( شماره ٢٦ )
مجلد پنجم
حاصل زمين داري
در مجلسی صحبت از كسب و کاسبی
و پيشه های دستی و ماشینی بوده وعواید
آن مستقل وغير مستقل را تعریف و
تفریق میکردند . اراء عمومی بران قرار
گرفت که پر آونده ترین کسب و پیشه
زمین داری است و هر که میخواهد آسوده
نشیند ويك بخله بیفتد و میخورد باید چیزی
زمین زراعتی بدست آرد .
یکی از رفقا گفت من درار غده
چندین قطعه ملك دارم وامسال هوس
کردم اقلا ازین ملك فراوان افطار
رمضان را تامین کنم . بدها قین وصاحب
کاران خبر دادم اگر دیگر حاصلی از
املاك من نمانده باشد ، يك مقدار
برنج هم اگر بفرستید خوش وقت خواهم
شد .
چیزی نگذشت که برنج رسید ، ولی
زحمت مهمانداری چندین نفر صاحب کار
و دهقان که حامل ده سیر برنج بودند ،
ذایقه آنرا بکام من تلخ تر از زهر مار
کرد. بعد از خواستم مهمان ها را مرخص
کنم قاطر مهمان کاران برنج حمل کرده
بودند مفقود گشت .
پس از دو سه شبانه روز که بفو ملدانی
و کوچه ها و بازار بالا و پائین دويدم وقاطر
بدست آمد ، دوسه نفر دیگر یخن ما را
گرفته و به مهمان های ما افزوده شد .
یکی شیرینی میخواست ، یکی
چوو کا چند غیه قاطر و دیگری پول
جارچی کری .
وقتی خوب سنجیدم ، چندین موافق
قیمت برنج حاصل زمین داری از جیب
آقا صرف شده بود . . .
کسی نبود عقل آنها را بالا کند :
زمین داری خوب است بشرطیکه خود
مالك دهقان باشد .
سحر خيزی
شخص مهذب الحالی در ماه رمضان
هر شب مخامه تاکید می نمود که سحر
او را از خواب بیدار کنند . وقتی هم
که بیدار می شد با چشم های خواب
آلود و روی ناشور با عجله تمامی شروع
میکرد ، تا صبح نشده بخوردن غذا ادامه
داده باشد، بسیار پر میخورد و می خوابید
صبح که بیدار می شد پشیمان شده روزه
را هم می خورد .
باز شب دیگر وقتی که برای سحر
خیزی خودش بدیگران توصیه اکید
میکرد ، کسی گفت :
ترا که روزه نمیگیری چه باعث است
نیمه شب از خواب شیرین بان عجله بر
خیزی ؟
جواب داد :
نماز نه میخوانم روزه نمیگیرم ، سحری
هم نخورم ميخواهي يك كافر شوم :
پیش بینی افطار
بی دندانی را گویند در ماه
رمضان غولنگ ( زردالوی خشك )
میخورد تا با روزه داری مصادف شد
دهن خود را محکم بست گمان کرد کسی
نخواهد فهمید . طرف که از برجسته
گی های کومه ( دو طرف دهان ) او
فهمیده چه خبر است ، گفت :
ـ ای نا قلا روزه میخوری ؟
ـ نی باباجان ، دندان ندارم ، دو دانه غولنك
را از حالا این جام کرده ام تا وقت
افطار براحت نمیا را بلعیده باشم .


صفحه ١٤
( شماره ٣٦ )
مجلد پنجم

مولف : ا. پلانیه فرانسوی
( ٢٩ )
مادام سان ژین
مترجم : حبیب الله طرزی

ناپلیون : « بتو گفتم دانتزخ را بگیر ؟ »
له فیور : « خواهم گرفت . » این را گفته و سلامی بامپراطور داده از بارگاه امپراطور با نهایت مسرت برآمد .
ناپلیون از عقب او نگریسته با خود گفت : «
« يك مرد خیل دلیر و شجاع . افسوس که این گونه هیروها رفته رفته بی فایده ثابت خواهند شد ، زیرا اصول محاربه روز بروز تغییر می نماید .
شاید فن حرب ترقی کند و اصول جدید ایجاد گردد ، ولی له فیور » و ناپلیون باز دیده له خواهند شد . کسی که می ماند خواهد دید . »
فصل هفتم
( تسخیر شتیقن )
منظره ٢٧ اکتوبر ١٨٠٦ ( برلین ) یکی از مناظری بود که که در عظمت و شکوه با یکی از نمایش های مجلل از منه قدیمه هم سری می نمود . مثل جيوش طلائی ( روما ) عساکر فاتح ( اردوی اعظم ) ناپلیون مظفر و منصور در پایتخت دولت منهزم پروس داخل می شدند . از طلوع شفق همه اهالی شهر بگرده بودند دریچه ها ، برنده ها ، وحتى سقف های عمارات از تماشا بینان پر بوده ، تا منظره قابله را تما شا کنند .
جاده بزرگی که از ( شارلوتنبورگ ) تا قصر سلطنتی امتداد می یابد از يك جمع غفیری مرکب از هر طبقه اهالی ، مملو

چیز را او جود کم علمی به مهارت کرده می توانم : ـ
به امپراطور خدمت کردن !
زنم را دوست داشتن !
عقابی را که به من از طرف امپراطورم سپرده شده است حمايه كردن !
امپراطور فکری را که میخواست ظاهر کند با يك تبسم پنهان نموده گفت : ـ
« له فيور ، هیچ لازم نیست که باین يك مسئله بی اهمیت اینقدر بر انگیخته شوی . بعد از اینکه از ( دانتزخ ) فاتح بر گردیم ، هیچ گاه کوشش نه خواهم کرد که ترا از اغوش محبوبه ات دور کنم . بیباکی رفیق خوب من میدانم که با وجود زبان دراز و اوضاع ساده و آزاد خانمت خیلی پاک طینت و با وقار است اگر هم مردم خفیتاً رو بخندند باز هم مجبور خواهند شد که در مقابل او زمین خدمت را ببوسند . »
له فیور سرش را خاریده گفت :
« آه ! حالا میفهمم که اعلیحضرت در باره شمشیر من اشاره بوده است که فرموده اند ! اعلیحضرت میخواهند علاوه بر مار شالی امتیاز دیگری هم به من عنایت کنند .
اعلیحضرت رجا میکنم بفر مائید چیست ؟ »

از فصل شانزدهم
( جدا )
مارشال همیشه به اصول جمهوریت صادق مانده و سلطنت ناپلیون را يك انقلاب منظمی تصور میکرد که در حکومت آن بعوض قانون دانها سربازان جا گرفته بودند .
ناپلیون از اوضاع بی ساخت خود او و زبان حاضر جواب مادام لا مارشال همیشه به خوف می بود . از بسیار وقت ها می خواست بپاداش خدمات پیش قیمت او صله بزرگی که نشانه دوستی و محبت او شده بتواند باو بدهد . محاصره دانتزخ يك موقع خوبی را برای این پلان ناپلیون مهیا کرده بود .
ناپلیون با قدری کدورت خاطر گفت « زن تو ؟ آه بلی یاد دارم ـ لا سان ژین له فيور راست بگو آیا تو در حقیقت مشتاق این زنت هستی ؟
مارشال : ـ اعليحضر تا ! چرا چنین يك سوالی را از من میفر مائید ؟ من و کاترین یکدیگر خود مالرا باندازه پرستش دوست میداریم . آیا من مشتاق زنم هستم ؟ عجب يك سوالیست ! امپرا طورم ، زنم ، و بيرقم چیز هایست که در مقابل آنها حياتم نقد يك سر موهم قیمت ندارد . من تقريباً نادان هستم بسیار کم به مکتب رفته ام ولی این سه


صفحه ١٥ شماره ٣٦ مجلد پنجم
بوده و بکمال بیصبری تا ساعت‌ها در هوای سرد اکشور انتظار می‌بردند. افسانه‌های زیادی راجع وقایع فوق العاده که ناپلیون و عساکر ش را بدر وازه‌های برلین رسانده بود از يك دهن بدیگر میگذشت. ولی ازین فتح مکمل باندازه جز من‌ها دلباخته و خوف زده بودند که جرئت اظهار نفرت یاغضب را بر علیه فاتحین خود نداشتند.
حس تجسس و ارزوی یك نگاه بر روی ناپلیون، هیروی چهل محاربه مشهور و تماهای عساکر فاتح و مغلوب ناشده و بهترین دنیا، بر احساسات درد ناك این اهالی مسخر غلبه کرده بود. این هم گفته میشد که این بار اولست که قیصر فرانسوی بر سمیات و تجمل فتح خودش پابند گردیده است و موقع اجرای این ارزوی خودش را در برلین یافته است!
بالاخره بعد از انتظار زیاد دروازه‌های (شار لوتنبورگ) که تمام صبح بسته گذاشته شده بود باصدای موزیکان عسکری وطرم های جنگی وهم همهمه آه وافسوس اهالی باز شد.
چنانچه ناپلیون وعده کرده بود اولین شخصی که برأس عساکر مظفر داخل شهر گردید، ما ژور تییور جیبان بلند قامت بم اندازان، کارد های امپراطوری بود.
حینیکه از زیر رواق بزرگ با گام‌های فراخ میگذشت کلاه پوست خرس او در هوا از همه سر ها بلند تر می نمود. چوب بزرگ خودش را علاوه از هر وقت به جوش و خروش حرکت میداد ستاره کاپری سر سینه او بدست شخص امپراطور زده شده بود قدری از درخشنده گی خود را بروی صاحب خود هم منعکس میساخت در عقب تییور جیبان ستونۀ بزرگ آن عفریت منشان که تا سالهای درازی موجب حیرت و تعجب تمام یورپ شده مانده بود یعنی گارد های امپراطوری بود که با لثبات در میدان (واتر لو) از طرف و ژیان (میتسلاند) محو و نابود شده بودند.
دنبال شان باقی مانده دسته جات پیاده که در محاربة (جنا) حصه گرفته بودند روان بود، یك انقطاع و بعد از ان جماعة درخشان ژنرال‌ها و مارشال‌ها بودند که از میان شان (داو دست) ، له فیور برتبه اوزیرو، ممتاز بنظر می‌آمدند. بعد از ژنرال‌ها بيك فاصله کمی امپراطور با عظمت و جلال بر اسپ سفید مشهور خودش سوار ظاهر گردید: در عقب او جنگل ضخیم رساله که با چهره‌های مهیب خود بدلهای ناظرین حیرت و دهشت می انداخت روان بوده جلوس را خاتمه میداد.
ناپلیون بعد از انکه کلید های شهر را تسلیم شد، نماینده گان ضوابط شهر را پذیرفته بسیار کوشش نمود که از اراهات امنیت خواهانه خود ایشان را مطمئن سازد، اوامر اکیده نافذه برای قیام نظام و امنیت داده و برای ممانعت وقوع مناقشات در بین سربازان واهالی علاج‌های لازمه را پیش بینی نمود.
بمجردیکه ضوابط بلدیه رفتند وامپراطور میخواست که کار خودش را با کاتبان خود شروع نماید کماطاحب مارشال له فیور را اعلان نمود.
ناپلیون صدا زد: «بگذار بیاید له فیور مقید باجاره نیست، من پادشاهان را منتظر می دارم ولی مارشالهای خودم رانه می خواهم انتظار کشند!»
حاجب: - «با خود يك لیوتنان جوانی را همراه دارد وخوف نمود که اعلیحضرت نتوانند او را بپذیرند» ناپلیون با قدری حدت: «میگویم بیاید هر که باوست باك ندارد، زود بیاید.» لیوتنان جوان که له فیور می خواست بامپراطور تقدیم کند ها نروت پسر خوانده او بود ناپلیون چشم خودش را بر مرد جوان دوخته بطریقۀ عادی کوتاه خودش پرسید:
- عمر تو؟
- اعلیحضرتا ٢١:
- خیال میکنم دوغد چارم هوسارها وژنرال توهم لاسال وخودت هم پسر خوانده له فیور هستی!
له فیور از طرف پسر خوانده خودش که در حضور این مرد بزرگ هراسان بنظر می آمد جواب داد:
«مارشال او را از میدان حرب (ژیپاپ) بفرزندی برداشت.»
ناپلیون: - ژیپاپ هم یك محاربه خوبی بود! پس تو آب حلالة حقی ات را از آتش (جینا) گرفت! این یك


( مجلد پنجم )
( شماره ٢٦ )
( صفحه ١٦ )

له فيور : - « باه پیانو در مقابل شفیق تفصیلات خبر ندارم ، ان چنین يك موضع
مستحکمی امند ( یقین ) کردن ممکنم
شروع خوبی بوده است کاپیتان »
هایر یوت بالسرعة شارلد :- نميتواندی ... »
« اعلیحضرتا ، در کدام جبه ، ؟ » هارپوت :- « این طور من از شفیق پسر خود تنها گرفته یا نی ؟ »
امپراطور یکا. حوره ؛ تا پليون يكي از معیوب تر است . » هانريوت : « اعلیحضرتا يك دسته
این طور با يك تبسم صدا زد که « آه
شایقین خاطر جوانی بود ، ازی جواب این هوسار دلیر من ملکه شفیق را مختص از سواران با خود داشتم.
هارپوت او را بشدت درجه محظوظ گرفته است ! میخواهم تفصیلات این له فیور باز حرف را از دهن پسر
کردا نموده ، گفت :
خوانده خودش گرفته گفت : معما را بفهمم . همین حالا خبر تسلیم غیر
« خوب من ترا کاپیتان لقب دادم مترقبه شهر را شنیدم ، ولی هنوز از ( با قیداود )

آیا چنین نیست ؟ پس تو کاپیتان خواهی
ماند درهان ژینان ، اگر در انجا موضع اعلان
خالی نمیا شد فورا و با لا حال ، بعد از
جنگ آینده برای تو جای خواهند یافت یکقطعه زمین مزروعی بتقريب هشتاد جریب که تخم ریز آن علاوه يك كاريز خصوصی
پیش تر از آنکه این محاربه ختم شود خودش پنج شبانه روز ذکاربز مشهور كرام خان نيز استحقاق شب دارد در موضع
ترقی نایابی برای هر کس ، پیش است » افشار نانچی ملك موروثی خود را میفروشیم آقایانی که شوقمند زمین داری بوده
له فیور يك قدم پیش رفته گفت : و بخواهند از يك ملك وسیع و پر حاصلی استفاده برده باشند بخانه نمبر ( ١٠٨ ) واقع
« اعلیحضر تا من از طرف پسر خوانده قلعه حیدر خان گذر اندرابی رجوع بفرمایند تا بجهت اطمینان کاملی داده میشود که در
ام بحضور اعلیحضرت لشکر عرض میکنم موضوع قیمت آن موافقت فی ما بین حاصل آید . غلام حسن
ژن من بشنیدن این خبر بسیار ممنون خواهد
شد . رتبه که باین پسر مرحمت فرموده

اید، بوجه احسن مستحق است . اعلیحضرت کورس فرانسه - انگليزي - تركي
باین سرباز دلیر عدالت فرموده اید . » آقایانیکه مایلند یکی از زبان های فوق را بصورت خصوصی تحصیل نمایند

ناپلیون : - له فيور ايا انشا كرد نست ؟
له فيور : - اعليحضر تا یکی از شاگرد با شرایطه سهلی از طرف موسسه کتاب خانه وقرات خانه نور پذیرفته میشوند
هاي که بدان مفتخرم ، وبطرف ها نریوت و برای ثبت اسامی خودها بیخود کتاب خانه نور یا اداره انیس مراجعه نمایند .
برگشته ایراد نمود : کتابخانه نور

« پسرم خدمتی را که کرده عرض کن محل فروش ومطالعه همه نوع كتب ورسائلهاي فارسی فرانسه ، انگلیسی ، اردو
تا امپراطور تو بفهمد که مستحق نوازش عربی ، ترکی میباشد .
شاهانه شان هستی !» کتبیکه جدیداً به تهیه آنها موفق شده ایم قابل دیدن است در قرائت خانه
هانریوت قرمز شده متردد ماند . نور همه نوع جراید ومجلات داخل و خارجی برای مطالعه موجود است .


(شماره ٣٧)

مجلده

اشتراك سالانه ١٢ افغانی
محصول پوسته ٢ "
خارجه ٢٠ شلنگ

سراج الاخبار

اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس و صاحب امتیاز : محیی الدین
مدیر و نگارنده : میرزا محمد جواد

٢ شنبه ١٩ دلو ١٣١٠ تأسیس ١٣٠٦ اول شوال ١٣٥٠

بکافه مشترکین عظام بهمه خواننده گان گرام بهر هموطن نزدیک و دور بالاخره بهر فرد مسلمی که درین ماه صایم بوده و به این روزها شامل سرور این عید مذهبی میگردند ؟ با نهایت احترام عرضه میداریم !

عید شما مبارک

هیئت اداری جریده و کارکنان مطبعه انیس آرزو دارند این عید و امثال این اعیاد را برای همیشه آقایان عزیز درین خطه مصفا و وطن زیبای ما به منتهای امنیت و رقابت های عمومی ترقیات مملکتی و استحکام وحدت ملی ، اتحاد و اتفاق قومی و سعادت های فامیلی بسر برند.

