Afghanistan Digital Library

adl0784

http://hdl.handle.net/2333.1/kh18937p

This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan
Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about
this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser.
When referring to or citing this item please use the "handle" URL
and not this document or the URL from which you downloaded it.

All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless
otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely
reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.
NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu


۳۰

نمره ۱۶/۱۹

هو الله

اصولنامهٔ

( تعزیه داری )

در افغانستان

تاريخ طبع : — ۱۹ — حمل ۱۳۱۸

تعداد طبع ( ۳۰۰ ) جلد

در ریاست عمومی مطابع طبع شد


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم

اصولنامۀ مراسم تعزیه داری (د تعزیه داری د دود اصولنامه)

(تمهید)
هر گاه شخصی در يك خانه وفات کند البته شرعاً واصطلاحاً اقارب و همسایۀ آن خانواده برای ایفای مراسم تعزیه بخانۀ تعزیه دار اجتماع میکنند .

تبصره :
تعزیه عبارت است از دعا کردن بمتوفی ودلجوئی واظهار همدردی به تعزیه دار .
۱ - مدت تعزیه شرعاً سه روز است مگر اینکه یکی از اقارب و منسوبین متوفی غائب بوده و یا تعزیه کننده حضور نداشته باشد و یا حاضر بوده وبفوت متوفی خبر

(تمهید)
که چیری څوك به يوه کور کښ مړه شی نو شرعاً او اصطلاحاً خپلوان او همسایه دهغه کورنی له پاره دفاتحی ورکولو د کمبلی دخاوند (تعزیه دار) په کور کښ ټولیږی

تبصره :
کبله (تعزیه) عبارت دی له دعا کولو و مړی ته او دزړه ډاډورکول دکمبلی دخاوند (تعزیه دار) ته . مدت دکمبلی شرعاً دری روځی ده مګر دا چه یوله خپلوانو او منسوبینو څخه دمړی غائب وی او یا تعزیه کوونکی حاضرنوی او یا حاضروی او په مرګ د مړه نوی خبر سوی په هغه صورت


پس له درو ور ځو څخه رواده بيا بيا
تعزيه مكروه ده.
تبصره :
مقصد له با بيا تعزيی دادی چه يووارورتی
ته فاتحه ور كوله سی او بيا په بله روځ
هغه سړی هغه ورتی ته فاتحه وركی لكه چه
دود دی چه په دری سړو رو ځو کښ هره
و رځ فا تحی ته ځی دا بيا بيا ( تكرار )
شرعی منع دی .
تعزيه په ټولوخپلوانو د مړی له صغيره تر كبيره
له نر و تر ښځو مستحب دی په استثنا دځوانی
ښځی چه بیله محرم څخه دبل چا پر فاتحی ته
مجازه نده .
تبصره :
ځوانی ښځی ته چه فاتحه وركوله كيږی بیله
محر مه شرعی څخه بل سړ ی نسی ورتلای
او هم څوا نه ښځه د بل فا تحی له پا ره
و نا محرم ته ور تلای نسی .
دشپی تیرول دتعزيه دار په كور کښ منع ده

نشده باشد در آ نصورت بعد از سه روز
نیز جائز است تکرار تعزیه مکروه است
تبصره :
مقصد از تکرار تعزیه آن است که یکمر اتبه
برای ورثه ، فا تحه خوانده شود و باز
بر وز د یگر هما ن شخص برای هما ن
ورثه فا تحه بخو اند چنا نچه ر سم است
که در سه روز هر شخص يوميه بفا تحه میر ود و این
تکرار ممنوع شرعی است .
۲ : ـــ تعزیه بتمام اقارب متوفی از صغیر و كبير
واناث و ذكور مستحب است باستثنا ی
زن جو ان که سو ا ی محرم شرعی به
تعزیه د یگر ی مجا ز نیست .
تبصره :
زن جوان که برای او تعزیه متوفی میشود
بجز محر م شر عی د یگر مرد به تعزیه او
رفته نمیتو اند و نیز زن جوان برای فاتحه
دیگری نزد مرد نامحرم رفته نمیتواند .
۳ : ـــ شب گذشتاندن بخانه تعزیه دار ممنوع است

یا
وش
ا۔
از
است

اقار
دخ
خال
گف
از ء
آنها .
٤ : ــ م
روز
وه
ج
ویر
که
خا
در


با استثنای اقارب که تاسه روز
وشب توقف کرده میتوانند . طعام خورا که
اگر از خانه اقارب یا همسایه تعزیه دار
از پول شخصی آنها تدارك شود بهتر
است تا تکلیفی بر تعزیه دار نباشد .

