{"book": "adl0756", "page": 1, "text": "اصولنامه تجارتی\nدر افغانستان\n[ILL]"}
{"book": "adl0756", "page": 2, "text": "۲۷\n\nهو الله\n٤٧\n\nاصولنامۀ تجارتی\nدر افغانستان\n\nتاریخ طبع :ـ اول برج دلو ١٣٢٣\n\nتعداد طبع ثانی (٣٠٠) جلد\n\nدر مطبعۀ عمومی طبع شد"}
{"book": "adl0756", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0756", "page": 4, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\n\nاصولنامۀ تجارتی                                 تجار تی اصو انامه\nفصل اول                                            لمړی فصل\nامور تجارت واهلیت تجار                          دسوداګرۍ چارې او دسودا ګرانواهلیت\n۱ :- کسانیکه حسب احکام عمومیۀ شرعیه         ۱:- هغه څوك تجارت کولی شی چه د شریعت\nتعهدات شان دربارۀ اموال معتبر بوده           د عمومی احکامو له قراره دمالونو په باره\nدارای سن ۱۸ باشند وهم ممنوعیت اصولیه          کښي دهغو ی تعهد ات صحیح او عمر ئې\nنسبت به شخص و یا نوع تجارت شان وجود           (۱۸) کاله وی او دهغه د شخص او د تجارت\nنداشته باشد میتوانند تجارت نمایند .              د نوعی په خصوص کښي اصولی ممانعت نوی.\n۲ :- کلیه قضاة وما مورین هر گاه بر خلاف          ۲ :- ټول قضاة او مامورین، که د اصولی\nممنوعیت اصولیه به تجارت اشتغال ورزند         ممنوعیت به خلاف تجارت کوی، نو دهغوی\nمعاملات شان معتبر شناخته نمی شود .            معاملاتونته اعتبار نه ور کول کیږی .\n۳ :- شرکتهای تجارتی و تمام کسانیکه            ۳ :- تجارتی شرکتونه او ټول هغه څوك چه\nدارای اهلیت تجارتی بو ده و بنام خو د            دتجارتی اهلیت خاوندان وی او په خپل\nبیکی از معاملات تجارتی اشتغال ورز یده           نوم په یوه تجار تی معا مله بو خت\nآنرا کسب معتادۀ خود اتخاذ می کنند            وی او هم دغه ئې خپل کسب ګڼلی وی\nتاجر شناخته می شوند .                            هغه تاجر ګڼل کیږی.\n٤ :- شخصیکه برای اشتغال به معاملات تجارتیه      ٤ :- هغه څوك چه د خپلو تجا رتی معاملاتو\nمحلی را انتخاب و برای اجرای معاملات          داجرا دپاره یو ځای انتخاب او هلته خپل\nخود افتتاح بنما ید ، واین پیشۀ خودرا            کاروبار شروع کړی او په خلکو کښي"}
{"book": "adl0756", "page": 5, "text": "(۲)\n\nبذریعهٔ جراید و امثال آنه وسایل اعلانیه\nبه اهالی اعلان نماید ، اگر تجارت را برای\nخوديك کسب معتاده هم اتخاذ نکند تاجر\nشمرده می شود.\n۵ :۔ شخصیکه تصادفاً يك معاملهٔ تجارتی نموده\nباشد، دارای صفت تاجر شده نمی تواند\nولی معاملهٔ مذکور تابع احکام اصولات\nتجارت است .\n٦ :۔ دولت، بلدیه ها میتوانند تجارت کنند\nولی محرز صفت تاجر شده نمی توانند اما\nمعاملات تجارتی ایشان تا بع احکام\nاصولات تجارت می باشد .\n۷ :۔ اگر تجارت خانه بکدام صغیری انتقال کند\nو محکمهٔ مربوطه بکار انداختن آنرا از طرف\nولی یا وصی صغیر مفید بداند ، می تواند\nبه ولی یا وصی او اجازه اعطا کند و اگر\nولی یاو صی دارای اهلیت اصولی برای\nتجارت نباشند و یا در اجرای امور\nتجارت ممنوع شده باشند به آنها اجازه\nداده نمیشود .\n\nتبصره\n\nاحکام فوق دربارهٔ کسانیکه مقصر شناخته\nمیشوند هم نافذ است .\n\nدجراید او یا په یوه بله اعلانی وسیله\nددی خپل شغل اعلان وکړی نو په دی\nصورت کښي که دغه سړی تجارت خپل\nکسب ونه ګڼی هم تاجر ګڼل کیږی.\n۵ :۔ کوم سړی چه دپیښی له مخه یوتجا رتی\nمعامله کړی وی هغه تاجر نه ګڼل کیږی .\nلیکن دغه معامله دتجا رتی احکاکو او\nاصولا تو تابع ده .\n٦ :۔ حکومت او بلدیی تجارت کولی شی\nلیکن دوی په خپله دتاجر په حیث نشی ګڼلی\nمګر ددوی تجارتی معاملات به دتجارتی\nاصولاتو او احکامو تابع وی .\n۷ :۔ که تجارت خانه یوصغیر ته پاتی شی او\nمربوطه محکمه ددغه صغیر دولی او یا وصی\nدخوانه ددغه تجارت خانی په کار اچول\nمفید وګڼی نوکولی شی چه دغه ولی یا وصی ته\nاجازه ورکړی، لیکن که دغه ولی یا وصی د\nتجارت اصولی اهلیت نه درلود او یا دوی\nدتجارتی چارو څخه منع کړی شوی وو نو په دي\nصورتونو کښي ورته اجازه نه ور کول کیږی.\n\nتبصره\n\nداپورته احکام دهغه چا په حق کښي هم\nنافذدی چه هغوی مقصر ګڼل شوی وی ."}
{"book": "adl0756", "page": 6, "text": "(۳)\n\n۸: اشخاصیكه تجارت آن از سرمایه نقدی زیاد تر مستند به مساعی بدنیه بوده کار و كسب آن تنها مكفی مدار معیشت او بشود خواه سیار با شد و خواه در یك دكان و یا در یك محل معینی مسكون باشند تاجر كوچك شمرده میشوند.\n۷: كوم اشخاص چه دهغوی تجارت دنقدی سرمائي څخه به بدنی کوشش پوری زیاته اړه لری اودغه كسب او كار ئي چه په بود کان یا بوتا کلی محای کښي وی او یا دکرڅیدو را کر څیدو کار وی یواځی دکذارۍ او معیشت د پاره کافي وی نو داسی کسان دوړو تاجرانو څخه شمیرل کیږی.\n\nتبصره\n\nآنچنان دكاندارانیكه علاوه بر شغل دكانداری یكبا ر واردات وصادرات مال التجاره اقدام میكنند در صنف تجار محسوب و تكالیفیكه در این اصولنامه یا سائر اصولنامها جهة تجار مقرر شده در باره آنها نیز تطبیق میكردد.\nهغه دکانداران چه ددکاندارۍ د کار څخه علاوه دسودا کرۍ دمال دصادر و لراو واردولو لارته هم اقدام کوی دسودا کرو په دله کښي حساب دی او هغه تکالیف چه په دي اصولنامه یا نورو اصو لنامو کښي دسودا کرو دپاره مقرر شویدی په دوی هم تطبیقیږی .\n\n۹:- تاجر های كوچك و تجار متذكره اصل ۱۷ اصولنامه دفاتر تجارتی به اتخاذ عنوان تجارتی و به تنظیم دفاتر تجارتی و خصوصياتي كه مطابق احکام اصولنامه ثبت تجارتی ثبت آن لازم است مجبور نبوده همچنان تحت قاعدة افلاس نیز نمی آیند.\n۹: کوچنی تاجران او هغه تاجران چه دتجارتی دفترونو داصولنامي په ۱۷ ماده کښي ذکر شویدی هغوی دتجارتی عنوان په غوره کولو او دخپل تجارتی دفترونو په تنظیم او په هغو خصوصیاتو چه دتجارتی ثبت د اصولنامی داحکامو له قراره دهغی ثبت لازم او ضروری مجبور او مکلف نه دی او په دي ډول دا خلك دافلاس دقاعدي لاندي هم نه راځی."}
