اصولنامه دفاتر تجارتی
در افغانستان


٢٥

هو الله

اصولنامۀ دفاتر تجارتی

در افغانستان

تاریخ طبع :- اول برج دلو ۱۳۲۳

تعداد طبع ثانی            (۳۰۰) جلد

در مطبعۀ عمومی طبع شد


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم
اصولنامهٔ دفاتر تجارتی
د تجارتی دفترو اصولنامه
۱:- داشتن دفاتر برای هر تاجر در افغانستان حتمی است باستثنای اشخاصی که اصل ۱۷ این اصولنامه تصریح نموده است
۱:- په افغانستان کښی هر تاجر باید خامخا دفترونه و لری پر ته له هغو کسانو څخه چه ددی اصولنامی په ۱۷ اصل کښی راغلی دی .
۲:- دفاتر ذیل یا دیگر دفتر های را که وزارت اقتصاد ملی عوض آن تجویز نماید باید هر تاجر مرتب کنند:-
۲:- هر تاجر باید لاندی دفترونه یانور هغه دفترونه چه د اقتصاد ملی وزارت ئی دهغه په عوض کښی تجویزوی مرتب کړی:-
الف:- دفتر یومیه (روز نامچه)
الف:- دهری ورځی دفتر (روز نامچه)
ب:- دفتر انواعيه (حساب خصوصی یا اوارجه)
ب:- انواعيه دفتر (خصوصی حساب یا او ارجه)
ج:- دفتر ملکیت (جمع و خرج عمومی)
ج:- د ملکیت دفتر (عمومی جمع و خرڅ)
د:- دفتر ثبت مراسلات و اوراق و امثال آن .
د:- د مراسلاتو او پاڼو او دداسی نورو د ثبتولو دفتر
تبصره
تبصره
تاجر می تواند که بر علاوهٔ دفاتر فوق دفاتر دیگری نیز جهت معاملات تجارتی خود ترتیب کنند .
تاجر کولای شی چه سر بېره پر پورتنیو دفتر و نور دفتر و نه هم د خپلو تجارتی معاملاتو دپاره ترتیب کړی.
۳:- دفتر یومیه :- دفتریست که بایست تجار یومیه تمام معاملات روزانهٔ خود را از قسم خرید و فروش داد و گرفت تجارتی طلبات دیون و بصورت عمومی کلیه
۳:- یومیه دفتر هغه دفتر دی چه تجار باید هره ورځ خپل ور ځنی ټول معاملات لکه اخستل او خرڅول ، تجارتی راکړه ورکړه غوښتنی، پورونه، او په عمومی صورت سره


(٢)

واردات وصادرات خود را بهر نام وعنوانی که باشد حتی پولیکه یومیه جهة مصارفات شخصی خویش برداشت می نماید درج وقید کند.
تبصره
تجار در تصریح جز و برداشت که برای مصارف فامیلی خود مینماید مکلف نیست.
٤:- دفترانواعيه :- عبارت از دفتریست که اقسام معامله را تصریح میکند، تاجر باید وقتاً فوقتاً بعد از دو یا چهار روز یا در نهایت هر هفته یک دفعه از دفتر یومیه معاملات را بیرون نویس واقسام معامله را علیحده نموده برای هر نوع صفحۀ مخصوص از حساب تخصیص بدهد و خلاصه آن را در صفحات مذکور قید و درج کند .
ه :- دفتر ملکیت:ـ حساب جمع وخرج سالانه است که تاجر برای دانستن «توازن معاملات سا لا نه » خود باید ترتیب بدهد درین دفتر حساب کلیه دارائی منقول وغیرمنقول خود را تاجر با داد و گرفت پار ساله‌اش با یست نشاندا ده اعضاء نماید این حساب تا پانزده جوزای سا ل نو با ید تکمیل گردد.

