اصول وظایف داخلی
[ILL]
افغانستان
[ILL]
[ILL]


هو الله

نمره ۱/۱

اصول وظایف داخلی

ریاست شورای ملی

افغانستان

تاریخ طبع : اول جدی ۱۳۱۰

تعداد طبع ثانی : ۵۶۰۰

در مطبعه عمومی ریاست مطابع کابل طبع گردید .


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم

اصول وظایف
داخلی شورای ملی
در انتخاب رئیس و معین‌ها و منشی
و وظایف آنها

اصول د داخلی
وظایفو د شورای ملی
په انتخاب د رئیس او
معینانو او منشی او وظیفی د دوی

اصل
۱ : ـ رئیس و معاونان از وکلاء باکثریت آراء تعین میشوند ؛ انتخاب رئیس باید در جلسه اول انعقاد شورای ملی در حالیکه اقلاً سه ربع از اعضا حضور داشته باشند اجراء گردد .
له وکیلانو څخه رئیس او معاونان په ډیر والی د فکرو سره مقرریږی انتخاب او غوره د رئیس باید چه په ټولو د اولی جلسۍ د شورای ملی ، چه لږ تر لږه دری برخی د اعضاو څخه حضور لری ، اجرا سی .

۲ : ـ منشی شوری بانتخاب مجلس و منظوری رئیس و باقی هیئت تحریریه ، بتصویب منشی و معاونان شوری از حضور رئیس مقرر میشوند ، تعیین خانه سامان و تحویلدار و غیره مستخدمین رأساً از صلاحیت رئیس است .
منشی د شورا بانتخاب د مجلس او منظوری د رئیس او باقی ټول لیکونکی په غوره د منشی او معاونانو د شورا له حضوره د رئیس مقرر کیږی معلومول د خانه سامان او تحویلدار او نور خدمتکونکی راساً له صلاحیت د رئیس څخه دی .


(۲)

وظائف رئیس
در رئیس وظیفی

۳ :— شروع بمذاکره وختم اجلاسات متعلق برئیس است ، همچنان اوقات اجلاسات مقرره یافوق العاده از طرف رئیس تعیین می شود .
شروع د مذاکری اوختمول دجلسو تعلق په رئیس لری ، همدارنگی وقتونه د مقرری یا دفوق العاده جلسو ، له خوا څخه درئیس معلومیږی .

٤ :— بعداز مذاکره بقدر کفایت در یکموضوع رئیس مجلس امر بگرفتن آراء نموده نتیجه را بمجلس اطلاع میدهد .
پس له مذاکری په اندازه د کفایت سره په یوه مطلب کښی رئیس دمجلس حکم په آخستو د فکر و سره کوی ، او نتیجه به مجلس ته معلوموی .

ه :— رئیس دائماً مراقب مذاکرات مجلس بوده هرگاه در وقت مذاکره خلاف موضوع از طرف یکی از اعضاء اظهار شود رئیس طرز مذاکره را باومی فهماند.
رئیس به تل لیدونکی د مذاکراتو دمجاس وی ، هرکله که بوقت د مذاکری کښی چپ له موضوع څخه دخواله یوه د اعضاء څنی اظهار وسی ، رئیس به سمه د مذاکری هغه ته ښئی

٦ :— هرگاه در بین مذاکرات نظر بوقوع مشاجره و منازعهٔ اعضاء باهمدیگر تعطیل امر مذاکره، تصور گردد بمقدار رفع مشاجره ، رئیس مجلس را معطل کرده می تواند.
هرکله که چیری په منځ د مذاکراتو کښی به واسطه دجګړی او ګفتګوی داعضاو څخه یو تر بله تعطیل د مذاکری تصور و ګرځی په اندازه د بیرته کولود جګړه ، رئیس،مجلس معطل کولای سی .

۷ :— رئیس مجلس مذاکرهٔ يك مطلب را که در مجلس رسیده است بيك وقت معین دیگر تاخیر کرده می تواند و این قسم مسایل در فهرست آنروز از طرف منشی قید می شود تا بروز معین مورد بحث قرار داده شود .
رئیس دمجلس ، مذاکره دیوه مطلب چه و مجلس ته رسیدلی وی ، بل معین وقت ته معطلولای سی . او دارنگ مسائل به فهرست دهغی روځی کښی له منشی دخواڅخه قید کیږی ترڅوچه به معلومه روځ کښی بحث ورباندی سی .

