( شماره ٤٢ )
مجلد پنجم
مكتوب وارده
صداقت مآب جناب مدیر صاحب جریدۀ
فریدۀ انیس را احترام !
چون حضور شاهانه همیشه خدمت گاران
صادق حكومت وطن خویش را نوازشان
میفرمایند وغمشريك با افراد ملت میگردند
خصوصاً اشخاصيكه بحكومت ووطن خویش
صمیمیت دارند و هیچکس از شفقت و مراحم
ذات شاهانه که بر عامه رعایای وحید متکافلان
صادق خویش دارند انکار کرده نمیتوانند
چنانچه الیوم شنبه ۲۹ حوت یکی از
عایله شجاعت مآب جناب شرف الدین
خان جرنیل ملکی جاجی ، ركن مجلس
عالی اعیان قضای الهی را لبيك گفته
بدار جاودانی رحلت نمود .
نسبت بدعم خواری نمایان اعلیحضرت
پدر تاجدار دولت مدار غازی شاه
مستعفی شده ، وعوض شان آقاي عبدالحبیب
خان از طرف اهالي انتخاب گردید .
مكافات
آقاي عبدالرسول خان حاكم درجه اول
غوري مربوط ولايت قطغن که بغرض معالجه
چشم خود به کابل آمده بودند، بنا بر صداقتي
که ازوشان در امور توجیهی شان معلوم شده بود،
از طرف حکومت، مبلغ دوهزار افغانی بخشش
براي شان اعطا شده ، ونیز فرماني بمدیریت
طبیه صادر گردیده است که بدرجه عزتمند
آقاي داکتر فواد بیگ متخصص امراض چشم
وسرطبیب شفاخانه ملكي ، مريزي اليه تحت
معالجه گرفته شود .

( ٥ ) ع ، ش ، نور احمد خان سابق
لوا مشر عسكری هرات به رتبه فرقه مشر
ثانی در زمره نفری احتیاطی وزارت
حربيه داخل ومحسوب شده است .
( ٦ ) آقاي يعقوب عليخان سابق مامور
حسابیۀ بوت دوزی در نتیجه حسن کار
های سال گذشته او ، مامور حسابيۀ
فابريكۀ نساجی مقرر گریده است .
( ٧ ) آقاي محمد ابراهيم خان به رتبۀ
تولمشرى به تحویلداری جبا خانه بالا
حصار عوض كامبود منصوب گردیده است .
تلفات بارنده گي هفته ماضي
بارانهای که چند روز علی الاتصال دوام
داشت در قریۀ خم زرگر علاقه کوهستان
خانه محمد شريف نام وایران وهفت نفر
هلاك شده اند .
كذا شنیده می شود که در استالف هم
يك خانه غلطيده سه نفر را تلف کرده
است .
ورود شهزاده
والاحضرت شهزاده محمد طاهر خان که در
شماره های قبل الیس از عزیمت شان بطرف
جلال آباد بعد از ایام مرخصی عید تذکار
رفته بود ، شام روز شنبه ۳۰ حوت مع الخير
والعافيه با هيئت تعلیم گاه پیاده وارد کابل
گردید .
وکیل جدید پغمان
آقاي حاجی محمد شريف خان وكيل
پغمان درشورا، قولي بنا بر عدم رضایت اهالي

( ٤ ) ملا عبدالباقی خان قاضی کنر
بالا که از قضاوت مستعفی گردیده بود
عوض او ملا عبد الغفور خان چون يك
شخص اهل معلوم شد مقرر گردید .
(٥)ملا عبدلواحد خان مفتى محکمه ابتدائیه
نسبت بشکات واجرا آت از افتا بر طرف
وعوض او فضایل همراه ملا محمد اسمعیل
خان ساکن قند هاری لغمان که شخص
خوب بنظر آمد مقرر گردید .
( ٦ ) ملا محمد قاسم خان مفتی محکمه
خوگیانی نسبت بقلت معلومات فقهی
بر طرف شد .
( ٧ ) مفتی محکمه لغمان نیز از عدم
لیاقت بر طرف وعوضش فضیلت همراه
ملا فقير محمد خان ساکن رود کوت
که شخص خوب بنظر رسید مقرر شد .
انتصاب مامورین جدید
در شعبات مربوط وزارت جلیله حربیۀ
( ١ ) ع ، ش ، پیر محمد خان فرقه مشر
احتیاطی که سابقاً قوماندان فرقۀ عسكری
میمنه بود ـ رتبۀ فرقه مشر ثانی بفرقه
غزنی منصوب گردیده است .
( ٢ ) ح غلام رسول خان غند مشر
قطعات قول اردوی مرکز به غند مشری
غند ٢ فرقه غزنی مقرر گردیده است .
( ٣ ) ح ، گل محمد خان غند مشر
قطعات قول اردوی مرکزى به غند مشری
غند ٢ فرقة غزنی مقرر گردیده است .
( ٤ ) ح ، عبد الغفور خان غند مشر
توپچی بمدیریت تعلیم گاه توپچی به رتبه
غند مشری مقرر شده است .


( شماره ٤٣ )
صفحه ١٤
مجلد پنجم

افغانستان که با خدمت گاران صمیم
حکومت و بهیخواهان وطن دارند برای
مصارف تدفین و تکفین و غیره ضروریات
متوفای مذکور مابیان مبالغ زیادی عطیه
فرمودند . و از روی غمخواری بعمل
ساعت يك والا حضرت وزیر صاحب
حربیه هم بجنازه و دفن متوفای مذکور
ما بیان حاضر و خود را غم شريك می
نمودند ـ و بعد از فراغ تدفین و دعای
مغفرت متوافای : مراجعت فرمودند
مابیان همه قبائل غیلجی ازین غمخواری
اعلیحضرت غازی و والا حضرت وزیر
صاحب حربیه هزاران تشکر میکنیم از
خدا وند بی زوال تمنا و آرزو داریم
که برای همه ملت افغانستان خصوصاً برای
مابیان توفیق خدمات وطن و حصول رضای
اعلیحضرت غازی عطا فرماید . (شیر گل)

ضیاع اسف ناك

چون حکومت عرفان دوست ما در
قدردانی اهل عرفان عطف توجه فرموده
و میفرمایند در مصائب شان نیز اظهار
همدردی میفرمایند .
چنانچه دیروز عالیقدر جلالتمآب وزیر
صاحب معارف برای اخذ فاتحه محمد علی
خان متعلم پسر میرزا محمد حسن خان که
در حین تحصیل در ترکیه فوت نموده
است تشریف داشتند رؤسای دو ایر و معاریف
ملت جهت فاتحه خوانی بهمم میرسیدند .
انیس نیز به او بت خود برای وزارت
جلیله معارف اهل معارف و بازماندگان آقای
مرحوم با اظهار فسوس اجر و تسلی میخواهد.

ترجمۀ : رحمان افغان

- ٤ -

مؤلف : رفائل ژارژ

رهبر اهل ثروت

قسمت اول
واسطۀ قوۀ مالیه

نتائج جنگ بالای تداول وجوهات
اگر به تمام ممالک کرۀ ارض گردش
کدیم ما خواهیم دید که نتایج جنگ
بین المللی باعث تغییرات حالت مسکوکاتی
شده است .
انسان میتواند که درین مورد ملل را
به طبقه تقسیم نماید .
اولاً دول بی طرف هستند : که آنها
طلای دول متحارب را بعوض فروش امتعه
زیاد خود شان جمع کرده اند و بدست
آورده اند .
ثانیاً دول محاربی که موفق شده
تداول وجوهات خود را توانستند که از
رجعت و کسر محافظه نمایند .
ثالثاً دول محاربی که مجبوراً پول
کاغذی را بلانهایت درجه طبع کرده اند
بعبارت دیگر پول کاغذی خود را تنزل
داده اند .
دولت فرانس متاسفانه از طبقه سویم
محسوب میشود .
زیرا از یک طرف برای ارتقای سعی
وعمل و از طرف دیگر برای سلامت
تداول مجبور بود که بلا نهایت درجه پول
کاغذی خود را چاپ کنند و احتیاجات
خود را تکمیل نماید .

ورنه غیر این مفکوره پس از جنگ
١٩١٤ پول فرانسه شش ملیارد بود
وا کنون ملت فرانسه مدعی است ٨ بر ٩
و یا پرده سهم زیاده ساختن پول خود را
ضرورت ندارد . باری بریتانیای عظمی
برای حمایه تداول پول خود تقریباً ده
ملیارد و هم چنین دولت امریکا ١٨
ملیارد فرانك اعتبار دارد که از قرار
حساب فرانك البته دولار و پوند معلوم
میشود البته این دو سهم به نسبت سهم فرانسوی
خیلی بزرگ است ، نه تنها از نقطه نظر
اقتدار بلکه از نقطه نظر خلق و ثروت
طبیعی نیز این دو مملکت بزرگ میباشند .
چطور سیاست مسکوتی فرانس بات باشد
ما فهمیده و شناختیم بعد از صرف
مساعی شایان تقدیر عالم عسکری فرانس
که در مدت پنج سال تدارك ديده است
هیچ يك موجبات حقارت برایها نماندنیست
ازینکه ملت فرانس مجبوراً اساس وبنیاد
پول خود را تا سنه ١٩٢٥ بحالت ضعف
گذاشته است .

( با قیدارد )


صحیفه ١٥
( شماره ١٣ )
( مجلد پنجم )
مولف : له پلاتیه فر انسوی
( ٣٢ )
مادام سان ژین
مترجم : حبیب الله طرزی
از فصل هژدهم

کاترین ایلچی میشود
کاترین : « غم مرگ این پسر نه تنها امپراطور بچه را مکدر ساخته بلکه به نهایت ترسانیده است خوف میکند که مبادا امپراطوری باعث عدم وارث سلطنت او را گذاشته دیگری را ازدواج کند ! اگر چه من یقین دارم چنانچه بتو گفتم ، ناپلیون مثل سابق زن خودش را دوست دارد ، حال باید بفهمد که موقع داشتن وارث مستقیم از دست رفته ، دوکتورها ، ساحره ها و روحانیون تمام روی زمین اگر چه جمع شوند ، نتیجه مطلوب را بدست آورده نمیتوانند بنابران بهتر است یکزن جوان تر را در عقد نکاح خود درآورد. این ، تالیران دوپکرها متمادیا ساز طلاق را مینوازند و امپراطور را با ازدواج یکی از پرنسس های پادشاهان اروپا تشویق میکنند.
امپراطور بچه ازین چیزها شنیده و منتظر است که امپراطور بمفاد سلطنت عائله دانی خودش طلاق را تجویز خواهد نمود : برای دفاع این ضربه مهلک تجویزی نموده است که بنهایت ماهرانه و مدبرانه است . »
کاترین توقف نمود و له فیور بطرف او بانگاهای تجسس دیده گفت : « من میترسم که نخواهد توانست پلان هوشیارانه ببرد ! »
کاترین : « آیا تو یک خانم قشنگ بلند قامت گندم گون که ( ایلیا لوره دلاپلین ) مینامید و با پرنسس کارولین میبود بخاطر داری ؟ »
له فیور : « بلی میشناسم ، باقر با ( ژان ریول ) افسر خند ٣ دوراگون ها را که بجرم تقلب محبوس گردید ، ازدواج شد . و بعد از عفو ناپلیون زنش را که همین ( ایلیا لور ) باشد بدربار ، بار داده شد. مگر فهمیده نمیتوانم که این زن را با امپراطور بچه و پلان او چه مناسبت ودخل خواهد بود ! »
کاترین : « این زن یک پسری دارد که گمان میشود از امپراطور است ! »
مارشال : « شیطان ! آیا ثبوت و شهودی درین هست ؟ » کاترین : ثبوت های بلا گفتگوی . هر کس بدربار رفت و آمد دارد میتواند چنین ثبوت ها را ابراز دهد . »
مارشال : « تو با دیگري ميخواهيد اين پسر را بر مات بیچاره باز کرده امپراطور مستقبل شان بسازید ؟ » کاترین : « چرا سازیم ! امپراطوریجه با بهترین قانون دان ها مشوره کرده باو گفته اند که قانون روما فرزندی گرفتین را بپادشاه اجازه میدهد. همه دلایل را شنیده ام . ترا به تکرار میگویم که در فرزندی گرفتن طرف من قویست بزرگترین امپراطور ها که در دنیا گذشته است - حتي اوگوستوش خودش - فرزندی را برای وراثت استعمال کرده است مگر با تصویب سنا ( مجلس اعیان ) .... »
له فیور : « خوب خوب ، می بینم که در معامله معلومات وسیعی داری . چیزی که دیگر امپراطور ها کرده اند ، امپراطور ما کرده هم میتواند . راجع به (سنا ) مجلس اعیان .... »
درین جا له فیور تنها شانه های خودش را به تخر حرکت داده چیزی نگفت ورشته سخن را بجانب دیگر گردانیده گفت : « به من بگو که تو براي همين مقصد نزدامپراطور به ( فلکشتین ) ميروي ؟ »
کاترین : « محض برای همین مقصد امپراطور بچه از هر ک توامه خودش مایوس گردیده و تمام کراهیات را بیکطرف گذاشته و بر قلب حزین خود فشار آورده وظیفه مادری این طفل را بعهده میگیرد چون مردم و عسا کر تمام کار های ناپلیون را تقدیر میکنند ، این حوصله دلیرانه او وملکه را نیز تمجید خواهند نمود بهر صورت این پسری که در عروق او خون ناپلیون درحرکت است از ژوزف و یا لوئی برادران بیکاره ناپلیون بارها بهتر خواهد بود. ملت این دو برادر را خوب میشناسند - آنها چیستند ، بجز يك دو احمق ! بلکه بدرجه او باش ومغرورند که برای تکمدا حق تا جی که بر سر دارند ، ناپلیون را باولین موقع خواهند کشت ! این طفل که در آغوش


صفحه ١٦
( شماره ٤٣ )
مجلد نجم

ژوزفین و كنار ناپليون نشو ونما يافته
باشد وهر كس او را با چشم واهمه وی
نگرد ، باشتغال تخت هيچ يك مخالفت
در تمام فرانسه نخواهد داشت ! اياست
تجویز که شام ملکه برای ناپلیون پیش
نهاد میکندم ؟ »
له فيور سر خودش را بشك وبراي
حرکت داد ، زیرا او خيال نميكرد كه
تجاویز ژوزفین پسند خاطر امپر اطو ر
شده ، وبکمال آزادی حرف خودش
را از ناکامی سفارت کاتران اظهار نموده
گفت : -
« زن ، چون تو يك وظيفه را بعهده
گرفته باید در اجرای آن فرو گذشت
نکنی ، فردا بوقت طلوع فجر روانه
خواهی شد ، وامشب باهم تنها شام صرف
ميكنيم . قاعد تاً طعام خودم را بوقتیکه
سربازا نم می خورند ، میخورم . و آن
هم اكثراً از يك ظرف ، ولی امشب
بشرف حضور تو کدام چیز مخصوص
فرمایش میدهم . آیا این فرمایش چه
باشد ؟»
کاترین : ـ « بیاد داری که در
( لاران ) هميشه شكبته می خوردیم
و در عقب آن شراب سفید می نوشیدیم»
کاترین این را گفته لب های خودش را
با مزه ليسيد !
له فیور : ـ « در این جا هم شکمبه
های خوبی پیدا می شود ، پس فرمایش
ما شکبته با پیاز خواهد بود ، ولی میترسم
که شراب های سفید آنروز ها را بتو داده
نتوانم . با کت نیست شراب های کهنه
( هو نگری ) هم چندان بد نیست
اگرچه اسقف بزرگ ( با مبرگ )
امیری من پیش لهاری فرستاده است ، باید
بفهمی که من امامی هم دارم . »
کاتران : ـ « امام ! اوه بسیار خوب
شد چرا تو طریقه نماز گذاردن را
خوب یاد نداری ! »
له فیور : ـ ولی از چندی باینطرف
مشق کرده ام . امپراطور می خواهد که
در پولند بسیار مذهبی باشم . نماز زیاد
ادا کنم و شراب از آن كمتر صرف نمایم ،
زیرا این عمل مردم انجا را بسیار گرویده
میگرداند »
کاتران مضطرب شده نعره زد : ـ
له فیور من می ترسم که باین باوری و شراب
درین غار حیوانات به مجازات زشت دیگری
گرفتار نشوی ! »
له فيور : « آه تو این جا را غار نامیدی
خدا این دروغ را راست کند ، اگر
این انجیر های مامون یکی ازین چیزی
که فرمودی برای من بسازند همان
دم در آن خواهم در آمد ، این را بتو
قول مید هم ! »
میز طرز ساده گذاشته شد . کاترین
بدون آنکه یکا گلی حس کند در پیش
چشم سر بازان مار شال که برای چیدن
طعام آمد وشد ميكردند ، توالت اجری
نمود و با له فیور بخوردن ونو شيدن
منصرف گردید .

فصل نوزدهم
( پدر وپسر )
زن مار شال بسیار محنون شد که صبح
دیگر صدای بوق حاضر باش از خواب
برخواست ، زیرا این اوازی بود که باد
کار بسیار بخش وممتازی را در قلبش
احیامی نمود . باز خودش را در اردو
دومین سر بازان جمهوریت تصور می نمود
که ( مار سيز ) شنيده ملی فرانسه را
خوانده بردشمن قوی پنجه حمله مینمودند
وهی روز فاتح برمی گشتند .
چون فکرش بکلی مشغول این خیالات
بود در پوشیدن لباس وقت زیادی گرفت
چنانچه مار شال از معاینه عساکر برگشت
ولی توالت زنش هنوز تمام نشده بود .
مار شال امروز بر خلاف عادت قدری
رنك بريده ومضطرب بنظر می آید .
کاتران بدیدن او نعره زد : ـ چه خبر
است ؟ آیا موقع را از دست داده ئی ویا
دیشب كدام سهوى واقع شده است ! »
له فيور : « چیزی واقع نگردیده و همه
به مرام است . ولی این حادثه اثر زیادی
در قلب من وتو دارد : »
كاترين : « آه ! زود بگو به بینم
چه حادثه است ! »
له فيور : « هانريوت ـ ها تر یوت
عزيز ما كه عيناً فريزنه پسر حقیقی
ماست . . . .»
( باقیمدارد )
( مطبعه انیس )


[BLANK PAGE]


مندرجات شماره ( ٩، ١٠، ١١)
مجموعۀ صحیّه

١ - پایان سال اول
٢ - حفظ الصحه معنوی ( حیات وبشر )
٣ - یاد داشت های صحی
٤ - شئونات اطفال ( انکشاف وتشكيلات حمايۀ اطفال شیر خوار در اورپا واعمال
٥ - طفل و وراثت
٦ - تولد كردن طفل قبل از بسر رسيدن موعد حمل
٧ - روح طفل وتربيۀ آن
٨ - كزك يا التهاب رحم اولاد وعلاج آن
٩ - غسل وتاثیر آتش در وجود وقلب
١٠ - عالم طبابت - مهمترین اكتشافات طبی پس از پاستور
١١ - اسپورت - تربیۀ بدنی
١٢ - استخوانهای وجود انسان
١٣ - دختر لنگ وقشنگی که بوسیله قطع یکقطعه استخوان رانش لنگی خویش را علاج کرد
١٤ - امراض قلب
١٥ - اسپورت وهوای آزاد وغسل برای صحت
١٦ - شئون صحی واجتماعی
١٧ - را پورت های صحی مرکز وولایت
١٨ - والا حضرت صدر اعظم صاحب ومؤسسات صحی مرکز
١٩ - خبر های متفرقه
٢٠ - گرادور های اطبا وغیره وغیره
از قرائت این شماره غفلت نکنید که پشیمان می شوید


جریده هفته وار
انیس

قیمت اشتراك

کابل ۱۰ افغانی
اطراف و ولایات داخلیه ۱۲ ،،
طلبه معارف ۷ ،،
در ممالک خارجه ۲۰ شلك

( مطبعه انیس )


(شماره ٤٤)
مجلد ٥

اشتراك سالانه ۱۲ افغانی
محصول پوسته ۲ "
خارجه ۲۰ شلنگ
انين

اداره : کابل جاده ارک
مؤسس و صاحب امتياز : محيى الدين
مدیر محمد امین خوگیانی

۲ شنبه ۸ حمل ۱۳۱۱
تأسیس ۱۳۰۶
۲۰ ذیقعده ۱۳۰۰

محفل انعامات در مدیریت گمرك كابل در روز نورز

بمناسبت روز نو روز ( روز اول سال ۱۳۱۱ ) در مدیریت گمرک مرکزی ولایت کابل بطور یکه همه ساله معمول است مجلس باشکوهی ترتیب و انعقاد یافته بود .
جناب عالیقدر جلالتماب صدراعظم صاحب و ع ، ج میرزا محمد خان وزیر صاحب تجارت و سایر وزرا و روساء و اكابر اهالی و اشراف و تجاران تماماً در مجلس مذکور حضور بهمرسانده تشریف برده بودند، اولاً از طرف عموم تجار مركزي يك معروضه که قبلاً تحریر یافته بود بحضور مجلس قرائت گردید ، سپس ع ، ج ، ج صدراعظم نطق مؤثری در از آن ایراد فرموده که ما عیناً آنرا از برای آگاهی قارئین جریده خویش با جوابیه وزیر تجارت درج و اشاعه نمودیم :
چون سواد معروضه تجاران بعد از صفحه است نطق ج ع ج صدراعظم صاحب و ع ج وزیر صاحب تجارت به این اداره رسید . ازینجهت خلاصه معروضه مذکور در آخر صفحه به طبع گردید .