ترجمه از مجله الهلال مصر :

مکالمه با روح مردگان

خاطره مترجم
چون موضوعی که آنرا برای خوانندگان خود ترجمه میکنم علاقه بمالم ابدیت یا عالم معاد ئیکه قدر ایمان داشتن بان را کسی میداند که درد شک و لذت تدقیقرا چشیده باشد ، از این رو نا مناسب نبود که يك خاطره که حین ترجمه این واقعه بیاد مترجم راجع با همیت ایمان بعالم ابدیت گذشت . پیشتر درج نمائیم.
بلی ! عالم ابدیت عالم سعادت است و باید عالم سعادت باشد زیرا آخرت و عاقبت این کائنات دور و دراز پر انتظام میباشد و طبعاً بمالم تره که این عالم ابتدائی پر روائی و جمال است باید بار ها عالم ابدیت از ین عالم پر جمالتر و پر انتظام تر باشد مخصوصاً وقتیکه اینرا تخیل کنیم که این عالم جانرا چیزیکه بنظر ما منفور میسازد همینستکه پهلوی خیر شر است . ولی در


صفحه ٢
( شماره ٣٧ )
مجمد ٤

آنجا شر ساقط خواهد شد و تنها خیر
میماند . پس باید عالم ابدیت عالم سعادت
باشد .
و این سعادترا که در نظر من مطبوعتر
و مرغوبتر میسازد وعده های شیرین
و تجلیات پر لذتیستکه قر آن مجید وعده
فرموده . اگر چه پهلوی آن وعده ها
وعید ها است . و همچنینکه آن وعده ها
مرا بر ذوق میسازد طبعاً بعضی اوقات
تصور وعیدها هم لرزه باندام من میارد
زیرا بشر هستم و همچنینکه جوهر خیر در
من است از داشتن يك جذبه شر خالی
نخواهم بود . مگر هر چند این ترسها
زیاد شود . و یا هر چند که آن وعید ها
شدید باشد باز هم آن عالم ابدیت لایدی
بنظرم شیرین است . زیرا آیه شریفی
در قرآن مجید بنظرم میخورد که همیشه در
وقت ترس همچو ستاره امید پیشروی من
میدرخشد که فرموده [ قل یا عبادی الذی
اسرفوا على انفسهم لا تقنطوا من رحمة الله
ان الله يغفر الذنوب جميعاً ] هر بیم و
خوف را از آن عالم پوشیده از دلم دور
ساخته است .
ولی در اینجا من نمیخواهم در دلایل
سعادت ابدی بپیچم . چه انواع ماهیت
آن عالم مستور را حواس ما درک کرده
نمیتواند . تنها به اینقدر اکتفا میکنم بعد
از این حیات محدود يك حیات ابدی
دیگری شروع میشود . و دران حیات
ابدی تمام معانی سعادت را ایمان دارم
اما چیزیكه میخواهم آنرا توضیح بدهم
اینکه سعادت این عالم بسته باعتقاد داشتن

بآن عالم ابدیت است و چنانچه در اول
گفتم قدر لذت ایمان داشتن را بآن عالم
کسی میداند كه درد والم شـــك
و لذت تدقیق و تحقیق را چشیده باشد .
بلی ایمان داشتن بآخرت ادنی سعادت
در این حیات است . زیرا سعادت عبارت
از اطمینان و آرامی دل است ، واگر
دل آرام ومطمئن نبود بهترین حاله این
عالم بدترين . وشيرينترين آن تلخترین
است . بیچاره است كسیكه این اطمینان را
دل او نداشته باشد. زیرا هر شب وروز این
حیات را بر آتش میتپد ... [ و دراین
عذاب هم حق بطرف اوست ] چه حالت
شبکه مد هشتترین رنگهای زنده گی
است . از کجا آمدم ؟ و برای چه ؟
کجا میروم و برای چه ؟ بلکه هر کدام
ما بچشم خود میبیند که در هر ثانیه
که براین عالم میگذرد ملیونها مخلوق
نیکو کار با ک دل با ارمان سپرد خاک
میشوند ، وملیونها ظالم خونخواربا غرور
می میرند . که اولیها نیکی را جزبدی
ودومیها بدی را جز نیکی ندیدند . وعلی
هذا در هر ساعت عالمهای بی توازنی وغلبه
شر بر خیز بنظر میا ید . از این رو
اولین سوالیكه بعد ازاین تصور پیشروی
انسان میاید همینستكه :
آیا خاتمه این کائنات بر انتظام وبر
جمال همین خواهد بود » ؟
ودر پیدا شدن همین سوال سعادت
یا شقاوت انسان شروع میشود . ولی
طبیعی استكه جواب آن :

نى !... وهذا رائ فی ... ! میباشد .
زیرا هر خورده وبزركت این عالم
بل هر ذره از ذره های آن کمال نظام
ودقت . منتهای جمال ورو نقرا نشان
میدهد . البته در نزد قدرت عظیمیکه پیدا
کردن این همه نظامها ورو نقها آسان
بود حل کردن این مشکله که خوردتر
است یعنی توازن دادن بین خير وشر
باید از همه آسانتر باشد : بلکه آن قدوت
عظیمیکه آفتابها باین عظمتشان ومهتابها
باین جمالشان . وستار گان با ین تعداد
شان . و آسمانها باین فراخیشان بالاخره
تمام کائنات با همه موجودا تشان ذره
موی از نظام وخواصیکه برای آنها تعین
فرمود تخلف کرده نتواند ، البته این
بشر ضعیف پارهــا عاجـز تر از تمرد
وعصیان خواهد بود .
بلکه دراین کائنات عظیمیکه هيچ ذره
ولو ساده آن بی خاصیت وبدون فایده
یا سببی خلق نشده است ، نمیشود که این
مخلوق عجیب و پر رشک که اهمترین رتبه
های مخلوقات را اشغال کرده است
یعنی انسان بی سبب و بی فایده یا بامر و بی
با خلق شده باشد . و این خاتمه ظاهری
که آنرا مرگ مینامیم خاتمه حقیقی نه
ظالم و نه مظلوم خواهد بود . والبته
این سلسله موجوده آن که نقصش نمایان
است حلقه دیگری برای خاتمه وتوازن خواهد
داشت . زیرا هرآچند تعمق کنیم می بینیم
که تمام مظاهر حیات بشری عبارت از
يك سلسله ابتدائیات است . وهر چیز و


صفحه ٣
( شماره ٢٧ )
مجلد پنجم

هر ولنگ در حیات بشر موجود است الا خاتمه . پس برای تکمیل شدن آن ابتدائیات و برای پیدا شدن خاتمه باین سلسلۀ دراز بشر ، باید حلقۀ دیگری باشد. باینکه همیشه وقوع حادثات توازن خیر و شر که باصطلاح خود آنها را (عدالت غیبی مینامیم) و دائماً فکرها را مبهوت میسازد داشتن ایمان را ببودن يك حلقهٔ دیگری بعد از این عالم قویتر میسازد . و چنانچه در هر نوع گفتیم اندازه سعادت و اطمینان انسان در این عالم بسته باندازه یقین داشتن است با این حقیقت . و بیچاره کسیکه دل او این ایمان یا یقین را نداشت در کمال شقاوت و بدبختی دوره این حیاترا طی خواهد کرد . و که میداند که در آنعالم بچه حال خواهد داشت ، زیرا بیچاره آلوقت بيك حقیقت خیلی تلخی دچار میشود که تمام این کائنات پر انتظام ، و موجودات پر جمال را بنظر او منفور خواهد ساخت و چه تلختر از این نتیجه باشد که انسان مصایب والام و مظالم و فجایع این عالمرا بی خاتمه و بی درمان ببیند ... اما تنها و تنها چیزی که همه سرور و مظالم عالمرا بنظر آسان بسازد ، و هر درد و پریشانی را اطمینان و تسلی ببخشد تنها ایمان داشتن بعالم آخرت خواهد بود . گویا سعادت در این حیات بسته بایمان است .
ولی کدام ایمان ؟
نه همان ایمانی که پدر یا استاد در من پیدا کرد . و خیلی خوشبخت هستم که عوارض حیات و مطالعات زندگانی مرا بتبدیل آن موفق نمود . بلی ! بتبدیل نه بترکت آن زیرا اگرچه هر دو يك ايمان است ، ولی فرق بزرگیکه دارد همینستکه آن ایمان بیم بود و این ایمان امید . و معلوم استکه من حیث لذت و اطمینان و تسلی چقدر فرق بین هر دو ایمان است ، یعنی میخواهم بگویم که از آن ایمان دل من مرتعش و منقبض و افکار من محدود و خوفناك ولی از این ایمان دل من آرام و مطمئن و افکار من آزاد و روان حتی امیدوار است گویا در انوقت اگر چه مؤمن بودم ولی شقی اما کنون مؤمن هستم خیلی سعید .
و چون میدانم که دردمندان من ، یعنی کسانیکه در دور طفولیت درس ایمان را بمانند من گرفته اند بسیار است ، از این رو بی مورد نخواهد بود که قسمهٔ آن درسهای خود را نقل کنم ، تا مرا دیگر از ذکر کردن این خاطره دارم واضحتر گردد .
بلی در جملهٔ سعادتهای که پدرم برایم سنجیده بود درسهای ایمان است . ولی راست بگویم ، اگرچه در حسن نیت آن مرحوم شکی ندارم - که آن درسها با خیلی مشووم بود ، چه مرا مدتی از تمتع بلذت واطمینانیکه ایمان دارد محروم گردانید . اينك تفصيل اولین درسی که از ایمان به آخرت گرفتم تا جاییکه رعایت وقت خواننده و توضیح مطلب اقتضا میکند ، مختصراً مینویسم .
در عمر ٩ ساله بودم روزی صبح از خواب برخو استه تمام خانه را ولوله و گریان و چهره ها را نشان غم و مصیبت گرفته بود . طفل بودم و از شیرینیهای طفولیت خواهد بود که سبب را ندانسته باز صمیم دل شريك غم و شادی دیگران میشود . منهم سبب را نفهمیده و نپرسیده بولوله آمدم . بلکه صادق تر بودم زیرا دیگران تنها اشك ميباريدند اما من فغان انداخته بودم . چند روزی باین حال گذشت طبعاً از همه خسته تر شده بودم چنانچه خاصهٔ طفولیت است چیز سرته مادر علاجی برای تخفیف این خستگی نداشتم . ولی در این چند روز هر چه بالیدم پیدا نبود . از هر که میپرسیدم جز ریختن اشك جوابی نگرفتم . حالا که ما در نیست از حیث شفقت روی پدر آمد . بعد از سوال زیاد آن مرحوم روزی [شاید ناخواسته] بمن گفت که مرد.طبعاً سلسلهٔ استنطاق خود را دراز کردم تا بدانم کی میآید ؟ او هم شاید بخیال مشغول ساختن فکر خود سوالات طفلانهٔ مرا ذریعه گرفته و از حقیقت مرگ که هر کس مردنی است . و بعد از این دنیا عالم دیگریست که همه یکجا میشویم بیان داد . در آنجمله طبعاً فلسفهٔ نیکی و بدی ، یا عذاب و مکافات هم آمد . ولی چنانچه گفتم این درس شومی بود . زیرا در آن سلسله از رنگ های عذابهای آخرت که انسانهای قوی هیکل و پر دلرا بلرزه میارد ، چه حال که بمن طفل برسد ، شنیدم . ومختصر از تمام قصه این را فهمیدم که ما برای این پیدا شدیم که این عالمرا در عبادت و ترس از خدا طی کرده و در آنجا برویم تا نيك وبد ما را در ترازو تول کرده در مقابل هر بدی که از ما صادر شده


( مجلد پنجم )
( شماره ۳۷ )
( صحنه ٤ )

يا باشد عذابهای که مخیله بشر از آن مؤلمتر
تصور کرده نتواند بینم ( ابی تو به )
گویا محبوترین مخلوقيکه دوستی را بمن
یاد داده بود یعنی مادرم در آنجاوقت تا
نيك و بد او در ترازو گذاشته شود و
بمقابل هر بدی یکی از آن عذاب های که
از شنیدن آنها هنوز لرزه دارم خواهد دید.
در آنوقت که بحضور پدر ایستاده
واین حقیقت خیلی مولمرا میشنیدم طفل
بودم چیزیکه یاد ندارم رویا بو شنیدن
مانمی اصدم بود ، از این رو ، بود که
خاتمه این درس پر خوف من فقاق تدی
گردید . یا عتش از که الفاظ نا شایسته
از قبیل اعتراض وتنหيديكه در خاطرم
گذشت بیان کرده بودم ، ولی در
آن حینیکه دردهای مادر را در وقت
تول کردن تو لك ویده فکر میکردم این
فقاق رسید وفکر را معطل کرد، بالعوض
مجبور شدم آنچه را که پدر گفت یقین
کنم . زیرا فهمیدم که فکر کردن
در این موضوع فقاق پدر را موجب
میشود گویا این لقطۀ یقین بود حالا مطا
لبی که بعد از این قصه درد هند من شده
است فهمیده باشد که من چرا آن درس
اولی را شوم قرار دادم ، زیرا این فقاق
که موجب یقین شد در آن دقیقه که در
روی من خورد جولان فکر مرا محدود
ساخت و باز از آن دقیقه فکر من در هر
چیز نشو ونمو طبعی خود را گرفته و
وسعت یافت الا در دایرۀ ایمان که بهمان
درس ابتدائی محدود ماند . زيرا التهاب
آن بصورت مخيف گذاشته شده بود .
ولی اگر تنها همین حادثه میبود شاید
عوارض زنده گی وتبدلات روزگار
قراری که خاصیت دارد اثرش را میبرد .
اما بد بختیانه در جمله دوستان پدرم معلم
دینیات مدرسه بود ، که طبعاً در
ملاقات اولین خود سفارش لازم را برای
تحكيم معتقدات من داد ، وشايد معلم من
این سفارش را دلیل ضعف موجبات خود
دانسته بود زیرا در اولین ساعتیکه در
اطاق درس آمد ، مرا خواسته ودو
سوالی از معلومات من را جمع بعالم
ابدیت رسید . البته این سوال او درد
های گرانیک که از تصور حالت مادر مسکین
در مقابل آن ترازوی بیم ناك كه پدرم
حکایت کرده بود بیدر میان داشتم ، واز ترس
کوشش فراموشی میکردم بشور آورده
و اگر چه جواب عبارت از همان معلومات
مولم پدر بود ، ولی این مانع نمیشد از
اینکه لهجه درد ناک مرا بپوشاند . زیرا
جواب های من تمام نشده بود که فلکه
در بین آمد ، ومعلم سخن مرا قطاع
کرده گفت با ادا ایمان پر یقین در تو
پیدا شود ، کار آن یقین را همین فلکه
پیدا خواهد کرد، و پاهای مرا
بست . گویا آخرت نزعه عذابی بنام آن
دیدم ، وبحساب استاد خود هم یقین مطلق
داشتم ، زیرا فی الحقیقت پر یقین تر از عذاب
آخرت در من معتقدی نبود ،
این گویا نمونه از سلسله درسهای عالم
ابدیت بود که باید مرجع امیدم باشد
که از تفصیل گذشته تنها نتیجه را
بگویم : در خیال من ، پیشتر و مدهشتر ومولمتر
والحاصل پر عذابتر از عالم ابدیت چیزی
خالق نشد . لاچار غیر از انکه از نام آن گریزان
شوم ، وسعي کنم که آنرا فراموش کنم
دیگر چاره نبود . اما از طرف دیگر
مجبور بودم که تسلیم داشته باشم . زیرا
قرار گفته استاد که فقاق و فلکه در من
یقین پیدا کرده بود . ولی پانها من
فهمیدم که آن تخمین استاد غلط بود، زیرا
وقتیکه تبدلات آن فلکه و آن فقاق و آن
پدر خوش نیت و آن استاد را از بین برد من
مانده و این عالم ؛ وروز گار پرده ها وقضایای
این کائناترا از رویه ی نظرم میگذشتاند
والام حیات چه در خودم و یا در خوا ملیکه
اطراف من بود مأيوسيت وبد بيني و نفرت
را بعالم راه میداد . هیچ آن تعلمیات ناقص
و آن يقينيكه موجبش ( فلکه ) بود
این دردها را نتوانست تخفیف کند . و
در نتیجه ( معذور هم بودم ) که در عالم
مدهش اشک و بدبيني ، مايوسيت ميافتادم .
پیشروی من درد و مصايب ، مظالم و آلام
ومعاها ، مستقبل تاريك ومشكوك ونا معلوم
واقعاً مرحله مدهش بود که طی کردم .و
بدتر اینکه همان ایمان میراثی هیچ در تسکین
این مشکلات باری نمتوانست . زیرا
ایمان من بهمان دایره خورد یک روز
اول پیدا شده بود محدود مانده ، و چیزیکه
آنرا تا ئید یا قوی میساخت دلیل ناقص


( شماره ۲۷ )

استاد ( یعنی فلکه ) بود . ولی حالا که
فلکه رفت گویا آن دلیلی که ایمان را تقویت
میداد هم گذشت . گویا هر چند که
در میدان حیات پیش میرفتم ومعمانی
و قضایای زندگی و معماها وسعت پیدا میکرد
آن ایمان محدود نمیتوانست این دایره
وسیعرا روشن و این دل پریشان را مطمئن
بسازد .
و این افسانه مختصر نمونه از درسهای
تلقین ایمان استکه به اولاد های خود درس
میدهیم . در حالیکه قرار بیان اول
ما که اهمتر از ایمان بآخرت برای سعادت
و اطمینان در حیات ذریعه و بر هانی نداریم. وباید
محبوبترین چیز در این عالم تذکر آخرت
باشد . زیرا هر قدر که این تذکر شیرین
و دلچسپ باشد همانقدر علاقه ما برای
آماده شدن برای خیر زیاد خواهد بود
و باید پر اعتناترین درس ما برای اطفال
همین درس ایمان به آخرت باشد. [ اما
نه بهمان طرز و لهجه بیم ناک که طفلرا
مجبور بفراموشی آن عالم بسازد . زیرا
طبیعی است انسان هر چه را که خوش
نداشته باشد کوشش میکند که از خود
دور کند . بلکه بچنین طرزی که آن روز
محتوم یا آن عاقبت لابدی که برای
توازن و احقاق حق است در نظر طفل
محبوب باشد . تا هر قدر که دایره حیات و
وسعت بیابد . همانقدر جولان فکری
او در حدود ایمان وسیعتر شود . و هر
قدر که معماها و اسرار کائنات در پیش
روی نظرش تاريك شود، و هر قدر که
قضایای عدم توازن عدل و ظلم در این

عالم میبیند همانقدر بتواند از ایمان
خود تسلی و تسکین و هدایت و اطمینان
بگیرد. و بنظر من این اهمترین بحثیست که
باید در اطراف آن غور کرده و برای
طرز تلقین ایمان حسب مراتب عمر ها
معلوماتی گذاشته و آنرا برای نشر شدن
آماده سازیم . و بعامه و خاصه خود
برسانیم . زیرا اگر بخواهیم که اولاد
ما در این عالم حیات بی تذبذب و پر
اطمینان بگذرانند باید ایمان صحیح برای
شان پیدا کنیم . و اینرا باید معتقد
بود که ایمان موروث . و ایمان که از
روی عادت باشد هیچگاه قوت روشن
ساختن تاریکیها و معما های این حیات
را ندارد .
این راجع باطفال بود اما در خصوص همدردا
نیکه درس ایمان را همیچه من تلقین شده اند
یعنی تنها ز راه تخویف و تهدید یاد گرفتند و طبعاً
دایره ایمانشان بهمان حدودیست که در
زمان طفولیت بود يك تجربه خوردی که
عرض کرده بتوانم همیست که تا اندازه
مقدور خود را از اثر همه تخویفاتی که
در طفولیت کسب نموده اند رهانیده
و سر از نو ایمان متینی از راه تعقل و
تفکر پیدا کنند . و من از روی تجربه
خود یقین داده میتوانم که از این طریقه
فایده بزرگی برده میتوانند و حتماً
بيك یقین صحیح که موافق ذهنیت خود
شان است خواهند رسید . زیرا در هر
ذره و هر نظام و هر حادثه از حوادث
این کائنات آنقدر دلایل و اشارات
موجب یا مساعد بایمان است که هر ذی حس

باندازه احساس خود از آنها ذخیره برای
تقویت ایمان خود گرفته میتواند
ولی بشرطیکه فکر خود را از هر اثر
تخویف و تهدیدیکه در طفولیت از راه
فلکه شنیده باشیم رها بسازیم .
میدانم يك حصه مکرر دیگرانم نمیخواهم
که ناگفته بماند و آن همینکه راز هر
شقاوت و درد و تالم در این حیات راجع
بستی ایمان است . و هر قدر که بتوانیم
ایمان ای پر یقین پیدا کنیم همانقدر بشر را
از شقاوت در این حیات دور خواهیم
ساخت :
ولی آن ایمان فلکه و ایمان میراثی !
هیچ برای سعادت حیات بدرد خورد نمیتواند.
و برای صاحب خود لذتی ندارد . غیر از
ایمان برفیتیکه حسب ذهنیت افراد و بر
طبق مقام عقایشان باشد و برای حصول این
چنین ایمان صحیح غیر از اینکه افکار را
برای مطالعه اسرار کائنات آزاد بگذاریم
دیگر چاره نیست . و اگر حیات مساعدت
کرد مقاله های مطول از این الهاماتی که در
در نتیجه تحقیقات و مباحثات مطالعات
آزادنه و اصول علمی در اسرار کائنات پیدا
شده است برای خوانده گان خود تقدیم
خواهیم نمود .