۸ :— انجمن های تحقیق که از اعضای مجلس تشکیل می‌یابد رئیس داخل مذاکرات انجمن ها عنداللزوم شده میتواند .
رئیس به هغه انجمنو دتحقیق کښی چه له اعضاو دمجلس نه جوړیږی عنداللزوم داخلیږی سی .


(۳)

۹: — رئیس مجلس هر گاه بخواهد در مباحثۀ کدام مطلبی دخالت کند، باید جای خود را بمعین اول گذاشته و خودش بجای متکلم قرار گرفته بصورتیکه لازم داند مذاکره نماید.
رئیس دمجلس که وغواړی چه پرمبحث دکوم مطلب کښی دخالت وکړی، باید چه خپل ځای ومعین اول ته پریږدی اوبه خپله په ځای دمتکلم قرار ونسی په هغه صورت چه لازم ګڼی مذاکره دی وکی .

۱۰ :— اجازه رخصتی وکلاء منوط بامر رئیس است .
اجازه در خصی دو کیلانو تړلی په امر درئیس دی .

وظایف معین ها
د معینانو وظیفی

۱۱ :— معین ها در حال حضور رئیس بامور مجلس با رئیس معاونت می نمایند، و در غیاب رئیس معین اول، و هر گاه معین اول حاضر نباشد معین دوم، باجرای تمام وظایف رئیس مکلف میباشد .
معینان په وقت دوسیدلو د رئیس په کارو دمجلس کښی درئیس سره کومك كوى، او په نه و سیدلو در ئیس کښی اول معین، او که اول معین نوی دویم معین په اجراد ټولو وظیفو د رئیس مکلف دی .

وظایف منشی
وظیفی د منشی

۱۲ : — منشی امور تحریریۀ مجلس را قرار آتی تعقیب واجرا میدارد : —
منشی یه ، کارونه د لیکلیو دمجلس، په راتلونکی صورتو کښی تعقیب اواجرا کوی .

ا — فهرست کارهای مجلس را قبل از انعقاد آن ترتیب، و در آغاز مجلس بحضور رئیس تقدیم مینماید .
فهرست دکارونه دمجلس، به وړاندی له جمع کیدو دهغونه. ترتیب، اوپه شروع دمجلس کښی رئیس ته وړاندی کوی .

ب — درین فهرست نظر باهمیت و درجه کار اسماء و خصوصیات لوائح با تاریخ آنها درج میباشد .
په دی فهرست کښی نظر ولو یوالی او مرتبه. دکار ته ، نومونه اوخصوصیات دلا يحو سره دتاریخ دهغوبه لیکلی وی .

ج — در حین انعقاد مجلس تعداد حضار را بفهرست مخصوصۀ آن تطبیق داده تعداد حاضر و غیر حاضر را معلوم کرده بحضور رئیس عرض میکند .
په وقت ټولیدو دمجلس کښی، شماردحاضروبه له مخصوص فهرسته دهغه سره مقابله کوی، اوشمار دحاضر او غیرحاضر ددوی به به حضور درئیس وړاندی کوی .


( ٤ )

د ـ هر روز بوقت افتتاح مجلس از اصول
مطالبیکه در جلسه گذشته بحث شده
و مذاکره آن تمام نگردیده برای
استحضار مجلس قرائت می نماید .
هـ ـ تصویبات و فیصله مجلس را تسوید
نموده بامضای مجلس میرساند ـ همچنان
نقل آنها را برای طبع بمطبع و جهة
نشر باداره جرایده باجازه رئیس میدهد.
تحریرات مخفف نویسان را غور و دقت
مینماید .
و ـ قرائت لوائح ومكتوبات درمجلس
وظیفه منشی است .
ز ـ منشى بتجديد قرائت لوائح وهمچنان
بتكرار آن تا زمانیکه اعضاء قرائت
را كافی بدانند مکلف است .
ح ـ معلوم نمودن اکثریت آراء در مجلس
بحضور رئيس بعهده منشی است .
ط ـ سوالات و جوابائیکه از مجلس
بدوائر رسمیه مكتوباً لزوم می شود
مینوت آنرا منشی تحریر و بعد امضای
رئیس مینوت را با اوراق متعلقه اش بدفتر
سپرده اصل مکتوب آن بمر جش
فرستاده میشود .
۱۳ :ـ از اعضای مجلس کسانیکه بانجمن تحقیق
مامور میشوند باید اسامی آنها با تاریخ
انتخاب و وظائف مخصوصه شان در دفتر
شورای ملی قید و ثبت باشد .

