صفحه ۱۰
(شماره ۳۴)
مجلد پنجم

چینی دارند ، ممانعت بنماید.

چين از ما نچوري صرف نظر مي نمايد

۱۲ جنوری - حکومت نانکين نامه
بحکومت امريك فرستاده و در ان خواهش
نموده است که مانچورى يك منطقه بطرف
بين المللى ، بمثل بلجیم ، شناخته شود.
جریده پرا و آ را راجع به این نامه
چنین می نویسد:

این اقدام بی شرمانه پارتی کیومن
تا انگ ، امپر یالیزم جاپان تقسیم نمودن
چین و مداخلت دو سیاست خارجه و
داخلی آن آماده و تیار ساخت.

حکومت نانکين مسائل را برای جاپانی
ها بسیار سهل ساخت. حکومت نانكين
قبل از حادثه مانچوری چین را قطعه
قطعه برای امپریالست ها فروخته است.

حکومت از مانچوری صرف کرده و
کوشش می کند که بازاربوني يك دست
و يك زبان شود ، مگر ملت چین از
مانچوری صرف نظر کرده نی نیست.

معاهده تجارتي في مابين
ترکیه و عراق

۱۲ جنوری - انقره - اطلاع انقره
مشعر است که نوری پاشاه صدراعظم
عراق و وزیر منافع ملی ترکیه شريف
بيگ معاهده تجارتی و مقاوله فرستادن و
تسليم نمودن مجرمین را عقد نمودند . معاهده
تجارتی باساس و اصول بسيار مفيد تحرير
شده است . تبادلا و تصديق آن در بغداد
خواهد شد.

اقدام بیکاران فرانسه

از حواکز بزرگ صنعتی فرانسه ذریعه
راديو خبر رسیده است که بیکاران
شورش نموده و با بولیس مصادمه نمودند.
و آنها باید روا محاصره و از حق نان
حکومتی تقاضای تامینات خود ها نموده
اند. بمناسبت شدت بحران اقتصادی
در علاقه ( ليون ) موسسات ابریشم از
حد زیاد در زحمت میباشند . چنانچه
در آنجا تعداد بیکاران به ۸۰ هزار نفر
میرسد . وهم حاصلات صناعت ابریشم
۶۰ فیصد تنقیص یافته است ،

ترکیه

مطبوعات ترکیه راجع به مناسبات
ترکیه و شوروی وسفر عصمت پاشارئیس
الوزرای ترکیه به شوروی اهمیت زیاد
می دهند . وزیر اقتصاد عامه هم با عصمت
پاشاه همراه خواهد بود.

اعلان

يك قطعه زمین مزروعی بتقريب هشتاد جریب که آغوره آن علاوه يك كارﻳز خصوصى
خودش پنج شبانه روز از کاریز مشهور کریم خان نیز استحقاق شرب دارد در موضع
افشار ناحیه خنك هو اوی خود را میفروشیم آقایانی که شوقمند زمین داری بوده
و بخواهند از يك ملك وسيع و پر حاصلی استفاده برده باشند مخانه نمبر (۱۰۸) واقع
قلعه حيدر خان گذر اندرا بی رجوع بفرمایند با آنها اطمینان کلی داده میشود که در
موضوع قیمت آن موافقت فی مابین حاصل آید.
غلام حسن

كورس فرانسه - انگليسي - تركي

آقایانيكه مايلند يكي از زبان هاي فوق را بصورت خصوصي تحصيل نمايند
باشرايط سهلي از طرف موسسه کتاب خانه وقرائت خانه نور پذيرفته ميشوند
و براي ثبت اسامي خود ها بخود کتاب خانه نور یا اداره انيس مراجعه نمايند .

کتابخانه نور

محل فروش ومطالعه همه نوع کتب ورسالهای فارسی فرانسه ، انگلیسی ، اردو
عربی ، ترکی میباشد.

کتبیکه جدیداً به تهیه آنها موفق شده ایم قابل دیدن است در قرائت خانه
نور همه نوع جراید ومجلات داخلی وخارجی برای مطالعه موجود است .


( شماره ٢٤ )
خبرهای داخلی

شئون ماه رمضان :

از آنجا که حضور شاهانه بعالی ترین
مدارجی از شئونات دینی و مراسم آن در
مملکت مراعات میفرمایند ماه مبارك را
امسال با نهایت اجلال حسن پذیرائی داده
و مقرر فرمودند که در تمام مساجد شهر
حفاظ و فا تحین ختم كلام الله شريف
بنمایند مصارفات محروقات و شربتی
و حق الزحمه حفاظ همه از جانب حکومت پر
داخته می شود و همچنان يك مجلس
افطاری در ارگ بحضور خود شان منعقد
می شود که این مجلس مرکب است از
افراد مهم مملكت و صاحبان عالی
مراتب کشوری و لشکری و این مدعوین
محترم دو شب پیشتر از شب اول ماه مبارك
از طرف وزارت در بار دعوت شده و الی
آخر ختم قرآن شریف پذیرائی شایانی
خواهند شد .

اعليحضرت غازی بشخصه هنگام افطار
شامل این محفل شده و اکثراً بالای
میزنان بياناتی در عوالم اجتماعی و
سیاسی میفرمایند چنانچه بیانیه مفصلی
که بدست آورده ایم و بصد تر از نشر
این شماره بدست آمده ممکن است در
شماره آتی منتشر و بمعرض استفاده هم
وطنان دور و نزديك بگذاریم .

مقرري از وزارت ماليه

علی احمد خان تحویلدار سابق حکومتی
کلان شمالی که در جمله منتظرین وزارت
مالیه بود به تحویل داری مجلسی مطبعه
عمومی مقرر گردیده است .

معرفي براي كار

چهار نفر طالب فارغ التحصيل امساله
مکتب زراعت که اسامی شان ذیلا مندرج
است از وزارت معارف بوزارت تجارت
معرفی گردیده اند تا بکار های لازمه مقرر
شوند .

سید کشم خان ولد سيد حكيم خان
ساکن قلعه چاق سرای خواجه .
سید نور شاه خان ولد سيد عادل شاه
خان ساکن قلعه چاق سرای خواجه .
مسافر شاه خان ولد سلطان شاه خان
ساکن قلعه چاق سرای خواجه .
غلام محمد خان ولد بیدل خان ساكن
قلعه فرهاد كوهدامن .

كشف اموال گريزي

در اثر اطلاعات متواتره نسبت بو رود
مال قاچاقی بجای ملك محمد اسلم خان
ساکن جنگ جای وردك به مديريت
كمرك كابل از طرف مدیریت تحقیقات
سری اجراء گردیده با نتیجه چون ورود
اموال گریزی بجای مذکور محقق شده
خانه ملك مذكور از طرف هیئت تفتیش
اعزامی مدیریت علناً تلاشی گردیده
وهفتاد توپ اجناس از قبیل سحن کوره

وسفيد وجيم وطول وغیره از خانه مذکور
ظاهر شده و اجناس مذكور با ملك مزبور
بکابل آورده شده است .

چون مخبر ورود ۲۲ بار مل گریزی را
در خانه مذکور بمدیریت گمرک اطلاع
داده بود لهذا مدیریت کیفیت را بوزارت
تجارت نگاشته و در خصوص تحقیقات
و از خواست بقيه اموال مذکور سروشته
خواسته است .

ترميم سرك بين كابل وتورخم

از اطلاعات تازه وصله معلوم میشود
که کار سرک کشی درۀ شکاری درین ایام
بواسطه برودت هو تا رفتن تعدیل موسم
تعطیل ، وعمله انشات وانجینر ها ئيکه
دران مسیر کار میکردند از طرف حکومت
برای ترمیم سرك درميا ني كابل وتورخم
مامور شده اند .

فعلاً کار ترمیم سرک از طرف جلال آباد
بجانب كابل وهكذا از تورخم بجانب
جلال آباد از دو طرفه آغاز شده زیرا
که این سرک بواسطه عبور ومرور زياد
عراده ها ونواقل کامران واقعت در شور
ترمیم بود و بدون از وارسی یا صلاحات
لازمة آن بعضی مشکلات بهم میرسید .

اطلاعات مشرق :

قرار اطلاعات منتشره اتحاد مشرق
نظر بوطن خواهی و شاه دوستی
ها ئیکه مردم صافی کنر ها دارند در
اثر ملاقات حاکم اعلی آنجا با کلان


(شماره ٣٤)
مجلة پنجم

از قلم آقای غلام جیلانی خان اعظمی
نقل از مجله کابل

اخلاق

بنای تمام مذاهب وادیان باساس اخلاق استوار بوده وهر پیشوائی به پیروان خویش این هدیهٔ بزرگ را بارمغان آورده است .

دین مقدس اسلام که وسیعترین و کامل ترین ادیان بوده ونمی شود بهتر ازان دین و آئینی بشریات نسبت محو وقایع حیاتی خویش جستجو نمایند موضوع عام بزرگ اخلاق را باخوبترین وانفع ترین اسلوبی

شونده گان قوم مذکور در کپرها علاوه بر تفری قومی که سابقاً با فرقه مشر آنجا قرار گذاشته بودند درین روز ها يك كيدك ديگر هم بطور كندك قومی مستقلاً قراردار گردید و تفری آنهم جوقه جوقه وارد جلال آباد گردیدند .

انفلونزا :

از قرار اطلاع واعذار جریده شریفه اتحاد مشرقی هویداست که ناخوشی انفلونزا در جلال آباد بکثرت شیوع دارد .

تبدیل وتقرر :

سید امیر خان قوماندان کوتوالی مشرقی بقوماندانی مزار شریف تبدیل ومحمد جانخان سابق حاکم بمتوار بعوض مشار الیه بقومندانی کوتوالی مشرقی مقرر گردیدند .

دارا وانها مسلمین توضیح وسفارش مینماید .
اخلاقیات در جنب دیگر تکالیف دینیهٔ ما يك قسمت بزرگی قرار گرفته که ما مسلمین نسبت بسائر اقوام جهان می توانیم آنرا از پهلوی دیانت حقه بیشتر استفاده کنیم .
فضایل وامنيت زندگانی و پیشرفت های اسلاف مسلمان ، دراعصار گذشته نظر بعدم ترتيب یافتن قوانین موضوعه اجتماع با ترقى واصلاحات علوم معاشرتی باندرجات عالیه و پیمانه های وسیعه که خروج یافته وتاريخ رقم متذکر است فقط درسایه اخلاق بوده است وبس .

زیرا ازجمله صفات اخلاقی که میگویند اخلاق بانسان فضیلت نفس ، سعی وعمل اتفاق ومحبت می آموزد شك نيست كه این فضایل چه در گذشته چه در موقع حیاتی امروزه بزرگترين عوامل ترقى و پیشرفت اجتماعات بشری بوده است و بعكس آن طبعاً قوام بطرف ذلت و پستی سیر قهقرائی می نمایند .
ابرز ترين علل ضعف و پس ماندگی که نوئی اسلام سوای ضعف امور اخلاقی آنها چیز واعلت ثانی نمی توان شمرد.
یکی از سیاحین عاقل امریکا ئی میگوید برای اینکه قبل از اجرای سیاحت در بلاد عالم و غيره دن بمقدار عقل و ترقیات آنها کافی است که اگر یکی یا چندی از اهلی آن مملکت را ملاقات کرده و اندزه اخلاق و تهذیب آنها را بدانیم !
اخلاق در اصلاح امور عقلانی ومدنی و تربیهٔ اجتماعات بشری آن اندازه علاقه

مهمی دارد که فقط به تحصیل و استقرار آن بقا و ترقيات ملل و قوام جهان را می توان یقیین نموده و بالعكس با شهادت تاريخ و مشاهدات وقت حاضره میتوان علت بموجودیت و حيات استقلالی يك ملت مطمئن شد
و حاصل از مهم ترین فضائلی که نوع انسان را نسبت بسائر مخلوق بکلی عالی و متمایز می گرداند همیتهٔ اخلاق و امتیاز داشتن وی بصفت اخلاقیه و است .
اگر چه اساس امتيازات انسانی نسبت بدیگر حیوان که علما آنرا تعیین نموده اند عبارت از فضایل سه گانه عقل و حیات و ناطقه روی است ولی معلوم است اگر این فضایل عالیهٔ انسانی متحلی باخلاق نبوده و در حدود مقررات امور اخلاقی معمول نباشد لیتر نمی شود انسان ازین فضایل خویش حسن استفاده کند در صورت سوء استعمال آنها فرق بین حیوانات ضاره و انسان نخواهد بود .
در پیشگاه مشاهدات و محسوسات بشر عادتاً مر سوم و معمول است که باندوسه به عضوی ضعیف وذلّت كه يك دزد رهزن يك شخص جانی ويك ظالم متجا سر می بیند باین قدرت و رفعت به بیند ی بعضی حیوانات نمی بینند .
نوع شریف انسان که فطرتاً از جنبه های مختلف حیوانی وعفوی سر وشته و تکوین یافته است البته این دو قوا در وجود وی امیخته شده وهر کدام تقاضی و پیشرفت نفوذ خود است ولی از آنجا که مقتضیات طبع حیوانی متفاوت نامده است و طبعاً در مبادی حال انسان ( بقيه دارد )


( شماره ۳ )
مجله پنجم

آقا دست و پاچه شده برای آنکه يك
پرده روی چالاك دستی های خود
کشیده باشد فوراً متوجه پسر شده

بعتاب تمام : بچه چای را از کدام قوطی
گرفته بودی ؟

آقا جان والله همان چایست که خانه
از سحر برای شما دم داده و گذاشته
بودند .

عذر معقول :
پیر مرد خمیده قامت وضعیف البنیه در
ماه رمضان پیش از شام غذا میخورد ، نا گاه
محتسبی بشر وقت از رسیده و گفت :

توابچه شده است که روزه میخوری ؟
برای اینکه مسافرم و پیش از دو سه
روزی اراده اقامت اینجا را ندارم .
- کجا میروی ؟
- سفر آخرت .

عقیده چرسی :
مرد چرسی که از ادای فریضه پنجگانه
پنجاه فرسخ دور میگریخت بگر فتن روزه
بسیار اظهار علاقه مینمود روزي رفيق
افراطي او بغضب شده گفت :
روز محشر که جانگداز بود
او لمین پرسش از نماز بود .
تو که نماز نمیگذاری چه مانند گاو دهن
بسته دنبال روزه را قایم گرفته و ما را
مي آزاري چرسی جواب داد :

فربا ندوم ! روزه يك مهمان سنگینی است
که بعد از یکسال می آید و ما باید عزیزش کنیم
اگر يك روز نماز خواندی تا زنده باشی
از غمش خلاصی نداری شب و روز باید
بخدمتش سلامی بگیری .

سرعت ریل :
شخصی برای اولین دفعه سوار قطار
ریل شده و از آهسته رفتن قطار به تنك
آمد وقتی مفتش ریل آمده و ازو تکت
خواست پرسید :

چرا این قطار به این اندازه بکندی
رفتار میکند .

آقا این آخرین حد سرعت آن می
باشد .

عجب انسان پیاده برود ازین زود تر
خواهد رسید .

پس بفرمائید فرود آئید و بهر
راهی مایلید پیاده بروید .

این آسان ولی نمیخواهم يكساعت
قبل از رسیدن قطار در آنجا وارد شوم
چه رفقا بساعت ورود ریل باستقبال من
خواهند آمد .

سنجیدن طفلانه :
طفل : ماما . . . ما ما . . . میتوانم
فردا ساعت ٤ صبح از خواب بر خیزم ؟

ساعت ٤ صبح برای چه ؟ اولاد .

هر روز صبح با بايم مرا كتك ميزند
که چرا ویرا از خواب بیدار میکنم برای
این میخواهم پیشتر زانکه او از خواب
بیدار شده باشد من یکساعتی با بابا قو
بازی کنم .

فکاهیات

راست کوئی اطفال :

درین شب ها دوسه نفری بخانه یکی از
رفقا خود را میهمان ساختیم اما جیخانه
هرچه عذر خواست که کسی بخانه نیست
بشما تبره چای انداید معقول واقع نشد
بالاخره خود بیچاره بکوشه و کنار خانه
منقل تپه توئی گذاشته و در حالی که بهر
طرف دست و پا میکرد بالهجه سنگین و
کراهت آمیزی پرسید چای سیاه مینوشید
یا سبز ؟

گفتم ، اگر دو چاينك ندارید چای
سیاه لطف کنید !

وقتی بساط چای بمیدان آمد راستی راستی
عقل ما از تمیز دادن سیاه و سبز آن
کوتاهی کرد پس از چشیدن معلوم شد
زر ننگی صاحب خانه بی تنبل آن هر پای
هر دو چای را در يك چاينك جمع كرده
برنك اگر چای سیاه است مزه چای
سبز را داراست .
شوخ چشمها بطرف صاحب خانه نگاه
نگاهی کرده و پس پس صر صر را شروع
کردند .


