ط ( الآيه ) ترجمه : اى مسلمانان آماده منصوریّت تام را حاصل توانسته اند اما
سازید برای کفار آنچیز را که میتوانید اشخاصیکه از علم وفن حربی بی بهره بوده
از قوّت واسپ های بسته تا بترسانید بآنها اند از افعال وسایط و مفکوره های
دشمنان خدا را که دشمنان دین و دشمنان حریبه عاجز مانده و در نتیجه جنایت و
شما که دشمنان وطن میباشند . بزدلی و بی استقامتی و رعب و ترس و بیم
بنابراین بهر فرد مسلمان لازم است که برایشان مستولی گردیده تا که خود ایشان
بموجب حکم آیه شریفه فـوق تحصیل اسیر و وطن را دچار مشکلات گردانیده
علوم عسکری را بجا آورد تا بتواند از اند که تاریخ محاربات گذشته شاهد و
اثر رهنمائی آن در محافظه و حمایت مملکت دلیل واضح این مسئله شده میتواند و
خود از تعرضات و تجاوزات دشمنان دین حاجت با ثبات نیست .
و وطن حصه بگیرند . وبنجربه رسیده که در پس معلوم شد که مدار عروج و ارتقا
اکثر مواقع عمل بدون علم نتیجه ید، بحيجه وتعالی در فتوحات علم است که بدان
نگردیده وتعبيۀ در عام بدون عمل نیز عالم عمل شود على الخصوص درین زمان
همچنین مثل شجر بلا ثمر شود و منفعت که قحط الرجال گفته شده عرفان و
کافی نمی بخشد لاکن چون علم مقــدم شجاعت بدرجه لزوم ناموجود افراد
و متبع عمل و منشاء و سبب ومحل ترتب جامعه در عیش وعشرت گرفتار ودشمن
اعمال گفته می شود لهذا علم را اثر زیاد برای حصول مقصد خود در ساعت آماده
داده می شود چنانچه بار ها دیده شده که و بیدار و همه وقت ناظر و منتظر است
اشخاص تعلیم یافته فنون عسکریات در که کدام وقت باشد یک حصه وطن را حدا
مواقع و موضع محاربات ومنازعات با تخاذ خطوات اقصه خود سازد بنابرین میباید

که افراد وطن غفلت وكاهلی و تنبلی را
در برابر تحصیل فنون عسکری راه نداده
از نهایت جد و جهد شوق و ذق خود
کار گیرند تا بعد از تحصیل علوم حربی
و حصول استعمال وسایط آن در اثر
شجاعت و جرئت فطری خود بموجب
امر اولى الامر (پاد شاه اسلام ) گوی
سبقت دنیوی و نیکنامی را برای خـود و
اولاد خود حاصل نمایند از حضرت مکحول
روایت است که جناب حضرت عمر فاروق
رضی الله عنه به اهل شام نوشته بود که
برای اولاد خود علم حربی مقتضی العصر
را که عبارت از رمی سهم ( زدن تیر ها )
و سواری اسپ ها است نشان بدهید که
بواسطه تحصیل آن حفاظت دین اسلام
و حمایت وطن حاصل شود و نیز رسول
الله صلى الله عليه وسلم همیشه صفت سعد
ابن ابی وقاص رضی الله عنه را می فرمود
که در علم حربی بسیار مهارت داشت علاوه
از ین رسول الله صلى الله عليه وسلم همیشه
تخصیص و تبزی می فرمود درباب مشق تیر
زنی بطوریکه داخل مقاصد حربی باشد
از روایت عقبه ابن عامر نیز ثابت شده که
رسول الله صلى الله علیه و سلم به صحابه کرام
می فرمود که جهان بسیاری بزودی برای
شمایان فتح گردید . تسکالیفات و زحمات
شمایان برطرف خواهد شد پس بايد ترك
ننمائیم تیر اندازی نکند و آیه شریفه
فوق را بالای منبر سه مرتبه خوانده تکرار
فرمودند که مراد از قوّت در آیه مبارکه
مذکوره تیر زدن است .