همه روخ به وقت د افتتاح د مجلس کښ
به اصول دهغه مطابو چه به تیره جرگه
کښ بحث او مذاکره دهغه تمامه سوی نوی،
له پاره د پوهید لو دمجلس لولی .
تصویبونه اوفيصله دمجلس به مسوده کوی،
او به دسخط دمجلس به ئی رسوی همدار نگی
نقل دهغو به لـ پـاره دچاپ ، و چاپ خانی ته ،
اولپاره دنشر، واداری ته دجرایدو به اجازه درئیس
ور کوی به لیکل د مخفف نویسانو به غور
او دقت کوی .
لوستل دلائحـو اومکتوبو به مجلس کښ
وظیفه دمنشی ده .
منشی به تجدید دقرائت دلائحو وهمدارنگی
به بیا لوستلو دهغوتر څوچه اعضاء لوسته دهغه
کافی و گنی مکلف دی .
به حضور درئیس کښ معلومول ددیروالی
دفکرو دمجلس به ذمه کښ دمنشی دی .
سوالونه اوجوابونه چه له مجلس نه ورسمی
دائروته به مكتوب سره لازم کیږی ، مینوت
به دهغه منشی لیکی او ورسته له دسخط درئیس
څخه به مينوت سره له متعلقو پاڼو دفتر ته
سپاری اواصل مکتوب به ئی هغه دایری ته لیږل
کیږی .
له اعضائو دمجلس څخه هغه کسان چه انجمن
تحقیق ته مامور کیږی باید چه نومونه ددوی
سره له تاریخ دانتخاب او مخصوصه و ظایف
ددوی به دفتر د شورای ملی کښ قید او ثبت وی.


( ٥ )

١٤ : — منشی درحفظ مسایل مبهمه غیرقابل افشاء که درضمن مشاغل خود كسب می نماید مکلف است که نبایداشاعه نماید.
منشی په ساتلو او نه ښكاره كولو د لوبو مسائلو کښی چه قابل د ښكاره كيدونوی او په ضمن دخپل شغل کښی حاصلوی ، مكلف دی.

١٥ : — منشی مطالبی را كه دريك دورۀ انعقادیه شورای ملی بمجلس ناتمام مانده باشد باید فهرست آنرا بدورۀ ثانی در حين افتتاح مجلس بحضور رئیس تقدیم نماید تا مطابق اصل (٢٦) این لایحه مطرح مذاکره شود .
باید چه منشی فهرست دهغه مطلبونه چه په تیره دوره کښی دشورای ملی په مجلس کښی ناتمام پاتی وی په دویمه دوره کښی به وقت دافتتاح دمجلس ، به حضور د رئيس كښی وړاندی کړی تر څوچه برابر په اصل (٢٦) سره ددی لایحی تر خبر ولاندی ونیوله سی .

وظایف اعضاء
وظایف داعضاء

١٦ : — از اعضای مجاس كسانيكه برای منافع ومصلحت عمومیه ، بخواهدچیزی اظهار کند باید مطالب را در لایحه نوشته برئیس مجلس تقدیم نماید ، تادرصورت موافقت بمذاکره آن قرار اصل (٣١) اصول اساسی شورای ملی مطرح مذاکره قرار داده شود .
له اعضاو دمجلس څخه كه څوك له پاره دنفع اومصلحت عمومی وغواړی چه څه اظهار كړی. باید چه مطالب په لایحه کښی لیكلی ورئيس دمجلس ته وړاندی کړی ترڅرچه په صورت دموافقت سره ، مذاکره دهغو ، به قرار داصل (٣١)داصول اساسی شورای ملی، ترمذاکړی لاندی ونیول سی .

