اصولنامه
(قرانطین)
افغانستان
[ILL]
[ILL]


۳۲

نمره ۱۳ / ١٦

هو الله

اصولنامهٔ

(خزائن دولت)
در افغانستان

تاریخ طبع :- اول برج دلو ۱۳۲۳

تعداد طبع ثانی

(۳۰۰) جلد

در مطبعهٔ عمومی طبع شد


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم
اصولنامه خزائن دولت
تمهید
خزائن دولت به دو شعبه منقسم است:-
الف:- خزائن روی کار.
ب :- « احتیاطی .
خزائن روی کار آن است که دخل
و خرج یو میه دارد. خزائن احتیاطی
دخل و خرج یومیه نه داشته دا رای نصاب
معینه میباشد و هم وقتاً فوقتاً پس از موجودی
خزائن روی کار مقدار خرج دو ماهه
بخزائن روی کار مانده زائد آن بخزائن
احتیاطی تحویل میشود.
تبصره
در مو ا ضعا تیکه خزینه ا حتیا طی
تعیین نشده بعد از موجودی اضافه مصارف
دو ماهه بخزینه محل دائره ما فوقیکه به آن
مربوط اند فرستاده میشود.

د دولت د خزانو اصولنامه
تمهید
د دولت خزانی په دوی برخی ویشلی دی :
الف :- سمدستی خزانی .
ب :- احتیاطی «
سمدستی خزانی هغه دی چه هره ورځ
دخل او خرځ لری. احتیاطی خزانی یومیه
دخل او خرخ نلری اود مالك معین نصاب
دی او هم وقت په وقت پس له موجو دی
څخه سمدستی خزانو ددومیاشتو خرځ په
سمدستی خزانو کښی پاتی کیږی زیاد ئی
وا حتیاطی خزانو ته تحویلیږ ی.
تبصره
په هغه ځای کښی چه احتیاطی خزانه نوی
پس له موجودی نه هغه زیاد والی له مصرف
څخه ددو میاشتو پورته محل و خزانی ته چه
په دی خزانه مربوط وی لیږل کیږی.


۱: در مرکز ولایات و حکومات اعلی يك
يك خزینه روی کار و احتیاطی و در
حكومات تنها خزینه روی کار موجود
میباشد.
به مرکز کښی دو لایا تو ا و اعلی حکومتیو یوه
یوه خزانه د سمدستی او احتیاطی او په
حکومتیو کښی یواځی سمدستی خزانه
موجوده ده
۲: در مرکز سلطنت يك خزینه احتیاطی
عمومی برای گذاشتن پولیکه زائد از مصارف
سالانه مملکت میماند موجود و این خزینه
بمهر خزینه دار عمومی و هیئت معینه ممهور
و تحویل خزینه دار عمومی میباشد این
هیئت مرکب است از رئیس شورای ملی
وزیر مالیه قلعه بیگی و باقی ذواتیکه
از صدارت عظمی تعین میشوند.
به مرکز د سلطنت کښی یوه عمومی احتیاطی
خزانه له پاره دایښو دلو دهغه مبلغ چه دکال
دخرچ نه زیاتیږی سمه او دا خزانه په
مهر د عمومی خزانه دار او معینه هیئت
ممهورا و عمومی خزانه دارته سپارلی وی
د هیئت مرکب دی له رئیس د شورای ملی وزیر
مالیه قلعه بیگی او نور کسان چه له صدارت
عظمی څخه تعینږی .
تبصره
۱ اگر مصرفی از خزینه مذکور لازم شود
بفرمان صدارت عظمی اصولاً اجرا شده
و حساب دخل و خرج آن مستقیماً بوزارت
مالیه مربوط میباشد.
۳ : وزیر مالیه موازنه عموم مصارفات سالانه
مملکتی را در نظر گرفته عند الضرورت
پول زائدۀ يك ولایت را بولایت دیگر
و که عایداتش مصارف سالانه همان ولایت
را کفایت نکند امر بنقل و تحویل میدهد
هکذا مبالغیکه بخزینه های ولایات از
تبصره
که ادی خزانی څخه خرخ ته حاجت شی اصولاً
په فرمان سره دصدارت عظمی اجرا کیږی
او حساب ددخل او د خرخ ئی مستقیماً په
وزارت مالیه تړلی دی .
وزیر دمالیه د ټول مملکت دخرخ اندازه کووی
که ضرورت سی زیاته پیسه دیوه و لایت و بل
ولایت ته (چه عایدات ئی خرخ دکال دهغه
ولایت نه پوره کوی ) حکم د لیږلو او تحویلی دو
ور کوی همدار نگی هغه مبلغ چه دولا یا تو په
خزانو کښی دکال دمصرف او نصاب څخه ذ


مصارف سالانه و نصاب خزانهٔ احتیاطی
زائد مانده و بطرف احتیاج مصارف همان
ولایت نباشد باوقات لازمه بمرکز جلب
و بخزینهٔ احتیاطی عمومی میگذارد .