{"book": "adl0756", "page": 7, "text": "(٤)\n\nفصل دوم\n\nمعاملات تجارتی\n\n١٠ :- اشخاص تاجر یاغیر آن که اموال منقوله را به قصد فروش یا ایجار ازدیگری خریداری می نمایند و آن اموال را خواه بحالت اصلی آن یا تبدپلا” بشکل دیگری بیع یا ایجار نمایند ، این بیع و ایجار «اعم از انکه تصرفات در آن شده یا نشده باشد» از معاملات تجارتی محسوب است .\n\nهمچنین اشخاص مذکورا گر همچه اموال را به نیت دادن اجاره بدیگری از شخصی اجاره میگیرند ایجار این اموال منقولۀ مستاجره نیز از معاملات تجارتی شناخته می شود.\n\n١١ :- اشخاصیکه تاجر باشند یا نباشند اگر برای ایجار بدیگری شخصی را اجیر می نمایند اجاره دادن عمل اجیر بدیگری از معاملات تجاریه محسوب است .\n\n١٢ :- کسانیکه تاجر ند یا غیر تاجر ۱ گر اموال منقوله را به نسبت تأمین منفعت بخرند و یا همان اموال منقوله را که باین قصد خرید کرده اند بدیگران بفروشند از معاملات\n\nدوهم فصل\n\nتجارتی معاملي\n\n١٠ :- تاجر اشخاص ياغير له دوی نه نور خلك چه منقول مالونه دخرڅولو یا اجاری په نيت دبل چانه اخلی او هغه په خپل اصلی حالت او یا دشکل په تبدیل په بل باندی خرڅوی او یا ئې په اجاره ور کوی دا راز بیع او ایجاره «عام له دي چه تصرفات پکښي شوی وی او که نه وی شوی» دتجارتی معاملاتو څخه ګڼل کېږی .\n\nهمدارنګ که دغه اشخاص داراز مالونه پدی نيت دبل نه په اجاره اخلی چه بل ته ئې په اجاره ور کړی نو د منقوله اجاره شو و مالونو اجاره ور کول هم د تجارتی معاملا تو څخه ګڼل کېږی.\n\n١١ :- که یوسړی تاجروی او که نه وی یو اجیر ونیسی چه هغه داجاری ور کولو کار وکړی نو داجير داداجاری ور کولو کار دتجارتی معاملا تو څخه حسابېږی .\n\n١٢ :- که یوسړی تاجروی او که نه وی چه منقوله اموال د ګټی دپاره واخلی او یاهم هغه منقوله مالونه چه پدی نيت ئې اخستلی وی په بل چا باندی خرڅ کړی دا معامله"}
{"book": "adl0756", "page": 8, "text": "(٥)\n\nتجارتی معاملاتو څخه ګڼل کېږی .\n١٣ :ـ د ځمکی او دحيواناتو حاصلات او د معدن\nمواد چه په خپله مالکان او يادهقانان ئي\nخرڅوی يا يوزارع دخپل زراعی صنعت په\nاثر دخپلی ځمکی او حيواناتو دحاصلاتو\nشکل ديو دستگاه يايوې آلي په ذريعه تبديل\nکړی او يا يو کسب ګر په خپله او ياد نورو\nکار يګرانو او ياد ماشين په ذريعه څه\nاسباب يا څه شيان ميدان ته راوباسی او هغه\nخرڅ کړی، همد غه شان که يومؤلف خپل\nآثار دطبع څخه وروسته خر څوی يائي\nنشر وی دا ټول عادی کارونه دی او دتجارتی\nکارونه نه ګڼل کېږی ليکن که څوک\nد خرڅولو او دخپلو زراعی او حیوانی\nمحصولاتو او دمعدن دراو يستلو شوو موادو\nد شکل دتغير ور کولوپه نيت دهميشه دپاره\nيوه داسی مؤسسه جوړه کړی چه هغه د وي\nتجارتی او صنعتی موسس اوصاف لری نوکوم\nمعاملات چه ددی موسسي په واسطه صورت\nنیسی هغه تجارتی معاملات ګڼل کېږی.