١٧ : — مطلبیکه قرار اصل (١٦) فوق برای مذاکره درمجلس قبول می‌شود مجلس مختار است بهمان ساعت درآن موضوع مذاکره نماید ویامذاکرۀ آنرا بدیگر وقت بگذارد .
هغه مطلب چه په قرار دپورته اصل (١٦) لپاره دمذاکری په مجاس کښی قبلیږی ، مجلس اختیار لری چه په هغه ساعت په هغه موضوع کښی بحث و کوی يا مذاکره ئی بل وقت ته وپرږدی .

اصول آداب مجلس و ترتيب مذاكرات
اصول د آداب دمجلس اوترتيب دمذاکری

١٨ : — اعضای مجلس باید تماماً با همدیگر بکمال ادب واحترام بوده ، حرکتی را که منافی اصول اداب مجلس و تضیع
ټول اعضا دمجلس بايد يو تر بله ، په کمال احترام اوادب سره ویـ داسی حر کت دی چه چپ له اصول د آداب دمجلس اونقصان کوونکی


( ٦ )

احترام و یا حقوق دیگری باشد ، مرتکب نشود . و اگر یکی از اعضاء مشغول نطق باشد باید در قیل و قال ، وهمچنان سرگوشی کردن با یکدیگر ، فکر آنرا پریشان نسازد ـــ هرگاه شخصی از اعضاء مرتکب این افعال شود از طرف رئیس مجلس نصیحت و بترك آن توصیه میشود .
د احترام یا حقوق د بل وی مر تکب نسی ، او که یو له اعضاو څخه مشغول دخبرو وی ، باید چه نور به غال مغال او همدارنگی دغږو به خبرو سره یوتربله فکر دهغه پریشان نکری هرکله که یوسری له اعضاو څخه مرتکب د دی کارسی ده رئیس له خـواه څـخـه ، نصیحت او به پریښو ونه سره د هغه توصیه کیږی .

۱۹ : ـــ الف : تا ختام قرأت لوائح یادیگر اوراق هيچيك از اعضــاء اعتراض و تنقید ، یا استفسار شفاهی را حق ندارد نكاتیکه محل اعتراض و تنقید، یا استفسار باشد اعضاء هريك در کاغذیکه روی میز خود برای یادداشت دارد، قید داشته بعد از اختتام قرأت لوائح راجع بياد داشت های خود داخل مذاکره شده میتواند .
ترختمه دلوستلو دلایحو یانورو پاڼوهیڅ یوله اعضاو څخه حق داعتراض اوتنقید یا زبانی پوشتنه نلری هغه نکتی چه ځای داعتراض اوتنقید او پوشتنه وی هر یوله اعضاو ، په هغه کاغذ کښ چه پر مخ د میز، له پاره دیاد داشت لری قید کوی ، ئی ـــ پس له ختم دلوستلو دلایحو ، په خصوص دیاد داشت و خپلو کښ داخل د مذا کری کیدی سی .

ب : ـــ اعضای مجلس مطابق اصل ( ۱۲ ) و ( ۳۰ ) اصول اساسی شورای ملی در اظهار رای خود آزادند و در موقعیکه دو نفر اعضاء مقارن یکدیگر خواهش نطق نمایند اول شخص مقدم حق نطق دارد.
اعضا د مجلس سم له اصل ( ۱۲ ، ۳۰ ) اصول اساسی شورای ملی سره په اظهار د خپل فکر کښ آزاددی او په هغه ځای کښ چه دوه کسه له اعضاوڅخه پیږدی یوتربله خواهش دنطق وه کی اول سری چه مقدم دی حق دنطق لری .

۲۰ : ـــ اعضای مجلس در وقت مذاکره خارج از موضوع مذاکره نمیتوانند و در حین مذاکرات رئیس مخاطب قرار داده میشود.
اعضا دمجلس به وقت دمذا کری کښ ـــ وتلی له موضوع څخه مذاکره نسی کولای ــ او په وقت دمذاکری کښ ـــ رئیس به مخاطب کیږی.

۲۱ : ـــ در حالیکه یکی از اعضاء نطق میکند هر گاه سایر اعضاء ملتفت نطق آن نشوند باجازه رئیس تجدید نطق را نموده میتواند .
که چیری یو له اعـضـاو څـخـه نطق کوی ، او نور اعضاء به هغـه خبرو پوه نسی ـــ په اجازه د رئیس بیـا هغه نطق کولای سی .