متن ١٤ ( شماره ٣٤ ) مجلد پنجم

مولف : له پلاتیه فرانسوی (۲۸) مترجم : حبیب الله طرزی
مادام سان ژین

از فصل شانزدهم

تا پلیون : « آه حال من براه شما خشم تو ما
ژور تنیور چیان بم اندازان من هستي نام
توهم بخیالم لا ویولت خواهد بود .
« لا ویولت » : اعلیحضرت فر موده شما
بجاست عين بر سر راه برلین چنانچه
اعلیحضرت ارشاد فرمودند هیچ نترس ، بسیار
زودي برلین خواهي بود. وامپراتور ما با راست
امپراتور این جمله را با یک تبسم ایراد
نمود ! راستي کمک که مي خواستي چه
بود !
اعلیحضرت اسیران خودم را تنها باردو گاه
برده نمي توانم !
امپراتور از شنیدن لفظ اسیران بحیرت
شده گفت اسیران تو ! کدام اسیران
.. اسیران که خودم گرفتار کرده ام اینجا
هستند درین خانه من قفل بزرگ را به
در وازه زده و منتظر کمک هستم .
این ها را چطور در بین خانه در آوردي تفصیل
را بگو .
اعلیحضرت ! تعدادشان بشصت نفر بالغ
است من با تنیور چیانم از اینجا گذشتم
که با چند نفر از ( دراگون ) ها پیاده بر
خوردم برانها نعره زدم تسلیم شوند آنها
تسلم شدند اغلباً خیال کردند رژییمان در
عقب ماست بعد از تسلیم سلاح شان را
گرفتم و گفتم اگر نجات میخواهند درین
خانه در آیند آنها هم از وعده من فرحناک
شده درینجا درامدند !
با مرامپراتور یکی از یاورانش داخل
یيلاق شده حکا یه لاویولت ارا تصدیق
نمود .. امپرا طور بطرف ما ژور تنیورچیان
دیده با خوش طبعي زیاد گفت !
اینجا بیا و گوش او را یک تاب
سختي داده بر سخن خود دوام نمود
تو هم شجاعت ابراز نموده و اسیر گرفته
پس من باید تراه مکافاتی بدهم . این را
گفته وصلیب ( لژیون دو اونور ) را از سینه
( راب ) کنده بسینه ما ژور تنیور چیان
که باد هن باز در مقابل او استاده بود نصب
نموده گفت . ! لا ويولت تو يک مرد
دليري هستي . ازین بعد نشان شجاعت
خواهی پوشید ! و بطرف راب بر گشته بر
سخن خود ایراد کرد .. این اسیران را به
( جينا ) بفرست .. و بدون آنکه شکر یه
شوالیه جدید را بشنود بر اسب خود مهمیز
کشیده بر گردش خود دوام نمود
لاو يولت در حالیکا دست هایش بر چوب
و چشمهایش بر نشان نو یافته اش مانده
بود با خود میگفت .. آیا این ممکن که

من ترسو نیستم و يك شخص شجاع
باشم : برو ! ـ امپرا طور چنین گفته
است ! برای یک لحظه در دریای فکر
غوطه ور گردیده خاموش ماند بعد ازان
دفعتاً چوب خودش را در هوا حرکت
داده صدا زد .. من این صفت را حاصل
کردم . حال میدانم چه باید بکنم ! باید به
امپراطور ثابت کنم که او سهو نکرده
است .
در اثنائیکه بطرف اردوگاه میرفت بقد
و قامت و نشان شوالیه گی خودش نظر
نموده میگفت . نام خدا کجا است يك چند
پروس دیگر که بکشم . ناپلیون بهجرد باز
گشتن بار دو گاه مارشال له فیور را خواست
و بطرف کاشان که با قلم و کاغذ منتظر
ارشادات امپرا طور نشسته بودند بر
گشته و بقدم زدن شروع نموده گفت :
دسته جاتيکه تحت قوماندۀ مار شال
( دا وست ) بود کارستانهای نمودند. کله
کلاه مار شال را از سرش ربود و حالت
بي نظمي ( بونيقور مه ) اش دهشت مجادله را
نشان میداد وظاهر می ساخت که این مارشال
بكدام يك سرعت و تعجیل افراد خودش
را در مقابل مهاجمات دشمن پیش برده
است . علاوه بران ارکان حرب او که همه
شان در شجاعت وجلادت مانند رئیس
خود ممتازند خارقه ها نشان دادند . ما از
سی الی چهل هزار اسیران گرفته ایم
ولی این تعداد در تزاید است از سی الی
چهل یا شصت علم و سه ضرب توپ با
ذخاير متكاثر حرب غنیمت گرفته ایم


صفحه ١٠ ( شماره ٣٤ ) مجلد پنجم

من از امیران میشنوم که بی نظمی و هراسی که برعثمانی ها کر مستولی شده است از احیطه اظهار و بیان بیرون است . ناپلیون ساکت شده استناد بخود او بسیار کم و به ندرت مینوشت. دست او سرعت دماغ او را تعقیب کرده نمی توانست نتیجه کوشش های خودش در تحریر مراد از اشکال چندی بر روی کاغذ بود که خودش نیز در خواندن آن عاجز می بود ازین جهت فریضه کاتبانش خیلی مشکل بود ولی بقوه عادت و تمرکز دقت به تسوید تقریر سریع او کامیاب گردیده بودند. خود اوهم تکالیف این کاتبان بیچاره را حس کرده همیشه موقع نفس گرفتن برایشان میداد تا اگر جای از نزدشان نمانده باشد تکمیل کنند و خودش بکار دیگری مصروف می گردید بعد از لحظه خموشی بطرف کاتب دوم خود برگشته گفت . این حمله برای اخبارها خواهد بود. ملیکه پروس از طرف پیش قراولان ما در مواقع زیاد دیده شده است . متوالیا در اضطراب و خوف است . بشام محاربه عزیزان خودش را در ( جنینا ) معاینه کرده بشاه و وزرا مشوره داده که بفرانسویان مهلت داده نشود. در حقیقت مخمور خون بود و بمراد خودش نایل گردید. اولین ژنرالها وطنش برونزویک و (مولندورف) بشروع جنگ کشته شدند. لهجه ناپلیون بسیار تلخ بود و ایستاد تا الفاظ بیاید، شخصی که همیشه سریع الکلام
و دارای روئی فوق العاده زبان بود دفعتاً خاموش گردید. کاتبان ازین سکوت غیر مترقبه امپراطور بکمال حیرت وتجسس دیدند و ترسیدند مبادا در خواطر او ملالی رسیده باشد. ناپلیون ازین سوال خاموشانه کاتبان بر انگیخته گفت جانان بنویسد : امپراطور در شهر سکونت ملیکه پروس بود جا خواهد گرفت . چیز هائیکه راجع بملکه موصوفه در فرانسه گفته می شود همه راست و بجاست .
ملیکه يك زنیست که اگر چه دارای روی مقبول است ولی از اراده وعزم محروم دیده میشود از سنجیدن نتایج رفتار خودش بکلی عاجز است حالا قابل ترحم گفته می شود زیرا ندامت و تاسف او بعد از آنکه دانسته مشوره های احمقانه اش چه يك حال فلاکت اشتمال را بر وطن وشوهرش آورده است تحمل فرسا خواهد بود. درین اثنا له فیور با یونی فورمة پارچه پارچه و دست و روی با دود و گرد سیاه داخل بار گاه گردید. ناپلیون بدیدن له فیور بسیار فرحناك گرديد صدازد :
رفیق دیرینه ام ! خوب شد که آمدی درین دفعه بسیار خوب کار کردیم ـ آیا چنین نیست . تو چه خیال میکنی ؟ یا اعلیحضرت شما ویم اندا زان من همیشه کارهای خوب میکنیم. امپراطور : کارهایم در زیر قومنده تو بسیار اعلی جنگیدند. له فیور که مثل دیگر رفقای خود حسود بنود
کیفت : اعلیحضرتا کارستان های رسالة ( بمی نیر ) را نیز نباید فراموش کرد. امپراطور : از هر جهت اين يك جنك خیلی شاندار بود. تو باید به يم اندازانت معنونیت امپراطور شان را تبلیغ کنی . له فیور : شکر میکنم ـ آه اعلیحضرتا نهایت مشکورم. این غریبان بشنیدن لفاظ قیمندار اعلیحضرت خیلی ممنون خواهند شد و با اعلیحضرت یقین عرض میکنم که این نوازش اعلیحضرت را سزا هستند. علاوه از ١٤ میل فاصله را بدون استادن جنگیده پیش قدمی کردند !
امپراطور : من میدانم. خوب میدانم . علاوه برین که شمشیر تو هم کاری از پیش برده است وبکگفتن این شمشیر او را نیمه از غلاف کشیده برسخن خود دوام نمود : از شمشیرت برآمده ويكاك كش زیاده شبیه تو است ! من باید يك كرنيج جديد برات بدهم ولی تصور میکنم که باعضای ماز شالیت چند هفته دیگر کار کرده میتوانی. آیا چنین نیست ؟
له فیور از توجه زیاد امپراطور قدری متحیر شده گفت !
بلاشبهه خواهم توانست . علاوه بران شمشیر دیگر برای خودم تهیه کرده میتوانم و از کشتن پروس ها پس نخواهم ماند. ناپلیون : آه من می بینم که تو مقصد مرا نمی فهمی باك نيست يساتر خواهی فهمید . بطرف من ببين از ين چه فکر


( شماره ٣٤ )
مجله نجم

تکرار گاهی بفت، و گبا ناپلیون می
نگریست و میفهمید که با يك پارچۀ
کاغذ چطور ممكن است يك
شهر مستحكم گرفت شود . این
چه معنی دارد ؟ او حكم گرفتن دانزخ
داده شده است . بسیار خوب ! انرا به
حمله و یاس هم اندازان خود خواهد
گرفت . وبعد از ان پلان را خواهد دید
بهر صورت چون دید که ناپلیون منتظر
جواب خود راجع نموده گفت : « ازین
شرف اوی که به من می بخشید خیلی
متکورم .
اجازه دهید رفته این خبر های خوش
را به خانمم بتویسم یقین دارم که از این
مرحمت های اعلیحضرت در حق من ،
نهایت ممنون خواهد شد واعلحضرت را
دعا خواهد نمود .
ناپلیون يك نگاه گوشه چشمی
بطرف سر بازان پیرا فگنده بفکر فرو
رفت . له فیور را بسیار دوست میداشت .
اگر چه یکی از افسران کم تعلیم
او بود ، ولی شجاع ترین آنها گفته میشد .
( باقیدارد )

دستور زیادی که ذرایع مرا ودات در آنها
معدوم است حمایه شده است سر بازان ما
از گرسنه گی درمیان برف های پولیند
خواهند مرد و هيچگاه بشهر یا دهی نخواهند
رسید اگر مدخایر لازمه را در عقب
خود نداشته باشم این چیز ها یقیناً واقع
خواهد شد . ازین سبب است که مــن
( انزاخ ) را می خواهم . له فيور : اگر
اعليحضرت می خواهند من یقین دارم
که آنرا حاصل خواهد کرد . امپراطور
امید وارم ولی اینراهم باید بگویم که
دانتزك يك شهر بسيار مستحکم است
شاه پروس آنرا به استحكام اخرين قوش
قرار داده . ساخلوی آن مرکب از
چهارده هزار سر باز پروس و چهار هزار
روسی مر كب است مار شال ( كالکروت)
يك سر باز مشم و حاکم این شهر است . تمام
اطراف شهر را سوختانده اند تا عساکر
ماپناه گاهی نیابند . آنرا گفته دست
خود را بردوش له فيور گذاشته بر سخن
خود دوام نمود ـ حقيقة غير قابل تسخير
است ازین سبب مجبورم ترا به نگرفتن آن
امر بدهم . له فیور بكه خورده گفت
من ـ من انرا. بگیرم بلاشبه خواهم
گرفت . بایم اندازانم هر چیز را خواهم
گرفت .
ناپلیون شانه های خود را تکان داده
گفت : « احمق با این ! ،
و نقشه ژنرال شاسلو را در مقابل
چشم او گرفت . له فیور بادهن باز به

ميكنى اين يك پلانیست که از
طرف ژنرال ( شاسلو ) انجنير بزرك
از دو ترتیب دیده شده است . له فیور
در حال که چشمهایش بريك ورق كاغذ
بزرگ که از خطوط و اشکال در هم و
بر هم مملو بود میدید و مدعا و مقصد
این همه خطوط اشیاء و سرخ نمی فهمید
جواب داد : خیلی ماهرانه و مفصل است
نا پليون : اين پلان ( دا تنزخ ) است
که اجميع فاصله ها ! ، ارتفاعات و
مواضعات مهم اطراف شهر را نشان
میدهد . له فیور : پس این دانترخ است
نمیشناستم بلکه هیچ گاه این نام را
نشنیده ام امپراطور تبسم كنان . له فيور
تو به بسیار زودی آنرا خواهی شناخت
این یکی از مهم ترین شهر های
جر منی و بر دریای و سجولا واقع است
مرکز بزرگ تجارت شمال و دارای ذرایع
متكاثره و ذخایر زیادیست که برای محاربات
ما در پولیند بسیار مفید خواهد بود شبهه
نیست که توخواهی فهمید که ما با روسها
هم خواهیم جنگید . له فيور : بلاشبه
من ازین باعث خیلی ممنونم . میخواهم
باشخاص مقابله شوم که از سر بازان شاه
پروس قدری قوی تر باشند . آیا چه
وقت با این روسیان ملاقی خواهم شد .
امپراطور : هنوز قدری زود است
انتظار بکش . روسيه يك سلطنت وسیعیست
و برای مهاجمین اشکالات زیاد در پیش
دارد . این مملکت با میدان های ییخ

( مطبعه انيس )


( شماره ٣٥ )
اشترك سالانه ١٢ افغانی
محصول پوسته ٢
خارجه ٢٠ شلنگ
٢ شنبه ٥ دلو ١٣١٠
شئونات ماه رمضان
اگر چه بر هر فرد مسلمان و هر
فا یکی از ممالک اسلامی بطور عموم
واجب و متحتم است که از ماه مبارک
رمضان با حسن نیت و صفای عقاید اسلامیت
استقبال و پذیرائی کنند ولی ما باید ببالیم
و افتخار کنیم که در جامعه ما این
رسوم دینی ، نیکوتران و برگزیده ترین
اسلوب رسم و رواج داشته و عمومیت
دارد، بین ما از شاه و گدا به این ماه
اظهار دلچسپی نموده و در مقابل فضایل
آن اطاعت و انقیاد فوق العاده نشان
میدهد .
در شماره گذشته شئونات رمضان را
بطور خبری تذکر داده و از ختم ها و
مجالس بزرگی که در ارگ باشتمال حضور
همایونی نوید بودم و وعده داده بودیم که
بیانات شاهانه را نیز برای استفاده عامه
منتشر سازیم و همچنان خیال داشتیم
مقالات مبسوطی هم در اطراف فضایل
این ماه شريف از خود در رشته نگارش
تاسیس ١٣٠٦
مجلده ١
اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس و صاحب امتیاز : محی الدین
مدیر و نگارنده : [ILL]
١٦ رمضان ١٣٥٠
آوریم ولی اصادفاً وقتی بمطالعه فرمودات
شاهانه و بیض آمدیم هيچ يك امری
از امور دینی و اجتماعی نبوده که به نسبت
ماه رمضان از آن بیانات فرو گذاشت
شده باشد وقتی لزوم شئونات ماه رمضان
بتمامها در آن عبارات دلحسب تا مین
شده است که ما توته های حاصله را
بسطور مقاله مرتب کرده و به استفاده
جوامع اسلامی زیب صفحات این شماره
جریده خود ساختیم تا بتائید اقوال ما
و برخی حفظاران بهمدکاران ثابت شود که
يك پادشاه اسلامی در ماه رمضان چگونه
امرار حیات دارد و هنگام فراغ افطار
يا پيش از ادای نماز تراویح به چه نوع
مضامینائی اشتغال می ورزد :
نطق اعلیحضرت
«ترقی مسلما نما منوط به پابندي شعائر
اسلامی است و روزه رمضان شریف از شائم
های بزرگ اسلام میباشد
« فضایل این ماه مبارك در قر آن پاك
و احادیث نبوي زياد تر موجود ، و مفاد آن
بعموم ملل معلوم است ، بر علاوه اجر
وثواب هاي زيادي که براي روزه دار ها
و نماز گذاران این ماه باید است ، روزه از
نقطه نظر صحي ، تدبيري نان و غیره مفيد
ترین درسی را برای عاملین خود میدهد »
« مثلاً اخلاطی که در طول یازده ماه در
معده و شرائين انساني اجتماع نموده است
بواسطۀ روزه یکماه منحل و وجود را از
ازاله آن فرصت وصحت مکمل بدست
می افتد ، در آي الذين مفاد كم خوردن
و پر خوردن از روزه بندل مي آيد »
« ماه رمضان سلسله چنان وحدت
اجتماعي بوده ، دلها متمولین از حال فاقة
کشی مساكين بالذات مطلع ، متأثر شده
در بذل احسان و همدردي کردن با سائر
بني نوع خود از اعطای خیرات و مبرات
کوشان میگردند ، و صر و جلدت در
برابر گرسنگي وتشتكي که در حرب وسفر
وغيره مواقع طبعاً واقع ميگردد ، بادي
میگردند »
صيام روزانه وليالي شبانه این ماه که
تماماً بذكر رب العزت وفكر آخرت بسر


صفحه ۴
( شماره ۳۵ )
مجلد پنجم

مبرسد ، روح را فتوحت و دل را قوت
می بخشد و عملاً مسلماً بمرام اداره نفس
مقتدر و بر ضد خواهشات نفسانی موفق
می سازد ، اگر یک مسلامن بر طبق اوامر
الهی این روزه فرضی را بجا آورده ، بفلسفه
اصلیه این عبادت بکلی پی برده چشم
وگوش وفکر وهوش خودرا متوجه بحصول
فواید آن ساخته از تمام نواهی پرهیز کند
البته بهترین فرد صاحب اخلاق گردیده
از منافع دینی و دنياوي متمتع مي شود »
« روزه گرفتن بر طبق احکام صحیحی
اسلامی روح انسانی را قوی می سازد ،
درحاليكه روح قوی واخلاق صحيح انسانها
را دارای عزت وشرف بلند وحائز بمقام
ارجمند مینماید »
« شخصیکه دیانت پابند ودارای اخلاق
نیکو وروح قوتمد باشد طبعاً در
مردم باعزت واعتبار ودنیا برای کسب
هر نوع سعادت وافتخار کامگار است »
« طوریکه انسان هابرای حصول صحت
جسم وتقویه بدن خویش احتیاج دارند
باعث تر از آن ضرورت به قوت دادن
روح وبلندی اخلاق خود دارند زیرا که
هيچ يك انسان کامل بدون از مساعدت
این دو قوه کامل مصدر کار صحیح شده
نمی تواند »
- ( منافع اتحاد عمل ) -
اعليحضرت همايوني در ضمن همین
نصايح نافعه شان در اطراف اتحاد عمل
ومنافع خط مشی صحیح ومضار پلان غلط
شرح دلچسبي را ايراد فرموده اند که

خلاص آن را قرار ذيل مينكاريم :
« تعیین خط حركت و يا وضع پروگرام
برای هر ملت وهر قوم حتماً باید که
برطبق روحیات ملی واستعداد ولیاقت
افراد ومامورين وموقعيت جغرافيايی
همان مملکت باشد »
« خط حرکت را عيناً بانند پلان يك
عمارت باید دانست ، اگر يك مهندس
ونقشه کش در کشیدن پلان يك منزل
بدوستی فکر وعقل خود را بکار
نیندازد وهمه پهلو وجهات آنرا بخوبی
تحت تدقيق وسنجش بگیرد حتی وسعت
زمین وظرفيت خانهای کار آمد وهمه
ضروریات آن عمارت را باحالت قتصادی
زیر نظر دقت گرفته سپس آنرا آغاز
نمايد البته که آن تعمیر بسر میرسد ومالکش
از آن استفاده نموده هيچ يك نقص و
خساره از آن بوی عاید نمی شود »
و اگر ناسنجيده يك پلان بروی کار
آورده شود ، وفكر ضروريات عمارت
ووضعیت اراضی واحوال اقتصادی آن
چنانچه باید به عمل نیاید ؛ البته که
آن عمارت اولاً بسر نمی رسد ، اگر
تابك حدی برسد . بازهم فایده از آن
عاید نشده مصارف آن بارکردن میگردد »
« اگر بهمین قسم برای پیشرفت يك قوم
پروگرام صحیحی بر طبق حالت مملکت
و روحيات ملت ترتیب داده نشود و يا
بر کدام پرو گرام غلط رفتار را
اختیار کنند ، مسلماً ازان عوض
منفعت همیشه مضرت دیده شده و مي شود

لذا می باید که در کشیدن پلان ها بالعموم
دقت کرده شود »
« الله الحمد از پرو گرامی که برای
افغانستان تجویز شده و حکومت موجوده
آنرا در خط مشی خود تشریح داده است
و در طول این دو سال و چند ماه همان
خط حركت را تعقیب می کند ، نتایج
بسیار خوشگواری پدیدار گشته است »
« چنانچه امنیت امروزه وطن به هيچ
يك از اعصار گذشته نسبت داده نمیشود
و نظریه این مرفه الحالی که خوش بختانه
فعلاً در تمام طبقات وطن مشهود است
پیشتر ازین کمتر دیده شده است ، حالت
اقصادی وطن هم روز بروز رو به بهتری
گذاشته ، و ما توانسته ایم که برای رفاه
عامه سرك ها را تمدید و شهرها را
تشدید ، و عمارات تعمیر وفابريكه ها را
تاسیس ومكاتب را دائر و مطبوعات
را ترقی و عساکر را تنظیم نمائيم »
« اگر بنظر انصاف دیده شود در اثر
تعقیب از همان پرو گرام صحی درین مدت
قليلي بسیار کار شده است »
« پرو گرام ما دارای مواد زیادی
نیست ودران فقط مراعات همین مسئله
کرده شده است که بمذهب پابند بوده
با همدیگر شیوه روا داری ودلسوزی را
مرعی داشته بهاما کار را از خود دانسته
و از مواد تفرقه انگیز پرهیز و در
پیشرفت وطن همگان بيك دل و يك جهت
شده کار کنیم و در سعادت ملت کوشش
ورزیده در همه امور تعمق وسنجش
نمودن و از ملت مشوره گرفتن را شیوه


