{"book": "adl0786", "page": 1, "text": "نظریه عالیه\nبعموم برادران اسلامی وطن\nعزیز افغان"}
{"book": "adl0786", "page": 2, "text": "نظریه علماء\n\nبعموم برادران اسلامی وطن\n\nعزیز افغانستان\n\nمیزان ۱۳۱۵"}
{"book": "adl0786", "page": 3, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\nالحمدلله ذی الفضل العظيم و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد ذی القلب الرحيم .\nو علی آله و صحبه ذوى الفكر السليم\n( اما بعد)\nبرادران عزیز ؛ اشخاصیکه هذه السنه احرام بند طواف بیت الله الحرام می شوند\nبحضور تان عرض می نمائیم . حج بیت الله یکی از فرائض خمسهٔ اسلام است و بجا\nآوردن آن وجیبهٔ ذمهٔ هر فرد مسلمان چه خاص و چه عام .\nقال الله تعالى في كتابه الكريم . ولله على الناس حج البيت من استطاع اليه\nسبيلا . صدق الله العظيم . .\nیعنی مر خدای راست بر مردمان حج خانه او بشرط قدرت و توانائی بر\nمصارف راه و شریعت غرا درجهٔ قدرت را در کتب فقیه بیان کرده می فرماید\nمستطيع و قادر شخصی است که برای عائلهٔ خود در مدت سفر نفقه و برای خود\nدر سفر پول زاد و راحله را داشته باشد وقرض دار نباشد و خرچ سفر را بدون\nجایداد بقرض تهیه نکرده باشد ـ از آیه کریمهٔ فوق الذکر و بیان صریح شریعت\nمعلوم شد که حج برمسکین فرض نیست و برمالدار فرض است بشرطیکه مصارف\nسفر خود را از خوراك و پوشاك وکرا. سواری ومصارف نفقه اهل بیت خود را\nدر مدت سفرداشته باشد ــ براین چنین مالدار فرض است که بطرف مکه معظمه"}
{"book": "adl0786", "page": 4, "text": "روا نه شد . فرض خود را اداه نماید و خالق خود را از خود رضاء گرداند .\nو همچنین معلوم است که حج د ر تمام عمر یکد فعه فرض است و کسیکه یکد فعه حج کرده با شد دوم دفعه برفتن حرمین الشریفین مجبور نیست ــ درین جاسوال بخاطر قاریین خطور خواهد کرد ، چراد ر ا د ا ء فر یضۀ حج استطاعت فر ض شد ؟\nبجواب سو ال ا و میگو ئیم ــ حج عباد تیست کـه بغیر مسا فرت بعمل آور ده نمی شود و مسافرت پول میخواهد : و ازین سبب فقهاء کرام رحمهم الله حج راعبادت مرکبه می نامند اعنی عبادت بد نیه ، مالیه ،پس اسلام ، بلوغ ، عقل ، حریت استطا عت ، وقت شرط وجوب حج شد وصحت بدن وامنيت طريق وغيره شرط اداء آن وازآنجا که دین مقدس اسلام دین وسط و بدون حرج وتكليف است اوتعالی و تقدس این وجوب عبادت را مشر وط بشرا ئط نمود و فرضیت آن را در تمام عمر یکدفعه فر مود ( لايكلف الله نفساً الا وسعها ) نص قاطع ا ست : و( ما عليكم فى الد ين من حرج ) برهان ساطع .\nازبیانیهٔ فوق معلوم شد که برمساكين ، فقراء، بل براشخا صیکه فی الجمله هستی دا رند ولی مصارف سفر ، نفقه عیال را در مدت سفر زیاده از حوائج اصلیه چنانچه در زکوة مذکور است نداشته باشند حج فرض نیست و تاوقتیکه قدرت نیابند خداوند کریم (جل شانه) این فرض را از او شان مو قتاً معطل نمو ده .\nعزیزان : او تعالی و تقدس که برمانندگان خود فرض نمود تادر عمر یکدفعه سر را قسم ساخته بطواف بيت ملائك مطاف حاضر شو یم و مشقت قطع سفر وجدا ئی اهل ، عیال وو طن را برخود گوارانمائیم خالی از حکمتهای متعدده نیست و نبذ ی ازا ن حکمتها که بفكر ناقص ما میرسد برایتان شرح مید هیم : ــ ( حکمت اول ) مکهٔ معظمه در قرآن پاك"}