***

حالا بیائیم در موضوعیکه این خاطره را
بیاد من آورد : طبعاً مطالعين خبر دارند
که در جمله امور یکه محافل علمی دنیا را
از دیر مدتی مشغول تدقیق ساخته است
مسئله اتصال بعالم ارواح و امکان مفاهمه
کردن با آنهاست ، که این مبحث تقریباً


صفحه ٦
(شماره ٣٧)
مجلد پنجم

از سنه (١٨٤٨) میلادی روی کار شده . و از وقتیکه این قضیه پیش آمد علمای مدقق برای تحقیق این قضیه برآمده و تا امروز همین موضوع مدار بحث است . و روز بروز حوادث میمیکه امکان مفاهمه کردن با روح مردگان را ثبوت کند بوقوع پیوست .
و شاید مهمتر چیزیکه نه تنها در حل این قضیه بلکه در حل خیلی مشکلهای علمی با مدققین صحیح كمك كردحوصله فراخ علمی آنها باشد :
که نه مؤمن و نه منکر یکدیگر خود را نفاق و فلتکه بر داشتند . بلکه هر کدام جهت مقابل را با حوصله عالمانه تلقی و استقبال کرد یعنی هر کدام جهت مقابل را از راه رسیدن بحقیقت گرفت . و این حوصله علمی اهمترین ذریعه رسیدن بحقیقت شده میتواند زیرا قاعده معروف عوام است که در بحث جنگ کردن دلیل جهل است . از این رو با وجودیکه از کشف این مسئله قرار مفهوم امروزی ٨٣ سال گذشته است اما هنوز منکر و مؤمن موجود است . يعنی يک طبقه براین عقیده هستند مجرد یتکه روح جسدرا گذاشت در این عالم لا يتناهی منحل میشود . ولی فرقه زیاد علما ثبوت کرده توانستند که روح بعد از انفصال از جسم موجودیت خود را داشته و در یک عالمی غیر از این عالم هستند . تا اینکه مسئله امکان مفاهمه با ارواح پیش آمد و حوادث زيادي از اين مفاهمه بوقوع پیوست . واین حادثه را که ما بصدد
نقل آن هستیم یکی از حوادثیستکه باین نزد یکیها بین محرر مجله الهلال مصر و روح پدر او بوقوع پیوست . اینک حرفاً آنرا نقل میکنیم :

سر محرر هلال پیش از اینکه تفصیل جلسه های مفاهمه کردن با روح پدر خودش را بنویسد يک تمهید مختصری نوشته است که ما مفاد بعض نکات آنرا در اینجا مینویسیم :
آیا مردن جسم خاتمه هر چیز است ؟
و یا اینکه بعد از انفصال روح از جسم حیات مستقلی درگیر را گرفته ، و تذکارات زندگانی زمین خود را داشته میباشد .
باز بفرض وجود ارواح اگر بگویم ، آیا میتوان با آنها اتصال یافت و با آنها مکالمه نمود؟ این از مسائلیست که فکرها را از قدیمترین زمانه ها متحیر ساخته است . که خودم در تحقق این مسئله مدتی مصروف شدم ، ولی دیری دوام نکردم که آن تحقیقات را وا گذار شدم . زیرا دلايل ويرا هيچكه بتواند مرا قانع بسازد . يامرا در يك موقف صريح برای فیصله برساند یافته نتوانستم .
این قضیه را سالها وا گذار شدم تا اینکه در این اواخر یدیدن بعض مشاهدات موفق آمدم که اثر شدیدی در نفس من داشت . و باز مرا مجبور بتحقيق وتعمق در این موضوع وادار نمود و آیا مهمتر یا پر قیمتر از این موضوع دیگری خواهد بود ؟
و محرر مذکور در آن تمهید يک
سلسله از بیانات شك ويقين ، وخودداري که در فیصله ین چنین قضیه های مهم باید نمود بيان كرد چنانچه در آن تمهید میگوید :
واينرا بايد بگويم كه از حالا هیچ فیصله قطعی در این قضیه ندارم ، ومدعی نیستم که بتنايج قطعی رسیده ام . وهنوز میدان بحث و تحقق فراخ است . وشايد سالهای دیگر بگذرد ويك فيصله قطعی پیدا نشود . اگرچه فریق بزرگی از علما ومفکرین ، دراین موضوع يقين پیدا کرداند ، که از آنجمله سراولیفر لودج ، سر وليام كروكس . وسر وليام بارت واستاد شارل ريشه . ولو بروزو ، ورسل والس ، وفلا ماريون . ووليم جیمس وغیره . که صفحات ما گنجایش ندارد برای ذکر کردن نام تمام علمایکه در بی غرضی و اخلاص باهمیت ایشان شکی نیست و در این موضوع بحث میکنند و نیز مقام سامی وشهرت علمی دارند وهمه بموجوديت يك عالم روحانی که فکر بشر از درك آن قاصر است اعتراف دارند
و در یکجای دیگر میگوید :
مهم اینستکه انسان دراین میدان بک مسلک علمی مانند علما یکه بک موضوع نورا زیر بحث میگیرند برای خود اتخاذ کنند . يعني نه در انکار تعمد وضد کند و نه تسليم مطلق داشته باشد . بلکه ذهن خود را از هر تاثرات ماضی خالی ساخته ( تعمق وتدقیق نماید ) ... حالا از باقي تمهيد بگذریم که همه ازاین قرار است . و شروع بذکر صورت انعقاد جلسه هاي مفاهمه با ارواح ، ومذا كراتيكه


صفحه ۷
(شماره ۳۷)
مجلد پنجم

بین امیل زیدان صاحب این مقاله و روح پدر او و چند روح دیگر واقع شده است بیانیم، عینا قرار یکه او مینویسد
**
اثنای چند هفته که در تابستان گذشته بلبنان میگذشتاندم با بعضی از دوستان خود برابر شدم و قصه های زیاد از کامیابها یکه در متصل شدن با ارواح مردگان برایشان پیش شد بمن نقل کرده، و ضمنا خبر حرف زدن با روح چندین نفریکه از آشنایان بوده و وفات یافته اند و در آنجمله روح پدرم ود گفتند. و در این مبحث یکی از آنها گفت بیقین دارم که از صحت این نقل ما شک داشته باشی. و در این شک خود شاید حق بطرف باشی. ولی بیا در جلسه های ما شريك شده و بعد از آن در این مسئله فیصله خود را ببین. شاید ما بازی خورده باشیم، یا اینکه حقیقت بر ما پوشیده شده باشد، اما بهر حال در این شکی نیست که تجربه های ما در اتصال با عالم ارواح خیلی مظاهر پر حیرتی دارد.

من هم در جلسه های این دوستان حاضر شدم. و فعلاً در تعلیل مشاهداتیکه دیدم خیلی بمن حیرت پیدا شد. حتی اینکه در جلسه های اول نتوانستم هیچ یادداشتی از مشاهدات خود بگیرم زیرا مبهوت وقایع بودم. ولی در تجربه یا جلسه های آخرین خیلی مذاکره هارا نوشتم که بعض آنها را آنجا مینگارم. و اینرا باید بگویم که من تنها آنچه را

که بچشم و شخص خود دیدم و تحقیق کردم مینویسم. اگر چه این دوستان من از مدت یکسال استکه در این تجربه های خود مصروف هستند و برای شان خیلی اموری پیش آمد که موجب دهشت شنونده میشود، چه سال رسید یکسانیکه هان امور را بچشم دیدند. و اگرچه از صدق قول این رفقای خود متیقن هستم. مگر باز هم میخواهم تنها حوادثیرا که بچشم خود دیدم متذکر شوم :

طریقۀ شان که برای متصل شدن با عالم ارواح استعمال میکنند از قرار آتیست: -
بر يك لوحۀ چار کنج سنگ مرمر حروف ابجد را قراریکه در این شکل مرسوم است مینویسند.

ا ب پ ت ث ج چ ح خ
د ذ ر ز س ش ص
ض ط ظ ع غ ف ق
ک گ ل م ن و ه ی

و در وسط همان تخته سنگ (X) پیاله که به آسانی لغجیده بتواند یعنی حرکت کند میگذارند، و دو نفر از وسیطها (مراد همان اشخاصیکه میانجی بین روح مرده و شخص مخاطب میشوند) نشسته و هر کدام يك انگشت خود را در پیاله میگذارد آنوقت شخص یا اشخاصیکه میخواهند با روح کدام متوفی حرف بزنند

نام او را یاد میکند باین صورتیکه (میخواهیم روح فلان را) و این طلب کردن خواه مستقیم و یا بذریعه کدام روح دیگری که پیشتر با او مکالمه شده باشد. و اگر مطلوب یافت شد آنوقت هر دو نفر وسیط که شعیر خود آنها را میانجی نامیدیم و انگشتهایشان در پیاله است حس میکنند کدام قوتی دستهای ایشانرا حرکت میدهد. آنوقت سوالها علناً بطرف روح گفته میشود. و جواب آنها بذریعة حرکت کردن پیاله از يك حرف بديگر حرف دریافت میشود، مثلاً اگر جواب روح (بلی) باشد. اولا پیاله با انگشتان وسطها بطرف حرف (ب) بعد ازان بطرف حرف (ل) بالاخر بطرف حرف (ی) آنوقت میتون فهمید که جواب روح (بلی) میباشد. و همچنین تمام عبارتها...

باز خوانده را ملتفت میسازم که تسرع را بمن نسبت نکند. و نه که در این بیانات خود کلمة روحرا استعمال میکنم. در حقیقت مراد من همان مظاهریستکه برای بیننده ظاهر میشود و شاید تعلیل دیگری در بین باشد. اما من در اینجا تنها وضعیت ناقل را بخود میگیرم :

این يك بيان مختصری بود راجع بطريقة که بذریعه آن میتوان با روح مفاهمه کرد و چیزیكه در اینجا اهمیت دارد همینکه هر دو میانجی (وسیط) در حرکتهای دست خود مخیر نیستند، چنانچه در این باب قناعت کامل برای شخص من حاصل شد


صفحه ٨
(شماره ٣٧)
جلد پنجم

و بیچیذن وسایل که بیان آنها مطول است تحقیقات خود را در این باب نمودم . از آنجمله از هر دو میانجی خواهش کردم که پشت خود را بطرف تخته سنگ بگردانند . و کلکهای خود را در پیاله داشته باشند . اما با وجود اینهم جواب سوالات من بطور صحیح وبدون خلل داده میشد . گویا باوجود یکه هر دو وسیط چشمان جزو فرا نمیدید اما باز هم دستهای ایشان با پیاله بطرف حروف حسب ترتیب کلماتی که روح جواب میداد بایک قوه خارج اراده و تدبیر خود شان برده میشد . اینرا هم علاوه میکنم که خیلی سوالات من از اموری بود که هر دو وسیط از آنها اطلاعی ندارند . حتی بعضی سوالها کردم که تمام حاضرین مجلس حتی خودم اطلاع نداشتیم . و در میان کاغد قیقات کردیم جوا بها قرار واقع بود
اخيراً اینرا هم میگویم که این جلسه های مکالمه با روح در یک اطاق عادی که چراغهای برق روشن میشد . و هیچ یک از ادوات زاید و یا مخصوصیکه در دیگر مجالس استعمال میشوند نبود . علاوه بران هر دو نفر میانجی بحالت طبیعی خود داخل کار میشوند . یعنی تنویم مقناطیسی ( خواب مصنوعی ) يا تشنجات عصبی هیچ نبود . چنانچه اینرا هم میگویم که این دو نفر وسیط یا میانجی این مشغله را برای کسب وتجارت نگرفته اند .
و بحسن نیت و صدق ایشان عقیده دارم .
**
اینک شروع میکنم بنقل کردن مذاکره یا مذاکره هائیکه بین من وروح پدرم تا اندازه که ممکن باشد یعنی همان قسمتهائیکه میتوانم آنرا نشر کنم :
در جلسه های اول از روح پدر خود طلب کردم که بمن نشانها بگوید تا متیقن شوم که روح پدرم با من حرف میزند . بشر طیکه چنین نشانها باشد که هر دو میانجی از آنها اطلاع نداشته باشند : او هم بنقرار مطلوب من نشانهای من گفت . حتى بعض اشخاصهای دیگری گفت که من خبر نداشتم وتوصيه نمود که والده خود را بانها متذکر بسازم چنانچه وقتیکه بوالده خود نقل کردم آنها را تایید کرد .
و در ذیل این مذا یک مذاکره خود را با روح پدر خودم نقل میکنم . چنانچه میگویم که جوابها مطابق سوالهای من سلیس و واضح میامد :
بعد از یک مذاکره که راجع با فراد عائله و دیگر خصوصیات تعلق داشت من پرسیدم :
من : میخواهم یک مقاله راجع بعالم ارواح ومفاهمه کردن با آنها بنویسم ، آیا با من در این اقدام كمك ميكنى . وتفصیل میدهی که چگونه روح از جسد مفصل میشود . و ارواح چه زندگی دارند ؟
روح پدرم : وقتیکه روح مسکن زمینی خود را گذاشت ، مدتی تنها میماند و بعد از آن قرار استحقاق خودش ارتفاع و تبديل مقام میکند . در اینجا ٦ مقام است که هفتم آن او ذ ات پرور دگار می باشد . پائترین طبقات پایینتر این اینجا را فضل خدا نرفتم وندیدم ، ولی میدانم که در آنجا از دست عذاب خیلی مؤالم ضمیر هیچ یک آن آرامی نیست .
من : تو در کدام درجه هستی ، و آیا بان دفعه رسیدی ؟
او : در درجه ششم هستم که بلند ترین مرتبه برای مردم است . در اینجا هیچ عذاب ضمیر یا حزن والمی نیست . بلكه يك حیات آرام و پر سعادتی است . وقبل از این در درجه را طی کردم .
من : در این درجه ها چه فرقی است ؟
او : هر قدر که مرتبه بلند شود همانقدر عذاب ضمیر کم می شود .
من : آیا با کدامی از رفقای متوفای ما برابر شدی ؟
او : بلی بسیار
من : مثلاً کی ؟
او : نعیم شقير ؟ ( و در يك جلسه دیگر یعقوب صروف ، جبران خلیل جبران و بعضی از خویشاوندان را یاد کرد )
من : آیا ارواح حرف میزنند ؟
او : ارواح جمع میشوند و مفاهمه می کنند . تالف میکنند . اعمال شما ها را می بینیم و بخوشی شما خوش . و بغم شما مغموم میشویم . ولی غم ما نه


( صفحه ۱ ) شماره ٣٧ مجله نجم

مانند غم شماست که در زمین مغموم ندارند ارواح همیشه دوستان خود را میکنید ؟
میشوید . زیرا در اینجا هیچ موجبی از مرافقت میکنند واعمال آنها را می‌بینند. او : البته هر کس عین صفتها را که
غم نیست ؟ داشت در اینجا داشته میباشد .
( در یک جلسه دیگر )
من : پس غم شما چه رنگ است ؟ من : عاقبت مذاهب بعد از مرگ
او : تا با غم شما را متحسس میشوم . من : در جلسه گذشته مرا معلوماتی چیست ؟
من : آیا مانند گدا میشناسید ؟ از عالم ارواح دادی آیا میخواهی که اقوال او : هر کس از روی اعمال خودش
او : بلی . خود را در این موضع تمام کنی . ؟ جزا می بیند .
او : من اندازه تعجب خواهند کردرا
من : در این نزدیکیها مجلة الهلال من : فرق مذاهب ؟
سال ٤٥ میرسد آیا میل داری که برای وقتیکه نام مرا بخوانند میدانم . ولی باید او : ایمان بخدا وند ذریعه خلاصی
خوانندگان چیزی بگوئی : تعجب ایشان بعد از این رفع شود . است .
او : بنویس : عمر خود را برای و میگویم من جر حی زیدان هستم حیات من : فرض کنیم کسی بخدا ایمان
پیشبر مجلة الهلال گذاشتم . و وقتیکه ابدیت را برایشان یقین میدهم ، و میگویم ندارد . ولی پر از سؤ نیست ؟
میمردم خیال کردم که بر حال خود برای کسانیکه مرا شنیدند دلایل کافی او : باید معتقد شود .
خواهد ماند ؟ ولی . . . اینکه پیش کردم . و ایشان را بخرهائیکه من : ولی شاید عقلش او را باین
می بینم بیش از حد و دیکه انتظار داشتم فراموش شده بود متذکر ساختم . نتیجه بدون اینکه تعمد و قصدی کند
رسیده است . [ امیل ! اینجا خیال و از آنها تمنا دارم در این چیز هائیکه رسانیده باشد .
خواهند کرد که این يك مخابله از پدر گفتم تعمق کرده و برای دیگران تا کید او : اگر پیدا شود کسیکه او را
به پسر اوست . ولی میخواهم بنویسی که کنند که ارواح زنده وموجود ابدی بدا نماند هنوز هم بر عقیده خود میماند .
من مجلة هلال فخر میکنم . وبدان که خواهند بود . و اعمال ایشان را می بینند . من : و بت پرست ؟
روح من همیشه مرافق باشما خواهد بود . وعذاب عظیم است برای کسانیکه از او : هلاك است .
من : معلومات دیگری از عالم خود این عالم ابدیت انکار بیارند ، زیرا لذت من : فرض کنیم نام خدا را نشنیده
جمع شدن و مکالمه با دیگران را محروم باشد ؟
بمن بده ؟
خواهند شد .
او : بعد از تمام شدن حیات انسان او : اگر ایندآ هیچ نشنیده باشد
در روی زمین . حیات علوی یعنی من : چگونه ارواح با هم مفاهمه میکند چیزی او دوام نمیکند و انتقال او قریب
زندگانی لایتناهی او شروع میشود . وحرف میزنند . انتهائیکه لغات غير میباشد .
و در اینجا با اینکه زندگانی آرام از یکدیگر در زمین داشتند . من : آیا میتوانی از اوصاف خالق
و پر سعادتی خواهد بود . و با اینکه او : همه ما در اینجا با هم تفاهم چیزی بگوئی ؟
دوزخ اتمام معانی انست . واین از روی میکنیم ولی قطعاً در اینجا حرف زدن او : هنوز هیچکدام ما او را ندیده
اعمال همان شخص میباشد . حیات ابدی نیست . بلکه بذریعه قرائت افکار . است .
و آخرت موجود است و در آن هیچ یعنی مفاهیم جه بدل يك ديگر من : آیا او را خواهید دید ؟
شکی نباید داشت . و شقاوت يا عذاب ما میگردد . او : بلی ، البته چنین بها وعده داده
من : آیا روح زن را از مرد تفریق شد .
عظیمیست برای کسانیکه بآن عقیده


صفحه ۱۰
( شماره ۳۷ )
( مجلد پنجم )

من : آیا مستقبل را میدانید ؟
او : نباید بگوئیم .
من : یعنی مراد تو كه مستقبل را میدانید ؟
او : میدانیم لکن نه هر چیز و نمیتوانیم بگوئیم .
من : چرا ؟
او : چنین میامرند .
من : حیوانات هم آیا روح دارند ؟
او : بلی مگر جایشان نیست .
من : پس کجا میروند ؟
او : در فضائی نمیدانم کجا و از آنها خبر نداریم .
من : شما کجا میباشید ، آیا کدام فراغ معین را اشغال میکند ؟
او : البته و از زمین خیلی دور است و ما نمیدانیم که چیست یا کجا ؟
من : غیر از ما کسی با شما کوشش کرد که حرف بزند .
او : شما اولین کسی هستید که ما را خواسته باشد . و فهمیده میتوانید که تا کدام اندازه تعجب کرده باشیم . و در اول نمیتوانستیم با شما مدت درازی حرف بزنیم . ولی حالا روح ما و شما متالف شد . ( بقیه دارد . )
این یکی از حوادث تحقیقاتیست که راجع بوجود عالم ارواح و ابدیت آنها مینمایند و در شماره های آینده انشاء الله تاریخچه این تحقیقات را تا جاییکه رسیده اند از ابتدا مینویسیم .
محی الدین انیس

خبرهای خارجی

رویتر

وضعیت مالی انگلستان
لندن ۲۳ جنوری ـ افکار دهی مکدو نالد ( رئیس الوزارء انگلستان ) از ملاقات لاوال ( رئیس الوزراء فرانسه ) و فسخ مسافرت سر جان سائمن به جینوا ، وهم چنان منصرف شدن تمام اعضای کابینه را از مصروفیات اجتماعی در دوائر سیاسی عبارت از علائم ظاهری اختلاف شدید اعضای کابینه را راجع به پالیسی مالی میدانند . بنابران بر جلسه کابینه که صبح روز جمعه عقد شده بود اهمیت فوق العاده میدادند . و می گفتند این يك مسئله خیلی بحران آمیز است که حکومت ملی بدان گرفتار آمده است . و در عین زمان يك امتحان دپلوماسی است که اگر حکومت از افتراق طرفداران خود جلوگیری کرده بتواند در مقابل عموم میدهد . در خاتمه جلسه طویل کابینه بصورت رسمی بیان نموده شد كه راجع به پیش نهادات كميته مالى يك فيصله متفقهانه رسیدن غیر ممکن است . اعلامیه رسمی بیان میدارد که به وزرائیکه نمی توانند ، اکثریت راجع به مسئله محصولات واردات و مسایل دیگر موافقت كنند، وهم چنان به رفقای شان آزادی داده شده است كه فکر خود را به وسیله نطق ها و یا گرفتن رای اظهار نمایند .