صفحه ۲
(شماره ۲۵)
سراج الاخبار

خود قرار دهم »
«اینست پروگرام ما و گمان دارم که
غیر از این خط حرکت برای حالت
موجوده افغانستان دگر چیزی مفید شده
نمیتواند ، اگر ما و شما بهمین طرز عمل
خود دوام نمائیم و همچنین صادقاً و
همدردانه برای منفعت مملکت خود
خدمت کنیم از پرتو دیانت و پایبندی
بمذهب و نشر علوم و فنون اخلاق
يوماً فيوماً درست شده میرود آثار جهل
و نادانی بکلی ناپیدا و معارف بصورت
صحیح ترقی نموده مردان لایق را مهیا
میسازد ، روحیات ملت را عالی و اشخاص
صاحب عزم و اراده قوی را در جامعه
بوجود میآورد »
« مسلم است که بند ها نهر ها سرك
ها برای آرامی و آسایش عمومی خیلی
نافع و در اقتصاد مفید است همچنان بکار
انداختن فابریکه ها مردم را از احتیاجات
فارغ و تجارت و صنایع وطن را فروغ
میدهد و در عین زمان در هر یکی از
شعبات فوق الذکر بعضی مامورین
و افرادیکه موقتاً بیکارند مشغول بخدمت
وطن میشوند و باین واسطه مملکت
بصورت صحیح مترقی و کامگار میشود»
« این ترقیاتیکه بصورت صحیح اساسی
بفضل الهی زیر نظر است و متدرجاً
یکی بعد از دیگری بروی کار میآید
انشاء الله تعالی که قائم و برای دایم
محفوظ میباشد »
« من یقین دارم که در سایه وحدت
افکار و بوجود آمدن مزید اتحاد صحیح

اعمال در تمام طبقات ملت افغانستان همه این
امور و ترقیاتی که برای حصول وعملی
ساختن آن حکومت مان داخل اقدامات است
از قوه بفعل میآید چنانچه خوشبختانه
آثار ومبادي آن فعلاً در افغانستان بوجود
هم آمده است »

( اسباب حصول ترقی صحیح )
ذات شاهانه در سلسله آن اظهارات
فیلسوفانه شان که بالنسبه مشكلات حاضره
جهان در یکی از نطقهایشان ایراد
میفرمودند بر حالت موجوده دنیا تبصره
کنان بیانیه دلچسپی دادند که از انجمله
اقتباس چند جمله ذیلاً اكتفا میشود :
«انسانها را امروز که در تمام دنیا
مادیات چنان فریفته خود ساخته است که
از معنویات و اخلاقیات دور افتاده اند
اگرچه از اثرات مفیده آن تعلیمات و ترقیات
عصری که دنیای متمدن امروزه حاصل
کرده اند کسی انکار کرده نمیتواند ولی
بهمراه آن از کمی اخلاق و تکالیفی که
ازان عاید گردیده و یا بعد ازین لاحق
شدنی است نیز انکار نمودن ممکن نیست»
در عصر حاضر تمام عقلای عالم این مسئله
را محسوس نموده اند که تنها مادیات
موجب سعادت نوع بشر شده نمیتواند بلکه
مادیات محض بدون رعایت از معنویات
موجبات تولید بسیار فساد ها و اشکالات
را فراهم میآورد و در نتیجه آن دوره
زنده گانی بی لذت و انواع رذائل

و وحشت بوقوع می انجامد – چنانچه
در نتیجه وقوع يك تكليف جزوی
بهانه صبر لبریز و قوه اداره فاقد سر
تکب خود کشی و انواع بی باکی میشود .
« چنانچه ملت آمریکا این نکته را
متحسس شده برای درستی اخلاق خود
داخل کوشش و اقدامات موثره میباشند
و از ان سلسله از مسکرات که منبع بد
اخلاقی و مضر صحت است جلو گیری
مینمایند »
« اگر فکر کنیم فعلاً ملت افغانستان
قدم اولین خود را در راه تمدن مشروعه
عصری گذاشته خوشبختانه حکومت
و ملت متحدانه در جذب افضائل
امروزه و کسب تمدن نافعه دنیا
داخل اقدامات اند و میخواهند که در
نتیجه این مجاهدت خویش چنان سعادت
و ترقی را برای وطن محبوب شان
استحصال نمایند که دران سعادت دنیا
و فلاح عقبی و خشنودی خالق و رضای
مخلوق موجود باشد »
اگر افغانستان رعایت او امر مقدس
مذهبی خود را نموده اخلاق خود را
عالی دایماً خود را باساس صحیح تطبیق
بدهد و برای دنیا و عقبی خود یکسان
داخل میدان مجاهده شود من امید وارم
که بنیادهای مستحکم مدنیت حقیقی دران
بوجود آمده الى الابد مسعود بمراتب
اقصى سعادت واصل خواهد گشت » .


(شماره ٣٥)
مجلد پنجم
سیاست عالم
هیچ گاه تجاهل و مسامحه نمیکند که امتعه تجارتی آن در هنگام گمرک از امتعه تجارتی دیگر ممالک در فرانسه فرق و استثنا را جایز نباشد.
محاربه گمرکی انگلیس
و فرانسه
مذاکره بین رجال صلاحیت دار هر دو دولت را تصویراً پیش نموده لیکن انگلستان جواب داده است که قبل از انعقاد کنفرانس امپراطوری که در ماه تموز آینده در لندن عقد خواهد شده، راجع بدین موضوع قرار اساس گرفته نمی تواند.
بحران اقتصادی و تجارتی اینکه امروز تمام دنیا را استیلا نموده است نهایت وضعيات سیاسی دول هم تاثیر افگن گردیده.
انگلیز و فرانسه که از پنجاه سال بدینطرف خیلی صمیمانه گذاره نموده و در حزب عمومی هم در یک صف شانه بشانه جنگیده استحصال فتح وظفر نمودند، امروز برای تامین وضعیت و سلامت سیاسی و اقتصادی خود هر کدام در مقابل یکدیگر تدابیر ضد و عکسی اتخاذ نموده اند.
رجال و اکابر اصحاب صلاحیت حکومت امروزه انگلستان، نخستین از است که در مقابل حکومت فرانسه خیلی بالسان صريح وشديد خطاب نموده اخطار ات تلخ وتند می نمایند، ومطبوعات طرفين هم بر حکومت خویش هجوم نموده اهمال و تسامح آنها را تقبیح می کنند.
مستر ورلتررنسیمن وزیر تجارت نگلستان در نطق آخری خود تصریح نموده می گوید که از سببیکه فرانسه به نسبت صد پانزده بلا استثنا بر تمام امتعه تجارتی انگلیز گمرگ ضم و وضع نموده است حکومت انگلستان ازین رویه فرانسه خیلی منفعل گردیده است. حکومت انگلستان
وزیر مالیه انگلستان هم در مقابل فرانسه بلحن درشت و شدیدی اداره کلام نموده می گوید، حکومت فرانسه مدعی است که به نسبت صد پانزده ضم گمرکی بر امتعه تجارتی انگلیز محض از سبب سقوط استرلنک وبرای حمایه، ل تجارتی و صنایح داخلی فرانسه مجبوریت حاصل نموده است. حال آنکه در مضی قریب هنوز فراموش نشده است که فرانک فرانسه بك وقتی که در صد ۹۰ قیمت خود را باخته بود حکومت انگلستان بر امتعه تجارتی فرانسه اینطور يك معامله گرفتن استعمان نه نموده بود.
در عین زمان اوطاق تجارت انگلستان از سبب ضم گمرك که در قیمت ذغال انگلستان در فرانسه به هر طون ۲ ونیم شانك افزوده است شکایت می نماید.
فرانسه ها در مقابل از ضم گمرك در صد پنجاه پشمام و دام یتگ که انگلستان بر عموم امتعه تجارتی گذاشته است، اعتراض می نماید. لیکن انگلستان در وضع این گمرك بر عموم امتعه تجارتی دنیا که وارد انگلستان می گردد فرق نکرده چنانچه عین گمرك را فرانسه و دیگر ملل يك سان می پردازند.
اگرچه رسم گمرکی دنیا رنگ در مقابل امتعه تجارتی هر دول يك سان است، لیکن در فهرست عالی تخمین شکر نشر گردیده است از سبب اینکه اکثریت آن به اشیاء امتعه تولیدیه (رلوکس) اعانت نموده است، از آن رو قسمت زیاد آن بر امتعه تجارتی فرانسه تصادف کرده است اگر فرانسه، بالمقابل تدابیر جدید گرفتن . بخواهند، طبیعی است که انگلستان از آن شدید ترین مقابله خواهند کرد.
دو نتیجه، گویا این دو دولت دوست رفیق حمیمی قدیم به محاربه گمرکی آغاز نمودند. و طبیعی است که هم چنین محاربه در عقب خود عداوت سیاسی را تاسیس خواهد داد.
از مسلمات روحی است که از مخبرابر نفرت و از نفرت عداوت، و از عداوت انتقام تولد میگردد!.
م . اسماعيل
فرانسه برای رفع وحل این اختلافیکه از مسئله كمرك پیدا شده است تکلیف


وضعیت هند
مرتبه دیگر عدم موافقت مسلمان وهند منجر به غلبه کامیابی کنفرانس میز مدور گردیده مطالبات گاندی و کانگرس و هم چنان امال و مطالبات مسلمانان و وفرق كوچك ( اقلیات ) دیگر نیز بصورت حصول را به خود نگرفت .
درین هیچ شك نيست كه گاندی و رفقای هندوی او که مؤسس و بانی و حامی کانگرس و یا چنانچه معروف است قائد آن میباشند، می خواهند هندوستان استقلال خود را از پنجه تسلط امپریالیستی و استعمار شير انگلستان که از مدت مدیدی گلوی هندوستان را می فشارد ، بدون آنرا می مکد ! حاصل نمایند اما بصورت طبیعی من با حقوق و امتیازات و اختیارات و ثقل و خفتی که موقعیت طبیعی و تعداد نفوس شان در مجالس تفنینی و ادارات ارادی میدهد . درین صورت هر کس به خوبی میتواند درك نمايد بنابر كثرت نفوس هنود و هم چنان لياقت عرفانى يك حزب غالب و فائق اوده ، مسلمانان و فرق دیگر مجبور خواهند شد بیمار ه و برقصد و شکار امیال و آرزو های هندو نرم واقع گردند .
و از همین جهت است که قائم بین مسلمانان در عین مذاکرات کنفرانس میز مدور ، از ترس آنکه مبادا به اصطلاح خود شان در تحت اسارت هندو راج ( حاکمیت هند و ها ) گرفتار آیند ، جهت حفظ ما تقدم از حوادث و جهت ابقا بین حیات
( شماره ٣٥ )
مجلد ششم
ارادانه و زنده برای طبقه مسلمین بعضی مطالبی را تسوید نموده تقدیم کردند ، و دزه بن زمان می سرائیدند که اگر في الواقع مقصود هند و ها از آزادی هندوستان حاکمیت مطلق هنود نباشد باید هند و ها باین مطالابات ما که جهت تامین وضعیت آینده مسلمان ها خدمت می نماید تسلیم نمایند .
وهم چنان فرق كوچك ديگر مانند اروپائی ها و سكهه وفرقه هنود غير قابل تماس ، نماینده های خودرا به کنفرانس مذكور اعزام داشته ، جهت حفظ يك موقع برای خود در تشکیل آینده هند طالب تامینات گردیدند .
در عین زمان غمزه وه گان هندی که برای اثبات وجود يك هند وستان مستقل و يا يك هند غلام دست استبداد برطابيا اهمیتی ندارد ، جهت حفظ حقوق خود و برای آنکه مبادا در تشکیل آینده . وسائل در حقوق آرای دا لی شان تصرفي واقع شود بعضاً نماینده فرستادند و بعضاً خود شان رفتند
اتفاقات مسلمانان اگر چه شاید حاوی جزئیات زیاد باشد ، ولی مواد مهم آنرا نظر الله خان معروف به چوهدری که در کنفرانس میز مدور سمت نماینده گی مسلمانان را دار بوده ، پس از عودت خود در اتحادیه تمام مسلمانان هند قرار ذیل شرح داد : -
اولا مسلمانان در کنفرانس میز مدور خواستار گردیدند ، حدود پنجاب به
طوری اصلاح شود که مسلمانان پنجاب بتوانند از روی نفوس دور تقسيمة ایالت پنجاب ( که در آنجا نفوس مسلمانان زیاد است ) اکثریت داشته باشند . ولی تمام فرقه سكهه وقائمين هندو ها بر این مطالبه اعتراض نموده ، بتردید آن اقدام نمودند . و مقصود شان ازین مخالفت تنها این بوده که بهر صورتی از صور مسلمانها نباید در پنجاب دارای اکثریت باشند .
ثانياً مسئله « وينتج » ( یعنی وزن و سنگینی ) است . این لغت ، تعبیر سیاسی معنی دیگری غیر از معنی لغوی خود دارد ، و طنر الله خان آنرا چنین ترجمه می کند که : ( دادن حق نماینده گی به يك فرقه كوچك بيش تر از آنکه از روی تعداد نفوس مستحق می باشد . ) و در عین زمان مسلمین حق خود را باین مسئله برخلاف مطالبه سابق ( كه يك حق جغرافی بود ) رعایت و تصدیق داشته می گویند :
وينتج به اقلیت و یا اقلیات بصورت يك نشانه بی حواصی فرقه كثير محض جهت تولید حس ده توانیست و اعتماد در بین فرقه کوچکتر داده می شود . و معنی آن اینست که اکثريت يك مقدار از حق نماینده گی را که خودش مستحق آن است به اقلیت می دهد ، اما بصورتیکه با کثرت خود آن نیز ضرری ایجاد ننمايد . و نتیجه که بران مترتب میگردد عبارت ازین است که فرقه و یا فرقه های كوچك میتوانند


مجله نجم

( شماره ٣٥ )

صفحه ٦

نسبت باینکه این حق برای شان داده نشود ، در صورت دادن آن بر پالیسی و عملیات حزب بزرگتر بیش تر اثر و نفوذ داشته باشند .
و میگویند این حق و نتیجه در صورتیکه در ایالات که مسلمان ها دران اقلیت دارند داده شود مهم از اکثریت هنود نخواهد کاست زیرا در هيچ يك همچو ايالت تعداد نماينده گان هند و کمتر از ٦٥ فیصد نه می شود . و اين يك اکثریت خیلی مکفی است . و راجع به اکثریتی که مسلمان ها در پنجاب و بنگاله دارند بدفاع بر خواست می گویند درین دو مقام نیز مسلمان ها ٥٥ في صد نمایندگی را خود شان احراز خواهند نمود . و درین صورت نیز فرق دیگر نسبت به مسلمانان در ایالت دیگری که اقلیت دارند مصئون تر و قوی تر میباشند.

ثالثاً مسئله انتخاب جداگانه است که ، مسلمانان میگویند که انتخاب نماینده گان باید بصورت مشترک در بین هند و مسلمان اجری نشود و چنانچه از مدت ده سال قرار قانون حکومت هند هر فرقه جداگانه هيئات انتخابی تشکیل داده نمایندگان خود را در تقنینیه انتخاب می کنند ، حال نیز همین اصول بحال خود باقی بماند و تغییری دران رو ندهد.
هنود باين مسئله اعتراض تشکیل نموده می گویند ، این اصول مخالف دیمو کراسی است . ولی مسلمانان دفاعاً اظهار میدارند که مقصود از دیموکراسی اینست که حکومت يك مملکت روی هم

رفته در نزد ملت مسئول باشد ، ومسئولیت مذکور وقتی صورت وجود میگیرد که قوه اجرائیه مملکت تابع به قوه تقنینیه آن گردد . یعنی در ضمن هر مسئله که واقع گردد و یا نگردد باصول دیمو کراتی افاده و یا احرازی نموده نه می تواند ! لهذا انتخاب جداگانه نیز چون باصل موضوع یعنی مسئولیت کامل حکومت در نزد عامه ملت کاری ندارد مخالف و مناقض دیموکراتی نیست . و علاوه تا اصول انتخاب جداگانه وقتی اجری گردید که تجربه به ما ارائه نمود که عدم اجرای اصول طرف انتخاب در يك مملکتی مانند هندوستان مسلمانان را از يك حصه زیاد حق مشروع نمایندگی شان در تقنینیه محروم خواهد ساخت .
اینست که در بین این کشمکش هند و ومسلمان، و در بین افکار متخالف این دو فرقه که یکی خیال حاکمیت مطلق را در دل خود می پرورد و فرقه دیگری می خواهد از چنگ گرگی خلاص شده به پنجه گرگ دیگری نیفتد و از حقوق حیات محروم نگردد ؛ کنفرانس میزمدور به نتیجه مواصلت ننمود وبالآخره انگلیس ها چنانچه همواره ازین مورد اختلاف هند ومسلمان استفاده نموده اند ازین مرتبه نیز طرف کامل : بسته ، درعین زمان این مسئله را دلیل عدم قابلیت اهالی هندوستان بادارۀ نفس و دفاع حقوق داخلی وخارجی خود شان نشان داده ، " مکدونالد " در نطق آخرین خود

گفت :

" اگر فرق نتوانند راجع به مسائل فرقی باهم به موافقتی رسند ، حکومت برطانيا يك فيصلۀ موقتی خواهد نمود "
باینصورت انتريك و چال بازی که یکی از خصائص ملی و شعار هتفی برطانیا است کامیاب گردیده نماینده گان میز مدور عودت نمودند ، ولی جای تعجب اینست که در حالیکه انتريك برطانيها نگذاشت موافقتی به عمل آید ، باین مسئله نیز موقع نداد که روی هم رفته از موافقت وفیصله ها مایوس گردید . چنانچه همین کلمه " فيصلا موقتی " که مکدونالد در نطق آخرین خود ذکر نموده است هنوز هم برای مذاکرات ومباحثات مزید موقع میدهد . و حالا فکر دارند کنفرانس میز مدور بصورت كمیته ها در تحت ریاست اشخاص سیاست مدار برطانیا که رگ خواب هندی ها را خوب یافته اند در خود هندوستان جریان یابد . واین مسئله نیز عبارت از يك چالیست که جهت تمدید مباحثه و بالآخره استفاده از کمترین فرصتی که بانگلیسی ها دست دهد .
یعنی درین وقت بر خلاف پالیسی " گلید ستون " که در وقت محاربه ترکیبه می گفت : " ترك ها را با بار و بار خانۀ شان به در دانیال داخل کنید . " مکدونالد میگوید هندوستانی ها را گول زنید و تا می توانید به مباحثات و مذاکرات عقیده داده هر لحظه را که در آن برهند حاکم بمانید مغتنم شمارید ، واز ساده گی اهل هند استفاده بنمائید .