(V)
۲۲ : — مطلبیکه در مجلس تحت مذاکره است قبل از انجام آن نباید مطلب دیگر از طرف اعضاء آغاز شود ، مگر در صورتیکه مطلب ثانی مقدمۀ مطلب اول یا توضیحات آن باشد .
هغه مطلب چه به مجلس کښی ترمذاکری لاندی دی وړاندی له پوره کیدو دهغه لازم ندی چه بل مطلب له اعضاؤ د خواء څخه شروع شی ـ مگر په هغه صورت کښی چه دویم مطلب مقدمه داول مطلب یا توضیحات دهغه وی .

۲۳ : — مطلبیکه در مجلس مذاکره آن تمام شده است ، قبل از تحصیل آراء برای استحضار مجلس مجدداً قرائت میشود .
هغه مطلب چه مذاکره ئی په مجلس کښی تمامه سوی وی وړاندی له حاصلولو د فکرو له پاره دپوهیدو دمجلس دوباره لوستله کیږی .

۲۴ : — مطلبیکه فهم آن موقوف بفهم مطلب دیگر باشد ، اول مطلب موقوف علیه را مذاکره کرد، بعد به مطلب اول میپردازند .
هغه مطلب چه پوهیده ئی تړلی په پوهیدو دبل مطلب وی ـ اول به مذاکره د موقوف علیه مطلب کیږی ، بیا به په اول مطلب شروع کوی .

۲۵ : — مطالبیکه پیچیده گی و یا موضوعات مختلف داشته باشد، مجلس مختارند خودشان مسائل را تنقیح کرده مذاکره می نمایند یا برای تفریق و تنقید موضوع از اعضای مجلس انجمن مخصوص تشکیل میدهند .
هغه مطلب چه پیچیدگی یا مختلف موضوعات لری ـ مجلس اختیار مند دی چه پخپله دوی ، مسائل چاڼوی ، او مذاکره کوی ـ یا له پاره د جدا کیدو او سره کولو د مطلب له اعضاؤ دمجلس څخه یو مخصوص انجمن جوړه وی .

۲۶ : — از مسایل واردۀ شوری هر گاه در يك دورۀ انعقادیۀ شوری ناتمام مانده باشد بدورۀ ثانی بمجلس شوری رویت و مذاکره می شود .
که چیری را غلی مسئله دشورا څخه په یوه انعقادیه دوره د شورا کښی ناتمامه پاتی سوی وی په دویمه دوره دمجلس دشورا کښی ښکاره او مذاکره کیږی .

در اصول مباحثه ومذاکرۀ مطالب
په اصول د مباحثه او مذاکره د مطالب کښی

۲۷ : — شروع بمذاکرات وقتی میشود که اقلاً نصف اعضاء حاضر باشد ، اما در وقت تحصیل آراء حضور تمام وکلاء حتمی است
هغه وقت په مذاکره سره شروع کیږی چه لږ تر لږه نیم اعضا حاضر وی، مگر په وقت دحاصلولو د فکرو ، حضور دټوله وکیلانوضروری دی.


(۸)

و هر گاه بنابر بعضی معاذیر مثل مریضی و غیره حضور همه وکلاء ممکن نشود اقلاً سه ربع اعضاء باید حضور داشته باشند.
که چیری بنابر بعضی عذر و سره لکه مریضی او نور ، دتولو وکیلا نو حاضره یده ممکن نشی، لپرترلږه دی دوی برخی اعضا باید چه حاضروی .

۲۸ : — در موقع تحصیل آراء هر گاه از جمله اعضاء بعضاً که تعداد آنها اضافه از ربع اعضاء مجلس نباشد حضور نداشته باشند حق تردید آراء مجلس را ندارند .
په وقت داخستو دفکرو هر کله له جمله داعضاوُ څخه بعضاً چه تعداد ددوی اضافه له څلور می برخی له اعضاؤ د مجلس ځنی نوی ، حاضر نوی حق د نه منلو د فکر و د مجلس نلری .

۲۹ : — بعد از مذاکره در يك موضوع بقدر کفایت از طرف رئیس امر به تحصیل آراء داده میشود .
پس له مذاکری په یوموضوع کښی په قدر دکفایت سره له خواه څخه در ئیس امر په اخستو دفکرو سره کیږی .