٤ : مقدار پول خزائن احتیاطی ولایات
بموجب پیشنهاد وزیر مالیه و تصویب
مجلس وزرا تعین میگردد .

٥ : خزائن احتیاطی ولایات به تحت مهر
نائب الحکومه یا حاکم اعلی و مستوفی
و سررشته دار و قوماندان کوتوالی
و خزینه دار و سرکاتب خزینه میباشد .

٦ : مصارفات فوق العاده که بيك ولایت یا
حکومت اعلی پیش شود نائب الحکومه یا
حاکم اعلی اسباب موجبهٔ آنرا بوزارت مالیه
اطلاع و وزارت مالیه از حضور صدر اعظم
استیذان مینماید هرگاه وقت باستجازه
مرکز مساعد نباشد و وقوع خساره ملاحظه
شود نائب الحکومه یا حاکم اعلی بعد از
تصویب مجلس مشوره از خزینهٔ احتیاطی
امرا جرا داده مراتب را بوزارت مالیه
اطلاع و منظوری حاصل میدارد .

( خزائن روی کار )
٧ : پولیکه به خزائن تحویل میشود

احتیاطی خزا نو زیادت وی او هغه ولایت ئی
احتیاج و خرڅ ته نلری په لازمه اوقات سره
ئی مرکز ته راغواري او په عمومی احتیاطی
خزانه کښی ایږدی .

د ولایاتو د احتیاطی خزا نو مقدار دپیسی په
پیشنهاد سره دوزیر د مالیه او تصویب سره
د مجلس دوزیر انو معلومیږی .

د ولایاتو احتیاطی خزانی دنائب الحکومه
یا حاکم اعلی او مستو فی او سررشته دار او
قوماندا ن د کوتوالی او خزانه دار او
سرکاتب دخزانی په مهر سره وی .

فوق العاده مصرف چه یوه ولایت یا حکومت
اعلی ته پیش سی نائب الحکومه یا حاكم اعلى
په سبب ئی وزارت مالیه خبری وی وزارت دمالیه
له حضور څخه د صدراعظم استیذان آخلی
هرکله که خبر ولود مرکز ته وقت مساعد
نه وی او نقصان پیښیږی نائب الحکومه‌یا
حاکم اعلی پس له تصویب نه دمجلس دمشوری
احتیاطی خزانی ته امرد اجرا ور کوی او
وزارت دمالیه ئی په حال خبر وی او
منظوری حاصلوى .

(سمدستی خزانی)
هغه مبلغ چه خزا نو کښی تحویلږی خزانه دار


٤

خزینه دار با لمواجهۀ سر کاتب وصراف په مخ کښي د سر کاتب او صراف دخزانی علم
خزینه علم آورده تحویل شده و خریطه بست راولی او په تحویلئی آ خلی او خلطه بست
مینماید و در هر خریطه تکت شمار انداخته کویئی او په هره خلطه کښي تکت دحساب
در صندوقهای خزینه میگذارد و در آچوی اود خزانی په صندو ق کښي ئی
مواضعائیکه خزینه دار وصراف منظوری ندارد ایږدی په هغو ځایو کښي چه خزانه دار او صراف
و برای کار خزینه یکنفر کاتب تحت نگرانی منظوری نلری او دخزانی د کار له پو کاتب
مأمور مالیه مقرر است وظایف خزینه دار لاندی دنگرانی دمامور دمالیه مقرردی وظایف
بعهده مامور مالیه است که مطابق فوق دخزانه دار په عهده دمامورد مالیه دی چه سم
بمعیت کاتب اجرا میدارد. له پورته بیان سره په معیت دکاتب به اجراکوی
۸ : خزینه داران بدون خزینۀ دولت بدیگر خزانه داران بیله د دولت دخزانی نه په بل
موضع اجازه تحویل شدن را ندارند مامورین ځای کښي په تحویلیدو سره اجازه نلری
مالیه نیز باستثنای اوقاتیکه اصولاً مجازاند مامورین دمالیه هم په استثناد هغو اوقاتو چه
بدون مرکز محلی خود بجاهای مختلف اصولا ً مجازدی بیله محلی مرکزه په مختلف ځایو
بتحویل شدن پول مجاز نیستند کښي په تحویلیدو دپیسی اجازه نلری
۹ : کاغذهای وثائق وتکت های محصولی دوثیقو کاغذونه او محصولی تکتونه چه دکابل
که از خزینه مرکزی کابل دمرکز دخزانی څخه په نمره او عدد او معین
به نمره وعدد ومبلغ معین بولایات مبلغ سره ولایتو او اعلی حکو متو تــۀ
و حکومات اعلی فرستاده میشود مستوفیت ها لیږل کیږی مستو فیتونه او اعلی سررشته
و سر رشته داربهای اعلی باندازه لازم بخزینه داری په لازمه اندازه سره خپل مرکزا وونورو
مرکزو باقی خزائن مربوطه خودمیفرستند. مربوطه خزانو ته لیږی
۱۰ : مامورین خزینه جات برای وثائق وتکت مامورین دخزانو له پاره دوثایقو او تکتوسم
ها مطابق جدول نمونۀ وزارت مالیه حساب له نمونی دجدول دوزارت مالیی سره جنسی
جنسی ترتیب مینمایند و هر قدر که در همان ماه حساب جوړوی او هر قدر چه په هغه میاشت