صفحه ۷
( شماره ۲۵ )
مجلد پنجم

فعلاً انگلیس ها بهانه خوبی یافته اند ، و حال قراری که معلوم می شود ممکن است به تشدد شروع کنند و باز مجالس هند از يك عده بی گناهانی که به گه به جرم وطن خواهی و مطالبه حق حیات آزادی در دائره بشریت ، مجرم اند به حکم استبداد مطلق و امریت مطلق العنان برطانیا ، مملو گردد .
وفعلاً در اثر همین تصمیم جواهر لال ، نهرو و مستر شیروانی ، و هم چنان خان عبدالغفار خان ( معروف به گاندی سرحد ) به جرم آنکه برای پذیرائی گاندی میرفت و در يك در باری که جهت مذاکرات راجع به امور اصلاحیه سرحد عقد شده بود حاضر نگشته بود حبس شده اند . و محتمل است فدائیان آزادی هند مدافعین ملت مغصوب الحقوق هندوستان یکی بعد دیگر بهمین راه بروند .
گاندی و تمام قائدین هند از ناکامی کنفرانس میز مدور کاملاً متأثر اند و شاید هم تا يك اندازه متحسس گردیده اند که بالا خر در نتیجه این همه زحماتی که چه در سفر و چه در اثنای مذاکرات کنفرانس کشیده اند وقت شان به ضیاع رفته هم چنانکه غلام بر طانیا رفته بودند با سلاسل غلامی پیچیده باز آمدند . و رفتن و آمدن شان هیچ فائده نکرد .
مگر گاندی نیز با انتریکه ها و چالهای برطانیه مقابله شیرینی نموده با فلسفه عجز و مذهب عدم تشدد آن احساسات رقیق را که طبعاً خاك هندوستان مولد و مهد
آن است در بین هنود کاملاً به هیجان آورده است .
و مطمئن است که از همین راه و از همین طریق فیلسوفانه و روحیات شناسانه خود می تواند به مقصود آخرین خود نائل گردد . و می خواهد به مجادله شریفانه خود که برای مقصود بلند وطنیت و بنام حق و حقوق است ادامه دهد و در حین ورود او در بمبئی روز نامه ستيتسمين خلاصه نطق مؤثر او را قرار ذیل نشر می نماید :
بمبئی ۲۹ دسمبر – گاندی مجدداً به عدم تشدد ظهار اعتقاد نموده در يك جلسه در آزاد میدان گفت :
« من حتی از فدا نمودن ملیون ها نفوس رو گردان نیستم . » و راجع به گرفتاری پندت جواهر لال نهرو ، و خان عبد الغفار خان و کشا دن آتش بر جمعیات انقلابی پشاور اظهار اندوه نمود . و از مردم خواهش نمود بر راه خود دوام ورزیده پرو گرام عدم تشدد کانگرس را تعقیب نمایند . و راجع به قتل مستر ستیونز ( میجستر یت انگلیسی است که دو نفر دختر متعلمه مکتب او را به قتل رسانیده بودند ) در کامیلا گفت : من مغمومم ازینکه دو نفر دختر يك نفر خدمتگار ملکی هند را به قتل رسانیده اند زیرا هندوستان آدم کشی را نمی خواهد ولی من نه می توانم از وضع حکومت راجع به قاتلین مدافعه نمایم . حکومت میتواند قاتلین را بدار بکشد ، مگر نه میتواند تمام نسل را از انسانیت بیرون کند . و اگر
مجبور گردم که اقدامات جدی نمایم میدانم که مانند سابق خود را حفظ نموده نخواهم توانست ، زیرا درین وقت باید با گلوله مقابله نمائیم .
اگر جنگ ضرور شود شما را دعوت می کنم که حاضر باشید ، مگر من همواره می خواهم نمود که ملت را ازین ابتلای آتشین حفظ نمایم . معهذا ازین هم رو گردان نیستم که شما را به تحمل بر اندازه مشقت دعوت نمایم . و گفت من از فدا نمودن يك ملیون حیات نیز رو گردان نخواهم شد .
علاوتاً بیان نمود ، یگانه طریقی که ازان به مقصود خود رسیده بتوانیم اینست که ما وحتی کسانی از ما که عدم تشدد را عبارت از يك پالیسی تصور می کنند ، به عدم تشدد گرویده باشیم . تا زمانیکه کانگرس به عدم تشدد اذعان دارد شما باید بآن ملحق باشید و یا آنرا به کلی تبدیل کنید اگر جداً بآن التحاق نمائید البته بر حیثیت کانگرس خواهید افزود . اگر کانگرس سیتاگره ( مجادله ازادی ) را ترک دهد گفته می شود که حکومت با و صلح خواهد نمود . مگر من با احترام لازمه به حکومت می گویم که سیتا گره ها عبارت از یک قسمت پروگرام کانگرس است و چنانچه در انگلستان بایشان گفتم حکومت باید مسائل را با کانگرس فیصله کند . وبعد ازان از وضعیت نهایی نده گی کانگرس بحث نموده گفت :


صفحه ۸
(شماره ۳۵)
جلد پنجم

امروز کانگرس یکی از بزرگترین قوه
سیاسی هندوستان است و این وضعیتی است
که از روی خدمت خود احراز نموده است
زمانیکه به طرف انگلستان میرفتم میدانستم
مسئله هندوستان نباید در انگلستان فیصله
شود. باوجود آن رفتم و حالا نیز
اطمینان دارم که کانگرس به خدمات خود
برای مسلمین و سکها و اقلیات دیگر ادامه
خواهد داد. عقیده راسخی دارم که همه
شان جهت حل مسائل فرقی به کانگرس
رجوع خواهند نمود.
فرقه غیرقابل تماس :
و گفت: من خود را « غیرقابل تماس »
می گویم زیرا میدانم اشخاص غیرقابل
تماس وجود من اند. هیچ یک فرقه مانند
هنود با اشخاص غیرقابل تماس اجری
مظالم ننموده است. حتی اگر اشخاص
غیرقابل تماس سرچند نفر هندو را
بشکنند من از شان نفرت نخواهم نمود
و عقیده کامل دارم تا زمانیکه برادران
غیرقابل تماس خود را آزادانه در
آغوش گرفته راجع به حقوق شان
بایشان اطمینان ندهیم آزادی معنی نخواهد
داشت.
و گفت: شب گذشته در عین آنکه
بر سطح کشتی بودم امید می نمودم که
امروز به شما چیزهای مختلفی بگویم ولی
خداوند چیز دیگری خواست.
وقتیکه از کشتی فرود آمدم خبر
نداشتم در پشاور فیر نموده شده، و پندت
جواهرلال، نهرو وشیروانی گرفتار
از روزنامه ایران :
انگلستان از سرنوشت او
- ۲ -
هم چه بنظر میرسد که بمجرد تاسیس
مجدد پارلمان اوضاع سروصورت بهتری
به خود گرفت است. بر فرض هم
بهتر نشده باشد مطبوعات انگلستان با سرو
و صدای بسیار و با مقالات دورودراز
و تصویرات بی حدوحصر بهبودی اوضاع
را مسام و قطعی می شمارند - کوره های
بزرگی در هر گوشه و کنار دیده میشود؛
شده اند. من ان عملیات لاود ولنگدن
( وایسرای فعلی هند ) را بی حیث اتمام
عهد کرستفیس میدانم. « و برای یک نفر
ازادی خواه ذین بهتر چیست ؟ »
راجع به حوادث جدید هند گفت :
امید دارم ادعاوانی را با حکومت پیدا
کنم ولی نظر باین تمام علامتی را که
مشاهده نمودم این امید مرا خیلی
ضعیف میسازد؛ بهرصورت هنوز هم
سعی خواهم نمود تا راه خروج
را ازین مشکلات پیدا کنم.
و از حاضرین خواهش نموده رمحرک
نترسیده در صورت لازمه با آن با همیت
مقابل شوند، ولی در عین این کار باید
بموی یکنفر انگلیس ضرری نرسد.
و امیدوار باشید که با تحمل رنج وزحمت
فکر الیکاس ها را تبدیل نمائید.
ابراهیم
که جان تازه ای به خود گرفته و دود از
دودکش های آن بیرون می آید - چرخ
های کارخانه ها که یک چند استمکیشش
بیجان و بی حرکت بود به جنبش درآمده
و معادن که مدتی توده های بی سرهم
ریخت بود تغیر صورت داده است. برای
این خوش بینی فقط یک نظر بد و یک
گوشه طبیعت باقی مانده است و آن
« دومیننک » خارجه است که باید بدون
یک لحظه تردید تاخیر متوقف گردد.
یک پروگرام تام این ثمرۀ یک تعرفه
عمومی گمرکی در نخستین جلسات مجاس
و اجرای آن در ظرف سه ماه لازم است
و ازین لازمنر وقوع تو آزادودن
حکومت است برای منع و جلوگیری هر
گونه وارداتی که برای صنعت انگلستان
خطرناک تشخیص داده شود.
سعی کنیم که با نظری دقیق تر بقدری
پیشتر ازین موقع بنگریم - برفرض
می کنیم که استجابات جدید اعتماد تام و
تمام بر صنعت گران ایجاد کرده است
فرض میکنیم که تنزل لیره انگلیسی از
سفارحات قابل ملاحظه خارجه حاصلی
شده است و اینها قطعی و مسام است
صاحب کار خانه که کاملاً حق داشت از
اوضاع هراسان باشد بایندو امید وار
مگردد، ومشتری خارجی او کم او صوب
پوست و با رج بوی لطف می دهد طبیعتاً
نظم و ترتیبی در کار او حاصل میدارد.
آیا این بهبودی دوام دارد و یابورای
ترك عیار و آزاد کردن قیمت پول طلا


تا اینکه صنعت گران موافق با این کار مجدداً بکار خود مشغول شوند کافی خواهد بود ؟
متاسفانه ! سرود مخالفتیکه از يكطرف در پای ماتش خوانده میشود ، جز اينرا معلوم نمی دارد و ثابت می کند که این اقدامات هنوز بموقع است .
همسایه گان و دوستان ما حق دارند که از سفارشاتی که مربوط به بهبودی و مسائل تسویه محصولات و امتعه نیست ( بلكه مربوط باین موضوع که اجرت کار و در بعضی موارد مواد اولیه بپولی تادیه میشود که هنوز در داخله تقلیل نیافته است . ) مسرور و خشنود باشند .
انگلستان از حیث مواد و محصولات اصل برای نان روزانه خود بقدری تحت تسلط و استیلای خارجه است که قیمت های داخلی از روی ترقی خواهد یافت گران تر شدن زنده کی بمعنی زیادتر شدن مزد است . - زیادتر شدن اجرت کار ، معنی افزایش قیمت محصولات و امتعه است . و این چیزیست که به تسلسل بهر چیز دیگر سرایت کرده و ما خطر آنرا پیش بینی کرده ایم .
اگر فرانسه میخواست به خودی خود زنده گی کند و محصولات خود را کافی شمرده از دیگران بی نیاز باشد ، بهتر ازین مملکت قادر به زنده گی بود یک تثبیت نرخ عاقلانه ، صاحبان کارخانه و تجار و تهیه کنند گان امتعه و محصولات مارا كمك كرد که برای کار های خود اساس محکمی تهیه کنند و تا انجای که تنزل وعدم اطمینان آن زمان اجازه میداد در استحکام کار خود محکم شدند .
همچو بنظر میرسد که در انگلستان بسیاری از مردم قدر وقیمت نرخ ثابت پول را نه می شناسند ونه می دانند که تثبیت نرخ پول چیست؟ چه قواعدی دارد . دیروز شنیدم که یک نفر صنعت گر از ازاد شدن قیمت لیره خشنود است و به خود تبریک می گوید که بعا ملات بیشتری خواهد کرد .
من باو گفتم : - شما مواد اولیه خود را از خارجه خریداری می کنید و باید در مدت شش ماه قیمت آنرا مطابق پول مملکت بیفزائید . بنا بر این چگونه می توانید قیمتی برای امتعه خود معین کنید ، در صورتیکه نمیدانید شش ماه دیگر پول شما چه وضعی خواهد داشت وقیمت مواد اولیه که باید دران روز بپردازید چه خواهد شد ؟
در جواب من گفت : - ! شما چقدر بد بین هستید ! معلوم می شود که انگلیس را نه می شناسید ! لیره و قطعاً تا آن موقع لیره انگلیسی ترقی خواهد کرد .
من میخواهم که معتقد شوم که این تحقیر عناصر بزرگ اقتصادی صورت استثنائی دارد و مخصوص باین مملکت است . عجیب تر و اضطراب آور تر آن است که غالباً مردان اینجا تصور می کنند که حذف آن قسمت از امتعه خارجی که دومپنگ ، نامیده میشود و پس از آن به تثبیت تعرفه گمرکی کافی خواهد بود. ، که انگلیس بتواند بسعادت اقتصادی و بختیاری گذشته خود باز گردد .
باز هم بگوئیم و در اوضاع دقت کنیم . دومپنگ ، کلمه است که اگر هم تازه نباشد ، لا اقل از چند سال باینطرف معنی آن تغیر کامل یافته است .
فعلاً معنی این کلمه فرستادن مال التجاره های است که دارای قیمت های پست و جنس پست تر است بيك بازار كاملاً خارجی است با باین جهت که قیمت پول مملکت صادر کننده آن تقلیل یافته و یا برای اینکه لطمه ای بر تجارت محلی و داخلی آن مملکت که اجناس مزبور بدان داخل شده است وارد گردد . مثلا در موقعی که مارك المان بتنزل فاحش یافت پارلمان انگلستان تدابیری اتخاذ کرد تا از يك چنین رقابت خطرناك جلو گیری بعمل آورد . . حال بپذیریم این اتهام ، دومپنگ ، که از طرف انگلستان به ممالك خارجه مخصوصاً فرانسه وارد شده است صحیح وقابل تصدیق است ؟
به هیچ وجه : - این يك موضوع قابل تاسفی است و مخصوصاً از جهت اینگونه نتایج علم النفسی صورت خوبی ندارد .
حقیقت آن است که بعض از تجارت خانهای خارجی از يك سوه باینطرف چون میترسیدند که تغیراتی در تعرفه گمرکی داده شود و ضرری برای شان وارد گردد


( شماره ٢٥ )

فاضله بنام علم اخلاق تدوین شده وبوسیله
مكاتب ومدارس دهرا وپیشوایان اجتماعی مورد
استفاده ما واولاد ما قرار میگیرد : که در
صورت فهمیدن آن ما افعال واقوال خوب
وبد خوب خود را فرق کرده میتوانیم .
علم اخلاق به تعبیر اخلا قیون حاوی
مباحثیست که بذریعه آن وظایف
وتكالیف خود را نسبت بخویش وغیر
فهمیده ومراعات نمائیم ! چه از نقطه ایجاب
عقل واخلاق تا مایی بوظایف وتكالیف
خود نبریم البته ظلم به نفس خویش وحق
دیگران کرده خواهیم بود . ازین رواست
که تحصیل علم واخلاق را دیانت وهمه
پیشوایان اجتماعی وروحاني بانسان حتمي
دانسته وسفارش مي نمایند .
گرچه شریعت مقدسه وقوانین اجتماع
براي حفظ واحترام حقوق انسان حدودي
راتعیین کرده که در صورت تجاوز وانحراف
تنمير تنكب جزا خواهد داد ، ولي فضایل
بزرگ انساني وعلایق محبت کارانه
وتعاون اجتماع وحيات توام انساني اجازه
نمیدهد که هر دم وهر زمان حقوق واحترام
اشخاص معروض تجاوز واقع شده وبوسیله
مقامات حاکمه تلافی واسترداد کرده شود
بلکه بایستی انسانیت از نقطه تهذیب اخلاق
واصلاح فكر ونفس ابتدا مبادرت باوضاع
واعمال سوئی انکنند تا جسقوق واحترام
اشخاص در معرض تلف واقع نشود ، نظیر
این اعمال بزرگ اخلا قیون را امروز در

بقلم آقای غلام جیلانی خان اعظمی :
اقتباس از مجله کابل :

اخلاق
( ٢ )

در تحت تأثير وي رفتار مي نماید هر گاه
مراعات خواهش و فرمایشات این جنبه بحد
اعتدال نشده واز آندرجـه تجاوز نماید لا بد
ضعف در قوه ملكي یا جنبه معنوي انسان
طاري شده و بكلي حفظ موازنه را خراب
کرده فضایل انساني را مي بازد .
چون این حادثه بزرگ در حیات بشر
ملحوظ بود خداوند متعال رهنمایاني بنوع
انسان گماشت تا آنها یک عده خصایل خوب
وعادات ومملكات فاضله را بانسان آموختانده
ومارا بوسیله مشق واعتياد آنها از خطره فناي
فضایل وشرافت انساني نجات بخشایند .
امروز مجموع آن عادات خوب ومملكات

داخلی طرفداری میکنند کاری جز حرف
زدن نخواهند داشت . باران این حرف ها
را گوش خواهد کرد .
آیا همه این قول و قال ها مرا از مناسبات
آینده فرانسه و انگلیس بتردید می
افگند ؟
نه ! بگذاریم تا این سند باد بید وام
بپایان رسد و به کار خود مشغول باشیم .
اگر نخواهیم فردا از برای ما خواهد
بود .
( با قیدارد )

بانحاء چند رقم اجناس مخالف وگونا
گون ولی اجناس، خوب وقابل ملاحظه
بفراوانی وارد بازار های انگلستان کرده
اند ، ولی وارد کردن این اجناس وامثعه
برای آن نیست که بقیمت پست و ارزان
فروخته شود ویا اجناس پستی نیست که
مستلزم ارزان فروختن باشد، بلکه
بمراتب بیش از قیمتی که این اجناس دو
مملکت صادر کننده داشته است بفروش
خواهد رسید .
این دره یگ نیست اگر فروشنده
گان خارجی مسیر می کردند و منتظر می
ماندند که صنایع ملی انگلستان با ابوار
های بلند گمرکی بتواند نفوذ حتمی و
سعادت صنعتی سابق خود را محفوظ دارد
و بعد ایشان این امثعه را وارد کنند و با
قیمت های بیش از بفروشند انگلیس ها
بیش تر و شدید تر ازین اعتراض میکردند
اگر تدبیرات برای حمایت صنایع ملی
اتخاذ گردد دیگر صادر کننده گان
خارجی و پیش بینی آنها برای صدور این
اجناس بانگستان يك سبب مهم آن خواهد
بود . تمام این عکس ها که منتشر میسازند
و کشتی هائیران نشان میدهند که در
ساحل لنگر انداخته و چاپك هاي پر از
گره وصندوق های تخم مرغ و توده های
منسوجات خالی میکنند، بی اندازه و به
حدی دور از باور موجب تحیر عمومی
میشود . در عین حال دیده میشود که کار
خانه ها هنوز بسته است ، و بیکاری
پیوسته رو بتزايد میرود . اشخاصی که
با کمال شدت و حدت از حمایت مصنوعات


( شماره ۳)