نطق صدر اعظم صاحب
هیئت تجار محترم !

بنده اولاً از مراحم بی پایان حضرت خداوند مستعان عز وجل شکر گذارم که سال گذشته ما ببركات وافره و امنیت تامه ورفاهيت عامه اختتام یافت واينك بايك عالم سرور وخوشي ، يك جهان نشاط وخرمي به سایه سلامتی اعلیحضرت غازی نظریات و معاومات خود را درباره اقتصادیات وطن عزیزم بشما ارائه میدهم و باز از مساعیات شما نهایت خورسندم - وسهم خودش از عالیقدر جلالت مآب وزیر صاحب تجارت وما مورين متعلقه شان که در امورات من جوعه با مجاهدات لازمه پیش رفته اند اظهار خوشنودی مینمایم - البته موقع نیست که درینجا تمام پیش رفت های وزارت تجارت را ذکر کنم وممكن است هر كدام بموقعش ذكر شود - ولی تنها در اینجا تمام مطلوب در امور گمرکی است که درین قسمت نیز وزارت تجارت سهمی دارد - بعد از ذکر مقدمه فوق میخواهم راجع به تزاید عوائد گمرکی سال ۱۳۱۰ باز هم اظهار نمایم - هر چند در طول سال گذشته مراتبی بسوی ترقی پیموده شده ولی باز هم قناعت بخش نیست ـ شاید فراموش نشده باشد پار سال گفتم عمل سال گذشته ( مقصود ۱۳۰۹ ) برای آینده مظهر حسن ظن است ولی اینك از ملاحظه ارقام صادرات و واردات و بالجمله تجارت یکسال مملکت نظریه من تأييد مي شود وعين همین مقصد را برای آینده هم تکرار میکنم - اگرچه معلوم است عمل گمرکی ۱۳۱۰ بصورت عمومی نسبت به سال ۱۳۰۹ هفتاد وپنج فیصد - ونسبت به سنوات قبل پنجاه فی صد - ترقى نموده که توضیحات کامله آنرا وزارت تجارت برای شما میدهد ، ولی لازم است اینجا از مساعی و عرقی ریزي های جدیانه عالیقدر جلالت مآب آقای محمد گل خان رئیس تنظمیه قندهار که نه تنها عمل سال گذشته گمرك آنجا را ایزاد نموده بلکه امور گمرکی قند هار را با چنان يك اساس صحيح واستعداد متينى


( صفحه ۲ )
( شماره ٤٤ )
( مجلد نهم )

گذاشته است که برای هر وقت و هر ماموری که در قند هار مقرر شود امید ترقيات کاملی در عمل گمرکی آنجا میرود و هم چنین از آقای عبدالرحیم خان وکیل نایب الحكومه هرات و مدیر گمرک آنجا که در دو سال گذشته عمل گمرکی خود را ترقی داده اند ولی چون قرار اطلاعات واثقه كمرك هرات هنوز هم مستعد ترقیات زیاد است به فرامین مو کده درین موضوع برای شان هدایت داده شده - واز آقای محمد عمر خان مدیر كمرك مركزی کابل که خدمات قابل قدری نموده اظهار رضائیت - و از غلام فارو قخان مامور كمرك اند خوی که عمل گمرکی خود را زیاد کرده ابراز خوشی مینمایم و نیز از مامورين گمرکات میمنه و قطغن وبد خشان و مزار شریف وفراه ومشرقی که عمل خود را نسبتاً زیاد کرده اند تا يك اندازه راضی و از اینکه اصول صحیحی در کار خود نگذاشته اند به فرامین جدا گانه برای شان تا کیدات لازمه داده شد - و هم چنین باید بگو نیم که نسبت باین تر قیات وقتی زیاده ، دل خوش خواهم بود که این ترقی از طریق تزئيد صادرات باشد پار سال هم گفتیم و درین روز که اولین روز سال جدید است نینز همان نظریه را تجدید میکنیم که در قسمت تجارت ما وقتی به ترقیات مطلوبه واصل خواهیم شد که اقلاً صادرات وواردات مملکت ما

متوازن گردد -
یعنی ما بتمام مصالح عمومی و خير جامعه خود - تا میتوانیم از قلم واز دات طوریكه از ورود اشیای تجملی و بی مصرف جلوگیری شده کاسته و بالمقا بل رقم صادرات اعنی صدور مواد خام و پخته مملکت بیفزائیم - البته شماهم با من اعتراف خواهید کرد که به چنین موفقیت تا حال نتوانسته ایم نائل شویم .
همه میدانید اساس تشکیلات اجتماعی ومدنى ممالك ، روی مال وثروت گذاشته شده و تحصیل ثروت هم بسته به عناصر اقتصادی يك مملکت است .
و نیز نباید از نظر دور داشت که مادر عصري واقع شده ایم که دنیا نهایت از ما پیش رفته که اگر ادنى غفلتی در امور متوجه ما شود ممکن است اساس مالي ما را واژگون نماید پس ما باید طوري مراقب کار خود باشیم که بمعاونت خداوندي پیوسته با مقتضیات زمان در تمام امور ترقی نموده و تا حدی که ممکن است پیش برویم .
درین موقع که روز اولین سال است حسب المعمول اینجانب لازم دیدم که این مختصرا" بشما اظهار نموده توصیه مینمایم که روي این دستورالعمل آتیه را اتخاذ نمائید .
در خاتمه از خداي عزوجل توفیق خدمت براي همه خدام افغا نستان بزیر سایه اعلیحضرت غازي مسئلت دارم .

( نطق ع ج وزیر صاحب تجارت )
وا لا حضر تا !
نسبت بفر مایش قیمت دار والا حضرت که وزارت تجارة را مرهون لطف و مرحمت خود فرموده اجازه فر مائید نخست مراتب شکر گذاری خود را تقدیم حضور وا لا حضرت صدر اعظم صاحب نموده و عرض نمایم که این همه پیشرفت ها از توجهات فرد اول مملکت اعلیحضرت شهر یار غازی و مساعیات قیمت دار حضور والا حضرت است و نسبت اینکه وزارت تجارة را بسط مستقیمی با آقا یان تجار دارد لازم میشود درین محفل که کافه تجار محترم حضور دارند فرما يشات والا حضرت را تائید نمایم .
باساس فرموده والا حضرت ، نخست باید شرح داد که تزئید عمل گمرکی در کدام يك از ولایات مملکت بیشتر بظهور پیوسته و در تحت چه عوامل بوده و کدام ولایت کسر عمل دارد .
گمرکات کابل نسبت بسال ١٣٠٩ سی فیصد و نسبت بسال ١٣٠٦ پانزده فیصد كمرك قندهار نسبت بسنه ١٣٠٩ صد في صد نسبت بسنه ١٣٠٦ پنجاه فیصد كمرك هرات نسبت بسنه ١٣٠٩ چهل و پنج فیصد نسبت بست ١٣٠٦ صد فى صد كمرك مزار شریف نسبت بسنه ١٣٠٩ چهل فیصد و نسبت بسنه ١٣٠٦ هشتاد فیصد كمرك قطغن و بدخشان نسبت به ١٣٠٩ چهل فیصد و نسبت به ١٣٠٦ پنجاه فیصد كمرك میمنه نسبت بسال ١٣٠٩ ده فیصد


( صفحه ٢ )
( شماره ٤٤ )
( مجله پنجم )
و نسبت بسال ١٣٠٦ دوازده فیصد كمرك اند خوی نسبت به سنه ١٣٠٩ هشتاد فیصد و نسبت به سنه ١٣٠٦ فى صد دو نيم صد كمرك مشرقی نسبت سال ١٣٠٦ بیست و پنج فیصد نسبت بسال ١٣٠٩ مساوی است كمرك فراه نسبت بسال ١٣٠٩ پنجاه فیصد ونسبت به سنه ١٣٠٦ صد فیصد ترقی نموده باستنای كمرك جنوبی كه عمل آن کاملاً كسر نموده .
و این ارتقای عمل در مواد ادخالات در تحت قواعد مخصوصی انجام یافته كه عبارت است از تزئید طبیعی قیمت مال باین صورت که اخذ محصولات كمركی تا حال در افغانستان از روی قیمت بوده وقیمت هم مطابق ارزش فعلی داخله مملکت می شود والبته آقایان تجار اطلاع دارند كه نرخ اشيا نسبت بسنوات قبل از حیث تفوق مسكوكات خارجی پنجاه فیصد زیاد گردیده است كه اين ترقى محصول همان تفوقى است که طبیعتاً در قیمت مال عاید شد ولى ترقى كمرك قند هار مربوط بعوامل مخصوصی است که از حسن توجه جناب رئیس صاحب تنظیمه آقای محمد کل خان در ضبط و ربط كمركی ها و اداره كردن صحيح كمركات اعمال شده است طوریکه والا حضرت میفرمایند دوست است نظریات دولت در قسمت صادرات بكلى انجام نیافته . ولى باید از یك طرف بسهم خود وزارت تجارت اصلاح این نقیصه را به تدریج وعده داده واز طرف دیگر آقایان تجار را حالی نموده كه قدمت ايشان در امور مربوط مقتضی
این است كه با فدا كاری تمام نظریات ترقی خواهانه دولت را تعقیب نمایند . همچنین كه والا حضرت در نطق خویش اشاره فرمودند كه ما به ترقیات مطلوبه وقتی واصل خواهيم شد كه فیصد صد محصول كمركی ما مربوط بصادرات مملکت باشد این کلام مستحسن در حقیقت با آرزو های اقتصادی هم آهنگ است زیرا آمال اقتصادیان مربوط به آورد مقوا های بازی اطفال نیست بلكه ملت آرزو مند است تجار محصول زحمت ایشان را در اطراف دنیا پراگنده كنند و در ازای آن پول بوی بدهد كه قیمت زحمت آنان راتكافو نمايد .
بالاخره تجار بايد مطلع باشند كه درین گیرو دار که صدای بحران اقتصادی از دنیای جدید و عتیق شنیده میشود هر كس برای ادامه نفع خود بدست و پا افتاده ما نیز برسك روش دنيا برای جلب منافع خود آتی غفلت نمائیم ، افكار تداوم در طول سال گذشته با موافقت تجار يك شركت اسهامی در مركز و نماینده كی های تجارتی در لندن و پشاور از طرف وزارت تجارت تأسيس شده و بعضی هم در شرف تاسیس است ، ولى این اندازه اصلاح در صحنه تجارت دنيا ما را نیرومند نمی سازد باید طوری تجارت كرد كه ديگران تجارت مینمایند .
تطویل کلام ممكن است وسایل تصدیع را فراهم كند ، لازم است در ختم کلام رضائیت خود را باستثنای مامورین كمرك
جنوبی كه قسمت مهم عمل را ضائع نموده اند ، به آقایان تجار و مدیر كمرك مركز آقای محمد عمر خان و سائر مامورين كمرك ولایات اظهار كرده و تشكرات صمیمانه را بجناب رئيس تنظیمه قند هار آقای محمد كل خان ووكيل نائب الحکومه هرات آقای عبد الرحيم خان که در راه تفوق عمل صرف مساعی نموده اند تقدیم دارم ، و برای استفاده بیش تر اذهان آقایان تجار را بفرمایشات والا حضرت صدر اعظم صاحب كه مروج افكار ترقی خواهانه ذات همایونی است متوجه نمائیم .
خلاصه معروضه تجار
(بعد از حمد ونعت ومنقبت ) تمام اهالی افغانستان بالعموم وعاطفهء تجار وصنعت پیشه خصوصاً از ذات عدالت سمات همایونی ومساعی جميله مامورین امانت شعار خود اظهار مسرت وحقانه عرض مینماییم که نظیر این راحت ومرفه الحالي كه فعلا درامور تجارتی وغیره موارد اقتصادي وطن عزيزما از عرق ريزي حكومت موجود است وشامل بزرگ پيشرفت همة شعب حيا تية پنداشته میشود ، قبل ازین کمتر در وطن عزیز ما مشاهده شده است : ما در برابر این آرامی و چاره بازار تجارتی خود بجز اینكه بدعای بقای این سلطنت ذی معدلت خود پرداخته برای پیشرفت هر گونه مقاصد و آمال حکومت خود كه مبنى برخیر وبهبود ماست


( صفحه )
( شماره ٤٤ )
مجلد پنجم

اوضاع هند
موسم سیاسی هند و سفان از روی وقایع گوناگون قابل ذکر است :
در ( پنجاب ) مطلع لاهور تا حدی غبار الوده است و در حصص بقیه آن جابه جا ابر سایه فگن است .
صوبه سرحد حالتش غير متيقن است . سر عبد القيوم قضای صوبه سرحد دگر چیزی عرض کرده نمی توانیم .
لله الحمد که امروز در سر تاسر وطن عزیز مان امنیت تا مه حکفر ما بوده همچنان در همه شعب امور مملکتی و کشوری نظم و نسق کافیه و روح و رونق تازه در هوید است ، و ترقیات علان ظاهر وبسى مشكلات وحوائج وقبایح ادوار گذشته رفع ، واز همه جهات اسباب استراحت مان تامین شده یگانه سبب این همه نظم ونسق وتر قيات فقط حسن اداره زمامدار اعظم و یاد شاه معظم محبوب القلوب ما و بذل مساعی والا حضرت صدر اعظم صاحب و ديگر اخوان معظم وهيئت محترم كابينه شان است . منحضور آن شهریار معظم خود مخصوصاً وبخدمت ذات صدارت پناهی و هيئت محترم كابينه وباقى زمامداران امور خويش بالعموم تشكرات قلبی و احساسات صمیمی خود ها را عرض واز در گاه حضرت خداوند موفقیت ها و پیشرفت های مقاصد و خیالات بهی خوا هانه حکومت متبوع خود را خواستاریم.

را از دمه وغبار صاف می نماید آنجا برای تولید سکون سیاسی بمیارد مان ضعيف جهازات هوائی در جریان است .
کوائف موسمی بمبئی و مدراس صوبه جات متحده بنگال تا حال تصفیه نشده اند . باران چوب زنی در « دها که » خفيف و در « مدورا ، بشدت «واقع» شده است . کره هوائی صلح از « دهلی » جدید رجعت نموده بسوی « بنارس ، انتقال میگر ،،
تخمین مبصران است که در بمبئی ، احمد آباد ، دها که ، تعداد گرفتاری ها رو باز دیاد است . و در سمله ، امر تسر مظفر پور ، رو بتنزل میرود .
در بنگال و صوبه جات متحده آسمان ابر الود است . البته در ( را جپوتانا ) و ( کانیا وار ) مطلع صاف است در کشمير باد مخالف ، شدت میوزد . در حیدر آباد آثار گرد باد در ظهور است.
از نقطه نظر جريده نگاران درجه حرارت تنظیم پنجاب در ارتقاء است . در صوبه دهلی فضا خنك است .
از مواسم دهلی ثابت می شود که جهاز صلیب احمر را که کاپیتان «مبرو جيكار ، بساحل سلاتی می آورد تاب وزش هوای تند دهلی را آورده نتوانست در خلیج بنگال خبر جهاز « امن پسند » تا حال نا معلوم است . گمان میرود که با کوه بچه « انکلواندین ، متصادم گردیده غرقاب شد .
( اندین فنانس ، ماخوذ از سندی تاو )

در شرق اقصی :
حقایق سياسي مانچور يا
کشمکش چین و جاپان در منچوریا رو به ترقی است . صورت حاضره حرب موجوده حیثیت قوت آزمایی دو اقوام مجاور را دارد، لیکن ماهرین سیاست در اندیشه اند که مبادا توپ های شرویر چین و جاپان در منچوریا در استقبال کدام جنگ عالم گیر نبوده باشند .
دانستن سیاست پیجا پیچ منچوریا سهل نبوده برای فهمیدنش سلسله های واقعات مختلفه را با هم جمع کردن لازمی است .
تا ثیرات روسی در منچوریا تا آغاز قرن ۲۰ غلبه داشت . در ۱۹۰۵ خاتمه جنگ روس و جاپان ، توسط معاهده ( پورتس ماوت ) روس از حقوق حاصله خود برای جاپان دست بردار گردید. چین نیز بران مهر توثیق خود را ثبت نمود . ما يخص حقوقی که جاپان بدريعه معاهده پورتس ماوت تحصیل نموده اینست که در مملکت مذکور حکومتی مستقل که برای نام تحت ممالك محروسه چين معدود بوده ، در حقیقت تابع جاپان باشد تشکیل کرده شود . ولين مسئله خط آهن جنوبی منچوریا که از دیرن تابه جانک چن به پول و محنت روسها تمدید شده بود بعد از اختتام جنگ روس و جاپان در تصرف جاپان داخل گردید