صورت تحصیل اکثریت آراء
صورت داخستلو دډیر والی دفکرو

۳۰ : — بعد از قطع مذاکرات که مطابق اصل (۲۹) فوق شروع بتحصیل آراء میشود هريك از اعضاء رأی خود را بیکی از ورقه های کبود وسفید ، که سفید آن علامهٔ قبول ، وکبود نشانهٔ تردید است اظهار مینماید ، و تمام اینورقه هابحضور مجلس از طرف منشی شمار شده باینصورت اکثریت معلوم میگردد ، و از طرف رئیس حاصل شماره بمجلس اعلان می شود ـ رئیس ومعین ها بعد تحصیل آراء اعضاء رأی خود را بترتیب فوق اظهار میکنند ( در حال تساوی آراء طرفیکه رای رئیس است رجحان دارد .
پس له قطع د مذا کرو څخه چه سم له پورته اصل (۲۹) سره شروع په حاصلولو دفکر و کیږی ـ هریوله اعضاؤ څخه خپل فکر په یوه له ورقو چتیا او سپینو . چه سپین نښانه دقبول اوچتیا نښانه دنه قبول دی ظاهره وی ئی او ټولی داپانی په حضور دمجلس له منشی دخواه څخه شمار بیری ـ په دی صورت سره ډیروالی معلومیږی ، او د رئیس له خواڅنی داشمار و مجلس ته ښکاره کیږی، رئیس او معینان پس له حاصلودفکرود اعضاؤڅخه خپل فکر په یه پورته ترتیب سره ظاهره وی په وقت دبرابر والی دفکرو ـ هر خوانه چه فکر درئیس ویـ زیاد والی لری .


(۹)

اصول تشکیل انجمنهای تحقیق وسپردن | اصول دجوړیدو دانجمن تحقیق اوسپارل
مطالب بآنها | د مطلبو ، دوی ته
۳۱ : ــ انجمن های تحقیق عبارت است از
هیئت هائیکه از بین اعضاء برای سنجش
های ابتدائی مسائل واردهٔ شوری
قرار اصل (۳۲) اصول اساسی شورای
ملی بانتخاب مجلس تعیین می شوند وتشکیل
آن نظر بضرورت موقتی ویا دائمی وتعداد
هر انجمن اقلاً (۱۰) نفر خواهد بود.
۳۲ : ــ تشکیل انجمن های تحقیق بتصویب
رئیس مجلس وتعداد و اسامی انجمن ها
از طرف مجلس انتخاب و تعیین می گردد.
۳۳ : ــ برای انجمن تحقیق یک نفر منشی و یک
نفر کاتب از بین خود اعضای انجمن
با نتخاب رئیس انجمن مقرر می شود.
٣٤ : ــ مطالب وارده را تنقیح و در ان بدقت
تمام مذاکره کردن و نتیجه تحقیقات را
بالایحهٔ نظریهٔ خود مرتب نموده و بموقعی که
رئیس معین می کند در مجلس عرضه
داشتن از وظایف اعضای انجمن است.
٣٥ : ــ نتیجه تحقیقات که از طرف انجمن
تحقیق ترتیب میشود خلاصه و یا تفصیل
آنرا بمجلس قرائت می نمایند وبعداً اوراق
مربوطهٔ آن را برئیس مجلس تقدیم

انجمنونه دتحقیق عبارت دی له هغو ټولنو
څخه چه له منځ داعضاوُ زنی له پاره دسنجش
دابتدائی مسائلو راغلی شورا ته سم له اصل (۳۲)
اصول اساسی شورای ملی سره په انتخاب دمجلس
معلومیږی. او جوړیده دهغه نظر وه ضرورت
ته موقتی یادائمی او تعداد دهر انجمن لږتر لږ
به لس کسه وی.
جوړیده د انجمنو د تحقیق په تصویب
درئیس دمجلس او تعداد او اسامی دانجمنو له
خواه څخه دمجلس انتخاب او معلومیږی.
له پاره د انجمن تحقیق یو سړی منشی او یو سړی
کاتب له منځ دخود اعضاء دانجمن څخه په انتخاب
درئیس دانجمن مقرر کېږی.
چوڼول دراغلی مطلبو، او په هغه کښې په
ډېر دقت سره مذاکره کول او نتیجه دتحقیقات
سره دلائحه دنظرئی خپلی ترتیب کول او په هغه
ځای کښې چه رئیس ئی معلومه وی په مجلس کښې
عرض کول، له وظائفو داعضاء دانجمن څخه دی.
نتیجه دتحقیقات چه له خواه څخه دانجمن تحقیق
ترتیب کېږی، خلاصه، یا تفصیل دهغه په مجلس ته لولی
او پس له هغه په مربوطه اوراق دهغه، رئیس دمجلس
ته وړاندی کوی لپاره ددی که چیری دوم زلی