مهالیک متمدینه می توان مشاهده نمود دیگر حس است که بذریعه آن انسان بعبادات و ملکات فاضله بوده ضد آنرعایت
چه هر مملکتی که از روی علم وتمدن تاثیرات خارجی را در وجود خود انتقال داده حسن ادره قوی بدنی و سلامتی مزاج
واصلاح اخلاق زیاده تر پیش رفته است و ارادات خودش را بوسیله آن تحریک است بمقصد ننجام و ایفای وظایف و
منازعات ودعاوی در محاکم عدلیه ودوایر می نماید . تکالیف خویش در حیات ، سپس
پولیس شان کمتر اتفاق می افتد . ثالثاً اقتدار که بتوسط آن از اعمال خود فراهم نمودن وسایل و موجبات يك
در حالتیکه هنوز اهالی آن متحلی اخذ نتیجه میدارد . زنده گانی آبر و مندانه ایست از طرق
باخلاق نشده و جریان مسائل خلاف اخلاقی در صورتیکه این سه قوه ممتازه انسانی مشروع بوسیله سعی وعمل .
در آنجا حکمفرما باشد حکومات طبعاً قوانین باساس تربیه و پیروی بمطالب اخلاقی در قسمت دوم: تکالیف و وظایفی است
و مجازات را در آنمملکت شدید میگذارند وجود انسان تقویه شده و شروع که انسان در مقابل عموم ابنای و ایفای
ولی در جائیکه مردم متصف بفضایل وصفات بکار و ایفای وظایف و عملیات خود می آن مجبور میباشد :
اخلاقی شده باشند بعکس آنست . منبع نماید ، طبعاً انسان مصدر خوشبختی شده ۱ : مقابل خانواده مثل : پدر ، مادر
فسادات اخلاقی اساساً در یک قوم وملتي شخص وی و هم جامعه ازاو خودش برادر ، خواهر عیال و اولاد ، غیره
مستفید میگردد و مجلین شخصی اخلاقی
دوچیز است . انسان و متصف بودن بفضایل انسانی جائز اقارب ؛ چه در موقع عسرت و بدبختی
اول : جهل که مردم بوظایف وتکالیف و سزاوار است . با دیگر مواقع قدریکه او نسبت بسایرین
خود ندانسته از مقتضیات اخلاقی بی خبر طوریکه عرض شد که انسان در حیات طالب رحمت و محبت و تعاون آنهائی و
خویش تکالیف و وظایفی در انسبت بشخص آنها تو را مقدم بدیگران خدمت و كمك
می مانند . خودش و هم بجامعه دارا بوده و مدیون کرده اند لابد از تو هم نسبت بسایرین
دوم : افساد متنفذین ومقتدرین است که بتادیه آن میباشد عبارت از مطالبی است طالب رحمت و محبت و تعاون تو بوده و
روح اخلاقی طبیعی راهم در وجود اشخاص که باین تفریق توضیح می یابد : مدیون آنهائی و ابدانیست این حق
کشته و آنهرا بمقاصد خویش استعمال و قسم اول : تکالیف و وظایف شخصیه وا جب التادیه را فرا موش نمائی .
در طرق سوء اخلاقی سوق مینمایند . که این هم اساساً بدو قسمت منقسم این قسمت مراعات و تکالیف که نسبت
استفاده از فضایل اخلاقی ومتنبه شدن میشود . به خانواده مرعی میشود آنرا موسوم
از اینکه انسان دچار مراتب سوء اخلاقی اول : رعایت حقوق و احترام باری باخلاق فامیل و یا خانواده کی کرده اند
تعالی جلت مجده که خالق و آفریده گار که این مرتبه اول تجارب و زمینه عملیات
نشود بازهم بوسیله همان قوای فاضله ایست ماست و بایستی وظایف بنده کی ولوازم اخلاقیست برای يك انسان که در صورت
که خداوند متعال ممتازاً نسبت بدیگر اطاعت و انقیاد تماماً بحضور حضرت باری حسن اجرای این وظیفه و بر آمدن از
مخلوق در وجود انسان مودوع فرموده است تعالی بجا آورده شود . عهده اش ممکن است انسان در ملت و
یعنی عقل طبیعی که بواسطه علم صیقل دوم : تکالیف و وظایفی که باید بشخص اجتماعات بشری از عهده تکالیف و
شده باشد وانسان بوسیله آن بین خیر و نفس است غرض از تهذیب نفس و وظایف عمومه اخلاقی بدرستی برآمده
وشر ، زشت وزیبا فرق میگذارد . اخلاق و تزکیه روح و جلب و اعتیاد خواهد توانست .


صفحه ۱۲ شماره ٣٥ جلد پنجم

۲ : - وظایف و تکالیف اخلاقی نسبت بملت و وطن که خود مراعات حقوق و احترام وطن و جامعه ملی و داشتن محبت و صداقت با نهایتاً بمثابه آن تکالیفی است که انسان بحیانه و فامیل خود میداشته باشد .

٣ : - تکالیف و وظایف اخلاقی داخلی نسبت بقوانین و نظامات اجتماعی مملکت خود چه در صورتی که عموم افراد يك جامعه مواد آن را اراده و قابل اجرا شمرده اند عدم احترام و مراعات نکردن آن عیناً بیحرمتی و بد رفتاری با ملت و جامعه است .

٤ : - تکالیف و وظایف داخلی در مقابل عموم ابنی نوع خویش : وقتا که ما احتیاج حیاتی خویش را در اثر اجتماع و كمك و همرانی آنها دانسته و احساس کردیم اتکاء فضایل و ممیزات انسانی بحکم اخلاق متقاضی است که چگونه می خواهیم در جامعه بخوشی و راحت زنده گی کنیم ؟ و چه احترام و سعادت و راحت و امنیت را برای خویش آرزو داریم ؟ باید برای دیگران هم خواهان و آرزو مند آن بوده باشیم .

و هم چه چیزی سعادت و راحت ما را ممکن است اخلال و بیا فزت نماید البته ما هم آنرا بدیگران نه پسندیده و بایستی دست و زبان را از دست اذیت کوتاه سازیم .

اعتیاد بملکات عالیه
خادمین نوعی در اثر مساعی و زحمات و تحقیقات خوبشان نسبت بحال و امراض

دماغی قـوای روحی انسـان ، كـه اساس اعمال وارادات غـير صحية آن شمرده می شود نتا یجی را مكشوف میدارند ، و با یستی انسان نظر باين تحقیقات مسلمه معتقد شود زمام اراده و عمال وی در طریق خوب و حقیقی در دست اقتدار فكر و خیالات صحیح و باترتیب وی است، یعنی در مجاری حیات در صورتيكه قوای باطنی خودرا بطور منظم و بمطالب نافع وسودمند ورزش داده و آنها را بعملیات موزون ولایقی عادت میدهد البته عادت ردیه که کشافی ناموزونی را در وجود خویش مرغوب ساخته و روش نامر غوب و خصال بد را منکوب می سازد.
فضلای دانشمند عصر از قبیل لیبون هابن ریش لوبه ـ لیستكت و امثالها از عالهای علم الروح و علم النفس میگویند :

اعمال و ارادات صحيحة ما ها تابع احساس و عکس العمل خيالات سالمه شما ست ، هر گاه نتیجه صحيح وثابت از اعمال ظاهر نمیشود ، نقصش را باید در عقول و افکار خود جستجو نمود خیـال شما میتواند اراده را بصورت خوب وصحيح ویا بطور غلط و نا خوب الفاوتحريك نمايد مثلا خیال میکنید که حتما صبح ساعت شش بایستی از خواب بیدار شوید و این خيال بصورت جزم وتصمم در دمغ شما تمر کز مینماید البته صبح در ساعت مطلوب بیدار خواهید شد .
( با قیدارد )

خبر های خارجی
تاش

وزیر دربار ایران در ما سكو
ماسکو ١٥ جنوري - تيمور تاش وزير دربار ایران در مسکو وارد گردید . در سرحد واستا سيون ماسکو استقبال خوبي بعمل آمد . نماينده هاي حکومت شور وي واعضاي کار دیپلوماتیک مالیوتوف کمیسر خارجه ، قره خان ونایپ رئیس شوروي ، آقاي پاک روان سفیر کبیر ایران در ما سكو وسفراي سوئد و نا رو يژ در استا سیون حضور بهم رسانده بودند .
بتاريخ ١٦ جنوري همراه کا انن رئيس جهمو ر شوروي ملاقات نمود . وزیر خارجه ونايب اوهم حضور داشتند . وزیر یا رئیس الوزرا مولو توف ملا قات نموده است شام آنروز از طرف وزارت خارجه یگ دعوت داده شده بود . وضمناً ما بين وزير خارجه وتيمور تاش تبادله افكار وملا قات خصوصي اجري شد .

هند
لندن ۱۷ جنوري - اطلاع لندن مشعر است که در بمبئی از طرف تشکیلات کانگرس ملي چندين مظاهره بعمل آمده است . و در نتیجه تصادم همراه پو لیس ها ده نفر زخمي وبسیار نفري حبس گردید .


در کابینه سابقه دیگر تغییری نشده است، باستثنای اینکه کانا لا وزیر داخله و قوله وزیر زراعت مقرر میگردند.

برطانیه و هند

لندن ١٥ جنوری - سر سموئیل هور وزیر هند در عین نطق خود در مجمع روزنامه نگاران در دفتر هند دایروز گفت : - اقداماتی که در موضوع وضعیت هندوستان نموده شده است منتج به کامیابی گردیده است. و حکومت عزم ندارد باقدامات جاد یانه موجوده یک روز و یا یک ساعت پیش تر از آنکه لازم است ادامه دهد تا به نزدیکه حکومت را تهدید نموده و یا هیت بر هم زدن آن سعی نمایند، اقدامات مذکوره جریان خواهد داشت. تا آنکه تهدیدات مذکوره رفع شده و موافقت و تعاونی بجای آن قائم شود. و حکومت برطانیا نیز با وضع جدیدی که صورت وجود بگیرد موقتاً اجراآت خواهد نمود و از صمیم دل به وایسرای و خدمت گاران دیگر اظهار احترام نموده گفت با وضعیت بصورت موثری مقابله نموده اند و نیز گفت عدم توافق ظاهری که در بین روانه شدن کمیته های سه گانه بطرف هند و وجود اقدامات شدید اداری معلوم می شود در حقیقت مختلف نیست زیرا هیچ یک پیش رفت تشکیل بدون وجود قانون و نظام امکان ندارد، و راجع به اصلاح احوال اضلاع مرکزی و ایالت سرحد شمال مغربی و بنگال اشاره

بیگ ذریعه کشتی ( تو مبین ) به پهلوی رسید.
ریوتر :

رای دهی نسوان در هند

١٤ جنوری - کمیته های مساوات حقوق اعضای کمیته حق انتخاب هندوستان را نیز با خود شامل نموده تا که بتیواند نسوان نیز سیا بأ حق دادن رای را داشته باشند ؛ تا بتوانند در تفتیشیه ها بدون شرط خصوصی داخل گردند.

تایمز لندن و هند

روز نامه تایمز در قسمت مسائل شهری خود راجع به تجدید تادیه ٥ /م فی صد قرض میگوید :
اعتماد سرمایه داران را به ضمانت هندوستان نه تنها یک تغییر امور ملی بلکه حوادث موجوده سیاسی نیز ، که به دوائر ملی اطمینان زیادی بخشد و است تصویب مینماید، و در یک سر مقاله خود راجع به هندوستان بر طانوی میگوید:
هیچ چیزی ازین غیر مناسب تر نیست که در حالیکه اکثر قائدین کانگرس محبوس شده اند ، اعضای برطانوی کانفرانس میز مدور جهت پیش بردن کانفرانس به هندوستان می روند .

کابینه جدید فرانسه

پارس ١٤ جنوری کابینه جدید فرانسه تشکیل شد لاوال رئیس الوزرا و وزیر امور خارجه و تاردیو وزیر حرب می باشد.

فرانسه

١٧ جنوری - اطلاع پا یس حاکی است که : حکومت به پارلمان پیش نهاد کرده که در وزارت حربيه يك ریاست تجهيزات جدید منظوری داده شود وظیفه ریاست مذکور اینست که در وقت حرب بسرعت تمام جمع آوری تجهیزات عسکری را نماید.

چین و ژاپون

مکدن ١٧ جنوری - عساکر جاپانی برای اشغال نمودن انگولیا داخل اقدمات شده اند - فعلا ولایت ژانچ را اشغال کرده اند و نیز ژاپون ها خیال دارند که بطرف علا قـه سـين بين گونه و چانزین سوقات کنند.
ج بین ١٧ جنوری - تعداد عساکر جاپانی در خاک منچوری با لغ بر صد هزار نفر می شود. طياره های جاپانی به با مباردمان دوام دارند . مقصد شان خراب نمودن شهرهای چین میباشد.
بسیاری از اهالی چین که در انجا فاکز نبودند از طرف طیاره های جاپانی بقتل رسیده اند.

استقبال از وزیر خارجه ترک

ماسكو ١٨ جنوری - در وقت عبور وزیر خارجه ترکیه از راه شوروی به طهران ، از طرف نماینده وزارت خارجه در با طوم مراسم استقبال بعمل آمد .
اجنت کمیسری خارجه در آجر بستان و قونسول ایران و قونسل ترك نيز حضور داشتند . بعد از آن وزیر خارجه توفیق


صفحه ١٤
شماره ٣٥
مجله پنجم

نموده اظهار امید نمود که دوستان هندوستان نیز اطراف پالیسی حکومت برطانیه بصورت درستی نظر نموده بدانند که يك پالیسی مکمل پالیسی دیگر است . ونیز مدافعه تشکیل را که چند سال قبل غير ممکن می دانستند در شرف رسیدن است راجع به اشخاصی که در کمیته های کنفرانس میز مدور مقرر گردیده اند گفت هم نفری هندوستانی و هم انگلیسی هر دو جنبه آن نژاد برای نمایندگی می باشند .
پیغام کیپ تون مشعر است که تا بحال کنفرانس هندی محض ارده ردت بحث میراند و به مسائل حقیقی تازه وارد شعبه متوجه شده نخواهد توانست تا بحال تمام مذاكرات موافقانه بوده و جهت کامیابی کنفرانس در امید میرود .
ریاست جمهور امريک
پیغام واشنگتن مشعر است که هور باژ فیصله نموده است کاندید انتخاب رئیس جمهور گردد .
رساله هندي
در مجله که تازگی باسم ( رساله هندی ) در تحت اداره اتحادیه جمهور هند شایع می شود و روز نامه ( اندیا نیوز ) نیز با آن توحید شده است . گاندی ، بر تراند رسل ، سریجان نی دارد ، لارنس هوس من ، من لين ، ولکنس مقالات داده اند . در مجله مذکوره اراء يك عده
خبر هاي داخلي
و رود
عالیقدر جناب غلام یحیی خان معین اول وزارت خارجه و مستشار هیئت تنظيمه فراه روز یکشنبه ٤ دلو از راه هند وارد کابل گردیدند .
تبادله تلگرا مات
تلگرام اعليحضرت غازي
بعنوان اعلیحضرت شاه ايطاليا
بمناسبت ورود سال نو تبریکات دوستانه و خواهشات صمیمانه خود ما نرا برای
اشخاص مهم نیز راجع به گرفتاری گاندی نشر شده است .
هند
مارننگ پوست در سرمقاله خود می گوید : ولنگدن همت و عرق نشا نداده است که جوان ها نتوانسته بود از عهده کشند . و جهت بحال آوردن حیثیت حکومت کار می کنند واظهار حيرت می کند که چگونه واشیرای خواهد توانست کانگرس را با وجود فشاری که بران وارد می آورد با پالیسیی ذوق حکومت مسئول اقناع کند و میگوید کانگرس یگانه موسسه خونی هند است لهذا چند نفر وزرا از کانگرس گرفته خواهد شد .
و این يك فکری است که اشخاص وفا دار را کا ملا تهییج نه می کند .
سعادت ، و کامرانی آن اعلیحضرت و فامیل شاهی شان اظهار مینمائیم .
تلگرام جوابيه اعليحضرت شاه ايطاليا
بعنوان اعلیحضرت غازی
از تلگرام تبریکیه اعلیحضرت که بمناسبت سال نو فرستاده اند از صمیم قلب خورسند گردیده ، از طرف خود به بسیار محبت قلبی و همچنان از طرف فامیل بحضور اعلیحضرت شما تشكرات فوق العاده را به تقدیم رسانیده صحت و خيريت وجود آن دوستم را با فاميل شان خوا هانم .
تلگرام اعليحضرت غازي
بعنوان اعلیحضرت شاه انگلستان
بمناسبت و رود سال نو تبریکات دوستانه و خواهشات صمیمانه خود ما نرا برای سعادت و کامرانی آن اعلیحضرت وفامیل شاهی شان اظهار مینمائیم .
تلگرام جوابيه اعليحضرت شاه جارج
بعنوان اعلیحضرت غازی
بحضور اعلیحضرت پاد شاه افغانستان پیغام مهر با نا نه تبریکيه سال نو اعلیحضرت را بکمال مسرت گرفته و خواهش دارم که بمناسبت آرزو های نيك شاهانه تشکرات صمیمانه ام را بپذیرند .
تلگرام اعليحضرت هما يوني
عنوانی حشمت مآب رئيس جمهور فرانسه
بمناسبت و رود سال نو تبريكات و احساسات دوستانۀ خود ما نرا برای سعادت


( صفحه ۱۸ )
( شماره ٣٤ )
( مجلد پنجم )

این جلالتماب و ملت نجیبه فرانسه تجدید
مینمائیم .

تلگرام حشمت مآب پول دو مر رئیس
جمهور فرانسه بعنوان ذات شاهانه
اعلیحضرت شاه افغانستان ! تلگرام
تبریکیه اعلیحضرت شما مرا خیلی متأثر
ساخت ، اینک من و مادام « دو مر »
با کمال تشکرات آرزو و نیات صمیمانهٔ
که برای سعادت و ترقی افغانستان داریم
بآن اعلیحضرت میفرستیم .

شرفیابی و تقدیم اعتماد نامهٔ
جلالتماب آقای بودار وزیر مختار دولت
بهیه فرانسه روز دوشنبه ۲۰ جدی ساعت
۱۱ قبل از ظهر با تشریفاتی معموله بحضور
همایونی در قصر دلکشاه رسماً شرفیاب
شده اعتماد نامهٔ خویش را بحضور همایونی
تقدیم نمود :

سواد نطق وزیر مختار بحضور
اعلیحضرت همایونی
اعلیحضرتا ! بنده افتخار دارم مکاتیبی
که توسط آنها مرا بسمت سفیر فوق العاده
و وزیر مختار جمهور فرانسه بدربار حکومت
اعلیحضرت شما معتمد میکرده اند ، تقدیم
نمایم .
من خصوصاً خود را سعادتمند میدانم
که رئیس جمهور مرا به نمایندگی فرانسه
در کابل تعیین کرده اند بنده ازین انتخاب
بعد از مأموریت زیاد که در شرق داشتم
خود را بی نهایت مفتخر می شمارم اظهارات
مفاد فرانسه برای افغانستان حقیقی و بی

ریا است .
اعلیحضرتا ! ما اقامت شما را در
فرانسه فراموش نمی کنیم .
اعلیحضرتا ! شما در غیاب خود تحسین
و حسرت زیادی در دلهای فرانسویان
گذاشته اید و همدردی پر حرارتی نسبت
بشما دارند .
ما به نهایت توجه جد و جهد قابل تقدیر
اعلیحضرت شما را که برای اصلاح و صلح
داخلی سلطنت در باب ترقیات آن از روی
ملاحظه روایات قدیمه مذهبی عادات و
رسوم نیاکان نموده اید با نظر های تقدیر
تعقیب مینمائیم .
قوای من بهامورینکه در این جا متکفل
آن هستم صرف خواهد شد ، این ماموریت
عبارت ازین است روابط دوستانه که
مملکتین ما را مواصلت داده کارکنان
با حکومت شما به اعتماد و مساعدت نيك
جانبین هر روز بیشتر از پیشتر آنرا
نزدیکتر و محکمتر سازد .
این وظیفه عمدهٔ من در کابل خواهد
بود برای کامیابی آن علاوه بر همه از
اعانت اعلیحضرت شما اعتماد دارم این
وظیفه سهل خواهد شد هر گاه با مدح و
دوستی بنده برای افغانستان كمك با التفات
که از طرف رئیس و اعضای حکومت افتخار
دارم افزوده شود ، بنده از پذیرائی صمیمانه
که قبلاً نسبت بمن شده از اعلیحضرت
شما اظهار تشکر و امتنان دارم ، من از
صمیم قلب سعادت وعظمت ملت نجیب
افغان را آرزو مندم .