راجع به ترمیمات
مکدونالد ، لاوال را برای يك هفته رسماً به لندن دعوت نموده است . رویتر اطلاع حاصل کرده است که حکومت برطانیا توسط سفیر کبیر خود، مقیمینه برلین لاپالدازه که با روپا تصاق دارد توسیع اعلان التوای موجوده را برای يك مدت غیر معین اجازه نموده است مگر حکومت جرمنی اصولاً ازان انکار کرده است .

فرانسه و المان
روز جمعه لاوال رئیس وزرای فرانسه در مجلس مبعوثان در بین يك جمعيت زیاد پالیسی خارجی فرانسه را تصریح نمود كه مبنی بر حقوقی است از روی معاهدات حاصل می شود . و راجع به بیانیه ( برونننگ ) و دو موضوع عدم قدرت جرمنی به تادیه قروض ترمیمات بیان نمود که حکومت فرانسه نخواهد گذاشت هيچ يك از معاهداتی كه اسلاف آن قبول نموده اند بر هم خورد . و نیز گفت كه مقررات پلان یونگ را نه میتوان اصلاح نمود . تمام کاری كه کرده خواهد شد اینست كه بدر یعه اعلان التوا در تحصيل مبلغ تخفيفات داده شود .
مجلس مذکور ٣٠٠ رای مقابل ۲۱۰ اظهار اعتماد نمود، مخالفتی را که از طرف ( هر یو ) تحريك شده بود رد نمود .

اعتصاب در هسپانیه
پیغام ( لربناون ) مشعر است که در


(مجله پنجم)

( شماره ۳۷ )

آنجا اعتصاب و اقدامات دیگر انقلابی
جاریست .
پیغام مدرید مشعر است که وزیر
داخله بیان داشته است که در نتیجه
رسیدن عساکر حرکات اختلالی که در
( مان ریسا ) وجود داشت رفع شده
است .

چین و ژاپون
نانکنگ ٢٤ جنوری – وزیر خارجه
چین( ولو جن چنگ ) در عین کانفرانس
غیر رسمی در بین حکومت و قائدین که
دران جمله رئیس سابق ( جنگ کی شک )
و قوماندان جناح چپ ( ونگ چنگ در )
نیز شامل بودند ، بر هم زدن مناسبات
دپلوماتی چین و جاپان را تصویب نمود
و فکر میرود که باو جودیکه در نتیجه
جاپانی ها بنادر چین را محاصره خواهند
نمود ، بالآخر این تصویب قبول شود .
شانگهای - بنا بر ازدیاد مخالفت
چین و ژاپون در انجا خوف شدیدی طاری
است . قوای فعلی جاپانی ها در شانگهای
عبارت از ده کشتی بحری و یکهزار ملاح
است و در عین زمان یکدسته مرکب
از ٢٣ کشتی حربی در ( تر از ساس او )
موقع گرفته است . در صورتیکه وضعیت
مشکل فعلی رفع نشود ، خوف آن میرود که
جاپان در تصفیه معاملات از اقتدار خود
کار بگیرد .

الغای نظام دینی قدیم در هسپانیه
میدرید ٢٤ جنوری – زا مورا رئیس
فعلی هسپانیه اعلانی که نظام جیسوف

( یک نظام دینی قدیمی است ) را در
هسپانیه لغو می نماید ، امضاء نموده است .

جاپان چین را به گرفتن شانگهای
تهدید می کند
شانگهای ٢٤ جنوری – در صورتیکه
تقاضا آت مختلفه جاپان درموضوع دادن
اطمینان در باب حمایه جمعیت چین ها بر .
نفر اشخاص مذهبی جاپان بتاریخ
٢٠ جنوری بجا آورده نشود ، جاپان
در مدت ٢٤ ساعت دیگر شب نگهای
بزرگ تر را متصرف خواهد گردید
حالا جاپانی ها بیان میدارند که در
صورت عدم اطمینان بعض از مقطعات را
که در ان شانگهای بزرگتر ـ ، جاپای
نان تاو ، چاخانه کپا یک تان ، و
دفاتر بلدی چین شامل می باشند تصرف
خواهد نمود .

علاقه مندی امريك
واشنگتن ٢٤ جنوری – اداره حکومتی
به نسبت کشیده گی وضعیت شانگهای
علاقه زیادی اظهار میکند . کفیل
معین اداره مذکور بیان نمود که قونسل
امريك در شانگهای اقتدار زیادی دارد
که در هر مسئله که پای امريك در بین
آن بیاید گفتگو و اجرا آت کند .
پیغام دیگر واشنگتن مبنی است که
سفیر کبیر برطانیا باداره حکومتی بر
خلاف پیش نهادی که باره گی در ( سنا )
تقدیم شده است ، پروتستی داده است
پیش نهاد مذکور به مامورین اختیار
می دهد که بر کشتی هائیکه وارد امريك

می شوند ، بالاخره اشخاص بحری
داری نژادی را که برای تابعیت امريك
مناسب ندارند بکشند .
پیش نهاد مذکور برای آنست که از
دخول اشخاص بحری خصوصاً ایشائی
هائیکه از کشتی می گریزند جلوگیری
نماید .

انقلاب در سان سلوا دور
واشنگتن ٢٤ جنوری – يك کروا زور
برطانوی و دو کشتی محارب كاما دائی ويك
کروا زور امريکى بيك مخرب امريكي
بسرعت بطرف ( سان سلو ادور ) روانه
شده اند ، زیرا در آنجا انقلاب کمو
نیستی جاریست .
و خواهش حاضر شدن کشتی های حربی
را شارژ دافر های انگلیس و امريك
وقونسل ايطاليا نموده بودند .

قروض جنگ
برلین ٢٤ جنوری – در بین کمیته
جرمنی که از مقاد مدیونین نماینده گی
می کنند و کمیته دائنین خارجی موافقه
حاصل شده است . موافقه منطقی که
بتاریخ ٢٩ فروری ختم شد نیست برای
يك سال با بعض اصلاحات تمدید شده
است . قرض قليل المدت تقريباً ٢٦٨
ملیون ستر لنگ است . موافقه مذکور
در بین مسائل دیگر مقرر می دارد که
دو هزار ملیون مارک نقد كه ببانك های
جرمنی تقدیم شده است بيك قرض ده
ساله تبدیل شود .


صفحة ١٢
(شماره ٣٧)
مجلد پنجم

استعفاي وزير خارجه چين
نانکنگ ٢٦ جنوری ـ ابو چين
چنگ وزیر خارجه بنا بر انکه حکومت
چین پالیسی او را قبول ننموده است
استعفا کرده است . و ( لورن کان ) سند
یافته دارالفنون اکسفورد بعوض او
کار وزارت خارجه را می کنند .
شنگهای ـ استعفای وزیر خارجه
ازین جهت است که حکومت پالیسی
و عملیات مستقیم ( مقابل جاپان ) او را
قبول ننموده است .

مجمع ملل
جنوا ٢٦ جنوری ـ مجمع ملل به
حکومت چین و ژاپون احتجاج نموده
است که خیلی سعی نموده از اشتعالات
تازه درها نگهای جلو گیری نمایند ، زیرا
وضعیت آنجا بنابر مطالب بین المللی خیلی
خطر ناک و پیجیده است .

انگلستان و هند
لندن ٢٦ جنوری ـ ( پس پرو کن
وليعز ) درعین نطق خود در لندن تصویب
نمود که درمدت ۱۸ روز باید پیش نهادی
تقدیم نمود که هندوستان را به اقتدار
مستملکاتی قریب بسازد .

بانگ انگلستان
رسماً بیان نموده شده که بانگ
انگلستان تاریخ ول فروری دو قروض
را که هر کدام آن پانزده ملیون ستر لنگ
می شود و از بانک احتیاط اتحادی
نیویار ک و بانک فرانسه گرفته است
می پردازد و باینصورت استهلاک پنجاه
ملیون ستر لنگ را که در ماه اگست
جهت مدافعه از ستر لنگ داده بود تکمیل
می کند ، این پر داختن بدون تقلیل در
طلای احتیاطی بانک انگلستان اجری
خواهد شد ،

جراید انگلیسی وهند
لندن ٢٦ جنوری ـ امروز صبح اکثر
روز نامه جات نطق های ( و لنگدن )
و اسرای هند را در سر مقالات خود
تحت بحث گرفته اند .
نیوز کر نیکل ، ظهار عقیده می کند
که یگانه چیزیکه قابل تنقید میباشد اینست
که نطق مذکور اعضای کانگرس را در
نظر دارد و این عبارتست از توليد يك
محيط طویل و مخالف و نا گواری .
دیلی تلگراف ، اظهار فکر مینماید که
نطق مذکور بیشتر از يك ترتیبات حقیقی
ساری اثر دارد وممکن است افکار اکثر
اشخاص را که در هندوستان و برطانیا
به نسبت ، يك پالیسی متانت کارانه برای
تامین و تاکید اقتدار عامه ، سوء ظنی
دارند تنویر نماید .
دیلی میل اعلان مینماید که حالا در
دهلی فکر و هوش حاکمیت دارد و
هندوستان بیشتر ازين يك راه وسيع وسهل
العبور بطرف افلاس و مخاطرات سیاسی
قدم فرسا نخواهد ماند .
مارننگ پوست ، می سراید : هندو
ستا نیهای خوب . همچنان انگلیس های
خوب سیانتاً لارد ولنگدن وسير سمل
هور ، سایر مقاومتی که جهت تجدید
حاکمیت قانون و حفظ حیثت حکومت
نشان میدهند ممنون می باشد .

مکاتبات
حرص شدید از مجاعت اکید است .
کمترین لزائنا ایاست که بخور دنی
های چرب وشیرین دل بستگی نداشته باشد .
بهر اندازه و بمابغی در راه اکل وشرب پوزبند
واقع شود بهمان درجه اشتها غالب میگردد .
بتجربه رسیده که در اوقات مفلسی
هوسات خوردن و آ شامیدن بیشتر مولد طبایع
است واز همین رهگذر است که میگویند آدم
غریب پر اشتها ویا پرخور تر ازدارا است .
روزه ماه مبارک رمضان هم بگفته بعضی
ها با ستثناي فضایل و شرافت آن که همه
ما تسلیم آن هستیم يكي ازان عواملی است
که تا اندازه مانع خوردن واشامیدن گشته فقط
ممانعت هایش تولید حس شکم پرستي ميکند .
مثلاً یک آدم روزه دار از بوي نان گرم
خطمي پرد از ديدن ميوه وسبزيجات متلذذ
می شودهمچنان از صحبت هاي پختن و ساختن
و خوردن واشامیدن هم خوشوقت میگردد
چه رسد به بلعیدن نها درین روزها در هر گوشه
و کنار بر کوچه و بازار مرد مرد کان و
باي مرد ستر خواني که پیچونیده به بولند حرف
از خوردنی است وفکر از خوردن ها ;


صحنه ۱۳
(شماره ۲۷)
مجلۀ پنجم

همین کیف است که وقت افطار روی
دستر خوان شاه و گدا نظر ربا بوده و پر
از جل و بل است ، همین کیف است که
بصحت ها لذت داده و روز های طولانی
را به آسانی شام میکنند ، همین کیف
است که روز های عید را پر قیمت ساخته
حتی خور دنی های بی مزه و دود های تلخ
آن را هم ! شیرین میسازد بالا خره همین
کیف است که طبع شاعر را کشاده وقلم
نویسنده را جریان می بخشد.
اشعار ذیل که صفحه فکاهیات ما را
برای این مرتبه منظوم نشان میدهد از طبع
نوروز خان سازنده است که پس از اصلاح
استاد او به اداره ما رسیده .
این سازنده با ذوق وطن ، دارای یک
روح حساس وقریحه روا نیست گذشته
از پنها چیزی که بیشتر از همه ، ما را
بتعریف او وا داشته اینست که نوروز خان
در عالم بی سوادی مانند ولی طواف اشعار
نغز و دلکشی می سراید اگر چه این نشیدۀ
او تنها از جنبه احساسات شکم پر ورانه
طراوش یافته ولی آثار خوب دیگری هم
دارد که ممکن است در اوقات دیگر منتشر
نمائیم فعلا برای انکه قارئین زحمت دیده
و خسته گی کشیده این وقت و بعضی وقایع
گشته چشم را فرحت خاطری داده تا
یکسال دیگر چشم سیر وشیرین کام
نگهداشته باشد به نشرش پرداخت .

صندلی و پلو صحبت یاران خوب است

عیش در کابل وسر های زمستان خوب است
صندلی و پلو صحبت یاران خوب است

قابلی و پشه شلغم و دهی و کباب
گر میسر شود همراه رفیقان خوب است

با برنج گفری كفت خلال نارنج
غافل از مرغ شکم پرنشوی کان خوب است

گر شبی میل کند طبع شما سبزی پلو
همره ماست شود صرف که چندان خوب است

بسر کچری قوروتی که پزند با قیمه
دمبدم ریختن روغن جوشان خوب است

شرف قورمه چلو بیشتر از مرغ بود
کبک و تار و چو بود پیشتر از ان خوب است

صبح شب دیگی لاندی با کمی آب قروت
همره نان پرکی بسر خوان خوب است

سا ختن چاپی کباب از قیمۀ گوشت بره
ان کبابسیت که از مرغ فسنجان خوب است

هوس کله بازار و کبابش نکنی
که با پیش خوش و مطبوع و به اش آن خوب است

کاچی و آش پکار کت هوس باید خورد
سال یک بار وسر خوان غریبان خوب است

روز باریدن برف از پیزی قیماق چای
روغنی باشد اگر همرۀ آن نان خوب است

بعد از ان گر هوس میوه کنی در شب دی
نخود و جالغوزه وخسته وبان خوب است

کشمش وقندک و بادام و منقی آب جوش
تخم تنبل کدو و پسته خندان خوب است

سیب و ناکت و به انگور زمستان وانار
حلو یات و شیرینی از بانی گرکان خوب است


صفحه ۱۱۰
( شماره ۳۷ )
مجلد پنجم

بعد نان تا ساعت دوازدۀ شب در ده
چایك سبز ترا يك دوسه فنجان خوب است
چلم چینی و تنباکوئی چرخی پس ازان
بهر سرگرمی خاطر دوسه غلیان خوب است
گرچه اینها همه نیکوست ولی نيك تر است
گر براز دز بکنی گوشۀ بحران خوب است
گر ترازو بود و جود وسخا و شب دی
بعد ازان از همه لعل لب جانان خوب است
با همه عیش ونشاط وطرب وسعد وسرور
ساز ( نوروز ) ترا از همه الحان خوب است

( هوسارها ) که در عقب می آمدند نیز
معرض آتش توپ های قلعه می شدند
بنا بران شمشیر را کشیده و حکم هجوم
دادم . »
امپراطور دلچسپی زیادی باین حکایه
پیدا نموده گفت . « بسیار خوب ، و بعد
ازان ؟ »
هانریوت . « چون دیدند که ما بطرف
پل معلق حمله می بریم یکی از افسران بر
کنگوره دیوار ظاهر گردید . من امر
در باش داده و با همراهان خودم صف
کشیده از افسر مذکور تسلیم شهر را
مطالبه نمودم . پل پایان آمده و ما را
اجازه دادند از ان عبور کنیم و بشهر داخل
گردیم . در همان لحظه قاصدی را برای
ژنرال خودم فرستادم يك ساعت بعد
سر افسر من بنام امپراطور در ( شتیقن )
داخل گردید و حاکم کلید را با و سپرد
و ما خلو سلام کرده بر آمد . »
ناپلیون : « چقدر بودند ؟ »
هانریوت : « تقریباً شش هزار میرسید . »
ناپلیون . « اين يك بازی شانداری
بود من ترا تبريك میگویم کاپیتان عفو
میخواهم ـ کلنل : گرفتن يك قصبه
مستحکم با يك مشت سوار سزاوار این
رتبه بلند است . له فیور من ترا بقوت
بازوی پسر خوانده ات تبريك میگویم
تو خواهی دید که ( راپ ) امروز فرمان
ترفیع رتبۀ او را برای امضای من
خواهد فرستاد . او را با خود به ( دانتزج )
ببر امید دارم چیزهای خوش از انجا
برایم خواهی فرستاد . او رو وار کلنل

مولف : ا. پلاتیه فرانسوی
مترجم : حبیب الله طرزی
( ۴۰ )
مادام سان ژین

از فصل هفده هم
( تسخیر شتیقن )
اعلیحضرتا ! چیزی که میگوید عیناً
حقیقت دارد . اين يك اقدام دلیرانه
بوده است . معلوم میشود که ژنرال
( لا سال ) با ( هسار ) های خودش در
یکی از مناطق تخلیه شده مشغول کثافی
بوده است که راه را گم کرده است. در
همان حوالی قصبۀ کوچکی را دیده ابرشان
ها نریوت را با يك دستۀ مختصر سوار
فرستاده است که آنرا کشف کند .
ناپلیون : « با تنها يك دسته ! چقدر
بی احتیاطی ! خوب بعد از آن ؟ »
مارشال ـ : « هانریوت تاخته و
برسیدن آنجا خودش را در مقابل دیوار
مستحکم يك قصبۀ بزرگی یافته است
هانریوت دیگرش را تمام کن : چیزی
که بعد ازین واقع شده است باعلیحضرت

عرض نما .
هانریوت قدری جرئت یافته گفت :
وقتیکه خودم را در مقابل يك شهر
بزرگ یافتم دفعتاً ایستادم . »
امپراطور : « له فیور ، لا سال هم
مثل تو دلیر و شجاعست ولی در جغرافیۀ
از تو بی خبر تر است : خوب بگو به
بینم شهر را چطور گرفتی . » هانریوت
زیاده تر مطمئن شده به سخن خود
با طمینان قلب دوام نموده :
برای يك لحظه متردد شدم چکنم ولی
پیشتر از انکه فیصله کنم ساخاوی شهر
ما را دیده توپ ها را بطرف ما گردانیدند
اگر من حکم مراجعت را به همراهان
خود میدادم از آتش توپ يكنفر هم زنده
نمی بر آمدیم که ژنرال را از قضیه
خبر کنیم . علاوه بر آن قطعۀ اصل


(شماره ٣٧)

من همیشه چشم وار موقتیتهای تو خواهم
بود ، حال بسیار کار دارم باید را پور های
امسال را بخوانم و هم اطلاع این
اقدام ها ندارا را برای ( تالیران ) بفرستم
تا در جریده (گراند آرمی) نشر
کند .»
تا پلیون این را گفته و با يك مصافحة
صمیمانه مارشال و پسر خوانده اش را
مرخص نمود و آنها بکمال تبختر و
موفقیت از قصر برآمدند.