(١٠)
می کنند ، تا اگر ثانیاً بتوضیحات آن
احتیاج افتد تکرار خوانده شود در
صورت عدم قبول رأی انجمن از طرف
مجلس در آن باره امر استیناف ، ویا انجمن
دیگر منعقد می‌شود .
توضیحات دهغوته احتیاج پیښ سی - دوباره
اولوسه سی په صورت دنه منلو دفکر دانجمن له
خواہ دمجلس څخه په هغه باب کښ حکم دبیالبدو
ورکول کیږی اویابل انجمن جوړیږی .
٣٦ : — مسائلیکه از طرف اعضای مجلس عنوان،
و در انجمن تحقیق تحت مذاکره گرفته
شده باشد ، اعضای مذکور موقتاً در
مذاکره وحل سوالات داخل انجمن
شده می توانند .
هغه مسائل چه له طرفه داعضای مجلس
عنوان او په انجمن تحقیق کښ تر مذاکری لاندی
نیول سوی وی اعضا دمجلس موقتی په مذاکره
اوحل دسوالاتو په انجمن کښ داخلی دای سی.
انجمن دتحقیق سمله لایحه مخصوصه چه له
طرفه دمجلس غوره کیږی، اجرا دوظیفو کوی.
٣٧ : — انجمن های تحقیق ، مطابق لایحهٔ
مخصوصه که از طرف مجلس تصویب
می‌شود اجرای وظایف می کنند اما در
اصول انتظامات داخلی انجمن تحقیق تابع
احکام وظایف داخلی شورا میباشند .
اماپه اصول دداخلی انتظاماتوکښ انجمن
تحقیق تابع دحکم دداخلی وظائفو دشورا
دی .
٣٨ : — هرگاه اعضای انجمن تحقیق مطابق
لایحهٔ مجلس رفتار نکنند اعمال آنها
از درجهٔ اعتبار ساقط است .
هرکله اعضاء دانجمن تحقیق سم له لائحی سره
دمجلس رفتار وه نکی اعمال ددوی له درجی
داعتبار څخه ساقط دی .
در اصول معلومات خواستن از وزارات
و دوائر مستقله
په اصول دمعلومات غوښتل د وزارتو
او مستقله دائرو څخه
٣٩ : — سوالاتی که مجلس از وزراء کتباً
لزوم به بیند، باید منشی آنرا انشاءوربع
اعضاء در آن امضاء نموده برئیس بدهد
که سواد آنرا امضاء و بمقام صدارت
هغه سوالونه چه مجلس ، له وزیرانو څخه
کتباً لزوم وه ګو ی ، منشی دی هغه نوشته او
څلورمه برخه داعضادی په هغه کښ دسخط وکوی
اورئیس ته دی ور کی چه بر سواد دهغه باندی


(۱۱)

تقدیم نموده، اصل را بدفترخانۀ مجلس بسپارد و برای حاضر شدن وزیری که حل سوال متعلق باوست باید رئیس مجلس تعین روز را کتباً بنماید.
دستخط، او مقام صدارت ته یی وړاندی کړی - او اصل ئی دفتر خانی ته د مجلس وسپاری او له پاره د حاضرېدو د هغه وزیر چې حل د سوال تعلق بنده لری، باید رئیس د مجلس تعین د ورځی په نوشته سره وکي.

در تکالیف مستمعین
تکالیف د اورېدونکو

٤٠ : - از اهالی کسانیکه خواهش استماع مذاکرات اجلاسات علنی مجلس را داشته باشند، با داشتن تکت اجازۀ شورای ملی میتوانند در جائیکه برای مستمعین معین شده، اخذ مقام نمایند، اما بهیچ صورت حق شرکت را در مذاکرات ندارند
له اهالی څخه هغه کسان چې خواهش د اورېدو ښکاره مذاکرات د جرگی د مجلس ولری په لرلو د تکت د اجازه د شورای ملی کولای سی په هغه ځای کښی چې له پاره د اورېدو نکو معین سوي دی، کښینی - اما په هیڅ صورت حق د شرکت په مذاکراتو کښی نلری.

