صفحه ٦
( شماره ٤ )
جلد پنجم

نظریات و عقاید متخصصین
نسبت به بحران اقتصادی دنیا

اظهارات مستر هور رئیس جمهور در
موقع افتتاح اطاق تجارت نظرات
نمایندگان بلژیک ـ فرانسه
انگیلیس ـ ایتالوئی ـ ژاپون
لهستان
( ٢ )
نماینده فرانسه اظهار داشت
« مهمترین عامل شگدستی کنونی زیادی
محصول و مصنوع بر مقدار استهلاك میباشد
که فی اندازه با هم تفاوت دارند ؛ فقدان
توازن بین اسعار و کسادی محصول در
بازار دنیا و امور مبهم و غامض سیاسی
و افراط در وضع مالیات از علل
شگدستی و ضائقه کنونی محسوب میگردد
« اوضاع مبهم سیاسی یکی از علل
شگدستی مالی است ترس و بیمی که در
سال ۱۹۳۰ که ناشی از اوضاع سیاسی
اروپا بود ، مساعدت مهمی در شدت بحران
اقتصادی کرده و اینهم بنوبه خود مشکلات
سیاسی بیشماری را خصوصاً در امریکا
جنوبی باعث گردید .
ولایات متحده امریکا که نقطه دایره
جاذبیت ثروت دنیا محسوب میگردید، برای
تراکم اموال و وجوه میدان وسیعی
شده ، در این میدان قوه عامله بکار
افتاده سعی و کوشش زیادی که برای تولید
و انتاج محصـولات بعمل آوردند باندازه
طریق افراط رفتند که از میزان معتاد

خارج گردید و یکی از بـلا هـای بحران
گردید . »
نماینده ایتالیای کبیر درطی بیانات
خود اظهار نمود :
« ما امروز از حیث دارا بودن اشیاء
مادی فوق العاده غنی و بی نیاز هستیم ،
ولی در عین حال فقیر و زار مندیم » . در
تنگنائی واقع شده ایم نه ازحیث ماکولات
و مشروبات و ملبوسات و یا نه از حیث
گرانی اجناس ، بلکه از این حیث درتنگی
و مضیقه افتاده ایم که انبار های ما ازمال
التجاره و امتعه مختلفه پر وانبوه شده ، و
باقیمت ارزان خریدار ندارد وای پر از
کشتی های خالی است که کسی برای پر
کردن آنها نزدیک نمیشود افراد مرده ما
در اینجا و آنجا و هر نقطه پراکنده و
بیکار و سر گردان هستند . »
نماینده متحده امریکا چنین گفت :
« علت عدم موفقیت خود را نمیدانم
چیست ولیکن میخواهم اشاره بطرز رفتار
کار فرمایان و سرمایه داران وملاکین و
دولت نموده و بگویم که آنها تا حدی
مسئول این نکبت وفلاکت امروزی ما
هستند ، چه ، وقتی که ما از میدان جنك
بیرون آمدیم منابع عایداتی در دست
داشتیم که احتیاجات ملی و عمومی ما را
مرتفع ساخته و مبتی بر اساس عایدات
جاری بود یکمرتبه سهام مختلفه ببازار های
ما فروریخت و چشمما را خیره کرد و با
کوتاه فکری بدون اینکه عواقب امررا
در نظر گیریم شروع در ایجاد کار و
توجد کمپانی های موجوده نموده و

مطابقت عملیات خود را با مقاومت اقتصادی
عمومی هیچ در نظر نگرفتیم ، این
بمردمی که قوه خریداری نداشتند فروختند
و محال امروز در افتادند .
نماینده ژاپون گفت : « یکی از مسائلی
که غیر قابل مناقشه است اینستکه در روی
زمین هیچ ملتی وجود ندارد که بتواند
زیاد تر از آنچه که میفروشد بخرد »
تجارت بین الملل بایستی براساس متساوی
جریان پیدا کند ، و آنچه که ممکن است
اعم از مصنوعات و یا محصولات و یا سهام
کمپانیها بطور مبادله صورت بگیرد چه
ممالک عالم هیچ چاره وگریزی از این
که نسبت بهمدیگر اعتماد داشته باشند
ندارند . »
نماینده لهستان اظهار داشت : « بهترین
راه حل برای رفع بحران کنونی سعی
در تقلیل تولید و انتاج خصوصاً محصولات
فلاحتی میباشد زیرا تولید و انتاج زیاد
موجب تنزل قیمت محصولات میگردد و
مهمتر از این موضوع فراهم آوردن تسهیلات
لازمه جهت عقد قرضه های ملی برای تهیه
کنندن كان محصولات فلاحتی است .
گفته های نمایندگان سایر دول نیز در
همین زمینه ها بوده . همه در این قسمت
متفق بودند که این بحران نتیجه جنك اخير
است و كثرت تجهیزات ورسوم گمرکی
زیاد و مضاربه های خارج از حد اعتدال
ووحدت کمپانیهای مختلفه در کار باعث آن
گردیده و با بر طرف شدن علل معلول
هم از بین خواهد رفت .
( اطلاعات )


صحیات
نصایح صحی

داکتر ارتبوت این طبیب انگلیسی ده قاعده برای حفظ الصحه وضع نمود که بعقیده او هر کس قواعد مزبور که ذیلاً شرح داده میشود عمل نماید همیشه تن درست و بطول عمر خور مند بوده است .
۱ ـ هر اندازه می توانید از خوردن گوشت کم نموده و در عوض ماهی بخورید
۲ ـ از خوردن نان و میوه های پخته و سیب زمینی و مواد مصنوعه از شیر خود داری نکنید که تمام آن ها محتوی مقداری کافی ویتامین میباشد
۳ ـ اهسته غذا بخورید
٤ ـ هر روز شش فنجان بزرگ شیر خودی آب مقطر بنوشید :
دو فنجان در موقع برخاستن از خواب و دو فنجان در موقع رفتن برختخواب

و دو فنجان هم در بین غذا خورید
ه ـ در اطاقی که هوای آن کاملاً آزاد است بخوابید در هوای آزاد کار کرده و بخوابید .
٦ ـ از عرضه نمودن جسم خود بافتاب و هوا حتی الامکان خود داری نکنید
۷ ـ لباس خود را همیشه نازک گرفته و بپوشید و اگر بالا پوش هم پوشیدید باید بقدر کافی سوراخ داشته که هوا بتواند بداخل جسم مرور نماید
۸ ـ هر روز استحمام نمائید ولیکن استحمام با آب گرم را فقط عصر ها بنمائید
۹ ـ لا اقل روزی دو مرتبه دندان های خود را مسواک بشوئید یک مرتبه صبح و یکمرتبه عصر
۱۰ ـ هر روز ده دقیقه صبح و عصر ورزش کنید خصوصاً در رختخواب که باعث تقویت عضلات معده میشود .

رختخواب اطفال
مهمترین چیزی که اطفال برای خوابیدن راحت احتیاج دارد رختخواب پاکیزه اطاق با اشیعه گرم که از هر طرف هوای پاک و آزاد بآن وارد شود .
طفل در روز های اول ولادت نهایت احتیاج را بخواب عمیق و آرام دارد ، و این حاصل نخواهد شد مگر اینکه رختخواب او فوق العاده پاکیزه بوده و همه روزه در معرض افتاب افتند و روزی دو مرتبه ملافه های آنرا عوض کنند
بقیه در صفحه ۷۸

از هر طرف
یک نفر چینی ٣٥٠ سال عمر دارد
از زادو اقا پیر تر هم در دنیا است
بعد از این همه گفتگو هائی که در اطراف زازا آقا بعمل امد معلوم شد زازا اقا که ١٥٥ سال عمر دارد معمر ترین شخصی در دنیا نیست ، در حقیقت در مقام مقایسه با ( لی تسینک یون ) چینی که ادعای ٣٥٠ سال عمر میکند جوانسکی میباشد .
( لی ) چینی در ( کی هسین ) در یک مزرعه ای زندگی می کند و دلیل طولانی بودن عمر او از يك چشمه ای مملو از ناخن های انگشت سبابش او معلوم می شود چه بر حسب عادات چینی او ناخن خود را نکنده بود بریده است.
ناخن انگشت وسطی و خنصر و بنصر دست راست او ، اکنون به طول يك قدم می باشد .
( لی ) مانند لاك پشت مینشیند و مانند بوقلمون میخوابد و مانند سگ میخوابد هنوز ( لی ) در کمال قدرت وقوت وعا فیت میباشد و روزی ٢٤ میل ( تقریباً ٩ فرسخ ) راه میرود
وقتی از او سوال شد که علت طول عمر او چه بوده جواب داد رامش و آسایش قلب سبب طول عمر من گردیده است . مشار الیه ١٤ زن بحباله نکاح خویش آورده و تا ١١ پشت نسل خود را دیده است .


لی میگوید در عقد همین سال سلطنت
(کوانك هسی) که از سال ٩٦٢ آتا ١٧٢٣
امپر اطو ر چین بود متولد گردیده است
(لی) میتواند سولات مردم را راجع
بامور وحوادث دوره سلطنت سلسله
تسينك با دقت وصحت جواب دهد
زارو آقا که در مقابل ( لی ) شهرت
خود را از دست داده در صورتیکه چندین
سال بود بلا معمارض مانده بود اظهار
کرده است تصمیم دارم تا دوهت سال
زنده بمانم .
دوستان انير وبا مریکا و بر طانیای
کبیر سبب غربت کرده ، طولانی بودن
عمر خود را به سبخت جانی در کارو غذای
مرتب ومجلج نسبت میدهد .
بعد از یکه قرن که سرش طاس وبی
مو بود در یکسال قبل شروع بروئیدن
نمود وموی ضخیم سیاهی بر سرش روئید
زن کنونی اش نود سال از خودش
جوان تر است
ترجمه از جرید فرانسه

يك مظاهره بزرگ پرو پاغنده فرانسوي
در اوروپایی مركزی
از غاب شهر هائی فرانسه زمستان
سال گذشته ، عبور کاروان سنگین
وزن موتر های سیتروین مشاهده شد .
ومسافه ده هزار کیلومتری را کاروان های
مزبور طی کرده اند و رایج پیهی را که عامه
نامهایدا نموده اند ؛ و ضحاً مسئله حمل
ونقل روى سرك را در فرانسه بامو تر
های ستروئن فیصله آخربن پیدا نمود .

این کار وان هايك اقدام شاق داری
برای توسیع این مظاهره صنعتی در
اروپای مرکزی بوده است
کاروان مزبور مركب از ١٥ موتر
سياحتی و سنگین وزن ، پاریس را به
تاریخ ١٨ ماه اپریل ترك كفته بطرف
نور امبرك عزیمت نموده و خط خود
را پراگ ( چکو سلواكيا ) وین
( پایتخت اطریش ) بوداپست ، (هنگری)
بوکارست (رومانیا) صوفيا ، بلگراد (یو
گوسلاوی ) که تقریباً خط ٢٠ هزار
کیلومتر میباشد در روی سرکهای که
اغلب آنها بحالت خرابی واقع است . ادامه
خواهد داد ، اطلاعاتی که برای ما از چکو
سلواکیا ، اطريش و هونگری میرسند
اشعار میدارد که کاروانی بصورت کاملا بی
پذیرائی شده اند . در بوکارست اعليحضرت
شاه کارول ملاطفت کارانه پذیرائی را که
توسط کلپ اتو موبیل رو مانیا بعمل
خواهد آمد ، قبول نموده است و یا
ست نماید .
در همه جاء از ممالکی که کاروان مو
صوفه عبور نموده است اهالی ومطبوعات
بتصديق مهارت قابل توجه سیتروئن و
مسافرت مكمله كاروان سيترو ين موافقت
داشته اند و از تصور امداد مفید کاروان
مزبور در زمان احیای اقتصادی آتیه ممالک
خود مسرورت نموده اند .
کاروان موتر فرانسوي
از روز نامه لوبان بکمتب ٢١ جون -
از صوفیا تلگراف میدهند :

بعد از عبور ممالك ارو پائي مرکزی ،
کاروان سیتروین عصر روز چهار شنبه به
صوفيا رسیده است .
اعضای کاروان مزبور از طرف شاه
وملكه و پرنس او دو کی در قصر ورا
) پذیرائی شدند .
برای اعزاز شان ، در قصر مذکور
چای صرف شد ، که سفیر فرانسه موسيو
کامبون ( ) واعضای سفارت نیز
حضور بهمر سانیده بودند .
شاه مظاهرات را با عتانی زیادی ملاحظه
نموده یکی از اتو مبلیل ها را معاینه و امتحان
کرد . ٣
کار وان سه روز در صوفیه توقف
خواهند داشت .
جریده پای پاریس
هیأت عبور آسیائی هارت آوری
در سو چسو رسیده است
پیکین ٧ - جون - سفارت فرانسه مقيم
پیکن مروز تلکر ف را که از رسیدون
دسته چین وفد عبور آسائی یعنی هیئت
هارت آوردی ، به ١١ جون در - وچ-و
در شمال مغرب کان سر ، اشعار می نمود
گرفت .
چنان مشاهده میشود ، آوازه که
چپاول مغازن اساس هیأت متوه سوچسو
ا اشعار میکرد ، از هیچ حقیقتی ماخذ
ندارد .
در مسكو مده ن اکتشاف طبقات
از نهم می بیند پای پاریس - ورشو
١٧ جون - از مسکو اطلاع میدهند
که حکومت شور وی برای پرواز طبقات


ای وترتیبات تهیه درنظر گرفته است بیکار
خانه های شوروی ساخت يك بالون کروی
را که در بوحادل و نظامات خود فوق تراز
بالون پروفسر پیکارد است انجام داده .

خسارات شدید در جاپان
پنی پاریزن - ۱۹ جون
در لاین ۱۸ جون - طوفان بحری که عصر
روز چهار شنبه ١٦ جون در ده بلس
( ) حادت شده بود ، باعث
خساراتی زیادی گردیده ، در هوکو زن
( ) ۱۳۰ خانه شديداً خساره
یافته گردیده و آهن پوش های بام های
منازل توسط باد طوفانی الى فاصله سه
صد متر برده شده وقریب ۸۰ نفر زخمی
گردیده اند .

دريشي مستر توماس
وزیر مستعمراتی مستر توماس دریشی
پوشیده است که به مدت 3 ساعت و ۲۰
دقیقه و ۲۰ ثانیه مهیا شده شده است
بدین ترتیب :
در ساعت ۸ و ۵۰ دقیقه صبح پشم
رانای گوسفند قیچی نمودند . بعد از
هفت دقیقه آن را بدستگاه نساجی ریشی
سپردند . به يك ساعت و ۲۹ دقیقه صبح
مکمل گردید . بعده به ماشین بافت
سپرده شد . بعد ۸۰ دقیقه يك تيكه
پشمی که 4 يارد طول داشت از ماشین
خارج گردید . بساعت ۱۱ و ۲۳ دقیقه
تيكه مذکوره به خیاط داده شد ساعت
۱۲ و ۲۷ دقیقه دریشی مکمل برای
توماس مهیا گردید .
) ترجمه از اطلاعات پارس )

خبرهاي داخلي

شرفيابي وكلاي شوراي ملي
بحضور اعليحضرت
يرور چار شنبه ۲۰ سرطان ج ع م
صدر اعظم صاحب و هيئت محترم وزرا و
وكيلای شورای ملی بساعت ۱۱ نیم در
سالون بزرك قصر ( دل کشا ) جهت تشرف
بحضور همایونی حاضر شده انتظار تشریف
آوری ملوکانه می بردند
حينیکه تشریف آوری اعليحضرت عموم
حضار رسم تعظیم بجا آورده ، مورد
الطاف همایونی واقع گردیدند .
پس ازان اعلیحضرت نصایح چند ، که
ما بصورت اجمال آنرا در ذیل نشر
میکنیم بیان فرمودند . بعد ازان
حسب الامر شهریاری ، عالیقدر جلالت
مآب آقای وزیر معارف ، اصول اساس
شورای ملی ( که در شماره گذشته درج
است ) قرائت نمودند و نيز يك يك
نسخه آن برای وکلای و حضار توزیع
کردید .
و آقای عبد الاحد خان رئیس شورا
معروضه از طرف وکلا بحضور اعلیحضرت
تقدیم نمود :

اجمال بيانيه اعليحضرت غازي

بوكلاي شوراي ملي
- عزيزان من ! احوال امروزه وطن
به شما خوبتر معلوم است که در اثر انقلاب
چه وقایع ناگوار وتلفات بسیاری به آن

شده وهم از روحیات و جذبات عامة ملت
نجوم چون از هر حصه و از هر طبقه
ملت انتخاب شده اید زیاده تر اطلاعات
دارید وهم صدر اعظم و وزرا ء وباقی کار
دارهای خود را که درینجا حاضراند
می شناسید که برای خیر و بهبود وترقى
وطن مصروف اجراآتند و هم مرا بدر
ستی می شناسید که دائماً برای سعادت
وطن وملت عزیزم کوشیده ومیکوشم .
این است که خوشبختانه امروز بتمام
مقدرات این وطن و جامعه بکف با کفایت شما
( اشاره بطرف وكلاء ووزراء ) خیراندیشان
افغانستان میباشد باید همه ما و شما بکوشیم
تانه مضایقت خدا وطن را از حضیض نقمت
وأمانت وفعالیت خودها مسعود وشاد
کام بگردانیم .
ر این لطف وعنایت رب العزت هر
اندازه که ما و شما اظهار شکر و امتنان
نباشیم کم است که به ما وشما این چنین
يك وطن صفا و غنی را عطا کرده که جای
امید وافتخار مسلمان ها ومدفن أجداد
و آبای ماست از پاد شاه وو کلا و وزرا و
امناء مامورین نظامی وملکی گرفته تا نفری
دهقان ورنج بران تماماً مسلمان وازمك
افغاستان و همه شان بجز از فکر ترقی
وتعالی صحیح این خطه اسلامی دیگر آرزو
ومرامى ندارند .
توفیق خداوند رفیق ما و شما گردد
تامظہر خدمات نمایان اجرا آت عالیشان
برای نيك بحتی و برومندی این ملت ومملکت
شده خودها را محل افتخار صفار وكبار