{"book": "adl0786", "page": 5, "text": "بنام ( واد غیر ذی زرع ) نامزد شده است ؛ چه : از چهار طرف بکوههای بلند بی گیاه\nمحاط است و هیچ قطعه زمین صالح الزراعت در اطراف قریب آن بنظر\nنمی آید تا خدامین - حرم شریف از زراعت قوت شبانروزی خود را\nبدست آرند تجارت ، صنعت ، دیگر اسباب معیشت موجود نیست تا ازان درک سد رمق نمایند .\nپس اگر حجاج هم از صنف فقراء ، مساکین باشند و در هر سالی بهزارها فقراء - مساکین\nاز اطراف و اکناف عالم دران سرزمین جمع شوند ساکنین حرمین الشریفین که نان شبانروزی\nخود را ندارند حجاج فقراء را از کجا نان بدهند .\n( حکمت دوم ) اگر حج براغنیاء فرض نمیگردید سكان اماکن مقدسه از کدام طریق\nزندگانی میکردند .\n( حکمت سوم ) اغنیاء باید به حجاز سفر کنند تا ناداری - ناتوانی - فقر - فاقه ساکنین\nحرم را بچشم خود دیده ضمناً خستگی راه را مشاهده کنند ممکن از احوال خسته گان\nتشنه گان ، گرسنه گان خبر شوند ؛ وقتیکه واپس بوطن مراجعت می نمایند همسایه های\nغریب وهم وطنان مسکین خود را دستگیری ومعاونت نمایند تا مساوات اسلامی واخوت\nدینی از قوه بفعل بيايد وحقوق ذوی الحقوق اداء گردد .\n( حکمت چهارم ) صاحبان جاه و مال باید حج کنند تا در وقت اداء اعمال حج ، عمره\nازهمه گی سامان هستی و نخوت خود را مجرد ساخته بچهار گز کرباس که آن را از شعائر\nاحرام می نامند اکتفاء کرده سروپابرهنه و با فقراء بی لباس بطور مسا و یانه بحضور خالق\nبی نیاز یگانه بایستند و در بین خود ويك درويش دلريش هیچ فرق حس نکنند و از وقت\nمرگ و ما بعد آن یاد کرده بدانند که لباس دیبا و کرز رین و سامان مکنت و رفاهیت وموجبات\nکبر و عظمت و همه گی اسباب جاه و عزت برای او بعاریت داده شده و عنقریب از او باز میگیرند"}
{"book": "adl0786", "page": 6, "text": "و بغیر همین چهار گز کرباس که در کنج لحد لباس اوست باقی همه را از سرو صورت او میکشند.\n(حکمت پنجم) عظمت وقدرت مالك الملك را مشاهده کنند كه يك خانه چهار کنج\nسنگی را چه شرافت و كرامت و سنگینی بخشیده و پاد شاهان عالم را محتاج بوسیدن سنگ\nسیاه او گردانیده .\nالله اکبر وله العظمة والكبرياء ـ ان الله غنى ونحن الفقراء\n(حکمت ششم) همه گی مسلمانان روی زمین در میعاد مبين ومكان معلوم بلباس مخصوص\nحاضر شوند و این حضور خودها را يك اجتماع عام و مجلس عمومی اهل اسلام دانسته\nشرقیها با غربیها و جنوبی ها با شمالی ها معرفت بدست آرند ؛ جنس سفید با صنف سیاه\nو نوع زرد با قسم سرخ همه گی خودها را بنده يك خدای بی مانند دانسته و هر كدام ديگر را\nبرادر خود فهمیده با او تبادله افکار نموده از احتیاجات خود او را و از احتیاجات او\nخود را واقف گرداند و در حالت موجوده مسلمین بحث کنند سبب این ضعف ، خواری\nتأخر را کنج و کاو کرده معلوم و برای دفع آن چاره اندیشی نمایند .