بفروش رسیده است در حساب خرج
باسم فروش داخل نموده و تعد اد فروش
شده را بستون تفصیلات واضح ساخته پول
فروش را بستون نقد قید میکنند و در جمع
حساب نقدی خزینه تعداد فروش را یومیه
بسته نموده شهریه حساب جنسی سکوکات
را باشهر یه نقدی خز ینه بمیعاد معینه مسلکاً
بمقامات مربوطه تقد یم میدا رند .
۱۱: - در خزا ئن دولت رقعه وحكمنا مة
احدی قطعاً حکم اجر اندارد عموم معاشات
ومصا رفات دولت بقرار برات رسمی و مهر
مأمو رین حساسیه که اصولاً صلاحیت
حواله را دارند اجرا میشود .
۱۲: - برداشت ومساعده از خز ینه های
دو لت ممنوع است .
۱۳: - پولیکه از يك خزینه بد یگر خزینه
اصولاً فرستاده می شود از طرف خزینه
دار شخص معتمد آن مقرر می شود تا بمعیت
هیئت محا ف ظیـکـه از قـطـعــا ت
عـسـکـری بمـو جب اطـلاع حکام
معین میگردد بخزینه معینه رسانیده و تحویل
نموده رسید حاصل دارد شخص معتمد از
رسانیدن و هیئت محافظ از حسن محافظت

کښی خرڅ سوی وی په حساب کښی په نوم
دخرڅ داخلیوی او تعداد دخرڅ سویی په کور
دتفصیلا ت کښی واضح کوی او پیسه ئی په
کوردنقدی کښي قید وی او په جمع دنقدی
حساب دخزانی تعداد دخرڅولو دهری ورځی
تړی اود جنسی حساب دسکو کاتوشهر یه
دخزانی دنقدی شهریه سره په معین میعاد
یولځای مربوطه مقاماتوته لیږی .
ددولت په خزانو کښي رقعه او حکمنامه دهیچا
قطعاً حكم د اجرا نلری ، ټول معاشا ت
او مصارفات د دولت، په قرار در سمی برات اومهر
دحسـا بـیـه مامو رینو چه اصـولا صلاـحیت
دحوالی لری اجرا کیږی .
پور او مساعده له خز انو څخه دد ولـت
مــنـــع دی .
هغه پیسه چه له یوی خزانی څخه بلی خزانی ته
اصولاً لیږله کیږی دخزانه دار له خواه نه
اعتبا ری سړی مقرر یږی چه د محا فـظینو
دهیئت سره چه له عسکری قطعاتو نه په موجب
دخبر دحکا مو معین کیږ ی معینه خزانی
ته ئـی ورسوی تحو یل او رسید واخلــی
اعتباری سړی په رسو لو او محـا فظ هیئت
له حسن دمحا فـظـت نـه او دا چه


مهرو لاك دخزانی صندوقو بیځا به سی جواب ده دی .
وبجا بودن مهر و لاك صندوقهای خزینه مسؤل اند .

حکام او مامورین دمالیه مکلف دی چه دهغه پیسی راپورت چه په قرار دیورته اصل (١٣) سره لیږله کیږی سره له تعین دمقدار او تاریخ او معرفت دسړی یو مرسوله لځای نه او هم منسوبه مستوفیت یا سر رشته دار اعلی ته خبر ور کړی مستوفیت یا سررشته داری به تحقیقات کوی په صورت د مطابقت کښی هغو حکام او مامورینونه چه پیسه ئی لیږلی خبرور کوی او په حال دتفاوت کښی به اصولاً عمل کوی او وزارت مالیه ته به خبرور کړی هغه پیسه چه دولایت یا حکومت اعلی دمرکز دخزانی څخه وبل ولایت یاحکومت اعلی ته لیږله کیږی مستوفیت یا سر رشته داری اعلی سم له پورته بیانه سره وزارت مالیه ته خبرور کوی وزارت مالیه اصولاً تحقیق او اجرا کوی .
١٤- حكام و مامورين ماليه مكلف اند راپورت پولی را که قرار اصل (۱۳) فوق فرستاده میشود با تعیین مقدار و تاریخ و معرفت اسامی بمحل مرسوله و هم بمستوفیت یا سر رشته داری اعلای منسوبه اخبار دارند مستوفیت یا سررشته داری تحقیقات نموده در صورت مطابقت برای حکام ومأمورینیکه پول فرستاده اند اخبار و درحال تفاوت اصولاً تعمیل و بوزارت مالیه اطلاع مینمایند پولیکه از خزینۀ مرکزی يك ولایت یا حکومت اعلی بدیگر ولایت یا حکومت اعلی فرستاده میشود مستوفیت یا سررشته داری اعلی مطابق فوق بوزارت مالیه اخبار و وزارت مالیه اصولاً تحقیق واجراء میدارد .