\n١٤ : ـ د هر راز منقوله مالونو در سولو ذمه\nواری اوهم دارنګ ددولت د اعمالا تواو\n\nتجار يه شمر ده می شود .\n١٣ :ـ فروش محصولات ارضيه و حيوانيه و\nمواد مستخر جۀ معدن که بوسيلۀ مالك\nزمين ،مالك يا دهقان يا ما لك معدن،\nانجام می یابد همچنان اگر يك زارع به\nصنعت زراعیۀ خويش شكل محصولات\nارضیه و حیوانیۀ خودرا ذريعة كدام نوع\nدستگاه یا آله تبديل کنند و يايك صنعت\nکار خواه خودش وخواه باستخدام عمله\nيا استعما ل ماشين ، آثار صنعت خودرا\nبوجود آورده و آن را بفروشد کذ اطبع\nکردن و فروش یا انتشارا ثر مؤلفة يك مؤلف\nاینها عموماً از امور عادیه و غیر تجارتی\nمحسوب اند و لی اگر كسى بقصد فرو ش\nتغيير شکل محصو لات زراعیه و حیو انيۀ\nخود يامواد مستخرجۀ معدن مؤسسه که\nآن حا يز اوصاف يك مؤسسۀ صنعتی و تجارتی\nباشد بصورت دائمی باز کنند معاملاتیكه\nتوسط این مؤسسه صورت میگیرد از معاملات\nتجار یه شناخته می شود .\n١٤ : ـ تعهدات رسانيدن هر گو نه اموال\nمنقوله و همچنان بذ مه گرفتن تمام"}
{"book": "adl0756", "page": 9, "text": "(٦)\n\nامورات راجعه به اعمالات و انشآت دولت انشا آ تو په خصوص کښي ټول امورات په\nاز معاملات تجاریه است. خپله ذمه اخستل تجارتي معاملات دی.\n١٥ :- امور فابریکه مطبعه، فوتوگراف ١٥ :- دفاتر پکي مطبعې، فوتوگراف\nلیتوگراف ، کار گاهای دستی صنعتی، لیتوگراف، لاسی کارځایونو کارونه،\nنشریات نشر روزنامه، نشر اعلان، فروش صنعتی کارونه، نشریات د روزنامو، د اعلانونو\nکتب، همچنان تیاتر سینما، تماشاگاها نشر، د کتابونو خرڅول، هم دغه شان تیاترونه\nکشودن جاهای عمومی مانند هوتلها، سینما، د تماشو ځایونه، عمومی ځایونه\nو اداره خانهای کار محلهای مزایده، بالعموم جوړول لکه هوټلونه د کارداداری خونی،\nاز امور تجاریه است. نقلیات مسافرین د مزایدی ځایونه، دا ټول امور د تجارتي\nحیوانات ، اشیاء ، در خشکه و یا در امورو څخه حسابيږی په وچه، دریاب\nبحار و فضاء نیز معامله تجارتی او فضا کښي د مسافر و او حیواناتو او شيا\nشناخته میشود. نو نقلیات هم تجارتي معاملات ګڼل کيږی\n١٦ :- توزیع آب، گاز، برق، تاسیس مخابرات ١٦ :- د اوبو، کاز، برق، توزیع او د تیلفون په ذریعه\nذریعه تیلفون از معاملات تجاریه می باشد. د مخابراتو تاسیس د تجارتی معاملاتو څخه دی.\n١٧ :- معاملات ذیل از امور تجارتی محسوب ١٧ :- د الاندی لیکل شوی معاملې د تجارتي\nاست :- چارو څخه ګڼل کیږی.\nالف :- دلالی الف : دلالی\nب :- کمیسه کاری ب : کمیسه کاری\nج :- بروات ، ویکسلها، سندات محرر باسم ج : بروات (ویکسلونه)\nیا محرر بحامل آن، چکها هغه سندونه چه د اصل خاوند په نوم او یا چه\nور سره وی د هغه په نوم لیکل شوی وی، چکونه.\nد :- معاملات تبادلوی (صرافی و هندویی) د : تبادلوی معاملی (صرافی او ایندی)\nه :- معاملات بانك های خصوصی و عمومی، ه : د عمومی او خصوصی بانکونو معاملی."}