صفحه ۷ ( شماره ١٤ ) مجلد پنجم

( بقیه صفحه ٤ )
و یکقطعه مشمع نیز زیر اطفال قرار داده
شود که هر وقت بخواهند آنرا تغییر دهند
سهل باشد .
رختخواب طفل باید حتماً در اطاق
نسبتاً وسیع و پاکیزه که پنجره های آن
شب و روز باز باشد تا وقتیکه طفل و رخت
خواب او در معرض جریان هوا واقع نشده
باشد ، باز بودن درب و پنجره اطاق
هیچ خطری برای طفل نخواهد داشت
و هم چنین عدم مرطوبی بودن هوای
اطاق نیز شرط است .
مقصود از باز بودن درب و پنجره
اطاق این نیست که اطفال را در معرض
سرما خوردگی قرار دهند سردی هوا
طفلرا اذیت می کند ، خصوصاً در ماه
اول و دوم که طفل احتیاج بگرم نگاه
داشتن او دارد ولی گرم نگاه داشتن
طفل مستلزم این نیست که حتماً درب
پنجره اطاقرا بست مگر در مواقعی که
حقیقةً هوا خیلی سرد باشد و در منازلی که
ساکنین آن نمیتوانند بوسیله کوران
الکتریک آن را گرم نگاه دارند ناچار
بایستی گاه گاهی برای تجدید هوا
پنجره های اطاق باز نمایند و این نکته
باید از نظر پدر و مادر دور نباشد که
طفل در اوان کودکی بی اندازه احتیاج
با فتاب وا شعه شفا بخش آن و هوای پاك
و آزاد دارد ، هوا و آفتاب دو عنصر از
عناصر لازمه حیه برای نمو و رشد طبیعی
طفل است که نهایت لزوم را برای طفل
دارد وا گر طفل از استفاده از این دو عنصر
محروم بماند ضعیف البنیه ولاغر و اعصابش
سست و خلاصه علیلش میسازد بستن درب
و پنجره اطاق طفل بدون این که علتی
داشته باشد ، مرض و ضعف را بخودی
خود برای طفل تولید کرده اند .
جنس اناث پشه در سطح هر
۲ - پشه : آب را کدی در هر نقطه و
مکانی که واقع باشد ، روی
باطلاق ، روی آب حوض ، روی آب چاه
روی آب استخرها تخمگذاری میکنند
این تخمها دو یا سه روز باقی مانده سپس
میتر کند و يك ميكروب و جرثومه
کوچکی بشکل کرم دراز از آن بیرون
آمده که فوراً شروع بنمورا میگذارد
و پس از یکهفته که اشکال مختلفی را بخود
گرفته است يك پشه كامل خواهد شد .
پشه در مدت حیات خود چندین مرتبه
تخمگذاری مینماید و در هر مرتبه چند صد
تخم می گذارد که برای صحت عمومی انسان
از طفلی های خطر ناك محسوب میشوند .
این طفلی ها واسطه امراض مالاریا
تب و نوبه ، تب زرد و دانا فیل هستند
و بمحض این که روی بدن یکی از مبتلایان
به این امراض نشینند مقدار کمی از خون
مریض را مكيده و میکروب مرض را
با خود حمل می نماید .
این میکروب در داخل جسم پشه محل
خوبی برای نمو خود پیدا کرده و همین
که پشه مزبور روی یکنفر آدم سالم می
نشیند مقداری از این میکروب را داخل
خون پاك او نموده و مرض را باین ترتیب
باو مفتعل میشود و این عمل خیلی هم
سریع انجام می شود و پشه در نقل و
انتقال مرض مانند يك نفر مستخدم جيبي
ولی خطر ناك وظيفه مخوف خود را
انجام مینماید و باستحیه نه تنها باید از پشه
جلوگیری کرد بلکه باید با آن مبارزه
نمود .
و برای اینکه شخصاً بتوانید در منزل
با این حشره خطر ناك مبارزه کنید
دستور ذیل را در نظر گرفته و بدان
عمل کنید :
ابداً اجازه ندهید که در داخل منزل
و خانه خودتان ، و یا باغ و باغچه که
محیط خانه است آب را کدو جود داشته
باشد و لو اینکه مقدار آن قلیل باشد .
۲ - درب پنجره اطاق را باشبکه سیمی
بپوشانید که هم هوای آزاد داخل
اطاق شود و هم اینکه پشه نتواند بآن
وارد شود :
۳ - محل خواب را در پشه بند قرار
دهید بطوریکه پشه نتواند بداخل آن سرا
یت و نفوذ پیدا کند .
٤ - اگر موفق به بر طرف ساختن
آب را کد در داخل خانه نشدید مقداری
نفط سفید برای جلو گیری از تخمگذاری
در پشه در سطح آن بریزید .


صفحه ۸
شماره ۴

میگردانیم و نام نيك این طبقه موجوده در
صحائف تاریخ بزمن بیادگار میماند پس
بر ما و شما لازم و ضرور است که در
انجام این مسئولیت سنگین خود از ته
تقیق و تعمق وصداقت کار بگیریم ، در همه
امور خوب تفکر کنیم و در هر فیصله
و پیشنهاد خود مدقق باشیم این اختیارات
را که من از جنبه رواداری و ملت دوستی
وسعات آتی این خطه اسلامی به شما
میدهم بصورت صحیح و درست خالی از هر
گونه شوائب از قوه بفعل بیاورید .
زیرا که امروز چشم از خود و
بیگانه وافراد داخله وخارجه بطرف
شماست دوست ودشمن باین مسئله قائلند
که محمد نادر خان وظیفه وطنيت ومليت
و اسلامیت خود را انجام داده؛ ملیت
محبوبش را بحقوق شان نائل وریاست
شورای ملی افغانستان را در دست اشخاص با
نفوذ شامل ساخت دیده شود که مجالس
شورای ملی ازین مشارکت خود در امور
مملکتداری چگونه با حکومت مساعدت
و از مفاد و محاسن آن بچه اندازه ملت را
قرین فرحت و وطن را پر از مفخرت
میسازند .
باید این شورای ملی افغانستان یگانه
پیرو مجالس مشاوره عهد نبوی و خلفای
را شده باشد و تمام جزئیات و مهمات امور
مملکتداری در آن از نقطه نظر اسلامیت
وانسانیت وعدالت ومساوات تدقیق گردد
طوریکه حضرت عمر ( رض ) در موقع
سنجش وتدقيق و اخذ نظریه بافکار و
جذبات ادنی ترین طبقات ملت هم اهمیت
میداد حتی از شنیدن آن آرزوها وتمنيات
عجوزه ها وبدویهای صحرا نورد که
متعلق بامور جامعه ومنافع عمومیه می بود
پهلوتهی نمیفرمودند و در فرصت عملیات
و اجرا آن از موقوفی وتحت باز خواست
گرفتن سپه سالاران بزرگ نظامی
وذات الحکومه های مقتدر ملکی و اقوام
وعشائر جنگی اند کی نمی اندیشیدند
وهمه فیصله های خود را در همه احوال
برهمه افراد واقوام بی کم و کاست
در محل اجراء می آوردند حتى از عظمت
وسطوت قیصر روم و تاجداران فارس
و امثال آن از بزرگترین سلاطین آن
عصر بودند ابرو خم نمیکردند .
باید ما و شما هم در موقع مشوره
وصلا حظه نمودن اطراف ونواحی کدام
مسئله بمراعات کردن جذبات تمام طبقات
ملت مجبور ، واز قاره گرفتن جذبات
وتمنيات ادنی ترین افراد ملت بی نیاز
نباشیم ولی در موقع اجرا آن و آغاز
عملیات ، همه آن افکار و آراء خود
مان را که بر طبق اوامر شریعت غرا
ومنتج بترقى و تعالی دنیا وعقبای ماست
متوكلا على الله بايد در معرض تطبيق
واجراء بگذاريم .
البته همه تان مطلع خواهید بود که
مسلک من از ابتدا الی الان همین طور
بوده است از قدیم الایام همه حرکات
و رويه ام را بر طبق مقدرات شرعی
وعرف وعادات ملی قرار داده دائماً
حسیات وجذبات عامه ملت و سعادت وطنم
را مراعات کرده ام وميكنم من همیشه
فکری بجز از شرافت و حیثیت این وطن
پاك وسعادت ومفخرت ملت محبوبم
نداشته ام و نخواهم داشت .
من گیاهی در برابر حق وحقانیت
وعزت و شرافت مملکتم از عظمت وقدرت
جانب مقابل نپسندیده ام و بعد ازین
هم بمعاونت خدا نخواهم اندیشید .
من ابداً در برابر مشكلات ومصائب
بزرگ از خیر ملت خود منصرف
نشده ام وانشا الله تعالى بعد ازين هم
از خیر عمومی نخواهیم گذشت اگرچه
در مقابل خود انواع مصائب ومشكلات
و یا اضرار افراد وعدم موافقت بعض
اشخاص کم تجربه ناعاقبت اندیش و یا کدام
دسته مغرض را هم مشاهده کنم .
اينك بطور مثال شما آن اشکالات
و موانع را بخاطر آورید که در موقع
جهاد استقلال بمن عاجز از هر حيث
و هر جهته عائد بود ولی من در برابر
همه آن محض بجهته حصول استقلال
وحیات برتر مفخرت افغانستان بمعاونت
الله العالمين تمكين كردم .
همچنین در موقعیکه سقا وزاده رقم رقم
تخویف نشان میداد و مرا از اذیت دادن
و حبس نمودن و کشتن شصت و چند نفر
خاندانی من تهدید میکرد من همه آنرا
بالق لاتوئی و جسم بیمار خود برای
نجات وطن وخلاصى ملت محبوبم از
گرداب رنج ومحن متقبل شدم ، همچنانکه
از جنگ وشكست و تخويف وتهديد


جلد پنجم
شماره ١٤
صفحه ٥٩
هیچ مقهور و مغلوب نشدم و بر طمع و تطمیع وعده ولایه او نیز اهمیت ندادم .
هکذا در موقع تسخیر کابل و محاصره ارگ محض جهت قید راحت هزار ها فامیل و خاندان افغانستان جانب خاطر به شاه ولیخان فاتح کابلی امر دادم که با وجود خطره آتش گرفتن جبه خانه و سوختن تمام محتویات ارگ که دران ضمن تمام افراد خاندان ما هم میباشد علی الفور ارگ را تحت بمبارد مان شدید بگیرد تا وطن از بن کردن محن یک تن اول تر برآید زیرا که من یک تن مسرت ولشکر گذاری بحرمه خاندانی خود را در بدل راحت عمومی افغان می نمایم چنانچه ارگ با هر من بمبارد مان وشعله افشان شد ولی خدای پاک چون از اراده خیراندیشانه و نیت بی غرضانه من آگاه بود طوریکه ناران بر خلیل خود گلزار ساخته درین موقع نیز رب جلیل نه تنها پناه فامیل مرا بلکه سر تا سر افغانستان را از همه آفات وبلیات منجات و بيك حيرت بسرعت بار بر افتخار کامگاری بخشید .
در موقع برداشتن بار گران سلطنت که من آنرا بنابر تکليف حتمي واصرار ملت قدر دانم از نقطه نظر شفقت به مملکت دران وقت بار یک پر زحمت که عموم دوستان از شیرازه بندی آن لرزان از هم گسیخته حکومت گرفتار رنج ملالات و تباه دشمنان از ان اقدام من که در حقیقت خیلی مشکل و صعب بنظر میرسید در تعجب
وحیرت بودند که متقبل شدم نیز علی الرغم دشمنان عزت و شرف ملي وحسب مطلوب دوستان و محبان صحيح مملكت افغانی طوری جدیانه و فدا کارانه بمساعدت ملت قدر دان و مامورین صادق داخل میدان مجاهده شدم که بفضل الهی در وهله اول از ان مهاجمه شدید ستمیها که از چار طرف مرکز را زیر تهدید گرفته بودند بدستی جلوگیری کردیم ، و خانه جنگی و نفاق را بر اندوه تا کام و تمام اقوام و عشائر را به اخوت و اتفاق شاد کام ساختم خلاصة در وقت جلوس من در جبه خانه یک تفنگ ، ودن خزانه یک پیسه و در دوائر یک گلیم و یک شیشه نمانده بود از لطف پروردگار اينك درين مدت قليل آنهمه نيکستي ها تعديل وهمه آن اوضاع يأس آور بمناظر مسرت آور تبدیل ، جبه خانه های بان جان گرفت و عسکر غان سرا از نو تشكيل ومنازل ترقي را پویان است خزینه نان دخل و خرج خود را پوره کرده میتواند دوائر مان نه تنها تنظیم یافته بلکه تا موسسکارانه مصروف اجراآت مفوضه خود میباشند .
چنانچه در سر تا سر وطن از فضل الهي قسمي امنيت و آرا می کلی حکم فرماست که نظیر آن در اعصار ماضي کمتر بنظر می رسد ولله الحمد تمام امور بمجاري اساسی خود جاري است :
به هر دیکه از مهمات امور فراغ یافتم
ونظم و نسق امور صف وز حمت طلب مملکت داری را به اساس صحیح نمودم امر دادم تاو کلای ملت جهت شوراي ملي انتخاب و بمركز حاضر شوند لله الحمد شوراي ملي را که از آرزو هاي قديمي من بود تشکیل کرده و امروز آنعد لا حیت و وظائف شما را که درین کتابچه مفصلا مندرج است و شاهان ماضی آن را بنابر اغراض شخصی خویش در دست داشتند محض جهت آرامی اساسی ومرفه الحالي دايمي ملت عزیزم بشما می سپارم :
توفيق الهي رفيق این مجلس عالی باشد تا این قدم نخستین خود را درست و این وظائف اولین خود ها را مخلصانه ومتهدانه و مبدر دانه براي خير وبهبود ملك وملت ومساعدت حکومت انجام و خود ها را بنزد خالق و مخلوق نیکنام بکر دانند .
معروضه مجلس شورای ملی
اعليحضر تا ! همینجا نکه در موقع افتتاح شوراي ملي ماه كلا ء عزا ئض پیماخته وجذبات صادقانه خود را بحضور شما پادشاه فدا کار غیورانه خود تقدیم نموده ایم تکرار همان مطالب تذکر داده عرضه میکنیم که اعليحضرت رعیت پرور حقوق بخشاي ما بر گتر ما بلند تر از حدس و تخمین ما بیها چندان صلاحیت ها و حقوق را اعطا و کرامت فرموده اند که نطر به آغاز کار وقت تجربه و مزا ولتي که این مبعوثين ملي در همچه امور درجه


صفحه ۱۰
شماره ١٤
مجلد پنجم

فرد ملت خود در شؤنات مملکتی دریغ
نمی نمایم مخصوصاً در اموری که به ملیت
و وطنیت تماس دارد بیشتر علاقمندی و
دلچسپی دارم ازین جبهة برای هر گونه
کمک و مدد کاری شما حاضرم و در همه
وقت من برای اعطای آن آماده هستم
ولی بهتر است ما و شما و حکومت متبوعهٔ
تان در تمام اجرا آت خود فقط بفضل و
مرحمت الهی متوکل و متکی بوده ، در
هیچ امر بجز از او از دیگر معاونت
نخواهیم . دعا میکنم که در همه امور
خدای غفور حافظ و ناصر ملت و حکومت
و مملکت افغانستان باشد ( غریو عمومی
آمین آمین ) .
بالجمله این مجلس مهم تاریخی بساعت
۲ نیم اختتام یافته ، عموم وکلا و وزرا
را بمشایعت اعلیحضرت بر میز مکلف
اطعمه که قبلاً بشرف ضیافت وكلا بامر
اعلیحضرت از طرف وزارت دربار حاضر
و اماده گردیده بود نشسته در اثنای
تبادلۀ مذاکرات اخلاص کیشانه بصرف
طعام و فواکه متنوعه پرداخته ، بعد از
ادای نماز ظهر از حضور اعلیحضرت
عموم وکلای و وزرا مرخص شدند .

مساعی تان افغانستان و مخصوصاً مرکز
کابل داغ وار در بین آسیاب دو طائفه
سر شور آشوب پسند که مقصد از مردم
شمالی و جنوبی است میماند در حالیکه
ملت بجز از وجود مسعود شما دگر هیچ
يك شخص جامع لا و صافی را سراغ
نداشتند که تمام طبقات بر محاسن و مزایای
او مجموع و مصائب از سر شان بقوهٔ
شمشیر و نیروی تدبیر او یکدلی در وطن
مر فوع گردد .
چون ما باین نکته خوب تر متحسس
ایم که بار ما سنگین و مسئولیت ما به نزد
خدا و رسول و ملت و حضور اعلیحضرت
زیاد است و تمام دوستان و دشمنان بعد از
افتتاح شورای ملی منتظر اجرا آت و
عملیات ما میباشند تا بینند که ما این صلاحیت
و وظائف معطیه ذات شاهانه را بصورت
صحیح استعمال میکنیم و یا خدا نا خواسته
دران از ما غفلت و مساهله و عدم دقتی
واقع میشود لذا به درگاه خدا دعا
میکنیم تا بما معاونت حکومت مبذول
شود که حسب مطلوب اعلیحضرت و نمای
ملت و انتظار از خود و بیگانه مصدر
اجرا آت عالیانه که اران رضای خالق و
مخلوق و خوشنود شما باشد بشویم و اینطور
نشود که خدا نا خواسته مورد سخریه و
مضحکهٔ از خود و بیگانه بوده در میدان
خجل و شرمسار بمانیم .
اعلیحضرت ! البته در هیچ وقت من
معاونت و مساعد خود را از هيچيك

مملکداری دارند بسیار بلند و عالی است
هر چند نظر باین اعطاف شهریاری که فعلاً
همه ما از تأثیر آن بجان مسرت و خوش
حالی هم آغوش شده هم که هيچ يك الفاظی
را که مظهر این جذبات قدر دانانه ما
شده بتواند یافته نمیتوانم نحن این که
بگوئیم الهی در هر دو جهان نیکنام و
شاد کام و بانواع لطایف خداوندی فائز
المرام بوده تا سالهای متمادی برای صلاح
مقدرات حال و آتی ما زنده باشید و بهمه
آمال و سود که برای مزید سعادت
دینوی و آخروی ما دارید کامگار شوید
ما از حضور همایونی خیلی ممنون و متشکر
خواهیم شد اگر ذات شاهانه درین
وظائف وصلاحتی که از لطف و روا
داری شان برای ما وکلا اعطا شده است
دست معاونت خود را دراز ونظر شفقت
خود را از ما دریغ نفرمایند و بمانند
استاد مهربان با ما معامله نمایند .
حقیقهٔ که ذات شاهانه در همه مواقع
خدمات مهمی را برای خیر و سعادت ملی
ما انجام و در افتخار و اعتبار وطن از
مساعی خود افزوده اند که مهم ترین خدمت
شان اسکات بغی ستمگان و حصول استقلال
و امنیت وطن و قبول کردن بار گران
سلطنت است در حالیکه از در و دیوار
ملاکت و نکبت میریخت و ستاوی ها
سای معاندت را به پیمانه وسیعی در سمت
شمالی گذشته بودند اگر ذات شاهانه
خدا نا خواسته در همان افکار شان اصرار
میفرمودند البته که با وجود همه صرف


صفحه ۱۱
( شماره۱۰ )

اعلان اداره جشن استقلال
بعموم هموطنان عزیز اعلان میشود که درین
سال فرخنده فال ، سیزده همین جشن
استقلال افغا نستان بتاریخ ۲۲ برج اسد
۱۳۱۰ بنطق اعلیحضرت معظم غازی
ونا جی استق ل بخش وطن افتتاح وهشت
شبا نه روز تزئینات عالي العال ونما يشات
دلچسب بيك ترك واحتشام فوق العاده
دوام کرده به ۲۹ اسد اختتام می پذیرد
محل انعقاد این جشن بزرگ ملي که بالنسبه
سالهاي ماضي تر تیبات آن بدرجه هاي
بلند وعالي گرفته شده چمن حضوري کابل
است .
ذوا تيکه میتوانند در عملیات ونما يشات
آتي الذکر مصدر اجرا آت قابل تقدیر
شده از سائرین در مهارت ولیاقت خود
داراي امتیاز گردد لطفاً یکن آن اول
تر در اداره جشن بچمن حضوري حاضر
شده خود را معرفی نمایند : -

نوع نما يشات
۱ اسب دواني ـ ۲ با یسکل دواني
۳ پهلواني ـ ٤ چوب بازي - ٥ فیل دواني
٦ خر دواني ـ ۷ مسابقه آدم
، ۸ شناوري يعني آببازي ومسابقه در آب
، ۹ اتن عسکري ، ۱۰ هدف زدن عسکري
وملکی به نشان نقرتي ـ ۱۱ زدن آهو