سواد نطق اعلیحضرت همایونی
جناب وزیر مختار ! مسرت نامه های
جلالتماب رئیس جمهور فرانسه را که مبنی
بر معرفی شما بسمت سفیر فوق العاده و
وزیر مختار جمهوریت فرانسه بدربار ماست
می پذیریم .
از احساسات بی آلایش و خیلی دوستانه
شما که نسبت بآن ماموریت خویش در
بار ما ابراز داشته اید خوشنود هستم .
خاطره های خوبی که از ایجابت حکومت
وملت شما درنزد ما موجود است فراموش
نخواهد شد وهمیشه حسن مناسبات و
نزدیکی علایق صمیمانه افغانستان
وفرانسه آرزوی قلبی ماست قد میانیکه
ممالکت ما باساس حفظ شرافت ملی و تر
قیات آتیه خویش می پردازد مارا برای
تعاون فکری وازدیاد علایق صمیمی با ملل
دوست و بهی خواه افغا نستان بالخاصه
دولت متمدن فرانسه امید وار می سازد .
آرزو دارم شما بکمال صحت وخوشی این
ماموریت خود تارا ادامه داده باشید
و ما خصوصاً بارا کین سلطنت خویش
توصیه خواهیم کرد که باشما در ازدیاد
علایق واستحکام مناسبات دولتین از ابراز
هر گونه مساعدت ومعاضدت خود داری
ننمایند .


http://hdl.handle.net/2333.1/b2rbp022 Image 672 of 896

صفحه 16
( شماره ٣٥ )
مجلد پنجم

حکایات

فایده سر فایده:
کسی از مؤسسین کتبخانه و قرائتخانه (نور) پرسیده کار و بارتان چطور است؟
مؤسس قرائتخانه آقای لطیفی با يك لهجه طولانی و بسیار شمرده، گفت خوب است!
ده پانزده قسم جراید و روزنامه جات داخلی و خارجی همه روی میز قرائت خانه مهیا است یکی دو تای آن را مردم میخوانند و باقی آن را خودم.
اما مدیر کتبخانه آقای چشتی فرمودند: من بسیار خوشوقتم که علاوه از کثرت روز افزون مشتریان کتبخانه منافع معنوی دیگری هم داریم.
اول: کتابهای مکرر چه مورد استعمال قرار گرفته و دست میخورد بزرگتر می شود، مثلاً وقتی آقایون کتابیرا بکروزه دو روزه برای خواندن بگرفته میبرند وقت پس آوردن سر و آخر کتاب همان دو سه ورق سفیدی که دارد همه پر از نوشته میباشد و اگر در آن صفحات سفید گنجایش نباشد گاه وقتی حاشیه هم می شود.

دوم کتاب اگر نثر باشد سر و آخرش منظوم شده با یادگارها و دستخط های کج و پیچ پر میگردد و ابیات خوبی نصیب کتابخانه میگردد از قبیل این فرد:
نوشتم من درین دیوار خانه
بماند از من مسکین نشانه
یا بیت دیگری که نزد یادگار نویسان بسیار معروف است:
نوشته بماند سیه بر سفید
نویسنده را نیست فردا امید
و همچنین فرد دیگری که با بعضی نثر های یادگاری زیفت می یابد:
در پشت کتاب دو سه تی خط
بنویس و به یادگار بگذار
سوم در خانه بعضی آقایان اگر کدام یکی از کتابهای پدری دم دست نباشد که در آخر آن تاریخ تولد نور چشمان خود را بنویسند کتباً چه بغلی نیست و کاغذ یاد داشت هم اعتباری ندارد، در همان موقعیکه آقا مشغول قرائت کتب های ماست و تصادفاً تولد نور چشم شان را خبر میدهند فوری آقای خواننده سال و ماه ساعت و دقایق روز یا شب میلاد نور چشم را در پشت همان کتاب قید میفرمایند
گویا کتاب اگر يك رمان ادبی یا عشقی باشد تاریخی هم می شود.
رفیقش گفت آقای چشتی راستی راستی فایده سر فایده است باصطلاح خدا نیکی که میدهد نمیگوید بچه کیستی همين يك

قسمت سوم آن را که بسنجی و خوب چرت بزنی اضافه بر فایده معنوی فواید مادی هم بسیار برمی برداری:
اولاً آنکه: مژده تولد نور چشمان را که میخوانی و خبر شوی دلت باغ باغ می شود که فرد نوی در اولادان وطن افزود شده و میتوانی پس از چندی والا دین آنها را تشویق کنی که او را بمدرسه که خودت معلمی برای تحصیل بفرستند و یاز خودت هر وقت کلان کارانه در مدرسه از اسم پدر و فامیل و تاریخ تولد آن خود را مطلع نشان داده آنها را ترغیب کنی گویا شاگردن اشنا و صمیم بخود داشته می باشی که بمجرد اموختن سواد مشتری کتابخانه خودت شوند.
ثانیاً: هنگامیکه از تولد نور چشمان با خبر گردی چون آدرس صاحبخانه هم از دفتر کتا بخانه شما هید است میتوانی از خبر دادن محل تولد به نشرج خون های مکاتب خانه کی و سازنده در کوچه گشت با قال بین ور مل يك چیز علاوه تر از کرایه شب ٤ پیسه کتاب حق لکلام بگیری.
ثالثاً - در اواخر هر سال اگر نفوس شماری بشود و یا کدام معضلات پیشکی روی کار بییاید بیقین دوایر مربوطه با ریاست بلدیه بشما احتیاج نامی خواهد داشت خاتمتاً بسیار عفو میخواست که کجروی روزه از سنجیدن دیگر منافع آن فعلاً مانع است . غرض فایده سر فایده است که بشاخی باد می شود.


( شماره ٣٦ )

مجده )

اشتراك سالانه ١٢ افغانی

اداره : کابل جاده ارگ

محصول پوست ٢

مؤسس و صاحب امتیاز : محیی الدین

خارجه

تاسیس ١٣٠٦

٢٣ رمضان ١٣٤٠

مدیر ونگارنده :

باز یاد اوري هاي لازمه
در ياد آوريهاي گذشته متذکر شده و وعده
داده بوديم كه ديگر مسايل جزئي هم
اگر بخاطر رسيد ياد داشت کرده و بمقام
محترم رياست بلدي پيشنهاد ميكنيم اينك
در فقره ديدنيهاي اين روز ها را باز برشته
نگارش مي كشيم .
اولا ما بيشتر نسبت به بارندگي و كثرت كل
ولاي معابر نوشته وديم که بايد تا اندازه امکان رفع
زحمت از مترددین بشود مگر این چند روزه که
هوا گرم شده وشو واع عامه خشك است
همان کادیر! که آب و گل میکرد بادخاك
ميكند ولي خشنودیم که از ریاست بلدیه
افرادي موظف شدند براي صفائي راه ها
وجمع كردن خاكروب هاي زيادي وغيره
كثافات آن اما چيزي كه از طرف اوشان
فرو گذاشت شده رعايت نزاكت و نشناختن
موقع است چه اینکارها عموماً باید در مواقع
صورت انجام بگیرد که تردد عامه کم باشد
مثلا در دیگر جاها اغلب مامورين بلدي
به نیسه هاي شب و آواني که عبور ومرور

مردم از كوچه و باز از منقطع مي شود شروع
بکار مینمایند تا صبح وقتي وعصر که مردم
مشغول تردد بيا گردش هاي تمام يحي
ميباشند از خاكباد متأذي نشوند .
دوم ـ در بازارهاي تنك وتاريك كه
انواع واقسام اجناس واشياء محتاج عليه
عمومي خريد وفروش مي شود و در آنجاها
ازدحام وانبوه معامله کننده ها بیشتر
میباشد انتظام آن عامه شهر از معابر بزرک
ود کا کیني است که در جاده هاي وسيع
بوده ومردم براي خريد وفروش بدست آوردن
اشياء لو كس و اجناس تجملي رفت و آمد
دارند در بازارهاي اولي بواسطه که طرز
ساختمان مغاز آن ها باصول قديم وتنگ
وتاریک است اسب وقاطي وموتو را في
وغيره سواري ها بايد قد غن شود و اگر
كساني هیچ کار نداشته و تنها بعبور از انجا
احتياج داشته باشند هم باید با پاهاي خود
راه بروند چه درین روز ها در سر چوک
یکمنظره مدهشي ديديم در همان نقطه ومحل
چوکي که پياده روها از انبوه مردم بسختي

راه باز میكنند يك نفر اسپ دشتي را سوار
بوده واز وضعيت را كب ومركوب معلوم
مي شد كه هردوي آنها شهري نبوده درهمان
حاليكه سواره خبر دار گفته به بسيار
مشقت راه عبور پيدا مي كرد بغتتاً سوتو
لاري بزرک با بار زيادي از عقب رسيده
و هارن کرده تا د صداي بوق موتر بلند شد
اسپ رم کرده و ميان را از دست سوار در
رفته در حالي که از سر كشته اسم
خودش را مرگ مانده بقلب لشكر مقابل
هجوم ببرد و با صطلاح مدا حان از کشته
پشته بیندازد ليتک هاي بان چمكري هاي
خر ما رتاريخ صيد هاي شيرپشي ومیوه بود
که بروي خاك و گل برباد میشد دستار
وکلا، مانند کاعذ پران بهوا بازي ميكرد
وخداي الخ دواخ وفحش دشنام فضاي
بازار را فرا گرفت مظلومین زده و بيان بود
که زده و زخمی شده بخاک و خون
میغلطیدند بالاخره خود سوار هم یک
پائي بر كاب گذاشته و با نصف بدن مانند


صفحه ۲
( شماره ٣٦ )
مجلد پنجم

سیاست عالم :

روس و ژاپون

ژاپون ها اردو های شمالی منچوری
چین را پریشان ساخته و تسی تسی کار ،
را اشغال نمودند و به نقطه اتصال ( و
لادی وستوك ) که بندر گاه آزاد و مخرج
یگانه اقصای شرقی روسیه شمرده میشود
حاکم گردیدند . حال آنکه از زمان
های زار الکساندر ، امپراطور روسیه
تا کنون در هیچ گاه یکی از حکومات
روس به اینگونه وضعیت میدان نداده
بود .

قوای ژاپونی ها به این مهاجم قناعت
نکرده به استقامت خطوط راه آهن
روسیه بحرکت پیش رفت خود دوام
نموده نهایت رفته رفته قول های ژاپون
تا دروازه های روس پیش آمده توقف
نمود .

حکومت روسیه با این حرکات تقدم و
پیش رفت ژاپون ها تا حال با کدام
اعتراض و یا معامله جدی جلو گیری نه
نمودند . لیکن اخیراً یکی از جراید مهم
روسیه که ناشر افکار حکومت شورائی
روسیه شمرده میشود چنین رقم طرازی
نموده که :ـ

« اگر چه رویهٔ حکومت شورائی روسیه
خیلی صلح پرواز نه میباشد ، لیکن این را
هم تصریح می نمائیم که بعض دول و
قواء ، پنهانا ژاپونیا را با روسیه بسوی
حرب می کشانند »

ظاهراً این دعوی دور از صحت نیست .
امروز از روی ملا حظات ذیل ، صلح
پرور ترین دولت ها دولت روسیه است
زیرا روسیه امروز در نازك ترين احوال
و موقع انقلاب مسلکی آنست حکومت
شوروی امروز برای پایان رسانیدن پرو
گرام پنج ساله خود جداً مشغول است

است . ازین جهت محصولات زراعیه
حکومت شورائی امروز قیمت مخمنه ندارد
والهان هانم پول می خواهند .

از طرف دیگر وسایط نقلیه امروز در
روسیه خیلی وضعیت پریشان و بر باد کسب
نموده است که تنظیم آن یک آن او لتر
استلزام می کند ، وحکومت روسیه قطعاً
قرار داده است که آنرا درست کند .

از طرف دیگر صنف زراع روسیه امروز
داخل یک دورهٔ تحولات گردیده است
همه میدانیم که روسیه دارای صد و شصت
ملیون نفوس بوده که صد و چهل ملیون آن
زراعت کار میباشد . روسیه پس از انقلاب
اراضی و املا ک و جاگیر زاده گان واصحاب
ثروت وخاندان سلطنت را به صنف زارع
داده بود ، بنابران زراع ازین وضعیت خيلي
ممنون بوده واصول رژیم شورائی را
مظاهرت می نمود . مگر بعد ازان که در
۱۹۲۸ اصول اشترا كيت زراعي تطبيق
ومعمول گردید : ازان به بعد زارع خود را،
در داخل تشکیلات جدیدی که مال و ملگ
خود را مال جمعیت وخودش را از جملهٔ
نفر کندك اشا مشاهده گرده ومجبور
به کار دید .

ماری که دم آن بدست ديگري باشد در
یکقسمت بازار بسينه رهسپار بود .
اگر چه تكميل ساختمان تعمیر گمرك
جدید عبور ومرور موتر های بزرگ را
ازین راه گم کرده ومردم را آسوده نخواهد
ساخت ولی با آنهم اگر ریاست محترم بلدی
واداره پولیس توجهي بفرمایند ممکن است
این قبیل موتر هاي باربر داري را بشوراع
دیگر که کم جمعیت تراند راه نمايي کنند
بلکه دیگر قسم سواري ها راهم از بن
حدود بازار منع کنند بهتر خواهد بود .

امسال سال ۶ پلان است . لیکن مشکل
ترین وصعب ترين دوره آن هم
همین است . روس ها براي اینکه این
مملکت وسیع را سرتاسر یک مملکت
صنعت وحرفت درجه اول انقلاب بدهند
مليارد ها روبل طلا را از خارج به اعتبار
ومساعده ماشین وفابریک خريداري نموده
اند وبراي تادیه این دیون روسیه صرف
به استحصاللت زراعیه خود تکیه داشته
حال آنکه بحران زراعي جهان ثلثان قیمت
محصولات زراعیه دنیا را محو و نابود ساخته

روز بروز اسباب تولید عدم ممنونیت و
خشنودي درميان خلق گردید . اگرچه در
مرور زمان این مسئله امکان عادت را پیدا
کرده وضعیت هاي اولی فراموش شان خواهد
شد . ولیكن . . . . ؟


صفحه ۳
( شماره ٣٦ )
مجلد پنجم

اينك اين اوضاع موقت روسیه ، به قوت ها و دولت های که دشمن آن اند فرصت داده آنها هم بوسایط غیر مرئی و تشویقات زیره کی ژاپون ها را بر علیه روسیه سوق می نمایند .
جراید حزب محافظه کار انگلستان که امر وز صاحب اقتدار است فریاد میکنند که پلان پنج ساله امروز دست و پای شورائی را بسته است ، جمعیت اقوام نباید به جای گیر شدن ژاپونیا در مانچوری مانع گردد . بگذارید ژاپون با روسیه حساب خود را صاف کند .
جمعیت اقوام هم متیکه از امر این جرائد سر کشی نه کند ، چنانچه ژاپونیا تا در سرای روسیه رسیده کسی مانع نگردید ، بلکه منصرفین تسهیلات هم یافته خواهند بود .
اگر چه حکومت روسیه مشغولیات فوق العاده در تاسیس رژیم اقتصادی خودش داشته باشد ، باز هم صبر و تحمل يك درجة خواهد داشت .
این محا كمه ما را قناعت میدهد که صلح جهان باز در تحت تهلكة بزرگی واقع شده است .
باشد کنفرانس تحدید اسلحه یکبار دیگر هم در پاریس یا در چنو منعقد شود .
صدای دهل از دور خوش است
م . اسماعیل

افغانستان در خارج
ترجمه از جریده « خلافت »
بمبئی تاریخی ۱۳ جنوری

اشخاصیکه حین اختلال افغانستان وقایع افغانستان را مطالعه می کردند ، هر کدام بفکر خود برای اختلال مذكور عوامل تراشیده و همه وقایع را بآن استناد میداد : یکی جهل ملت و دیگری تعصب اهالی را عامل مهم میدانست .
اما اگر کسی وضعیت امروزه افغانستان را ملاحظه کند می داند که هیچ کدام این ها نبوده و فقط سوء اداره و سوء انتخاب افغانستان را باین بلیه ها دو چار ساخته بود ، چه ممكن نيست يك ملت جاهل و متعصب بیگدو سال از جهل و تعصب خود گذشته و تماماً طرف علم و تجدد برود .
امروز کسی که داخل افغانستان می شود می بیند که تمام ملت بيك شوق و سر گرمی بکار های خود مصروف و به ترقیات مملکت و تمدید سرك های و تاسیس مدارس به نظر استحسان می بیند . و سر تا سر مملکت هوبه ها و سرك ها تمدید می شود که باید تا ۱۹۳۲ در تمام افغانستان سرویس موتر رانی بکار بیفتد ، مدارس ابتدائی ، متوسط عالی ، مکاتب فنی ، مؤسسات اکری کلچر و صنعتی و تخنیکی ، مطابع و بعض کار خانه جات نساجی ، آهنگری نجاری ، مکاتب طبی و شفا خانه ها و

سناتوریم ، و مدارس عسکری و چھاونی های عظیم الشان برای عالم عسکری کی بعد دیگر تاسیس شده ، عمارات با شکوه برای شورای ملی و مجلس اعیان و برای وزارت خانه ها و بلدیه ها بنا و تکمیل شدند . عمارات مخروبه دور انقلاب تماماً از سر نو تعمیر و تکمیل گشته .
تمایلات کشوری و لشكرى بيك روح نو و با جدیت بر پرو گرام های صحیح عصری پیش میرود ، کلپ های متعدد شرکت های نو ، مؤسسات خيريه دار الايتام ، کندر کاردن ها ( که در شرف تاسیس است ) روح قوی در جامعه احداث نموده شوق سپورت و اقامه سپورت گنا های متعدد در ملت بر حس افغان وجد و نشاط دیگری تولید ساخته .
مأمورين لایق که بانتخاب صحیح ملت و حکومت مقرر شده اند بخسارات سابقه دانسته و بجان و دل می کوشند که جبر و مافات کنند ، اشخاص لایق و کار از موده که سال ها گوشه گیر بودند ، امروز روی کار آمده و نشان میدهند که بین جاهل و عالم چقدر فرق است .
اگر کسی بوزارت تجارت ومعارف داخل شود و به بیند که در هر شعبه متخصصین افغانی که در اروپا تحصیل کرده اند ، کار میکنند تعجب می کند که در افغانستان اینقدر جوانان با تعلیم از کجا پیدا شده است .


عالم عسکری و تشکیلات عصری سپاه
افغانستان و وزارت با شکوه حربيه با جریانی
های عظیم الشان جدید التصد و شفاخانه
های عسکری و تهانه های نظامی که در تمام
افغانستان ساخته شده دیگر ما لحي را بچشم
بیننده تولید میکنند . تاسیس بند های آب
ودهات جديد وجنگل هاي نو واعزام طلبا
بار و پا و آمریکا ، طبع و نشر کتب و جرائد
ومجلات علمی ، فني ، ادبی ، افتاح
وانعقاد مجالس و انجمن های اقتصادی
وادبی ، هر کدام بتوبت خود تاثیرات
عمیقی در اذهان تولید نموده و توجه مات
را بطرف تكامل سوق می دهد .

از کانی های تجارتی وفابر و کلاه
تجار در اروپا ومدرن شدن تجار
افغانستان بافاریکات و شرکت های
بزرگ ، انقلاب عظیمی را در وضع
تجار تی افغانستان تولید نموده و قرین است
که رفاهت بزرگی ازین راه به مات عاید
گشته است .

