سواد معاهده دولتین
علیه
افغانستان و ایران


سواد معاهده دولتین
علیتین
افغانستان و ایران
مطبعه عمومی کابل
طبع ٦-١٠-١٣٢٦


[BLANK PAGE]


سواد معاهده دولتین علیتین افغانستان و ایران

چون جهت جامعه اسلامیه و روابط نژادی و علایق حسن مجاورت و همسایگی دولتین ایران و افغانستان اقتضا داشت که مراودات حسنه و روابط دوستانه بین الدولتین بوسیله انعقاد یک عهد نامه مستحکم گردد .

لهذا برای اجرای این مقصود مقدس اعلیحضرت شاهنشاه ایران جناب حاجی میرزا حسن خان محتشم السلطنه وزیر امور خارجه و اعلیحضرت امیر افغانستان جناب سردار عبدالعزیز خان وزیر مختار و ایلچی معتمد خود را وکلای مختار خود تعین فرمودند و مشارالیهما پس از مبادله اختیار نامه های رسمی خود فصول ذیل را منعقد نمودند .

فصل اول : از امروز به بعد دوستی صادقانه ومناسبات حسنه فیما بین ایران افغانستان و اتباع دولتین مزبورتین بر قرار خواهد بود .

فصل دوهم : سفرای کبار وزرای مختار و شارژدافرهای هر یک از دولتین معظمین متعاهدتین در دربار یکدیگر از کلیه حقوق و امتیازاتیکه بموجب عادات ورسوم بین المللی معمول ومقرر شده است بهره مند خواهند بود .

فصل سوم : اتباع دولتین معظمین متعاهدتین خواه در موقع مسافرت و خواه در موقع اقامت مورد احترام واقع شده و کاملاً در حمایت مامورین دولت متبوعه خودشان خواهند بود .

فصل چهارم : اتباع دولتین متعاهدتین ، مقیم یا مسافر در ممالک همدیگر تابع قوانین محلی بوده مرافعه و مناقشه و جنحه و جنایت آنها در محاکم عدلیه محلی ایران و افغانستان رسیدگی و تسویه خواهد گردید . مامورین سیاسی یا قونسلگری


(۲)
طرفین معظمین بهیچوجه حق دخالت در مسائل قضائی اعم از حقوقی و جزائی
اتباع خود در خاک یکدیگر نداشته و مرجع کلیه دعاوی اتباع دولتین محاکم
داخلی دولت متوقف فیها خواهد بود
فصل پنجم : دولتین معظمین متعاهدتین حق خواهند داشت قونسل و جنرال قونسل
و وایس قونسل یا وکیل قونسلگری برای اقامت در شهرهای عمده و مراکز تجارتی
مملکت یکدیگر مامور نمایند ولی مامورین مزبور وقتی شروع بانجام وظائف
ماموریتی خودشان خواهند نمود که مطابق معمول دولت متوقف فیها
تصدیق نامه ماموریت آنها صادر شده باشد .
فصل ششم : اتباع دولتین در ممالک یکدیگر از کلیه خدمات نظام و سائر وظایفیکه
مخصوص باتباع داخله هر دولت است معاف و مستثنی خواهند بود .
فصل هفتم : در صورت تقصیر و فرار یکی از اتباع دولتین متعاهدتین به مملکت دیگری
مامورین دولتین معظمین حق خواهند داشت که بوسیله مجاری سیاسی اعاده
او را به مملکت خود تقاضا نمایند و از طرف حکومت محلیه ازین مساعدت
خودداری خواهد شد ولیکن مقصرین سیاسی ازین ترتیب مستثنی خواهند بود .
فصل هشتم : برای استحکام مناسبات و دادیه و روابط تجارتی طرفین متعاهدین عهود
و قراردادهای لازمه که راجع به مناسبات تجارتی و رسومات گمرکی و مبادلات پستی
وتلگرافی با سرع اوقات ترتیب داده و پس از امضاء و تصدیق بموقع اجرا گذارده
خواهد شد .
فصل نهم : وقوع جنگ بین یکی از دولتین متعاهدتین بادولت ثالثی موجب حدوث
خلل در روابط دوستی و مودت بین الطرفین نبوده و طرف دیگر ملتزم خواهد بود
که از تسهیل موجبات موفقیت دولت دشمن بر طبق قوانین بیطرفی احتراز کند .