( شماره ٤٤ )
( مجلد پنجم )
و نیز از مکدن پامه تحت منچوریا تاییدر
گاه و آندگ ، حق تمدید شعب
جدید سلسله خط آهن مذکور را حائز
گردید .
از معاهده پورتس ماوت فائده خاص
به جاپان این رسید که در جزیره ایای
میاو تنگ با نضمام خط آهن منچوریای
جنوبی ١٤٤١ مربع میل علاقه کوانتنگ
را متلبکه علاقه وار در تصرف انگلیس
ها است پیان فائده در زیر تصرف
خود در آورده .
رقیه عمومی منچوریا سه لک و ۸۲ هزار
میل مربع میباشد نظر برقبه مذکور
منچوریا کوانتنگ هیچ موجودیت
ندارد لیکن از حیث تجارت ومفاد
بحری علاقه مذکور دارای اهمیت بزرگی
میباشد .
ویرن بند در گاه کوانتنگ مرکز
امال جاپان در منچوریاست . بظاهر
جاپان به هیچ عوض ممکن ( با قیمت
بزرگتر ) از ممالک مذکور دست
بردار نخواهد گردید واکثر حالات
منچوریا ومنگولیا کی خون تر گردید
اهمیت تجارتی ویرن از شنگهای سبقت
خواهد ربود . ٢٠ کرور باشندگان
وادی یانگزی د نیای دیگر تنها بدریعه
ویرن تجارت خواهند نمود وعلاوه برین
در علاقه مذکورتل بسیار خوب استخراج
می شود .
در سنه ۱۹۱۵ وقتیکه میعاد (قرار داد)
قریب اختتام گردید جاپان از حکومت چین
پذیره ٢١٠ ، خواهشات خود جبرآ مدت
وا رشد گردانید و چونکه ممالک یوروپ
در جنگ عالمگیر مبتلا بود جاپان موقع
خوب بدست آورده منچوریا را تاحدی
تحت نفوذ اقتصادی خود آورد که اگر
الحال از منچوریا دست بردار گردد
بر مفاد قومی اش اثری زیادی خواهد
افتاد و علاوه برین جاپان منچوریا را
محاظ اول مدافعه بخلاف روس میداند
منچوریا از حیث زراعت ومعادن نیز دارای
اهمیت بزرگی میباشد زمینش سر سبز
وشاداب است که حاصلات انرا دولت
( ثروت ) منچوریا گفته می توانیم معادن
بزرگ آهن ذغال سنگ را نیز دارا
میباشد در سنه ١٩١٥ چین مجبور شده
قرار داد جاپان را تجدید کرده میعاد قرار
داد کوانتنگ تا سنه ١٩٩٧ وقرار داد
خط آهن جنوبی منچوریا تا سنه ٢٠٠٢
وقرار داد خط آهن آندك مکدن تا سنه
٢٠٠٧ توسیع داد .
علاوه بران جاپان در منچوریا حق کار
کنی و اختیارات تصرف در اراضی را نیز
از چین جبراً حاصل نمود خلاف ٢١
خواهشات جاپانی اینکه جذبات قومی
چینی ها از این رو به اندک از با ازم جاپانی
ها را تماشا کن بوده اند .
در سنه ١٩١٥ چین از سبب بدبختی
های داخلی خود مجبور شده حقوق
امتیازی جاپان را در منچوریا بخوف جنگ
تسلیم نمود لیکن چین در ممالک خود
این مداخلت خارجی ، غارتگرانه ، را
ناقابل برداشت میدانست .
۱۸۹ سبتمبر جاپان عسکر چینی را باین
الزام که آنها زیر هدایت منصبداران خود
در مقامات متعدده خط آهن جنوبی منچوریارا
خراب کرده اند از روی معاهده پورتس ماوت
جاپان بغرض حفاظت خط آهن بتابم
دست محافظه حق دارد که عسکر خود را
در انحا مقیم دارد ازین سبب این الزام
دسته های محافظه ( که مقصد شان از روی
معاهدات تنها حفاظت خط آهن است )
اینقمم طريقه حربی شروع کردند که گویا
این مملکت تحت تصرف و مالکیت چین
نیست بلکه زیر تصرف جاپان است از ویرن
تاچنگ چن مسلسلا آمد عسکر جاپانی
شروع شده و جميع مقامات مهمه منچوریا
جنوبی و وسطی قابش گردیدند ازان
وقت تا الحال باوجود تشاهبات چينسوا
واشنگتن ماسکو جاپان علاقه های منچوریا
را تخلیه نه نمود .
انجمن اقوام نیز هدایت کرد که جاپان
تا تاریخ ١٦ نوامبر اعسا کر خود را حسب
معاهده پورتس ماوت در علاقه اشغال شده
اعاده نماید لیکن جاپان نشنیده عساکر ش
تا حال از حدود شمالی خط آهن منچوریا
جنوبی تقریباً ۲ صد میل بیشتر اقدام
کرده اند .
ریاست های متحده امریکا لا ینقطع در این
راه کوشیدند که جاپان از جاده آیین و انصاف
انحراف نورزدا، لا در انجمن اقوام خیال
بر پا کردن تحريك این امر بود که احترام
میثاق كيلات مدنظر گرفته شود، که از


ترجمه از منبر شرق
آواز شرق در کنفرانس خلع سلاح

روز سه شنبه ۲ فروری کنفرانس تقلیل وتحدید اسلحه که معمولا « کنفرانس خلع سلاح » نامیده میشود در جینوا تحت ریاست ار تهرهندوسن رئیس حزب کارگر وسابق وزیر خارجه حکومت برطانیه افتتاح گردید .
علاوه بر ۵۵ حکومت عضو مجمع ملل ۹ دول دیگری که عضو مجمع نیستند هم دعوت شده اند که در کارات آن حصه بگیرند و دول آخر الذکر قرار ذیل است :
افغانستان ، برازیل ، کوسته ریکا ، مصر

روی آن بر محاربات قید گذاشته شده است . لیکن در این سلسله ( تحریم جنگ ) سوالی تولید میگردد که بر جنگ کدام وقت اطلاق جنگ نمیشود ؟
زیرا از ستمپبر گذشته بین چین و جاپان در منچو ریا کشمکش در جریان است اما تعلقات سفارتی بین هر دو انقطاع نیافته است ، ونه هر دو دول با قاعده اعلان حرب نموده اند
لهذا در واشنگتون آن میثاق با همی ۹ دول تحت فشار گرفته شده که در کنفرانس ۱۹۲۱ در واشنگتن مرتب گردیده بود و بعض اوقات از ان تعبیر به «مشور اعظم » بین الاقوامی برای چین کرده می شد . ( باقیدارد )

( شماره ۲۴ )

اکواتور ، انا ژونی امريك ، حجاز ، ترکیه س س س ر ( روسیه )
بدون سه حکومت عضو مجمع : نیکا را گوا ، پراگو ، سل وادور ويك حکومت غیر عضو اکوا تور ، تمام دول نماینده گی خود ها را در کنفرانس فرستاده اند نظیر این کانفرانس تا حال دیده نشده است . وکلای ۶۰ دول ۱۷ صد ملیون نفر را نماینده گی مینمایند ، با عبارت دیگر تمام بشریت در جینوا جمع شده اند چنانچه او تهر هندرسن در نطق افتتاحیه خود خاطر نشان نمود که : يك فردیکه خواه در مرکز صنعت مملو از جمعیت ، خواه در صحرای افریقه ویا در شرق و یا در مناطق منجمد شمالی زیست می نماید نخواهد ماند که درین جا آواز خود را بلند نکند »
اگرچه متأسفانه بعضی حکومات و ساکنین مستقل و یا غیر مستقل ( تحت حمایت ملل خارجی ) هستند که نه در مجمع ملل ونه در کنفرانس خلع سلاح نماینده گی دارند با این گفته می شود که تمام بشریت و یا قریب کل آن در پنجا اواز خود را بلند کرده می توانند :
ازینجا است که آواز شرق واسلام از کنفرانس مذکور بذریعه هیئت نماینده گی افغا نستان ، ترکیه مصر ، ایران ، هند ، والبنا نیا خیلی قوی بوده ونماینده گان مذکور یکی بعد دیگر افکار صلح طلبی حکومات و ملت خود ها را از منبر خطابه

( مجلد پنجم )

ابراز نموده ودر اظهارات خود خیلی صمیم و بی آلایش بودند :
نماینده گی ترکیه
چنانچه توفیق رشدی بیگ وزیر امور خارجه ترکیه در آخر نطق خود در روز ۱۵ فروری ایراد نمود که بهترین ومهم ترین خواهش ملت ترکیه اینست که تمام ساکنین عالم برادرانه حیات بسر برند ، وقبل از ایراد این جمله قشنگ وزیر مذکور راجع به مناسبات حکومت کالی با دول همجوار چنین فرمودند .
« يك وجب زمین در داخل خطه ما فعلا زیر اثر هیچ يك از دول معظمه نیست و ما هم در خارج خطه ترکیه خیال تصرف ، مد نظری نداریم سیاست ما بنا بر عشق نوع پرستی در راه اخوت بانام دنیا مخصوصاً با همسایگان ما در تزاید است »
ما که این حصه از اظهارات نماینده مذکور را درج مینمائیم ازین سبب است که را جع به ترکیه بعضی افواهات واینترنگه ها شنیده می شد که حکومت ترکیه هنوز هم از نظریات خود درباره عراق و شامات کاملاً صرف نظر نه نموده و به نسبت اتحاذ این دو مملکت واتحاد عرب بد بین است
سه نطق غراي ديگر هم در روز هاي ۱۶، ۲۴،۱۶ فروري از طرف نمایندگان ایران ، مصر، افغانستان ایراد شد که ذیلاً نشر میشود
نماینده گی ایران
و فعلاً این نکته پر از نزاکت و منطقی نماینده


( صفحه ۷ ) ( شماره ٤٤ ) ( مجلد پنجم )

اول ایران را نقل می کنیم .
«ماصلح طلب ترین ساکنین دنیا هستیم و
بدون از دفاع استقلال وحقوق خود دیگر
نظر یه نداشته در صورت فقدان خطر تمام قوا
ومجهودات خود را به توسیع امورات اقتصادي
واجتماعي مان صرف مینمائیم » وضمناً نماينده
محترم شهنشاه ایران یاد آوري نمودند: که
تنها اوازایران بود که ١٩٢٤ ماده ١٠ میثاق
را نجات داد (فکرما هم با نما ینده مذکور
متحد ه طرف جناب پرنس ارفع سابق نماینده
بزرگ و محترم ایران که رتبه «پرنس صلح»
را حائز گردیده اند رفت )

نماينده گي مصر

وهم در اینجا خلص اظهارات فصیح، فیلسوفانه
نماينده محترم مصر را که مهماي سياسي را با
کمال مهارت ایراد نمودند ذکر می کنیم«بهتر
است که ملل متمدن در مناسبات خودبادول
دیگرعین همان پرنسیپ حق و عدالت را
اجراء نمایند که در بین خط سرحدي خود
مي نمايند»

وفخري پاشا( نماینده مصر ) علاوه تصفيه
اجباري در بين ممالك را خواهش نموده گفت
«هیچ دول متنازع منصف شده نميتمواند»
(گویا این معما اشاره انت به پیچدگی مصر
وانگلیس) واینکه بنام اهالی نیل نطق کرده است
يقيناً به سودان هم فکر می نمودند )

در بين همه نطاق ها تنها نماينده مصر ،
بود که از رئیس ویلسن متوفی ؛ موسس مجمع

ملل ، یاد آوری نمود واین یاد آوری
از طرف ، مصر » طبعاً گزنده واقع
شد و هم نماينده مذکور این فرموده
حضرت رسول مقبول را ذکر کرد « از
آواز گریه یتیمان عرش به لرزه می در
آید ،

وتنها بطور خبر خاطر نشان می کنم که
خديو سابق مصر هم درین روز به
کنفرانس حضور بهمرسانیده بود وفخري
پاشا را به مناسبت نطق شان تحسين
نموده ، این وضعيت خدیو مذکور چندان
اهمیت ندارد زيرا افکار متذبذب ومتناقص
جناب خدیوبهمه معلوم است .

نماينده گي البانيه

در روز ٢٤ فروری بعد از نطق
نماینده افغانستان ، نماينده البانيا مملکتی
که حصه بزرگ اهالی آن مسلمان هستند ،
نطق خولی نموده وچنين اختتام نمود :
« حکومت من خوش بخت است که
از صمیمیت به وظیفه شرافت کنفرانس
حصه گرفته ، واز ته قلب تمام مصوبات
که ممکن است خلع سلاح را محقق سازد
تائید نماید و درین صورت به تمام دول
که اید آل اخوت وترتيب صلح را بدل
می پرورانند اطمينان بدهد »

نماينده کي هند

بعد از نطق فخری پاشا نماینده مصر
بروز ۱۹ فروری آقا خان مشهور نماینده
هند بر خواسته نطقی بزبان انگليسي
ایراد نمودند که ماخاص آنرا نقل ميكنم :

« من در اینجا بنام چندین ملیون
هموطنان خود که عشق به صلح واجتناب از
تشدد را از جمله صفات اولی بشریت
می دانند اظهار رای می نمایم، برای آنها ایدال
صلح يك وسيله اقتصادی نیست ، بلکه
اید آل صلح در قلوب آنها جای گرفته
است . »

نطق ع ، ج عبد الحسین خان نماينده
افغانستان در کنفرانس
خلع سلاح
روز چار شنبه ٢٤ فروری . روز آخرین
جلسه مباحثات عمومی کنفرانس ع ، ج
عبد الحسین خان نماينده افغانستان در
کنفرانس خلع سلاح ووزیر مختار
اعلیحضرت در روما نطق ذیل را بزبان
انگلیسی ایراد نمودند .
آقای رئیس خانم ها آقایون !

من از نقطه نظر عمومیت در نطق
های مهمی که از طرف نطاق های ماهر
دول در همین منبر تا حال ایراد شده است
بسیار چیزی ایراد نمی کنم .
چون حکومت افغانستان به کارهای
کمیسیون ابتدائی سهیم نبود لذا میخواهم
نقطه نظر مملکتی را که افتخار نمایندگی
آنرا دراینجا دارم مختصراً ارائه نمایم .
اشتهای خواهش وآرزوی شدید حکومت
من بود که به مجاهدات بین المللی راجع
به « خلع سلاح » شريك گردد .


( صفحه ٨ ) ( شماره ٤٤) ( مجله پنجم )

ما تماماً نظریه رئیس محترم هندرسن
را تأیید مینمائیم که فرمودند « دنیا
تقاضای خلع سلاح را می نماید . دنیا
به خلع سلاح محتاج است » و ما گمان
میکنیم که این پیشنهاداتی که به کنفرانس
تقدیم شده به تکمیل وظیفه بزرگ كمك
نماید . هیئت نمایندگی افغان اماده
است که پیشنهادتی را که از طرف تقریباً
كل نمایندگی ها راجع به فسخ نمودن
قطعی بعضی اقسام تجهیزات که حایز
خواص مخرب و تعارضی آن ها غیرانسانیت
گرفته می شوند تائید نماید .
ما اظهارات بعضی نمایندگی ها را راجع به
فسخ نمودن طیارات بمباردمان تائید و
تصدیق می نمائیم و این حتمی است که بمبار
دمان هوائی ومحاربات کیمیاوی و انتشار
میکروب زهر تیم قطعاً ممنوع شود زیرا لازم
است که اهالی را ازین طور تهلكه متوحش
نجات باید داد
در جمله پیشنهاداتی که به کنفرانس تقدیم
شده اند پیشنهادی که جدیداً از طرف نماینده
گی المان پیش شده است به نظر ما قابل دقت
و توجه مخصوص است .
نماینده گی افغانی تمام پیشرفت هائی مجلس
را در راه تحدید و تقلیل سلاح بنظر خوب
دیده و خیری برای بشریت میداند . و ازین
جهت حکومت افغانستان حاضر است
که تمام پیشنهاداتی را که برای خلع سلاح
خدمت می نماید بکمال دقت مطاله و مدقه
نماید .
خانم ها آقایون : حال اجازه بفرمائید

که وضعیت مملکت خود را کمی بشما
توضیح نمایم .
افغانستان در يك چار راهی راهای تاریخی
آسیا وسطی واقع و ازین جهت در يك
وضعیتی است که به هيچ يك از ممالک
مقائسه نمی شود . در اختتام جنگ عالم
گیر، افغانستان به حصول استقلال مطلق
خود کامیاب گردید و امروز بجز از کار
کردن در حالت ارامی در داخل سرحدات
ملی خود و بسرعت پیمودن ترقی در راه
تمدن و بودن يك عنصر انضباط وصلح در
آسیا وسطی به زیر سایه شاه معظم خود
دیگر منظور و مقصدی ندارد .
افغانستانی که در ایدال خود پابند و در
استقلال ومصئونيت خطه خود مفتخر
میباشد احترام حقوق همسایه های خودرا
وظیفه خود میداند .
بنا براین ملحوظات ، پروگرام ما حاوی
انتظام يك اردوی مدافعه محض که امنیت
داخلی را تامین و شعائر ملی ما را حمایه نماید
میباشد و این وظیفه ایست که تاریخ
بدوش ما میگذارد . از وقت اعلان استقلال
خود افغانستان در حصه را که می خواست به
آن نایل گردد بنابر قلت وقت ووقعات ناهنجاری
که رخ نموده انجام داده نتوانست حتی به تشکیل
يك اردو ( فراخور احتیاج : صر مترجم )
برای دفاع شعائر ملی خود هم موفق نگردید .
امروز اساس و مقصد ما تکمیل شئونات ملي
ما است و من امید قوی دارم که کنفرانس
وضیعت مخصوص وطن ما را مد نظر خواهد
گرفت و اطمینان قطعی دارم که کنفرانس که

ترجمان احساسات صلح خواهی تمام ملل
است به اجرا وتكميل وظیفه بزرگ خود
کامیاب خواهد گردید و باید بصورت براي
بشريت يك راه جدید، اتحاد ، صلح ،
اخوت را بازخواهد نمود
در خاتمه خانم ها و آقایون بهترین و صمیم
ترین آرزوهای ملت افغان را براي کاميابي
کنفرانس بحضور شما ابراز میدارم

قواي دول

اداره :ـ معلومات ذیل که شامل تمام قوای
بحری وبرى ملل است از روز نامه شریفه
« اطلاعات » منطبعه بطهران بغرض تزئید
معلومات قارئین اقتباس و نقل می نمائیم تا
اهمیت و وظیفه سنگین کنفرانس معلوم
گردد .
فرانسه
ــ فرانسه دارای معظم ترین ومکمل
ترین قشون وتجهیزات جنگی میباشد بعد از
جنگ بین المللی دوره نظام وظیفه فرانسه
سه سال ولی اکنون به یکسال تغییر داده شده
است بودجه تخمینی قشون فرانسه در سال
١٩٣١ پنجاه و چهار ملیون لیره بوده است
قوای هوائی فرانسه درجه اول را دردنیا
حائز است و رویهمرفته دارای سه هزار
فروند طیاره جنگی میباشد .
قشون فرانسه در ١٩٣١ عبارت از
٦٤٧٣٢٠ افراد نظامی و ٣٢ هزار


( صفحه ۹ ) ( شماره ٤٤ ) مجدد پنجم

ژاندارمی بوده تجهیزات جنگی فرانسه عبارت است از ٤٦ باطالیون تانک واتو مبیلها زره پوش و ۱۸ رژیمان توپخانه - توپخانه قشون فرانسه دارای ٣٤٥ باطالیون ، سواره نظام آن عبارت از ٦٥ رژیمان و افراد آن با تفنگهای اتوماتيك مسلح هستند - ۱۲٥ ارکا درون زره پوش و ٢٥٥ اتومبیل ازره پوش نیز جزو سواره نظام می باشد .

قوای بحری فرانسه

کشتی و کروازر جنگی ١٥ فروند

کروازر ده هزار تنی ٧ ״

״ های مختلف ٧ ״

کشتی های مخرب ٥٧ ״

تحت البحری ٦٥ ״

کشتیهای جنگی فرانسه رویهمرفته ٦٠٤ ، ٦٢٨ تن میباشد .

بریتانیای کبیر - قشون بری بریتانیای کبیر در حدود ١٥٠ هزار است قریب ٤٠٠٠ ، ٦٥ نفر نظامی نیز مامور هندوستان است . بودجه قشون سال ١٩٣١ انگلستان در حدود ٣٩ ملیون لیره بود . مستعمرات و کلنی های انگلیس هرکدام بنوبه خود دارای قشون مرتب منظمی میباشند در استراليا و نیوزلاند جديد نظام اجباری مجراء است .

بریتانیای کبیر دارای ١،٤٣٤ فروند طیاره جنگی میباشد .

قوای بحری انگلیس

کشتیهای قدیمی قبل از جنك ٣ فروند

کروازر های جنگی ٢ ״

کشتی جنگی ١٧ ״

کروازرهای مجهز ١٣ ״

کروازر ٤٢ ״

کشتیهای مخرب جدید ٧ ״

تحت البحری ٥٦ ״

تعداد صاحب منصب و افراد بحری ٩٠،٦٠٠

بودجه بحری سال ۱۹۳۰ پنجاه و دو ملیون لیره

کشتیهای فوق رو یهمرفته دارای ٧،١٢٥٠٢٤ تن میباشد .

امریکا - دولت امریکا پس از جنك بزرگ بودجه هنگفتی صرف قوای بحری و بری خود نموده و از حیث تعداد کشتیهای جنگی و افراد قوای هوائی از انگلستان قوی تر است بودجه ١٩٣١ وزارت جنگ آمریکا بالغ بر ٧٨ ملیون لیره بود .

دارای ١٤٠ هزار قشون و ٢٣،٥١ فروند طیاره جنگی و ٢٥ بپلیان میباشد قوای بحری امریکا -

کشتی و کروازر جنگی ١٥ فروند

کروازر های ده هزار تنی ٦٥ ״

کروازر های مختلف ٤٦ ״

کشتیهای مخرب ٧٦ ״

تحت البحري ٧٢ فروند

تعداد صاحب منصبان و افراد بحری ١٢٠ هزار

کشتیهای فوق دارای ٨٤٠،١،٢٥١ تن میباشد

ایتالی - قشون ايتالي بالغ بر ٥٠٠ هزار و قواي هوائی ان مرکب از ١٥٠٠ طیاره جنگی است و در آتیه نزدیکی بنا به تصمیم اخیر دولت ایتالی به ٤٠٠٠ فروند توسعه پیدا خواهد نمود

تعداد صاحبمنصب و افراد قواي هوائي ايتالي بالغ بر ۲۳ هزار میشود

قواي بحري ايطالي

کشتی و کروازر جنگی ٤ فروند

کروازر هاي ده هزار تني ٧ ״

״ مختلفه ١٠ ״

کشتیهاي مخرب ٥٦ ״

تحت البحري ٧٦ ״

کشتیهاي فوق رویهمرفته ٤٠٤ هزار تن میباشد.