خپل ټول وار دات اوصادرات په هرنامه او په هر عنوان چه وی تردی پوری چه دخپلو شخصی مصارفو روزانه پیسي هم په هغه کښي درج اوولیکی.
تبصره
تجار چه کوم مصرف اولګښت د کور دپاره کوی، د هغی په ليکلو او تصريح مكلف نه دی.
٤:- دمعاملو دقسمونو دفتر:- هغه دفتر دی چه دمعاملی د اقسامو تصریح کوی، تاجر بایدوخت پرو خت پس له دوویا څلورو ورخویا نهایت هره هفته یووارد خپل یومیه دفتر څخه معاملا ت بیرون نویس کړی او دمعاملی اقسام بیل، او دهر قسم دپاره دحساب مخصوصه صفحه و ټا کی او د هغی لنډ مطلب په همدهغ ذکر شوو صفحو کښي قيداو درج کړی.
ه :- دملکیت دفتر د کال دجمع و خرج حساب دی چه باید تاجر ئي د یو ه کال د خپلو معاملا تو دتوازن د پیژندلو دپاره ترتیب کړی په دي دفتر کښي باید تاجر دخپلي منقولي اوغير منقولي دارائي ټول حساب سره دده دیرو سیزکال را کړی ورکړي وښئي او اعضائي کړي داحساب باید دنوی کال دجوزا دپنځلسمی پوری تکمیل شی.


(۳)

تبصره
تبصره
از اجناس واشیای موجوده قیمت‌های تخمینی
آن بارزش روز داخل حساب میشود
۶ ــ بدفتر ثبت مراسلات تاجر باید ثبت تمام
مراسلات وارده وصادره وصورت‌های
مخابرات خود را به ترتیب تاریخ درج نماید
هرتاجر برعلاوه دفتر ثبت تمام مراسلات
و مخابرات وصورت های حساب وارده
هرساله خود را نیز به سلسله تاریخ باید
حفظ کند.
۷ ــ تاجر مجبور نیست دفاتر تجاریه خود را
بالذات خودش وضع و معامله کند بلکه
برای این کار میتواند کاتب هم استخدام
کند اما مسئولیتی که از نداشتن دفاتر
ضروریه تجاریه یا مخالف ترتیب آن
بمقررات این اصولنامه تولید میگردد،
عاید بخود تاجر صاحب تجارتخانه بوده
تاجر نمی‌تواند قصور را به مستخدمین
تحمیل کند.
تبصره
کاتب فقط در شق حساب از قلم خود
مسئول است

ده موجوده شیانو او اجناسو تخمینی قیمت د
رونحي په ارزښت سره په حساب کښي داخلېږي.
٦ ــ تاجر باید خپل هررنګه مخابرات او ټول
صادره او وارده مراسلات د مراسلانو
د ثبتېد و په دفتر کښي دتاریخ په ترتیب
سره ثبت او درج کړي هرتاجر باید سر بېره
د ثبتېد و پر دفتر دهر کال خپل ټول مراسلات
او مخابرات او صورت حساب هم د تاریخ
په ترتیب سره وساتی .
٧ ــ تاجر مجبور نه دی چه دخپلو تجارتي دفترونو
کاروبار په خپله وکاندی بلکه کولای شی
چه ددې کار دپاره کاتب هم ونیسی منګر
هغه مسؤلیت چه دتجارتی ضروریه دفترونو
دنه درلودلو څخه، یاد دې څخه چه هغه
ددې اصولنامې د مقرراتوڅخه مخالف ترتیب
شوی وی پیښ شی په خپله د تجارتخانې
پر تاجر با ندي دی ، تاجر نشی کولای
چه ملامتی پر مستخدمینو واړوی
تبصره
فقط د حساب په برخه کښی لیکونکی
مسؤل دی.