اتحاد مات وحکومث ، صمیمیت
مجلسين اعيان و شورا با ریاست وزرا
وکابینه وتشارك مساعی هر دو و مجاهدت
خسته گی ناپذیر اعلیحضرت محمد نادر
شاه غازی در صلاح و تنظيم وصدقت
وفعاليت وبى غرضى والا حضرت محمد
هاشم خان صدر اعظم در اجراء و ترتیب
امور واقامه عدل و آرامی ودلسوزی
وصمیمیت مجلسین اعیان و شورا در وضع
قوانين وانصرام امور وبو دجه مملکت
يك سلسله فعالیت و بی غرضی ووطن

توبه و ندامت يك راشي

از طبع آقای س . ظہور الدین پیشتی

باز میخواهد دلم زاهد شوم
در طريق راه حق جاهد شوم
بگذرم زین عالم پرشور شر
که ندارد هیچ کس اندروی مقر
هیچ کس در آن جهان باقی نشد
مسندش همجو عیسی نشد
این حیات بی وفا ، و بی دوام
از برای ما شده مانند دام
حرص ما را سوی راه میکشد
از قضا در حبس چاه می کشد
عين پس است آزار مردم بعد ازین
و شوت وظلم وستم ، تاکی چنين
روز هر چه جمع شد از آن طریق
شد بر خش زمال بیغوت ای رفیق
بعد ازین من ترك عقبی کی کنم
فکر دل درن دنیا کی کنم
خواهی را در تمام جر با نان مملکت
کار فرما شده است که ادرارت
کلی و جزوی بخند وره تنقص یافته . و
صدر اعظم و وزرا ومجلسين شورا واعيان
امرا و تنظیم می نمود . و ازین است که
مملکت به سرعت برق حجانب تکامل نوین
وعلت با سام ملی ترقيات مد ظار الرنخشان
نظر می کند . چه حکومت صحیح ، و
انتخابات بجا است و توجه با مور اساسی و
جوهری مملکت که مفید و مثمر است
مبذول می شود .

حاجی عبد الجبار افغان صافی

باید از بند پدر آموخت فن
كوغز وتدش همی گفت این سخن
ه راه حق جوای پسر در این جهان
مستقیم الدر طريق راست مان
حق پرستی کن اچنل عالمان
ياس من چه در مقام وی بدان
زاهد بی معنی و جاهل مباش
عالم دو رای عمل غافل مباش
تیلی و غفلت از خود دور کن
این فضا ، عالم جود بر تور کن
باش حق گو حق پرست وحق پسند
کس نباید زین طريقتنها گزند
متقی عالم از باشی نکوست ،
جان من السيانت مخصوص اوست
مفتی تقوی بود ترك گزند
متی حاصل میکنی این ره پسند
مکر تو باشی همجو گربه متقی
موشکی می سازی در آخر شقی
ار دار این جهان مانند موش
میکند آخر ددبایت خروش
... راه و مال خود
رحم کن بر حال همچنان شود
آخر بن يك حرف کی آویزم شنو
جامه کهنه رخود بهتر قولو ،
* * *
ار که خواهی نفس را سازی اسیر
آخرین پندش بتکر خویش گیر
گرفناعت را بخود رهبر کنی
کی کسی را مضطر و تبتر کنی
هر که ظالم و ظله در عالم کند
بی شک او ار بان مفتها رم کند


شماره ٢٦ مجله پنجم

بقلم آقای غلام جیلانی خان خطیب؟ در وجود انسان موجود است . لای وجدان خود همانا ننگریسته ، او
اقتباس از مجله کابل : ولی چون از فرط عادات روی و مشق مقابل لوازم آن يك نوع دلایل
اخلاق رذایل يك نوع تسلط قاهرانه در اخلاق ترشی، فتاوی غیر معقول قامه ؟ و با
- ٣ - و عواطف کرده ، و رفته رفته ضمیر قناع وجدان خویش می کوشند .
اعتیاد به ملکات عالیه : را زنگ آلود و قلب را قسی میگرداند گویا آنها عمداً خود را در گرداب
پس اگر تصمیمی در قبول و ارادات البته در چنین انسانی فعالیت وجدانی غرق جهل و بدبختی پرتاب کرده ، ومیل
باطنی خود کرده ، و آنرا به مقاصد مخنق شده ، تا ثیراتش روح را خوب تر دارند دیده روشن بطن خویش را
اعمال مستحسن معتاد بنماید البته تا لم یا انبساط داده نمی تواند ؟ چنانچه کور کرده و پرتگاه نی عدم را نادیده
ارادات و اعمال ظاهری از حدود صحت چشم های علیل و تاریک از منظر شدن لایقنا استقبال نمایند .
و اعتدال تجاوز کرده نمی تواند . پارسا کمتر محفوظ یا متالم می شوند . همت بلند و نیروی عقل و استعداد عالی
برای اینکه انسان از عادات خوب هر گاه انسان در میدان پر از تکالیف و قابل انسانی ، در قبول و انقیاد بملکات
و ملکات فاضله خویش يك حظ روحی نوعیت و مبارزه در حیات حاضر شده و فاضله و خصال حمیده خیلی قوی و زائد
برده و به عکس آن يك انقباض و تاثری میل باشد ؛ طریق پر پیچ تاب ژلده از کفایت است ؛ چه، وقتا که انسان
در روح پیدا شود ، يك قوه ممیز را کنائی را بدون مخاطره و مغالطه مشی عظمت مقام عقلانی وقوه بزرگ اراده
خداوند متعال در باطن انسان خلق کرد بین ارومگاه، ولوله و آشوب مفقود وتصمیمات خویش را در کارهای سایر. ،
که آنرا « وجدان » می نامند . و از لنگند ، یعنی از حدود تکالیف و امر از قبیل اختراعات وكشفيات وغيره
خصایص اعمال وجدانی این است که فرق و تو هی وجدانی خارج نشود ، لا بد است بسنجد يك قدر ملكات وخصال خوب
بین اعمال خوب و بد گذاشته ، در صورت بروز موقع ارتکاب عمدی یا تصادق به یکی تمیم گرفتن و فکر خیالات خود را
اعمال صالحه و خوب انسان در روح خود از اعمال خلاف اخلاق سرزنش باین بنیاد مجذوب و مونس بسازد .
يك مسرت و انبساط و بارتکاب اعمال و تحقیرات وجدانی را تماما بردن نهاده عادت يك عامل بزرگ موثر است که
سوء و بد و خسته مقابل نفس خوديك نفس خود را مذنب و مستحق دلكومش جلو ارادات انسانی را بهر طرفی که میل
خجالت و سرزنش باطنی احساس می نماید بداند و نادم باشد اینتی سرزنش و داشته باشد می کشاند ، وقتا که انسان
همین احساسات خوب و نا خوب باطنی اعمال تو بیخ و جدانی را تا ملت محال وقت خصال خوب را و شایسته انقیاد و مشق
و فعاليت وجدانی انسان را ظاهر نموده و در نفس انسانی تولید اضطراب مینماید . می نماید ، این عادت حمیده ارادت و
گفته می شود که واقعاً قوه شریفه بنام وجدان اگر انسان مطیعانه آنرا تلقی میکند، اعمال او را بطرف خوبی سوق میکند ،
البته آنی خودش را از تکرار اعمال ولی در اولی وحله عادت را به مقاصد
دم المودتي غصان الهموم نهت ،
چونکه وحشی عقدار در فهم نیست سوء حفظ و بری پرهیز گاری و تقوی میلو داری اعمال صالحه وملكات فاصله
زان سبب اورم کند از هر چه است ، قوی باطنی خویش را مستعد کرده جز بعزم وتصميم تسخیر کردن ممکن نه
عفو باید کرد وحشی هر که هست ، خواهد بود . می شود ، یعنی شخص معتاد بافیون که
دم مکن با این خصال بی رفق اشخاصیکه بر خلاف این سر زنش تقلیل آنرا میل باشد با تصمیم ایکند
تا که هر فردی ترا باشد شفیق و تادیب وجدانی ، بالجاجت و پیمبا که از مقدار گذشته کمتر باید استعمال


( شماره ٢٦ )
صحنه ٦
نهاد البته باين عمل معتاد شده نخواهد
توانست .
عزم وتصميم قطعى ولا يتزلزل خصال
خوب ملكات فاضله را در عادات تمرکز
داده ومطیع آن میگرداند !
مثلا انسان تصمیم می نماید که هیچ گاه
زبانرا بد شنام ومذمت معتاد نخواهد
کرد ! و به مقصد نفاق انگیزی بین هم
نوعان وسیله قرار نخواهد گرفت ! و گوش
را به شنیدن الفاظ بی فایده وسخن
چینی حاضر نه می نماید ! ودست را بحق
غير با اذيت نوع دراز نه می کند ! چه
این چیز ها همه مغایر اخلاق وبر خلاف
اوامر وجدانی ومضر شرافت انسانی است !
پس آنرا مر تکب نه می شود بلکه هر
زمان از این افعال نفرتی در خیال وضمير
خود می پروراند ، البته رفته رفته بايك
تصمیم و ثباتی درین راه ، این ملکات جز
وعادات وی قرار گرفته ، اعمال ناخوبی
را مر تکب نخواهد شد ! وضمناً
با ينو سيله ملکات عالیه را تملک
خواهد نمود .
هم چنان برای غلبه ونفوذ اخلاق
ردى وخصایل مذمومه ، همین طریق
اعتاد است ؛ که اگر انسانیت حسیات
وعواطف صحيحه را مغلوب هو سات
وطغیان شهوات ساخته ، ضعفی در تصمیم
او طارى وبمقابله قیام نورزد ، ابته عادات
ردیه در انسان نفوذ کرده وارادت
واعمال او را به جاهای پستی می کشاند .
فقط غايه وموفقت انسان درین مبارزه
مربوط به این است که از قوه مميزه
از روزنامه « ایران »
انگلستان و سر نوشت او
( ۲ )
يك قصة مناسب :
در پایان این مقاله قصه ای بگوئیم :
دو مملکت بود که سابقاً روابط و
مناسبات اقتصادی آنها کاملا دلربا ورضايت
بخش و پسندیده بود . هرچه از يك ديگر
خریداری میکردند بهمان اندازه بیکدیگر
می فروختند . بدین ترتیب در مدت چند بن
سال مبادلات ایشان کاملاً معادل بود و
به هيچ وجه اشكال و حتی در کارشان
راه نه می یافت . بهمین جهت صنایع
شان روز بروز کاملتر و بهتر می شد و ترقی
این صنایع ومنافع آن بیش تر و قطعی تر
میگردید .
خداوند ، یا همبطان زان روزی که تفرقه
وجدائی در بین بشر ایجاد کرد و برای
هر يك سرحدات وحقوق وامتيازات وزبان
مخصوص معین نمود ، مثل این بود که از
روز اول این دو مملکت را برای آن آفرید
که اگر محصولات و منابع شان را
بروی هم ریزند از همه حیث برای
زنده كانی انسانی حتى از حيث مخارج و
ووجدان در تفریق خصال وملکات زشت
وزيبا كمك وهمر هي خواسته ، وبسه
نیروی عزم و تصميم عادت را مطيع
اعمال و کارهای خواب قرار دهد .
( غ ، ج اعظمی )
حوايج زیادی وتجملی او كافی خواهد بود
بدین معنی که یکی ازین دو مملکت ذو
غال وماشین و آلات تهیه میکرد . ودر
مقابل منسوجات ابريشمي و شراب های
گوارا و میوه های شیرین ، غلات عالی و
كن های رنگارنگت و هزار چیز دیگر
که برای زنده کی و برای تزئین زنده کی
لازم است به مملکت هم سایه خود
میفرستادند .
يك روز اتفاق افتاد یکی ازین دو
مملکت كه يك عصر نيك بختی و خوش
گذرانی کامل و در تعقیب ان تجربيات
و آزمایش های تفاوت آمیز سیاسی قوت
نیروی کار کردن را تا حدی از دست او
بدر برد ملاحظه کرد که دو سر رشته کار
خودرا از دست داده است . نشست و پلان
خود را تشکل داد و مطالعه و رسيده گی
کرد تا به خوبی بداند این بد از کجا
بوی روی آور شده و این شر از کجا
گریبانش را گرفته است . بالا خره
نشستند و بر خواستند و مطالعات و گفت
و شنود ها کردند تا به علت بد بختی خود
واقف شوند .
چند نفر پر حرف فضول که همیشه از
اینگونه اتفاقات استفاده میکنند وشکرایی
بين دوستان ایجاد می نمایند بمیان افتادند
و آب را گل آلود کرده به خیال خود مسئولیتی
برای این بد بختی ترتیب دادند و نتیجه
آن شد که مملکت مزبور با نهایت
ساده کی تصمیم گرفت که ازان به بعد
از هیچ جا وتقريباً ازان همسايه ودوست
قدیمی خود هم چیزی خریداری نکند


( شماره ٣٦ )

ولی معهذا به معاملۀ او ادامه دهد یعنی اجناس ومحصولات خود را باو بفرو شد. عقلا وبزر گانی که حکومت این مملکت را بدست داشتند با حسن اطمینان بخش گفتند :

« اگر چنین کنیم کیسۀ ما همیشه باز خواهد بود ولی نه برای پول دادن بلکه برای پول گرفتن و این سبب خوش بختی و کامیابی ما خواهد شد » .

این رویه وفور مولی ساده ؛ بسیار ساده ، بی اندازه ساده بود .

خیال کردند که مردم مملکت همسایه معتقد به دستورات مسیح وبلکه متخلق باخلاق مسیح هستند ( یعنی اگر سيلی بيك گونۀ ایشان زده شود تعظیمی می کنند وطرف دیگر صورت خود را بطرف سیلی زننده می گردانند ومی گویند :

قربان دستت یکی هم باینجا بزن ! یعنی خیال کردند که باز هم مملکت هم سایه جوال جوال پول می آورد واز اشیای این مملکت میخرد . در صورتی که اشیاء واجناس خود او تحریم شده ونمی تواند چیزی بفروش برساند . ازینجا معلوم شد که مملکت اولی را مرد مانی خوش عقیده وخوش باور وخوش بین بوده است .

این قصۀ مملکت فرانسه ومملکت انگلستان است . کاملاً وضع ماو آن مملکت بد ینگونه است اگر انگلستان صنایع فرانسه را مشمول حد اكثر نرخ گمرکی که مسیو رنسیمن از روزشنبه آینده پیش نهاد خواهد کرد قرار دهد صدمات بزرگ بر صنایع ما وارد خواهد آمد وباید تدا بیرعاجلی اتخاذ گردد .

وزير تجارت « مسيو «لوی رون » از مدتی باینطرف این وضع را پیش بینی کرده وبفکر آن بوده است . قرار نامۀ ای که او تهیه کرده و برای جبران تنزل مبادلات و « بر قرار کردن تعادل گمرکی بصورت قبل ازین اوضاع » ست بتاریخ اول ماه اوت گذشته است این قرار بدون اینکه همسایه گان بتوانند شکایتی داشته باشند اجازه داد که بطور استثناء مملکت مقداری کرایه ١٥ در صد بر نرخ گمرکی محصولات انگلیس بیفزاید در صورتيكه تنزل لیره ٢٥ درصد از صادرات ماکاسته بود . حتى مو سیو لوی رون وزیر تجارت شروع به اتخاذ تصميماتی کرده بود که باقراری که قطعاً موسیو رنسیمن مشغول تهیه آن است بسازد ،

بنابر این ما می توانیم باکمال شدت در مقابل تصميمات وتدابیری که بر علیه محصولات وصنایع فرانسه اتخاذ می شود استقامت و پافشاری کنیم ولی باز هم باید امید وار بود که انگلستان هنوز مبتلای تب حمایت مصنوعات داخلی است و صبر باید کرد که تا این بحران برطرف شود و بزودی دیده خواهد شد که مملکت ماوراء دریای مانش با بهترین مشتری خود مانند ممالك ديگر رفتارنخواهد کرد ودر فكر ملاحظه جالب خواهد بود . حقیقت مابيش از هر مملکت دیگر از امتعه ومصنوعات انگلستان خریداری میکنیم . برعکس انگلستان در مقابل امتعه المان وايتاليا وحتى دانمارك بیش از معامله ای که باما میکند وبیش از چیز های که از ما میخرد پول میدهد . بنا برین این جای شبهه وانکار نیست که ما کاملاً حق اعتراض داریم .

گاهی زبان ارقام از زبان کلمات و اقوال گویا تر است . بدین جهت ارقام ذیل را این چند روزه که در انگلستان بودم از رسمی ترین وموثق ترین منبع انگلیسی بدست آوردم . در ضمن ناگفته نماند که این ارقام حق ناشناسی های بی حدو حصر را که نسبت به فرانسه می شود نمایان می سازد .

در شش ماه اول سال ۱۹۳۱ انگلستان به فرانسه دو ملیارد و ٢٠٠ ملیون مال التجاره فروخته واگرکانی ها را حساب کنیم دو ملیارد و ٤٧٨ ملیون می شود و در مقابل دو ملیارد و ٥٤٦ ملیون از امتعه واجناس فرانسه خریداری کرده است .

به خوبی دیده می شود که تعادل و توازن این مبادلات چقدر كامل وخصوصاً برای همسایه گان ما چقدر رضایت بخش است . زیرا در صورتیکه در مطالعه در ارقام مداومت کنیم . می بینیم که در همین مدت شش ماه انگلستان از امریکا شش ملیارد و ٤٠٠ ملیون متاع خریداری کرده وفقط مبلغ يك ملیارد و ٥٢٥ ملیون بوی فروخته است ، و وارداتش از امریکا


صحيفه ٨
(شماره ٣٦)
(مجلد پنجم)

تاس
خبرهای خارجي

انقلاب در هسپانیه
پاریس ٢٤ جنوری - اطلاع پاریس مشعر
است که در بسیاری علاقه جات و ولات
(بارسلون) عملیات حربی انقلابیون
روی کار آمده است . مبارزه صورت
عمومی را گرفته است؛ دهاقین و کار
گران بر خلاف پولیس می جنگند.
انقلابیون در هر جا پولیس ها را هزیمت
داده ، قریه ها و شهر ها را تصرف
مبلغ ٤ ملیارد و نیم کمتر و صادراتش به آن
مملکت بوده است . از المان ۳ ملیارد و
٥٥٠ ملیون خریداری کرده و ۲ ملیارد
و ١٢٥ ملیون روی فروخته است ، یعنی
يك ملیارد و ٤١٦ ملیون کمتر صادر
کرده است. خریداری او از ارژانتین
ملیارد و ٢٢٨ ملیون و فروش او يك
ملیارد و ٨٦ ملیون ، یعنی ۲ ملیارد و
١٥٢ ملیون کمتر بوده است.
سوالی که امروز متضمن کرده میشود اینست:
آیا اگر انگلستان با ممالک فرانسه
که خرید و فروش او با انگلستان بيك
میزان است همان معامله ای را که با ممالک
دیگر (یعنی با آنها ئیکه بیشتر باو
میفروشند و کمتر میخرند) میکند روا
دارد کاری از روی شایستگی و عدالت
می کند و آیا این اقدام عاقبت خوشی
برای انگلستان خواهد داشت ؟
(انتها) (ژاك بارساك)

می شوند. در (برکر) (سلانتون)
و (سلاسون) حکومت بدست
انقلابیون در آمده است و تمام هستی
انقلاب را در آنجا ها بر فراشته اند.