دختر کوش مصنوعي به تفنگ ریزه ترو
در حین رفتار ، ۱۲ زدن قبه به تفنگ
ریزه تپر در حین حرکت ، ۱۳ انداخت
عسگري ، ١٤ رسم مرور گذشت عسكري
۱٥ شطار آباي عسكري ، ١٦ نیزه بازي
با لاي اسپ ، ۱۷ آتش بازي ، ۱۸ اتن
ملي ، ۱۹ فوت بال ، ۲۰ تينس ۲۱ واليبال
۲۲ ها کي ، ۲۳ جمنا ستك ، ٢٤ کشتي
را ني ، ۲٥ خواننده هاي ملي وشعراي
وطني ، ٢٦ اقسام نما یشات تفر یح داخله
کارنیوال ، ۲۷ سينماي عسكري ، ۲۸ نمايش
صنعت وحرفت که بذريعه وزارت جلیله
تجارت قرار اعلان عليحده اجرا میشود
۲۹ نمایش زدن کبوتر مصنوعي که بتوسط
وزارت جليله در بار اجرا میگردد ،
۳۰ نما یشات سه گانه که یکنفر تا جر
كابلي محض بواسطه خوشي اهالي وواردات
تجارتي از هند خواهش کرده حین رسیدنش
قرار هدایت اجرا خواهد کرد ، ( سر کس )
۳۱ مسمر یزم ، ۳۲ شعبده بازي ، ۳۳
خواننده هاي هندي .
فوقا بجهته استحضاریت عموم بذريعه
اعلان هذا ابلاغ گردید تا مشتر کین میله
موصوف شمولیت ور زیده در اثر نمایش
خود بانعامي که از طرف حکومت تعیین
وتخصیص شده نائل میشوند . تحر بر یوم
یکشنبه ۳ ، اسد ۱۳۱۰

سواد تلگرام تبر يکيه
اعلیحضرت همایونی بعنوان
اکسلانس رئیس جمهور فرانسه
بمناسبت روز تاريخي وجشن ملي فرانسه
تبریکات صمیمانه واحساسات ارادتمندانه
ام را بجناب اجل و ملت نجیب فرانسه
اظهار و تمناي سعادت شان را مینما یم .
( محل امضاي : اعلیحضرت )

سواد تلگرام جوابيه
جلا لتماب رئیس جمهور فرانسه
اعلیحضرت محمد نادر شاه پاد شاه
افغانستان : نسبت به تلکرام مطبوع تبریکیه
اعلیحضرت شما شدیداً اظهار تشکر نموده
عظمت و آبادي مملکت شما را آرزومندم
( پول دومر )

اعلان
ذوات محترم که مائل اشتراك مجله
کابل هستند بخود اداره انجمن
ادبي يا با داره اصلاح ، اداره انيس
مراجعت نموده بعد تحويلي پول
بدل اشتراك مجله يکي از ورقه
هاي اشتراک که مخصوص معرفي
مشتر کین مجله میباشد صورت
در خواست خود را تحر: وامضاء


صفحه ۱۲

فرمایند تا بعد ازان مجله بعنوان
ذوات موصوف از روی آدرس
و عنوان که در ورقه تصریح
میدهند فرستاده میشود .

خبر های خارجی
رایوتر اول اگست
راپورت کمسیون اقتصادی حکومت
پس انداز ۹۷ ملیون استر لنگ را
که در ان ٦٦ و نیم ملیون تقلیل مصارف
حربیه نیز شامل است ، در مدت يك
سال کامل و فسخ اداره فروش امپر طوری
را سفارش میکند نیز سفارش می نماید که
معاشات تابه خدمات حربی بولیس
ومعلمين کم شود ، وخود يد تحقيق
مسئله نیقسیتیز در مدافعه امپر طوری
وامکان تقلیل مصارف مدافعه حربی
را بدون دوچار نمودن مسئولیت ملی به
مخاطره سفارش میکند .
ربوتر اول اگست :
از ماسکو راپورت میشود که مصاربی
چانس که از میدان طیاره پکین برای
پرواز به طرف تو کیو حرکت نموده
است مجرو را در بشراج در نزدیکی

روی اسك در سا بیریا فرود آمد..
گراف زیبلین که درین نزدیکی ها به
طرف قطب شمالی پرواز نموده است چند
جزیره جدید را کشف نموده و در عین
پرواز خود زیاده از پنجاه هزار کيلومتر
مربع زمین غیر مکشوف را در نقشه داخل
نموده است قرار بیان پروفيسر روسی
سموئیلو ویج که یکی از جمله ساینس
دانان جهاز مذکور بود بعضی از جزیره
هائیکه در نقشه موجوده است وجود
ندارد :
ريوتر ٣ اگست
قرار اطلاع سیتل طياره را نان را
نود جونز که در اوائل ماه گذشته
سعی نمودند از سیتل تا به توکیو پرواز
کنند و تا کام شده بودند در روز یکشنبه
برای مرتبه دویم به پرواز غیر متوقف
تا به تو کیو قدام نموده روانه شدند
بايد بصورت انجام پنج هزار ستو لنگ
را كه روز نامه جاپانی ( اساهی
تو کیو» مقرر نموده است بگیرند .
بدون مریض است
قرار تلگرام نیویار کت راجع به ایدیسن
کاشف مشهور اطلاعیه بیان میدارد
که مذکور به مرض دیا بيس مزمن
گرفتار است .
حالا در تحت تداوی آمده است او
مریض اشتهات کرده او رو باصلاح
گذاشته است . در عصر روز شنبه دفعتاً
بیهوش شد مگر بالاخره خوب شده در
شام استراحت کامل داشت .

پرواز
پیغام نيو يارك مشعر است که كاتی
و پوست پرواز کنندگان دور عالم
بساعت ٤٧/٣ ظهر وارد گردیدند
هر دو آنفر مذ کور بعد از دوره زدن
کره در هشت روز و پانزده ساعت و
پنجاه دقیقه خیل خسته شده بودند .
دار العوام
حکومت در شام روز پنجشنبه به مخالفت
دیگری در دار العوام گرفتار امد ، بدين
غايت که نمایندگی پیشنهاد خانگی که از
امور انتخابى و معرفی نمودن رأى دهی
تناوبی بحث می کرد در کمیته تحت غور
بود و ترمیمی که از طرف حزب محافظه
کار جهت تحديد را ی تناوبی در انتخابات
به قصبه های لندن ( غیر شهر لندن )
و قصبه های دیگری که بیشتر از دو صد
هزار نفوس داشته باشد به هشتاد رأی
در مقابل ۲۹- و خلاف حکومت موفقیت
حاصل نمود ..
مذاكره بين فرانسه وامريك
قرار اطلاع پاریس فلاندن وزیر
ماليه دروز پنجشنبه ظهر مذاكره
طویلی با مان ( وزیر خارجه امريك
نمود راجع باین مذاكره سكوت
اختيار نموده است . مسلماً گمان می رود
که امورات بصورت اطمینان بخشی جریان
نموده است. مذاكرات بساعت ده مروز


صفحه ۱۳
شماره ۱۴
مجلد پنجم

باز شروع خواهد گردید.
تلگرام واشنگتن مظهر است که
کمپل وزیر موجوده در يك ملاقات
بیان نمود که در پاریس مذاکرات بوضعت
موافق جریان دارد و ما در باب نتیجهٔ
آن خیلی خوش بین می باشیم.

قهرمان تینس

فروتی اوم ( چيرمنی ) در تمام بازی
تینس انگلستان دروم بلدن فرودن
کسراء ونکل را ۶ - ۲ و ۷ - ۵
مغلوب ساخته عنوان قهرمانیت را گرفته
است. در حالیکه شیدی و د (امریکا)
بمقابل فرانك شیلز قهرمانیت مردان
را گرفته است و شخصی امریکی دريك
مسابقه وسطی در مقابل بورد ترا بایش
افکار شده و بنا بر آن از مسابقهٔ آخرین
صرف نظر نموده است.

گراف ژیپلین

ریوتر ۲۵ جولای
تلگرام برلین مشعر است که
گراف ژیپلین در روز جمعه بری پرواز فلی
و کشفیات جوی به طرف قطب شمالی از
فریدرك هافن روانه شد و به لینن گراد
رفته از آنجا از راه ارکنجل به طرف
قطب شمالی خواهد رفت.

انعام شاهی

ریوتر ۲۶ جولای
انعام شاهی مسابقه هوا پیمائی
گردا گرد برطانیه را اداره هوا
پیمائی شاهی به توسط طیاره رانان خود
که در طیاره های مصنوی به صورت
اشخاص غیر مسلکی پرواز می نمودند
حاصل کرد. افسر پرواز اید ورد در
بيث لاك كورن باو برد اول و افسر پرواز
گینز در طیاره سپا زمین دوم نمره را
گرفتند.
تلگرام لینن گراد بیان میدارد ژیپلین
آنجا فرود آمده است.
تلگرام پاریس بیان میدارد که فرانسه
در مسابقه انعام دیوس برطانیه را به
دو موفقیت به مقابل يك مغلوب ساخت
و دیروز در مسابقه مضاعف گوشت
وبرک ن کسکین ویکز را به ٦ ٫ ۱ وه
۷ و ٦ ٫ ٣ و ٨ ٫ ٦ مغلوب ساختند

سقوط طياره

قرار اطلاع بخارست در بین طیاره که
در میان قسطنطنیه و بخارست پرواز
می نمود و بر فراز کر انا یت آتش گرفته
افتاد چار نفر انگلیس نیز بودند. تفری
طياره مذكور كاملاً سوخته و ژغناخت
بدر آمده بودند اسامی دو نفر انگلیس
و لیمز و کروج بود و از سمیر نا بودند
ریوتر ۲۶ جولای
تلگرام لندن بیان میدارد که سرهو
برت ولکنس امید دارد عصر روز دو
شنبه از بلای موت بر کشتی تحت البحری
ناتياس که در آن می خواست به قطب
شمالی برسد، به طرف ناروی روانه
گردد. در روز شنبه از تحت البحری
مذکور بعد از مکمل شدن امتحان غوطه
خواری گرفتند و برای ۲ ساعت در تحت
آب رفت در غین زمان متصلاً با تحت
البحري برطانيا مخابره داشت.

ریوتر ۲۷ جولای
تلگرام پاریس میگوید که فرانسه متعاقباً
برای پنج سال است انعام دیوس را نگاه
داشته است. در دو مسابقه واحد که
در روز یکشنبه واقع شد آستین و بروترا
را به ۷ ٫ ۵ و ۱ ٫ ٦ و ۱ ٫ ٦ و ۷ ٫ ۵
و گوشت پیری را به ٦ ٫ ٤ و ٢ ٫ ٦ و ٦ ٫ ٤
و ۷ ٫ ٦ مغلوب نمودند و باینصورت
فرانسه به سه موفقیت به مقابل دو غالب
آمد.

ریوتر ۲۸ جولای
مس می چانس که به همرای مسترس
هسامپ سیارنز از میدان طیاره میکالین
برای موفقیت اولین پرواز خود تابه
تو کیو روانه شده بعد از چند ساعت
خوب درامبین می چانس بساعت ۱ ٫ ۲۳
صبح به طرف برلین روانه شده است
وامید دارد در ده اگست به تو کیو
رسیده در آنجا یک هفته توقف کند
و باز به طرف وطن پرواز نماید.

تدقیقات طبقات الارضى ومحازات

مسکو ۲۸ جولای - يك جمعيت
مدققین طبقات الارضي براي تدقيقات
مواقع معادن در جزيره نماي کرچ در ساحل
بحر آزوف به کرچ رسیدند ذخیره این
معادن به ملیا ردها تون میرسد، ماشين
خانه هاي فلز کاري جديدي در سواحل
بحر آزوف نه ماري او پول و تا کان روك
تعمیر نموده خواهد شد. هیئت حفريات


صفحه ١٤
(شماره ١٤)
مجلد پنجم

که برای تحقیقات شهر غرق شده خیر
سونس رفته بود حصه جنوب ديوار های
مدافعه برج هاي جنگي و خانه های شکسته
شهر مذکور را اکتشاف نموده .
(تاس)

گراف ژیپلین در لینن گراد
مسکو ١٨ جولاي ـ ٢٥ جولاي
بساعت ٨ و ١٥ دقيقه صبو پزاپل گراف
ژپلین که با طياره ها محاط شده بود
بر بالاي شهر لینن گراد نمودار گردید
دیر یزاپل مذکور در تحت آواز های
موزيکه و کف زدنهای هزار ها نفر سبرین
بر میدان طیاره یک دوری زده نزول نمود
برای خیر مقدم از طرف شوراي لينن گراد
ایوا نوف واز طرف قومانداننیت نظامي
لنين گراد ، بیلوف و نماينده هاي جمعيت
طياره شور ویه رئیس آكاديمي فن وسفير
المان در س س س ر فون دیر گیس قیام
نمودند دو كتور ايكنر از حسن پذيراي
ایشان تشکر نموده اظهار کرد : « ما بسیار
ممنون هستیم که چندي درلينن گراد
در نزد چنين میزبانان مهربان و مهمان نوازي
فوق العاده توقف نمايم » .

در دعوتيکه بشرف مسافرین دیریزاپل
گراف ژيپلين در آیرو در وم لسن گراد
داده شده بود دو کتور ايكنر قدح خود را
بر داشته گفت : باید دیدو سفین با
نسیتیون رادها لتر از ناطقين وصنعهاي
مشهور بويان ورومن ) باشد که حسیات
مشتر كه من هيئت را بعد از چنین پذيراي
شاياني اظهار نموده بتواند . مابسیار ممنون
هستیم که در مملکتی می باشیم که تجربیات
اجتماعي تمام دنیا دران کرده میشود و برای
اینکه مساوات مادي ومعنوي رنجبران را
ترقي بدهند یک وضعیت خسته گي ناپذيري
کار میکنند . ما می بینیم که مهیا نهای
فوق العاده را که س س س ر با وجود همه
مشکلات حاصل نموده است . در ٢٦ جولاي
ساعت ١١ و ده دقیقه گراف ژيپلين از
لینن گراد پرواز نموده ، به ساعت ١٩
ژيپلين بر شهرار كنجلسک رسيده .
سا مویلوویچ رئيس حصه علمي اظهار
نموده که خط مشي که بايد ٥ ـ ٦ روز
دوام مینمود بعد از مشوره لینن گراد
لا يتغير ماند ، رصد خانه اعلي لينن گراد
ارتباط لا ينقطع را باديري زاپل ترتیب
نمود و در یک شبانه روز هفت دفعه وضعیت
هوا را به ژيپلين اطلاع خواهد داد
ژیپلین باراديو استاسيونهاي جزيني
ناروي ومها لکه دیگر همیشه ارتباط خود
را محافظه خواهد نمود . درعین زمان
مجهز هوائي چند راديو کار خواهد کرد
بقرار اطلاعات آخرین وضعيات حوادث
الجنوي در اطراف منطقه منجمد شمالي بهتر
شده میرود .
(تاس)

ترکیه
مسابقه فوت بال تور کیه و شورویه
مسكو ، ٢٥ جولاي ـ تيم فوت بال
بين المللي تور کیه در اوائل ماه اگست
برای ملاقات با فوت باليستهای شورویه
در مسکو خواهند آمد .
تيم فوت بال مذکور دفعه اول در سال
١٩٢٥ در س س س ر بودند .

طياره مسافرتي جديد شورونه
مسكو ، ٢٥ جولاي - طيارة
مسافرتي انت نمبر ١٤٠ که در ماشین خانه
موسسة آيرو ـ هيد رو دييا میت مرکزی
مسکو جدیداً تعمیر شده است ، در
اوائل اگست پرواز امتحانی خود را
خواهد نمود . طیاره مذکور تماماً
از مواد شورویه ساخته شده است الى
٣٢نفر مسافر خواهد برداشت و وزن آن
١٧ هزار کیلو گرام است . بعد از
پرواز امتحانی مجهز گردیده اول به
اوا. مسكو - نو و و سيبر سك ولا ديو
ستوك را که ده هزار کیلو متر مسافه است
پرواز خواهد نمود . طياره پنج موتر
دارد و هر موتر ٤٨٠ اسپ قوه دارد .


صفحه ۱۵
شماره ۱۴
مجلد پنجم

مؤلف له إلاتيه فرانسوی
(۱۲)
مادام سان ژین
مترجم : حبیب الله طرزی
فصل ششم
( مشروبات فروش سیزده هم )
« وقتيكه محاربه شروع شود ، تو مثل دیگر زن ها نخواهی بود كه در كنجی نشسته و بكریستن مشغول شوی ، بلكه از خط به خط دیگر حرب عبور كرده برای مدافعین وطن جرئت و رشادت میدهی و برای خسته گان از کارزار قدحی تقدیم میكنی . آه ! آن يك قدح يك مشروبات فروش در فتوحات كار بارود و فشنگ را میكند . چه يك حسیات با شرافتی ! اگر قدری از حال جوان تر می بودم فوراً در خواست میكردم مرا اجازه همراهی الازار بدهند ...
ولی افسوس كه توان كافی برای این اقدام در من موجود نیست . مگر حیرانم كه حال این طفل بیچاره در وسط اردو گاه که گله ها تگرگ آسا میریزد چه خواهد بود ؟ »
كاترین : « ازین باعث پریشانی بخاطر راه ندهید . من به حيث يك مشروبات فروش حق نگاه داشتن يك اسپ و كالسكه را دارم . هر دوی آنرا هم از فروختن اثاثیۀ دوكان خودم تهیه كرده ام این بچه گک در كاروان ما بهترین راحت را خواهد داشت و از پسر ژنرال زیاد تر حمایه و پرستاری خواهد دید ! »
درین اثنا لازار و رفیقش بر گشتند ولی نه به وضعیتی كه رفته بودند ، بلكه
هوش با چهره یی رنگ و سری با دستمال خون آلود بسته در حالیكه بر بازوی له فیور خود را آویخته بود بدكان داخل شد
مادر هوش بدیدن پسر خواندۀ خودش نعره زد : « آه ، خدای من ـ او را زخمی می بینم ! كجا بودی ؟ یكبار ترا كشتند ؟ لیوتنان له فیور چرا گذاشتی پسرم را زخم زدند ؟ »
هوش خنده كنان گفت : « مادر جان له فیور را متهم نساز ! در کار بی اهمیتی كه قابل تذكر نیست او شاهد من بوده است . این زخم چیزی نیست ـ يك زخم خفیف است كه مرا از خوردن طعام هم باز نخواهد داشت .»
در اثنائيكه كاپیتان جاك بزرگ پیشانیش را كه ( زخم خفیف ) می نامید می شست له فیور به كاترین فهماند كه باعث این حادثه خود او بوده است .
مشروبات فروش از حیرت نعره زد من و باعث زخمی شدن لازار ؟ مجالم هذیان میگوئی !
له فیور : « هذیان نمی گویم ، بلكه حقیقت میگویم . این ( دو پلیلو ) را با شخصی كرد كه او تكرار میكرد كه تو در دهم اگست استرپائی را در اطاق پنهان كرده بودی » .
كاترین : « آه عفریت ! كجا است
آن بد بخت كه او را پارچه كنم ! ای كاش باو رسیده بتوانم ! » .
له فیور : « در خسته خانه با يك سوراخ اعلي از دست لا زار افتاده است که به شش ماه هم بر نخواهد گشت ! وقتيكه بر گردد من او را استقبال خواهم كرد ! »
لا زار : « رفیقم له فیور من و تو برای كارهای خود مان استعمال ابتری خواهیم یافت ، برای او همین قدر كافی است وطن در خطره و تهلكه و به جمیع قوت وقدرت ما محتاج است بیا كه از همه این رنجش های باطنی و شخصی بر كنار آئیم این بد آباد ، زن دوست مرا تحقیر كردن خواست ومن هم درس عبرتی باو دادم . »
مادر هوش : « مگر تو با این چه خواهی كرد ؟ » .
لا زار بر میز اول نشسته جواب داد : « باو این زخم اهمیتی ندارد . از حال خشك شدۀ است . این را گفته و پارچه ئی که جبینش بدان بسته بود بر داشت و به خوردن نهار مشغول گردید .
این زخم بود كه بعد ازان تاریخ علامه فارقه فاتح ( سامبر او ( موت ) شده ماند .
فصل هفتم
( بلیات )
« در این جا نخواهند ایستاد ... آنجا چنانچه من گفتم آیا شنیدی كه پوسته چی گستاخ در حین گذشتن ازین جا تا زبانه خودش را بطور استهزا بطرف ما حركت