( د موجودی صورت )
( صورت موجودی )

سدستی خزانه په آخر دهری میاشتی په حضور دیوه هیئت موجودی کیږی داهیئت مرکب وی له کښتو کسانو څخه :
١٥- خزینه روی کار در آخر هرماه بحضور يك هیئت موجودی میشود این هیئت مرکب از اشخاص ذیل اند:

په نائب الحکومګیو او اعلی حکومتیو کښی والی او نائب الحکومه یا حاکم اعلی مستوفی
الف : ـ در نائب الحکومه ګی ها وحکومت اعلی والی و نائب الحكومه و یاحاکم اعلی


مستوفی یا سر رشته دار ، قاضی مرافعه ، قوماندان کوتوالی، مدیر یا مأمور مصارفات.
ب : ــ در حکومات کلان حاکم، مدیر مالیه قاضی، منصبدار بزر گ کوتوالی.
ج : ــ در حکومات ثلاثه حاکم، مامور مالیه قاضی، منصبدار کوتوالی .

تبصره ـ

علاوه بر نفری فوق بمواضعائیکه و کلای مجالس مشوره وجود دارند دو نفر از انها نیز داخل هیئت موجودی میباشند .
١٦ : ــ صورت حساب موجودی از طر ف هیئت مو جـودی امضـا ء و بمستــوفیت یاسررشته داری اعلای منسوبه ارسال وبعد از تدقیق مستوفیت یا سر رشته داری اعلی ماهو ار بوزارت مالیه فر ستاده می شود .
١٧ : ــ بعد از اتمـا م مو جودی مامورین حسا بیه حسـاب خزانه را بجمـلۀ دیـگر حسـابات مر بوطۀ خود با صول شهر یه به سلسلۀ مراتب بمستوفیت یا سر رشته داری منسوبه میفرستند وازانجا بوزارت مـالیه ارسال می شود.
١٨ : ــ بعد از موجودی خزینه وصحت حساب آن بمستوفیت یا سر رشته کاری هر گاه

یا سر رشته دار، قاضی د مرافـعی، قوماندان د کو توالی ، مدیر یـا مأمور دمـصارفـات.
په لو یو حکو متیو کښی حاکم، مدیر د مالیه قاضی لوی منصبدار د کو توالی .
په دری گونو حکومتو کښی حا کم، مامور دمالیه ، قاضی ، منصبدار دکوتوالی .

تبصره

علاوه پر پورتـه کسـانو په هغه ځای کښی چه مشورۍ دمـجلس و کيلان وجود لری دوه کسـه لدوی نه هم داخل دمو جودی دهيئت وی .
د موجودی صورت دحســاب ، دمو جــودی دهيئت له خو انه امضا او منسو به مستوفيت ياسررشته داری اعلى ته ليږل کيږی بعدله تحقيق ٤ دمستوفيت ياسررشته داری اعلى میاشت په مياشت وزارت مـالیه ته لیـږل کیږی.
پس له اتمام څخه د موجودی مامورین دحسابيه حساب دخزانى په جمـله دنور و خپلو حسـابو کښـی په اصول دشهريه په سلـسله دمر اتب و منسو به مـسـتوفيت ياسر رشته داری اعلی ته ليږی او له هغه ځای نه وزارت مـاليـه ته ليـږل کيـږی .
پس له موجودى دخزانى نه او صحت دحساب ئى په مستوفيت ياسرر شته دارى کښې ، که


تفاوت ظاهر بشود مامورین حسابیه
مسئول شمرده میشوند پول تفاوت هر گاه
داخل موجودی آمده باشد بحساب
خزینه صحت میگیرد و اوالا
از خزینه دار تحصیل وعلاوتاً تعزیر
میشود.

چیری تفاوت ظاهر سی مامورین دحساب
مسئول شمیرل کیږی. پیسه دتفاوت که
چیری داخل د موجودی راغلی وی په
حساب د خزانی کښي صحت کیږی که نوی
له خزانه دار څخه اصول اوعلاوتاً
تعزیر بیږی.

