Afghanistan Digital Library

adl0760

http://hdl.handle.net/2333.1/j9kd51wx

[ILL]
اصولنامه
[ILL]

This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan
Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about
this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser.
When referring to or citing this item please use the "handle" URL
and not this document or the URL from which you downloaded it.

All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless
otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely
reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.
NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu


٣٤

هو الله
نمره ٣٠
٢٨

اصولنامه
استملاک برای منافع عمومیه
در افغانستان

تاریخ طبع :ــ اول برج دلو ١٣٢٣

تعداد طبع ثانی
( ٣٠٠ ) جلد

در مطبعهٔ عمومی طبع شد


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم
اصولنامه استملاک برای منافع عمومیه د عمومی فائدو دپاره د ملك خستو اصولنامه
۱ - : اگر يك ملکی بمقصد منافع عمومیه ۱ - كه يو ملك د عمومود فائدو د پاره د دولت
بکار دولت میشود بموجب اصل ۱۵ اصول بکار شی، نو هغه ملك سم د افغانستان
اساسی افغانستان مطابق مواد اصو لنامه داساسی اصو لنامی د (۱۵) اصل اوددی
هذا استملاك میگردد اصولنامی دموادو په برابری آخست کیږی .
۲ - : اسباب موجبه استملاک که از ۲:- دملک اخستو (استملاک) ضروری سببونه
منافع عمومیه حساب میشود عبارت از چه د عمومی فائدو څخه شمیرل کیږی پار :
مواد ذیل است:- ددی موادو دی :
الف : کشودن راه های عمومی تخصیص الف:- د عمومی لارو خلا سول ، د بازارو
بازارها با توسیع آنها . تخصیص باشی ارتول
ب: حفرانهار وتأسیس بندهاو توسیع آن ها ب:- دولو کیندل ، دبندو جوړول او پراخول ئي
ج : تأسیس مساجد ، قشله های عسکری ج-دمسجدو ،عسکری چاوڼیو، کار خانو،شفاخانو
فابریکات ،شفا خانه ها ، دارالعجزه دعاجزانو او لیونیانو دثاقوبو ، دیتیمالو دپناه ڼو
دارالمجانين ، دارالایتام،مکاتب رسمیه رسمی مکتبو ، سر کاری دائرو، داوربو لو
دوایر مملکتی ، تعین مخازن آب برای دپاره داوبو دجمع کولو لځایونه اود اه لی
اطفای حریق و غیره حوایج اهالی که دنورو اړتیاو دپوره کولو دپاره چه په لازمه
بمقامات لازمه تعمیر میشود لځایو کښی جوړیږی مقررول، او هم دغهر نگه


وهكذا سایر عمرانات و عملیاتی که منافع
آن بعموم تعلق دارد
۳ :- تشخیص منافع عمومیة به تصویب مجالس
مشاورۀ ولایات و حكومات اعلى و كلان
و تعين مقدار استملاك بتصويب مجالس
مشاورۀ مذكور و منظوری وزارت و یا
ریاست های مستقلۀ منسوبه مفوض است
٤ : - الى زمانيكه نقشه و پلان ابنیه وغیره
از مقامات صلاحیت دار منظور نشده
است مالك هيچ كس تحت پيمايش و بيع
آورده نمیشود وقعا ملات استملا كه
حسب شرایط ذیل اجراء میگردد :-
الف:- برای تدقیق جنس و محل ونوع
املاك و پیمایش مقدار ضرورت از طرف
دایرۀ استملاك كننده يكنفر مهندس
و برای تشخیص قیمت به تناسب اهمیت
املاك از ٢ الی ٤ نفر اهل خبرۀ همان
محل تعین میشود .
ب : قیمت املاک از قرار نرخ روز وملاحظه
جوار تعين و حضور مالك و يا وكيلش
در حين بيما يش و تعين قیمت لاز می
است و همچنان صورت استملا ك
هغه ټوله و دانی او عملیات چه فائدی یی په ټولو
( عمومو ) اړه لری .
۳ : د عمومی فائدو تشخیص د ولا یا تو اعلى او لويو
حکومتود مشورود مجلسوپه ښه بڼه (تصويب)
او دا خستونکی ملک د مقدار تعین د ذکرشوو
مجلسو په ښه بلنی (تصويب) اودمتعلقه وزارتو
اومستقل ریا ستو و منظوری ته سپارلی شویدی.
٤ - تر څو چه دو دانيوا ونور و ځايو نقشه او پلان
دوا کدار و ځا يو ( مقامات صلاحیت دار ) څخه
نه وی منظوری شوی دهیچاملك تریپمایش
اوبيع لاندى نه راوړ ل کیږی اودملك اخستو
معاملی په قرار د کښیو شرطواجرا کیږی :-
الف: داملاکو د جنس او ځای اونو عی دتدقيق او
دلازمه مقدار د پیمایش دپاره له دائری څخه
داستملاك يو مهندس او دقیمت دتشخيص او
دپاره چه مناسبت داملا کوداهمیت ددوڅخه
تر څلورو کسانوپوری دهغه ځای داهل خبر و
څخه مقرریږی .
ب : داملا کو قیمت دروځ نرخ او همسايه محكو
په لحاظ ا او د خاوند یا وکیل حاضری ئې
د پیمایش کولو او د قيمت مقرر ولو په وخت کښي
لاز می ده، او هم دغه رنګه د ملکي وخاوندته