( ٤ )
٨ : در دفاتر متذکره فوق تمام معاملات وارده ٨ په پورته ذکر شو و دفتر و کښي بايد ټول وارد
و صادره بسلسلهٔ تاریخ بارعایت ترتیب شوی او صادر شوی معاملات د تاریخ دسلسلی
باید درج گردد .گل و تراش حاشیه او د ترتیپ د رعایت سره سم درج شی
نویسی سفید ماندن جای اضافه از ورانول او ګرول او تر معمولی گنجایشه
گنجایش معمول در بین سطر سطر دیگری څخه زیات سپین ځای پریښول او د کرښو په
داخل کردن و امثال این عملیا تیکه اسباب مینځ کښي بله کرښه دا خلول او داسي نور
اشتباه را فراهم میکند ممنوع است . عملیات چه داشتباه سبب ګرځی منع دی .
٩ : بدفاتر متذکره فقرات الف ب ج اصل ٩ : د ٢ اصل د الف ب ج فقر و په ذکر
٢ معاملاتی نمی شود تا زمانی که دفا تر شوو دفترونو کښي معاملات نه کیږی، څوچه
مذکوره بمراجع مصرحه در اصل ١٠ دغه یاد شوی دفترونه و هغه مراجعو ته وړاندی
تقدیم نگردیده و به ترتیب مقرره در اصل شوی نه وی چه په ١٠ ـ اصل کښي ئي تصريح
١١ تعمیل نیافته است دفتر ثبت مراسلات شویده او د ( ١١ ) اصل دمقرره تر تیپ سره
فقره د اصل ( ٢ ) از این قاعده مستثنی تعمیل شوی نه وی د ( ٢ ) اصل د ( د ) فقری د
است . مراسلاتو د ثبت دفتر ددي قاعدی څخه مستثنی دی .
١٠ : دفاتر تجاریه برای ثبت و امضاء نشانی ١٠ : د سودا ګرۍ دفترونه د ثبت او امضا او نشانی
به آنها بمقامات ذیل تقدیم میگردد : کو لو دپاره لاندی مقاماتو ته وړاندی کیږی :
الف : درمرکز کابل ومحالات مربوطهٔ آن الف : د کابل په مرکز او دهغه په مربوطه محالاتو
بمدیریت عمو میه اطاقهای تجارت کښي داقتصاد ملی دوزارت دتجارت داطا قو
وزارت اقتصاد ملی ومحاکم تجاریه . عمومی مدیر یت او تجارتی محکمو ته .
ب : در سایر ولایات و محالات باطاق تجارت ب : په نورو ولایاتو او محالاتو کښي اطاق تجارت
همان ولایت و حکومت مربوطهٔ آن . او دهغه مر بوطه حکومت ته .
ج : در جاهائیکه اطاق تجارت موجود نیست ج : په هغه ځایو کښي چه اطاق تجارت نه وی د تجارتی
بمجلس فیصله منازعات تجاریه در حال منازعاتو د فصلی مجلس ته او په داسی حال کښي


(٥)

نبودن ریاست مجالس فیصلهٔ منازعات چه د تجارتی منازعانو د فیصلې دمجلسو ریاست
تجاریه بمدیریت و ماموریت های نه وی نو د هغه ځای دمرکزی ګمرکونو
گمرکات مرکزی آن. مدیریت یا ماموریت ته وراندی کېږی.
١١:: دفاتریکه به مقامات مصرحهٔ اصل ١٠ ١١:: هغه دفترونه چه د(١٠) اصل تصریح شوو
تسلیم میشود باید دارای فیته و تحت مقاماتوته تسلیم کېږی باید لمبر او فیته ولری
نومره باشد دائرهٔ ثبت مکلف است ابتدا د ثبت دائره مکلفه ده چه د صفحو پر نومره
به نومرهٔ صفحات علم آورده ، در صفحهٔ علم را ولی اود دفتر د هر جلد په لمړۍ او
اول و اخیر هر جلد دفتر تعداد آنرا نه تنها وروستۍ صفحه کښې دهغه تعداد نه یوازی
به ارقام بلکه با حروف کامل نوشته نام په ارقام بلکه په پوره توروولیکی اود دفتر
و صفت صاحب دفتر و تاریخ امضاء را قید د خاوند نوم او صفت او د امضاء تاریخ قید
و امضا نماید و همچنان هر دو طرف سر او امضاء کړی او همدغه رانگه دفیتی دواړه
و اخیر فیته را با مهر سربی که مخصوص خواوې سر و آخر په هغه «سربی مهر» سره
برای این کار از طرف وزارت چه د اقتصاد ملی د وزارت له خوا مخصوص
اقتصاد ملی ترتیب میشود سر غچ نماید. ددې کار دپاره ترتیب کېږی سرغچ کړی.