داد ؟ »
« مسافرین کم شده میروند ! »
کسی ! که پنککی را هم ندیدم . این
شخص هم در مهمان خانه « شیر طلائی »
خواهد ماند . »
این بود سوال وجوابیکه در بین صاحب
مهمان خانه « اسپ سفید » و خانمش ، که
منتظر ورود مهمان ها در مقابل در وازه
هوتل خود ایستاده بودند ، واقع گردید
چون همه مسافرین از آنها گذشتند و کسی
در مقابل آنها نایستاده هر دوي شان آه
سردي بر آورده خاموش ماندند .
کالسکه آخر ينيکه به تيزي گذشت
وصاحب مهمان خانه « اسپ سفید » را
مایوس گذاشته بود ، بشام روز دهم
اگست از پاریس روانه شده بود . اغلباً
این کالسکه آخـــــرين بود کـــه از
« قرا نطيين » اطراف پاریس عبور
نموده بود ، زیرا در شب ۹ اگست
بعد از آنکه وطن خواهان تصميم
گرفته بودند که علی الصباح بر ( تويلري )
هجوم ببرند ، حکمی صادر شده بودکه
هیچ کس را مجال خروج ودخول پاریس
نبود .
( بارون لوندال ) ازین حکم بواسطه
دوستان خودش اطلاع یافته عروسی خودش
را با ماد موازل بلانش معلق گذاشته تهیه
مسافرت خودش را به تعجیل نموده است.
چون مستاجر عمومي محصولات دولت
بود نه می خواست که گریبان خودش را

بدست نماینده گان حقيقي ملت بدهد .
بنابران درشکه چاپاری را کرایه نموده
باهم کاره خودش موسوم به ( لیو نارد )
از پاریس آمده است .
برای اینکه از پاریس ومضافات آن
به بسیار سرعت عبور کرده باشد تمام
شب را در حرکت بود ، هيچ جا راحت
نکرده تا آنکه عراده های در شکه بر
سنگ بست جاده ( كير بي لـ آن ـ ولواه )
به تهنيت سپیده صبح با ولر شده ، بارون
برای اینکه نسیم فرحت بخش سحری
را استشمام کرده باشد سر خودش را از
دریچه در شکه بر آورد . چون اسپ
ها کاملاً از حال رفته وقابل حرکت
نبودند ، بارون از وقت استفاده کرده
حکم اطراق را در هوتل ( دو لا پست )
داد تا از انجا يك زوج اسپ جدید تر
تدارك نمایند .
بعد از روزی که لوئی شانزده هم قصد
فرار را کرده در ده ( وارين ) باز
داشته شده بود عبور در شکه های چاپار
در هر قصبه موجب اجتماع بیکاران که هر
کدام شان بفكر گرفتار كردن يك زمي
مدار مستبد بودند ، مي شــــد . از کمال
رسائی طالع بارون حینکه کالسکه چاپار
او در ( كريپي ) داخل می شد ، وطن
پرستان هنوز خواب و بیکاران از خمار
شب سرگران بودند .
در اثنای که بارون در مقابل کاسه شو
کولات جوشان که صاحب هوتل برايش
مهیا کرده بود می نشست لیو نارد ملازمش
در يك گوشة استقبل جا گرفته در مقابل

فانوس روشن مکتوبی که ماد موازل دولا
وان بادر مدد ( لوئی ) بقسم رشوه باو
داده بود زیرورو میکرد . هنگام کيده
بلانش که باید مکتوب را به بارون بعد از
عبور فرانعاین بدهد و هم افراد در ( لوئی )
رشوه دل چسپی او را در محتویات مکتوب
زیاده ساخت و به خیال اینکه فهمیدن
اسرار این مکتوب برای او نافع خواهد
شد ، اراده نمود که آنرا باز کرده به
خواند چنانچه تیغ چاقوی خودش را
بشعله فانوس حرارت داده لاك لفافه را
بکمال سهولت برداشت و به خواندن
سطور ذيل كامياب گردید : ـ
« آقای بارون ! ناملایم ترین ومہیب
وقا يعیکه بعد ازين بظهور میرسد ، فریب
نخورده باشید ، فریفته خودم میدانم که
اقرار درد ناکت ذیل را بنمایم : شما رضاي
پدرم را در عروسی که اغلباً دران سعادت
ومحبت توقع دارید حاصل کرده اید ، ولي
از ازدواج من يكي انرا هم تصاحب نخواهید
کرد ! قلب من، من شما انراشخص ديگري
است و محبت او را او مالک گردیده ! این
محبت را معذشته که در خور آن است به
من داده . در دنیا هيچ قوه وقدرتي مرا
نسبت به پدر فرزندم بي وفا ثابت کرده
نه مي تواند .
( باقی دارد : )
( مطبعه انیس )


[BLANK PAGE]


انيس
جريده ملي

قيمت اشتراك

در افغانستان ۱۲ افغانی
محصول پوسته اطراف و ولایات داخله ٣ "
طلبه معارف ٧ "
در ممالك خارجيه ۲۰ شلنگ

لطفاً پول اشتراك که بتوسط خزاین دولت فرستاده میشود باید
رسید عوض و معاوضه باشد

(مطبعة انيس)


شماره (۱۵)

مجلد (۹)

اشتراك سالانه ۱۲ افغانی

محصول پوست ۲ "

خارجه ۲۰ شلنگ

۲ سنبله ۱۸ اسد ۱۳۱۰

انیس

تاسیس ۱۳۰۶

اداره : کابل جاده ارگ

مؤسس و نگارنده مسئول

محی الدین

۲۵ ربیع الاول ۱۳۵۰

پاینده باد استقلال ما

باری دلدادگان این خاک محبوب و
این سرزمین دلپسند حق دارند بر خود
ببالند زیرا سبزه همین سال است افراد
ملت افغانستان در نجه ظل رحمة خدا
وندی و به مساعدت و یاوری بخت مقبل
جایگاو آن روز مقدس و میمون آن
زمان سعادت اقتران که در اثر مجاهدت
و جان فشانی های فرزندان رشید و
سر بر آورده خود حریت و استقلال
کامل خود را از دست تصرف و تسلط
اغیار به نوك بر چمه های خون آلود
تفنگ و برق شمشیر های تیز آبدار
خود رها برده بودند نعره های هیجان
خیز مسرت و حبور خود را بر افلاك
میرساند و فرد فرد نو باوگان چمنستان
این سرزمین بهار آغوش بکمال
شطارت و بشاشت در یاد آن ساعت نیک
فرجامی که بوستان حریت و آزادی این
وطن از دستبرد صر صر خزان تطاولات
بیگانه گان رهائی یافته بود رنگ طراوتی
نخود میگیرند و به تمام سرخ روئی قد
بر افراخته از خنده های قاه قاه شاد
کامی شوری به فضای سماء بر پا میکنند .
بلی ، چرا نکنند ؟ و چرا آن
روز فیروزی را که بسیاری از فرزندان
محب ام ماجده وطن آرزوی آنرا در
اعماق قلوب درد مند خود در آغوش
خاک برده اند یکی از بهترین ایام حیات
ملت افغان تصور نکرده و بیاد گار
آن داد خرمی و انبساط را ندهند و صحن
وطن آزاد و جوان افغانستان را به ترنمات
لا ينقطع ترانه های مسرت و زمزمات
هم آهنگ مسطره شعار وجد آمیز
استقلال سرا پا به معنی حقیقی کلمه
غلغله ناک نسازند ؟

هان ای فرزندان باهی خواه وطن
ببالید ، ببالید و فخر کنید . زیرا خون
های سرخ برادران جوان تان که در راه
تحصیل آزادی حقیقی و نام وطن
مردانه وار در معرکه جدال ریخته بود
بیهود ه نرفت و بالاخره نهالستان آمال
حریت پرستان این محیط نیک اختر را

آبیاری نموده سطح وطن را از شگفتن
گلهای مرام شان رشک جنان ساخت.
و سر های پر شور راد مردان هموطن
و همخون و هم نژادتان که در میادین
مخوفه محاربه استقلال در زیر پرچم
مقدس اسلامی عسکر افغان و بنام کلمه
مقدس لا اله الا الله محمد رسول الله
بخاک و خون می غلطید بالاخره به
استرداد حق مغصوبه آزادی قطعی
جامعه مستعد افغانی کامیاب و امروز بجا
سبب سر بلندی و گردن فرازی تمام افراد
این خطه با نام و نشان گردیده است !
هان ببالید با ارواح نيك مردان تاریخی
و علاطات نژاد افغانی مانند میر ویس
و محمود فاتح پیر او و وزیر افغانی
وزیر اکبر خان و همچنان جمیع شهدای
استقلال این وطن و خدمت گزاران
گذشته این سر زمین نکو نام همواشده
بیاد آوری ساعت فرخنده تصداق و
امضای معاهده حریت وطن به طرابیزانی
های مستانه مسرت وطرب افغان و به
رقص شادمانی و فرحت شريك و سهيم
گردیم . بیائید به شرف این روز همایونی
که یاد گاه روز باز آوری بهترین تمنیات


( شماره ١٥ ) مجلد پنجم
ملی ما را تجدید میکنند و به مناسبت این ساعات نشاط آوری که ذکر طلوع مهر درخشان اقبال و بهروزی را از بین ابر های تیره بدبختی و اسارت که چندی افق این وطن را فرا گرفته بود تازه می سازد به خوبترین صورتی تشکرات قلبی خود را به جوانان فدا کاری که محرك و موید و مکمل این عزم مقدس اخذ استقلال وطن گردیده بودند عرض و تبریکات صمیمی خود را به تمام دوستداران افغانستان حرو آزاد و کسانیکه درین مسرت ما از ته دل شريك اند تقدیم داریم بیائید باطراف خود چشم تحقیقی باز کنیم و نگاه اعتباری به جوانب خود افکنده و بنگریم آن و جوامعیکه از حلاوت وصال محبوبه قشنگ و دلغریب استقلال مهجورند در غم فراق و اندوه جدائی آن بچه تلخکامی در آتش یاس و حسرت میسوزند . و چگونه روز روشن شان بی وجود آفتاب انور حریت و آزادی به شب تارمبدل و حیات قیمتدار انسانی شان در تحت سنگینی و فشار سلاسل و اغلال اسارت و غلامی به صورت شرمناك و ننگ آوری در گذر است . بیائید از ناله های جانخراش و فریاد های سوز ناك این بیچارگان که مزرع حیات شان را بجز قطرات اشك ناكامي ومنكوبيت آبياري و شجر زندگی امیرانه شانرا باستثنای آلام وهموم بیکران باری نیست ، عبرتی گیریم و به این زندگی آزادانه قابل ستایش و این حیات باشأن وشرف
با استقلال خود فخر ومباهات نمائيم واز دل وجان چه در دایره عمل وچه در محوطه قول به شکرانه این متاع گران قیمتی که در آوای نثار نمودن لالى مثلا لای عرق های ناصیۀ مجاهدت و نثار بواقیت حمر نی خون های گرم حمیت وغيوت بدست آمده است قیام ورزیم .
ای ملت غیور مجاهد !
مسلم است اگر هر موجودی از موجودات اين خاك و آب در صدد تشریح مناقب عدیده وتفصیل مزایای لا محصای این موهبت بزرگ آسمانی برآید و با هر فرد ملت ایام و لیالی بی شماری را به تحریر ونگارش فوائد مترتبه و نتائج درخشان ومثمره این عطیه ثمین ایزدی صرف نماید ، نخواهد توانست چنانچه احساسات پاك ونی آلایش وطن پرستانۀ يك فرد علاقه مند به شئون ملی اقتضا دارد به تبیین و تقریر یا بسط وتشريح آن موفق آید ، لهذا یگانه طریقه که توسل با آن ممکن می سازد باندازه که در حیز اقتدار مساعی قاصر انسان ضعیف است از عهده شکر آن بدر آئیم از روی قرار عقل سلیم وتدبير فکری اینست که بهر صورتی از صور وطوری از اطوار که ممکن باشد در پی تشیید و تحکیم بنای حریتی که به فدا کردن جان های عزیز و وجود های بیبهای حاصل کرده ایم که شاید هر کدام ن مركز آمال عده از قلوب مملو از حنیات پاك محبت و و داد ونقطه
توجۀ چشم های پر اشک ونگاه های اندوه ده به حرارت عشق وعطوفت بوده است برائیم . و به مودای آیه کریمه « اعتصمو بحبل الله جميعاً ولا تفرقوا » واز حكم واجب لا طاعت حضرت خداوند ومتمم حقوق خود که ( انما المو منين اخوة ) یا تمام رابطه قلبی که لازمست به حرز ناموس و حفظ شرافت ملی ووطنی خود داشته باشیم و متفقاً دامن همت را برای فراهم آوردن و سایل تامین آتیه با شرفانه برای ملت و وطن خود بر کمر زنیم و جداً متوجه گردیم که ( لا سمح اله ) نفاق و شقاق ملی که یگانه مورث بد بختی و اضمحلال ملل به شمار میرود خدا نخواسته بار دیگر این شرافت حاصله ما را مورد تعرض اغیارقرار ندهد . و این حیات مردانه و نجیبانۀ ما را مرتبه دیگر بيك زندگی ننگین و خجالت آور تبدیل ننماید .
لذا ما می خوا هیم در ذیل به قرار معلومات عاجزانه خود چند چیزی را که برای حفظ استقلال لازم است بدان متوسل شویم ، عرض داریم : -
وحدت ملی :
یکی از لوازم بلکه خاصیت مکمله استقلال و آزادی وحدت ملی است . و ملتی که میخواهد ، چنانچه لازم است حریت و استقلال خود را حفظ نموده به حیات آن قیام نماید لا بد باید دارای نصب العين واحد مقصد واحد ، فكر


صفحه ۲
(شماره ١٥)
مجلد پنجم

واحد ، اخلاق و عادات واحد ، زبان واحد ، نظریات واحد ، بوده باشد و از تمام مناقشات ذات بين فرق وقبائل وعشاير جلو گیری نموده ، در مرتبهٔ اول وحدت ملی را تأمین و سپس با وفاق کامل از يك طرف هیئت حاکمه ملت خود را در آغوش حمایت و شفقت گرفته در تمام امور ممد و معاون آن گردد ، و از طرف دیگر اوامر صحیح آنرا پس از اطمینان كامل بجان و دل پذیرفته اطاعت و انقیاد آنرا شیوهٔ خود سازد ، تا بتواند بطرف منزل سعادت و بختیاری رهسپار گردد.
حکومت که ضرورت و لزوم این وحدت و تعاون ملت و حکومت را کاملاً احساس نموده از فوائد بیکران آن متیقن بود ، بر خود لازم دانست که تمام اموری را که برای خوش بختی و نيك نامی ملت محترم افغان اجری می شود به مشورت افراد ملت در حیز عمل در آورد ، شورای ملی را تشکیل و زمام امور تان را بالوسیله بدست خود تان سپرد.
حالا لازم است ، وكلا اولاً خود شان نمونهٔ اتفاق و وحدت ملت گردیده ثانیاً ملت را به وحدت ترغیب کنند و از اختلاف آراء و عقاید در بین خود و ملت جلو گیری کنند.
یا بالفرض اگر (چنانچه اصول است) در عین مباحثات واقع گردد هم به فکر آخرین فرد خود اهمیت داده ازان صرف نظر نکنند و در اطراف آن غور نمایند . و سعی نمایند حق الوسع در اجری وظیفهٔ اصلی خود یعنی رعایت حقوق افراد ملت وضع استبداد و خودسری ضعف و تنکاسلی نشان ندهند .

استقلال و اخلاق .
گذشته ازین چیزی دیگری که در مسئله نگهبانی حرز استقلال ما و شما مدخلیت تا می دارد عبارت از حسن اخلاق و نیکوئی سیرت است . حسن اخلاق هم چنانکه در هر امری از امور اجتماعی بشر می تواند کفیل کامیابی و نیل به مقصود شود ، در کار حفاظت ناموس حریت و استقلال نیز بصورت كامل وظیفهٔ ضـمانداری را ایفا کرده می تواند . و برای استد لالی که درین مسئله لازم باشد ، می توانیم از همه اول تر به ترقیات فوق العادهٔ که عالم اسلام در زمان حضرت خلفای را شدین داشت اشاره کنیم و چند سطری از روایات تاریخی ، درباب ، بلندی وعلو الوقتی عالم اسلامی در صفحات کتب تواریخ ملاحظه نمائیم . و یقین است اولین چیزی که تمام مخر برین تاریخ اسلامی پیش تر از عملیات و کار روائی های شاندار مسلمانان انوقت ذکر می کنند عبارت از اساس متینی علیه وعلت اصلی آن همه ترقیات محير العقولی است که يك قسمت بزرگ بشریت به مقابل آن سر تسلیم خم نموده بودند ، و آن عبارت است از اخلاق خوش، رأفت، شفقت ، نوع پرستی، همدردی لطف و کرم ، شجاعت و سخا وحب وطن ، جوانمردی ، گذشت، که خاصه شان بود .
پس ما که به پیروی دین مقدس اسلام افتخار داریم نیز لازم است برای آنکه به مناهج عالیهٔ رفاه وترقی نائل گردیم اقوال وحركات مقتدایان گذشته خود را سر مشق عملیات روزانهٔ خود قرار دهیم و از اخلاق بلند وسلوك خلویت مآبانه شان تقلید و پیروی نمائیم تا بتوانیم از ادی وطور خود را از دستبرد بیگانه گان به بهترین صورتی در امان داشته، ازفوائد لامتناهی آن بطوری که شایسته است استلذاذ نمائیم.