آلمان - برطبق عهدنامه صلح ورسای قشون آلمان بر ١٠٠ هزار محدود گردیده و نظام اجباری در کل محرب قشونی و قواي هوائی آن نیز بر طبق عهد نامه مزبور کاملا ملغی شده است

آلمان دارای زيادي طیارات تجارتي است که در مدت قلیلی ممکن است بطيارات جنگي وبمب انداز تبدیل و مجهز گردد با اینکه وصما خلع سلاح گردیده و قشون آن محدود به صد هزار شده آلمان داراي ٦ ميليون صاحب منصب وافراد نظامي با تجربه میباشد که در جنگ بین المللی خدمت نموده اند کار خانجات آلمان سالیانه مقداري زيادي اسلحه و مهمات جنگي براي ممالك كوچك همسايه خود


( صفحه ١٠) ( شماره ٤٤) ( مجله پنجم )

ساخته و تهیه مینماید . کارخانجات مزبور برای
ساختن اسلحه و مهمات جنگی از مکمل ترین
کارخانجات دنیا بوده و این باعث نگرانی
فرانسه گردیده است . بودجه بری و بحری
آلمان در ١٩٢١ سی وشش میلیون لیره بوده
است بحریه آلمان - بر طبق عهدنامه ورسای
آلمان فقط مجاز به تجهیز قوای بحری ذیل میباشد
کشتي جنگي ٨ فروند
کروزرسك » ٦
کشتی مخرب » ١٢
کشتي ترپيد واندا زي » ١٢
کشتیهای فوق ٣٠٠٧٨٠ تن میباشد
ژاپون - نظام ژاپون اجباري ودوره آن دو
سال است قشون آن بالغ بر ٢٦٠ هزار نفر
میباشد قوای هوائي آن ٤٩٣٩ فروند طياره
جنگی و ٧هزار طياره چی میباشد
بحریه ژاپون
کشتي هاي جنگي ٩ فروند
کروزرهای ده هزار تنی » ٨
» مخففه » ٢١
کشتي مخرب » ٨٥
تحت البحري » ٧
کشتي هاي فوق ٨٥٠١٣٢٨ تن میباشد
روسیه - قشون روسیه بوسیله نظام
اجباری با وضعیت ناگواری به ٨٤٣ هزار
رسیده است لیکن تجهیزات جنگی آن نسبت
بقشون دول معظمه قابل مقایسه نبوده و بعلت
عدم وسائل و سیستم و راه آهن در دنیای نظامی
امروز قشون شوخ مقام مهمی را حائز نیست
گرچه مقداری از اسلحه جات و مهمات جنگی

که متفقین در زمان امپراطور تزار بروسیه
فرستادند هنوز باقیست . قشون سرخ با اینحال
در این ده سال اخیر ترقی محسوسی نموده و
تجهیزات و دیسپلین و مهمات آن نسبت بسابق
بمراتب بهتر اشت
قواي هوائي روسیه ١٥٠٠ فروند
طياره جنگي است بالغ بر ١٨ هزار طیاره چی
تحت نظر استادان و هوا نوردان المانی تربیت
شده و حاضر دارد
لهستان - نظام وظیفة در لهستان نیز مجرا
ودوره آن دو سال است قشون آن در حدود
٢٦٤ هزار نفر و قوای هوائی آن مرکب از ٧٠٠
فروند طياره جنگي ميباشد
بلژيك - قشون بلژيك در حدود ٩٥هزار
ونظام اجباری نیز مجر است و تعداد طیارات
جنگی آن در حدود ۲۰۰ فروند است دولت
بلژيك اخيرا چند ین طیاره جنگی به کار
خانجات انگليسي سفارش داده است
روماني -- دوره نظام وظیفه در روماني دو سال
وقشون آن رویهمرفته بالغ بر ١٨٦هزار میشود
قواي هوائي ان مرکب از طیاره میباشد ۷۹۹ فروند
چك اسلواكي - قشون چك اسلواكي بالغ
بر ۱۰۰ هزار و دوره نظام وظیفه آن ١٤
ماه است قوای هوائی آن مرکب از ٦٨٧
فروند طياره میباشد
هنگری - دولت هنگری بر طبق عهد ـ نامه
ورسای اجازه ندارد بیش از ٣٥ هزار قشون
مجهز داشته باشد . با قلت افراد آن
تجهیزات قشون هنگری خیلی مکمل

خبر هاي داخلي
و کیل یا ور اول حضور
نظر با طلاعات داخله ؛ تا زمانیکه عالیقدر
جلا لتماب الله نواز خان یاور اول حضور
اعلیحضرت غازی از معالجه فارغ و از المان
پس به کابل وارد گردید ، امورات یاوری
اول حضور به عالیقدر جلا لتماب اقای
محمد نوروز خان سر منشی حضور مبارك
شفاهاً نه بعلاوه انجام وظیفه محوله شان وكالتا
تفویض شد . اگر چه و ظیفه اصلی
جلا لتماب جناب سر منشی حضور خیلی مهم و
زیاد است که ما اوقات شبا روزی شانرا در آن
مصروف می بینم و با وجود آن که این وظیفه
مهمه یاوری هم بان علاوه شده نسبت به
فعالیت و عشق سرشاری که جناب ممدوح
در انجام امورات محوله خود دارند یقین
کامل داریم که امورات این دو وظیفه مهمه
بصورت بسیار صحیح وحسب مطلوب
حکومت انجام یابد .

و نظامیان آن از بهترین نظامیان جنگی دنیا
محسوب میشوند
نكته قابل ملاحظه عظمت قوای بری
هوائی و بحری فرانسه وعقب ماندن انگلیس
از رقبای اروپائی و امریکائی خود میباشد.
انگلستان از حیث قوای بحری نیز بعد از
آمریکا میباشد
فرانسه تفوق بری وهوائي دنيا وامريكا
تفوق بحری را حائز میباشند .


صحیفه ۱۱
( شماره ٤٤ )
مجلد پنجم

رئیس بلدیه :
عالیقدر صداقتماب آقای گل احمد خان وکیل والی کابل بریاست بلدیه شهر کابل انتخاب و امورات بلدی را در دست اجرا گرفتند .

اداره :— ازقرار مصاحبه، مختصری که نمایندهٔ ما باجناب آقای گل احمدخان رئیس بلدیه بعمل آورده اند، معلوم میشود که برای بهبود امورات بلدی تجاویز خیلی معقول و صحیح اتخاذ شده تا عملی گردد. نظر بوعده که جناب رئیس به نمایندهٔ ما داده است تفصیل تجاویز را در شماره های آینده به جریدهٔ خود انتشار خواهیم داد . درعین زمان نسبت به فعالیت وحسن اداره آقای رئیس بلدیه که ما بجناب ایشان سراغ داریم اینقدر متذکرو بقارئین محترم خود اطمینان داده میتوانیم که امورات درهم وبرهم موجوده بلدیه در اثرمساعی این جوان مدبر امید است که در آینده قریبی روبه بهبودی واصلاح گذارد
انشاء الله الكريم

وکیل ولایت کابل :
و « ج » آقای محمدعمرخان مدیر گمرك کابل نسبت به فعالیت وحسن خدمتگذاری شان مورد نوازش حکومت متبوعه خود گردیده به وکالت ولایت کابل افتخار یافتند.

ترفيع :
حمیت مند آقای طره باز خان وکیل قوماندانی کوتوالی که در انجام وظیفهٔ محوله خود حسن صداقت وفعالیت را ابراز داده اند مورد نوازش حکومت متبوعهٔ خود گردیده به قوماندانی کوتوالی ترفیع و با اعطای یکمقدار پول نقدی و ایزادی معاش نایل گردیدند .

استقلال مدیریت عمومی مخابرات
نظر باطلاعات واصله چون حکومت تصمیم گرفته است که امور مخابراتی نظم ونسق درست بخود گرفته واصلاحات اساسی دراین امور مهم بعمل آیدلذا مدیریت عمومی مخابرات را ازوزارت داخله منفك ومديريت مستقله تجویز کردند تا در آینده بصورت مستقل اجراات نموده وامورات خود را راستاً بحضور ج « ع » ج والاحضرت صدر اعظم صاحب تقدیم نمایند .

مدیر گمرک کابل :
ع « س آقای غلام حیدر خان رئیس دائره فیصله منازعات که درعصرسراجیه سرپرست امور پستی و تجارتی افغانی در پشاور بودند و نسبت به سابقه که در امور گمرکی داشتند بمدیریت گمرك کابل تبدیل شدند .

اداره به آقایان موصوف و ظایف جدیده شانرا تبريك گفته و از خداوند برای شان توفیق صداقت و خدمتگذاری را خواستگار است .

تصحیح
در شماره ٤٣ صفحه ۱۲ سطر ۳ ستون ۳ در بعض از نسخه های جریده « ع ش نوراحمد خان سابق لوا مشر» سهواً تولی مشر آمده است ( مصحح )

خبرهای خارجی

تاس

چین
مسکو ، ۲۱ مارچ ـ از شانگهای اطلاع میدهند ، که کمیسیون مجمع ملل تلگرانی از موکدن از اقسام مجامع چینی وتشکیلات ملکی ، اطاقهای تجارتی ، موسسه های مسلکی ، انجمن های مطبوعات و غیره گرفته است ، که در آن تلگرام امضا کنندگان بنام ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ اهالی چین در مانچوری اطلاع میدهند ، که وطن آنها مانچوری از طرف جاپان هائیکه چینی ها را حتی از تمام حقوق اساسی حیاتی محروم می نماید ؛ تصرف و ویران کرده شده است در تلگرام مزبور مذکوراست : هزار ها نفر چینی از طرف جاپانها بنام مدافعه محو میگردند ، جاپانها هر نفر چینی را اگر بقدر يك ذره هم حس ملیت دران بیبینند دزد و رهزن می نامند . حکومت مانچوری صرف برای نام وبازیچه ئیست در دست نظامیان جاپان آینده نشان خواهد داد ـ آیا مجمع ملل اثبات کرده می تواند ، که در وضعیت امروزه حق فوق قوت است . در خاتمه بيك تهیه بزرگ مجادله بر علیه غلبه قوت بر حق ، اشاره می رود .

مسکو ، ۲۲ مارچ ـ از شانگهای اطلاع میدهند : « شانگهای مستعمره عمومی


صفحه ۱۲
امپریالیسم میکردد . توسعه مسکونه
خارجیها که به دیده میشود محاکمات چینی
تصفیه میشود . به اطراف شانگهای
منطقه طبیعی ساخته میشود. این مطالبات
برای مستعمره خارجی محلی پیشنهاد شده
است ، تا برای قوه انتخابیه بلدی مسکونه
شانگهای حاضر باشند، در هیئت بلدیه مذکوره
دو نفر امریکائی ، دو نفر جاپانی و ٥
نفر انگلیس داخل می باشند ،
مسکو ، ۲۲ مارچ - از شانگهای
اطلاع میدهند ، که قونسلگری بریطانیا
اطلاعات رسمی اشاعه نموده « پیشرفت »
مذاکراتی را که دران غیر از جاپان و
چین سفرای ممالک خارجی نیز شامل
می باشند شرح میدهد .
مانچوري
مسکو ، ۲۲ مارچ - اطلاعات با تبین
حاکی است ، که حکومت مانجوری
اراده نمود ، تا يك هيئت فوق العاده
برای اظهار عقیدت خدماتیکه حکومت
جاپان برای تولید حکومت جدید نموده
است در جاپان بفرستد . هیئت مذکور
حکومت جدید مانجوری را بصورت يك
حکومت حقیقی در توکیو معرفی مینماید.
( تراجیم )
چین و جاپان
جینیو ، ۱۷ مارچ
اولین ثمر اقدامات مجلس بين المالي
راجع به مسئله چین و جاپان امروز در
مجلس مذکور اعلان شد، مسترهی تبر
گفت که «ساتو ، به او خبر داده که
( شماره ٤١ )
نماینده های چین و جاپان در شنگهایی
به صلح موقتی متفق شده اند .
عساکر جاپان بالیست از منطقه که تصرف
شده اند بر آیند .
شنگهائی ۱۷ مارچ
از مواد اکبریمان موقتی چین که
بتوسط کدام اژانس چینی رسیده چنین
ظاهر می شود که عساکر چین در همان
منطقه موجوده اغنی بیرون از منطقه ۲۰
کیلو متر مقیم باشند و عساکر جاپان از
منطقه تصرف شده بر آیند منطقه تخلیه
شده را حکام چین اداره خواهند کرد
بر آوردن عساکر جاپانی را يك كوميته
مشتر که نهاند گان چین و جاپان با یکنفر
غیر جانب دار سر پرستی خواهد کرد ،
همین کمیته چون انتظامات منطقه تخلیه شده
را نیز خواهند کرد.
حبس صدر جمعيت العلما
مفتی کفایت الله خان صدر جمعیت العلمای
هند در اثر عدم تعمیل احکام در قانون
« اختیارات فوق العاده در مواقع خطر » به ۱۸ ماه
حبس با مشقت امر شده . ( ترایبون )
طياره و اخبار
اخبار بمبائی کرانیکل و بمبائی سماچار
از تاریخ ۸ مارچ در احمد آباد توسط
طیاره در ظرف ۳ ساعت از بمبئی رسیده
بمفتر كين توزیع شد . ( انقلاب )
طریق جدید برای توزیع پرو گرام
کانکریس
کانپور ۱۷ مارچ :
يك طرز عجیب را ئشغری کانگریس
مجلد پنجم )
برای توزیع پرو گرام خود اختراع
کرده اند. رضا کاران کانگریس يك نوع
پیرا هن پوشیده که بران بحروف جلی
پرو گرام کانگریس راجع به پيكنك
و غیره چاپ است .
او لا رضا کاران کلاه های سه رنگه
را پوشیده به خاموشی در جاده ها تردد
میکردند و بعد از آن جمع غفیر یکجا
شده اشعار کانگریسی را می سرا ئیدند
در نتیجه پولیس یکنفر از رضا کاران
معادت امل نام را دستگیر کرد .
مسائل سرحد
پشاور ٢٦ مارچ
فقیر علی نکردو تهیه کردن لشکر سالار
زنی در علاقه باجور کامياب شده تهديد
می کنند که بر علاقه چندول در منطقه
نواب دیر حمله آرد - برطیاره ذریعه همین
عسکرد بروز فیر زیاد شده و جواب آن ذریعه آتش
ماشیندار پرداخته شد وضعيات در علاقه
مهمند آرام است لشکر که در مغرب
دره خايك جمع آوری نموده بود منتشر
شده زیرا که از مهمند های حصه بالا
به آنها كمك نرسید - سر کرد گان
لشکر میخواهند که در علاقه مهمند های
بالا رفته برای اقدامات آینده جوش و
خروش تولید کند .
سر کرده این لشکر امین خان پسر
محصل خان است چون مذکور يك شخص
متمول است لہذا در تهیه لشکر
کامیاب شده . ( سول )


( صفحه ۱۳ )
( شماره ٤٤ )
( مجله پنجم )

از هر طرف
با طياره در طبقات ابر

راجع به ساختمان طياره که با بسیار
اسرار در ماشین خانه « فرمن » برای
هوا پیمائی در طبقات ابر ساخته شده
است ( در شماره گذشته ) اطلاع دادیم

نامه نگار جریده « پارس میدی » پارس
در ماشین خانه های فرمن رفته با صاحب
ماشین خانه های مذکور « هانری فرمن »
ملاقات نموده است .

از دور آله مذکوره را که سبب
انقلاب بزرگی در هوا پیمائی گردیده
است ، بنامه نگار مذکور نشان دادند
زیرا به نزدیکی آله مذکور احدی را
راه نمیدهند .

فرمن به نامه نگار مذکور اظهار نمود :
تفصیلات تخنیکی آله من را بشما
گفته نمیتوانم ، زیرا حکومت مرا
ازان منع نموده است . فقط چیزیکه بشما
گفته میتوانم این است که : - طیاره
مان مو نوپلان ( طياره يك باله ) موتور
آن دارای ٥٠٠ اسپ قوه ( هارس پاور )
و دارای يك اطاق غیر قابل نفوذ میباشد. طیاره
مذکور تا حالا حاضر نشده است و قبل
از دو ماه به انجام نخواهد رسید . ما
حالا تقریباً يك سال می شود که بر او
کار میکنیم .

- بعد از شش ماه شروع به تجربه آن
خواهیم نمود . تجربه بلند کردن آن ابتدا
از ٥٠٠٠ ، بعد ٦٠٠٠ ، ٧٠٠٠ متر الی

١٥٠٠٠ - ١٨٠٠٠ متر نموده خواهد
شد .

ممکن است در بلندی ٦٠٠٠ متر سرعت
آن دو چند و در بلندی ۱۳۰۰۰ متر چهار
چند خواهد گردید . در ارتفاع بین
١٥ هزار و ۱۸ هزار متر طیاره مذکور
۸۰۰ کیلومتر در يك ساعت طی خواهد
نمود .

لکن اینها همه تا حال اصولی است
که در تحت تجربه نیامده است . بعضی
از متخصصین تصدیق مینمایند ، که سرعت
باد در يك بلندى معینی ۲۰۰ کیلومتر در
يك ساعت میباشد . با باد های که بعین
سرعت حرکت نمایند مجادله غیر ممکن
است . لاکن تجارب ( پرو فیسر پیکار )
این فرضیات را تردید می نماید .

- طیاره ران در يك اطاق بسیار محکم
بسته شده باید پرواز نماید . و کورکورا ،
مخصوصاً باید براهنمایی آلات و ادوات
مسافرت نماید . با وجود خطره بزرگی
که این پرواز ابتدائی دارد ، باز هم
خواهش مندان هوا پیمائی در
طبقات ابر بسیاراند . پرواز اول را
به ( کوپی ) طیاره ران سپرده اند .

تجربه طياره ران کوپی

تجربه رسیدن به طبقات ابر بواسطه
طياره هوائی سنگین بالاخره در محل
اجرا گذاشته شده ، طیاره ران مشهور
فراب ( کوپی ) این عمل را اجرا خواهد
نمود . اگرچه تا حال روز و ساعت آن
مقرر نگردیده است ، لاکن ، تقريباً

تمام چیزها برای این تجربه دلاورانه
مهیا است .

اله که دران کوپی پرواز خواهد
نمود ، ماشین خانه فرمن را در ( بیانکور )
در تحت قراولان خفیه ترك كرده ، وحالا
در میدان طیاره « توسوله نوبل »
میباشد .

طیاره مذکور دارای ٥٠٠ اسپ قوه
و اطاق او که به مثل كابينة تحت البحرى
میباشد ، با اکمل پوشیده است .

در میدان طیاره توسوله نوبل

بنا بر يك سلسله ملاحظات ، کوپی
اراده نموده که از هر قسم تجربات ابتدائی
صرف نظر نماید . لهذا طیاره خود را
اظهار نموده امر داد که طیاره مذکور
را فقط در زمانی که برای تجربه آخرین
میخواهد پرواز نماید ، از خانه او بیرون
بکشند .

به تعقیب این مسأله نمایندگان جمعیت
هواطى بين المللى همیشه در میدان طیاره
مذکوره كشيك ميدهند . با شتراك ايشان
تمام اله های ثبت که در طیارات مستعمل
می باشند ، تفتیش وبعد ازان مهر ولاك
کرده شدند .

طیاره کوپی

غير از اطاق فلزی که فرم اسطوانه را
دارا بوده و بسیار محکم بسته شده بود
با يك پرچ مدوری که بر او بلند شده بود
با لبهای بزرگ اله مذکوره توجه انسان
را به خود جلب می نمود .