تبصره: تبصره:
مبلغیکه بنام حق التصدیق گرفته میشود هغه مبلغ چه د حق التصدیق په نامه اخیسته
به موجب اصول علیحده تعیین خواهد شد کېږی دعلیحده اصولو په موجب به تعین شی
١٢::هر تاجر یا اخلاف آن مکلف است ١٢::هر تاجریادهغه پازماندگان مکلف دی
دفاتر تجاریه را که در فقرهٔ (الف) الی(د) چه هغه تجاریه دفترونه چه د(٢) اصل د(الف)
اصل (٢) داشتن آن اجباری قرار داده څخه تر(د) پورې فقرو کښې ئې لرل اجباری
شده با اصل مکاتیب و تلگرامات وصورت ګڼل شوی دی سره د اصلو مکتوبونو او
های حسابی که متضمن تادیات است از تاریخ تلگرامو او حسابی صورتونو چه دتادیاتو


(٦)

ثبت آن در اداره ثبت اعتبارا تا مدت
پانزده سال محافظه کنند برای دفاتر
اختیاری که خود تاجر به میل خودترتیب
می کند مجبوریتی به نگهداشت آن نیست.
١٣ : اگر دفاتر ضرورية تجارية قبل از
تکمیل مدت معينة اصل (١٢) در اثر
کدام واقعه نا کهانی از قبیل حریق
و امثال آن ضایع گردد باید بمراجع
مربوطة مصرحة اصل ١٠ در ظرف
یکماه از تاریخ وقوع واقعه اطلاع
داده شود اداره ثبت پس از تحقیق
در اطراف صحت ایضاح دفتر تصدیق
لازمه را به شخص مراجعه کننده اعطا
خواهد نمود .
١٤ : مجالس فیصلۀ منازعات تجاريه حين
محاکمه و دعوی میتواند مستقیماً و یا
حسب الخواهش یکی از طرفین و یا هر دو طرف
با حضار و ارائه دفاتر و اوراق تجاريه
امر کنند.
١٥ : در اختلافاتيکه در معاملات تجاريه بین
اشخاص واقع میگردد می توان دفاتر
تجاريه راتحت شرائط آتی اعتبار
سندیت داد .

متضمن دی دثبتهدو دتاریخ څخه دثبت په
ادار کښی اعتبارا ترینځلسو کالو پوری
وساتی . د اختیاری دفتر و دساتني چه تاجر په
خپله خوښه ترتیب کړی وی څه مجبو ریت نشته.
١٣ : که داسی وو چه تجارتی ضرور یه دفترونه
دمخه د (١٢) اصل دټاکلی شوي مودي
تپوره کیدو په یوه ناڅاپی واقعه لکه اور
اخیستل او نورو سره ضایع شی باید د (١٠)
اصل تصریح شو و مر بوطـه محـا يو ته
دواقعي د پیښید و دوخت څخه په یوه میاشت
کښی دننه خبر ور کړشی دثبت دائره به
وروسته تردی چه د دفتر د ضایع کیدو
د صحت په شاوخوا کښي تحقيق و کړی لازمه
تصدیق هغه سړی ته ور کړی
١٤ : دتجارتی منازعاتو مجالسو ته د دعوي
او محاکمي په وخت کښي کولای شی چه
مستقیماً یاد دواړو خواو د یوه تن یا د دواړو
په غوښتنه دا امر ور کړی چه تجارتی پانی
او دفترونه دوی ته حاضر او ښکاره کړی.
١٥ : هغه اختلافات چه په تجارتی معاملاتو
کښي د دوو کسانو په منځ کښی پیښیږی
کیدای شی چه تجارتی دفتر و نو ته در اتلو نکو
شرطو لاندي دسندیت اعتبار ور کړشي .


(۷)

الف: دفاتر تجاربه اگر به تصریحات این اصولنامه مطابق باشد مندرجات آن فقط بر علیه صاحب و یا خلف آن می تواند دلیل شود.
الف: تجاربه دفترونه که ددی اصولنامي دتصریحاتو سره سم نه وی مندرجات ئي خاص په خاوند او یا د هغه دخلف په ضرر باندی دلیل کیدای شی .