استقلال ودیانت
درین هیچ جای ریب وتردید نیست وهم چنانکه حصول استقلال ما وشما مرهون تاثره وجذب وحرارت وحس فدا کاری است که در نتیجه تعلیمات مقدس اسلامی در کانون سینه هر فرد مسلم اشتعال دارد روح پر شود واراده متين وعزم را سخی را که برای نگهداشتن آن لازمی به شمار میرود نیز باید از هدایات صحیحه همين دين مقدس اسلام وقانون آسمانی که به وسیله بزرگ ترین رجال دنیا حضرت محمد آخر زمان برای ما نازل گردیده است کسب واقتباس کنیم.
بلی ! زمانیکه یک فرد حساس مسلمان با دلی پر از احساسات پاک دیانت داری در صحنه دنیا قدم نهاد به هر امری که اقدام نماید با صدق وصفائی که لازم است فحوای آیه کریمه : (ومن يتوكل علي الله فهو حسبه) را در نظر خود گیرده واز عمق قلب خود به مدد گاری خداوند


صفحه ٤ ( شماره ١٥ ) مجلد پنجم

و روحانيت قديس بزرگان دين خود اعتماد
دارد ، طبعاً وجد و هيجاني که ازين رهگذر
در سر شوريده اش پيدا مي شود ، به فدا
نمودن هر چيز در راه خدمت به دين مقدس
اسلام ورضاي خداوند و هدايات حضرت
رسول الله حاضر و آماده بوده ، شادان شادان
جان عزيز خود را در راه محبت وطن
و علاقه که باو امر باک وفي آلایش خالق
رؤف خود دارد مي بازد وبکمال افتخار
در زير علم مطهر اسلامي رقص کنان
سينه خود را در جلو تيغ تعرض اعدي
ديانت ووطن خود سپر مي سازد .
و مي توان بکمال صحت دعوي کرد که
هيچ یک شخص فکور نه مي تواند
اعتراف نمايد که در مقابل سيلاب قوي اين
چنين حسيات آتش بار ، که منبع آن تاثر
روحي و تهيج معنوي است ، ، هیچ چیز نه
مي تواند سد و حائل گردد . وهيچ قوتي
نه مي تواند برين قوت باطني غالب ومظفر آيد.
پس مي توان گفت که اولين چيزي براي
دارائي شجاعتي که جهت ادامه و وقايه
استقلال ما ضرور است ولازم داريم
عبارت از حس دیانت است .
در آخر کلام به حيث يک فرد افغان اين روز
فيروز و گرانقدر را به عموم برادران هم وطن
ونا موسکار خود تبريک گفته میگوئيم :
پاينده باد استقلال افغانستان
زنده باد ملت استقلال دوست ما
( . . . )

پروگرام اقتصادي
سال ۱۳۱۰ وزارت تجارت
(٤)
٢٦ : در باب ساختن ٢٤ کروه سرك
جديد دره شکاري الي معدن ذوغال
تاله و برفک و از آنجا الي دانه غوري
قبل ازین بمجلس عالي وزراء کيفيت آن
تقديم و منظوري حاصل شده در اين
او واق محض از مفاد سرك ذيلاً اشريحات
ميدهیم تا معلوم شود که اجراء اين کار
هم بداخل پروگرام سال ١٣١٠ اين
وزارت مي آيد : -
فوائد سرك مذكور : -
اول - راه ولايت مزار شريف از نظر
راه موجوده ٥ منزل بمرکز نزديك
مي شود .
دوم : - کوتل آغه رباط - دندان
شکن - جموك ها قره کوتل - كه يك
بخش بزرگ در حمل مال التجاره وغيره
وارد مي کنند ، متروك مي شود .
سوم : - کرایه مال التجاره وغيره
نظر راه موجوده کمتر مي شود .
چهارم : - بواسطه نزديك شدن راه
در تجارت بين مرکز و مزار ترقي شاياني
حاصل خواهد شد .
پنجم : - غله مزار بمرکز به بسیار
زودي و سهولت مي رسد .
ششم : - درين راه سفر ٢٤ روزه
به سه روز ذريعة موتر تبديل مي شود.
هفتم : - راه مذكور مطلق برف

ندارد و در بهار و زمستان تردد میشود .
اگرچه این راه فوائد زيادي دارد که ممكن
نيست در چند صفحه تحرير شود اما بهمين
قرار اکتفا شد ، در اجرا آن سرك
مذکور از طرف وزارت تجارت اقدامات
شده امید است در ابتداء سنه ١٣١٠
آغاز بکار شود .
امضاء : وزیر تجارت
تصويب كابينه وزرا : در باب ساختن
سرك جديد از راه دره شکاري قبلا برين
منظوري داده شده درست است .
امضاء هيئت کابينه
حكم حضور شاهانه ملاحظه شد
درست است .

٢٧ : تا البته معلوم است که نفت تا
کدام اندازه مورد احتیاج است و دول
متمدنه که داراي معادن نفت مي باشند
نيز معلوم است که ازين رهگذر خالسانه
عوايد ها بوند حاصل مي کنند ، خاك پاك
وطن عزیز ما هم او فراینکه تا حال کشف
شده دارای يك معدن بزرگ نفت است
که در تر پل هرات كشف گردیده ،
متاسفانه باید دعاء کرد که وزارت تجارت
نظر به ضيق مالي خود فعلا نمي تواند که
از معدن نفت مذكور چنانچه لازم است
کار بگیرد ، زیرا تنها کار ابتدائي معدن
نفت يك مصارف گزف از قسم ماشين
های برمه و ابریق های عرق کشی و
نلها براي صاف کردن تيل مذكور لازم


صفحه ه
شماره ۱۵
جلد پنجم

دارد عجالتاً نظر بمصارف مذکور بمعدن نفت مزبوره چنانچه باید کار کرده نمیتوانیم لذا در علاقه شنوار وعلاقه میمنه معدن (بتومن) که يك قسم مواد معدنی نرم است و دارای نفت می باشد قبلاً كشف شده از قراریکه معلومات حاصل شده نفت که یکی از اجزای آن است در بتومن مذکور است ماشین های کار آمد آن هم قیمت گزاف ندارد ، میشود که از آن تیل خاک و پترول وقير وغيره حتى شمع و موم هم بدست بیاید ، قیمت ماشین و سامان لازمه آن قراریکه تخمین کرده شده مبلغ ( ۰۰۰۰۰ ۴ ) افغانی می شود - لذا پول لازمه آن را داخل بودجه ۱۳۱۰ نموده منظوری میخواهیم.
تصويب كابينه وزرا : بخصوص پیشنهاد وزارت تجارت راجع ب خریداری ماشین برای معدن (بتومن) در حال مجلس در مسودی خریداری ماشین مذکور را داده نمی تواند وزارت تجارت در باب مسئله مذکور معلومات صحیح نموده و بخصوص خریداری ماشین مزبور در سال ۱۳۱۱ تکلیف نهد.
امضاء : هیئت کابینه
حكم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است.

۲۸ : از قراریکه بوزارت تجارت فهیمه است واز آن استفاده می شود متخصصین خارجی که در شعبه معادن مستخدم بودند راجع به معدن آهن پغمان وجبل السراج تفصیلات زیادی نو شته اند در نتیجه معدن های مذکور را بهترین معدنهای آهن نشان داده اند چون سرك جديد دره شکاری بمقصد آوردن ذغال سنگ بمركز تحت اجرا گرفته شده وزارت تجارت برای خريد يك دستگا ماشین ریخته گری آهن فکر دارد که در سال آینده به خرید آن اقدام نموده با کمپنی های جرمنی داخل مذا کره شود - تا اگر خدا بخواهد سرك مذکور تکمیل شود ماشینهای مذکور با کارگران آن هم بمرکز رسیده بواسطه ذوغال مستحصله معدن های مذکور از معدن های آهن فوق الذکر کار گرفته خط آهن وغير لوازمات خود را از آهن پیداوار مملکت خود تهیه بتوانم .
این را هم گفته می توانیم که اگر ماشین های ریخته گری مذکور از قسم برقی خواسته شود در مه کار خانه برقی جبل السراج از معدن آهن آنجا هم کار گرفته می توانیم برای پیشبرد این مقصد پس از استیذان اقدام خواهیم نمود.
امضاء : وزیر تجارت
تصويب كابينه وزرا : درین باب وزارت تجارت مذاکره و اقدا مات لازمه کرده معلومات مفصل حاصل نموده نتیجه را به مجلس تقدیم دارند.
امضاء : هیئت کابینه
حکم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است.

۲۹ در باب زر شوئی واستحصال طلا. و يك از فیض آباد بدخشان :
اگرچه فعلاً از طرف رئیس تنظمیه برای خرید طلا. مستحصله اهالی آنجا که کسب زرشوئی را می نمایند يك اقدام ابتدائی شده که هر قدر طلاء بدست شان بیاید بقیمت عادلانه خریدار می نمایند اما وزارت تجارت ذریعه مکاتیب علیحده برای صفراء افغانی خبر داده که قیمت ماشین های زر شوئی را با سامان لازمه آن بزودی معلومات بدهند البته بعد از رسیدن ماشین های مذکور كه يك پول زیاد نمی شود برای خرید آن اقدام میشود ، مگر برای معلومات ابتدائی وزارت میخواهد كه يك نفر از محصلین افغانی را که در خارج تحصیل نموده و دارای شهادت نامه فن مذکور باشد از حالا عزم کند تا در آنجا رفته ذریعه ادویه و سامانیکه بطور امتحان خریده میشود عملیات زر شوئی را اجرا کند برای اجرای این امتحان تا اندازه ۲۰ هزار افغانی منظوری می خواهیم و این را هم گفته می توانم که اگر چه این مصارف بصورت ابتدائی و امتحان خواهد بود مگر امید کامل است که وجه مصرف خود را در سال اول از نتیجه صورت امتحان تکمیل کرده بتوانند.
امضاء : وزیر تجارت
تصويب كابينه وزرا : مجلس وزرا


صفحه ٦ ( شماره ١٥ ) مجلد پنجم

توجه وزارت تجارت را در کار زر شوئی از همه اولتر آرزو می کند ، تا بطور اساسی و مفید اقدامات جدی نماید و در بودجه ١٣١٠ مصارفات آنرا طوریکه مناسب بداند تکالیف نماید .
امضاء : هیئت کابینه
حکم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است .
۳۰ : در باب معدن یاقوت جکدلك و يك معدن یاقوت که در میدان ، جدید کشف شده ، قبلا از طرف وزارت تجارت هیئت علمی مقرر است که از معدن میدان وجكدلك نمونه های اعلی يك مقدار زیاد بدست بیاورد ، و پس ازان نمونه های مذکور بسفرای افغانی در خارج ارسال شده اگر با کدام کمپنی بشرایط سهل که بحال مملکت نافع باشد موافقت حاصل می شد با نها واگذار نموده و الا بعد از ترتیب لايحه و خواستن سامان لازمه تحفر مذکور بطور فنی خود وزارت اقدام نماید برای مصارف این کار فعلاً ( ٢٠٠٠٠ ) افغانی لازم است .
امضاء : وزیر تجارت
تصویب کابینه وزراء : این تجویز وزارت تجارت صحیح است .
امضاء : هیئت كابينه
حكوم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است .

* * *

۳۱ : چون اهمیت ابرک در ممالک متمدنه زیاد است واز هر طرف خرید آنرا خواهش مینمایند چنانچه وزیر مختار افغانی مقیم برلین خواهشات (بارو مس لو ) کمپنی آلمانی را در باب خريد ابرك باستو زارت ارقام داشته در اثر خواهشات کمپنی مذکور و دیگر تجار خارجی فعلا ز طرف وزارت تجارت يك هيئت مقرر شده که همه معدنهای ابرك کشف شده را و هم در بعضی مو ضعات که سراغ ابرک را داریم گردش كرده يك مقدار مکفی نمونه از معادن مذکور بدست آورده - تفصیلات معادن مذکور يك را پورت مکمل را بصورت علمی وفنی ترتیب داده باستوزارت ارسال دارند تاپس از گرفتن معلومات صریح محتویات کمپنیهای مذکور پرداخته و هم وزارت تجارت در باب فروش ابرک در خارج ذریعه سفراء افغانی اقدامات لازمه بنمایند برای مصارف امر مذکور فعلاً در بودجه سال آینده پنجهزار افغانی تکلیف میشود .
امضاء : وزیر تجارت .
تصویب کابینه وزراء : مبلغ پنجهزار افغانی منظور است در بودجه سال ١٣١٠ تکلیف نمایند .
امضاء : هيئت كا بينه
حكم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است .

* * *

۳۲ : قراریکه اطلاع حاصل شده دو سنگی قریه دانشمند که آب دریای شکر دره وسلاب های زیاد از تنگی مذکور عبور می کند و در تحت تنگی مذکور قلعه حاجی صاحب وقلعه التفات وغیره به هزار ها جریب زمین قابل الز راعت بدون آب و خاره مانده ساختن يك بند بسیار مفید ثابت میشود اهالی قریه دانشمند وقلعه التفات وقلعه امیر محمد افضل خان مرحوم و خواجه چاشت والغونی در آبادی بند مذکور با حکومت معاونت هم می نمایند .
بنا بران وزارت سارت يك نفر مهندس برای علم آوری واجرای کار بند مذکور وبند سرخ آب وبند کوتل تیره درهر کرمی خواهد ؛ برای سال آینده صرف در بودجه معاش ومصارف مهندس مذکور تکلیف می شود .
امضاء وزیر تجارت .
تصویب کابینه وزرا : برای سال ١٣١١ در نظر گرفته شود ، اگر وزارت تجارت مهندس مستخدم داشت تا آن زمان نقشه وبر آورد ومصرف آن را نیز بتوسط مهندس تهیه نماید
امضاء : هیئت کابینه .
حکم حضور شاهانه : ملاحظه شد درست است .

* * *

۳۳ : در تصویب جر گه که ذریعه رئیس تنظیمه مزار درمیمنه انعقاد یافت يك فقره از مصوبات جر گه راجع به


( شماره ١٥ )
بند سر حوض میمنه بمجلس عالی وزرا
تقديم و از آنجا بشرح ذیل بو زارت
تجارت توصیل کرد :
راجع به بند سر حوض میمنه و چشمه
سار های مفیده چنین تجویز نمودیم
که اصل بند مذکور بواسطه که تحت
آن رسوب کرده ممكن ندارد که صاف
شود لازم است که چند متر بالا تر بند
مو جوده بصورت پخته کاری ایجاد
بند جدید کرده شود واز آب آن
برای زمین های بائره استفاده شود
تهای مصارف بند مذکور را که مبنى
بر زیادت آب و ترقی زراعتی میمنه باشد
قسمیکه از طرف يك نفر مهندس که
از مر کز ارسال وسنجیده شود . مابل
تادیه میکنیم .
بنا بران وزارت تجارت يك تنفر
متخصص بند را برای امورات میمنه
استخدام وا عزام میکند و مصارف آنرا
در بودجه سال ١٣١٠ تکلیف مینماید .
امضاء وزیر تجارت .
تصویب کابینه وزراء : استخدام
يك تنفر مهندس برای کار مذ کور
واقدامات جدی در اجرای این امر
از طرف وزارت کرده شود .
امضاء : هیئت کا بینه
حكم حضور شاهانه : ملاحظه شد
درست است .
( نا تمام )

خبرهای فنون اختراع
اطفائیه در خانه ها
یکی از مهندسین انگليسى طريقه جديدی
برای خاموش کردن حریق منازل اتخاذ
نموده و آنرا بكمپانی سيكو ريا
در انگلستان اظهار داشته تا در اطراف
آن مطالعه کرده و در منازل عمو ميت
دهند .
طريقه مزبور بقرار ذیل است که
لوله هائی مانند لوله گاز یا لو له های
آب بتمام منازل كشيده ودر موقع وقوع
حريق نوعى از گاز ضد حریق در لوله
ها جریان داده وبدین وسیله از حریق
جلو گیری نمایند .
فعلاً شرکت بیمه بریتانی در صدد
مطالعه این اختراع بر آمده تا اگر
آنرا عالم المنفعه با صرفه یافت در تمام
منازل تعمیم داده ومبالغ هنگفتی را که
برای جلو گیری از حریق هر روزه
مصرف میشود صرفه جوئی نماید .
چراغ جديد برای اشعه ( ایکس )
سه نفر از علمای آمریکا د كتر میل
بار تیپ ود كتر دوان از پرو فسور های
دار الفنون ( لی ) توانسته اند چراغ
جدید برای اشعه ایکس اختراع نمایند
که اشعه آن دارای این امتیاز است که
از صفحه فولاد سخت که ضخامت آن
در حدود ده گره است عبور می نماید
این امر تا کنون غير ممكن بود
وا کنون علمای مز بور عقيده دارند
بوسيله اختراع این چراغ وازدیاد قوه
آن عنقريب اختراق صفحات فولادی
که دارای ضخامت زیاد تر از این باشد
نیز انجام میگیرد .
مغناطیس ونبات
بعضی از پرو فسور های جامعه
( دتر ويت ) امر یكا درضمن تجر بيات
علمی معلوم نموده اند که مقناطیس بطور
اجمال دارای تا ثیر مخصوصی در نمو نباتات
است واز این جهت چند مز رعه سیب
زمینی و دلیز را مدتی در مقابل قوه
مقناطیسی قرار داده در نتیجه بو ته ها
بسرعت هر چه تما متر نمو كرده وزودتر
از سایر نباتاتی که این عمل در آن ها
مجری نشده به ثمر رسیده است .
از تجر بیات مز بور ثابت شده که
مقدار پی اکسید دو کر بون حاصله
از این نباتات در موقع تقابل باقوه
مغناطیسی محسو سا زیاد شده است .
علمای فوق تجربیات دیگری نیز
برای شناسائی تاثیر مقناطیس در حشرات
نموده وتاثيرات عجيب وغر یبی را
مشاهده نموده اند چنانکه بعضی از اقسام
کرمها را بدو یاسه قطعه کرده و بعد در اثر گذا
شتن آن ها در تحت قوه مقناطیسی مجد داً
بدن آنها التیام یافته بطوری که برای ادامه
حیات ار قطعاتی مقطوعه بی نیاز شده اند .