فصل هژدهم
( کاترین ایلچی می شود )

مارشال له فیور به خیمه خودش نشسته
مشغول شنیدن را پوری بود که کاپتکی
از یاورانش می خواند . بالا خره خود
را ضبط کرده نتوانست و با مشت گره
شده میز خردی که در مقابلش افتاده
بود زده و خواننده را بالفاظ ذیل از
خواندن مانع گردید :
« این جفنگ ها را بگذار ـ من خود
میدانم چقدر سرباز دارم ! شش هزار
پولیندی که هر روز باندازه يك مشت و سر
میارند ! دو هزار و دو صد نفر از
( بادن ) که مانند موش ها ضعیف و
ترسوهستند ! پنج هزار نفر دانمارکی
که در ( جلیا ) از دست خودم شکست
خورده بودند و حال لازم است که براق
ها همیشه نگران باشم زیرا بشاه پروس
از ناپلیون زیاده تر همدردی دارند .
اینست سر بازانی که امپر اطو ر بمن داده
تا همرا ه آن این شهر منحوس « ...» را بگیرم ! »

یاور : ـ « موسیو له مارشال » پیاده
حقیقت دوم را فراموش میفر مایند . »
مارشال : ـ « نی بخدا فراموش نه
میکنم ولی نه می خواهیم که درین میدان
ها بی پناه مثل كبك ها یگان یگان
شکار شوند . باید آنها را برای حمله
نگهدارم . آ ه « اگر تنها بم اندازانم
بامن می بود . »
یاور : ـ « ایا موسیو له مار شال به
شاسورها ( شکار بان ) قومانده نخواهند
داد ؟ »

مارشال : ـ « چه قومانده بانها داده
می توانم ؟ این دو وژیمان بهترین رساله
ها است ولی درینجا با آنها کاری از پیش
نه می رود . راست است که ( شتیق )
بايك دسته سوار گرفته شد ولی این هر
روز واقع نه می شود . تنها عهده که
باین اشخاص خوب داده می توانم وظیفه
قر اولی است و بس . »
مارشال کاملاً به تخیلات غم آلودی
که دلش را استیلا کرده بود ، تسلیم
نموده باخود گفت : ـ
« در این دفعه امپر اطو ر مرا بيك
سوراخ عجیبی رهنمایی میکند که از آن
بر آمدنم دشوار است . تنها سه هزار
فرانسوی با خود دارم . این شهر
باین بزرگی واستحکام را باین سه هزار
چطور بگیرم ؟ هیچ توقعی برای
کامیابی من باید در دلش خطور نکند
آلهم با سر بازانیکه از بی لباسی مانند بید
از سرما میلرزند ! بيك شر خوبی گرفتار

شده ام ! این محاصره منحوس روز بروز
دراز شده میرود و عمارات عسکر در مقابل
آن يك قدم پیش نه میرود ! من هیچ وقت
در مقابل هیچ شهر این قدر دیر دست
زیر علاشه نه نشسته بود .
این را گفته و میز را بار دیگر بامشت
زد.
محاصره ( دانزخ ) مطابق به اصول
وروایات مسلمة فن حرب از پیش برده
میشد . این يك محاصره مهمه اولیي
بود که ناپلیون به تسخیر آن اقدام مینمود
و عملیات ابتدائی زیادی برای آن ضرورت
افتاده بود . از روز یکه مار شال از برلین
با هاترپوت بر آمده بود کارهای عملیات به
بسیار جدیت و عمايت کی از طرف
ژنرال (شاسلو) که طرف اعتماد کلی
ناپلیون واقع بود از پیش برده می شد
این انجیر باخبر بقدر سر مو هم از پلان
که بران عملیات خودش کشیده بود انحراف
نه میکرد ـ ولی این رویه او باعث یاس
ونا امیدی مارشال له قبور بود، متمادیاً
و بکمال بی صبری منتظر بود تا کدام
وقت بتواند افراد خودش را بپلان خودش
بطرف شهر سوق دهد .
سردی هوا خیلی شدت نموده بود ولی
از نظارت مارشال همه افراد بکمال راحت
و انتظام در اردو بدرجة اعلی حکم فرما
بود . ولی خود له فیور مانند اسپ جنگی
پيری که بوی میدان محاربه را از دور شنیده
باشد و بکمال بی صبری برای شنیدن
بوق حمله زمین را باسم زند از تاخیر زیاد
بی تاب بوده از شدت غضب میکر بست .


صفحه ١٦ ( شماره ۳۷ ) مجلد پنجم

روزيكه ما اورا در خیمه اش می یابیم روزیست که يك شورای عسكری میخواهد انعقاد شود . ژنرال ( شاسلو ) قوماندان انجينرها ژنرال ( كرجينی ) قوماندان طوب خانه و ژنرال ( شرام ) مشاور مارشال باین مجلس مدعو بودند .
مارشال وقتیکه دید آنها به خیمه می درایند پرسید : ـ
اقايون آیا این معامله منحوسه بزودی فيصله میشود یا نه ؟ »
این سوال را هر وقتیکه از هم قطاران خودش که در وطن خواهی با او هم سر ولی در بی صبری کمی داشتند ، می نمود و همیشه آنها را به تبیل می تا عید .
ژنرال شاسلو : « میسوله مارشال حالا که طول نخواهد کشید ، با هم بسیار قریب شده ایم و بزودی متحدالرای خواهیم شد . »
له فرور که بر این افسران جدید که هر امر را از روی منطق واصول می سنجیدند مشتبه بود گفت :
« ایا به بسیار زودی تنها اجازه میدهید حمله كنیم و یا برای ابد درین جا نگه میدارید ؟ »
ژنرال شا سلو : ـ مو میسوله مار شال ، لطفاً باين پلان نظر كنید . این سرحد ( دانتزخ ) است . عين در همین موقع است كه دو فرقه خاك ربتان ما ازهم بواسطة ده کوچکی که ( شلافتز ) نامیده میشود جدا میمانند . »
مارشال : ـ « این ده را چرا تاحال نگرفته ایم ؟ »

شاسلو : ـ « در يك هفته دیگر خواهیم گرفت . »
مارشال : ـ « چرا پیش تر نگیریم ؟ »
شاسلو : ـ « زیرا اول لازم است يك حمله دروغ بر ( پوشنافس برگ ) طرف راست این موضوع بكنیم . »
مارشال : ـ « برای من فرق نمیکند خواه بطرف راست باشد یا به

چپ مدعا بيك طرفی بجنگیم . »
شا سلو : ـ « موسیو له مارشال، اگر اگر مراد از جنگ است متیقن باشید كه به بسیار زودی خواهید جنگید . »
مارشال : ـ « پس هر قدر زود بهتر است . این معطلی برای چیست ؟ »
( باقی دارد )

اعلان
یکقطعه زمین مزروعی متقریب هشتاد جریب كه انخوره آن علاوه يك كاريز خصوصی خودش پنج شبانه روز از كاريز مشهور كريم خان نیز استحقاق شرب دارد در موضع افشار نانچی مالك موروثی خود را میفروشیم آقایانی که شوقمند زمین داری بوده و بخواهند از يك ملك وسيع و پر حاصلی استفاده برده باشند بخانه نمبر ( ۱۰۸ ) واقع قلعه حيدر خان گذر اندرا بی رجوع بفرمایند تا آنها اطمینان کلی داده میشود که در موضوع قیمت آن موافقت فی مابین حاصل آید .
غلام حسن

كورس فرانسه ـ انگليسي ـ تركي
آقایانیکه مایلند یکی از زبان های فوق را بصورت خصوصي تحصیل نمایند باشرايط سهلی از طرف موسسه كتاب خانه وقرائت خانه نور پذیرفته ميشوند وبراي ثبت اسامي خود ها بخود کتاب خانه نور یا اداره انيس مراجعه نمايند .

كتابخانه نور
محل فروش ومطالعه همه نوع كتب ورمنهای فارسی فرانسه ، انگلیسی ، اردو عربي ، ترکی میباشد .
كتبیکه جدیداً به تهیه آنها موفق شده ايم قابل ديدن است در قرائت خانه نور همه نوع جراید ومجلات داخلی وخارجی برای مطالعه موجود است .


جریده هفته وار
انیس

قیمت اشتراک
کابل ۱۲ افغانی
اطراف و ولایات داخله « ١٤
طلبه معارف « ۷
در ممالک خارجه ۲۰ شلنک

( مطبعه انیس )


[BLANK PAGE]


(شماره ۳۸ و ۳۹)

اشترك سالانه ۱۲ افغانی
محصول پوسته ۲ افغانی
خارجه ۲۰ شلنگ

۲ شنبه ۳ حوت ۱۳۱۰

انيس

تاسیس ۱۳۰۶

مجله

اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس و صاحب امتیاز : محیی الدین

مدیر و نگارنده : [ILL]

۱۰ شوال ۱۳۵۰

عید رمضان و گذارشات ان

روز دو شنبه (۱۹) دلو که مصادف با اول ماه شوال بود بمناسبت دیدن هلال بفتوای مقامات محترم شرعی روز اول عید سعید فطر معرفی گردیده و تماماً باهالی اطراف کابل با مر و ابلاغ حکومت عید کردند.
این روز چون یکی از اعیاد مذهبی و بهترین روز سرور و خوشوقتی در عالم اسلام شناخته شده همه مامورین شهر و نواحی (ملحوظ تلقینات موسمی (که مبادا اجتماع در مسجد جامع از برودت هوا اسباب تکلیف شود) از ساعت ۸ – ۹ صبح با چهره های بشاش و ملبوسات تازه و نظیف حاضر شدند بدواً در مساجد محلات رسومات دینی را بجا ارند و پس از ان کسانیکه دعوت شده اند برای تشرف حضور ملوکانه بدر طلاسطانه بروند و غیر آن ها بدید و بازدید اقوام و ارحام علی الرسم اشتغال ورزند .
حضور همایونی هم تا یکبده از وزراً و اراکین عمده کشوری و لشکری که در
ارگ حاضر شده بود بساعت نه و نیم در مسجد داخل ارگ نماز عید را گذارده و پس از ان تشریف فرمای سلام خانه شدند ، تقریباً ساعت ۱۱ که عموم مدعوین از تمام طبقات و صنوف مختلفه حضور بهم رسانیده بودند اعلیحضرت غازی با نهایت لهجه پر شفقت و سیمای مهر انگیز حضار را مخاطب ساخته و خطابه ذیل را ایراد فرمودند :

خطابه شاهانه

پذیر بار رسمی عید سعید فطر
بسم الله الرحمن الرحیم
عزیزان من ! خدای قادر توانا را شکر و سپاس میگوئیم ، که ما ملت را خلعت دین مبین اسلامیت پوشانیده و ما را بوسیله خصائص و مزایای این دین مقدس در طرق تکالیف نوعی و اجتماعی دارنده بسی فضائل عالیه اخلاقیه وصفات برجسته انسانیه نموده است .

صفات و ممیزات عالیه و بزرگترین هر کدام در حد ذات خود حاوی جهان معنی و حکمت است ، که فکر عاجز ما افراد درك تشریح و مفاد حقیقیه و عمومیه آن عجز دارد ولی معلوم است که نور هر کدام مثل ضیای آفتاب پوشیده نمانده جهانرا بنور خویش منور میکرداند که با وصف احساس و ادراکات قاصر خویش میتوانیم از مفاد مدلول آن ها بحس و چشم بمالیم .
از جمله آن فضائل مقدسة خدائی متعال ما را بگرفتن روزه ماه رمضان شرف بخشیده که درین ایام مبارکت بوسیله گرفتن روزه و ادای تراویح و ختم قر آن عظیم الشان روح و نفس خود را تزکیه نموده اخلاق خود را مهذب ومصفا سازیم چه برای تقویه ومعالجه ارواح رینفوس علیل وضعیف بهتر ازین علاج و درمان موجود نمیباشد .
ضما درین ماه مبارک که اخلاقاً مکلف بامداد و تعاون با فقرای ملت خویشم هم در طول یکسال کم از کم باریای این وظائف نوعی و براز عواطف انسانی که مقصد از همدردی و تعاون ملی و نوعی


(شماره ۳۸ و ۳۹) جلد پنجم

ماست ، البته رسیده گی خواهیم نمود .
بالآخره در لابه لای این ایام مسعود
هدیه با طنطنه عید است که امروز
ما سعادت آنرا درك و تحصیل نموده ایم
این روز مبارك از جمله بزرگترین
و بهتران روز های مذهبی ماست که
فضائل معنوی آنرا هر مومن میداند .
این روز مبارك تمام مسلمین را بصلح
و آشتی و ظهار صمیمیت و وداد برادری
واخوت امر وار شاد میفرماید .
این روز مبارك بسائر افراد يك جامعه
اسلامی الزام میکند که زنگهای کینه
وملال را از خاطر زدوده و بشفقت ومرحمت
و ابراز احساس نوع دوستی واخوت
اسلامی تبادل نمایند ! وضمناً کسانیکه
ادنی قدرت مالی را دارا باشند
یادی از بینوایان و فقرای ملت
خود کرده و خاطر افسرده آنها را مسرور
و مبتهج سازند .
ماه رمضان مقدس ما را بحمایت و كمك
مالی با فقرای ملت ما وا دار میکند و این
روز متبرك عید فطر ما را به اظهار و ابراز
مساوات و عواطف نوعی و اخوت اسلامی
توصیه مینماید که بایستی با فقرای ملت
خویش قولا فعلا ما لا كمك ومعاونت
کرده و بآنها خاطر نشان کنیم که ما همه
اعضاء يك پيكر و ثمره واحده يك
شجریم .
حفظ مراسم و عادات حسنه در اقوام
جهان شرافت و متانت تولید مینماید
خاصه تا مراسمی که از نص صریح
قرآنی بوده ومستلزم رضا نیت و خوشنودی

ذات اقدس الهی باشد .
اینگونه مراسم مقدسه اشخاص را
بفضیلت نفس ، تهذیب اخلاق، عواطف
رقیق انسانی ، محبت جامعه ، غیرت ملی
حس وطندوستی و ایثار می بخشد.
پس بهمه حال جای هزاران شکر یه و
سپاس بارگاه الهی است که ملت شجاع
و دیندار من تا امروز بهمه مراسم حسنه
دینیه پابندی و قیام داشته و از سرچشمه
این فیوضات الهیه سیراب میباشد .
این خادم دین و مملکت افغانستان امید
دارم طوریکه ملت نجیبم با مور تدین
پابندی دارند در سائر معاملات اجتماعی
خویش هم پا بندی و انهماك داشته
از نفاق و دوری ویگانگی که وسایل عمده
خرابی و بربادی دارین يك قوم است
کناره گیری و استبعاد جویند ، مخصوصاً
ملت عزیز و محترم من بایستی در وقت
حاضر خیلی فکر و غور نمایند که خانه
وطن ما که بسخت ترین و مدهش ترین
حوادث خون ریزی و نفاق داخلیه مصادف
شده بود ، ونزديك بود هستی وموجودیت
ملی ما را تاسالیان متمادی فلج و زبون
سازد خدای متعال ترحم فرموده باین
خادم و شما قوم توفیق عنایت فرمود که
با همدیگر خود يك دل ويك جته شده
و این بدبختی بزرگ را از ملك و ملت
خود خاتمه داده ایم ، اکنون از ملت
و برجسته گان ملی خویش توقع دارم که
ازین ببعد در راه اتحاد و اتفاق و حفظ
امنیت داخله مملکت خویش توجه و
مساعی داشته و قدر و قیمت این نعمت

موجوده امنیت وطن را بشناسند چه این
نعمت بزرگ نه تنها ما و شما را برای
راحت دنیوی مستعد میسازد بلکه در سایه
این نعمت بامور عبادات ودینداری هم
بدوستی وارسی کرده توانسته و سعادت
دارین خود ها را تامین میتوانیم .
در خاتمه این عید سعید فطر را به شما
وعامه ملت عزیز قدر دانم تبريك میگویم
و از خدای توانا الی ما شاء الله همچه
تقاریب سعید را برایتان خواستار بوده
ترقی وتعالی وطن محبوبم را طالبم پاینده
باد افغانستان مستقل زنده باد ملت شجاع
افغانستان
معروضه تبریکیه ریاست مجلس اعیان
بجواب بیانیه فوق شهریار افغانستان
بسم الله الرحمن الرحيم
اعلیحضرتا معظم غازی ! این ساعتی
را که بغرض اهدای تبريك عید سعید
فطر بحضور مراحم ظهور شاهانه تان
تشرف یافته ایم و همچه بیانات قیمدار
شهریاری تانرا که درهر هی جمله
وهر هی نکته آن انواع سعادت دینی
ودنیوی ما مضمر است ، بگوش هوش
خود میشنویم ؛ از مسعود ترین دقایق
حیات خود دانسته از خدای متعال بزیر
سایه همایة شاهانه شما امثال این عید ها
را تا سالهای دراز برای افغانستان نیاز
میکنیم .
اعلیحضرتا ! خدای متعال خواسته است
که ملت نجیب افغانستان با ملل حیه عالم


صفحه ۴ (شماره ۳۸ و ۳۹) مجلد پنجم

مدهوش بوده و در صحنه این عالم سربلند
باشند زیرا اداره امور شان بکف
شخص با کفایتی مانند ذات والای شما
که تمام مزایای اسلامی و اخلاقی بوجود
مبارك تان موجود است تفویض نموده
است تا از اولین فرائض ذمة ماست که
نصائح ارجمند و ارشادهای قیمتدار
شهریاری را بگوش دل شنیده وجداً
به تعمیل آن بکوشیم .
اعلیحضر تا ! معلوم است که ذات دیانت
صفات تان یگانه حامی دین مبین حضرت
سید المرسلین صلعم بوده فوز وفلاح
اخرویه وترقیات عصریه را برای
ملت محبوب خود در زیر
اثرات شرع انور ومتابعت از قرآن
مطهر میخواهید ، چنانچه ماه مبارك
رمضان که شرافت آن به نص آیات
قرآنی ثابت و يك ماه با رحمتی بر امت
حضرت نبوی صلعم است از کمال دیانت
پروری اعلیحضرت شما تمام شئونات
دینی درین ماه مبارك مراعات شده وعامه
ملت عزیزتان از فیوضات صوم و ختام
های قرآن شریف مستفیض شده است .
اعلیحضرتا ! خدمات مهمی را که
برای خیر وسعادت ملی ما انجام و در
افتخار واعتبار وطن از مساعی خود
افزوده اید قابل هر گونه تمجید وتقدیر
است ، چه امروز در سرتاسر مملکت
عزیز مان از توجهات شاهانه نعمت
امنیت و آسایش موجود و عامه ملت
بایه عدالت شهریاری مستریحانه بامرار
حیات مصروفند کار نامه های تاریخی

شهریار افغان را صفحات تاریخ افغانستان
با خط درشت و آب زر عنوان میکند.
اعلیحضر تا ! در خاتمه تکراراً
تبريك این عید سعید را بحضور فیض
ظهور شما پدر رحیم القاب تاجدار خود
تقدیم و اعلیحضرت همایونی را اطمینان
میدهیم که ما و قاطبه ملت عزیز و قدر
دان تان برای پیشرفت این عزائم بزرگ
شما که بآتیه سعادت و بختیاری مادی و
معنوی ما دارد و بشمه از ان درین نطق
غرای تان اشاره فرمودید از صمیم دل
حاضریم و از لطف و مرحمت حضرت
الهی امید واری داریم که ما ملت
افغانستان از یمن این حیات متجددانه که
درین دوره سعید بکمال رفاه و امنیت
به آن نائل هستیم تحت هدایات نافعه
اعلیحضرت شما بمجاهدات همدردانه
والا حضرت صدر اعظم صاحب و هیئت
کابینه شان و سائر مأمورین صادق حکومت
شما بانواع ترقی و تعالی و بختیاری نائل
خواهیم شد ، زنده باد شاه استقلال
و نجات بخش افغانستان اعلیحضرت
محمد نادر شاه غازی پاینده و مترقی باد
ملت نجیب افغانستان !