۱۹ :- نائب الحکومه هاوحکام ومستوفیان
وسر رشته داران ومأمورین مالیه
صلاحیت دارند که باوقات مختلف تفتیش
حساب وموجودی خزائن مربوطهٔ خود
را بحضور هیئت موجودی بنمایند.

نائب الحکومه ګان او حکام او مستوفیان
او سر رشته داران او مامورین د مالیه
صلاحیت لری چه په مختلفو اوقاتو کښي
تفتیش دحساب او موجودی دخپلو مربوطه
خزانو په حضور دهیئت موجودی وکړی.

۲۰ :- سر کاتبان خزینه جات حسابات دخل
وخرچ یومیه را نافردای آن روز بدفاتر
حسابیهٔ حکومت مرکزی که به آن منسوب
اند راپورت میدهند مأمور حسابیه این
حسابات را با دیگر محاسبات مربوطهٔ
خود بعد از تدقیق وتصحیح بمستوفیت ها
و سررشته دار یهای اعلای منسوبه
میفرستند. مستوفیتها و سررشته داران
بعد از تصحیح در جملهٔ دیگر شهریهٔ خود
از يك ماه الی اخیر ماه دیگر بوزارت
مالیه گسیل مینمایند.

سر کاتبان دخزانو د یومیه دخل او خرچ
حساب تر صباح دهغی ورځی دحسابیه دفترو
ته دمرکزی حکومت چه دوی په منسوب
دی راپورټ ورکوی مامور د حسابیه داحساب
د نورو خپلو حسابو سره پس له تدقیق
او تصحیح. و منسوبه مستوفیتو او اعلى
سررشته داریوته لیږی. مستوفیتونه او
سررشته داران پس له تصحیح څخه په جمله
دنورو خپلو شهریو کښی دیوی میاشتی تر
آخر د بلی میاشتی وزارت مالیه ته
لیږی.

۲۱ :- سر کاتب های خزینه درفرستادن

سر کاتبان دخزانو په لیږلو دراپورټ او


راپورت و مامورین حسابیه در ارسال نمودن حسابات شهریه و لائحۀ موجودی خزائن باوقات معینه به نزد آمران حسابیه ما فوق و مستوفیها وسرشته داران اعلی بوزارت مالیه مکلف و در صورت غفلت مسئول اند.
مامورین د حساب پلییز لو د شهر به د حساب او دخزانو د موجودی دلایحی په معین وقت سره په نز د د خپلو حسابیه آمرانو ؛ او مستوفیان او اعلی سررشته داران و وزارت مالیه ته مکلف دی په صورت د غفلت سره مسئول گنل کیږی .

۲۲ :- هر گاه شخصی بخواهد بصورت امانت یا عوض معاوضه پول شخصی خود را در خزائن دولت تحویل کند بصورت ذیل قبول و اجراء میشود.
که څوک وغواړی چه خپل دځان پیسی په صورت د امانت یا عوض معاوضه ددولت په خزانوكښي و سپاری ؛ پكښته صورت سره قبلیږی .

(امانت)
(امانت)

الف :- بعد از اخذ پول سند امانت به نمره و تاریخ و مقدار پول و اسم مالك با مضای خزینه دار بشخص امانت گذار داده میشود.
پس له اخستو دپیسی؛ سند د امانت په نمره او تاریخ او مقدار د پیسو اونوم د خاوند په دخط دخزانه دار امانت ایښو دو نکی ته ورکول کیږی .

ب:- سند امانت از طرف مأمورین دفتر خزینه ثبت و بحساب روز نامچه اسم امانت گذار ولفظ امانت تصریح و به دائره حسابیه مافوق مربوطه را پورت داده میشود امانت گذار برای ثبت سند امانت بدائرۀ حسابیه که خزانه بآن مربوط است مراجعت مینماید ؛ مامورین
سند د امانت د خزانی د دفتر د مامورینو له خواه څخه ثبتیږی او په حساب دروز نامچی کښي نوم دامانت ایښو دونکی ؛ او لفظ دامانت تصریح کیږی او مربوطه پور ته حسابیه ددایرونه راپورت ورکول کیږی امانت ایښو دونکی له پاره د ثبتو لو دامانت سند؛ حسابیه دائری ته چه خزانه په مربوط ده مراجعت و کی


حسابیۀ در روز با مچۀ خزینه تطبیق و تصحیح و آمر دائره امضاء یا مهر نموده با امانت گذار مسترد میدارد .
ج : پول امانت تايك صد افغانی محصول ندارد و اضافه از آن فی صد افغانی ۱۰ پول سالانه حق الزحمه از امانت گذار اخذ ورسید داده میشود هر گاه کمتر از یکسال باشد نیز همان حق الزحمۀ سالانه را که عبارت از فی صد ده پول است امانت گذار تادیه میدارد .
د: امانت گذار هر وقت بخواهد پول امانت خود را خواه یکمرتبه و خواه بتفاریق از همان خزینۀ که امانت گذاشته است بموجب سند تحریری مامور حسابیۀ منسوبه اش گرفته میتواند
ه: پول امانت بدون استیذان امانت گذار بدیگری داده نمیشود وهم احدی در آن تصرفات کرده نمیتواند و در حال فوت امانت گذار بورثه اش انتقال می کشد .
و: خزینه دار در اتلاف پول امانت بر طبق سائر پول تحویلی خود مسئول است .