\n(حکمت هفتم) صحرا های خشك و کوهای خالی حجاز را بنظر دقت ملاحظه کرده\nفکر کنند که چندی قبل از بین همین صحرا و از وسط همین عرب های بادیه نشین شخصی\nباسم حضرت (محمد) صلی الله عليه وسلم ظهور نموده و بعرصه قلیله هر فرد از افراد آن ها را معلم\nانسانیت ساخت این ذات مقدس که ملائکۀ مقربین بخادمیتش فخر و مباهات میکنند از کجا\nاین عقل و کیاست را بدست آورد و این تدبیر و سیاست را از که آموخت، از بادیه نشینان\nعرب كلا از کفار قریش کلا ثم کلا از بیابان های حجاز حاشا ثم حاشا\nبلی این دین مقدس ما از همه این مادیات مبراست و این پیغمبر اقدس ما از همه این واهیات\nمنزه ؛ معلم او خالق اوست و مربی او معبود او ( اد بنی ربی فاحسن تا د بی) گفتار"}
{"book": "adl0786", "page": 7, "text": "اوست و (بعثت لاتمم مکارم الاخلاق) رفتار او، این دین متین و این کتاب مبین را\nاز خالق بیچون تعلیم نمود و با صفت آدمیت صفحهٔ علماء روزگار را شست و پا\nبفرق دانشمندان عالم نهاد ـ یتیمکانه کرده قرآن درست ـ کتب خانهٔ چند ملت بشست.\nآفرینندهٔ موجودات (جل شانه) در صفت او میفرماید (وما ینطق عن الهوی ان هو\nالا وحی یوحی علمه شدید القوی ذو مرهٔ فاستوی و هو بالافق الاعلی ثم دلی فتدلی\nفکان قاب قوسین او ادنی)\nاللهم صل و سلم و بارک علیه.\nبرادران، از چند سال است که ما از قرار معلومات واثقه احوال و اوضاع\nحجاج افغانستان را به نظر غور و تعمق ملاحظه نموده از خرابی و بی انتظامی‌شان\nچون مار زخم‌خورده بخود می‌پیچیم زیرا در صد نود و نه فقراء،\nمساکین می‌روند و فقر و ناداری باعث زحمت و خواری‌شان میشود\nاگر ندرتاً کدام غنی برود همینکه در مکهٔ معظمه رسید خود را از مسکین‌ها کرده نادار\nبقلم میدهد، افسوس هزار افسوس ـ آیا کدام عالمی بشما نفهمانیده که حج بر مسکین\nفرض نیست ـ آیا خود شما نمی‌دانید که حج بشرط استطاعت فرض است ـ البته خواهید\nگفت که ما بان پول با خود می‌بریم ولی کفایت نمیکند یا ما را کس از مصارف حجاز مفصلاً\nخبر نمیدهد: اینک مصارف حجاز را مفصلاً خدمت‌تان عرض میکنیم بگوش هوش بشنوید\nمصارف یکنفر حاجی از وقتیکه بکنار دریا در جده میرسد تا وقتیکه واپس بکشتی سوار می‌شود:\n۱ شخصیکه بسواری موتر تیز رفتار از جده الی مکهٔ معظمه و عرفات و مدینهٔ منوره\nسفر میکند قرار ذیل مصرف باید بکند:\nمحصول فرود آمدن از کشتی بکرنتینه و از کرنتینه بخانهٔ وکیل مطوف در جده و از جده"}