ب: دفاتر تجاربه که مطابق به مقررات این اصولنامه مرتب شده باشد برای صاحب خود نیز معتبر می باشد اگر دفاتر طرف مقابل هم مطابق اصولنامه مرتب شده باشد ولی بر خلاف مندرجات دفتر تاجر اول باشد و یا این که مخالفت مندرجات دفتر و یا ادعا ئیکه مستند به آن است بوسیلهٔ اسناد و سائر دلایل قویه که مدار اعتبار در محاکم تجارتی شناخته میشود ثابت میگردد در این چنین احوال و در مقابل اسناد و دلایل قویه قابل سمع محاکم قوهٔ ثبوتیه مندرجات دفتر تجاربه از اعتبار می افتد.
ب: هغه تجاربه دفترونه چه ددی اصولنامي د مقرراتو سره سم مرتب شوی وی او دخپل خاوند په کټه هم دلیل کیدی شی که د مقابل طرف دفترونه هم سم داصولنامي سره مرتب شوی وی مګر داول تاجر د دفتر دمندرجاتو بر خلاف وی یا داچه ددفتر دمندرجاتو مخالفت یا هغه ادعاچه په هغه سره مستنده وی د اسنادو او دنورو قوی دلائلو په وسیله سره چه په تجارتی محاکمو کښی د اعتبار مدار ګڼل کیږی ثابته لی شی په داسی احوالاتواو قوی دلائلو اوسندو نو په مقابل کښی چه دمحاکمو دآرویدو وړوی د تجارتی دفتر دمندرجاتو ثبوتیه قوه د اعتبار څخه لويږی

ج: همچنان اگر دفتر یکی از طرفین موافق اصولنامه مرتب شده و از دیگر مطابق باصولنامه نباشد و یا هیچ دفتر نداشته و یا دارد و نمیخواهد ظاهر کند در این
ج: همدغه رنګه که د طرفینو څخه دیوه دفتر د اصولنامي سره موافق مرتب شوی وی او دبل دفتر د اصولنامي سره مطابق نه وی یا هیڅ دفتر نه لری یائی لری او نه غواړی


(٨)
چنین احوال مندرجات دفتریکه منظم چه خرگندئي كړی په داسی احوالو كښي
و اصولی باشد میتواند بر علیه طرف مقابل دهغه دفتر مندرجات، چه منظم او اصولی
دلیل گردد، ولی اگر خصم مندرجات دفتر وی کیدلای شی چه دمقابل طرف بر علیه دلیل
منظم تاجر اول را با دلایل معتبر یا بوسیله وگرزی مگر که خصم داول تا جر د منظم دفتر
اسنادیکه در محاکم تجارتی قابل قبول است مندرجات په معتبر ودلائلو یاد هغو اسنادو په
تردید کند در این صورت مندرجات دفتر وسیله سره چه په تجارتی محاکمو كښي دقبول
منظم، قوه اثباتیه خود را زایل خواهد وړوی تردید کړي نو په دی صورت به دمنظم
کرد . دفتر مندرجات خپله اثباتیه قوه زائله کړی.
د : درهنگامیکه یکی از طرفین قبولی مندرجات د: هر کله که یوله دوی څخه دتجارتی جګړو
دفاتر تجاریۀ خصم را در محضر محاكم فیصلۀ دفیصلو په محكمو كښي دخصم دتجارتي دفترو
منازعات تجاریه اظهار و تعهد نماید، دمندرجاتو دقبولی اظهار او تعهدو کړی
اگر خصم از ارائه دفاتر تجاریۀ خود او خصم دخپلو تجارتي دفترو دښكاره كولو
بدون کدام نوع عذر موجهه» خود داری څخه » بیله یوه پیښ شوی عذره «انکار و کړی
کند محکمه میتواند در حق طرفیکه نو محکمه کولای شی چه دهغه جانب په حق
طالب ارائه دفتر است بقناعت خودفیصله كښي چه ددفتر ښودل غواړی پخپل قناعت
بدهد . سره فیصله و کړی .
هـ : وقتيكه مجالس فصلۀ منازعات هـ : هر کله چه دتجارتی منازعانو دفیصلی
تجاریه دفتر مرتبۀ تجاریه را موافق اصول مجالسو تجارتی مرتب دفتر سم له اصول سره
مرتب دیده و مندرجات آن را بر له صاحب مرتب لیدلی وی او مندرجات ئې دهغه د خاوند
آن اتخاذ میکند، برای اکمال قناعت پر فایده استعمالوی نودهغه دفتر دمندرجاتو
فکری راجع به صحت مندرجات آن دفتر دصحت په باب كښي دزیات قناعت د پاره او
وواجب الایفاء بودن مدعابه، بهر حال يك دمدعابه دحتمی ایفا کولو په نسبت، په هر
تحقیقات ضمنی متمم را نیز اجراء و باحصول حال يوهتمم ضمنی تحقیقات دي هم اجرا