يا توضیح جنس ونوع ومقدار مساحه
وقیمت معینه آن برای صاحب ملک
رسماً اخبار والی ۲۰ روز از تاریخ
اطلاع حق اعتراض در قیمت
ملک و یا مقدار مساحه برای شان
داده میشود .

ج : مهندس صورت پیمایش و مقدار
ضرورت استملاك را يك جدول ترتيب
و هیئت منصفه قیمت را تعیین
و بدایره استملاک کننده
می سپارند .

د : دايره استملاک کننده سلسله مراتب
صورت پیمایش و قیمت زمین را به مجلس
مشوره مربوطه ارائه و بعد تصويب مجلس
مشوره بغرض استحصال منظوری
بمقامات صلاحیت دار که در اصل (۳)
مذکور است تقدیم و پس از
منظوری بمعرض اجرا گذارده میشود
و پول قیمت املاک قبل از تصرف تادیه
میگردد .

ه : ـ هر گاه در موقع تادیه پول قیمت املاك
مالك آن غایب باشد پول مذکور در حین

دملک داختو ( استملاك ) سورت دجنس او نوعی
دو افن مقدار (مساحه) د هغه مخکی دمعین
قیمت دتفصیل سره رسما خبر ور کول کیږی
اود خبر ید و دروځی څخه تر شلو ( ۲۰ ) روځو
پوری دملک دقیمت اود کچی ( پیمایش ) د
مقدار په باره کښی حق د اعتراض ور کولو کیږی

ج: مهندس دکچی(پیمایش)دصورت اودملک
اخستو(استملاك)و ضرورت ده قدار یو جدول
ترتیب او دمنصفانو هیئت یی قیمت مقرر کړی
وملك اخستونکی دائری ( دایره استملاك
کننده) ته ورسپاری .

د: ملك اخستونکی دائره به د كچي( پیمایش)
سورت او د مخکی قیمت دمرتبی دسلسلی سره
ومربوطه مجلس ته دمشوری و رښئی او و روسته
ترشه بلتی ( تصویب ) دمشوری دمجلس یی و هغو
واکدار ومقامات ( صلاحیت دار ) ځايو ته
د منظوری دپاره وړاندی کوی چه په دریم
اصل کښی ذکر شوی دی او پس دمنظوری د
اجرا په میدان کښی ایښول کیږی اوداملاکو
د قیمت پیسه د مخه تر تصرف ور کوله کیږی .

ه : که داملاکو خاوند دقیمت دور کولو په وخت
کښی غائب وی نو هغه و جه دده پانګی د وکیل