دخزانی دحساب مامورین په روز نامچه کښی ده. سند تطبیق او تصحیح کوی آمر د دائری خپل دستخط یا مهر پر کوی او امانت ایښو دونکى ته ئی بیرته ور کوی .
دامانت پیسی تر سلو افغانیو پوری محصول نلری زیاد له هغونه پرسلو افغانۍ په کال لس پوله حق الزحمه له امانت ایښودونکی څخه آخسته کیږی او رسیدور کول کیږی که چیری تر یوه کال لږوی هم هغه حق الزحمه دیوه کال چه عبارت په سلو لس پوله دی امانت ایښو دونکی ئی ادا کوی .
امانت ایښودونکی هر وقت چه وغواړی خپلی امانتی پیسی په یوه پلا یا په واری واری له هغی خزانه څخه چه امانت ئی ایښی دی په موجب دتحریری سند دمنسوبه مامور د حساب سره ئی اخستى سی .
امانتی پیسی بیله اذنه دامانت ایښودونکی وبل ته نه ور کول کیږی او هم هیڅوك په هغه کښی تشرف نسی کولای په حال دمرگ دامانت ایښودونکی کښی و رثی دهغه ته ور کول کیږی.
خزانه دار په ور کولو دامانتی پیسی کښی لکه دنورو خپلو پیسو د تحویلی مسئول دی .


۱۱

ز:- خزینه دارانیکه قبل از اعاده پول
امانت یا مانت گذار معزول شوند
باید پول امانت را با حساب مخصوص
آن تحویل خزانه دار جدید نمایند.
ح:- برای پول امانت که بقرار فوق در خزائن
گرفته میشود حساب خصوصی جداگانه
ترتیب و بقرار سلسلة مراتب بوزارت
مالیه ارسال میشود .

(عوض معاوضه)
الف:- پولیکه بصورت عوض معاوضه
بخزائن دولت تحویل میشود خزینه
داران برای صاحب پول رسید میدهند
رسید مذکور بعد از ثبت ماموریت
های محلی در خزینه های حواله داده
شده گی مدار اعتبار و مرعی الاجرا است
ب:- حق الزحمة عوض و معاوضه فیصد
يك افغانی است .
ج:- رسید های دو پارچه که از هر گونه
جعل کاری مصون بمانند بتفریق نمبر،
اسم ، صفت مميزه ، مقدار پول ، تاریخ
تحویلی برای پول تبادله ترتیب گردیده
يك پارچه را برای شخص گیرنده
داده پارچه دوم بصورت را پورت

هغه خزانه داران چه په خواه له ور کولو
دامانتی پیسی و امانت ایشودونکی نه موقوف
شی باید امانت پیسه له خصوصی حساب سره
ئی و نوی خزانه دارته وسپاری .
له پاره دامانتی پیسی چه بقرار دپورته بیان
سره په خزانو کښی آخسته کیږی بیل
خصوصی حساب ورته ترتیب او بقرار د سلسلی
دمراتب سره و وزارت مالیه ته لیږل کیږی .

(عوض معاوضه)
هغه پیسی چه به صورت دعوض معاوضه په
خزانو ددولت کښی تحویلیږی خزانه
داران به خاوند دمال ته رسید ور کوی .
هغه رسید پس له ثبت څخه دمحلی ماموریتو
په حواله ور کول شوی خزانو کښی مدارد
اعتبار اومرعی الاجرا کڼل کیږی .
حق الزحمه دعوض معاوضه په سل یوه
افغانی ده .
دوي ټوټی رسيد و نه چه له هرازه ساخته
کاری څخه وساتلی شی به جلاو الی د نمبر نوم
صفت مميزه او اند ازه دپیسو، تاریخ دتحویلی
له پاره دتبادلی دپیسو جوړ سوی دی ـ یوه
ټوټه اخستونکی ته ور کوله کیږی
اودومه به صورت دخبر په اوله پوسته کښی