مجلة
صحیات
ياد داشت هاي صحي
اغلب اتفاق مي افتد که اطفال دو چار
تشنجاتی شده که غالباً برای اطفال عواقب
خوبی ندارد و منتهی بمرگ آنها میشود
این تشنجات علل زيادی دارد که نمی
توان آنها را تحت يك موضوع حصر نمود
چه ، در حقیقت يك مرض مستقل نیست
و ليكن اعراض امراضی است که اطفال
بدان مبتلا میشوند .
مثلاً رود دندان در آوردن طفل و
تب های عفونی حاده سده حصبه ، يا سرخك
يا آبله ، و یا نزله های معوی و امثال آن
عادتاً يك تشنجاتی را همراه دارد ، همان
طوری که اطفال جديد الولاده هم احياناً
بر اثر ضربتی که در خلال تولد بجمج آن
ها وارد آمده مبتلا بهمین نوع تشنجات
می شوند و همچنین امراض مـسریه
* و روحی و صرع نیز ممکن است باعث
تشنج اطفال گردد ولی از تمام این ها
مهمتر که زیاد تر هم در بین اطفال انتشار
شماره ١٥
دارد و عاقبتش نیز وخیمتر است همان نزله
ها معــوی حاد میباشد که عادتاً ناشی از
سوء هضم است .
اطفالی که معتاد بشیر خوردن مصنوعی
هستند همیشه مبتلا بامثال این حالات بوده
و اولین دلیلی بروز این امراض این که
براز طفل سبز رنگ و يك بوی عفنی از
آن استشمام می گردد و همیشه نا راحت
بوده و اظهار خستگی و بی تابی کرده
خواب ندارند و دو چار يك لرز های
عصبانی بوده که بالاخره منتهی بمرگ
طفل میگردد .
تشنج در دنباله اسهال حاد و سخت و
ویا آنکه يبوست فوق العاده مزاج بروز
نموده و غالباً بر از طفل در هر دوی
این حالت سبز رنگ و بد بو است و
دلیل بر اینست که معده طفل و احشاء و
امعای او دو چار التهاب شدیدی گردیده
و سبزی رنگ بر از هم ناشی از تعفن
مواد غذائی در داخل امعاء میباشد که
نتیجه آن ترشحات ماده سمی از مواد عفن
غذائی در داخل معده است آن که ماده سمی
داخل خون شده و همین باعث تشنج
میگردد
برای معالجه این حالت باید فوراً بطفل
يك جرعه کافی آب گرم با روغن كرچك
داده ، و حقنه آب صابون با آب نمك
ضروری ندارد و باید ملاحظه کرد که
مقداری که حقنه میکنند زیاد نباشد و بیشتر
نوع مايعات را بطفل خورانند و طفل را
در حمام آب گرم که مقدار يك قاشق
قهوه خوری خردل کو بیده با آن علاو
نموده باشند گذارد و در حالیکه طفل در
حمام است دستمالی را بآب سرد خیس
کرده روی سر او بگذارد که مفید خواهد بود
انفلوانزا : انفلوانزا یکی از امراض
مسری و سریع الانتشار است که میکروب
آن بسرعت از شخص مبتلا بدیگری منتقل
و سرایت خواهد کرد انتقال و سرایت
ميكروب این مرض بوا ـ طه ترشحات
آب بینی و دهان و یا هوای کثیف و یا در
محلهای پر جمعیت که بر اثر صحبت آب
ميكروب مرض از لعاب دهان و آب بینی
و ترشحاتی که در حین عطسه از دهان و
بینی بیرون میجهد در فضای آن محوطه
پخش شده و باشخاص سالم سرایت کرده به
بینی و دهان میرسد و شخص را مبتلا میسازد
همانطوریکه لباس مريض مبتلا بانفلوانزا
ویا ملافه های رخت خواب او و یا دستمال
جیب ویا ظروف که برای غذا و آب
خوردن استعمال می نماید ، واسطه انتقال
ميكروب این مرض می باشد .
برای جلو گیری از این مرض باید
شخص سالم حتى الامكان از مبتلايان
بانفلوانزا دوری نمايند ، از خوابیدن
در رختخواب آنها احتیاط نماید ، دستمال
ويا ظروف خوراک آن ها را استعمال
ننمايند ، از اماکن پر جمعیت دور شود
و کوشش در هوای آزاد خود داری
نکند ، پنجره های طاق را بمراعات
اینکه خود را در معرض کورن هوا
قرار ندهد ، همیشه باز گذارد، برای آرم
نگاهداشتن خود وسایل لازمه را بکار
، برد ، ولی اگر با وجود این احتیاطات


شماره ه
از هر طرف
ریکورد بوتاقاي مستر توماس
وزیر مستعمراتی
لندن ٩ جولای - مستر توماس وزیر
مستعمراتی برای بردن مسابقه سرعت
دنیا بساختن اقسام اسباب متعلقه لباس
دوام دارد . چند روز قبل چنانچه طلاع
داده شد برای مستر توماس بسه ساعت و
۲۰ دقیقه از همان پشمی که در حال از
گوسفند بریده شده بود لباسی تیار کرد
بودند بعده برای وزیر مذکور شاپوی
نمده ای از پشم خرگوش تهیه نمودند برای
تیار کردن شاپوی مذکور ۱ ساعت و
۱۷ دقیقه و ۲۷ ثانیه وقت صرف شده
است بالاخره مسترتوماس دیروز با بوتهای
جدیدی که به ۲۷ و نیم دقیقه تیار شده
است به مجلس وزراء حاضر گردید بوتهی
مذکور را فابریکه بوت سازی شهر
بریستول « انگریداند » روزه بوزیر تقدیم
نموده اداره فابریکه مذکوره روز سه
شنبه بتوسط تیلفون به مستر تومس مراجعت
نموده پرسید آیا جناب وزیر حاصل نمودن
ریکورد جدید بوت را خواهش خداوند
تومس جواب داد : « تشکر میکنم نمره
بوت من – ۹ »
تمام بساعت ۱۱ صبح شروع بکار نموده
شد بعد از ۲۷ و نیم دقیقه باالکلی تمام
شد بتوسط پوسته برای وزیر فرستاده
شد .

است و دو اشخاص بالغ بسا اتفاق میافتد
که بواسطه خوب مضغ نکردن و به جنبدن
نان وعدم توجه به نرم نمودن آن بالعب
دهان وخلاصه خوب نرم نشدن آن باعث
میگردد که باو دمیاد شحم قسمت غشائی
مساعدت نموده وموجب احداث تهره در
معده وامعاء گردیده ، و نتیجه از جریان
عملیات هضم با تمام مراتب آن که بایستی بطور
منظم سیر کند جلو گیری مینماید وهمچنين
نان نباید جز وغذای اشخاصی باشد که
مبتلا بامراض دل درد مزمن و کهنه میباشند
واگر هم از خوردن آن ناگزیر باشند
باید سعی کنند که خیلی کم نان خوردن
وبواسطه وجود مواد کار بو هدراتی که در
نان هست خوردن آن برای اشخاص مبتلا
بمرض قند بكل حرام شده است ( گلشن )
اعلان
ذوات محترم که مائل اشتراك مجله
کابل هستند بخود اداره انجمن
ادبي يا با داره اصلاح اداره انيس
مراجعت نموده بعد تحويلي پول
بدل اشتراك مجله يكي از ورقه
هاي اشتراك که مخصوص معرفی
مشترکین مجله میباشد صورت در
خواست خود را تحریر و امضاء فرمایند
تا بعد از آن مجله بعنوان ذوات موصوف
از روي آدرس عنوانی که در ورقه
تصریح میدهند فرستاده میشود

احساس کسالتی در مزاج خود نموده
ویا آنکه ملاحظه نمود که درجه حرارت
بدن زیاد شده است ، بدون ملاحظه فورا
استر حت کند ، وطی زود معالجه نموده
و پرهیز نماید که معالجه در اول بروز
مرض انسان را از خطر خیلی از امراض
نجات بخشیده وبزودی شفا خواهد یافت
وعلاج وقعه قبل از وقوع در مورد جلو
گیری از مرض در اینجا صدق دارد .
۲ - طرز نان خوردن : البته انتظار
نداشتید که ما راجع بطرز خوردن
نان صحبت کنیم ، زیرا هر روز
صبح که از خواب بر میخیزد برای پیدا
کردن نان بامید خدا بر خواسته و بد سال
تحصیل این ماده مقوی بیرون میروید ولی
همین ماده مغذیه احیانا در بعضی از اوقات
خالی از ضرر صحی نخواهد بود . مثلاً
نان نبایستی در غذای طفل شیر خوار داخل
باشد زیرا از خائیدن آن عاجز وقا در نیست
بخوبی آن را مضغ نماید و در نتیجه لعاب دهان
او هم نمیتواند کاملا آن را نرم کرده وبدون
آنکه بقدر کافی باللعاب من آلود شده باشد
وارد معده شده و يك تكتيز رکی را در معده
تشکیل میدهد که با آکسیده و حموضت معده
تراکیب گردیده و از جزو اول از امعاء
در گذشته بدون آنکه از عصاره غده
معروف پنکریاس استفاده شود میگذرد
و با این ترتیب طفل يك قسمت از املاح
چربی و فوسفور را که در اینمورد باید
جسم او استفاده کند از دست میدهد
ودر معرض ابتلای با مرض نقصان تغذيه
وکم خوراکی شده و مهم ترین عوارض آن
سستی اعصاب و فلج است . این ضرر
نیندانه بانان در مورد اطفال شیر خوار


صفحه ۱۰
( شماره ١٥)
مجلة پنجم

گاستر فوتور ( ۱ )
فن طب به این اختراع جدید میتواند
فخر نماید چه معاونت آلة مخصوص فوتو
گرافی قلبية حشری اوسکوپ ۲ ) گرفتن
عکس داخل روده ها ممکن است آلة
مذکور در ۲۰ ثانیه ۸ عکس میبردارد
«گاستر و فوتور» آلة جدید که به
این اسم موسوم است در شفا خانه میلان
در اداره دو کتور بکار بکار انداخته
شده است در عکسهای که بمعاونت
«گاستر و فوتور» گرفته شده است
ابتدای مرض سرطان را معین نمودن
ممکن است .
استعمال آله مذکور بالكل في ضرر
است . «گاستر و فوتور» فقط يك
لامپۀ بسیار خورد الکتریکی را مالك
است . که دارای شعاع آسمانی رنگ
و بدون حرارت میباشد ۲۰۰۰۰۰ شمع
قوت دارد .
دوکتور بکار «گاستر و فوتور»
مذکور را به ساعات صبح روز های
دو شنبه و پنجشنبه به تمام کسانیکه بدیدن
آن دلچسپی داشته باشند ، در شفاخانه
میلان نمایش میدهد .
۱ ) آلۀ عکاسی که درون امعا و
معده را عکس بگیرد . مترجم
۲ ) قسمی از آلات فوتو گرافی
است که اشیا را مجسم عکس میبر دارد
مترجم

سیاحت بر دور زمین به ۸ روز و ١٥
ساعت و ١٥ دقیقه .

نيو يارك ٢ جولای ـ پوست و کاتی
طیاره رانهای آمریکائی دیروز ساعت
۷ و ٤٧ دقیقه به میدان روز ویات فیلد
نزول نمودند هزار ها نفر منتظر رسیدن
ایشان بودند بین منتظر ین ايلد برکت
وزنش نیز وجود داشتند آیر و پلان
مذکور در بین نعره های زنده باد شاباش
اشپلا فن ها را برای او تو موبیل وصدا
های رادیو به میدان فرود آمد .
پوست و گاتی سیاحت بر دور زمین
را به ۸ روز ، ١٥ ساعت و ١٥ دقیقه
تکمیل نمودند بنا برین بر تمام مسابقات
فائق آمدند . وضعیت آیر و پلان بسیار
اعلی است .
طیاره رانها از مانده گی بسیار توان
حرف زدن را نداشتند . گاتی فقط
تمام قوای خود را جمع نموده يك تبسم
کرد و دو کلمه ادا نمود : بسیار خوب .
جمعیت مردم و طیاره رانها
رحم کردند بچه آنها رانه بر دشتها
برداشتند ونه مجبور به نطق نمودند
پذیرائی با شکوه برای امروز معطل
مانده است .
بنابر گرمی فوق العاده اخبار ها
واستاسيون های رادیو مرد مانی را
که خیال دارند در پرود وای ، طیاره
رانها را ملاقات کنند ، مشوره میدهند
که بسیار احتیاط نمایند ، در هر نقطه
موقع صحیه ترتیب داده اند پوست و گاتی
دو کتاب دزلان امضا خواهند
نمود .
( ماژلان ـ ملاح پرتگالی ) به امر
شار لكن اولين سيا حت دور زمین را
به عهده گرفت تنگه بین نیا گونی وارض
آتش را که بنام خود او مشهور است
کشف نموده از او قیانوس اطلس عبور
نمود و در سنه ١٥٢١ غربی ؟ د ست
بو میهای جزایر فليپاسين بقتل رسيد
تاریخ تولد ١٤٧٠ تاریخ وفات ١٥٢١
ودر سنه ١٥١٩ بر دورا دور زمین به
مدت ١٠٨٣ روز سياحت نمود
( مترجم )
امضای اول در کتاب مذكور امضای
مشتركين هيئت ما ژلان است در سال
١٥١٩ سیاحت مذ کور دران زمان ۱۰۸۳
روز دوام نمود . امضای آخرین امضای
دکتور ویکتز است که در سال ۱۹۲۹
دور زمین را به ۲۰ روز سياحت واز
آن جمله ١٤ روز در هوا مسافرت
نمود .


صفحه ۱۱
شماره ۱۵
جلد پنجم

خبر هاي خارجي
دوام طيران
تلگرام ماسكو بيان میدارد كه ، مس جانس
که صبح روز سه شنبه از لپین به معیت
ج ، همفر یز ميكا نيك جهت پرواز به
طرف تو كيو در طياره خفيف روانه شده
بود بساعت ٦ ، و ٢ شام همان روز در
ماسکو فرود آمد .

مسافرت قطب
تلگرام لندق مظهر است تحت الهجري
( ناطیس ) در تحت قومانده سر هر برت
وا كنس روز سه شنبه از ( پلاي موت )
به طرف قطب شمالي روانه گرديد .

انعام
( در گود دود ) مسابقه انعام ستي
ورد در فاصله قرلانك قرار ذيل نتيجه
دادبو ورليد اول زموف دوم زلدور سوم

ریوتر ٣٠ جولائی
انگلستان در اد وال در مسابقه
امتحانی شاني به مقابل تيوز يليند در روز
چهار شنبه اول بر آمده و در آخر ــ مقابل
سه ۹۳۲ موفقیت انرا حاصل نموده بود
و منجمله ۱۰۹ موفقيت انرا دولیب سنگ
جي حاصلی نموده بود .

برطانیا
فيصله حکومت برطانيه که امیتواند
دوازده مليون ستر لنگ وبرای مصارف
که قبلاً فیصله نموده شده است بپردازد
مباحثات هیئت ساله و تهیه دیدن های
پلان ها ونقشه جات ونمونه هائی را که
برای تجدید تعمیر پل چرنک کراس
و خوش نمود ساختن و اصلاح قسمت
مرکز غربی لندن اجري شده بود دفعتاً
برهم زد .

هوا باز ان امريك
هوا پیمایان امریکایی پستگ بودن وهندوسن
که دورا دور دنیا پرواز میکنند صبح
روز پنجشنبه در مایلک رود در ویلز
فرود آمدند و این نزول شانرا دسته که
در بین آن از فراز اتلانتيك تقريباً كور
کوروانه پرواز نموده بودند سبب گردیده
بوده .

طيران
تلگرام ماسكو مظهر است که مس اومی
جانس در اثنای پرواز خود تابه توکیو
به قزون که ٥٤٠ میل به شرق مسکو
واقع است در عصر روز چارشنبه رسید .

محکوم
لارد کیلسنت رئیس شرکت رایل میل
ستم پیک که با اچ دبلیو مور لين
محاسب شرکت مذکور در اولد بیلی به
نسبت امور شرکت مظنون قرار داده
شده بود جرم او ثابت گردید که لایحه
غلط را اشاعه نموده است ومحكوم به يك
سال حبس گردید و مستر مور ليند برائت
حاصل نمود . سر جان سائمون از عزم
خود اطلاع داده است که برای مرافعه
رخصت می خواهد کیلسنت و مورلیند
مظنون واقع شده بودند که اوراق و
ميزانيه غلط را به بنام شرکت مذکور
اشاعه نموده بودند که در امور مادی
غلطی ها داشت .

صدمه
زمانيكه پرنس آف ويلز از کلپ سنگ
هل حرکت می نمود موتر او بايك
موتر دیگر در سر کك بزرك كه در
آن دوزن نشسته بودند تصادمه کرد
وهر دو متر شکست پرنس آف ويلز
با وجود آنکه صدمه خور ده بود
با مداد آن دو نفر زن سرعت ور زید
وهر دو خانم مذکور ر دا کتر علاج
کرد .

اقدام دوم
تلگرام فير بنك الا سكا بيان ميدارد
که طياره را نان . لاينس و جوتر که در
اوائل ماه گذشته سعی نموده بودند از
سیئل به توکیو اجری پرواز کنند و نا
کام مانده بودند . در اقدام دوم خود
برای بردن انعام پنج هزار ستر لنگ که
از طرف روز نامه جاپان هوسوم به اساهی
مقرر شده بود ناکام شده اند ومجبوراً
فرود آمده اند .

* * *

تلگرام نیو يارك بيان میدارد که نماند
گان پرواز کردا گرد دنیای نیو ياركي
پتیگ بودند وهندو سن بیان نموده نه
طياره را نان مذكور تلگراف کشیده اند
که از اقدام فعلی خود جهت مغلوب ساختن
معیار مسابقه که پوست دکاتی و مضغ نموده
بودند صرف نظر کرده اند .


الشماره ١٥

* * *
قرار اطلاع د لجو لومس أمي جالس
در روز سه شنبه از سرحد روسیه و چین
عبور نمود و امید دارد به تاریخ ١٦ اگست
به توکیو برسد.
اتمام
سر توماس لپتن اتمام دسک را در
روز پنجشنبه در مسابقه کشتی هائیکه
شصت فوت و یا زیاده تر از آن طول
داشتند برد. کشتی شاه که موسوم به
بر یتا نیا بود بنا بر غرق شدن و مرگ
افسر دوم آن که هنوز نعش او بدست
نیامده است داخل مسابقه نشد.
تصادم
تلگرام روم مظهر است که يك موتر
در کاشتا نوور در نزدیکی نورو با پیدا
موتر، در حالیکه از يك سرکی که بقطع
خط آهن عبور می کند می گذشت باویل
متصادم گردیده هشت نفر زنان جوانی
که بر آن سوار بودند هلاك و موتر ران
زخم شدیدی بر داشت.
ریوتر ٤ اگست
جمعیت بزرگی که در موقع تماشا ور
گردش اجتماع نموده کشتی بریتانیا را که
در آن شاه در اولین مسابقه (گودش)
شامل شده بود تماشا می نمودند قبل از
خروج مسابقه خیلی پریشان اند چونکه
دیدند کشتی بریتانیا ایستاده شده دور

خورد و در عین زمان با بیرق خود اشارت
استمداد نمود يك دسته از كشتي هاي
خفیف از ساحل به امداد تسرع ورزیدند
ومعلوم گردید که یکنفر را لطمه آب از
سطح برده و گمانکرد تا آب شده بود شاه
براي همان روز مسابقه کشتي رواني را
ترک نمودند.
تلگرام توكيو بيان ميدارد که هواپیما یان
آمر یکی هر ندن با پلینگ بول در اینجا
نزول نمودند.
تلگران لندن بیان میدارد که سکات
هوا پیما به موليس که در ریوتر صبح ذكر
او رفته بود تلگرام کشیده است که
آخرین خوبتر کار بزرگی کردی همواره
ترا شخص زحمت کشي ميدانستم موليس
جواب داده است « از تلگرام مسرت
بخش شما تشکر می کنم موليس از »
(آن تر اسب) حرکت نموده است.
ریوتر ٦ اگست
پیغام سیسول ه میگوید که مس امی جانس
بدانجا رسیده است و امروز ( روز پنجشنبه )
براي پرواز آخرین به طرف جاپان حرکت
مي نمايد.

* * *
قرار اطلاع روم قریب است که طياره
ران سكات لیندري مالي سن که از استر یلیا
نا به انگلستان پر وازمیکند و به روم رسیده
است میعاد مسابقه را طی نماید مذكور
ساعت ۱۱ صبح روز چهار شنبه به طرف
انگلستان حرکت نموده بود.

* * *
قرار اطلاع برانه مر حریوت ولكنتس
ناشین درشام روز چهار شنبه از ترام سرد
بطرف سيتينة برانه روانه شده که به موقف
حقيقتاً مشکل اقدام خود به قطب شمالي
شروع به اصیارت نمود .
تلکر ام روم بیان میدارد که مو ليسن
طياره ران سكات ليندي که از استریا تا به
انگلستان پر واز میکند بطرف انگلستان
روانه شده است و امید دارد در لیحینة فرود
آمده از آن جا به لندن برود.
* * *
قرار اطلاع تو كيو مس لمي جانس بة
ساعت ١٢١٥ دقیقه صبح اینجا رسیده است
در او کا یا ما جهت گرفتن مواد اجرائي
فرود آمده بود او کا یاما صد میل به
طرف معرب در ریکا واقع است و در آنجا
به ساعت ٩ / ٢٠ صبح فرود آمده بود .
ریوتر ٧ اگست .
موليس طياره ران دیروز در انگلستان
فرود آمده میعاد مسابقه اسکالیس و اگر
برای پرواز از استريا تابه انگلستان مقرر
نموده بود - در روز شکست وقت مو اسن
را ومنها هشت روز ۲۹ ساعت ۳۰۰ دقیقه
نشان مي دادند که ميعاد سكالس را بة
ده روز يك ساعت و ۳۰ دقیقه شکسته
است .