{"book": "adl0786", "page": 8, "text": "الی مکه معظمه یکنیم پوند طلاء\n«طواف که بنام اجوره مطوف گرفته میشود و تا این محصول را حاجی ندهد\nبه جده محبوس میباشد ۳ »\n«رفتن بعرفات و آمدن بمکه معظمه که بنام کوشان و کرایه موتر گرفته میشود ۲ »\n«زیارت حضرت رسول الله صلی الله علیه وسلم که باسم کرایه موتر و کوشان گرفته\nمیشود یازده و نیم »\n«حمل ونقل سامان از جده تاکشتی واجوره وکیل مطوف درجده بوقت روانه شدن نیم »\nجمله محصولات فوق الذکر هفده ونیم »\nمصارف شخصیکه بخواهد بسواری موترلاری سفر کند.\nمحصولات فوق الذکر بغیر کرایه موتر ٤ »\nکرایه موتر در همه کی سفرهای فوق الذکر ۹ »\nجمع هر دو قلم ۱۳ »\nمصرف شخصیکه بسواری اشتر قطع مراحل مذکور مینمایند ۹ »\nاشخاصیکه از راه خشکه طریق ایران وعراق بمدینه منوره می آیند\nقرار ذیل محصول ازان ها گرفته می شود:\nکرایه موتر خورد و دیگر مصارف ۱۹ »\n«کلان وغیره ١٤ »\n«اشتر و دیگر محصولات که از او گرفته می شود ۱۰۰ »\nمصارف حرکت شان از اماکن خود تاجده وهند وازهند تاجده وباز وقت واپس رفتن از جده وهند تا مساکن خود از مصارف فوق مستثنی است ونیز کرایه خانه و خوراك داخل این"}
{"book": "adl0786", "page": 9, "text": "محصولات نیست چه محل سكونت و خوراک هر شخص باختیار خود اوست و همچنین کرایه راه آهن و کشتی داخل این حساب نمی آید و البته برای هر کدام از حجاج بهر درجه که در راه آهن و کشتی سفر میکند مصارف این دو درک معلوم است.\nکه ما تخمیناً قرار آتی تحریر و بحضور تان از معلوماتیکه داریم تقدیم میکنیم :\nمثلاً از كابل الى پشاور کرایه موتر ۱۰ افغانی\nواز پشاور الى كراچی :\nدرجه ۱ کرایه ریل ۱۰۷ کله دار\n\" ۲ \" \" ۸ آنه ۵۳ \"\nاوسط \" \" ۵ آنه ۲۲ \"\n۳ \" \" ۹ آنه ١٤ \"\nاز کراچی الی جده :\nکرایه جهاز آبی درجه اول ٤ آنه ٦٠٤ کله دار\n\" \" ۲ ٤ \" ٤٢٩ \"\n\" \" ۳ ٤ \" ١٧٤ \"\nقرار فوق همه گی مصارف حجاج را مفصلا برایتان مرقوم نمودیم که برای آینده که تشریف می برید غیر از مصارف راه آهن و کشتی و خوراک خود بحساب فوق بدرجه اول و دوم یا سوم پول با خود داشته باشید والا خود شما و نماینده حکومت شما دچار زحمت می شوند و نام ملت افغانستان با خاک یکسان میگردد و بعوض اینکه ثواب حاصل کنید گنه کار می شوید زیرا انسان طاقت تکلیف و زحمت را ندارد و ضمناً از زبان حاجی های مکین در آنجا چیزهائی شنیده میشود که اگر بزبان آورده شود شما حکم بر فسق آن ها می نمائید و علاوه بر آن"}
{"book": "adl0786", "page": 10, "text": "مسئلت را پیشه خود می سازند و باعث زحمت دیگرها می شوند .\nبرادران ! در بعض روایات کتب فقهیه شریفه علماء سلف رحمهم الله تصریح کرده اند\nکه اگر پول گزاف از حجاج گرفته میشد این عذر است و فوریت حج را موخر میگرداند\nاعنی اگر کسی زیادت محصولات را تحمل کرده نتواند از طرف شریعت آن شخص\nمعذور است ، پس اشخاصیکه ارادهٔ عزم حج میکند . از حضور آن ها التجا می کنیم که\nمقررات شریعت غرا ؛ و ارشادات حضرت سیدنا خاتم الانبیاء (ص) را مراعات نموده سرموئی\nاز ان تجاوز نکنند تا در دنیا مستریح و نیکنام و در عقبی مسرور و شادکام باشند !