صحبته ١٤
( شماره ٤٤ )
مجلد پنجم

ترجمه : رحمان افغان
مؤلف : رطان ژارژ
مقاسمه مسکو کاتی جهان بود . امروز
بالعکس پول ما زائد نازل شده و خیلی
از مدارج قیمت که بآن عادت داشتیم
و بصورت سير تكاملی میرفت دور شده
ايم .

رهبر اهل ثروت

قسمت اول
واسطه قوه مالیه
اگر چه ضرریات زمان جنگ بین المللی
مشکلات محاربه من کی که بر علیه فرانسه
تاز من متارك ۱۹۱۸ مقتضی گردید تعمیق
شود البته سیاست مسکوکاتی گذشته
با امروز هیچگاه طرف مقاسمه نمیشود
امروز برای ملت فرانسه لازم است که
موافقته وجوهاتی و سیاست جدید
مسکوکاتی را بکشاید ؟ چه بنیاد آنروز یکه
تا ازان بحث میکنیم یعنی اعتبار و توازن
فرانک ۱۹۱۳ ، ١٩٢٦ مطابق نیست
آیا هر گز چاره اش نمیشود مثلی که بعضی
مکتب ها نیز میگویند ؟ آیا فرانک

کاغذی طرح نشود تا مقیاس کاغذ نزول
کند ؟ آیا جسم حاضره پول کاغذی
تقلیل شود تا موازنه مسکو کاتی داخلی
ثابت کردد ؟
قبل از انکه برای انکشاف اساسی
های مختلف مسکو کاتی برایم باید بدانیم
که هیچ يك منافع بهتر ازین نیست که
كميت ومقدار اجناس يك مملکت بزرگ
شده باشد .
بشر طیکه آن ملت بعمل مقدماتی اصلی
ثروت های صادراتی کوشش نموده
و آنرا تا صرف مساعی آخرین خودشان
ترقی داده میتواند .
على العجاله و در حالت حاضر و برای
تأمین آرزوهای امروزی مان و یا اینکه
از خدمات شورای ملی در حالت حاضر
متوقع شویم ، و یا شورای ملی نظر با
قدامات خویش حس امید واری بخشاید
و یا ملت در دفع نواقص پول خویش
عجله کنند . بایستی این تنزیل پول
خود را بمقابل خارجه بدویعه طلا چاره
کنیم .
زیرا قبل از جنگ این اتلاف موجود
نبود و از اتلاف نجات داشتیم . پول ما

وصف قیمت مسکو کاتی
یاری داشتن فکر روشن در موضوعیکه
ما آنرا وصف مسکو کاتی مینمائیم برای
انسان خیلی لازم و با اهمیت است بایستی
اصل معنا و قیمت اشیای طبیعی را که
عمد ثروت هستند از نظرا بخشید ، یعنی
در ازدیاد قیمت ثروت حقیقی مملکت
واشیای پیدا وار آن صرف مساعی نمود
اينكه يك نجار در ۱۹۱۳ يك كونی را
بقیمت اصلی نظر به تعمیر و مصارف او
بيك لك فرانك میفروخت حالا آن کونی
در سنه ١٩٢٦ به قیمت شش لك رسيده
است . آیا ثروت حقیقی آن کوئی شش
چند شده است ؟ بلی در صورتی انسان
قائل شده میتوانست که مقاد عبارت
زائد میشد و یا از آن عمارت استفاده
زائدی حاصل میگردید مگر در صورتیکه
آن تاجر بهر چیزیکه ضرورت دارد و
بریدنش مجبور است و قیمت آنرا به
نسبت سابقی ۱۹۱۳ شش چند بر دارد و
یا از همین سرمایه شش لك فرانك به
نسبت گذشته شش چند ربح میگیرد و یا
اینکه اجاره دار و یا کرایه نشین به نسبت
سابق شش چند اضافه کرایه بدهد
ترقی اصلی نیست بلکه ترقی فروعی است

متخصصین راجع به يك صفت کامیابانه
دیگر جدید الاختراع که به طياره رنی
در حالت پرواز امکان انتظام دادن
حمیده گیهای پیچ ها را میدهد ، اشاره
می نماید .
قرار نتیجه عمومی ، ساخت الله مذکوره
که برای ترقی و تشکیلات هوا پیمائی در
طبقات ایر میباشد ، تمام مقتضیات خود را
پوره می کند . آینده آن منحصر است
به لیاقت و کامیابی شخص طیاره ران
وهم به آن اشیای غیر قابل فهمی که هیچ
يك از انسانها پیش بینی کرده
نه می تواند . ( از جراید خارجی )


صفحه ١٥
شماره ٤١
مجلد پنجم

در نتیجه قوانین مختلف که طرف ارتقاي کرایه را تحدید کرده اندنیز اجازه نمیدهند که ربع اجاره و يا كرايه مطابق قبل از جنگ ستانیده شود و به بعضي صاحبان املاك ديروز و یا امروز بحال باقي هستند.
فلهذا اگر سخن روا باشد ابداً لازم نیست که کسي را خوشنود سازند از ينکه حساب قيمت مسکوكات را در ثروت حقيقي ملت محسوب نمایند . و یا متفکر اوصاف مسکوکات خودباشند . بلكه تفكر، تجزیه در پول خيلي لازم است زيرا پول اساس اقتدار است ، و مبدء قدرت وتوانائي . و پول تجديد ميكند پیش از انکه انسان داخل تتبعات علمي در تشکیلات حقيقي ثروت گردد .
آري تجزيه وتتبع در پول بحدي نفع آور است که روح در بدن است . اگر مسائل روابطي و تناسبي پول بحقائق علمي فاز منوط نگردد، وبه تدوين وتكوين مسكوكات خيلي تفكر و تعمق صاحبان فن کرده شود . و در مقياس مسکوكاتي تمام دول خاصتاً دول همسایه و یا آنانکه طرف داد ومعامله بشوند تتبعات شود . و راجع باختلاف وتفوق مسکوكاتي عوائد و مبادلات و یا در حالت متقلب ساختن ضبط وربط بعمل آيد جاي شبه نيست که اقتدار و توانائي پول بمعرض تداول آمده نافع حال واحوال ثروت حقيقي يك ملت ميشود .
پوشیده نباید که اقتدار و توانا ئي پول مسكو كاتي هر دولتي به سنجش و تتبع متخصصين اقتصادي آنمملكت مربوط است .
( با قیدار د )

مؤلف : له بلانيه فرانسوي (٢٤) مترجم : حبيب الله طرزي
مادام سان ژین
از فصل هژدهم
يك دو پسر

کاترین در حالیکه دانه هاي درشت اشك از رخسارش میچکید بمر د زد : «آیا مرد ه است بازخم مهلکي برداشته ؟ »
له فیور : « نه ، چنین چيزي واقع نگردیده !»
كاترين : - « پس چیست ؟ زود بگو ؟ »
له فیور:- بدست دشمن گرفتار آمده است ! »
كاترين بايك آه تسکین گفت :« تنها همین قدر !! احمق مرا بسیار ترسانندي ! اگر چه اسارت خوب نیست ولی خطره آلي ندارد . باو این موقع او را با کدام اسیر عوض خواهي کرد . شنیده ام هر روز اسیران زيادي از آلمان ها ميگيري . »
له فیور سر خودش را با کدورت تمام حرکت داده گفت:
« بمجرد اسيري او براي (مارشال کالکروت) قاصدي فرستادم و بعوض خلاصي (هانریوت) رهايي دو افسر و ده نفر سر باز از پیش نهاد کردم .»
كاترين : « هانريوت ) ما یه بسیار خوبي لايق این معاوضه را داشت ، و پروسها هم ضرور این تجویز را قبول کرده خواهند بود .»
له فیور:- « بر خلاف توقع انکار نمود .»
كاترين :- سبب چیست ؟ »
له فیور :- « هانريوت را يك اسيري حرب تسلیم نکرده اند بلکه اورا به اتهام جاسوسی گرفتار کرده اند و میگویند در وقت گرفتاري ؛ لباسش تغیر بوده . مار شال این الفاظ را با يك صدایي که از کدورت غم شکسته بگوش میرسید ادا نمود :
كاترين : - « هانريوت يك جاسوس ! وه بابا ! يك سرباز دلير مثل اوعيب و عار جاسوسیت را قبول نه میکند . او شمشیر برهنه در دست بژیر علم وطنش ميجنگد ! شاید این مارشال کا لكروت يك مرد احمقيست ! آيا اشخاص هوشیار و با خبري در اطراف او نیست؟»
له فيور : « حقیقت طور ديگر است. هانريوت ما در اثناي محاربه گرفتار شده ، بلکه در کوچه هاي شهر(دانزخ ) دولباس يك افسر استريائي اسیر گردیده است !»
كاترين : - « خداي من ! آيا دليل اين تغير لباس چه بوده است ؟ »
له ف ور : « وقتيكه ازین واقعه شنیدم من هم باندازه تو متحیر شدم . مگر لا و پولت که طو را بکمال شدت بر كمك اين پسر گماشته بودم ، ازین معامله منحوسه که يك افسر نوجوان ودلير فرانسه را جاسوس بنظر جلوه میدهد خـوب با خبر است .
كاترين : « بخيال من درين حادثه كدام افسانة عشق مستور خواهد ؟ »
له فيور : « من هم چنين تصور میکنم .»
کاتربن : « هانر يوت جوان دلیر یست


(صفحه١٦) (شماره١٤) (مجلد پنجم)

و هم قابلیت تمام احساسات والہامات عشق را داراست. هر چیزیکه کرده من او را تائید میکنم !»
له فیور شانه های خود را تکان داده گفت: «عین مثل زنها، در هر مرد جوان ، میروی يك (ناپل) مضاعفه مشاهده میشود، خاصته جوان های که در لهوو آب گرفتار باشند ! »
کاترین : - آیا هانریوت چطور توانست لباس افسر استریائی را بدست آورد ؟ »
له فیور : « البته ميترقونسل خانه استریا که با او آشنائی دارد، برای مقصد بی طرفانه با رودگاه آمده بود و بان صورت هانریوت پاسپورت والبسه اش را امانتاً برای چند ساعت بدست آورده و بشهر داخل گردیده است . »
کاترین : «وشناخته شده است؟ . »
له فیور : « جنرال قونسل استریا او را دیده و شناخته است که افسر او نیست باینصورت رسوا شده است . »
کاترین : - آیا برای استخلاص او پلان سنجیده ئی ؟ من گمان میکنم که محکوم به تیر باران خواهد گرد !»
له فیور : - بلا شبهه ! در يك شهر محصور باند لی قیافه در اثنای حرب گرفتار شدن از جرایم (کاپیتال ) بزرگ بشمار میرود . قوانین حربی هیچ گاه تغییر و یا تبدیل نه می شود . اگر من يك افسر بروس را در اردوی خودم با یونی فورمه فرانسوی بیابم هیچ چیز او را از اعدام نجات داده نه میتواند . »

کاترین : - پس هیچ وسیله که او را نجات بخشد موجود شده نه میتواند ؟ »
له فیور : - هیچ چیز مگر معجزه ویا خارقه ! حال اگر می توانستم با هم اندازاق خودم به شهر حمله برم چه قدر خوب می شد . »
کاترین : «چرا حمله نکنی ! این هجوم از دو رهگذر بر تو فرض است . یکی وظیفه ودیگر استخلاص هانریوت . »
له فیور سر خود را بایاس حرکت داده گفت : - نه می توانم اقتدار ندارم . »
کاترین : - «اقتدار نداری ؟ تو يك مارشال فرانسه چطور اقتدار نداری ؟ »
له فیور : « به مجردیکه شنیدم هانریوت گرفتار گردید و محکوم باعدام شد، در همان لحظه میخواستم چیزی را که تو حال اصرار میکنی ، با يك مشت سرباز خود اجرا نمایم . ولی مرا مانع شدند . به من گفتند (مور تير) (چند نفر وزیران تازه طور بطانه در راه است، این دیوانه گی محض خواهد بود که انتظار كمك را نکرده بر شهر حمله شود، علاوه بران هم قطاران من به من یاد دادند كه امپراطور احکام داده است محاصره را عبثاً باصول علمی پیش برده شود .
این انجنیز ها مرا در يك كنجی گرفته اند - میگویند شهری مثل (دانزخ) به جوش و خروش و شجاعت گرفته نمیشود جنگ باید به پلان ها و تخمینات فتح شود که من از آنها بی بهره ام ، ولی معلوم می شود که امپراطور به آنها دلچسپی زیادی دارد. زيرال شاسلوتونه از طرف

او به من نشان داد که دران از همه چیز هائیکه درین جا از قوه به فعل آمده است اظهار ممنونیت نموده . پس من شمشیرم را بغلاف واپس گذاشته همه امیدهای نجات هانریوت را از سر بیرون کشیدم چه فائده ازین که انسان مار شال فرانسه گفته شود ولی محاربه را از پیش برده نتواند . زیرا در مکتب بسیار دیر مانده است ؟
کاترین : - پس هانریوت بيميرد و بازند باييم ؟ »
له فیور : - میترسم که چنین واقع خواهد شد. مگر بخدا قسم است که به مجردیکه داخل دانزخ شوم انتقام او را خواهم گرفت ، قسم است که این(نيبرگ) بد بخت که اورا رسوا کرده است در زیر دستم خواهد افتاد .»
کاترین بشنیدن نام نيبرگ یکه مد هشی خورده گفت : «این کدام نیبرگ است ؟»
له فیور : - كونت دو نيبرگ، قونسل جنرال استریا كه يك دشمن بسیار جدی ناپلیون گفته می شود .»
کاترین : - تواورا نه میشناسی؟ و نمیدانی که پیش تر ازین یکجا با او دیده ام ؟ »
له فیور : - تو این استریا ئی سرتراشیده را از کجا می شناسی ؟»
کاترین : - آیا شب زيهاب را بخاطر نداری ؟ من جای بلانش را در محراب گرفتم و بواسطه يك افسر جوان استریائی از اعدام نجات یافتم ؛ همان افسر جوان همین جنرال قونسل است! » (باقیدارد)


[BLANK PAGE]


(شماره ٤٥)
اشتراك سالانه ۱۲ افغانی
محصول پوسته ۲ «
خارجه ۲۰ شلنگ
انيس
مجلد ٥
اداره : کابل جاده ارگ
مؤسس و صاحب امتياز : محي الدين
مدير محمد امین خوگیانی
٢ شنبه ١٥ حمل ١٣١١
تاسيس ١٣٠٦
۲۷ ذیقعده ۱۳۵۰

حزن وسرور
دیروز که بر خلاف روز های مقارن
سال نو آسمان صفا و نورانی واشعة زرین
خورشید افق شهر را منور ساخته وسبزه
هائی نو خاسته و اورق اشجار را زینت
مخصوصی بخشیده بود منظره خارج شهر
مخصوصاً چمن حضوری نزهت و صفائی
نظر ربائی داشته و همیشه بان شهر نیز بعد
فراغ از شغل غالباً از طرق خارج شهر
عازم منزل بودند تا در ضمن طی طریق
استفاده و تفریحی از هوای خوش ولطیف
بهار کرده و از منظره زیبای چمن حظی
نموده باشند .
بنده هم باین آمال متفق بوده وارد
چمن شدم حقیقتاً لطف و نظاره زیبای
داشت !
چه چمن با نهایت صفائی هوای پاك
و رايحة لطیف خود را جهت استشمام
تفریح کنندگان ایثار مینمود .
سبزه كلك ها از رنج سر ماوعوارض
موسمی چندی در زیر خاك كه خود را
از انظار محفوظ نموده بودند ؛ چون در
این روز ها وزش نسیم بهاری را حس
کرده بمساوات همدیگر سرها بخود را از
زیر خاك بيرون و صحن چمن را يك صحنه
زمرد ساخته بودند .
مرغكان خوش الحان با پر های قشنك
چهچه زنان چمن را طواف میکردند ،
جوانان آزاده ، رجال فرزانه وطن هر
کدام بحسب دلخواه خویش گردش و
تفریح مینمودند .
من ازان هوای پر لطافت و فرش زمردین
و چهچه مرغکان چمن حظی برده
خاطرم خوب طبیعتم نهایت مرعوب گردید
با اینکدام نشاط وفرحت پس از ادای
نماز شام که غروب تمام شده وتاریکی شب
جهان را فرا گرفته بود بطرف منزل بر
گشتم ، و از لطف چمن ومسرت خاطر
هموطنان عزیزم فرحت وحظ بی نهایات
داشتم !
ولی افسوس محض داخل شدن بشهر
وبا بار يك منظره حزن انگیزی را مصادف
شدم که آن سرور مبدل بالم گردید !
چه در اوض راد این بازار چند نفر فقر ای بینوا
را نشسته دیدم که با گردن های شکسته و
رنگهای پریده با یکعالم یاس ونا امیدی از
اشخاص رهگذر گدائی وتقاضاى يك پول ،
دو پول را میکردند بعض اشخاص که
يك حس ملت دوستی و نوع پرستی در
قلب شان موجود بود حتی المقدور برای
آن بیچاره ها چیزی امداد مینمودند .
بعضی ها که دلهای شان از سنگ خاره
هم سخت تر بود با چشم حقارت و دیده
استهزا باین هموطنان مظلوم که
دست خود را پل ساخته جهت لقمه نانی
در آب روی خویش میگذرند ، نگریسته
واظهار تنفر میکردند .
وضعیت پریشانی این بینوایان فقیر
حظ وفرحتیکه از چمن گرفته بودم و آنرا
بیک عالم اندوه مبدل گردانید . از بین
بازار وازدحام خلق مثل يك شخص
مصیبت زده گذشته که ناگاه يك نقر
فقیر بد بخت دیگر را بادو پسر صغیرش
دريك کوچه دیدم در گوشه تاریکی
نشسته با چه لهجه حزن انگیزا ملا کت
حالی خود و بی نفقه گی صغیر های خویش
را بسمع مردم میرساند .
این ناله دلخراش وفریاد الم انگیز
شخص مذکور وضجه های پسران
صغیرش حانجانمرا طپش ، و پیکر گرداب