صفحه ١٢
( شماره ٥ )
مجلد پنجم

خبرهای داخل
تشریف آوري
ع ١ ج وزیر صاحب حربیه

والا حضرت وزیر صاحب حربیه که چند ماه قبل برای حصول امنیت و سرکوبیت ابراهیم بیگ ، نظم و نسق داخلی قطغن و بدخشان تشریف برده بودند ؛ یوم شنبه ١٩ اسد مع الخیر والعافیه از راه خاواك وارد کابل گردیدند .
( ترتیبات و صورت پذیرائی جناب شان را از حدود کوتل خاواك الی دروازه شهر کابل ؛ در شماره های آتیه عرض خواهیم کرد . )
ع ٤ ج صدر اعظم صاحب با کابینه و والا حضرت جناب شهزاده محمد طاهر خان و غیره منصبداران و غیره و اخلاص کیشان شان الی کوتهاد تشریف برده بودند .
جناب شان در شهر کابل با خیلی احترام و صمیمیت پذیرائی شدند .
چنانچه از حدود شهر اوا الی وزارت جلیله حربیه اهالی با گرم جوشی زیاد برای استقبال شان اجتماع نموده بودند و سرک ها با بیرق های رنگارنگ مزین شده بود . و نیز قطعات نظامی مسلح با موزيك در سرك های شهر ارا ولایت کابل و قصر علیا و میدان طیاره صف بسته رسم تعظیم بجا می نمودند جناب وزیر صاحب با چهره بشاش و تبسم

جواب تعظیم می کردند .
نفری تعلیم گاه، و طلبه معارف در جلو وزارت حربیه و کابینه و باقی مامورین در تالار بزرك وزارت انتظار تشریف آوری وزیر صاحب را داشتند .
همین که جناب وزیر صاحب به پیش عمارت وزارت رسیدند ، طوپ های شاد یانه فیر و غریو شادی از عموم حضار بلند گردید :
بعد از ملاقات با هیئت کابینه جناب وزیر صاحب داخل عمارت گردیده و در صفه اطاق بزرك وزارت بر آمده فرمودند :

فرمایش وزیر صاحب حربیه
غازي

برادران عزیز و محترمم !
اولاً بهمه شما سلام مسنون عرض میکنم که السلام علیکم .
ثانیاً ازین تکالیف و زحمات شما که نسبت به پذیرائی این برادرتان متحمل شده اید تشکر میکنم .
خطابه ریاست شوراي ملي
عاليقدر جلالت مآبا !
ما وکلای شورای ملی تشریف شریف سعادت ردیفت را باستقبال هزاران ممنونیت ها و پذیرائیهای شاندار و مجلل مرحبا ها و خیر مقدم ها عرضه میداریم ، و

بکمال مسرت میگوئیم ؛ خوش آمدید ، از مراجعت با سلامت و کامیابی و غیرت فاتحانه خود صفا و فرحت آوردید ، بدیده نگران منتظرین لقای سعادت لیمایت نور ، و بمسامع گوش به آوران خبر های فتح و فیروزت سرور بخشیدید
از احساسات مشکومانه و نظریات بهیجت مندانه که به نسبت این مقدرت های قابل تقدیرت در ملت افغانستان مشهود و محسوس میشود ابراز تشکر و مباهات می نمایم چه این اغتشاش و شورشی که بمساعی خفام مجران انقـلاب ذریعه برخی مفسدین و خائنین ملت افغانسان در اطراف قطغن و بدخشان بروز نموده امنیت آن نواحی را مختل و علل پریشانی اهالی را فراهم نموده بود ذات شجاعت سمات ( عموت ) به مساعی لای تناهی وطن اعلیحضرت پدر معنوی مهربان مان ( ادام الله بقائه تشریف فرمای آن نواحی شدید تا بدفع و رفع آن غایله مدهشه قیام و امن و انتظام امور اداری آن شانز را به اصول اصح تنظیم و تکمیل فرمائید .
امروز خدای متعال را سپاس گذاریم که بهمه آن مرام و آمال حسنه که در نظر بود موفق و مرکز را به استقبال با جلالت درشان ساختید و بفضل حضرت مفصل کریم جل جلاله و نیروی شمشیر لامع و تدابیر منورت تمام آن مقدرت کاران و خائنان دین و وطن نفی الارض گردید و این دنیای وسیع را بر دیده های شان مانند گور باغیان بد اندیش تنگ و تار گردانید


صفحه ۱۱ شماره ۱۰ مجلد پنجم
که بهر طرف متواری و فراری شده اند، تا تاریخ وطن فاتح و مظفر نشان داده اند عامة ملت افغانستان را حاصل نمائیم .
گریز شان مسدود و بکیفر کردار خود و جلادت مردانگی شانرا به ابناء و آمال اگر چه من يك خدمت فوق العاده که
رسیدند و سرتاسر آندره زمین از لوث خود بیادگار گذاشته اند و بباعث در خور این همه تقدیر باشد ابراز نداده ام
وجود آن خاینین ناپاك پاك و تنظیف و سرخروئی کلانی کردند از عموم شان فرض منصبی و وظیفه واجبی خود را به
ترقی امور و سد ثغور حسب دلخواه اظهار امتنان می نمائیم و به همه شان خوش منصة ظهور رسانیده ام زیرا وظیفه ما
انتظام یافت آمدید و مرحبا می گوئیم و از درگاه عسکر ها اطاعت از اوامر اعلیحضرت
چو خورشید حقت سر بر آرد خداوند توانا برای همه سربازان دلیر وطن غازی و محافظت امنیت وطن و فداکاری
بظلمت های باطل جانسپارد و قشونی مسلحت مندویم که بهر موقع و مقام در راه سعادت ملت است .
جلادتها با این زحمات و شداید ها برای حفظ امنیت وطن و شئونات اسلامیت لهذا من شکر میکنم که این وظیفه خود
لا يطاق را که بر وجود نصرت نمودت و ملیت ما اولین وظیفة مفروضة شان است را بدرستی ایفا و تمام افراد غیور عسکری
گوار از حق خدمت ملت و وطن را ایفا فاتح و کامیاب باشند در خاتمه بحضور و منصبداران معیتی من همه تحت پرچم
نموده رضای سعادت انتمای اعلیحضرت اعلیحضرت ناجی و غمخوار مقدس وطن نادر شاهی خدمات خود ها را بکمال
شاه معظم و محبوب القلوب مان را حاصل و والاحضرت با دیانت معظم صدارت عظمی صداقت و شجاعت انجام و در هر میدان
فرمودید و این فداکاری هائی را که تشریف آوری با فتح فیروزی عالیقدر مظفرانه امتحان خودها را ابراز نموده اند
بنام خدمت خدمت جامعه بروز داده و جلالتمآب وزارت پناهی و همراهان شان در مقابل اینکه ما عساکر ایفای وظیفه
ضمیمه خدمات بر جسته و قابل تقدیری را عرض تبريك نموده از صمیم دل می نموده ایم و از حکومت متبوع و ملت
که در ادوار مشاغلات مهمه خود و خصوصاً سرا ئيم زنده باد اعلیحضرت شرافت پرور محبوب خود مطمح نظر تقدیریم این طور پذیرائی
در راه نجات وطن فرموده اید نمودید ما فاتح و منصور باد عسکر ظفر پیکر ما . های مجللی را مورد می شویم و شما برادران
حیات حقیقی و زنده گانی با شرف و نطق جوابیه وزیر صاحب حربیه غازي عزیز و سائر اهالی نسبت باین خدمات
افتخار شماست که نام نامی شما به برجسته در ختم لایحه مذکور وزیر صاحب مکرم ناچیزانة ما اظهار قدردانی میکنید از
ترین ارقام صحایف تاریخ این مرز و فرمودند من ازین لطف و قدردانی و حد زیاد متشکر و ممنون هستیم ، و از
بوم بطور ابدیت رکز و ممتاز خواهد حسیات نيك شما وکلای اظهار ممنونیت خدای متعال توفیق میخواهم تا هزار
بود ! میکنم ، اینکه شما وکلای ملت خدمت مرتبه در راه وطن فداکاری کرده و بار
امروز که به آن سیمای بشاش یکدیگر ما عسکر ها را تقدیر میکنید برای ما فخر عرض حیات کنیم و تکرار فدا کاری نمایم
نظر میکنیم عالم عالم فرحت و جهان جهان ابدی است زیرا که شما و کلا نماینده علاوتاً این نکته را به شما برادران
مسرت است که از اثرات اعماق قلوب مان عموم ملت افغانستان میباشید و زبان و کلا عزیز خود خاطر نشان میکنیم که این
ظهور کرده روح قدردانی و قیمت شناسی مات ترجمان احساسات عامه ملت افغانستان همه کامیابی و مظفریت عسکر نادری شاهی
ما را نزهت و فرحت می بخشد آن افسران است ، لہذا من از خداوند توفیق می در اثر نیت نيك و خیر خواهی وطن
و فوجی که بزیر رایت قیادت سامی شما خواهم تا همیشه فرض منصبی خود را پرورانه اعلیحضرت غازی صورت پذیر
خدمت کرده و رضا مندی اولی الامر معظم ادا کرده و خوشنودی خداوند جل شأنه گشته است و یگانه مبیت کامیابی خدام
خود را حاصل نموده نام های شانرا در و رضایت پادشاه متبوع خود و خورسندی صادق وطن همان نیات حسنة ذات شاهانه
( باقیدارد )


شماره ١٥
صفحه ١٥
مؤلف : له پلانتیه فرانسوی
مترجم : حبيب الله طرزی
( ۱۳ )
مادام سان ژین
فصل هفتم
خیانت
اگرچه برای تکمیل خوانش پدرم به او را نیاس خواهم آمد ، ولی اعتماد کلی دارم که شما بدانستن حقایق کامله مرا از خجالت اظهار حقیقی انکار از عروسی درمقابل پدرم حمایه خواهد کرد . این مسئله را بر امانت وشرافت شخص شما حواله کرده میگذارم . » ( بلانش )
لیو نارد بعد از خواندن این مکتوب عجیب وغریب حیرت زده نشست . علامات تسکین واطمینان از بشره اش هویدا بود ولی با خودحرف زدنش سلسله خیالات اورا واضح تر ساخت :
بدار روم ! اگر این مکتوب پول زیادی به من بار نیاورد . من میدانم که این مخالفت مصرانه ماد موازل بلانش تر گرفتن مردی به حیثیت بارون خالی از سری نیست ، ولی من این مخالفت را باین صورت طفلانه تصور نه میکرم بنوشتن این مکتوب برای بارون حماقت زیادی نمودم ! ... بارون باك ندارد بلکه در باره این چیزها هیچ متوجه نیست ، یگانه مقصد او بلانش را ازدواج نمودن است و بس ! مگر بلانش خبط بزرگی نموده که این سر خودش را بر روی کاغذ آورده و بدست من داده است . خوش قسمتی
هر دوی ماست . هم سر او در نزد من محفوظ میماند و هم من صاحب پول زیادی می شوم . زیرا بعد ازانکه بارونش لوندال شد ، برای پس بدست آوردن این مکتوب قیمت بلندی تادیه خواهد کرد»
با این الفاظ مکتوب را باحتیاط پیچیده در یکی از جیب های داخل لباسش گذاشت ومصمم شد که این مکتوب را پنهان کرده بگذارد که با دارش بلانش را در نکاح خود در ورد . و در نتیجه خود او پول زیادی بدست آورد .
درین اثنا چون بارون از خوردن ناشتای خودش فارغ شده و باك زوج اسپ تازه هم بکالسکه بسته شده بود ملازم خودش را بشدت صدا میزد .
لیو نارد بصدای با دارش از اسطبل بر بر آمده با او ملحق شد و هر دوی شان بسرعت تمام درشکه سوار شده براه افتادند .
برسیدن ( ورون ) شهر را او باعث تقرب عساکر ( استریائی ) به هیجان شدیدی یافته ، افواهات متغایر در هر طرف نشر وموجب دهشت اهالی میگردید بارون سر راست بدائره بلدیه رفته از
والی شهر قرض خودش را که برای بهبود شهر بانسود داده بود ، مطالبه میکرد ولی باو جواب دادند که اهیمت مالیه ( ورون ) بدرجه صفر وحرف پول درلغات بلدیه وجود ندارد .
حاکم جواب رد خودش را با این الفاظ آزاد نموده : « مکر ، قای بارون باین راهیم باید عرض کنم که هنوز هم موقعی برای تادیه پول شان خواهد بود باید به کلی مایوس نشوند ! »
لوندال با کدورت تمام : « آیا آن موقع چه وقت خواهد رسید : »
حاکم : « وقتیکه ما پول دار شدیم امیرا طور استرجاعی پول نیست . اگر صلح قایم شود وشهر از خوف محاربه نجات یابد برای تادیه پول جناب بارون من خود شخصاً مسئول خواهم بود . »
مستاجر عمومی چون يك تاجر جهان دیده و کار آز موده بود وضعیت پول به خوبی علم هم داشت باك نداشت که قرضش از طرف فرانسه تادیه شود و یا استریا ادا نماید .
بنا براین او احساسات وطن پرستی که نداشت صرف نظر کرده احتمال تسلیم شهر را به اطریش ها خوش آمد گفت . یگانه ترددی که داشت ازین بود آیا : پروس ها واطریش ها بعد از گرفتن شهر درمقابل عسکر ملی که برای نجات ورون در حرکت بودند


صفحه ١٦
(شماره ١٥)
مجلد پنجم

مقاومت کرده خواهند توانست یانه
این اندیشه خودش را محاکم اظهار
نمود ولی حاکم او را مطمئن ساخته
گفت : « اگرچه این مسئله قدری
قابل اندیشه هست ولی من یقین دارم که
عساکر ملی بعد از وقت خواهند رسید .»
بارون : « پس من باید فارغ البال
ومطمئن باشم ؟ »
حاکم : « بلی ؟ بکلی خاطر جمع
باشید . بگوئید به بینیم از پاریس
سر راست تشریف آورده اید ؟ »
بارون : « سر راست و آن هم بکمال
سرعت . »
حاکم : « دیگر شخص هم با شما بود
یا تنها این سفر را اختیار فرمودید ؟ »
بارون : « یکنفر ملازم خودم همراه
بود . »
حاکم : « آیا این ملازم شم میتواند
که پر گوئی کند و درعین زمان اسراری
را نگهمدارد ؟ »
بارون : « مقصد شما را درک کرده
نتوانستم . لطفا تکرار کنید : »
حاکم : « میخواهم که این ملازم
حضرت عالی در اهالی در آمیخته
پرو پاگاند کند . چون تازه
از پاریس وارد شده همه بحرف های او
اعتبار خواهند گذاشت . مثلا بگوید
شهر در دست طبقه ادنای اهالی افتاده
است . شاه پرستان نامید و رود عساکر
پروس و اطریش قوت یافته اند و برای
عقب نشاندن و شهر را از دست این

لجک ها خلاص نمودن اقدام جدی نموده
اند . »
بارون : « آیا فرمایش شما همین است . »
حاکم : « این را هم باید بگوید که
از يك ذریعه معتبر شنیده شده است که
هشتاد هزار انگلیس در بندر ( برست )
بساحل بر آمده و بطرف پاریس
« در حرکت اند . »
بارون : « آیا از انتشار این اخبار
چه مدعا دارید ؟ »
حاکم : « تا فیصله که امشب میکنم
معذوری داشته باشد . »
بارون : « فیصله کدام امر ؟ »
حاکم : « مجلس درین تالار منعقد
کردن وجواب پیغام دیوک ( دو
پرويك ) را دادن .»
بارون : « سري که بايد ملازم من
حفظ کند کدام خواهد بود » »
حاکم : « بجا ويز ما با » . بارون :
« چون این تجاویز بام گفته نشده است
البته محفوظ خواهد ماند . »
این دو نفر خائن هم پیشه با یک خنده
پر معنائی از هم جدا شدند . بارون به
طرف کالسکه شتافت تا لیود نارد را به
وظیفه اش بر گمارد وحاكم براي جمع
نمودن طرفداران خودش رفت تا در
افکار خیانت آثار او معاونت نمایند .

فصل هشتم
( تسليم شدن شهر وردن )
تمام باشندگان با رسوخ شهر وردن
با معززین و شرفا اطراف و مضافات آن
در تالار بزرگ عمارت بلديه بيك جلسة
مهمی اجتماع کرده بودند . حاکم شهر
موسیو ( گوسن ) وظیفه ریاست این
مجلس را ایفا می نمود و کلنل
( بل مونت ) حاکم عسکری شهر نیز
با او متحد بود .
ديوك ( دو پرو نز ويك ) اردوگان
خودش را در پیش گاه شهر برپا کرده
منتظر بود که آیا اهالی دروازه های شهر
را روی او کشاده او را به هيئت يك حامی
وناجی استقبال خواهند نمود ، و يا اینکه
دهنهای خندق را برداشته او را با دهن
های طوپ جواب خواهند داد ؟ اجتماع
اهالی شهر هم به تحريك حاكم برای
فیصله این جوب بود که بچه طریق داده
شود .
بعد از آنکه تالار از مدعوین پر
( گردید ) حاکم بر منبر بالا بر آمده
شروع به افتتاحیه ذیل نمود : -
( یا قیدا رد )

( مطبعه انیس : )


[BLANK PAGE]


انیس

جریدهٔ ملی

قیمت اشتراک

در افغانستان ۱۲ افغانی
محصول پوسته اطراف و ولایات داخله ۲ «
طلبهٔ معارف ۷ «
در ممالک خارجه ۱۰ شلنگ

لطفاً پول اشتراک که بتوسط خزان دولت فرستاده میشود باید
رسید عوض و معاوضه باشد

(مطبعه انیس)