چین و ژاپون
شانگهای ٢٤ جنوری - قوماندان
کشتی های جاپانی که در سواحل چین
لنگر انداخته اند؛ به حکومت شانگهای
اولتماتومی فرستاده، و خواهش نموده
است که حکومت پیکن به زودی
خواهشات و تقاضای ژاپون را پذیرفته
قناعت حکومت ژاپون را حاصل نماید.
خواهشات مذکور عبارت از پراکنده
نمودن تشکیلات ضد ژاپونی است.
و نیز کشتی های جنگی ژاپون بغرض
تنفیذ آلتی ماتوم فوق به شانگهای
رسیده می روند.
رایوتر

اعتصاب در هسپانیه
١٨ جنوری - احصائیه برسلون بیان
میدارد که ٢٥ هزار نفر کارگران نساجی
امروز اعتصاب نموده اند ، واگر
اقتضائات شان داده نشود در سرتاسر
(کاتا لو نیا) اعتصاب قایم خواهند گشت
در عین زمان سندیکا ایست ها در تمام
مملکت به تاریخ ٢٥ جنوری اعلان
اعتصاب کرده اند.
ديروز يك عده از دختران به جرم
اشاعه نمودن اوراق اختلال انگیز
گرفتار گردیدند ، اوضاع اخیری
است که بمرض مسری اعتصاب تمدن دوره

در هسپانیا موقع گرفته است، بخود
میگیرد. و سبب اختلالات متواتری گشته
است که در اثنای آن ١٨ نفر مقتول
و شصت نفر مجروح شده اند و زیاد از
۱۰۰ نفر گرفتار گردیده اند.

حادثه خط آهن
پیغام ماسکو مشعر است که حالا اجازه
داده شده است تفصیل حادثه مخوف خط
آهن را که در بین (کوسینال) و
(اوختو مسکیا) در نزدیکی ماسکو واقع
شده است اشاعه نمایند.
بتاريخ ۲۰ جنوری دو قطار ریل
بالو کو موتیو های خود مورد این حادثه
واقع گردیدند و در اثر آن ٦٨ نفر
کشته و ۱۳۰ نفر مجروح شدند. حالا
تفصیل آن شایع شده است که ١٦ نفر
را جمع به این حادثه گرفتار گردیده اند.

ترمیمات جنگ
١٨ جنوری - در حالتة بيان يك اخبار
هـ ا س می گوید : «کنفرانس ترمیمات
که در ٢٥ جنوری در لوزان عقد شدنیست
برای پنج ماه معطل خواهد شد ، »
به تصدیق نرسیده است. از علائم چنان
معلوم می شود که اگر کنفرانس مذکور
عقد شود هم محض بنا بر رعایت وقت معینه
بوده و تا چند در او مسائل مهم بحث
نخواهد نمود تا آنکه نتایج انتخاب عمومی
فرانسه و انتخاب رئیس جمهور ی معلوم
گردد. و در عین زمان معلوم گردد که
کنفرانس خلع سلاح بچه صورت پیش
میرود غالباً در لوزان اعلان التوای


قرضه هوور ) تا به ١٥ دسمبر که دران
تاریخ متفقین قرض امريك را پر دا ختی
هستند ، توسیع نموده خواهد وشاید دران
وقت دل اعضای کانگرس امر يك نرم
شود ، از دوا برسیاسی دانسته شده است
که ايطاليا و برطاليا حاضراند به جرمنی
بدون مشاورت پا صرفات مهلت طویل
بدهند . مگر فرانسه میل ندارد ، قبل
از انکه امر يك نيز ما يند او مطالبات خود
را ترك کند ، از هیچ یکی از حقوق
مقدسه خود صرف نظر نماید، دانسته
شده است در صورتیکا میکدو نالد
ولا وال بروند موسو لینی نیز حاضر
خواهد بود به لوزان برود.
۱۹ جنوری - تاریخ کنفرانس لوزان
وهیئت ترکیبی نماینده گان هنوز فیصله
نشده است ، يك اجنسی نیم رسمی
فرانسه بیان میدارد که هنوز معلوم نیست
که آیا کنفرانس مذکور عقد خواهد
شد یا نه ؟ وایا نماینده گان عبارت از
رئيس الوزرا ها و وزرای مالیه خواهد
بود ، یا محض متخصصین اما در حالیکه
در بین امضاء کننده گان پلان ( یونگ )
در باب آوردن موضوعی برای موافقه
موقتی ترمیمات جاویدت دو دو ثر بین المللی
این فکر خیلی ترقی نموده است که فعلا
حل کامل مسأله خارج از بحث میباشد
قرار يك بيانيه غير رسمی فرانسه وبرطا
نيا راجع به محض تجديد اعلان التوای
هوور ، در حق جرمنی برای شش ماه
ويابك سال دیگر قریب است که بموافقه
حاصل شوند . در عین زمان قرار يك

بیانیه دیگر مدیونین اروپائی امريك که
را جرمنی قرض دارند ، اعلانی اصدار
می کند که هر يك بايد بصورت شرط
توسع اعلان التوای قرضه با جرمنی
با ایشان نیز هم چنان معامله کند واگر
در ین مواضيع به موافقتی برسند ،
کنفرانس لوزان درین موقع خود به خود
بی لزوم خواهد گشت . چه تابيك سال
دیگر از اصل مسئله بحثی به میان نخواهد
آمد ، مگر جلسه متخصصین جهت طی
يك موافقة دو باب توسیع اعلان التوا
ضروری است ؟

امريك رهائي گاندي
را تقاضا می کند
۱۹ جنوری - نیو بارك - امریکائی
ها تلگرامی به میکدو نالد رئيس الوزراء
انگلستان فرستاده واز او تقاضا نموده
اند که کاندی را رها نموده در حل
مسئله هندوستان اظهار تعاون نمايد .
در تلگرام مذکور ١٠٦ نفر قواه دانی
امريك آنرا امضاء کرده اند .

امريك از معيار طلا صرف نظر
نه می کند
نيو يارك - امريك از معيار طلا صرف
نظر نخواهد کرد .
قرار بيان يك نفر متصدی صاحب
اثر بانك ، حالت بانکی مملکت خیلی
عالیست و می تواند با هر اقتضای داجی
خارجی ها مقاومت نماید .

واشنگتن - لاول رئيس الوزراء فرانسه
راجع به امکان توسیع اعلان التوای
هوور از امريك استفسارات می نماید .

اعتذار چاپان از سفير كبير
انگلیس در تو کیو
تو کیو ۲۰ جنوری - به شی زاوا
وزیر خارجه چاپان رسماً از نزد سر
فرانسس لندلی سفیر کبیر برطاینا مقیمه
توکیو به نسبت حادثه شب گذشته
اعتذار نموده است . حادثه مذکوره
باین صورت واقع شده كه يك چند نفر
از اعضای موسسه معروف به
( کنکوکاکای ) جبراً داخل سفارت
کبری گردیده با سفیر ملاقات خواسته
تا بر خلاف حبس گاندی اعتراض کنند
ولی سرلندلی از دادن ملاقات امتناع
نموده و دو جواب اعتذار با شی زاوا
لند لی تحریر نموده است که باین معامله
مهمی نمید هم .

امريك از اوروپا
خود را کناره می کند
۲۰ جنوری واشنگتن - حکومت
امريك به فرانسه اطلاع نموده است که
او رو پا باید مسئله قرض خود را بدون
مداخلت امريك فيصله کند .

تر میمات جنگ
۲۱ جنوری - وزارت خارجه انگلیس
بیان میدارد که مذاکرات ذات بینی
حکومت کا رجوعاً مربوط به کنفرانس
لوزان بود هنوز طی نشده است . وظاهر


شماره ٢٦ مجلد پنجم

است که کنفرانس بتاريخ ٢٥ جنوری شروع نخواهد شد . فعلاً مذاكرات مزيد جاریست و حکومت برطانیه امید دارد راجع به مراسمی که در چند روز باید انطباق نموده ، به فيصله اطمينان بخشی واصل گردند .
٢١ جنوری – پیغام پاریس مشعر است که در پاریس دیگر امید ندارند از واشنگتن راجع توسع اعلان التوای قرضه مکتوب و یا پیغام دیگری بگیرند لہذا امید میرود فرانسه تنها و یا به معیت برطانیه و متحدین که مدیون امريک می باشند ، به واشنگتن اطلاع بدهند که فرانسه تا زمانیکه از جرمنی پول نگیرد نمی تواند تادیه قروض خود را جاری داشته باشد . و مسئله کنفرانس لوزان هنوز غیر معین است .
فرانسه و المان
قرار اطلاع دیگر پاریس دیروز در کمیته وزار تخرجيه اطاق مبعوثين جنرال بورژوا و موسیو پنگارد بیان مهیجی نمودند که جرمنی با وجود معاهده ( ورسای ) عسکر مخفی را تهیه نموده میرود . این دو نفر مامورند که راجع به مسائل مربوط به تساویات را پورتی بدهند که در آینده راجع به آن بحث نموده شود و بیانیه شان در کمیته اثر عمیق نمود .
ژاپون
توکیو ٢١ جنوری – باشی زوا وزیر خارجه موجوده دريك بیانیه خود در مجلس حکومتی بیان نمود :
منچوریا کلید امنیت شرق اقصی است و تاکید کرد که جاپان در مانچوریا از روی جهان گیرانه ندارد و از اساس های ( پالیسی ازدانه ) و مدادن موقع سیمان به همه دول طرفداری خواهد نمود ، و راجع به تحريك ضد جاپانی در چین گفتگو نموده بیان نمود که حکومت چین مخالفت جا پانرا تحريك وتشجيع می کند . و بنائد به بیطرفی وعدم مخالفت حکومت سویت ( روسیه ) اظہار اطمینان کرد .
التواي قرضه
قرار اطلاع لندن بیانیه وزارت خارجه را راجع به کنفرانس ترمینات لوزان ( که در فوق ذکر شد ) عموماً با ینصورت قبول کردند که معنی آن عبارت ازالتواي همين کنفرانس مذکور می باشد .
المان و فرانسه
پیغام بر این مشعر است : – دوائر رسمی بر بیانیه جنرال بورژوا وا پیکارد ( که در فوق بزیر عنوان فرانسه والمان ذکر شده است ) تمسخر می کنند و می گویند این سخن یا ساخته گی محض و یا تحريك مخالفانه است .

خبر های داخلی
تنظیم امورات
پستی وتلگراف
آقای رحیم الله خان مدیر عمومی پست وتلگراف قبلاً بامر مرکز برای تنظیمات امور پستی وتلگرافی غزنی ، فراه ، قندهار ، هرات با متخصص پست و دیگر نفری بصورت هیئت انتظامي عزيمت نموده بودند . معزی الیه پس از انتظامات لازمه در امورات پستی وتلگرافی صوب ماموره بمرکز مراجعت نموده اند .
اينك را پورتی که باداره از کار روائی شان واصل گردیده اجمايش قرار اینست :
١ : – در غزنی تاسيس يك تلگراف خانه سیار وتنظيم دفاتر پست وتيلفون وتكميل سامان لازمه آنرا نموده اند .
٢ : – دفاتر ماموريت مخابرات قندهار وتحويل خانه فنيه آنجا را باصول تازه تنظیم نموده و تعلیمات و سر رشته اصول دفتر داری امور مخابرات آنجا را بمعاونت متخصص آلمانی انجام نموده اند .
لین های عمومی تلگراف و تیلفون متعلق ولایت قندهار را معاینه فرموده اند و بہا مورين تمديد هدايات لازمه داده اند علاوه آ سامان لازمه را از کابل طلب نموده وبکار انداخته اند .
٣ : – در فراه هم چون امورات پستی پریشان بود مامور مخابرات آن را برطرف نموده اند و يك نفر کاتب مخابرات آنجا


( صحیفه ۱۱ )
( شماره ٣٦ )
( مجلد پنجم )

را که نسبتاً فعال مشاهده گردیده بصفت سه سال طرد ملازمت گردیده و پول همه بساله در دست بوده و در طی سنوات
وکیل موقتاً مقرر نموده اند و جداول دفتر مذکور هم از نزدش محصول شد . ترقی و تنزل آن بدرستی محسوس شود
مخابرات را که طور نمونه با خود داشتند تلگرام اعلیحضرت غازی و نیز اسباناً آنرا بعوارض واقعه هم مساوه ئی
به وکیل مذکور تعلیم داده اند و امورات عنوانی حشمت مآب فوق هند نبرگ رئیس در دست باشد ، مدیریت عمومی زراعت
مخابرات را تنظیم نموده و خطوط تلگراف جمهوری المان : و معارف يك مدیریت در مرکز و هم چنین
و تیلفون را معاینه و اصلاحات لازمه دران بمناسبت ورود سال نو تبریكات و بر حسب درجات ٤ ماموریت و ٤ سر
فرموده اند . احساسات دوستانه خود ما نرا برای سعادت كاتب در ولایات و حکومتی های اعلی
٤ : - امور مخابرات هرات وسرحد آن جلا لمئاب و ملت نجيبه المان تجدید جديداً برای ترتیب احصائیه های
كشك و سر حد اسلام قلعه را با خطوط مینمائیم . زراعتی و مال مواشی ، به مقام مربوط
تلگرافی آنجا و لین جدید را که بطرف تلگرام جوابیۀ حشمت مآب رئیس پیشنهاد ، و منظوری حاصل داشت ، و فعلاً
مرغاب میرود ملاحظه فرموده واقدامات جمهوری المان بعنوان ذات شاهانه : در صدد است ، بزودی دوائر مذكور
لازمه در اطراف آن فرموده اند . بحضور اعلیحضرت شاه افغانستان ! بنا بر را در مرکز و ولایات تشکیل نموده
در حین باز گشت خود بقندهار امورات لطفی که اعلیحضرت شما بمناسبت ورود بکار آغاز نماید. ( اقتصاد )
پستی و تلگرافی آنجا را نیز بدرستی انجام سال جدید اظهار نموده بودید صمیماً از چند مواضع کار آن
نموده عازم مرکز شده اند . تشکر کرده صحت اعلیحضرت و ترقی معطل شد
عزل و نصب افغانستان را قبلاً خواهش میکنم . بر حسب اصول تعمیرات باید امور
محمد عمر خان خزانه دار ریزه کوهستان مکافات عمرانی از قبیل ساختمان ها و تمدید طرق
بواسطه باجدازی او که در تفتیش ظاهر ع س ، محمد حسین خان ممیز اول و شوارع و غیره تماماً از مناطق برفگیر
شده از کار برطرف وعوض او علی احمد وزارت مالیه که در ناحیه قطغن و بدخشان معطل شود ، امور تعمیرات متعلقه وزارت
خان ساکن کوهستان که جای داد وضمانت در سرکوبی اشرار در ریاست ع ج وزیر تجارت مبنی برین اصل در نقاط ذیل
خط شرعی خود را بحکومت تقدیم کرده صاحب حربیه بذل مقدرت ورزیده بود معطل شد :
است مقرر گردید . از حضور شاهانه باعطاء نشان استور درجه شوسه شکاری : اگر چه قسمت
طرد و جریمه ( اول ) نسبت به فعالیت وخدمات وی ها و رای شیر باغضام شکاری و تمام خطوط
مبلغ ١٣٠١ افغانی و ٣١ پول که در مفتخر گردیده است . راه اصلاً زیاد برفگیر نیست ، ولی قسمت
حساب خزانه میدان تکرار موضوعی شده تشکیل دوائر احصائیه های کار غالباً در دره های کم عرضی بود
بود لذا میرزا عبد الله خان مامور مالیه زراعتی و مال مواشی که عمله در اوقات کار کمتر می توانستند
میدان که در حساب خزانه دقت نکرده برای اینکه اطلاعاتی از مقادیر و انواع از نور آفتاب استفاده کنند چون این
بود سه روزه قطع معاش وخان شیرین خان بذر و کشت ، و تعداد و انواع حیوانات ایام موسم سرماست و لو آنکه برف هم
خزانه دار که مظنون باختلاس پول گردیده باشد ، حین مشغولیت ، از يك طرف کار
گران را سردی هوا دچار زحمت می نمود
و از طرف دیگر از نقطه نظر اقتصاد


صفحه ۱۲
شماره ٣٦
مجلد ششم

کسری هم به بودجه معالیل وزارت تجارت تولید نمی کرد، زیرا حاصل اجرتی را که دولت در روز های گرما از یک نفر عمله منتظر بود، درین ایام بر آورده نمیشد لهذا کار شوسه شکاری را از تاریخ اول جدی الی ۱۵ حوت معطل نمود، و بر حسب امر مدایریت عمومی زراعت و معادن و معابر هیئت تطاح و تمدید آن چند روز قبل بمرکز احضار شدند.

***

هیئت تنویر تنبیه چرخ آب لهو گرد و ماموریت آبادی بند چرخ ، هیئت بند زنه خان غزنق هم چند روز قبل بر حسب حکم وزارت تجارت بمرکز احضار شده و امور بندهای مذکور نیز بواسطه سر ما معطل شدند.

اقدام بامور عمرانی مشرقی

در ولایت مشرقی موسم زمستان چندان اثری ندارد، برای ایامیکه امور بواسطه سردی هوا و نزول برف در سایر نقاط مملکت (افغانستان) معطل میشود، در ولایت مشرقی برعکس میتوان این ایام را با تفریح خاطر، و استلذاذ از روایح عطر آگین آن کار کرد.

زیرا ایام زمستان برف، که در اکثر از نقاط کابل، سبزه ها، جنگلها و بالاخره مزارع را می پوشاند و مانع امور فلاحتی و عمرانی میشود در مشرقی محاسن و زیبائی طبعی تمام مملکت جمع میشوند، آنجا مواهب قدرت بصورت يك
کلکسیونی در میآید و انظار بینده را فروغ و روشنی میبخشد، گلهای هر رنگ با هم آشیتی و امتزاج خواهی نمائی خود که چهره اش را قدرت با نتظار دوستان زرد نموده (نارنج) از واز دان پذیرایی میکنند، مردم ازین نشاط و لذت بخود سند میشوند، و حس کشی برای کار در خود احساس مینمایند.

اينك وزارت تجارت هیئت بند زنه خان را بمرکز احضار و مامور نمود تا بکار نهر سراج و جر دکه و حفر چاه دشت بتی کوت (مشرقی) که در مواد ۱، ۵، ۶ پروگرام اقتصادی سال جاری وزارت تجارت منظوری حاصل شده آغاز نمایند و از کشیدن يك شهر جدیدی بدشت بتی کوت که در پروگرام سال ۱۳۱۱ زیر نظر است بپیمایش تمهید صورت آن را نوزاد نیز تقدیم نمایند.

معزدم روز می شود، یعنی از روز شنبه ۱۹ جدی هیئت ماموره از مرکز حرکت کرده و البته الی حال مقدمات کار خود را آماده نموده و بکار آغاز کرده اند.
(اقتصاد)
از هر طرف

تحريم امتعۀ جاپانی یا یگانه سلاح چین

يك كميته ضد جاپانی برای نجات وطن ، در چین تاسیس گردید.

این جمله كوچك ، برای نجات وطن ، نشان میدهد که در نظر چینی ها تحریم امتعۀ جاپانی يك آله مدافعه بوده ، و در حقیقت هم تخوف ترين سلاح چينى ها گفته می شود. کمیته مذکور راجع به عمل نمودن و دانستن تحریم چینی توصیه می کند:

۱ - خودداری از خرید و فروش حمل و نقل، و استعمال اموال جاپانی.

۲ - فرستادن مواد اولیه و غیره اشیای لازمه، برای جاپان.

٣ - مسافرت نکردن در کشتی های جاپانی، و ممانعت از حمل و نقل اموال تجارتی ذریعه کشتی های جاپانی.

٤ - از گرفتن اسکناس بانک های جاپانی و از گذاشتن پول در بانک های جاپانی خودداری کردن.

٥ - برای جاپانی ها کار نکردن.

٦ - کارگر های جاپانی را استخدام نکردن.

٧ - از اعلان و پروپاکند اموال جاپانی جلوگیری کردن.

۸ - جاپانی ها را پذیرائی نکردن.