حاضر شدن خود او و یاو کیلش اصولا وحاضر ید پروخت د ملك اخستونکی دائره
از دائره استملاك كشنده تادیه میشود. له خوا اصولا ور كوله كیږی
٦ : قیمت املاك متعلق بوقف و یا صغیر ٦ د هغو املاکو قیمت چه به وقت یا کوچنی یا کوغ
ومحجور و مفقود الاثر بحضور قاضی (محجور) يا ورك پوری اړه لری د هغو خایو
محلی آورده میشود که قاضی مرجع د قاضی و حضور ته راوړل کیږی او بس له دی
تحویل آنرا شرعاً تعین وسپس بهمان جا چه قاضی ئی د تحویلیدو ځای شرعاً مقرر کړی
سپرده میشود. وهغه ځای ته شرعاً سپارل کیږی
٧ : املاکی که در قید استملاک می آید ٧ د ملك اخستونكى دائره د هغو املاکو حال چه
دایره استملاک کشنده بدفاتر د استملاك په قيد کښي راځی و متعلقه دفترو ته
مربوطه اطلاع میدهد که محصولات ور کوی، چه مقرره محصولات ئی د دفتر د قيد
مقرره آنرا از قید دفتر وضع نمایند. څخه وضع کړی.
٨ : - راجع با عتراض صاحب ملک ٨ : د ملك د خاوند د اعتراض په باره کښي
که در اصل ٤ مندرج است بقرار چه په ځلرم (٤) اصل کښي درج دی،
ذیل اجرا آت میشود : پدی توګه اجراآت کیږی :
الف : صاحبان املاك صورت اعتراض خود را الف : د املاك خاوندان په دخپل اعتراض صورت
بمامور بزرگ ملکی همان محل تقدیم میکنند د هغه ځای ولوړ ملکی مامور ته ور
مامور مذکور در حال يك انجمن تدقیق وړاندی کوی او کرشوی مامور به دستی یود
مرکب از اعضای منتخبه مجلس مشوره محلی تدقیق انجمن چه د هغه ځای د مشوری د چنبرو لو
وشخص مهندس که صورت مساحه را بتنظيم (منتخبه) اعضاو او هغه مهندس چه دکچی
کرده است ويكنفر مفتی محکمه تشکیل و این صورت ئی تنظیم کړی وی ، او د محکمى يو مفتی
انجمن اعتراض معترض را تدقیق نموده پکښي شامل وی او دا نجمن به د معترض
عند الایجاب هیئت منصفه را که در حصه الف اعترا ضو ته تدقیق وی که ئی قبول کړ دو


اصل کنندگانرا استحضار
و تحقيقات لازمه را اجرا
و نتيجه تحقيقات را بمامور مذکور
تقديم می نمایند .

دمنصفانو هيئت چه د څلرم ( ٤ ) اصل د الف
په برخه کښی ذکر شوی دی را غواړی لازمه
تحقيقات اجرا او نتیجه به و ذکر شوی
مامور ته وروړاندی کوی .

ب: بعد از اجرای معاملات مندرجه
حصه الف اگر مالک بقیمت معینه
قانع نباشد بوزارت منسوبه آن
مراجعه نماید .

که وروسته تر اجرا دهغو معاملو چه د الف
په برخه کښی ذکرشویدی د ملکی خاوند
په هغه قانع نه وی و منسوبه وزارت ته دی
رجوع وکړی .

۹ :- قیمت املاک مستملکه از طرف دایره
استملاک کننده بحضور قاضی
در محكمه شرعیه بصاحب ملک
تاديه واصولا سند از بايع مذکور
حاصل میشود .

۹ :- اخست شو ( مستملکه ) املاکو قیمت
دملك و خاوند ته دملك اخستونكي دائری د
خواپه شرعی محکمی کښی د قاضی په حضور
کښی ور کړہ شوی او دد کرشوی بایع څخه
اصولا سند اخسته کیږی .

۱۰:- مصارف هیئت منصفه و غیره بدایره
استملاک کننده اید است .

١٠ :- دمنصفانو دهيئت وغيره خرڅ پر ملک
اخستونکی دائری دی .

۱۱ :- املاکی که برای منافع عمومیه استملاک
شده است اگر حکومت املاک مذکور را بمنافع
عموميه بکار نیندازد و مالك خواهش اعاده
آنرا بنماید بقیمت اولیه بمالك
مسترد میشود.

١١ : هغه املاک چه د عمو مو دفائد و دپاره اخسته
شوی دی ، که نی حکومت د عمومو دفائدو
په کار کښی را نه ولی او خاوند ئی بیرته
اخستو هو او کړی په هغه لمړی قیمت بیر ته
و خاوند ته ور کول کیږی .