( شماره ١٥ ) مجلد پنجم

تفكر واندوه پیر تائب نمود ، و بد بختانه هر فرد مسلمان است . خواری فقرای يك مملکتی بر آمده
پولی هم نداشتم که برایش تقدیم میکردم ولی افسوس بما مسلمین افغانستان که نتوانسته و بدون همرائی ملت چاره اساسی
همانطور گرفتار عالم اندوه بوده ، قریب بجز باد شاه مادیکران همه این حقوق درینمورد کرده نمیشود ، در بین ما مردم
آن بیچاره ها ساكت وصامت ایستاده اسلامیه را بکلی تا حال فراموش کرده مثل است که ( از يك دست صدا نمیخیزد )
بودم و چاره نفقه همان شب شانرا ایم ، از قبیل این بیچاره ها بسی اشخاص اگر تجاران ، ثروتمندان ، متمولین ، ما
می سنجیدم که در همين اثنا يك شخص بينوا ودرد مندی هستند که در اکثر شب سامعه خاطر نشان از لوث حرص و آز
ریش سفیدی که شاید پیش از من آن ها بی نفقه بيك كوشۀ مسجد و یا كدام پاكست ؛ باید که با ریاست بلدیه درین
هلاکت زده ها را دیده بود ، با چند گلخن حمام می خسپند . خصوص داخل يك مفاهمه شده ، چاره
قرص نان وچند پولی نقد در رسید اهالی توانگر وطن ما بفكر مرتفع فلاح و نجاح برای فقرای بیچاره وطن
و برای آن بیچاره ها هدیه نمود ، ساختن این بلای عظیم فقر وفراهم آوردن بسنجند ، البته در صورت تعاون ومعاونت
چون مرا در آنجا ايستاده ويك مجسمه وسایل آسایش برای این بیچاره گان فقیر تجاران وثروتمندان با ریاست بلدیه ، این
حزن واندوه دید ، با من باب ملاطفت وبرانداختن اساس فلاکت حالی عموم نیست بد بختی از رنده کانی فقرای ما رفع شده
را باز وبسخن گفتن آغاز كرد . بجای اینکه ما مردم قدمی بطرف نيك بختی بعد از این گوش ما از اذیت شنیدن ضجه
گفت ترحم باحوال فقراً وغربای و سعادت بر داریم روز بروز در نتیجه های جگر خراش نجات خواهد یافت ؛
این مملکت لازمست اما افسوس باحساسات غفلت بفرسنگها عقب مانده میرویم ، و بعقیده ما راه پیشرفت وترقى يك مملكت ونجات
تجاران و ثروتمندان ما که هیچ عاطفه در هر ثانيه بر بد بختی خود افزوده صله رحم ملت آن از فقر وفلاكت وجلو گیری از
معنوى وحس همدردی باغرباء وفقرای واخوت اسلامیه را ترک و تبعد می نمائیم . مسكنت همانا بسط شركتها ودایر کردن
وطن خود ندارند ، زيرا بومیه ناله های امروز برای رفع احتياج و تهيه فابريكها وتاسيس كارخانهای صنعتی است، زيرا
يتيمان وفغان های جگر خراش غریبان مايحتاج این اهالی بیچاره یکچاره اساسی چاره از تنگدستی مذلت جز در تحصیل
وفریاد های جانگداز پیر مردان وطــن ولا زمی و حتمی است ؛ یعنی بایستی در کمال واكتساب صنايع ملحوظ نیست
عزیز خود را می شنوند ومیدانند که این راه تعاون نوعی عمومی مسلمین متمول تا بیچاره گان بیکار ، وفقرای بی روز گار
بیچاره ها غرق در بای فلاکت و بد بختی این کشور غیرت و شتاب نمایند . چنگ بحبل المتين صنعت زده وخود را
هستند که شب ها با عیال و اطفال خود اگر چه حکومت متبوع ما شب و روز از دریای فلاکت بساحل سعادت ونجات
در زير يك گليم درشت بروی خاك مصروف رفع احتیاج و تهیه سامان فلاح برسانند .
باشكم خالی می غلطند ، که رنگهای پریده وسعادت ما است ، چنانچه بوساطت مسلم است در صورت اجرای این مقصد
آنها راز درونی شان را آشکار می سازد ، بلدیه برای اکثريه فقرای معروف معاش بر توسعه ثروت تجاران و ثروتمندان
وهيچوقت لذت حیات وزندگانی با آسایش مقرر فرموده و سالانه از کیسه حمیت و افزوده وهم از عده افراد بیکار قابل کار
را این فلك زده ها ندیده ونفهمیده اند . نوع پروری خویش مستقيماً يك مبلغ وغرباء وفقرای مملکت شان می کاهد
خطیری بفقرا بذل و الطاف میفر مایند ! ضمناً اقتصاد مملكت بايك پايه متين
اگر بنظر انصاف ودیده بصيرت نگریسته (وبارها در اوقات مختلفه وشهور متبر که استوار شده ويك نام نیکی تاریخی از
شود این ها بحكم خدای متعال برادر نیز از کیسه فتوت پول زیادی بخشیده اند) همت و نوع دوستی متمولين ملت ما در
ما ومعاونت ودستگیری شان فرض ذمۀ ولی انصافاً در هيچيك نقطۀ جهان صحایف تاریخ بیاد گار باقی میماند .
حکومت به تنهائی از عهده اعاشه و غم


صفحه ۴
( شماره ۴ )
مجلد پنجم

ريش سفيد مذكور بيانات خود را در اينجا خاتمه داده ، و با من وداع نموده هر كدام بطرف منزل خود روانه شديم و فقير بيچاره نيز با پسران صغير خويش آهسته آهسته بهر جائيكه منزل داشت روانه شد .
اوضاع دلخراش فقرای آثمیه و بيانات منصفانه شخص مذكور در من تاثرات مهمی بخشيده و خيلی متاثر شدم به بی مبالاتی واحساسات مرده تر وتمندان اين شهر تاسف كردم چه روح اتكالی اين قوم ابدا بانها اجازه نميدهد كه اقلاً وارديك اقدام خيريه و يك امر جزئی هم بشوند !
اهالی ما تاكنون خود را عادت نداده يا نميخواهند خود را خالی سازند كه آنها ايضا و وجداناً در راه تعاون اجتماعی واقدام در اينگونه امور خيريه مكلف ميباشند بلكه انتظار عموم همين است كه در هر كليات وجزئيات امور آنها بايد حكومت صرف توجه ومساعی نمايد .
ضمناً در پايان اين مقصد بحضور آقايان وكلای بلدی عرض و پيشنهاد مينمايم كه قدری بايستی بوظائف خود شان و مسئوليتی كه درينگونه موارد به نزد ملت و دولت دارند توجه فرمايند !
امروز طوريكه متمولين و مالكين اين شهر از شما آقايان انتظار حفظ حقوق امور بلدی خود شانرا مينمايند فقرای شما هم انتظار دارند كه برای حفظ حيات آنها باعنه ولين شهر يك چاره سازی و فكر كرده واين مقصد را بوسيله رياست محترم بلديه عملی سازند .
( يار محمد )

در شرق اقصی :
حقايق سياسی منچوريا
( ۲ )
بنو سط معاهدة مذكور حق حكمرانی چين در منچوريا تسليم كرده شد و ذمه واري اين مسئله كرده شد كه در وازه منچوريا براي تمام عالم علي السويه مفتوح خواهد بود درين هيچ شك نيست كه از ترك تازي هاي جاپان پرزه هاي مينای متفقه دول نه گانه اربابدر فضائي منچوريا پاشان است در ( كيرين ) ولايت مشرقي منچوريا جاپاني ها از طرف خود يك نایب الحكومه را مقرر نمودند اند . درمكدن نوان جنكاني يك خوش نويسي را بصدارت حكومت نشانده اند و مرقوم است كه هنزي پويي تاجدار سابق منچوريا را جاپاني ها براريكه سلطنت منچوريا مكرر نشانند از واقعات منچوريا تعلقات روس يك نوعيت جدا گانه دارد در معاهده مذكورة دول نه گانه يورپ شركت نه نموده است در ميثاق كيلاگ حتماً دستخط نموده است لاكن آنرا از پوزه كاغذ باطله بلند تر نمي داند . ازين جهت همچو دول مغرب برخلاف جاپان اعتراض نيست كه جاپان خلاف ورزي كدام معاهده ( ميثاق ) مينمايد بلكه در منچور يا شمالي كه دست تطاول را جاپان به او دراز مينمايد در آنجا مفاد روسي است « ستسبير » كه مستقر خط آهن چين مشرقي است بجمعيت چين ملكيت روس هم است اينچنين مسئله صاف ظاهر ميشود كه در

منچوريا الأن مناوجين جاپان وروس خصوصاً وبعض دول ديگر اردپا عموماً مصروف كار خود اند .
چيني ها درين فكر اند كه مملكت شان از دست برد اغيار نجات يابد .
جاپان ميخواهد قبضه خودرا بيش از پيش در منچور يا تحكيم نمايد .
روس فكر دارد كه از دست جاپان مفاد او با خاك يكسان نگردد .
امريكه وغيره دول اروپا بعضي با جاپان و بعضي با روس كنج كاو دارند .
از بعضي كشمكش هاي چين و جاپان در كوريا يك واقعه معلوم شد. در « تياوشان » كه بين چند نفر چيني ها و كوريايي ها مناقشه روي كار آمده بود در آن مناقشه بوليس جاپان و عسكر منچوري هم حصه گرفته بودند باهمين و تيره دو سر تا سر كوريا خلاف چيني ها برپا شدند آثار كردند و در چين مقاطعه مال جاپان بوقوع پيوست ۱۸ دسمبر كه جاپان در منطقه منچوريا مجارحت نمود في الحقيقة از فروع اين واقعه عادي كوريا بود .
مطابق معاهدات سال ۱۹۱۵ جاپان در منچوريای جاپانی حق زراعت دارد گرفتن زمين بطور قرار داد ظاهراً يك امر عادي است ليكن در چين اين چنين اهميت مخصوص حاصل است .
چه مطابق قوانين ملكي باستثناي كيسيون ها حسب معايدات چيناني ها اجنبي ها نمي توانند زمين را بطور قرار داد بگيرند و اهالی چين در توليد اين موانع حق بجانب ميباشند زيرا كه اينجا اجانب از نفوذ عدالت و


(شماره ١٥)

(مجلد پنجم)

قانون چینی بیرون اند.
اگر اجنبی ها زمینی را متصرف گردند
حکومت چین در هیچ یک از معاملات
شان مداخله کرده نمی تواند بعضی اجنبی
ها که زمین ها را بطور قرارداد متصرف
می شوند بنام قرض چینی ها که جاپانی
ها را مطابق معاهدات سنه ١٥ اختیار
گرفتن عین یطور قرارداد و دادن آن
بدیگران بمدت قرار داد حاصل است
چینی ها را همجوط با نظر می خورد زیرا
این صورت در راه شان مشکلات سیاسی
بشدت حائل می شود.
در اول میر حانه جاپان امید داشت که
توسط زارعین پر نفوس خویش بر این
حصه مملکت تسلط خود را استحکام
خواهد بخشید لیکن بار شان مایوسی
عائد شد.

در جمله ٢٧ ملیون نفوس مانچوریا عده
جاپانیها ٢٥٠ هزار می باشند واکثریه
نفوس ایشان در خط آهن وغیره دوائر
به حیث ملازمت کار می کنند. عده
زارعین جاپانی نهایت کم بلکه برای نام
می باشند سبب مخصوصی که این قلت دارد
این است که جاپانی ها خارج رفتن را
فطرتاً دوست ندارند، در گذشته بین
امریکا شمالی و جاپان در خصوص هجرت
جاپانی ها قدری کشیده گی بوقوع
پیوسته بود.

شاید بخاطر قارئین خطور خواهد کرد
که جاپانی ها تا این حد وطن دوست اند
پس این قصه چرا کردید؟

لذا در این سلسله ثابت کردن ضرور
است که از سال دهم قرن بیستم تا سال
نزدهم ، این ده سال در تاریخ جاپان
به ثبوت می رساند که در ظرف این مدت
عده کثیری از جاپانی ها بخارج هجرت
نموده اند لیکن تعداد مجموعی آنها
یکصد و پنجاه هزار به ظهور رسیده
وبالمقابل در ظرف این مدت نفوس
جاپان شش صد هزار افزونی
پیدا کرده اند.
يك نفر جاپانی نان خشك وطن خود را
بر غد های مکلف خارج ترجیح می دهد
اگر جاپانی ها در انتهای اضطرار از
مملکت خود بدر می شوند پس از روی
اقتصاد منچوریا برای ایشان زیاده تر مقام
با منفعت نیست.

زارعین جاپانی در زحمت کشی مقابله
چینی ها را کرده نمی توانند ، به مزدی که
مزدوران چینی کار میکنند آنقدر مزد
قلیل برای گذاره مسافرین جاپانی ها
کفایت نمی کند. لذا جاپانی ها ندانسته
به براءتی می روند.
مزدوران چینی از اعمال جاپانی
هازی می برند لیکن از اجوره کاران
کوریائی مشت بدھان می خورند.
پذلیل چینی ها خورا ک کوریائی ها
ارزان می باشد لذا نسبت به چینی های
منجوریا ، کوریائی ها به اجرت کمتی
کار می کنند علاوه براین زارعین کوریا
نسبت به زارعین چینی با عتبار قابلیت افضل
می باشند. چونکه نسبت این تقابل براء

راست با شکم است ازین جهت مابین.
فعلة چینی وجاپانی و چینی وکوریائی
جذبات مخالفانه روز افزون می باشند
تاده سال گذشته تعلقات چینی وکوریائی
بسیار خوشگوار بودند.
لیکن قدری بواسطه ریشه دوانی های
جاپان وقدری بواسطه مسئله شکم حالا
دشمن یکدیگر شده می آیند.
در منجوريا في الوقت يك مليون
کوریائی ها می باشند چینی ها کثرت
نفوس خود را دیده از ترقی ثرات.
کوریائی ها در منجوریا ناراض میشوند
چرا که علاوه بر مسئله معیشت يك مسئله
این هم است که کوریائی ها زير نگين
جاپانی ها است در منجوریا اقلیت
کوریائی علاوه بر مسئله اقتصادی اهمیت
سیاسی را اضافه تر حاصل نموده است.
چینی ها داخله کوریائی ها را در
منچوریا عمماً داخله جاپانی ها میدانند
يك مصیبت این است که اگر کوریائی ها
قومیت چینی را اختیار کنند بازهم
جاپانی ها آنها را تبعه خود می پندارند
لهذا يل كوریائی ها ازین حقوق خود نتوانس
تر استفاده نموده آله کار جاپانیها می
شوند.

از جهات فوق خواهشات چینی هاي
رشید یدان است که آن معاهدات جابرانه منسوخ
شوند که جاپان از مجبوریت هاي چین استفاده
نا جائز کرده براو شان تسلیم کرده اند.
و خلاف اين تحريك تنسیخ معاهدات
جاپانی ها عسکر جنگی منچوریا را از وصول


( شماره ٤٥ )
جلد پنجم

مکدن منع نموده است نوجوان مشهوره حب
وطن باسر این سردار مشهور « چانگ سوئن »
است که بعد از اختلاف با حکومت چین
نخواست آله کار حکومت جاپان باشد .
مار شال چانگت سو لیان چیزی خدمت
مادر وطن را کردن میخواهد قوله اوست
در چین حق حکمرانی صرف برای
چین حاصل شده می تواند ، مارشال
مذکور باشدت نگان منچوریا را درسی
حب وطن داد و در وقت ورزه ایشان
خلاف امید با لزوم جاپانی ها جذبات
معاندانه را متزایق نمود . با وجودیکه
از عهد نامه دول نه گانه امضاء جاپانی هم
بود لیکن جاپان منچوریا را از چین
مستقل کردن میخواهد .
هر وقت که کدام سردار منچوریائی
در معاملات جانب جنوبی و یا وارد چین سروکار
پیدا کرد جاپان ازو ناراض گردیده
وقتیکه پد. چانگت سوئن در معاملات چین
حصه گرفته حکومت جاپان او را از
رفتن پیکن باز داشته است .
تعلقات نوجوان چانگ سولیان جماعت
قوه پرست چینی و کو من تان نهایت
مستحکم و خوشگوار است ازین تعلقات
جاپان اضافه تر در هراس است .
طبقه نوجوان منچوریا از اقتدار
جاپانی ها در وطن شان نهایت مخالف اند.
این آتش در نهاد ایشان از
امروز نیست بلکه از سال همایه این
طرف مشتعل است لیکن بعضی شیوخ سرداران
جذبات نوجوانان را در قبضه گرفته بودند.
حالا در سیاسیات ملکی فرقه نوجوانان
زیاده تر بروي اقتدار مي آید . اثرات شيوخ
در ایشان موثر شده نمي تواند انقلاب زمانه را
دیده چند سرداران سالخورده جگي منچوریا
برفاقت نوجوانان موافقت نموده اند واکثريۀ
ازاء شان اند که گوشه عافیت را اختیار نموده اند
در ابتدا چنگ سولیان لو جوان را مقابله مشکلات
فوق العاده پیش افتاد رفقا بايك دوست عزیز
بر سیاسیات مملکت تبصره گویا گفته بود که
در زمانه گذشته حکام چيني قدري اوقات خود
را به اطاعت سلطنت و برخي ازان به اطاعت
سرداران ولایت و بعضی از اوقات خویش را
در فراهمي پول شخصي خود صرف مي نمودند
لیکن اکنون نه براي حکومت مركزي و
نه خیال حکومت هاي مقامي دارند بلکه
متاثر اوقات خود را در فراهمي ثروت
شخصي خود بصرف مي رسانند .
لیکن نوجوان چنگ سولیان ازین حالات
افسوس ناك مايوس نشده بلکه در مساعیات
قوم پروريبك جهت مصروف ماند بالآخره
کامرانى قدمهای او را بوسه داد امروز در
منچوریا جذبات قومي به نهايت تيزي نشود
نما یافته مي روند .
چينکه ازین جذبات سان متاثر گردیده در چینائي
ها پر وگرام امتداد راه آهن را مرتب نموده
درین هیچ شك نيست كه در پوشانیدن
لباس عمل براي پروگرام مجوزه خود چینائي
ها کمال ذهانت ولیاقت خود را با اثبات رسانیدند.
چينائي ها با وجود كثرت موانع بالغ به
هشت سدمیل خط آهن « مبین ، مکدن را
چینائی ها به سرمایه انگلیس تیار کرده اند .
ازین جهت چینائی ها فخر به گفته می توانند
که در منچوریا راه آهن ایشان از راه
آهن روس و جاپان دراز تر است اگر
در راه چيناني ها مشكلات یی هم تولید
کرده نشوند پس شکت نیست که تا حدیکه
تعلق راه آهن است چین قابلیت و نزاهت
فوق العاده خود را حسب الكفايه
باثبات خواهد رسانید في الحقيقت سلسله
خط آهن چین را در منچوریا چنگ
سولین آغاز نموده بود چينكه در مکدن
به سر اقتدار آمد خواهش نمود که
از خط آهن چین مشرقی بی نیازی را
حاصل نماید .
سال ١٩٢٥ كه يك بغاوت رونما گردید
منتظم روسی خط آهن چین شرقی
از بردن افواج این مارشال قبل از
وصول کرایه بیده کی انکار نمود .
این واقعه بر مار شال چنگ سولیان
اضافه تر موثر افتاد آنوقت به يك رقم
کار خود را پیشرفت داد لیکن در
آخیر آن کار تهیه خط آهن را آغاز
نمود و در محاذ خط آهن چين شرقی
امتداد خط جدید را اراده کرده خط
آهن مكدن و پیکن را آغاز نمود
همچنان نو جوان مار شال چنگ سولیان
خواهش داشت که خط آهن صوبه
ایشان از دیرن بندر گاه جاپانی بی نیاز
باشد ازین تجاویز جدیده در حلقه های
جاپانی سراسیمه گی را تدسرایت نمود
زیرا که این با مفاد سیاسی واقتصادي


سینه کشیده به منظره ماه و قلب تو با تسکر
بسته یادی از چهره افروخته محبوب نموده
با يك حالت رقت آور چون بیجار گانی
که ظلمی می بینند و دست آن ندارند که
جبران کنند با غم و الم ساخته از اول
شب تا سحر باه و افسوس می گذارند
باز هم خوش بخت است که محبوبه دارد
و یا بعبارت دیگر غمی دارند و درد دلی را
در شب های مهتاب و یا در منظره شرشر
آب تسکین میدهند .
ولی بدبخت تر از همه کسی است که
مسلك معینی نداشته گاه بتعریف محبوب
خیالی او وقتی به قبح گفتن رقیب
ساخته گی پرداخته در هر آن و ساعتی
محبوبی گرفتار و در هر دقیقه و لمحه
به بد گفتن آنها سروکار دارد .
چه مرد مان دو رو ( بد مسلك ) را
هیچ کس در دنیا بنظر دوستی نمیبنگرد
و آن مردمان هم کسی را دوست ندارند
بل فقط آله دست دیگران هستند .
خوب ما را به دیگران چه کار ؟ محیط
عاقبت تا ثیر میکند بدان را خوب خوبی
را خود تر می سازد ولی من که درین
نیمه شب با فکر پریشان و دیده گریان چشم
بسوی ماه دوخته ام نمیدانم مقصدم چیست ؟
تنها همینقدر میخواهم که درین وقت
اوضاع و اطوار چند ساله خود را تماشا و مجسم
سازم تا شود که دیگران هم اوضاع های بدم
را دیده نتایج بد کرداری که بمن رسیده
داستان عبرت شان شده افسوسی بحالم نموده
اشکی به بد بختی بدمسلکان بریزانند والسلام

( شماره ٤٢ )