شماره ( ١٦ )
مجلة ( ٥ )
انيس
اشتراك سالانه ١٢ افغانى
اداره : كابل جاده ارگ
محصول پوسته ٢
مؤسس و نگارنده مسؤل
خارجه ٢٠ شلنگ
محيي الدين
٢ سنبله ١٨ اسد ١٣٠٦
تأسيس ١٣٠٦
٢٥ ربيع الاول ١٣٠٦
صورت افتتاح سیزدهمین استقلال
نطق اعلیحضرت غازي در موقع
حسب پروگرام اداره جشن ساعت ٨
افتتاح جشن سال سیزدهمین استقلال
روز جمعه ٢٢ اسد در حاليكه هیئت
بنام خداوند فیاض و توانا این جشن
خواهد بود .
وزراء ، كور ديپلوماتيك ، و جمع غفيري
مقدس سال سیزدهمین استقلال ملی را
اینست که ما بپاس و تایید کار های
از اهالی شهر کابل و اطراف آن ، و
آغاز و افتتاح مینمایم و ملت عزيز
جهد بالة ملی وحصول استقلال افغانستان
صفوف عسکری ، در زیر منار یاد گار
افغانستان را بورود این دوره فرخنده
این جشن مقدس را افتتاح ميكنيم و دو
استقلال اخذ موقع نموده بودند ، جشن
و بهترین یاد گار های افتخارات
باره بكافة ملت عزيز خويش تبريك
سیزدهمین سال افغانستان از طرف
ملی تبريك و تهنيت ميگويم .
و تهنيت ميگويم : -
اعلیحضرت همایونی افتتاح و تاثیرات بزرگی
بموم حضار بخشید . له ما بین کلمات حكيما
اي ملت عزيز و دلير من !
اي ملت شجيع وعزيز من !
و نصایح شاهانه را در ذیل نقل میکنیم .
استقلال ملت ها از جمله آن نعمت
وظایف ملية ما در راه حفظ استقلال
سپس جناب شیخ السفرا آقای (ستارك )
های بزرگ خداوند قدیر است که در
وطن بسى مهم و سنگين است مقتضيات
سفير كبير س س س ر در دربار كابل
مقابل آن مالها و جانها را قدر و
عصر حضر و ایجابات مدنيت جهان بعلاوة
مختصر نطق مبنی بر تبریکیه استقلال را
قیمتی نمیباشد زیرا مالها وجانها برای
دا شتن استقلال ملی برای ما وظایفی تعیین
ایراد نموده و از طرف شهريارى با
زندگی چند روزه دنيا و اين زندگی
و مقرر می کند که در عدم ايفای ان
بیانات متین و دوستانه مجاب شدند .
محكم حقیقت و فطرت آدمیت برای
بنیان استقلال ملی متزلزل و نا پدیدار
بعد ازان آقای عبد الاحد خان رئيس
استقلال و مخصوص آزادی نوع انسان
است .
شورا معروضة از طرف وکلای محترم
است .
این وظایف مهمه که گفتیم عبارت از
بحضور قرائت نمود . همین که جشن
افغانستان که بفضل و مرحمت خداوند
استقلال اقتصادی وصنعتی و عرفانی
سيزده همين با يك مسرت و شادمانی تمام
و حمیت و غیرت ملت نجیب خود سیزده
مملکت است سنگهای اولین این تهد ب
افتتاح گردید ، اعليحضرت غازی
سال پیشتر استقلال خود را بحصول و
ها نشر معارف صحيح و ترقی صنایع تر
وجميع حضار محترم بطرف چمن برای
مالك آن گرديده و الی ما شاء الله در
ویج زراعت تکثیر محصولات وطنی
معاینه گذشت عسكری ،
سایه استقلال زندگانی با شرفانه بسر
سهولت حمل و نقل تمدید راهها و امثالها
تشریف بردند .
برده استقلال شان بر قرار و بر دوام
است و اینها از همه اولتر محتاج امنيت


داخله و توحید و اتفاق افکار ملیه است . چون حفظ موجودیت یک ملت محتاج بقوت منتظم عسکری است لهذا قبلا ما و حکومت ما حتّی المقدور در تشکیل با قاعده آن کوشیده ایم و امید میکنیم که بمعاونت خداوند در سایه حسن مساعی و فداکاری وزارت حربیه و افسران اردوی افغانی عسکر افغانستان بزودی دارای قدرت و انتظام مکمل عصری گردد و نا گفته نماند که درین عصر تا حال خدماتیکه اردوی افغانستان در راه اقامت امنیت داخله فداکارانه ایفا نموده اند البته ما و ملت ما فراموش نخواهیم نمود راجع به توحید و اتحاد افکار عمومی چاره بهترین را که در عالم متمدن حسّنّه و متکا است همان دانش حکومت ملّی و مجلس شورا است که ما نیز این چاره را بعون الله تعالی عملی ساختیم و امید میکنیم که مجلس مقدس شورای ما بتواند درین راه بهترین خدمتی را انجام داده و اسباب تسلّط و تسنّق مملکت را فراهم سازد .
بعلاوه ما و حکومت ما درین عرصه دو سال خدا را شکر میکنیم که در قایم کردن امنیت داخله نشر معارف تنظیم عسکر و وادارات تصیه بدطرق وشوارع ترقی مطبوعات تهیۀ آلات و ادوات حربی و امثالها توانستیم خدمتی بنمایم ولی نصب العین ما چون ازین ها بلند تر است از خدای متعال توفیق میخواهیم که بتوانیم در آینده خیالات وطن پرورانه خویش را از قوّه بمیدان عمل آریم .

ای ملت عزیز من .
من بهمه شما توصیه مینمایم که شخصاً ومتفقاً فی القول والعمل در راه حصول این مقاصد مقدس ملیّه و ترقّی و تقدّم وطن عزیز از هیچگونه سعی و ایثار مضایقه و دریغ نه نمائید من از ملّت ودولت انتظار دارم که در ایفای وظایف منتهای جدّیّت وصمیمت را ابراز نمایند واز هیئت شورای مقدس خواهش مینمایم که باقدم های سریع در تنظیم اجتماعی این ملت طیّ طریق نمایند من یقین میکنم که در تمام طبقات ملت عزیزم دست بدست داده متحدأ و متفقأ در راه تقدّم وتمدّن مملکتی قدم می بردارند و از مخالفت های قولی و عملی که باعث تشتّت آراء وافکار اقوام و منتج به نتایج سوء و پیش آمدهای بربادی قوای مادی و معنوی ملّت است اجتناب خواهند کرد .
در ین صورت شك نیست كه مملكت عزیز ما افغانستآن بزودی مراحل ترقّی وتمدن را طی خواهد نمود و وظایف دینیّه وملیّه ما وشما در مقابل باز پرس خداوند عادل ادا خواهد گردید ، زیاده از خداوند قادر وتوانا مسئلت مینمایم که بملت افغانستان موقع آن بخشد كه تا قرن های درازی بامسرّت خاطر وترقّیات روز افزون بیاد گار جهاد پاك استقلال ملی خویش جشن های مقدسی دائر وافتتاح نمایند .

معروضه که از طرف شورای ملّی بحضوراعلیحضرت غازی قرائت شده است
اعلیحضرت غازی پادشاه محبوب القلوب ملت !
ورود این جشن بامسرت سال سیّوم همین استقلال را که از آرزو های تاریخی وعنوان دوره سعادت ملت افغا نستان و به فضل ومرحمت خدای كریم وفدا کاری و سر بازی اعلیحضرت شما ملت افغانستان بآن نائل گردیده است بحضور اعلیحضرت شما تبریک میگوئیم .
حمد میکنیم خدا را که ماملت افغانستان از فضل و کرم حضرت الهی وبمجاهدات شما امروز با کمال امنیت واستقلال داخلی وخارجی و آسایش عمومی باینقسم جشن با شرف ملی خود نائل هستیم حقیقةً شکران این لطف درخشان حضرت الهی را بهیچ صورت بجا آورده نمیتوانیم مسرور یمیکه در جشن استقلال امسال نسبت بسال پیشتر بدلهای مملو از صمیمیت خود حس میکنیم اینست که الحمدلله تعالی علاوه بر حصول امنیت ورفاه عمومی درین سال بتأسیس یک مؤسسه باشرف ملی که آن عبارت ازافتتاح شورای ملی است وسعادت ودرخشانیت آینده ملت را نشان میدهد موفق شده ایم .
اینحقوق شورای ملی را که دیگر ملل متمدنه عالم با کمال زحمت وخونریزی استحصال نموده اند اعلیحضرت غازی


صفحه ٣
(شماره ٦)
مجلد پنجم

با ساس ديني واسلامي واز نهايت عشق وعلاقه مندي که بملت و وطن عزيز خود افغانستان دارند بحكم (وشاورهم في الامر) براي حصول سعادت و تأمين اسباب ارتقاي جامعه ملت عطا فرموده اند .
اعليحضرتا ما برأی العين مشاهده ميكنيم که اعليحضرت شما از بدو جلوس شاهانه تا حال براي پيشرفت امور مملکتي وايجاد اسباب سعادت ديني ودنيوي ما خدمات قيمتداري را ابراز فرموده وميقرمآيند اين اقدامات وطن خواهانه اعليحضرت ما ملت را بسعادت مستقبل آن اميدوار ميسازد واميد قوي داريم که ازين افكار بي آلايش و پاك وخيالات مقدسه شاهانه كه نسبت بفلاح و آبادي ملت و وطن دارند موفقيت درخشان وخسارات دوره انقلاب افغانستان يوماً فيوماً تلافي وجبران شده و وطن بترقيات مشروعه نائل گردد .
ما وكلاي ملت از طرف خود اصالةً و از جانب موکلین خود وكالةً به حضور اعليحضرت شما اطمينان واثق ميدهیم که با جراي تمام عزم وتصميمات شاهانه كه براي سعادت حال واستقبال مملکت در نظر دارند بهر گونه اقدامات جدیانه حاضر هستیم واز خداوند كريم براي هر فرد ملت بالخصوص شوراي ملي وهیئت مامورین توفیق خدمت جامعه ملت و وطن عزيز ما افغانستان را تمنا میکنیم

در خاتمه مراتب تبريكات خالصانه وعاجزانه خود را به حضور اشرف همایونی تجدید کرده ورود سي همچو روزهاي بامسرت واعياد ملي را بسلامتي اعليحضرت غازي و آبادي وسعادت ملت و وطن افغانستان را از درگاه حضرت الهی نیاز مینمائيم .
بیانیه جناب شیخ السفرا
اعليحضرتا !
افتخار دارم که امروز با علیحضرت شما تبريكات صميمي خود وهمقطاران محترم را بمناسبت سال گره سیزدهمين استقلال افغانستان تقدیم مینمایم .
درین روز عيد بملت افغان آرزوهاي بي آلايش خودها را بجهت پيشرفت در راه ترقي مادي وعقاني وتشييد استقلال بيان ميداريم و با عليحضرت شما قوة واستطاعت زياد وصحت کامل که براي عمل نيك سعادت حکومت افغانستان لازمي است آرزو میکنیم .
جوابیه که از حضور
اعلیحضرت ایراد شده است
جناب شیخ السفرا !
با تمام مسرت از تبريكات صميمانة جلالتمآب شما وهم قطاران محترم تان اظهار تشکر مینمایم ، وهمچنان از ابراز

نظريات نيك شماها نسبت به تعالي ملت عزيزم بس ممنون گردیده آرزو مندم که بمدد والطاف خداي متعال افغانستان مستقل هميشه بحفظ حسن روابط وتشييد مناسبات دوستانه كه خوشبختانه بادول متعاهده خود دارد سالیان بیشمار برهان اساس قايم ومستحكم بود وحيات باشرا فائه خود را بر دوام داشته باشد .

اعلان
ذوات محترم که مائل اشتراك مجله کابل هستند بخود اداره انجمن ادبي يا باداره اصلاح اداره انيس مراجعت نموده بعد تحويلي پول بدل اشتراك مجله يكي از ورقه هاي اشتراك كه مخصوص معرفي مشتركين مجله میباشد صورت در خواست خود را تحرير وامضاء فرمايند تا بعد از آن مجله بعنوان ذوات موصوف از روي آدرس عنوان که درورقه تصريح میدهند فرستاده میشود


(شماره ١٦) مجلد پنجم
صحيات
مالاریا
يا
تب لرزه

مادي اثر این مرض پیش از خسارتي است باین لحاظ ممکن است این قسمت را يکي
که از يک جنگ خيلي مهمي پیش می آید از نواقص مدارس ما دانست .
جنگ را نمي توان در خفا عملي نمود براي اثبات نظريات خود کاش
و خطر آن در مقابل چشم بشر همیشه مجسم میتوانستیم قارئین محترم را بمطبهاي اطباء
است دول وملل با مخارج هنگفتي وسايلي هدایت نموده تا آنجا ملاحظه فرمايند
از قبیل قشون ومهمات تهیه مینمایند تا در موقع که در آن مطبها فقط اشخاصي با لسبه
براي دفاع حاضر باشند ولي در مقابل این ثروتمند وظاهر آراسته ومتمدن براي
دشمن که در خفا وتدريجا قوا بنيادي خود معالجه امراض در اطاق انتظار نشسته
را اسیر وبي سر وصدا منهدم میسازد اند عوام واشخاص بي چيز در امراض
مختلفه عواما ورو بدون اینکه صدائي تشکيلات دفاعيه وجود ندارد از این نقطه
از آنها در آید سر تسلیم در مقابل آن نظر خسارات وارده از جنگ در مقابل انظار
عظيم وبزرگتر است در حالي که اینطور فرود آورده اند مالاريا يکي از
بزرگترين عوامل بدبختي است که نیست وعلل عظمت آن همانا نمایان بودن
نصف افراد بشر را تحت شکنجه قرار آن است .
داده است میخواهم اطلاعات خود را
مالاريا يکي از بزرگترین خطرات از این گذشته خطر ديگري که مالاریا بطور مفصل بعلاوه کشفیات جديدي
این مملکت است که میتوان گفت تقریبا دارد این است که تا بحال معدودي میدانند که در این خصوص در عالم طب بعمل
نصف اهالي را در پنجه هاي خود فشرده این دشمن موذي بچه وصله پرورش یافته آمده است بعرض قارئين محترم برسانم
تا بتوانند براي سلامتي وجود خود وباعث خسارت جاني ومالي واجتماعي میگردد و وارد خون انساني شده ومريض را عليل
واین مرض نه تنها در مملکت بلکه در تمام وذلیل میسازد در صورتیکه همه باید بعواقب در مقابل این مرض موذي براي دفاع
حاضر باشند . دنیا نيز حکمر ما است . وخیم آن پي برند در این موضوع نه فقط
بعقيده علماي دنيا از ١٨٠٠ مليون نفوس اطباء بلکه عموم افراد بشر بايد مطالعات درسنه ١٨٨٠ ميلادي بشر راجع
بوجود این ميکروب اطلاعي در دست دنیا ٨٠٠ ملیون نفر دچار این مرض موذي لازمه نموده واطلاعات کامله کسب نمایند
نداشت تا اینکه ( لاوران عالم معروف بوده وخسارت مادي که از این مرض تولید تا بتوانند در مقابل تهاجم ميکروب هاي
فرانسوي براي اولین دفعه در خون میگردد بالغ بر چندین میلیارد است . این مرض وسایل موثره دفاعیه را بکار برند
مرض مشاهده وجود ( پارازیت هـا مالاریا که يکي از دشمنان جامعه بشر ولي متاسفانه مشاهده میشود خيلي از
را کرد علمای فرانسوی وابطا لیائی است در چندین هزار سال بدون اینکه اشخاصيکه شهرت بدارا بودن معلومات
موضوع را تحت مطالعه در آورده ظاهرا صورت وحشت انگیز خود را نمایان كافي هستند وحتي از ترتیب ورود مالاریا وثابت کردند که این ميکروب يا پارازیتها
سازد باعث خرابي وانهدام ملیونها خانواده درخون اطلاعی ندارند و دیپلمه هاي کامل اقسام مختلف دارند که هر يك از آنها
گشته و از این حیث اتلاف نفوس وخسارت متوسطه نيز اطلاعی از این موضوع ندارند باشکال هاي مخصوصي ظاهر مي شوند .


صفحه 5 ( شماره 16 ) مجلۀ پنجم

مالاریا سه قسم ( پارازیت ) دارد که یکی از آنها نشانش این است که مبتلا يك روز تب دارد و دو روز ندارد یا بعبارۀ اخرى ( پارازیتها ) دوسه روز ( 72 ساعت ) تکامل شده و تخم میکنند ـ دیگری در 48 ساعت وسومی در 24 ساعت قسم دیگر از مالاریا هست که مبتلا دو روز یکمرتبه نوبه میکند ولی تب آن شدید وطولانی است وخیلی اتفاق می افتد که عوارض دیگری نیز بظهور برساند . این مالاریا ( پارازیت ) مخصوصی دارد که شبیه است بماه نصف ( هلال مه ) وترتیب تخصیص در سرایت از شخصی بشخص دیگری دارد ، این قسم ملاریا مخصوص نقاط گرمسیر است و تسویه زود اسم دارد .
باید دانست که ممکن است اقسام مختلفه پارازیتهای مذکور یکمرتبه در خون يك شخصی جمع آیند باین ترتیب :
وقتی پارازیتها وارد خون انسان میشوند مرکز سکونت وتغذیه خود را در گلوبولهای قرمز خون قرار داده آنها را سوراخ کرده وارد آنها میشوند و در 24 یا 48 ویا 72 ساعت آنها را خورده بکمال رسیده تخم میگذارند بعد پرده نازك گلوبول را پاره کرده عده کثیری تخمها که پارازیت شده اند وارد خون میشوند در این موقع پارازیتها سم مخصوصی از خود خارج میکنند که در مراکز اعصاب مؤثر شده اختلالی در حرارت بدن ایجاد میکنند سپس لرز شروع می شود که يك الى دو ساعت طول میکشد بعد از آن تبی که یکی دو ساعت طول میکشد شروع شده وبعداً مریض عرق میکند این عرق هم یکی دو ساعت طول کشیده چون عرق بی خود قدمت سم مذکور و حرارت اضافی را از بدن خارج میسازد حرارت دوباره بدرجه طبیعی خود بر میگردد و باین ترتیب هر يك از پارازیتهای نوزاد گلوبول برای خود پیدا کرده وارد آن می شود و تخم میگذارد ، پارازیتهای جدیدی ایجاد میکنند و این عمل در خون انسان لا ینقطع جریان دارد .
چون علما این قسمت را کشف کردند مسئله مالاریا بقدر کافی حل شد ولی از حیث معالجه سریع آن هنوز وسایل مؤثر اعمال نشده است .
مدت مدیدی است که علما مشغول کشف آن حقیقت هستند که آیا پارازیتهای مالاریا قبل از ورود در خون انسان در کجا بودند و بعد از ورود بچه وسیله خارج میشوند راجع باین بنظر حدسیات زیادی وجود داشت سابقاً تصور میکردند که چون مالاریا بطور معمول در نقاط ساحلی و باطلاقی ممالک گرمسیری شیوع دارد پارازیتها در هوا هستند و بتوسط استنشاق وارد ریه شده واز آنجا بخون منتقل و شخص را مریض میسازند ولی اخیراً در نتیجه مطالعات علمآء معلوم شد که اینموجودات ( میکرو ـ رکانیکی ) نمیتوانستند در هوا وجود داشته باشند و اگر آن ها در هوا بودند پس لازم بود از نقاط باطلاقی که مرکز مرض است این میکروب ها توسط باد بطرف فلات برده شده و بآن جا ها نیز سرایت کنند در حالیکه دیده شده است در این نقاط حتى در موسم تابستان نیز مالاریا وجود ندارد .
پس از اینکه ثابت شد که پارازیتها در هوا نیستند آنها را در آب و مخصوصاً در آب های باطلاقی جستجو کردند باین تصور که توسط آب پارازیتها وارد معده شده و از آن جا هم وارد خون میگردند و برای این هم اشخاصی را که در نقاط مالاریائی هنوز مبتلا نشده بودند آب های پاك چشمه خورانیدند ولی با وصف این آنها نیز از خطر ابتلاء نجات نیافتند و در عوض اشخاصی را که در نقاط غیر مالاریائی اقامت داشته آب باطلاقی را خورانیدند و آن ها مبتلا نشدند .
چون این قسمت هم ثابت نشد وجود میکروب را در خاك تصور کردند ولی امتحانات در این قسمت هم نتیجه منتظر را نداد .
بالأخره این طور حدس زدند که پارازیتها از اشخاص مریض باشخاص سالم توسط پشه ها انتقال مییابند این عقیده مدت مدیدی انعکاس پیدا نکرده تا در سنه 1898 پروفسور [ گراسی ] عالم معروف ایطالیائی مشاهده کرد که