۱۲

پیوسته اولین مستقیماً به ماموریت مالیه متعلقه طرف پول تبادله ارسال میگردد تادروقت تادیۀ پول به پارچۀ که بدست خود اسامی است تطبیق داده پول مذکور را بصورت فوری برایش تادیه کند، هر گاه شخص گیرنده عجله داشته باشد، خزانه داری که با او طرف معامله است، موضوع را ذریعة تلگراف یا تیلفون مخابره نموده بموجب اطلاع مذکور خزینۀ طرف پول تبادلۀ او را می پردازد و محصول تلگراف و یا تیلفون از شخصیکه تبادله میکند در خزینۀ همان محل گرفته میشود.
۲۳ :- مامورینیکه بفرستادن پارچۀ رسید پول عوض و معاوضه بپاموریت مالیه طرف تبادله مکلف اند هرگاه در اولین پوستۀ استمراری پارچۀ مذکور را نفرستاده بودند مسئول شمرده میشوند.
۲٤ :- مأموریتهای مالیه پول امانت و عوض معاوضه راقرار رسید خزینه دار بجمع خزینه قید نموده و علاوه بر فرستادن پارچۀ دوم عوض و معاوضه که درحصۀ ج اصل (۲۲) تذکار است در ضمن حسابات شهریۀ ماهوار بسلسلۀ مراتب بمستوفیت

مستقیماً او متعلقه ماموریت دمالیه ته چه پیسی ور کوی لیږل کیږی چه په وقت دور کولود پیسی له هغه توتی سره چه په لاس داسامی ده تطبیق ورکی اوپیسی به ژرسره ده ته ورکی که اخستونکی بیړه لری هغه خزانه دارچه لده سره معامله دار دی په وسیله د تلګراف یا تیلفون وپیسه ور کوونکی خزانی ته اطلاع و رکوی چه هغه ئي به موجب دخبرسره تعمیل کړی، محصول دتلګراف یا تیلفون له پیسه اخستونکی څخه په خزانه دهغه محل کښي آخسته کیږی.
هغه مامورین چه په لیږ لودرسید دتوتى دعوض معاوضه دپیسی دتبادلی ماموریت ته دمالیه مکلف دی که په اوله جاری پوسته کښی تو ته (پارچه) نه وه لیږ لی مسئول ګڼل کیږی.
دمالیه ماموریتونه، پیسی دامانت او عوض معاوضه په قرار در سید سره په جمع کښي ئی دخزانه دارنی او علاوه پر لیږلو ددومی توتی د عوض معاوضه چه په حصه دج اصل (۲۲) کښي راغلی په جمله دمیاشتی شهریه حسابو په سلسله دمراتب ومستوفیت


۱۳

یا سر رشته داری اعلی که بآن منصو بند یا سر رشته داری اعلی ته چه به منسوب دی
میفرستند و از مستوفیت و سر رشته داری لیږی او له مستوفیت او سر رشته داری اعلی
اعلی بوزارت مالیه فرستاده میشود . نه وزارت مالیه ته لیږل کیږی .
٢٥ : - وزارت مالیه تمام خزائن ولا یات وزارت مالیه په ټولو خزانو کښی دولایات
و حکومات بيك پیمانه و مقیاس صحیح که او حکومات به یوه پیمانه او صحیح مقیاس
از مصارفات همان محل زیادت نکند اندازه سره چه له مصارف څخه دهغه محل زیا تو ب
پول عوض و معارضه را تخصیص میدهد ونکی اندازه دعوض معاوضه دپیسو تخصیص
تا زائد بر مبلغ مذ کور معامله نشده ور کوی چه زیات له دی معین سوی مبلغ نه معامله
در مصارفات خزائن تولید آشکال نکند . و اسی او د خزانو په مصارف کښی اشکال پیش
٢٦ : - تبعه افغانی پولیکه به نیت تبادله به نسی تبعه د ا فغا نی که به نیت د تبا دلی
و کیل التجاره های افغانی تحویل نمایند د و کیل التجارانو ته پیسه تحویل کی په موجب
بموجب تشریحات ذیل بداخل افغانستان د کښتی ئی تشریحاتو سره په داخل
از خزائن مر کز نائب الحکو مه گیها دافغانستان کښی دنائب الحکومه گیوا و اعلی
و حکومات اعلی و کلان عوض پول تحویلی او لويو حكومتیو د مرکز د خزانو څخه خپله
خود اخذ نموده میتوانند ، مقدار پول تحویلی پیسه آخستای سی مقدار دتبادلی
تبادله در هر سال از وزارت مالیه تعین دپیسی له وزارت مالیه نه هر کال معین او
و بو کیل التجاره ها اجازه داده میشود . و کیل التجارانو ته اجازه ور کوله کیږی
الف : - و کيل التجار ه ها هر قدر کله دار و کیل تجاران هر څونی کپله دار یا
یا پوند کاغذی تحویل شوند فی صد يك کاغذی پونډ چه به تحویل آخلی په سل یوه
حق الزحمه تبادله را وضع کرده باقی را حق الزحمه د تبادلی ګرځوی باقی په نرخ دهغه
از روی نرخ همان محل که پول تحویل ځای چه پیسه تحویلوی په افغانیو دی هاتی کی
میکنند به افغانی تحویل نموده و در تکتهای او در سید په تکتو کښی افغانی نوشته
رسید افغانی نوشته میشود . کیږی .