مسئولیهای محصلین معارف :
تقریظ از کلوب معارف
شبی ایست که ماه جهان آرا با چهره
پرافروخته در خرگه سحاب ساخته قرار
گرفته و ثریا با قلب پر آبله متوجه زمین
گشته کوئی ماه عاشقان را تهدید
و ثریا دل آبله دار خود را عرضه میدهد
تا آنانکه درد دلی دارند چهره پر
افروخته ماه و قلب ثریا را دیده اشکی
چند بریزند . تا اندک ماتسكين خوش كينند
زیرا عاشق وقتیکه ماهتاب و منظره
دلکش شر شر آب و یا معطر گلابی را
مشاهده می کند بی اختیار بیاد محبوب
خود افتیده قلبش شروع به آب شدن
میگیرد و بخار آن از قلب متصاعد گشته
از روزنه هر دو چشمش لولو و زمراد بر
میگردد و همین چند قطره که از دامن
مژگان در سر زمین یاس و حرمان می
افتاند باعث تسکین آلام او میگردد
بدا بحال کسیکه این مناظر را می بیند و
بدرد هجران می سوزد ، نمیتواند که اشکی
بد رقه کند فقط مات و مبهوت به ناله
مرغ حق که حق حق گفته فریاد می کند
گوش داده ساعتی چند آه سوز ناک از
امتداد دهد .
در دوران این حال بواسطه قوت سردار
معمر منچوزيئى جنك سوان مسئله خط
آهن جدید چینی در معرض تعویق افتاد
وقبل از امروز از دو نیم تا سه سال پیشتر
چنك چين و جاپان آغاز گردیده بود .
( ریاست )

صفحه ٤

جاپانی ها متصادم شده می رفت .
جاپان می فرمود که اگر در مقابل
خط آهن منچوریا جنوبی کدام خط
جدید بر آید پس در عایدات او تقلیل
روی خواهد داد و خودش در منچوریا
تیکه دار منفرد تجارتی نخواهد ماند .
علاوه براین رسالیدن فوج مخالف در مکتن
آسان خواهد شد ازین رو به مخالفت
خط آهن جدید بشدت مخالفت نمود ليكن
محبان وطن چینی از سرمایه جاپانی ها
بی نیاز شده بودند از آن رو يك ذره
هم پروای مخالفت جاپانی ها را نکردند
و خط آهن زیر تعمیر است .
سنه ٢٧ جينكه دوره دوم این خط
آهن جدید آغاز شد جاپان موافقه خطی
را انداخت که حسب معاهدات هرگز
چین حق ندارد که در محاذ خط آهن
منجوريا جنوی خط جدید آهن را امتداد
بخشد .
مستر پوشی را وا سفیر جاپان متعین
پیکن باقوت کامله خود نزد چین اجتماع
نمود ، وخوف این مسئله در پیش اود
که اگر چین از تعمیر خط آهن جدید
خود باز نیاید پس جاپان بر خلاف چین
اعلان جنك خواهد داد درین موقع جاپان
اعتراضی نوی را ایجاد نموده گفت که
اگر چین بر خلاف معاهدات سالفه
می تواند در محاذ خط آهن منچوریا
جنوبی خط جدیدی را بکشد، می تواند
پس جاپان هم حق دارد که محاذ خط
آهن چین شرقی خط جدید آهن را


محله ٧
شماره ٢٥
مجلد پنجم

را عرض کنم که من بد مسلک نبودم ولی فقط به نداشتن تربیه این دور وئی که گمان میکردم باعث پیشرفت مقاصدم است پیدا کردم . اما غافل ازین بودم که وقتی خواهد رسید که کارم بر ملا و خودم رسوا خواهم شد . قوای جوانی ، حس جاه طلبی پرده پیش چشمم انداخت در اول مرحله بد گفتن صاحبان بصیرت را بفرض دانسته شروع به قبح آنها نمودم افسوس از بی تربیه گی . دوست گفته اند که « تعلیم خیر تربیات است تعلیم قوه حافظه را توانگر میسازد . تربیه در مرد خصلتهای مفید تولید کرده غلبه کردن برخصلتهای مضر را یاد میدهد » (١)
تربیه بهترین طریقه است برای اصلاح یک جامعه اگر یک قوم با تربیه باشد البته آنها جاده اضمحلال را زود تر می پیمایند که جاده ترقی را چه صاحب تربیه همیشه صادق فی تربیه کافی بطرف صدقت خواهد رفت .
حق سبحانه تعالی انسانرا طبیعتاً نیک پسند خلق فرموده پس اگر شخصی تربیه نباشد . قوای جوانی و خواهشات نفسانی دیده بصیرتش را کور ساخته کارهای مذموم بنظرش خوب معلوم میشود بیچاره وقتی بخود می آید که کار از کار رفته از حیاتش جز نفسی باقی نمانده است آنوقت خصایص خوب سر بالا کرده بر اندوه و ندامتش می افزاید . و این حسرت وقتی برابران دست میدهد که زمانه دلش را از جاه پرستی سرد و محیط او را متنفر ساخته میباشد دست حسرت بر فرق زدن هیچ فائده

برایش نمیبخشد آوای دوره درخشان نادری چقدر تو برای حیات آتیه این ملت سعی می کنی بلی مزایا تو ظاهر است ما نمیتوانیم که جبران این خدمات ترا بیدا کاری نمائیم فقط مرهون هستیم و بس ان اگر تنها به افتتاح کلوب معارف به نظر حق بینی بنگریم می بینیم که این کلوب می تواند که اطفال را راست گوی با مسلک صادق تربیه کند .
زیرا اینجا دیگر حرف های مبهم و الفاظ مذموم ( از قبیل خیانت و غیره ) را نمی شنود هر چه بگوید هر چه بشنود فقط صداقت ، شرافت ؛ حزم ؛ عشق بوطن داشتن است و بس
درین کلوب همه یک عشق سرشاری کوشش دارند تا دوره تحصیل شان زود تر ختم و یک آن اولتر برای خدمت حکومت مقدس خویش حاضر شوند
بلی این کلوب جوانان را محض برای خدمت با صداقت تربیه می کند اینجا دیگر خود خواهی جاه طلبی اغراض نفسی در مخیله خود پرورش نمی دهند
آه ای دوره طلائی ( نادری ) کاش سن من هم مقتضای تربیه را می کرد تا رفته درین کلوب شامل شده کسب اخلاق فاضله می نمودم .
بالاخره از غایت یأس دستی بفرق خویش زدم همچو الکٹر یک رسیده از جایم پریدم . دیدم که از شب خیلی گذشته و اندک باقی مانده لا علاج بطرف استراحت گاه روان شده

خبر های داخلی
معاینه اعلیحضرت غازی
مکتب صنایع نفیسه را
شاید محتاج به تحریر و علاقه که ذات شاهانه به معارف دارند نباشیم زیرا درین عرصه کمی که حضور شاهانه سریر آرای تخت پاد شاهی افغانستان گردیده اند الطاف بزرگ و توجهات قابل تقدیری به معارف فرموده اند ، انست که در اثر همین علاقه شاهانه قبلاً مقرر فرموده بودند که روز پنجشنبه ساعت ١٠ بجه بمكتب صنایع نفیسه تشریف فرما شده و معاینه می فرمایند قبل از ورود ملوکانه تولی تشریفاتی با موزیک در بیرون احاطه مدرسه و طلاب به داخل احاطه صف بسته انتظار موکب همایونی را داشتند همینکه ساعت ١٠ و ١٥ دقیقه بسر رسیده اعلیحضرت غازی بسواری موتر با هیئت دربار و جناب سرمنشی صاحب . و وزیر صاحب معارف وارد مکتب شدند .
همینکه سلامی ختم شده ذات شاهانه وارد احاطه مدرسه شدند از طرف طلاب و هیئت متعلم با مکتب نایز تعظیمی بعمل آمده بعد از تعارف و احوال پرسی که با طلاب و معلمین و هیئت اداری مکتب فرمودند

و در بستر استراحت بدعائی ذات اعلیحضرت مشغول بودم که ابی این شهنشاه عادل ما را از همه خطرات محفوظ دار امین .
( میر محمد عزیز )


صفحه 8
(شماره ٤٠)
(مجلد پنجم)

محمد نبی خان متعلم مكتب مذکور وكالتاً از طرف طلاب پیش روی صف بر آمده لایحه شكريه ذیل را قرائت نمود :
( لایحه شکریه مکتب صنایع نفيسه )
ای قهرمان ملت افغان خوش آمدی
شاه شجاع نادر دوران خوش آمدی
دادی برای نام و جان وغم وطن
اولاد و مال ملك سرو جان خوش آمدی
میسوخت مملكت بغم رنج انقلاب
از مقدمت رسید به پایان خوش آمدی
شیرین بود صفات نکويت بعا شقان
محبوب قوم خسرو خوبان خوش آمدی
سلطان باوقار طرف دار علم وفن
ای مظهر معارف عرفان خوش آمدی
از مقدم مبارکت ای شاه باشرف
تاب وتوان گرفت دبستان خوش آمدی
اعلیحصرت پدر معنوی بسیار مهربان پادشاه مربی علم و عر فان ما !
امتنان وشكر اینکه این ورود سعادت مقرون شاهانه در روح وقلب ما تولید کرده است نه باندازه است که قوه تحریر و بیان ما بتواند اندکی از آنرا بقالب الفاظ ریخته عرضه حضور مبارک بدارد جز اینکه بزبان ساده و احساس بی آلایش يك متعلم مکتب بحضور مبارك پدر غم خوار و مربی جسمی و روحی خود عرض نمائیم که بدر همربان ترقی خواه دین و دنیای ما ، ذرات وجود وقطرات خون ما قربان ارادات پاک و مقدس شما !
اعلیحضرتا ، این اولاد های فدائی و فرمان بردار اعلیحضرت شما نیات ديندار انه
ترقی خواهانه شما پدر تاجدار خود را در راه تأمین سعادت انفر ادی و اجتماعی ملت افغان خوب متحسس اند و وجود مبارك شاهانه را یگانه وسیله حیات پر افتخار این ملت نجیبه افغان می کند.
وبناء علیه پیروی افكار وتعقيب هدايات شاهانه شما را سعادت و نیکبختی دارین خویش میدا نند ، امروز که خدای متعال ما را بحضور مبارك اولولا مر متبوع ما شرف بخشیده و مکتب را بورود همایونی اقدس ، قرین افتخار گردا نیده بدر گاه بی نیازش هزار ها سپاس گفته بحضور اقدس همایونی عاجزانه عرض مینمایم که در واقع نتیجه مساعی ما عجالتاً به پیمانه نیست که قابل عرض وتقدیم به پیشگاه حضور همچه يك شاه بزرگت معظم باشد ، ولی امید واریم معائینه مكتب حضور اقدس همایونی را اطمینان خواهد داد که بذل مراحم وغم خواری اعلیحضرت محبوب ما فراموش ما اطفال نگردیده در حاضری ، متابعت اصول مكتب ، توجه به تعلیم و صرف غیرت در نیل مقصد سعی کرده ایم ، و هر يك شعبه این مکتب باندازه مدت تحصیلیه خود پروگرام معينه خودش را تکمیل نموده است . در خاتمه عرض امتنان و شکران خود را به حضور مبارک همایونی تکرار و از در گاه حضرت واهب العطيات نیاز میکنم که الهی این پاد شاه معرفت اكتساه میخواه حقه ما را تا سالیان درام
از ما نگیرد . و معارف افغا نستان را بزیر سایه ترقی وایه اعلیحضرت شاهانه شان بأن مدارج ترقی و اعتلا نایل گردان که باعث تأمین سعادت وسر بلندی دین و دنيای افغانیان گردد ، آمین زنده باد اعلیحضرت معارف پرورما (سه دفعه تکرار )
در پایان لایحه مذکور اعلیحضرت غازی فرمودند که مفاد آن اینست :
نطق افتتاحیه
« من برای شما که وکالتاً از طرف طلاب لایحه را قرائت و احساسات خود وطلاب را نسبت بمن اظهار کردید خاطر نشان میکنم که حیثت به وقعیت امروزه شما بسیار بلند است بشما و امثال شما محيط ، موقع مستعد بوده میتوانید با هر گونه وسایلی را که لازمه رفا فرد است برای خود حاصل نمائید» «البته حس کرده اید که خدمت آتیه شما بسیار سنگین است وطن وملت در آتیه از شما که رجال فردای او می شوید به خواهان وظايف و تکالیفی است که لوازم آن را امروز فراهم بنمائید » « یقین دا رم که حس وطن دوستی و معارف خواهی در تمام شما ا ولادهای وطن جا گزین شده ، وزارت معارف هم در ین زمینه توانسته است حسب نظريات حکومت ووطنیه محوله خود کار کرده بناء عليه از وزیر معارف و سا تر منسوبین آن وزارت اظهار امتنان میکنم .
این مدرسه يك مدرسه صنعتی بوده اطفال


صفحه ٩
( شماره ٤٠ )
( مجلد پنجم )

وطن زندگانی شریغانه وپيشه هاي از او را درس ميدهد تا در وظایف وزندگانی فردی و اجتماعی آتیه آنها بدرد خورده مفيد ثابت شود» اگرچه اطفالی که امروز درین مدرسه درس میخوانند : نصاب ورسميه آنها یکی از اقدامات كوچكي بنظر مي آيد اما من این را بسیار مهم داشته امید میکنم : تا در اثر كوشش معلمین و مساعی وزارت معارف در آتیه همین طفل بتواند خدماتی را که هر فرد بدان مكلف است بهتر و درست تر به ملت و وطن خود انجام بدهند »
بعد ازین اعلیحضرت غازی بودیر صاحب معارف فرمودند که « میخواهم کار های شما را معاینه نمایم » : درین وقت جناب وزیر صاحب معارف عرض كردند ، که این عمارت ( اشاره به عمارت مکتب ) يك عمارت جز وی است که نمیتواند تمام حوائج این مکتب را رفع کند ، از همین باعث عمارت جديدي ( اشاره به عمارتيكه در اطراف مدرسه با يك طرز درست و مرغوبی ساخته شده ) که تا هنوز ساختمان آن مکمل نشده بتوجه حکومت تعمیر و مخصوص همین مدرسه است ، بعد از آن حضور شاهانه بعمارت مدرسه تشریف برده و مشغول معاینه کار دستی طفلان شدند ، از این اطاق که طرف معاینه اعلیحضرت برحفار قرار گرفت اطاقی بود ، تابلو از قطعات نفیسه رسم طلاب درینجا از شباهت تامی که رسم ها باشخاص داشت اعلیحضرت تحسین
فرمودند . بعد ازان یکان یکان اطاق های نجاری و رسامی قالب بافی ، حکاکی مهندسی ، و غیره را ملاحظه فرمودند هر اطاق درسی مخصوصاً صنف رسامی نجاری قالب بافی بیشتر مورد رضایت شاهانه شده معلمین آن كه بعضی متخصصین خارجی بودند از استعداد ذاتی اعضا بها برای كسب تعلیم اظهار رضایت کرده به حضور شاهانه خاطر جمعی دادند.
علاوه ازینکه در ختم معاینه هر اطاق اظهار رضایت فرموده مسرور میگردیدند اخیراً بعد از معاینه تمام طاق ها وقتیکه عودت میفرمودند باز دفعه دوم طلاب صف بسته و منتظر نغای سلامی بودند که اعلیحضرت غازی برای دوم دفعه فرمودند که مفاد آن اینست :-
( نطق اختتامیه ذات شاهانه ) —
اولاد هایم !
وقتیکه اراده معاینه این مكتب را نمودم تا این اندازه تصور نمیکردم که این مدرسه باین مدت کم اینقدر پیش رفتگی نموده باشد ! کنون که مكتب شما را معاینه نموده و در تمام کار های شما دقت کردم يك امید واری زیادی راجع به سعادت آینده وطن برایم پیدا شد ، خدا بشما توفیق بدهد ! این وحيا تيكه امروز برای آتیه خود میکشید نتیجه خوبی ازان بدست آید من ازین معاینه خیلی مسرور گردیدم و امید دارم که اگر سعادت شما با توجه زيادي يك بعمل می آید تکمیل شود بهتر میتوانید کار و تحصیل
بنما ئيد »
خوب متوجه باشید که این شعبه درسیه شما در آتیه بصورت كاميابي واجمال نتایج خوب میتواند يك قسمت مهم از حوائج افغانستانی را رفع کند ، درین موقع به مبین وزارت در بار امر كردند که از وزارت در بار بدون لباسی كه از وزارت معارف برای این طلبه داده می شود يك يك لباس مكمل برای شان ساخته شود .
بعد ازین فرمایشات ملوکانه آقای وزیر معارف به پیش روی طلاب ایستاده عرض كردند كه مفاد آن حسب ذيل است .
( معروضه وزیر صاحب معارف )
مبداء ترقی وتكامل هرچیز تشویق و ترغیبی است که از طرف رجال بزرگ به نسبت پیش رفت آن امر به مستخدمین آن بعمل می آید ، وضع است كه يگانه نصب العین اعلیحضرت غازی رفاه ملت افغانستان است و غیر ازین آرزوی ندارند ، پس درینصورت وزارت معارف اطمینان میدهد که معارف افغانستان خدماتی را كه معارف دنیا در راه سعادت جامعه متحمل است انجام خواهد داد ، اگر چه این یکسال است كه آثار باین قبیل امور گردیده و از باعث عدم معلمين و وسائل لازمه نتوانستیم كاری را که باین مناظيم و نصب العین خود قرار داده ایم انجام دهیم ، بهر حال یگانه آمال وزارت معارف اینست که اولام


صفحه ١٠
( شماره ٤٥ )
مجلد پنجم

افغانستان مفيد مالك و ملت واقع و حوائج جامعه خود را خود رفع نمايد شعبات تعليميه ممالكت ما اصولا از روی حوائج جامعه و وطن سنجيده شده و باين نيت خوبی که ذات شاهانه در معارف و سائر شعب حياتى ما دارند اطمينان ميدهيم كه معارف ما در عرصه كمی پيش رفتی خواهد نمود كه اعليحضرت غازى طالب آن اند در خاتمه براى خود و تمام همان ذواتيكه در راه سعادت اين ممالكت صرف مجاهدت و صداقت مينمايند توفيق خدمت ميخواهم زنده باد اعليحضرت غازى ( متابعت عموم ) فرموده اعليحضرت ما ــ زنده باد افغانستان
تلگرام تبريكيه اعليحضرت همايونى بعنوان اعليحضرت رضا شاه پهلوى
بمناسبت روز ولادت آن اعليحضرت تبريكات صميمانه و احساسات دوستانه خود مان را اظهار و طول عمر و بقای سلطنت اعليحضرت را قلباً آرزو می نمايم .

تلگرام جوابيه اعليحضرت پهلوى بعنوان اعليحضرت همايونى
اعليحضرت محمد نادر شاه پادشاه افغانستان .
از وصول تبريك محيت آميزان اعليحضرت بمناسبت عيد تولدى خود كمال امتنان را داشته آرزوى صميمانه را براى نيك بختى آن اعليحضرت ابراز ميدارم .

تلگرام اعليحضرت همايونى بعنوان اعليحضرت فواد شاه مصر بمناسبت جشن استقلال دولت عليه مصر تبريكات دوستانه و احساسات صميمانه خودمان را اظهار نموده ترقی و تعالى ملت نجيبه مصر را با سعادت آن اعليحضرت تمنا مينايم .