٤١ : - مستمعین از حین ورودشان بمجلس شوری تابع احکام امور انتظام مجلس بوده باید بکمال آرامی نشسته مستمع باشند، هرگاه مخالفت نمایند بامر رئیس از مجلس خارج می‌شوند.
اورېدونکی به له وقته د راتلو د دوی، مجلس د شورا ته، تابع د احکام د کار و د انتظام د مجلس وی باید په کمال د آرامی سره ناست او اورېدونکی اوسی او که چېرې مخالفت وکی په امر د رئیس له مجلس څخه ایستل کیږی.

اصول متفرقه
متفرقه اصول

٤٢ : - مدت تعطیل شورای ملی ابتداء از آخر میزان الی اول ثور، وموعد اشتغال در شش ماه باقی در هفته سه روز است باستثنای اوقات کار رؤسا و اعضای انجمن های تحقیقیه که در زمان اشغال در هفته پنجروز اجرای وظایف می‌نمایند.
مدت د تعطیل د شورای ملی شروع له آخره د میزان څخه تر اول د ثور پوری او موعد د کار په باقی شپږ میاشتی کښی په هفته کښی دری روزی دی بیله اوقات د کار د رئیسانو او اعضا د انجمنو د تحقیق څخه چې په زمان د کار کښی په هفته کښی په پنځه روزی اجرا د وظائف کوی.


( ۱۲ )

٤٣ : - شکایات راجع بانتخاب وکلاء شورای ملی نظر باصل ( ۲۳ ) لایحه انتخابات شورای ملی الی مدت یکماه در مجلس شوری شنیده می شود، وحکم مجلس قاطع خواهد بود ، بعد از انقضای ایامعد شکایت کسی شنیده نخواهد شد، اعضائیکه قرار تصریحات فوق از طرف مجلس عزل آن تصویب شود تا صدور حکم مجلس و انتخاب وشمولیت دیگر اعضا بمجلس شوری اعضای مجلس حساب شده حق رای دارد .
هغه شکایتونه چه راجع وانتخاب دو کیلا نو د شورای ملی ته وی نظر به اصل ( ۲۳ ) لائحه دانتخابات د شورای ملی سره تر مدت دیوی میاشتی په به مجلس د شورا کښ اوریده کیږی او حکم د مجلس به فیصله کونکی وی - پس له تیریدو ددی مدی به شکایت دهیچانه اوریده کیږی، هغه اعضا چه بقرار دپورته تصريحاتو له طرفه دمجاس دوتولی دهغو غوره کیږی ـ ترا و تود حكم د مجلس او انتخاب او شمولیت دبل اعضا به مجلس دشورا کښ ، اعضا دمجلس بلل کیږی او حق د فکر ورکولو لری .
٤٤ : ـ در مجلس سگرت کشیدن و امثال آن منع است .
په مجلس کښ سگرت څکول او په مثل دهغه سره منع دی .
خاتمه
په آخر کښ
٤٥ : - مجلس شوری هر يك از مواد این لایحه را که نظر بضرورت واقتضای وقت لزوم تغیر و تبدیل به بیند می تواند بوضع دیگر قوانین تغیر و تبدیل کند و همچنان فصول جديد وضع نمايد .
مجلس دشورا هر یوله مواد و څخه ددی لا یحی که نظر وه ضرورت او اقتضا د وقت ته لزوم دتغير او تبديل وه وينى كولای سى چه په وضع دبل قوانين ئی تغییر اوتبديل کړی او همدارنگی نوی فصلونه وضع کړی .
اجراد حکم ددی موادو چه پورته ذکر سوی دی امر او اراده
اجرای احکام مواد فوق الذكر را امر واراده کوم ۸ عقرب ۱۳۱۰
میکنم ؛ تحریر ۸ عقرب سنه ۱۳۱۰ ش، مطابق (۱۹) جمادی الثانی ١٣٥٠ ق