(۳)
فصل دهم : برای آنکه دوستی و اعتماد صادقانه موجوده بین مملکت شاهنشاهی ایران
و مملکت پادشاهی افغانستان کاملا مشهود گردد دولتین متعاهدتین مصمم شده اند
کلیه اشکالات مهمه و اختلافات حاصله بین خود را که بطرز مطلوبی از راه مذاکرات
سیاسی خاتمه پذیر نگردد مطابق مقررات و عادات بین المللی مسئله را به حکمیت
رجوع نمایند و نیز متعهد میشوند که از روی صمیمیت کامل احکام صادره را بموقع
اجرا گذارند .
فصل یازدهم : این عهدنامه نخستین به زبان فارسی نوشته میشود .
فصل دوازدهم . نمایندگان طرفین متعاهدتین متعهد میشوند که در مدت سه ماه از
تاریخ امضاء یا در صورت امکان زودتر اسناد لازمه دائر به تصدیق عهدنامه را در طهران
یا کابل مبادله نمایند بناء علیهذا نمایندگان طرفین متعاهدین این عهد نامه
را امضاء و مهر نمودند .
طهران ـ بتاريخ پانزدهم شهر شوال المکرم سنه ۱۳۳۹ مطابق
اول سرطان ۱۳۰۰ شمسی
محل امضا
وزیر خارجه دولت
علیه ایران محتشم السلطنه
عبدالعزیز سفیر دولت
علیه افغانستان
فصول الحاقيه
فصل اول : مقصود از عبارت فصل سوم این عهد نامه ( اتباع دولتين معظمتين
معاهدتین خواه در موقع مسافرت و خواه در موقع اقامت مورد احترام واقع شده
اصلا در حمایت مامورین دولت متبوعه خودشان خواهد بود ) اینست که مامورین


(٤)

دولت متبوعه میتواند در حدود قوانین جاریه مملکت متوقف فیها با مراجعة
بمامورین مملکت مزبوره تسهیلاتی برای اتباع خودشان فراهم نمایند .
فصل دوم: طوایف و ایلاتی که سابقاً از افغانستان بایران آمده اند اعم از بربری
وغیره کما فی السابق تبعه ایران میباشند در بری هائیکه قصد مسافرت بخاك
افغانستان را داشته باشند بدون اینکه تذاکر خودرا بامضای مامورین افغانستان
مقیمین ایران برسانند حق ورود بخاك افغانستان را نخواهند داشت. طوایف
سرحد نشین که در دولتین ییلاق و قشلاق مینمایند در مدت توقف در خاك ایران
با آنها معامله تبعه ایران و در مدت توقف در افغانستان معامله تبعه افغانستان
خواهد شد افرادی که از افغانستان قبل از تاسیس سفارت دولت علیه افغانستان
در طهران بایران آمده و سکنی اختیار کرده اند. کما فی السابق تبعه ایران
میباشند تجاریکه فقط برای معاملات تجارتی از افغانستان بایران مسافرت
نموده و در ایران اقامت دائمی اختیار نکرده اند و نیز بموجب اسناد محقق است
که در دوائر رسمی ایران با آنها معامله تبعه ایران نشده است تبعه افغانستان
شناخته خواهند شد .

محل امضاء
وزیر امور خارجه دولت علیه
افغانستان ژنرال محمد ولیخان
آقای نصر الله اعتلاء الملك وزیر مختار
و ایلچی معتمد دولت علیه ایران در کابل

فصل سوم : همچنین طوایف و ایلاتیکه بافغانستان رفته اندسابقاً از ایران
كما فى السابق تبعه دولت متوقف فیها میباشند وبدون اینکه تذاکر خود را
بامضای مامورین ایران برسانند حق ورود بخاك ایران را نخواهند داشت چنانچه


(٥)
همین ترتیب نظیراً مطابق فصل دوم الحاقی نسبت به کلیه طوایف وایلاتیکه
سابقاً از افغانستان بایران آمده اند مجری خواهد شد.افرادیکه از ایران قبل
از تاسیس سفارت ایران در کابل بافغانستان رفته سکنی اختیار کرده اند
کما فی السابق تبعه افغانستان شناخته میشوند تجاریکه فقط برای معاملات تجارتی
ز ایران بافغانستان مسافرت نموده اند و در افغانستان اقامت دائمی اختیار نکرده اند
و نیز بموجب اسناد محقق است که در دوائر رسمی افغانستان با آنها
معامله تبعه افغانستان نشده است تبعه ایران شناخته خواهند شد.

محل امضاء
وزیر امور خارجه دولت علیه
افغانستان محمد ولیخان
آقای نصر الله اعتلاء الملك وزير مختار
وایلچی معتمد دولت علیه ایران در کابل

باسمه سبحانه
عبد الله المجاهد فی سبیل الله امیر امان الله پادشاه دولت علیه افغانستان
این عهد نامه مؤدت را که مرکب از ١٢ فصل و ٣ فصول الحاقیه میباشد
وفيمابين ما و اعلیحضرت سلطان احمد شاه قاجار شاهنشاه کل ممالك محروسه
ایران بو ساطت وکلای مختار دولتین معظمترین بتو اریخ متعدد مندرجه اش
انعقاد یافته تصدیق نموده اجراء بلا تغیر آنرا تعهد مینمایم ١٠ سنبله ١٣٠٢
شمسی مطابق ماه محرم الحرام سنه ١٣٤٢ هجری.