تلگرام جوابيه اعليحضرت فواد شاه مصر بعنوانی اعليحضرت غازى
از اعليحضرت شما با لنسبة تلگرام محبت كارانه كه بموقع جشن سالگره استقلال مصر فرستاده بوديد تشكر نموده آرزوهاى پر حرارتم را بالنسبة سعادت اعليحضرت شما و ترقی ملت شما ميفرستم

از وزارت جليليه حربيه مقرری ها :
۱ - ميرزا عبد الشكور خان به كاتبى اول مديريت تعليم گاه پياده مقرر گرديد.
۲ - ميرزا سيد علی خان به كاتبى مديريت تعليم گاه پياده مقرر شد .
۳ - ميرزا عبد الفتاح خان سر كاتب شخصيه مكتب حربيه .
٤ - ج محمد اسلم خان غند مشر بغند طوبچی فرقه عسکری مزار شریف مقرر گردید .
٥ - میرزا محمد طاهر خان معاون کاتب كندك انشاء مقرر شد .
٦ - میرزا محمد حسین خان به کاتبی کندك نقليه فرقه اول قول اردو انتخاب گردید .
۷ - دین محمد خان محصل عسکری در ثور كديه ، به ضابطى شعبه ۳ مديريت حركات رياست ارکان حربیـه عمومیه منصوب گردید .
۸ - محمد اسلم خان كند كمشر در قطعات پياده فرقه عسکری مزار شریف مقرر گردید .
۹ - ميرزا عبد السلام به سر كاتبی غند در فرقه قطغن وبد خشان منصوب گردید .
١٠ - غلام محمد خان به تر جمانی لسان اردوى وزارت حربيه انتخاب شد .
۱۱ - شى محمد حسین خان كند كمشر رئیس اركان فرقه غزنی منصوب شد .
۱۲ - دیوان خان چند به كاتبی شعبه ترجمه مديريت تعليم و تربيه رياست اركان حربیـه عمومیه منصوب گردید .
۱۳ - ميرزا محمد اکبر خان به كاتبی اوراق فرقه عسکری قطغن وبد خشان مقرر گردید .
١٤ - شاه گل خان بلوكمشر بیاوری فرقه غزنی مقرر گردید .
١٥ - عبد الله خان برتبة توليمشرى ياور والا حضرت وزير صاحب حر بيـه مقرر گردید .
١٦ - ميرزا عبد الاحد خان به كاتبی درجه ۲ مدیریت اخذ عسكر وزارت حربیـه مقرر شد .
۱۷ - ميرزا محمد ابراهيم خان به کاتبی كندك هزاره کی غند ۳ فرقه غزنی مقرر گردید .
۱۸ - محمد جانخان به رتبة بلو كشرى


(صفحۀ ۱۹)
(شمارۀ ٤٥)
(مجلد پنجم)

در كندك حاضر باشهای حضور ملوكانه مقرر كردید.
۱۹ - نور الله خان برتبۀ بلوکمشرى در كندك حاضر باش های حضور شاهانه منصوب گردید .
۲۰ - گدا خان بر تبۀ بلو كمشری در كندك حاضر باش های حضور شهرياری مقرر گردید .
۲۱ - غلام نبی خان تولمشر به فرقۀ شمالی مقرر شد .
۲۲ - صاحب جانخان بمعاونى كاتب كندك ٢ غند اول فرقه طوپچی مقرر شد

تبدلات

۱ - ع صاحب نور خان تولمشر تولى ٤ كندك ٢ غند ٢ فرقه قول اردو به فرقه غزنى تبديل شد .
۲ - ب مراد علیخان كاتب غند ٢ فرقه ٢ قول اردو به فرقه غزنى تبديل شد .
۳- عبد الحنان خان بلوكمشر تولى ٢ كندك اول غند ٢ فرقه ٢ قول اردو به فرقه غزنى تبديل شد .
٤ - ميرزا عبد الحسين خان سركاتب شعبه مصرف مديريت لوازم فرقه عسكری قندهار نظر به تصويب رياست تنظيميه انجا لزوماً به سركاتبی شفا خانه تبديل وعوض او ميرزا سيد وهاب شاه خان کاتب اول شعبه مذكور ترفيعاً مقرر گرديد :

ترفیع

۱ - میرزا محمد علیخان کاتب تولى كندك
٣ غند ٢ فرقه عسكری مزار شريف به معاونى كاتب كندك ٣ غند ٢ فرقه مذكور ترفيعاً مقرر شد .
۲ - ميرزا غلام سرور خان كاتب درجه ٢ مديريت مامورين كه بوظيفه خود فعالیت نشان داده به كاتبی اول ترفیع داده شد .
٣ - شيرگل خان سر برکمشر غند ٣ پياده فرقه عسكرى قطغن وبد خشان به بلوکمشرى تولى ٢ كندك اول غند فرقه مذكور ترفيع یافت .
٤ - عبد الغنى خان كاتب تولى كندك اول غند ۲ پیاده به معاونى كاتب كندك ترفيع یافت .
٥ - ميرزا عبد الاحد خان کاتب درجه ٢ مديريت استخبارات وزارت حربيه ، نظر به اهليتش كاتبى اول ترفيع یافت .
٦ - شير محمد خان كا تب تولى غند ٢ فرقه قطغن وبد خشان به معاونى كاتب كندك آنجا ترفيع يافت .

مكتب ابتدائیه در گردیز،مرکز سمت جنوبی

نظر باطلاعیه که از وزارت جليله معارف گرفته شده است ، آقاى عبد الصمد خان به سر معلمی ومحمد عالم خان به معلمی مكتب گردیز تعين ومقرر شده اند كه در انجا رفته مكتب ابتدائیه را افتتاح نما يند .

تعين جزا

غلام حسين ولد عبد الغفور ساكن

خبرهای خارجی

تاس

ايضاحات حکومت جاپان

مسكو ، ٢٣ مارچ - مطبوعات مسكو مراتب ذیل را اشاعه میدهند : قره خان مستشار كميسارات ملی امور خارجيه ايضاحات مكمله وتا كيداتی از حكومت جاپان راجع به يك سلسله مسائل كه نامبرده قبلاً باهيروتو سفير جاپان مذا كره نموده بود ، چنانچه قبلاً مطبوعات اطلاع داده است .
حاصل نموده ، هيروتو بقرار امر حكومت خود افواهات راجع به معاونت حکومت جاپان ، روسهای سفيد را در منجورى . وهم چنين اطلاعات مطبوعات خارجی وشورویه را در باب عملیات تعرضی روسهای سفيد در مانچوری رسماً تردید مينمايد . اطلاعات نظامی جاپان را از ۲۷ فروری تصديق نموده ، كه قشون جاپانی عملیات تعرضی وديويز يونى از روسهای سفيد در مانچوری تشكيل

چند اول كه بسرقت مال عبد الرحيم يا تر تعقيبات قوماندانی كوتوالى گرفتار شده بود در نتيجه بعد از تحقيقات مكمله واثبات مقننه ، محكمة شرعيه در بارۀ او حكم يك سال حبس وجزای ٣٣ ضرب دره را صادر واين حكم با لفعل در محل اجرا در آورده شد .


صفحه ۱۳ شماره ۱۰ مجلد پنجم

نمیدهد ، واگر درین سفینه ها عنصری
که در تحت اسم عساکر جاپان پوشیده
شده باشد و تهیه تحریک زشتی را به بیند،
پیدا شود ، پس حکومت نظامی حاضر
است برای انقطاع آن تدابیر لازمه اتخاذ
نماید . هیرو تو مجدداً از طرف حکومت
خود اطمینان داد ، که قشون کرانشون
، در حالت ضرورت امداد موافق به
سیاست خواهد نمود ، خصوصاً با انقلاب
محلی روسهای سفید بر علیه س س س ر .
در مسئله راجع به حکومت جدید
مانچوری ، هیرو تو بیان نمود ، که اگر
حکومت جدید مانچوری سـنـدات معاهدی
را ضمانت نماید و حیات و دارائی تبعهٔ
جاپانیها را بعهده میگیرد ، حکومت
جاپان نیز چنین حکومتی را بخوبی خواهد
پذیرفت . حکومت جدید تا حال از طرف
حکومت جاپان شناخته نشده است
حکومت جاپان فقط ، رفتار واقعات را
در مانچوری دقت مینماید ، در مسایل
راجع به معاهده پار تسموت ، هیرو تو
اظهار نمود ، که حکومت جاپان در حمل
و نقل افواج در راه آهن شرقی چین
خلاف شکستن معاهده چیزی نمی بیند.
زیرا حمل و نقل مذکور بمقصد بر تـافی
و بی نظمی کرده میشود ، و محافظه
حیات و دارائی تبـایـنـده گان جاپان
لازمی است راجع به محافظه راه آهن
شرقی چین بتوسط فواج جاپانی حکومت
جاپان خود را برین سبب ذیحق میداند
که در اوایل واقعه ، راه آهن در

مانچوری حفاظت نمیشد ، بعد خوف
انقطاع در خطوط واقع گردید ، لهذا
از ۲۰ ماه مارچ محافظه راه مذکور بقشون
(کرین) سپرده شد. اطمینان داد که جاپان
بعد ازین نیز معاهده پار تسموت را وفا
دارانه تعقیب خواهد کرد . سفیر مذکور
قره خان اظهار نمود ، که جاپان در راه
آهن شرقی چین هیچ یک مقصد
سوق الجیشی را تعقیب نمینماید . در سوال
راجع به تجمع فواج جاپانی در سرحد
شورو یه و کوریا ، حکومت جاپان مراتب
ذیل را شرح داد : در طیا را تیکه سفیر
جاپان به نزد قره خان بتاريخ ۵ مارچ
نموده است ، حکومت جاپان از تجـمـع
عساکر جاپان در سرحد شورویه و کوریا
انکار نمینماید ، و این تجـمـع به مقصد
تهدید خاك شورويه نیست . در اظهارات
۱۹ مارچ خود حکومت جاپان اشاره
مینماید ، که اجتماع درین ایام محض
محا ف ظه سرحد است ، اطمینان میدهد
که حکومت مذکور از زمـن عقد مناسبات
سیاسی بین س س س ر و جاپان قشون خود
را در سرحدات شورو یه تز ئید ننموده
است . بجواب سوال حکومت جاپان
راجع به اجتماع قشون شورو ی در سر
حدات شورویه و کوریا و ساحق میدان
طیاره ، ( آنمرو درو ) که ۱۹ مارچ از
طرف هیرو تو تقدیم شده بود ، قره خان
اظهار نمود ، که این اطلاعات از هر قسم
اساس عاری است ، زیرا هيچ يك قسم
اجتماعی از قشون شورو یه در سر حدات

شورویه و کوریا بعمل نیـامـده است
و هم بعمل نخواهد آمد و هم چنین هیچ
يك قسم عملیات نظامی دیگری که
بر خلاف معاهده پارتس موت باشد بعمل
نخواهد آمد . حکومت شورای که
سیاست صلح طلبانه را تعقیب مینماید ، بشدت
معاهده پورتس موت را محترم داشته و امید
می کنند که حکومت جاپان رو ابط بنده گان
او در منچوری ، هم چنین وظائف
خود را که بواسطه معاهده پار تس موت
بدوش گرفته است حفظ و محترم بدارد .

تصحيح
صفحه ستون سطر غلط صحیح
۱ مکلف مکلف
۳ ۲۶ چنین اهمیت چنین امور و اهمیت
۱ ۶ قرض قرضی
۲ ۲۳ اعمال عیال

اعلان
هر کس معاون اداره شود و یا معاون
میشود جریده انیس را یگان خدمت شان
تقدیم میکردد .
هر كس بنـجريـده انيس سابـق ازین
اشتراك نموده باشد و اخبار برایش نرسیده
باشد و رسید اداره با خزانه بدست دارند
اصل یا مثنی باداره ارسال فرمایند تا اداره
در احیای حقوق شان بکوشد .
کسانیکه از نرسیدن اخبار شکایت
داشته باشند اداره را حالی فرمایند اداره
حاضر است تا باسترضای مشترکین جریده
خویش مساعیات تمام ورزد .


( صفحه ۵ )
( شماره ٤٥ )
( مجله پنجم )

از هر طرف

اهميت چين در دنياي
اقتصادي
اهميت چين در عالم اقتصاد در چهار قسمت
تقسيم مي شود :
۱ - وسعت چين
۲ - تعداد نفوس
۳ - ثروت طبيعي، - معادن ، مواد خام
٤ - وضعیت فعلي چين
چين كه رقبة آن عبارت از ۱۱۷۳۳۰۰۰
كیلومتر مربع مي باشد، ۲۰۰۰۰۰ کیلو متر
مربع نسبت به اروپا و تخمیناً ۲۳ مرتبه
از المان بزرگ تر است ، ( المان تقریباً
مطابق به افغانستان بزرگ است ) .
چین اصلي با ۱۸ ا يالت آن ، باستثناي ،
تبت ، ترکستان مغولستان ، و منچوریا بالغ
از ٤ میلیون کیلومتر مربع رقبة دارد ، یعنی ۹
مرتبه از المان بزرگتر است . تعداد نفوس
اها لي تمام حصص چین را هنوز هيچ يك
از احصائیه ها نشان نداده است ، و در بین
٤٣٠ الي ٤٥٠ ميليون نفر تخمين ميزنند .
يعني تقريباً مساوي به تعداد اهالی اروپا و
۷ مرتبه زیاده از اهالی امریکای جنوبی میباشد
چین داراي آبهای معدنی معادن ، ذغال و
آهن و مواد خام زراعي ميباشد ، که از انجميله
تنها لوبياي منچوريا ٦٠ فیصد احتیاج دنیا
را تکافو مي نما يد .

اگرچه در تمام ملك چين امكان توسعه
صنا عت وجود دارد و اهالی آن خیلی زحمت
کش و کارگران خوبی میباشند ، لیکن
اقتصاد و صنایع چین ، با ستثناي بعضي بندر
های بزرگ نسبت به اروپا خیلی عقب مانده
است و جديد يا بعلاوه ارتقاء نگذاشته است.
اگرچه معادن ذو قال چين نسبت بمعادن
ذو غال انگلستان ۷۰ مرتبه متمول تر بوده
و گفته میشود كه معادن مذكور داراي ۱۲۰۰
ملیارد تون ذغال اصلی میباشد ، با این هم
ذوغال از خارج وارد می کند .
امروز چين داراي ۸ هزار کیلومتر راه
آهن میباشد ، یعنی راه آهن مذکور مساوي
به راه آهن چكوسلوا كاي ويا سه مرتبه زیاده
از انرو یز ، میباشد، ولي اصولاً چین باید
۲ الي ٤ صد هزار کیلو متر راه آهن داشته
باشد تا راه آهن يك به المان وامريكا مساوي
گردد : المان نسبت به چین صد چند زیاده
آهن مولد ميكند .
با وجودیکه در چین خطوط آهن زیاد نیست
در تمام این مملکت وسیع که بدون سویدن
و روسیه مساوي به اروپا است ، بتار یخ اول
جنوري ۱۹۳۲ زیاده از چهل هزار اتوموبيل
و موترهای باربرداری نقلیه وجود ندارد .
مجموع واردات ما شین ها در چین در
سنه ۱۹۲۸ ( ١٩٤٧١٨٩٦ ) در سنه
۱۹۲۹ ( ۲۹٨٨٦٥٠٣ ) و در سنه ۱۹۳۰
( ٤٤٢٨٣٠٠٠ ) پول چيني بوده است
از احصائیه فوق معلوم مي شود که صنایع

این مملکت وسیع اگرچه کم است ، با
این هم سال بسال رو باز دیاد گذاشته
میرود .
مجموع صادرات و وا ردات تجارت
خارجی چین در ۱۹۳۰ عبارت از ۲ ملیارد
و ٣٤١ ملیون و ٥٥٠ هزار و ٨٢٤ پول
( پول چینی ) بوده است ، که از انجميله
يك مليارد و ۳۰۹ ملیون و ٢٣١ هزار
و ٩٨٦ تل واردات و ٨٩٤ مليون و ٨٤٣
هزار و ٥٩٤ لتول صادرات و ۱۸ مليون
و ٤٧٦ هزار ٢٤٤ لثول تولید صادراتی
( یعنی همان مواد خا میکه از چین صادر
میگردد ، ساخته شده بصورت جنس
وا پس وارد مي گردد ) میباشد .
چون قیمت التول در ۱۹۳۰ يك ما رك
و ۹۳ فننگ بود ( يك پوند طلا انکلیسی
تقريباً ۲۰ مارك ) لهذا تمام تجارت
خارجی چین در سنه مذكور مخمسا ٣,٣٠٤
ملیارد ما رك حساب میشود ، یعنی تقریباً
مطابق به تجارت خارجه يك مملکت
كو جك مثال سويز .
اگرچه ٨٠ الی ۸۵ فیصد مملکت چین
زراعتی بوده است با این مملکت مذکور
ارزاق ما يحتاج خود را حاصل کرده
نمی تواند ومجبور است که برای چند
صد ملیون نفر ارزاق وارد نماید و تزئید
واردات آن نسبت به صادرات هم از
همین جهت است . واینکه چین تا حال
يك مملکت زراعی باقی مانده ، دلیلش
اینست که تا شروع قرن اخیر ، چین حیات


( صفحه ١٤ ) ( شماره ٤٥ ) ( جلد پنجم )
ترجمه : روحیان افغان
٦
مؤلف رئل فاژواژ :

رهبر اهل ثروت

قسمت اول
فصل دوم
مناسبت های مسکوکات بین المللی ـ
مبادله ـ ماده واساس فلز طلا وفلز نقره
مبادله بین المللی ۱۱ تاثیر مبادلات بالای
جنبش مسکو کاتی ـ اصول نظائم بین
الملل ـ کسر وتنقيص مبادله ـ اصول
مبادلات در فرانس ـ استحصال فلز
بیش قیمت .
مبادله بین الملل
اساس مبادله بین الملل را کسی مالك
است که در پریشانی اهل ثروت معاصر
جای فائق تری را احراز کرده باشد .
اگرچه قبل برین این نظریه را کسی
نمی شناخت ، بانکهای مخصوص بودند که
از حیث فوقیت فلزات اعتبار داشتند
مگر امروز این نتائجی را که هر مملکت
دانسته ویا نا دانسته برای خود اتخاذ کرده
گوشه گیرانه را اخبار و از اصولات
و کشفیات غربی متنفر بوده است واز
ثروت طبیعی خطه خود هیچ آگاهی
نداشت . واز همین جهت است که خارجیها
امتيازات اقتصادی وصناعتی را به بسیار
زحمت بدست آوردند .
( با قیه ارد )
و از مایش می نمایند با قضایای حقیقت متبائن
است .
فی الحقیقت جامعه بشریت هر گز قوه مدر که
كامله اصول مالیه را پیدا نکرده و
تتبسع لازمی برای مبادله نه نموده یعنی
برای نقل پول فلزی از يك مملکت به
مملکت دیگری اصول صحیحی را موجود
کرده نتوانسته است .
لذا توسط روابط تجارت بين المللى نظر
به ارتقای تمدن امروزه میباشد و این دو
نوع پول ( پول فلزی و پول کاغذی )
بمعاونت هم دیگر امور تجارت بین المللی
را خیلی ترقی داده اند . یعنی در ۱۸۷۰
میلادی که تجارت خارجی ملل راقیه کره
ارض به چهل ملیارد فرانك ميرسید در
۱۹۱۲ چهار برابر شد ؛ یعنی به یکصدو
شصت مليارد بالغ شد . اما در ١٩٢٥
تنها تجارت خارجی دولت فرانسه به هفتاد
ونه ملیارد فرانك کاغذی ترقی کرد که
چهل وچار ملیارد در سهم صادرات و چهل
و پنج ملیارد در سهم واردات فرانسه ایزاد
گردید .
گویا مجموع تجارت خارجی بین الملل
در سنه مذکور دوصد و بیست ملیارد
فرانك طلائی فرانسه رسیده بود . همانا
این احصائیه تنها از قیمت امتیه که تحت
اقتدار كمرك دول آمد و خارج شده
استنباط شده است . علاوه بران خیلی
چیز های هستند که خرید وفروخت شده
و در حساب كمرك نيامده مانند مسافرین که
در يك مملكت برای احتیاجات خود خرید
وفروخت کرده اند ؛ و یا اشیا ئیکه جهت
اعتبار به قرض دار خود داده اند و یا
دیگر اشیای منقوله که فروخته شده
در قید این حساب نیامده است . ویا
قرضه اران علاوه بر اینکه پول را بحساب
پول مملکت خود بگیرند .
بعض هستند که آن پول را تماما بپهان
پول خارج نه می کنند بلکه با آن مال
می خرند ؛ گویا تفاوت آن هم درین
حساب نیست و امثال آن .
تأسيس مبادله بالاي جنس مسكو كاتي
پيش از انکه داخل بحث شویم باید
گفت : مملکتی که وارداتش به نسبت
صاد راتش پیش تر است و سیاست اصلاح
آنرا نگرفته است آن مملکت نه می تواند
از مسکوکات خویش استفاده کند .
اگر قیمت اصلیه فلزات تمام ملل يك
نوع می بود ، یعنی تمام ملل اسا سی
مسکوکات خود را به فلز منوط می داشتند
یعنی اساس اعتبار آنها طلا می بود ، البته
مشکلات حاضره ملل مرتفع وتجارت
بین المللی بلا زحمت جریان می پذیرفت
و آنگاه مملکت مدیون می توانست که
بجهت سهولت تداول تجارت بين المملتين
اتحاد استقرار مسکو کاتی را بروی اعتبار