نطق اختتامیه ذات شاهانه که شفاهاً
( ارشاد داشته اند )
من برائم ازین افکار ونظریات شما که
بالسویه من دارید اظهار تشکر میکنم
و از خداوند تعالی آرزو دارم تا بمن عاجز
وتمام افراد خاندانی من وعامه مامورين

حکومتم چنان توفیق را عنایت کنند که
برای خیر و بهبود وطن عزیز خویش اضافه
بر اضافه بکوشیم .
میدانید که یگانه آرزوی من از ابتدا
تا حال بجز از سعادت وطن وادامه فخر
وشرف ملت عزیزم دگر چیزی نبوده
ونه هست من همیشه تمنا دارم که انواع
نیک بختی های مادی و معنوی برای
افغانستان فراهم آید .
مسلماً برای حصول ترقی اساسی وطن
عزیزما چاره بغیر از پابندی بمقررات
صحیح دین مبین محمدی (ص) و حصول علوم عصری
نیست ، اگر مسلمانها بان عروة الوثقى
بدرستی تمسك ورزند وبهمراه پابندی
بامور دینی حسب هدایت اسلامی ، شئونات
دنیوی خود را هم تحکیم نمایند يقين
است که در اندک مدت نه تنها همه
خسارات وارده خود ها را تلافی بلکه
تمام عزت و جلال از دست رفته خود ها را
تحصیل خواهند کرد .
برای افغانستان جای بسیار شکر وافتخار
است که ملت آن از بدعات متنفر وبه
حسنات مائل و با مور دیانت داری
خود بخوبی فعلا فه مندی
دارند ، و از انوار ضیابار آن چراغ
هدایتیکه سیزده صد سال قبل برین
بدست حق پرست حضرت سيد المرسلين
پر افروخته شده استفاده می ورزند .
من یقین دارم که ملت افغانستان بفضل
ایزد منان در سایه دیانت باندك فرصت
از اثر اتحاد وجد وجهد بمدارج بلند
ارتقاء اعتلا میورزد و این غلط فهمی


( صفحه ٤ )
( شماره ٣٨ و٣٩ )
( مجلد پنجم )

را يك قلم از لوحهٔ اذهان آنانیکه دین اسلام را مانع ترقیات عصری میدانند محو و نابود می سازد و این نکته را عملاً ظاهر مینماید که ملت افغانستان با وجود پابندی مذهب و اخلاق ؛ و تمدن حاضر را حاصل کرده می تواند .
آیا اسلام ممانعت می کند که مسلمین برای مدافعهٔ خود دارای اتواب طیارات نباشند ؟ و یا به تجهیزات موجوده که امروز در محاربه های عالم مستعمل است مجهز و مسلح نباشند ؟ و یا از صنایع و حرفت هائیکه مدار افتخار سائر ملل است بی نصیب باشند ؟ و یا از پرتو علوم و فنونیکه اس الاساس مفاخر امروزیست کسب افاده ننمایند ؟
نی : لله الحمد اولین چیزیکه دین پاك اسلام بآن توصیه اکید نموده تحصیل علوم و فنون است و باندازه درین مورد اوامر داده است که طلب علم را بر عموم پیروان خود فرض گردانیده ، حتی برای تحصیل آن رفتن را به نقاط اقصی عالم تاکید فرموده است .
همچنین بالنسبة كسب فضایل و اجتناب از انواع رذایل بشاهدات کاملی صادر نموده وراجع باستعداد فنون حربی وتهیه هر گونه آلات جنگی قرآن الهی مدلول کافی را حائز است .
آيا يك مسلمان صاحب اخلاق با دیانت که بهمه صفات اخلاقی متصف باشد نمیتواند كه يك داكتر عصری كامل ويا يك انجنير قابل شود و يا توپچی ماهر و طيار ديران گردد ؟ یقین دارم كه يك شخص با دیانت
صاحب اخلاق و پابند مذهب اسلام بهر شعبه که بخواهد بهترین کمال را حاصل میکنند و بذریعه همان اخلاق نيك و پابندی مذهب در همه اعمال خود دیانت مند وصائب استقامت میباشد .
پس جای شکر و فخر است که بفضل الهی امروز در ملت اسلامی ما بیمراه پابندی بامور مذهبی حس تر قیخواهی موجود است و در تمام طبقات مملکت از مامورین ملکی گرفته تا عسکری و قشر نظامی و علما و فضلا و افراد رعیت روح وحمیت و اخوت موجوده و یگانه تمنای هر طبقه همین است که در شعبه مربوطه خود مظهر چنان خدمتی شود که ازان وطن مسعود گردد .
درین فرصت که در تمام طبقات ملت حس فعالیت و وظیفه شناسی موجود و همگان بفکر سعادت مملکت خود میباشند برما وشما لازم است که پیهمتر در راه تقویه و بکار انداختن این حس شریف مصدر مجاهدت شویم ، وبرای استحکام حکومت و آبادی وطن طوری بذل مساعی ورزیم که همین فعالیت وزحمت کشی ما سر مشق اعمال عمومی گردد .
از اثر وظیفه شناسی و حرکات صحیح شما، اوضاع عامه ملت خوب ، و همه افراد در انجام وظایف خود ( که جامعه بدوش آن ها گذاشته ) حسب مطلوب بکوشند .
مخصوصاً برطبقهٔ مامورین ملکی و نظامی لازم است که در حسن اعمال و اقوال خود ها از هر حیث و هر جهت باندازه
متوجه شوند ، که از اثر آن نه تنها قول وفعل آنانيكه باينها مربوط و يا علاقه مند هستند، خوب شود ، بلکه این کردار خجسته مقام تبلیغ صحیحی را گرفته عملاً عموم افراد را ازان افکار و نیات حسنهٔ حکومت که نسبت برفاه و سعادت ملت دارد مطلع سازند .
مثلاً اگر يك علاقه دار يا مسكوتبين منطقه مربوطه خویش و يا يك توليمشر با فراد ماتحت خود همدردانه و برادرانه معامله میکند ، و حقوق حکومت را به آنها، بهترین ، ورت حالی وهر واحد را بوظائف محوله شان آگاهی و در فراهم آوری اسباب راحت آن ها بکمال ادنت و صداقت صرف مساعی نموده از اغراض کناره گیری کرده بخوشی آن ها مسرور و به غم و الم شان متاثر گردیده خویش را بهترین نمونه حسن اخلاق معرفی داشته ارادات خیر اندیشانه حکومت را بآن ها خاطرنشان مینماید ، گویا که وظیفهٔ خویش را به نیکوترین وجهی انجام و خود را نیکنام وملت را با حکومت وحکومت را باملت قریب وطرفين را فائز المرام میسازد .
هنگامیکه مامورین ، حکومت را بصورت خوب وبملت معرفی نموده استفياد كامل ملت بر حکومت حاصل میگردد در صورتیکه ملت بحكومت اعتماد داشت و ملت دانست که همه حرکات حکومت برای خیر و بهبود ماست بهمه او امر حکومت اطاعت میورزند و در همه شعبات با حکومت خویش بذل معاونت می نمایند و بفضل خداوند همه


( صفحه ۸ ) ( شماره ۳۸ و ۳۹ ) ( مجلد پنجم

مقاصد عالی مملکت حاصل ووطن از هر گونه خرابی محفوظ میگردد .

از خدائیکه افغانستانرا همیشه در بلیات و آفات نگهبانی کرده ومخصوصاً او را بعد ازان تباهی وشکستگی مدهش محیرالعقول باین چنین یک حیات مسترح و و مرتبه اعلی هم آغوش ساخت و باز یمن عاجز چنان توفیق را ارزان فرموده که درین دو سال و چند ماه بمساعدت ملت قدوم من و مامورین صادق نظامی و ملکی و عسکر مظفر خویش اکثر خساره های وارده را تلافی و مقاصدت اساسی را برای سعادت مندی آتی وطن وضع نمودم ، امید وارم که جا ودجا مزید لطف و عاطفش را مبذول و افغانستان را بیک حیات پر افتخار در خندان نایل گرداند .

من ازین خدمت صادقانه صدر اعظم و كابينة وزرا و مامورین صادق و عموم عسکر و اهالی افغانستان که برای این وطن استقلال پرور بصیبت کشیده خود لی الان نموده اند اظهار مسرت دارم واز خداوند برای شان توفیق مزید خدمت گذاری و صداقت شماری را التجا می کنم .

خدا با ملت و حکومت افغانستان که بندگان او و پیروان دین پاک محمدی میباشند انواع مراحم و الطاف خود را مبذول نما و به آنها معاونت فرماید تا باتفاق و اتحاد تمام برای خیر و بهبودی وطن خود خدمات لازمه را انجام

دهند و بالمره از اغراض و چیز هائیکه موجب فلاکت امت در کنار بوده ، از مجاهدات خویش وطن را مترقی و نام نيك تاریخی را کمائی کنند .

خدا یا مرا توفیق رفیق کن تا چنان خدمات خونتروا برای افغانستان انجام دهم که ارائه رضای تو و خوشنودی ملتم حاصل گردد .
زنده باد افغانستان ، پاینده و با شرف باد ملت افغانستان !
[ نهایت حضار وقار بود عا گوئی ]

بیانیۀ تبریکیۀ شیخ السفرا که در قصر دلکشا بحضور شاهانه ایرادنموده است
اعلیحضرتا !
افتخار دارم که از جانب هم قطاران محترمم واز طرف خود بتقريب عيد شاندار و مراسم مذهبی آن با علیحضرت شما تبریکات صمیمی خود هارا تقدیم نمایم.
درین روز عید شرف ورزیده با علیحضرت شما ارزو های صمیمی خود هارا برای یکجهتی وصحت کامل وتوانائی کار ی ذامات و اجرا آن اعلیحضرت و بهبودی ملت افغان و سعادت دولت افغانستان مترو رسما تقدیم می نمایم .

جوابيۀ ذات شاهانه در مقابل بیانیه تبریکیه هیئت سفرا
جناب شيخ السفرا :
از تبریکات جناب شما و همقطاران محترم شما تشکر مینمایم نسبت باظهار آرزو های صمیمی شما بقایای و بهبودی

سیاست عالم :

نفس های آخرین
صلح نامه ورسای
کومیته متخصصین مالی که اخیراً در ( بال ) اجتماع نموده بودند ، راپور حاوی مقررات آنها که از جمله حادثات مهمۀ سال گذشته ( ۱۹۳۱ ) شمر ده می شود اکمال ونشر گردید .
مقصد از اجتماع کمیته متخصصین مالی راجع به تدقیق پلان یونك بود که ایا المان تا خط مستوی تادیات را تادیه کرده می تواند ، ویا بار برای اقساط مذکور تاب حیل تادیه لازم است .
نهایت وضعت کمیته بقدری مبهم و شمولی گردید که شکل کنفرانس مهمی را اختیار کرده وتدقیق بحران اقتصادی ومالی دنیا در وظایف آنها شامل گردید
ضمناً بران خواه از پهلوی مذاکرات وخواه از روی نتیجه فیصله کمیتۀ مذکور خیلی مبهم وعالم شمول واقع شده است .
کمیته مذکور والا تصديق وامضاء نمودند ، که به سبب وضعیت واحوال حاضر المان اقساط تابع شرایط را اداء ده کرده نه می تواند ! اگر کمیته اقساط را به دو نوع تقسیم نموده است

وطن ما افغانستان ممنون بوده آرزو دارم که در مملک ما اوقات جناب شما و همقطاران محترم شما به آرامی و مسرت بگذرد .


صفحه ٦
( شماره ۸-۷ )
جلد پنجم

كه يك قسمت آن بنام ترمیمات بوده و از تضمینات حربیه چندان فرقی نداشته ، لیکن تادیه آن تابع شرایط نیست وقسمت دیگر که در تضمینات حربیه داخل و تابع شرایط تادیه است .
اقساطیكه تابع شرایط است اقساط سنوی است كه تادیه آن در بعض احوال تاء جیل شده می تواند . واقساطیكه تابع شرایط نیست اصلاً تاء جیل آن پیش افتاده نه می تواند . و کمیته هم حقی ندارد این قسمت دوم اقساط را ترقیق کند :
این معلوم است که اقساط يك ساله تادیات المان از در کت ترمیمات وتضمینات يك ملیارد وهشت ملیون مار کت طلا، و یا معادل آن دولار واستر لنگ تادیه میگردد. ازین میان شش صد ملیون مارک آن غیر قابل تاجیل وتابع شرایط نیست، زیرا فرانسه حصه ترمیمات خود را به هیچ گونه شرایط تاء جیل واقساط بعید داخل ندانسته وقبول نه نموده است . و این قسمت دوم تادیات صرف همین قسمت حصۀ فرانسه است كه بدان يك ماهیت تجارتی داده وهم يك قسمت آنرا مقابل نشان داده استقراض نیز عقد نموده است . واز المان هم مقابل آن راه های آهن حکومت آنرا كفیل وضامن تادیه گرفته است .
برای تا دیات قسمت اول کفالت وضمانت تادیه موجود نیست متخصصین کمیته مالی دول اگر چه به تادیه دیات
قسمت صلاحیت تدقيق را ندا شتند مگر در اثنای تنظیم پلان بوانگ ومجبوریت بحران وضعف احوال وشرایط اقتصادی دنیا که وضعت وشكل چند سال اول دنیا را تماماً تبدیل نموده است در عموم موضوع تدقیق نموده و در راپور خود ملاحظات خود را چنین قید ونشر پنج نموده اند که المان ها امروز نظر به وضعیت آن از ایفاء هر دو نوع ترمیمات تابع شرایط و غیر تابع شرایط عاجز است . وهم علاوتاً یکی از اسباب مهمه بحران عمومی اقتصادی دنیا را مسئله ترميات نشان داده دلایل ذیل را دران ضمن چنین قید نموده اند که المان ها از مقدار هجده ملیارد مارک طلا، که بطور استقراض و اعتبار از خارج گرفته اند . قبل از اینكه قایض استقراض به داشتن تادیه ده ملیون آن را ترمیمات فرو برده است ، ازین اسباب المان امروز در خیلی موقع مشكل واقع شده است و درنهایت متخصصین درمسئله ترمیمات فیصله قطعی نموده اند که اگر هیچ نباشد قبلاً مسئله ترمیات برای يك مدت طولانی تاء جیل کرده شود.
در نتیجه از حکایه فوق چنین حاصل می بر آید که چوکات آخرین معاهده ورسای هم از سرش آن جدا شده بعد از دوساليكه خبر های آخرین تثبیت تاء جیل ترمييات را اعلان می نماید در نتیجه گمان می کنم که پس از مرور این مدت و یا در این بار عکس آن المان ترمیمات طلب خواهد کرد . م . اسماعیل

تشکر و امتنان
( از اهالي بیدار قندهار )
آقای محترم ! چوپان مدیر جریدۀ شریفه « ملی » انیس !
ترجمۀ فارسی – مکتوب افغانی اهالی قندهار، که با اعانه ( ملی ) نقد و جنس جهت مصارف زمستان من از کمال همدردی و معاونت ملی ، بکابل برایم فرستاده اند ! با سواد جوابیه من بخدمت شما تقدیم گردید ، تا مراتب امتنان ، و شکر گذاری مرا ، شياهم وظیفه ملی و وجدانی خود گفته ، برای استحضار همشهریان محترم اهالی قندهار ، در تازه ترین شماره جریدۀ شریفه انیس نشر دهید – در خاتمه توفیق تا ترا در خدمت بوطن و ملت از حضرت احدیت مسئلت مینمایم .
عبد العزيز
( سابق مدیر طلوع افغان )

نامه اهالي قندهار
برادر محترم ما ، خادم قوم عبد العزيز خان ، وکیل قندهار !
ما باشندگان قندهار ، نظر باینكه شما را يك خدمتگار صادق و فاضل وصاحب دیانت میدانستیم ، و بر شما اعتماد داشتیم در غیاب تان شما را بوکالت خود در شورای ملی انتخاب نمودیم .
شما که معذرت های زیادی نموده وكالت ما را قبول نمیکردید، پس ما ملت شما را بر قبول آن مجبور ساختیم ، و چیزی وجه نقد بطور اعانه چنده نموده ، برای مخارج


( شماره ٣٨ )

نان دران زمان بشما تقدیم داشتم ، حالا موضوع تشکیل داده بودم بقند هار و اعدای حیات وتكامل وترقی ما ، از
ما واقف هستیم که شما استعفا نموده و افغانستان نی ! بلکه بتمام دنیا اعلان برق شمشیر براق وتيغ آبدار هـمان
بكابل سكونت دارید ! کنم ! و بگویم ، افغانستان و ملیت مضمحل ومتمایز بوده اند .
چونکه شما يك خادم صادق ملت و يك حساس وجوانمرد افغان مستحق همه بلی ! این است ملتی که از
شخص با دیانت میباشید ، و عایله و اطفال گونه ترقیات تشکیلی است ؛ و دارای هر راه وطنخواهی و ملیت عزم نموده
صغیر شما، اینجا در قندهار ، بی غمخوار نوع استعداد و قابلیت پیشرفت وتعالی ! ام تا آخرین رمق حیات خود در راه
و بی پرستار مانده اند ، لذا بنا بر همان نمیگویم این دعوی مراانها از قول من تكميل و ترقى ، وتحصيل آمال وآرزو
صداقت شما و علاقه مندی که ما با شما که دلداده این خاك پاك، واين سرزمین های دوستداران و محبان وطن خدمت
دارم ، حتى الوسع چیزی اعانه مطابق مقد سم ، باور کنند نی ! اگر بیان من و وفدائیت نمایم ، و هم بار ها کرده
جز و ذیل بشما تقدیم مینما یم توقع میکنیم چند نفر افراد وطن خواه ، و یا بعبارت ام ، وباز هم خواهم نموده . و یگانه
که شما از طرف ما همشهریان خود آنرا صحیح يك مشت دلباخته گان محجوب چیزیکه درینموضوع تسکین قلبی و
قبول فر مائید ، و برای وطن خود و زیبای وطن را نمی پذیرند ، میتوانند اطمینان فکری من میشود ، این است ،
ملت خود همیشه خادم صادق باشید ـ زیاده بتأثرات اشخاص بیغرض و بیطرف وحتی که ملت غیور افغان نیز میتواند از اشخاصی
زنده باشید . بعضی از دشمنان باو جدان ومنصف افغا که پروانه وار خود را فدای شمع وطن
( امضاً جمع غفیری از معار یف و کلان نستان رجوع کنند و به بینند وطن میکنند تقدیر نماید !
شونده شهر قندهار ) مقدس افغانستان و ملت مردانه افغان همشهر یان عزیز !
در انظار ایشان چه يك مرتبه عاليه وجه این قدر دانی و احسانیکه نسبت بمن
جوابيه يك پایه بلندی را حایز است . ( که و کیل شما در کابل بودم ) نسبت
هموطنان عزیز اهالی قند هار ! بلی این است ملت جوان و آزاده ملت داده اید ، عبارت از يك كار سرسری
استعداد طبیعی و فطری ملت نجیب شجاع وفدا کار ، ملت حساس وحـق و سطحی نیست ، كه يك شخص فكور
افغانسان ، رو بهمرتبه عبارت از يك شناسی ؛ که شهامت وحمیت، غیرت و بتواند بدون تعمق و تفكر ازان صرف نظر
حقیقت مسلم ومثبتی است ؛ که هیچ يك دیانت ، را ستکاری وحق شناسی از جمله کند ، بلکه عبارت از يك واقعه نسا
شخص دارای معلومات از آن نمیتواند شعایر معنوی ، وصفات غیر متخالف فيه ریخی از ر کی است که برای تمام دنیا مثال
انکار کند ، و يا حجتی برخلاف آن تاریخی شان بشمار میرود . مهم حق شناسی ملت قند هار بلکه تمام
اقامه نماید . این است ملت شريفه ومحترمة ، كه افغانستان را تقديم نموده ، در قلوب
من خیلی مسرورم و فی الحقیقت خود را اکثر هر صفحه از صفحات تاریخ پر از آرزو های گوناگون شیفته گان
یکی از مسعود ترین و خوشبخت ترین گذشته آنرا مطالعه کنیم ، پر از مناقب محبت این محیط سر پا مجد و عظمت ، يك سلسله
اشخاص این محیط میدانم که از بد و رجال بزرگ و نوابغ حماسی است که امیدهای نووتازه یی ، نسبت بخوشبختی
قدم نهادن خود در دایره عمل ، این گاهی در عالم علم وفضل ، تشنه کامان ها وسعا دانیکه در آینده ، این محیط
مسئله را كما حقها درك نموده و همواره وادی طلب از معارف وسيعة و افکار با نام ونشان را استقبال نمود نی است
کوشش کرده ام بآوار های مختلفه و منبعه شان مستحظ ، و گاهی در عالم تولید میکند .
اصول متنوعه فكر واقعی را درين عسگریت ، فداکاری وجان سپاری خصوصاً حقتی قسی ترین قلبی نمیتواند