{"book": "adl0756", "page": 10, "text": "(۷)\nو : - مقاولات ومعاملات حساب جاری .\nز: - تشکیل شرکت های تجارتی خرید\nوفروش سهام و حصۀ منا فعیکه بشر کت\nهای تجاریه عاید است\n۱۸ :- هر گونه بیمه ها در مقابل هرنوع\nمخاطرات خواه باجرت یا بشرط متقابله\nعقد گردد از معاملۀ تجارتی محسوب است\n۱۹ :- تمام عقودو قروش يك تاجر دارای صفت\nتجا ر تی است باستثنای آنچه از عقود\nو قروشیکه تعلق آن به معاملات عادیه\nثابت گردد .\n۲۰ :- اگر يك عقد تنها برای یکی ازطرفین\nتجارتی باشد و در اصولنامۀ هذا بر خلاف\nآن تصر یحاتی نباشد دربارۀ معاملات عاقدین\nکه ازعقد مذکورتولید شده باشد احکام\nاصولنامه های مربوطه بامورتجارتی تطبیق\nمیگردد .\n۲۱ :- باستثنا ی تجار متذ کر ۀ ا صل\n( ۸ ) این اصو لنا مه و صنوف تجا ر\nمصر حه ا صل ۱۷ اصو لنا مۀ د فاتر\nتجارتی در بارۀ سایر تجار عموما در صورتیکه\nا هلیت تجا ر ت و معا ملات تجارتی\n\nو : ــ د جاری حساب مقاولی او معاملی .\nز: د تجارتی شر کتو نو تشکیل ، د اسهامو\nاوبر خواخستل او خر څول هغه منافع چه\nتجارتی شر کٹولو ته راجع وی .\n۱۸ :- هر قسم بیمي دهر ډول خطر اتوپه مقابل\nكښي چه تړون ئي په اجرت وی او که په متقابله\nشرط وی د تجارتی معاملاتو څخه ګڼل کېږی.\n۱۹ :ـ دیو تاجرټول عقدونه اوقرضونه پرته\nد هغه عقدونو اوقرضونو څخه چه دهغوی\nتعلق په عادی معاملا تو پوري ثا بت شی\nتجارتی ګڼل کېږی\n۲۰ :- که چیری یوعقد یواځی دیو دطرفینو\nدپاره تجارتی وی او په دی اصولنامه کښي\nدهغه په خلاف تصریحات نه وی ددی راز\nعاقدینو دهغه معاملاتو په با ره کښي چه\nددی عقد څخه پیدا شوی وی د تجارتی\nامورو داصولنامی احکام تطبیقېږی .\n۲۱ :- پرته دهغه تاجرانو څخه چه ددی اصولنامی\nپه ۸ ماده کښي ذکر شویدی او پرته دهغه\nصنف صنف تاجرانوڅخه چه دتجارتی دفترونو\nد اصولنامي په ۱۷ ماده کښي یری تصریح\nشوېده دنورو ټولوتاجرا نو په باره کښي"}
{"book": "adl0756", "page": 11, "text": "(۸)\n\nآنها اصولا ثابت شود\nاحکام اصولنامۀ دفاتر\nتجارتی و ورشکست و باقی\nاصولات راجعه به امور تجارتی تطبیق\nمیگردد .\n۲۲ :- به اجرای احکام اصولنامۀ هذا وزارت\nاقتصاد ملی مکلف است .\nادخال اصولنامه هذا را در جملۀ\nاصولنامه های دولت امر و اجرای مواد\nآن را اراده می نمایم. مورخۀ ۳۰ جوزا\n۱۳۲۱ مطابق ٥ ماه جمادی الثانی ۱۳۲۱\nعموماً خوبه دی صورت کښي چه ددری\nد تجارت اهلیت او تجارتی معاملاته اصولا\nثابت شوی وی دتجارتی دفترونو اود بازارد\nسوروالی داصولنامې احکام اونور اصول چه\nد تجارتی چارو په خصوص کښي وی تطبیقیږی .\n۲۲ :- د اقتصا دملی وزارت ددې اصو لنامې\nپه اجرا مکلف دی .\nزه دا امر او اراده کوم چه دا اصو لنامه\nد دولت په نورو اصولنامو کښي د اخله\nاو موادئی اجرا کړی شی ۳۰ جوزا - ۱۳۲۱\nجمادی الثانی د ۵ سره سم - ۱۳۶۱"}
{"book": "adl0756", "page": 12, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0756", "page": 13, "text": "[BLANK PAGE]"}