تبصره :

اقارب عبارت است از پدر ، ما در ، پسر،
دختر ، زن ، شوهر، در حال غیاب آنها عم،
خال و غیره که شرعاً ولی ووارث متوفی
گفته میشوند وکذائمه، خاله ، خواهر ،
انا ،عروس،داماد، پسران ودختران
آنها .

٤ : ـ طبخ طعام وتهیه چای و غیره درسه
روز فاتحه بخانه متوفی ممنوع است
وهمچنان بردن طعام بالای مقبره وطعام
جمعه گی و روز چهل و عیدی
وبراتی وسالانه وسائر رسومات سیا لداری
که مروج است ، چون اکثر یه از ریا کاری
خالی دیده نمی شود ممنوع است خصوصاً
در صور تیکه بعضی ورثه متوفی صغیر

په استثنا دخپلوا نوچه تر دري روځو او
شپو پوری پا تیدای سی د خوراک ډوډی
که له خپلوانو یا همسایه گانو
دکور څخه وی بهتـره ده چـه
پر غمجن تکلیف نو ی .

تبصره :

خپلوان عبارت دی له پلار، مور، زوی، لور ،
ښځه، میړه او په حال دغیاب د دوی کې، تره
(کاکا) ، ماما ، او نورچه شرعاً ولی او وارث د مړی
ویل کیږی او همدا رنگی ترور (عمه)توری (خاله)
خوږ، انا (نیا) ناوی( مږور) زوم او زمن او
لورانی د دوی .

دډوډی پخول او دچایو تیارول د مړی په کورکښی
د دریـمی پوری منع دی او همدار نگی د ډوډی
وړل و ادیرې ته او د جمعه گی او څلویښتی
ا و داختر او بر اتی او د کال ډو ډ ی
او نور دود و با ید ، چه مروج دی له پاره
دد ی چه اکثر یه له ریا کاری(زورانمی)
څخه خا لی ندی ممنوع دی خصوصاً په هغه
صورت چه بعضی ورثه دمړی صغیر (کوشنی)


يا غالب باشد وحصص آنها صرف کرده
شود طعام قطعاً حرام است .

تبصره :

خيراتيكه بطور سيالداری نبوده
محضاً لله باشد در هر وقت جائز
واولی است .
ه : - گریبان پاره کردن وروخراشيدن ونوحه
سرائی در تعزيه شرعاً حرام وممنوع است .

( صورت تجهیز و تكفين )

٦ :- مصارف تجهيز و تكفين و تدفين شرعاً از مال
متروكه متوفی کرده شود و كفن آن از پارچه
پاك نخی باشد اگر سفید بود بهتر والا سياه
نيز جائز است .
۷ :- انداختن اجناس ابریشمی بجنازه ميت ممنوع
است .
:- اجناسیكه در بعضی نقاط بطور سيالداری
وریا از طرف اقارب متوفی بالای جنازۀ ميت
انداخته میشود و یا بر مدفن میت برده شده
وبعد از دفن در بین فقرا و مساكين تقسيم

يساغالب وی اود دوی برخه خرڅه
سی قطعاً حرام دی .

تبصره

خيرات چه په قسم دسيا لداری نوی
او محضاً لله وی په هر وقت کښی روا
او ښه دی .
دگريوان څيرل او مخ په مڼکولوشكول او
وير په تعزیه کښی حرام او ممنوع دی .

( د تجهیز وتكفين صورت )

مصارف د تجهيز وتكفين او تدفين شرعاً دمړی
له متروكه ماله څخه کیږی او كفن ئى له نخی
پاك ټوټه څخه و کی سپین وی ښه دی که تور وی
هم روا دی .
دوريښمينوټوکر اچول پر جنازه ممنوع
دی .
هغه اجناس چه په بعضی ځايو کښی په
سیالداری او روزانی په مړی اچول کیږی
او يا اديرى ته وړل کیږی او پس له ښخيدو
دمړى فقرا او مسا كينو ته ويشل كیږی قطعاً


ممنوع دی .

میشود قطعاً ممنوع است .