( شماره ۳۸ )
( مجلد پنجم )

بمحض شنيدن اينکه در جمله اشخاصی که از من عاجز حمايت وقدر دانی کرده اند ، يك پسر ( چارساله ، که صد روپيه اعانه داده ) يعنی آقای نور محمد جان اثر شامل است ، متاثرا نگرديده براحساسات افراد صغير و کبير اين جامعة جوان وجوان بخت ، اين مهد پرورش مدافعين دين و وطن ، وفداکاران راه اسلاميت وافغانيت جرباً تحيات نفرستد و آفرين ها نگويد .
قدر دانان عزيز !
امانتی که با اين خدمتکار عاجز ملت وفدائی ملت نموده ايد، از يکطرف برای حيات تمام افراد صحيح افغانستانی عبارت از يك تازيانه است که شعور وهيجاناتی دريشان توليد نمـوده بـطرف سيری بسوی شرق انگيز وفداکاری ايشانرا ميکشاند ، واز طرف ديگر ، اشخاصی را که بمحض شاير وهم پرستی مخالف انصاف واستعداد اين ملت سخن ها گفته چشم های خودرا از حقيقت بسته بودند ، قانع و ساکت می سازد .
راجع باستعفای من ، از وکالت شما در شورای ملی ، تنها اينقدر ميتوانم بگويم که دران زمان معذور بودم و با وجود آناستعفای من لازم و ضرور بود .
بهر حال همچنانکه در سابق حيات مستعار خود را وقف خدمتگذاری ملت هنر پرور خود ساخته بودم ، حالا نيز کمافی السابق ، در فکر وعقيده ئيکه همواره در باب سرمايای جميل ملت نجيب
ترجمه از جريده ( خلافت )
بمبئی مورخه ۳ جنوری ۱۹۳۲
مشورت بستي حکومت
نادری
اشخاصيکه نسبت به شاه نادر خان اين بد گمانی دارند که آنانريك جاه طلب وحكم ران مستبد هستند ودر دوران شورش افغانستان از فرانس به حالت ناتوانی وضعف پنهانی بمحض اين خاطر به وطن محفوظ خود مراجعت کرده اند که به تخت خالی کرده امان الله خان متمکن شوند : آنها اين را معلوم کرده حيرت خواهند کرد که بعوض اينكه فرزند يکتا ، ويا يکی از برادر های امجد خود را جانشين ووليعهد خود بسازد اعلان کرده اند که آينده انتخاب فرمان روائی افغانستان بقرعه راه عامه کرده
افغانستان در دل داشته ام ثابت قدم بوده حيات ناچيز دئة خود را با يك عالم تشکر وامتنان ازحسيات و طرفداری شما بخدمت تان تقديم ميکنم . واميد واثق دارم ؛ خدمات من ، وبحمات شما برای افراد نو ميوه وطن عزيز ونسل آينده ملت افغان لوحه عبرت عملی مؤثر ومفيدی تشکل دهد ، درخاتمه ترقی وتعالى افغانستان را ، بشرف استقلال ملت افغان از در گاه حضرت قادر سبحان بصد نياز استرحام ميکشم .
( خادم وطن ، فدائی ملت )
عبد العزيز
خواهد شد ، وملت کامل آزاد خواهد بود نسبت به نظام حکومت خود فيصله کند .
اعليحضرت نادر خان اولين حکمران اسلامی هستند كه يك حکومت شخصی را باصول جمهوری روشناس کرده اند و با وجود بودن محبوب وهمه ل عزیز ملت از بدعت ملوکيت ظهار نفرت واستكراه نموده اند .
اين فقط تقاضای نصائحت انديش وتدبير شافي بود كه باسرار ملت آماج وتعنت افغانستان را قبول کردند وملك را از تباهی ، ندایی وخانه جنگی مزید امان دادند و گرنه شخاصيکه از رجحانات شخصی شان واقف اند می فهمند كه اعلیحضرت هميشه حامی مساوات وجمهوريت بوده اند و بزر گترين آرزوی زندگی شان همين بود که وطن عزیز شان را بجانب آن جمهوريت حقيقی و عثمانی کند که عامری امتياز مسايمان هــای قـرون اولى خيال کرده می شوند .
لاکن آن ها ديدند که بعد از تبساه گاری های دور صفوی بمالك شخصيت زیر دست ورهنمایی پدرانه شان سخت ضرورت است وبه بالند و جاری کردن اصول جمهوريت در رايج كامياب شده بتونند لهذا آنها بطور محبوری قيام عارضی ملوکيت وحکومت شخصی را مرافقت کردند .
مايقيين دارم بعد از بن اعلان شخصيت نادر خان در انگاه عالم نسبت به باش مايار بلند خواهد شد وبا پارتی جمهوريت پسند


( صفحه ۹ ) ( شماره ۳۸ و ۳۹ ) ( مجلد پنجم )

ترجمه : رحمان افغان - ۱ - مؤلف : رقانی زاور
رهبر اهل ثروت
قسمت اول
واسطهٔ قوهٔ مالیه

فصل اول
( ضرا بــــخــــانـــه )
[ انتصاب فلز مسکوکاتی - عـــیــار طلا - با بـــت تذکره ( بانک ) - ( معاملات صرافیه ) - پول کاغذی ، اساس آن - تنزل آن - تأثیرات جنگ در تعادل پول کاغذی « بلیت بانک » ]

توصیف اعتبار مسکوکاتی
واسطه قوه مالیه چیست ؟ - عموم دنیا آنرا میشناسند ، با ستثنای افراد محدودی که اکنون در باب حقیقت واسطه طبیعی ومعنوی پول فکر مینمایند ، اما واسطه پول از زمان انکشاف مدنیت تا حال بطور عمومی برای مبادله عامه ایجاد شده است .

افغانــستان نیز بیک اثر خوبی خواهد انداخت ، ما ملت افغان را تبریک میگوئیم که برای تعمیر مستقبل خود نگاه انتخاب شان به شخصیکه افتاده بود ، او از کارنامه های خود در معنی حقیقی خود را اهل این منصب جلیله اثبات کرده .

( خلافت )

بناءً علیه بمقدار کثیرالایجاد متداوله انسانیت چونکه آهسته آهسته اسباب تولید مشکلات شده رفت از آنرو وضع قاعده عمومی تعیین ارزشی اشیا نیز ضرور گشت .
لهذا این قاعده عمومیه تعیین قیمت اشیا در اوائل بر اشیائی که بسیار تر معمول ومقبول عامه میبود تعیین میشد مثلاً در ممالک یونان ولاتین با ظروف برنجی و چهار پایان قیمت اشیا را تعیین مینمودند و یا آنها مبادله بیع و شرای خود شانرا اجرا میداشتند ، چنانچه کلمه ( پیکو ) یعنی رمه که ازان ( کلمه پیکو نیا ) یعنی پول انتاج کرده شده است که اکنون در زبان فرانسه همین کلمه ( پیکو نیا ) بمعنی پول رائج میباشد گو یا کلمه پیکو شاهد همان تداول قدیم یونان ولاتین است .
هکذا روسیاهان امریکا فی الفلبین با ( گیتی ) یعنی پارچه های رخت قیمت اشیا را تعیین مینمودند و به آن داد و دهش میکردند .
بدون که به تذکار گذشته اوقات مطالعه کنندگان ضایع شود در حالت موجوده در ممالک متعدده نیز اشیای موجوده است
که بجهته مبادله در ممالک متمدنه رائج میباشند یعنی با وجود فلز بیش قیمت ، فلز طلا ونقره فلز برنج مس ، نکل حتی آهن واسکه مینمایند و یا فلز های مختلف را با فلز نقره مخلوط میسازند خواه برای استواری سکه فلز طلا ونقره و یا برای تولید وزن مسکوکات و یا برای تلافی مصارف آن ضرب مینمایند .
البته سکه مضروبه قانونی به نسبت فلز تجارتی در هر مملکت رائج تر است اعم ازینکه در عیار و اوزان آن تفاوتی موجود باشد . اما نباید فراموش کرد که جوهر خالص فلز طلا و نقره همیشه محفوظ است چه لیاقت و تفاوت اساسی میان پول آزاد و پول قانونی و پول تعدیدی هم چنان با قیمت مثلاً پول آزاد ( خالص ) خواه مسکوک و یا غیر مسکوک بود قیمت و وزنش متغیر نیست در داخل مملکت و یا خارج مملکت یکسان است .
مثلاً هر کس خواسته باشد بغرا بخانه خشت طلا ونقره خود را سپرده ضرب کند از طرف دیگر مأمورین ضراب خانه نیز همان مقدار طلا و نقره را که برایش آورده باشند ضرب میکند چنانچه در فرانسه قبل از سنه ۱۸۷۳ یک کیلو گرام نقره را ۲۲۰ فرانک سکه آزاد ضرب کرده بصاحبش مسترد مینمودند اما در حالت حاضر پول تحدیدی و پول قانونی رائج است لیکن محافظه اعتبار این دو نوع تحت اثر معاهدات صرافی است .


صفحه ۱۰

( شماره ۲۸ و ۳۹ )

مجلد پنجم

انتخاب فلز سکه جات

جنس فلز طلا و نقره که در میان تمام فلز مختلف نزد مردم پسند و قبول شده بجهته این است که این دو فلز سخت و نرم و کمیاب میباشند .
اما سوالی که موجود است : تفاوت قیمت فیما بین این دو فلز چیست ؟
مناسبت قیمت در میان این دو فلز کدام است ؟
بلی حل این دو سوال دلچسب راجع به تفاوت بین طلا و نقره را از تواریخ مسکوکات آخر دنیا میتوان استنباط نمود . جریان سال بیست و پنج قرن ۱۹ حدود قیمت تناسبی بین طلا و نقره از ۱۰ و ۱۵ وزن نقره مساوی بیک وزن طلا بود که در حین تعین قیمت اشیا و داد و دهش همین حساب را نگاه میداشتند مگر زمانیکه ترقی علوم مسکوکاتی در قواعد مسکوکاتی نمایان شد و انسانها به مشکلات بزرگ میان این دو نوع فلز فهمیدند خواستند که قیمت تناسبی بین فلز طلا و نقره را قانوناً تحدید نمایند مگر متعاقباً این مفکوره پیدا شد که اهمیت فلز طلا بلند و یگانه پول آزاد است و استعداد کافی دارد و هر مقدار قرض گزاف را تادیه میتواند ازین رو اقتدار و قیمت میل نقره از سنه ۱۸۷۰ تا سنه ۱۹۱٤ رو به تنزل گذاشت، بحدیکه هیچگاه در زمان تمدن این چنین تنزل نقره دیده نشده بود مگر جنگ بین المللی، برگشت و یا تنزل نقره را تحدید کرد .

عدم تداول پول طلا در اثنای جنگ

تا آغاز جنگ بین المللی پول طلا در خزاین دول متحارب و دول بی طرف موجود و محفوظ بود ، خزاین دولتی و بانکهای ملی سکه طلا را از تداول باز داشته بودند وسکه طلا را بجز از تبادلات بین المللی در جریان معاملات داخل مملکتی بکار نمی بردند . درانوقت مانند پرداخت قروض و تاوان جنگ موجود نبود .
لهذا قحط شدن پول طلا باعث تولید تکثیر نقره شد یعنی دول در پنج سال آخر قبل از جنگ پول نقره را بی اندازه ضرب کردند با وجود آن ، قیمت نقره در میان تداول نه در یورپ، نه درمشرق ونه در امریکا به نسبت قیمت طلا ترقی کرد حتی در جریان جنگ بین المللی با وجودیکه مردم میل بر طلبی عمومی در خزینه کردن نقره پیدا کرده بودند خواستند یک حصه ثروت خود شانرا بنام نقره جمع کرده و در خزینه نگاه داشته و با عتبار آن استفاده نمایند .
دول نیز برای تجمیع پول نقره در خزاین خود شان ساعی بودند معهذا اعتبار نقره تفوق لنجست و نه دول اختیار داشتند که قدر و قیمت پول نقره بلند خواهد شد .
ومعذالک دول از یک طرف برای جمع کردن و محافظه نمودن طلا و از طرف دیگر برای تولید پول نقره بجهته تداول داخل مملکتی ساعی بودند .
از خاطر فراموش نشود که تمام ولایات

ومحلات مملکت فرانسه به اندازه دو ملیارد پول طلا را برای بلند بردن اعتبار بانک دولتی با حکومت خود مساعدت نمودند اما با وجود آن قیمت پول نقره مطابق سکه طلا نشده . یعنی به عقیده اقتصاد یون شئی که طرف قلت و کم یابی رفته از ساحه سعی و عمل بر کنار شود در اعتبارش نقص وارد نمیشود خصوصاً شئی که حق انتفاعش کمتر باشد . با لعکس ذات شئی که حق انتفاعش بیشتر بود در صورت کم یابی در قیمتش افزوده میشود اما پول طلا با وجود آن تنزل نکرده .

پول نقره در خزائن

بعضیکه پول نقره را در خزائن خود جمع نموده بودند خواه دولت وخواه بانگهای ایمسیون (یعنی نشر متداوله بانگهای را گویند که باعتبار فلزات و یا چیزیکه محل اعتبار واقع شود پول کاغذی و بلت صرافی چاپ کرده بغرض تداول بین مملکت بدست عامه می سپارند) و یا بانکهای شرق اقصی با وجودیکه میعار نقره علاوه تر در انجا متداول بود مقدار بزرگ را تجمع نداشتند باستثنای خزینه هندوستان که علاوه تر از صد ملیون روپیه موجود داشت هم چنان واشنگتون (پای تخت امریکا) یکصد ملیون دولار را خزینه در خزینه حاضر داشت تا برای دول خارجه قرض بدهد . دیگر جابمقدار بزرگ پول نقره موجود نبود .
بانک هند و چین یک مقدار پول نقره


صفحه ۱۱
( شماره ۳۸ )
جلد پنجم

که در خزینهٔ جمع کرده بود محو وصرف کرد .
لهذا از نقطه نظر احصائیه مسکوکاتی دنیا میتوان حدس نمود که حصهٔ بزرگ پول طلا در خزان دول ویا بانکهای ایمیسیون وخزائن ملی موجود ومحفوظ است اما پول نقرهٔ بدست ملت ویا بعضی سرمایه دارانیکه خزینه کرده باشند .
بناءً علیه تجمیع پول طلا در خزائن دنیا تا جائیکه آشکار است . از ۳۰ میلیارد طلای فرانسوی (۲۵ فرانکی و ۲۲ سانتیم طلای فرانسوی معادل است بیک طلای پوند انگليسي) که در سنهٔ ۱۹۱۳ بالغ بود اما در سنهٔ ۱۹۲۵ به پنجاه ملیارد بالغ رسیده است .

عمومیت معیار طلا قبل از ۱۹۱۴
قبل از جنگ میعاد طلا چونکه حقوق ملل معظمه بود مانند : امریکای اتاژونی انکلتره واکثر مستملکات وی ، فرانس ممالك اسکاندینا و ( سویدن ، ناروج ويك حصه ابن نژاد که در دنیا رك مي باشند )
ازین رو دو لاره پوند استر لنك فرانك ، قوروق ، در تجارت دنیا قانوناً باعتبار فلز زرد ( یعنی طلا ) رائج گردیده مگر جنگ بین المللی ، این حالت حقوق خاصه دول معظمه را بحالت دیگر مشروط ساخت . و در این وحدت مسکو کاتی آنها اختلافی پیش آورد ، یعنی مقدار مسکو کاتی آنها را در ممالك مختلفه تقسيم گردانیده متعاقباً تمام ملل به تغییر شکل محقق پول کاغذی را ایجاد کردند .
باری تأثیر مهم این مسئله را از مجموع حیات اقتصادی امروزی بشریت میتوان استفهام و استعلام کرد که به نسبت رجیم اصل مسکوکاتی چه مقدار معاملات اقتصادیه پیشرفت و ترقی کرده و چگونه بسرعت ممکنه قسم اعظم جامعه بشری از شروع قرن بیستم این مسئله را استدراك نموده و ترقی داده اند .
لهذا حد مسکوکاتی هر مملکت بوزن معین فلز منوط است . چنانچه قانون مسکو کاتی فرانسه چنین تحدید کرده که وزن يك فرانك عبارت است از پنج گرام نقره که در ده / ۹ حصه اش زر خالص است و پانزده نیم وزن خالص آن مطابق است بيك وزن طلا .
واضح ترش اینکه ۳۲۲ ملیگرام طلا مطابق به تفصیل معیار فوق است .
در بریتانیای عظمی يك انس طلا یعنی ۹۱۹ میلام خالص مطابق به ۷۷ شلنگ و ۹ پنس است كه يك پوند استرلنگ که بپیمان دوام اعتبار ومقدار سکه انگلیسی معادل به ۲۵ فرانك و ۲۲ سانتیم طلای سکه فرانسوی میباشد بدین صورت اگر به تمام قانون مسکوکاتی دنیا ملاحظه شود تناسب نظامات حد مسکوکاتی بیکی از فلز طلا وفلز نقره مربوط بوده واز همان حساب در روابط تجارتی داخله وخارجه قید نموده اند .
(مرام مترجم:اگرما صورین اقتصادی مائه نیز مانند قواعد جاريه عالم حد قانونی مسکوکاتی افغانی را باساس روابط تجارتی بین المللی معین نموده و مانند مسکوکات عالم راجع به ضرب وارتباط آن با پول خارجه باستشاره متخصصین اقتصاد قواعد متینی را ایجاد کرده وبا بانکهای دول معظمه ویا اقلاً با بانکهای هم جوار راجع به ارتباط وزن فلزی دولتین وتداول اشیای ضروریه مملکتین داخل عقد موافقه گردند محقق است که تنزل سکه فلز افغانی که مورث بحران اقتصادی حتی اجتماعی مان گردیده است ( پریشانی عمومی اجتماعی از تجارت بی اصول حاضره مان است ) تلافی شود . راجع به تفاوت صعودی ونزولی پول کاغذی دنیا وانعکاس آن در فلز غير مسكوك واينكه پول مسكوك فلزی اگرچه در حالت تغییر باشد اما بصورت انتفاع است در مقاله علیحده بیان میشود )
باری اتخاذ این امر از تجارب اساسی روحیات انسانها است ومعلومات تعيين حدود مسکوکاتی از روحیات آنها اقتباس شده است .
بناءً علیه در نظام مبادلات یومیه که مبنای حیات اقتصادی ومحتوى غير محدود و تنوع مبادله و فروخت واجاره معاملات که لاینقطع مورد استفاده هستند جز قسم ضعیف اشیا و بعضی فلزات ضعیف را محل استفاده در آوردن چیزی دیگر ظاهر نیست .
لهذا تا این جایاما بیان افکار وحدت فلزات و تذکار مسائل آن بود اکنون راجع به تکوین وخلقیت پول کاغذی ایضاحات داده میشود : چه پرداختهای