١٢ :- املاك مزروعی و باغی که برای منافع
عموميه استملاك میشود هر گاه حصه باقی

١٢ :- کرلی شوی ( مزروعی ) او باغی املاک چه
دعمومو فائيدو دپاره اخست کیږی که نی چیری


از حیث مسدود شدن آب خوره و غیره قابل انتفاع نباشد و مالك خواهش فروش کند آن املاک تماماً از طرف دایره استملاک کننده خریداری میشود ابنیه و عمراناتیکه بعضی حصۀ آنها استملا ك شده است در صورت استدعاى مالك حصه متبا قیه آن را دایرۀ استملاك کنند . نیز خر ید ار ی می نمایند.
یانه برخه د آبخوری دبندیدو وغیره په سبب دفا ئدی د اخستو نه وی ، او خاو ند ئی د خرڅولو هو او کړی نو هغه ټوله املاك د ملك اخستو د دائر ى له خوار ا نبول کیږی او هغه و دانی او عمرانات چه کحی برخه ئې اخسته شوی وی او خاوند ئې دباته دخرڅلا وهوا و کړی نو د استملاك د دائر ى له خوائې پاته شوی بر خی هم رانیولی کیږی.
۱۳ - : املاکی که از طرف مالك آن باجاره داده شده و هنوز میعا د آن پور نشده با شد هیئت ممیزه مندرجه اصل ٤ در اسناد جارۀ آن علم آوری نموده پس از تحقیق و ممیزی هیئت راجع بحقوق اجاره دا ر مطا بق مقررات مروجه پلوان شريك و معمولات الوسی از طرف دایره استملاک کنند . جبیره میشود.
۱۳ هغه املاك چه دخاوندله خوا په اجاره ور کول شوی وی ، او موده ئې لانه وی پوره شوی، مميز هيئت دی چه په څلرم اصول کښي ذکر شوی دی پر سند و دا جاری علم راولی، وروسته دهیئت تر تحقيق او ممیزی دا جاره دار د حقو قو جبیره د ملک اخستونکي دائری دخواسم د پلوان شريك درواجی مقرراتو او اولسی معمولوسره کیږی .
١٤ :- در املاك مزروعی غیر اجاره قیمت بذر و ساير مصارف وعمليات زراعتی حق الزحمه دهقانين مطابق مروجه پلوان شريك در اصل قیمت افزوده و پرداخته می شود.
١٤ : دهقو کړ او شو ملحکود تخم قیمت د نورو خرڅو دکرهنی د عملیاتو او دبز ګرانو دلا س دخواری چه اجاره شوی نه وی، سم دپلو ان شريك درواج سره پر اصل قیمت زیات اوور کول کیږی .
١٥:- مواضعاتیکه در حدود بلدیه و مربوط بمنافع بلديه است به تصویب انجمن بلدیه
١٥ : هغه ځا یونه چه د بلديې په حدود کښي د بلدیی په فائدو پوری مربوط دی، دبلديي دا نجمن


و مواضعاتی که باامور و احتیاجات ولایات
و حکو مات اعلی و کلان متعلق است حسب
تصویب مجلس مشوره مطابق مقررات این
اصولنامه استملاک می شود و همچنان
اعتراض وشکایاتی که مربوط بامور
استملاک که متعلق ببلدیه واقع شود نیز مطابق
تشریحات مواداصولنامه هذا از طرف
محکمه اجرا میشود.
١٦ : با جرای احکام اصو لنا مه دو ایر
استملاک کننده مکلف اند.
ادخال و اجرای اصولنامه هذار ادرجملۀ
اصولنامه های دولت امر و اراده مینمائیم
مورخۀ ١٨ عقرب ١٣١٤ مطابق ١٣
ماه شعبان ١٣٥٤

په ښه بلنی او هغه ځايونه چه دولاياتو، اعلی
اولو یوحکومتوبه چارو او احتیاجواره لری
یقرار دمشوری دمجلس دښه بلنی (تصویب)
سم ددی اصولنامی د مقررا توسر ه ا خست
کیږی، او همدغه رنګه هغه اعتراضونه
اوشکا یتونه چه دبلديي دملك اخستو به باره
کښي پیښ شی، هم سم ددی اصولنامی دموادو
دتشریحاتو سره دمحکمی له خوا اجرا کیږی.
١٦ : ددی اصولنامی دحکموبه اجراکولو ملك
اخستونکی دائری مکلفی دی.
اد خال او اجرا د دی اصولنامی ددولت
د نورواصولنامو به جمله کښي امر او اراده
فرمایم. نټته ١٨ دلړم سنه ١٣١٤-سم د١٣
میاشتى دبرات سنه ١٣٥٤