\nبرادران ! ما حسب اوامر دین مقدس اسلام خود ها را مجبور دانسته همه کی\nکوائف را بحکومت متبوعهٔ خود مفصلاً خبردادیم و اينك در وسط این اوراق\nبحضور شما یان نیز عرض نمودیم تا آینده اقرباء خود ها را نگذارید که مخالف\nشرائطیکه خدا (ج) وضع و رسول او (س) بیان فرموده عمل کنند و خود ها\nرا بزحمت بیفائده گرفتار نمایند .\nاشخاصیکه یکدفعه رفته و بشرف طواف بیت الله مشرف و بسعادت زیارت\nحضرت رسول الله (ص) مستسعد شده اند و حج فرض را اداء کرده اند بار دوم فرض\nو واجب نیست که بروند و حج دوم نفل است که رتبهٔ آن بعد از فرائض و واجبات\nو سنن می آید و البته بر هر مسلمان ضروریست که اول بر اداء فرائض قیام کند\nو بعد ازان بواجبات و سنن ، وقتیکه ازین سه عمل اولیه فارغ گردید آن وقت اگر\nوقت و فرصت داشت باعمال نافله مشغول گردد ! آیا در وطن مقدس افغانستان\nخیرات کردن بر برادران هم وطن و هم جوار جائز نیست آیا همسایه غریب\nبر همسایه و مالدار حق صدقات را ندارد آیا بر ما و شما لازم نیست سامان و لوازم"}
{"book": "adl0786", "page": 11, "text": "علوم را در وطن خود فراهم آورده برای اولادهای خود مدارس دینی آباد نموده\nآن ها را به تحصیل علوم دینیه و دنیائیه ترغیب نمائیم.\nآیا حضرت رسول اکرم (ص) نفرموده اند (طلب العلم فريضه على كل مسلم\nو مسلمة ) ( اعمل لدنياك كانك تعوت غداً و اعمل لدنياك كانك تعيش ابداً )\nآیا یتیم ها و نابینایان و دست و پاشکسته گان وطن محتاج نیستند برای اصلاح\nو تعلیم رفاهیت شان دارالایتام و دارالعجزه ها و صناعت خانه ها عمارت کنیم.\nمسافران و پیاده روان احتیاج ندارند که راه و پل و مسافرخانه ها را\nبرای شان تعمیر کنیم.\nاز همه اول و واجب از برادران خود می پرسیم! آیا بر ما و شما لازم\nو واجب نیست که بحكم ( و اعدوالهم ما استطعتم من قوة و من رباط الخيل\nترهبون به عدو الله وعد و کم ) سامان حربیه از قسم توپ های دور انداز\nتوپ های طیاره شکن؛ موترهای زره پوش ؛ تانکهای جنگی ؛ طیاره های حربی\nخریداری کرده هیئت دفاعیه وطن را مستعد گردانیم تا در وقت هجوم اعداء مثل يك سد\nآهنین بمقابل دشمنان دین اظهار شجاعت و مردانگی خود را کرده بتوانیم!\nاهالی مکه معظمه و مدینه منوره وجده هذه السنه قرار شنیدگی يك يك طیاره از طرف\nخودها خریداری کرده بحکومت خود تقدیم نمودند؛ آیا ما وشما را غیرت دامنگیر نمیشود\nکه برای حکومت ملت دوست شریعت خواه خود آلات حربی خریداری کرده باشیم!\nآیا حضرات علماء واجبات دین را که از طرف شریعت اسلام در موضوع حفاظت اراضی\nاسلامیه برما وشما فرض است برای شما بیان نکرده اند.\nآیا جهاد بدو قسم منقسم نیست: (جهاد بمال ، جهاد بنفس) آیا جهاد بمال در اکثریه"}