صحیفه ۱۲
( شمار ۳۸ )

ترجمه از مجلات پاریس :
عبور هیئت کاروان زرد
از « پامیرات »
از تاریخ ۲۹ دسامبر باین طرف از نامه
نگار مخصوص ما موسیو « ژو رژ لو فور »
هیچ مکتوبی راجع به هیئت سیتروئن
آسیای مرکزی دریافت نکرده بودیم
هنگامیکه قصه اقامت هیئت را در افغانستان
شایع کرده بودیم خود هیئت چنانچه
مختصراً متذکر شده بودیم صعب ترین
حصه مسافرتش یعنی عبور پامیرات را
انجام داده بود : وقایع که در حین
عبور این منطقه رخ داده غالباً پر حادثه
هست چنانچه ذیلاً می بینید ! در مقابل
این عوالم مخوف که قبلاً آنرا در نظر
هیئت غیر قابل عبور نمایش داده بودند
عزم و اراده و عشق مفرط موسیو ژورژ
ماوی هارت و رفقایش از اول وهله سفر
شگفت آور شان معطوف شده بود تا
اینکه در اثر فعالیت ، طاقت و تصمیمات
متزلزل نشدنی بر آنهمه موانع فایق آمدند
لیکن شما می بینید که کامیابی در اثر
چه کوششهای بوده است .
مختلفه به فلز خیلی مشکل و اسباب زحمت
است ووقت را ضایع میسازد ازین رو بجهت
سهولت و رفع زحمت معاملات اقتصادیه
پول کاغذی ایجاد گردیده حتی برای سهولت
امور امروزه تنها صحایف کتاب های
بانگ باعث اعتبار شده است .
( باقی دارد )

شك نیست که مواصلت باین اشکالات
متصوره بار ها در مسافرين يك نوع
اندوه تولید کرده باشد که با مسرت
مظاهرات صمیمی که در منازل اول
سفر شان دیده اند مخلوط شده تا یکدرجه
شادمانی ها آنرا زائل کرده است .
در میان اندوه و غصه های مختلف نوع
که در حین عبور مملکتی که از هیچ اداب
مهمان نوازی اطلاعی ندارند بر آنها داده
شده است با کمال تاثر « خدا حافظی »
وقت بخش شام ، ودعاییکه از ابتدای
وهله حرکت منزل اول آنها را استقبال
میکرد ، توجهات مفرطی که ایران در حق
آنها مبذول داشت پذیرائی نهایت محبت
کارانه افغانستان که تا استانه خاك این
مملکت با آنها همراه بود ـ بیاد خوش
آمدید شیعیان اعلیحضرت نادر شاه و
التفات و داد کارانه که در مقابل آن
خود داری نمیشد در حین ملاقات آنها
در قصر کابل ابراز داشتند ، و هیئت
« خاور » و « آوزدن دو پروی »
با تشریقاتی که سفیر فرانسه را به
پذیرند پذیرفتند و اظهارات اعلیحضرت
باليه اینکه نمیخواهند مهمان نوازی که
سابقاً در مملکت ما دیده بودند وعواطفت
هائیکه نسبت به ایشان در اثنای عرض
سختی مبذول شده بود مکتوم سازند
بالا خره اظهار سپاس گذاری فاسد
نشدنی که بالیۀ مملکت ما دولت ابراز
نموده محبت شاهانه شانرا راجع به این
عزم وتصمیم بزرگ قهرانسوی اظهار
نمودند بلی بایستی این یادگار ها برای

اعضای هیئت سیتروئن نمایشات خیلی قیمتی
باشد .
هیئت سیتروئن آسیای مرکزی که در
ماه اوریل از بیروت حرکت کرده بود
به ۲٤ ژون ۱۹۳۱ در « سری ناگار »
رسید یعنی برطبق حساب ، کوندور های »
موتر های شان ٥٥٤٢ کیلومتر را طی
کرده اند . . بعد از عبور دشت های
شام ، جلگه های بین النهرين و ايران
ودور زدن توده عظیم هندوکش افغانستان
هیئت خیمه های خود را در کشمیر در
پای جال مدحش کوهستانی که دو دنیای
هند و چین را از هم جدا میکنند نصب
کردند .
حالا هیئت بجوئی رسیده که باید ازيك
دنیا به دنیای دیگر عبور کرد .
اینجا سه طریق وجود دارد :
از ثبت تا افغانستان کلان سلسه کوه
همالیا را در شمال پشاور در ناحیه
چیترال دره بارو خیل شق کرده که از
انجا هند توسط سرحد شمال غربی خود
با افغانستان ارتباط دارد . این راه چون
مخصوصاً سرحدی است از طرف حکومت هند
قد عن است که هيچ يك ببار جی از آن
عبور نمیتواند .
٥٠٠ کیلومتر دور تر طرف شرق
راه جدیدی از (له) باز شده که در سن كيا نك
بجنوب یار کندرفته است . ازین راه در
تابستان قافله ها عبور میکند لیکن ماوی
وعلاوه برین عیبی که دارد این است
که باید متعاقباً سه گردنه که هر کدام به ارتفاع
های بلندی واقع اند عبور کرد بالاخره بین این


صفحه ۱۳

( شماره ۳۸ )

مجله پنجم

دو راه قریب « سری نا گار » راه قرار ذیل بود : سر نشیبی های بلند تر فقط دو تای آنرا بعنوان اله نمایش و
سومی از « جامیت » میگذرد . این راه از ۵ / ٤٠ - کج گردشی های خیلی اثبات صفات او با خود گرفتیم . رئیس
یکی از سلاسل غربی هالیما را گذاشته تند، خامی و یا عدم پل های رود خانه هیئت مجبور شد وسائل تطبیق کی حمل
بین آخرین رشته های اطراق قراقرام های سیلابی - بالاخره کم بری و رضایت و نقل را تغیر داده در عیوض وسائل
بصورت مار پیچ عبور کرده از راه کوتل خامی راه ها . اگر چه وسائل مخصوصه و لوازمی را که وزن کل آن ۲۰ تن
متا کا یا کلک به دره های بلند پامیری (لوله خوردن ) و غیره لوازم موتر شق میشد بردوش اسپ و پشت آدم نقل دهد .
طرق ملحق شده در جلگه های کاشغر ها اجازه میداد که چنین ما نئور های واضح است که درین نواحی کوهستانی
شگغت آور انجام گیرد لیکن چطور ترا نیک اموال باید بقسمی صورت بگیرد
فرود می آید .
هزار کیلومتر راه را در منطقه که از انسان مطمئن شده میتواند که در راهی که وزن سهمی یکنفر ۲۰ کیلو واز
شامخ تران قلال دنیا پوشیده شده عبور که عرض آن جز «۳» ! متر نیست موتری حیوان 60 کیلو باشد حال آنکه این
باید کرد . - این راه برای انگلیسان که ۴۰ ! ۲ متر بودارد عبور کند ؟ مسئله دو عامل دیگر را تولید میکند که
راجع باین مسئله رئیس هیئت چنین اسباب عدم صورت گیری اینطور عبور
در آواخر قرن اخیر مفتوح شده وعبارت
میل داشت تا هر قدر دوری که ممکن را فراهم میکند .
از يك راه باريك مخصوص رفتار با پوست
اولا برای بار برداری 650 اسپ
كه در بغل های کوها رفته و درحصه که شود برود . - لیکن چون در سری
نا گار پای کوه رسید خواست در مو تر لازم است که بر هر کدام بایستی نوکری
در دره های یخچال دار فرود می آید
شبیه يك دره تنگ مشرف بر گاو رال را بقسم از مایش صعود دهد . هم مواظب باشد ثانیاً بی بضاعتی وکم عاقی
ها میباشد . بعد بهمین قسم به کوتل اگر چه مقصد اصلیه عبارت ازین نبود که عاطقه هرگز قافله بدین عظمت را تغذیه
ها تيكا جلگه اندوس را از تارم جدا از يك راه غير قابل عبور دو مو تر را عبور دهد کرده نمیتواند .
می کند به ارتفاع قریب ۵۰۱۰ میتر بلکه مقصد کامیابی عبور خود اعضای در اینصورت رئیس هيئت صلاح بدان
مید که باید هیئت به سه دسته تقسیم
هیئت بود تا ازین حائل گذشته در کاشغر
بالا میرود .
شود . حرکت هر دسته بایستی بقسمی مرتب
رئیس هیئت همین راه آخریان را اختیار برسند و از آنجا با ۷ موتر دیگر مسافرت شود که نو کر ها و حیوانات اولی را
خود را در آسیای مرکزی ادامه دهند
نمود .
دسته دومی بکار اندازد و از دومی را
آیا میشود با موتر ها عبور کرد ؟
بواسطه نفوذ و اوامر کرنیل «وی دسته سومی مورد استفاده قرار دهد .
مسافرین که این منطقه را میشناختند
ريان گير بل » كه ملحق به تامنزور
چون رای دایر به اتخاذ چنین تصمیمات
متفقاً راى دادند كه - « موتر ها را در
منزل ثانی ترك خواهيد گفت . عسکر هندی میباشد و درین آیم قرار گرفت آنگاه شروع به نیازی
بتا ریخ ۲۷ ژون یعنی سه روز بعد از خود را دوست خبیر و مطمئنی کردند : اولا نفرى نو کر ها لازمه را
ورود هیئت در « سری نا گار » موسیو نشان داد ، صادر امور بر طانوی به بر طبق احتیاجات مخصوصه راه انتخاب
هيئت فرانسه چنان اعتباراتی دادند
و دائر نمودند . - لوازم شخصی را
ژور ژماری هارت با رئیس میخانیک ها
که تقریباً گاهی به مسافرین خارجی وحتى
برای مطالعه خواص موانع مدهشی
تا حد ممکن کم نموده در بخدانهای چرمی
ساخت که مخصوص بار برداری
که راه را مسدود کرده بود 50 کیلومتر به هموطنان شان هم مبذول نخواهند
اولی منزل را پیمود . موانع مذکور داشت . از جمله ۷ موتر ه آنرا گذاشته اسپ ها است نهادند - مواد خوراکه


( صفحه ١٤)
( شماره ۳۸ و ٣٩ )
( مجلد پنجم )
و خشک ـ لوازم نصب خیمه ها در ارتفاعات
بلند ـ کمره های سینماتو گرافی ـ و
را دیو تلگرافی ـ فیلم ها ـ پلاک ها
لوازم مکانیگی ـ اسباب لازمه مرمت
کاری و کملک رسانی ـ اسباب های
جراحی ـ ادویه و غیره را در میان بکس
ها نهاده . بعد از وزن و ثبت بر کدام
گروپ های کوهی تقسیم نمودند .
در اثر التفات مها را جای کشمیر در باغ
که اشجار صد ساله و گل های گلاب
در آن سایه افگنده بود هیئت در خیمه
موسوم به « خرگاه شاه » و خیمه های
که شایسته مقام شاهزاده گان بود فرو
آمده بکمال فعالیت به آمادگی خودها که
سه هفته طول کشید مشغول شدند .
بتاریخ ٤ دیه یعنی ٨ روز بعد از
ورود هیئت به « سری نا کار » رئیس
هیئت تحت قوماندن « موسیو ها کن »
اولین دسته را که وظیفه آن ساختن راه
و تا صورت ممکن معاینه نمودن نقاط
باريك آن بود فرستاد .
خود رئیس هیئت موسیو هارت بتاریخ
١٢ ژویه با دو موتور شنی ( کوه گرد )
« ميخا نيك و ٦ نفر اعضای هیئت
حرکت نمود .
آنچه که يك انسان پیش بینی بتواند
بالنسبه این مسافرت پیش بینی شد و تمام
این منازل را کمتر از ٤٥ منزل پیشین
گوئی نه دیدند .
در نواحی « سری ناگار » وحتی در
خود شهر هم مجدداً در اثر باران های
زیادی که در مناطق کوهستانی باریده
بود رود ها از حد زیاد سیلابی شده
بودند .
از طرف دیگر در اثر شورش مسلمین
در نواحی « هانی » ( کومول ) دسته که
بایستی تحت قوماندانیت نایب سفینه و
« پون » از پکن بقصد الحاق هیئت
عازم شود شود به تعویق افتاده بود .
آیا « عبور سد هیمالیا موفق خواهم
شد ؟ ـ آیا عقب این دیوار چه حاله
است ؟ آیا روزی خواهد رسید که دو
دسته هیئت بهم ملحق شوند .
این سئوالات همه مهم واضطراب
بخش است .
بتاریخ ٢١ ژویه گروپ آخری تحت
اداره « موسیو اودون دو بروی » روان
شد این دسته با خود کمره تلگراف بی
سیم دستی هم برداشته است که توسط
آن انطرف « میز کار » با آخرين پوست
تلگر فی هند که بالای کوتل کیتک واقع
مخابره میکرد . از کلتک که به ارتفاع
٤٩٠٠ متر واقع است راهی بطرف « سن »
کیانگ » رفته است .
بعد از ین تنتبیات وتصميمات گروپ
« هارت » با کرو شنات ميخانيك ها
توانست بصورت بطی در مدت ٧٦ روز
٢٠٠ کیلو متر راه رطی نماید .
( بقید ارد )
ادبیات
فراق
بقلم آقای محمد زمان خان :
دپلومه فرانسه
دوستش داشتم ، از من هجرت گزید
و بگذاشت که شب های دراز فراق
با مساعدت زلفین سیاهش روزم را چون
مردمک نا اهل نرگس شهلا سياه
نماید !
پیرحم همینقدر با خود نگفت :
دل بسته چند شبگو نم را خاطر پست
تاریکتر از تارمو و روز گار پست تاریکتر
از ظلمت گیسو ! الان که پوستش
بر استخوان چسبیده وخون بدن از
هم رفتن رمیده ، میان وی و مرگ
فاصله جز آهی نیست ...
نه ! هیچ نگفت .
اینکاش گوشت و استخوانم آب گردیده
بصورت اشک از دیده گانم خروج یافته
از خویش بجز ناکامی برجا نگذارم .
درقعر شب های فراق چون یاد از
خورشید جمالش می نمایم ، مانند دیوانگان
خود به خود بسخن زدن مشغول میگردم
و گاگهی نظر بر فلیک افکنده مهتاب
را مخاطب نموده میگویم : ـ
ای ملکه تیره فلک ! که امشب عالم
را غریق انوار سیماب نمای خویش نمودهٔ
آیا میدانی که محبوبه ام حالا چشم های
نرگسین خود را بهم نهاده بالای
بستره خویش بخواب رفته است و یا هنوز


صفحه ۱۰
( شماره ۳۸، ۳۹ )
مجلد پنجم

بیدار بود، بفکر صید فردای خویش
میباشد ؟
به. صورت ای ملکه عالم سماوی ! سلام !!
عاجزانه این آواره وادی تعشق را بآن
معشوقه بیخبر ورعا بواسطه انوار سیمینت
که مماس چهره نکویش را می نماید
رسانیده بگو که : آن بیچاره را حیات
بآخر رسیده است و مدت دیری بدنیا
نخواهد بود . دعایش را بپذیر وبازی
چهره ات را بنما !
لاکن چون اجرام سماوی ر ساکت
وبی اعتنا می یابم افکار مشتت صورت
دیگری را گرفته اکثراً دیدار محبوبه
ام خیالاتم را استیلا نموده با صورت
مرغوبش بگفتگو افتاده می گویم :
دلبرا !
بشب کیفیقت از شحنه مه جستجو کردم
خیالت تا کجا ها میکشد راه سراغ من !
لیکن مه را ساکت و ستاره گانرا
صامت می یابم !
محبوبه عزیزم !
من میمیرم وار زوی وصالت را درتــه
خاک با خود می برم ! ولی نمیدانم که بعد
ازمن کدام بیچاره اسیردام گیسویت گردیده
باوجود تحمل این همه جفا اظهار خلوصیت
ووفا را خواهد نمود :
چواز درد فراقت مرگم آخر رهنمون گردد
چو روح خسته ام از قالبش آخر برون گردد
چو جام عشرتم از ضربه زدن سرنگون گردد
چوبلبل بر سر خاکم ز محنت غرق خون گردد
نمیدانم کی بعد از من زعشقت همچو تون گردد ؟

محبوبه من !
شبی چون رفیقه خواب وداعم نموده
بود و شب نیز سیاه وطولانی بود ! قلم
گرفته خواستم طپید نهای دل ریش و
تغیرات حال پریش انرا برپشته نیگارش
کشم ، لاکن بفکر اینکه مبادا مزاج
لطیفت را رنجشی رسد ، تحریر را بآخر
نرسانیده آن ورق پاره نیمه کار را روی
شمع گرفتم تا مانند قلب زارم پاك
بسوخت وبجا جز قدری خاکستر چیز
دیگری نماند .

بلی :
زخون دل بسی احوال خود تحریر میکردم
بفکر شمع روی قلب خود تنویر میکردم
نوای عند لیبی را برن تفسیر میکردم
وزین فریاد حال غنچه را تعبیر میکردم
که آخر زاه بلبل در جوانی غرق خون گردد

دلبر جفا کیش من :
آیا میدانی که میان توو گل وبين من
وعندليب فرق زيادی نیست ، امکان
دارد که خودت نیز مانند گل در جوانی
مفروق خون گردی ومن ، ازین واقعه
مدهش بخاك وخون آغشته گردم .
لاکن خدا نکند ، هیچ جوانی را
جوانمرگی دامن گیر مبــاد .
دعای بد ندارم ، بژولیت روا دار نیستم ،
بلکه تضرع وزاری میکنم ، اشك ریزی
ها ونوحه های خود را تقدیم ساحه مروتت
می نمایم ومیگویم که : -

خدا را امشبم برچشم خونین رحمتی جانان
نباشد دیگرم برحمل هجران طاقتی جانان
ندیدم در جهان جز آتش غم راحتی جانان
ندارد رفع درد بطن من صورتی جانان
مگر خورشید دیدارت درین دم رهنمون گردد

آه : می بینم که رحم بقدر ذره هـم
دردل سنگینت وجود ندارد : خوب مصمم
گردیده ئی که ببكاء وخونم بنشاطى
وبقدرت حسن و جمالت را بعالم مبرنی
نمائی .
خوب ! تا الحال خوش بوده پرداخت
جفاهایت را نموده ام ، حالا نیز از
شیون و فغان نمی خواهم که از صبر و
طاقت خویش بکاهم و نزد مردگان عشق
بی وقار گردم . آخرین اهتزار روحم
مایل دیدن طنطنه و شکوه بهار حسن و
جمال تو جفا کیش خواهد بود :

ز فیض پرتو عشرت بهارت جاودان بادا
دل بدخواه گلزارت سراپا بر خزان بادا
گل حسنت ز آسیب سماوی در امان با دا
اگر عاشق بمیرد از غمت نبود ترا پروا
چه باشد دل که از سوز فراقت قطره خون گردد

مردنم نزديك گردیده است ، دلم را
طپش عجیبی فرآ گرفته است . جهان در
نظرم تاريك می نماید . عرق سرد مرگ
بدنم را مرطوب نموده است ، جهان را
مغموم می بینم .... و تو بر من رحم
نکردی !
اشجار و طیور ، گل ها و جویبار را
به تقریب مردنم ماتم زده و گریان مشاهد.