که مړه دنیا څخه او روژی د فدیی او نور
شرعی کفارتو وصیت کړی وی په هغه
صورت چه متروکه دمال د ده زیا د له
حقوق العباد څخه وی در یمه بر خه ئی بیله
اجازی دوړ ثی څخه او ز یاد له هغو نه په
اجازه دلو یو ور ثه ؤ ددوی دخپلو له پر
خوځخی په قرار داسر شرعی په هغه اندازه
چه مړه وصیت کړی وی ور کړه دی سی .
شرعی اسقاط عبارت له د غه و اجبه فدیی څخه
دی پرولی او وصی لازم دی چه سوله اصول شر عیه
او وصیت نامی سره د فدیی و جه اول ضعیف
او معد و ر و فقیر ا نو ته چه په کسب
قادر نوی او بیا یه نور و جوړو فقیرانو دويشی

( تبصره : )

۹ اگرمتوفی وصیت فدیۀ نماز و روزه وباقی
کفارات شرعیه را نموده باشد درصورتیکه
مال متروکۀ او اضافه از حقوق عباد با شد
ثلث آن بی اجازه ورثه و اضافه آن بشرط
اجازه ورثه کبار از حصص خود آنها بقرار
امر شرعی بقدر یکه وصیت کرده باشد
داده شود . اسقاط شرعی عبارت از همین
فدیه وا جبه ا ست بر ولی ووصی لازم
است که مطابق اصول شرعیه ووصیت نامه
میت و جه فد یه را او لاً بفقرای ضعیف
ومعذور که قادر بکسب نباشند
و سپس بفقرای سالم الاعضاء تقسیم
نمایند .

( تبصره : )

شر عی فدیه یه عوض دهر نما نځه او
روژی اولو وی ( سو گند ) مقدار د در ی
پاؤ او دری نیم خورده غنم یا قیمت ئی دی .

دقر آن شریف ایښو دل په جمله داسقاط
کښی لازم ندی ځکه چه کر زول دقرآن

فدیۀ شر عیه درعوض هر نماز و ر و ز ه
وسو گند مقدار سه پا و و سه ونیم خورد
گندم یاقیمت آن است
١٠ – گذا شتن قرآن شریف در جمله اسقا ط
لازم نیست زیر ا که دوره دادن قرآن


عظیم الشان در بین جمعیت و کشتا ندن
آن از طرف قایضان برای فروش در بازار
بی حر متی است .
۱۱ : - در صورتیکه متوفی وصیت فدیۀ نماز و روزه
وغیره کفارات شرعیه را نکرده باشد، ادای
فدیه و دور اسقاط لازم نیست : هر گاه ورثه
کبار متوفی از حصص خودها فادبه میکردند
برعاً بهتر است .
۱۲ :- اگر تعزیه دار واقارب و همسایه و منسوبین
متوفی خلاف مقررات این اصو لنامه رفتار
نمایند تعزیر میشوند .
۱۳ :- به تعقیب و مراقبت مواد اصولنامۀ هذا
در مرا کز رؤسای بلدیه و مامورین محلی بلدی
و در محالات حکام محلی و علاقه داران و صاحب
رسو خان قر یه مسئول و مکلف هستند ،
اشخاصیکه خلاف ورزی نمایند از مراجع
فوق تحقیق و از طرف قضات ابتدائیۀ منسوبه
تعزیر میشوند .
ادخال اصولنامۀ هذا را در جلۀ اصولنامه

عظیم الشان به مینخ دخلقو او کزز ولئی
د قا ضا نو له خواء نه په بازار کښ له پاره
دڅ خولوی حرمتی ده
که چیری مړه د نمانځه او روژی او نور
شرعی کفار نو دفدیی و صیت نوی کړی ۔
ور کول دفدیی او گرزول داسقاط لازم ندی
که چیری لوبه ( کبر ) ورثه دمړی له خپلو
برخوڅخه ئی ور کوی دقازی خلاص لوپه له
پاره ښه ده که تعزیه دار او خپلوان او همسا یه
او منسو بین دمړی خلاف له مقر ر اتو د دی
اصولنامی رفتار و کی تعزیر یږی .
په کټه او پالنه دموادو ددی اصولنامی په
مر کز کښی رئیسان اومحلی مامورین د بلدیی
او په محالا تو کښ محلی حکام او علاقه دا ران
او خاوندان داختبار دکلی مسئول او مکلف دی
څوك چه خلاف و رزی وکی له پورتنه مراجعو
څخه تحقیق او ا.به ا بتد ائی منسوبه
قاضیا نوله خواه څخه تعزیر یږی .
ادخال ددی اصولنامی په جمله


۷

های مملکت و امر اجرای آن را اراده دستور واسو لتا موكني د دولت
میفرمائیم مورخه ۲۶ حمل ۱۳۱۳ او په اجرائی اراده فر ما يم . ٢٦ حمل
۳۰ ذی الحجه ١٣٥٢ ۱۳ اسم له ۳۰ ذی الحجه ١٣٥٢