{"book": "adl0786", "page": 12, "text": "۱۱\n\nآیات قرآنیه بر جهاد به نفس مقدم ذکر نشده - دلیل این تقدیم چیست آیا امروز که می توانیم این فرض را اداه کنیم پس در تأخیر و تسویف آنچه عذر داریم بنظر انصاف اگر ملاحظه کنیم البته همه گی متفق القول خواهیم گفت که بجا آوردن فرض ، فرض است ، تا وقتیکه فرض را ادا نه نموده باشیم اشتغال بنوافل از امور لا طائل است . قدری هوشیار شده باطراف و جوانب خود نظر کنیم : آیا لازم نیست که این ملت اسلامیه حفاظت این خطۀ اسلامیه را بر خود فرض دانسته اعمال نافله را بعد از فرض بجابیارند .\nبرادران ! همه گی ملل عالم يك كوشش فوق العاده به تکمیل نواقص خودها شروع کرده و بيك عزم تزلزل ناپذیر مشغول تهیه سامان ترقیات مملکت خودها هستند چه بلا شده که ما و شما بخواب خرگوش رفته فرائض دین خود را بطاق نسیان گذاشته اوقات خود را صرف زوائد می نمائیم .\nامروز خدمت بوطن افغانستان جهاد فی سبیل الله است و او تعالی و تقدس میفرماید : - ( يا ايها الذين آمنوا هل ادلكم على تجارة تنجيكم من عذاب اليم تومنون بالله و رسوله و تجاهدون في سبيل الله باموالكم و انفسكم ذلكم خير لكم ان كنتم تعلمون )\nبرادران ! ما خود را بحضور خداوند عظیم الشان جل شانه و حضور پیغمبر آخر زمان صلى الله عليه وسلم مسئول دیده و آنچه بر خود لازم دانستیم بدون کم و کاست بعبارات خیلی ساده و عام فهم بحضورتان عرض کردیم از ان طرف هر کس میداند و عمل او و روز قیامت و جواب گفتن او ( الا هل بلغت اللهم اشهد )\n( ربنا لاتزغ قلوبنا بعد اذ هديتنا و هب لنا من لدنك رحمة انك انت الوهاب ) ( وصلى الله على سيدنا (محمد) خير من نطق بالصواب و افضل من اوتى الحكمة وفصل الخطاب وعلى آله واصحابه ذوى الابصار واولى الالباب )"}
{"book": "adl0786", "page": 13, "text": "ختاماً يك چيز ديگر را هم خاطر نشان تان ميكنيم بگفته مطوفين و پيش كره های آنها مثليكه سال گذشته برای حجاج گفته بودند همه گی مصارف و محصولات حجاز تخفيف كرده شده فريفته نشويد هر كدام بنام يك مطوف برويد بلكه در بين خود ها مذاكره و اتفاق نموده همه گی تان باسم مطوف افغان برويد يا هر طائفه بنام يك مطوف خود را داخل كنيد، مثلاً اهالی كابل و اطراف آن يك مطوف و اهالی هرات و اطراف آن يك مطوف و اهالی قندهار و اطراف آن يك مطوف و همچنان اهالی هر علاقه باسم يك مطوف خود را داخل كنيد تا هر طائفه يكجا بوده از احوال وطن دارهای خود با خبری كرده بتوانيد.\nو هم بايد هر طائفه حسب اوامر شريعت يك يك نفر از علماء يا مشايخ يا خوانين يا هر كس را كه انتخاب كنيد بر خود رئيس معين نموده در ايام سفر اطاعت او را بر خود واجب دانيد. و در بعض عوارض و حالات حسب مشوره او عمل كنيد ابراء للذمه واداء لحقوق الشريعه المصطفويه علی صاحبها الف صلوة و تحيه نوشتيم آنچه نوشتيم شما برادران شنيده قبول و تفعيل مينمائيد و يا خير\n(حافظ وظيفة تو دعا گفتن است و بس - در بند آن مباش كه نشنيد يا شنيد)\n(اللهم علمنا من لدنك علماً وهيئا لنا من امرنا رشدا)"}