١٤

ب : - رسید اخذ پول که باشخاص تبادله کننده داده میشود عیناً مطابق تشریحات حصهٔ ج اصل (٢٢) اجرا میشود .
رسیدد آخستو دپیسو چه بد لیدو نکی ته ور کول کیږی عیناً سم له تشریحات دحصهٔ ج اصل (٢٢) سره اجرا کیږی .

ج : ـ شخصیکه بغرض تبادله پول تحویل کرده و بخواهد پول خود را از همان خزانه واپس اخذ کند در صورتیکه رسید اخذ پول به ثبت خزینه طرف تبادله نرسیده باشد گرفته میتواند اما حق الزحمهٔ که در خزینه گرفته شده است برایش مسترد نمی شود .
څوك چه وغواړی چه هغه خپلی تحویل کړی پیسی دخزانی څخه بیرته واخلی په دی شرط ئي اخستای سی چه رسید ئي دمبادلی په خزانه کښی نوی رسیدلی اما حق الزحمه چه خزاني آخستی بیرته نه ور کول کیږی

٢٧ : شخص تبا دله کننده پول در خزائن د اخلی یا دا ئرهٔ وکیل التجاره اگر بخواهد ذریعهٔ شخص دیگری از موضع حواله پول بگیرد در ظهر سند اسم آن را معرفی کرده امضا نماید و اگر مهر یا امضا نداشته باشد از اقرار خود امضا یا مهر مامور رسمی یا شخص معروف را بشهادت با بموجب معرفی مذکور پول تادیه شود و همچنان گیرندهٔ پول که باسم او سند تبادله از دیگر موضع میرسد اگر بخواهد ذریعهٔ شخص دیگری از خزینه پول بگیرد قرار فوق اجرا می شود .
مبادله کوونکی دپیسو په داخلی خزانو یا په دوائرو دوکیل التجار کښی که وغواړی چه په وسیله دبل سړی هغه خپل مبلغ له حواله شوی محل څخه واخلی لازم دی چه نوم دهغه سړی دسند پرشا معرفی او امضا کښي او که مهر یا امضا نلری له خپله اقراره مهر یا دستخط د مامور رسمی یا کوم مشهور سړی ده و کږی چه په اعتبار دهغه سند سره له حواله سوی خزانی نه پیسی ور کړی سی او هم دا رنګه که اخستونکی دپیسو چه سند دتبادلی دده بنامه له بله ځایه راځی که و غواړی چه د حواله پیسی په ذریعه دبل چاوا خلی په موجب دپورته هدایت سره ور کول کیږی .


١٥

(مواد متفرقه) (متفرقه مواد)

٢٨ : - کسانیکه بخزائن دولت پول تحویل و یا بموجب اسناد رسمی پول میگیرند مامورین خزینه و صراف از اشخاص مذکور برای شخص خودها چیزی گرفته نمیتوانند و همچنان مامورین خزینه و فروشندۀ وثایق و تکتهای محصولی از قیمت معینه اضافه ستانی کرده نمیتوانند . هغه کسان چه په خزا نو کښی پیسی تحویلوی یا په رسمی سند سره پیسی آخلی مامورین د خزانی او صرافان د خپل دځان له پاره څه نسی اخستای همدار نـگه مامورین دخزانی او خرڅوونکی د و ثا يقو اود محصول دار و تکتہواضافه له قیمت معین څخه زیاتی نـشی اخستلی .

٢٩ :- مامورین خزینه که پول را تحویل میشوند باید باشخاص تحویل کننده بهمان روز تحویلی اصولاً رسید بدهند. دخزانی مامورین چه پیسی په تحویل اخلی لازمه ده چه تحویل کوونکو سړیو ته په هغه روځ اصولا رسید ور کی .

٣٠ :- محافظت خزائن دولت اساساً به عهدۀ حکومت محلی است کـه توسط نفری کوتوالی و در جائیکه افراد کوتوالی باندازه کافی موجود نباشد ذریعہ افراد عسکری محافظت نماید . ساتنه ددولت دخزانو اساساً په ذمه دحکومت محلی ده چه په وسیله د افراد د کوتوالی او په هغه ځای کښی چه دکوتوالی افراد کافی نوی په عسکری افراد و باندی ئی وساتی .

ادخال اصولنامه هذا را در جملۀ اصولنامه های دولت منظور و با جرای احکام آن امر و اراده میفر مائیم .
۱۷ میزان ۱۳۱۱ شمسی
ادخال ددي اصولنامي په جمله دنور و اصولنامو کښی ددولت منظور او په اجرا دحکم ئی امر او اراده فرمایم ۱۷ میزان .
١٣١١ شمسی