(۹)

قناعت مجلس که به اتفاق آراء باشد فیصله کړی او سره دمجلس دقناعت د حاصلید و
خواهد کرد . به چه د آراو په اتفاق وی فیصله وکړی .
١٦ ـ مندرجات دفتر تجاریه در افغانستان ١٦ : ـ د تجاریه دفتر مندرجات باید په
باید بزبان رسمی مملکت باشد . افغانستان کښی د مملکت په رسمی ژبه سره وی .
۱۷: وزارت اقتصاد ملی صلاحیت دارد آنچنان ۱۷ـ دملی اقتصاد وزارت صلاحیت لری چه
تجاریا مناطقی را که در باره آنها تطبیق داسی تجار یاهغه مناطق چه د هغو په باره
مقررات این اصولنامه عجالتاً مساعد دیده کښی ددي اصولنا مي د مقر ر ا تو تطبیق
نمیشود از مقر رات مواد این اصولنامه دم در حاله مساعد نه ګنل کیږی ددی
تا مدت پنج سال مستثنی اصولنامي دموادو دمقر راتو څخه تر پنځو
قرار بدهد . کالو پوری مستثنی وشميری .
تبصره تبصره
مواد یکه برای تطبیق این اصل در نظر هغه مواد چه ددي اصل د تطبيق دپاره په
گرفته میشود قرار ذیل است :ـ نظر کښي نيول کيږی د الا ندي دی : -
الف : در احو الیکه وضعیت منطقوی مواضعائیکه الف : ـ په داسی حال کښي چه دهغوځایو
تجار به آن مسکون است در امور ترتیب وضعیت چه تجار هلته او سيږی دتجار یه
دفاتر تجاريه غیر قابل تطبیق یافوق العاده دفترو په امورو کښي د تطبيق ور نه وی
مشکل دیده شود . يا ډیر ګران وليدل شی .
ب : ـ در هنگامیکه استعداد تاجر و وضعیت کار ب : ـ په هغه وخت کښي چه د تاجر استعداد
و سرمایه او برای ترتیب دفاتر تجاریه صعب او دده دکار اوسر مائي وضعیت دتجارتی
ملاحظه گردد . دفترو دترتيب دپاره ګران ملاحظه شی .
ج : ـ در باره آنچنان تجار يکه کار شان ج : ـ دداسی تجارو په باره کښي چه دهغو
مرکزیت ندارد . کار مرکزیت نه لری .


(١٠)

د:- در حق آن مالدارا نیکه فقط معاملهٔ شان د: د هغو مالدارانو په حق کښی چه ددوی
محدود و منحصر بـا اموال مستحصلهٔ معامله فقط ددوی دخپل لاس و حاصل شوو مالونو
خود شان بوده و در زمرهٔ تجار دائمی کښي محدوده وی او د دائمی تجار و په ډله کښي
محسوب نمی شوند، خواه اموال نه ګڼل کیږی دغه ددوی دخپل لاسو حاصل
مستحصلهٔ حیوانی بــاشد یـازراعتی شوی مالونه که حیوانی وی او که زراعتی وی
بعد از انقـضـای مـدت پنـج یو برابر دی وروسته د پنځو کالو تر تیریدو
سال اگر احکام فقرات مستثنی څخه که د ذکر شوی تیری د مستثنی شوو فقرو
شدهٔ تبصرهٔ متذ کر ه قـابل تـطـبـیـق احکام د تطبیق وړ و لیدل شی پور تنی اصل
دیده شود اصل فوق اصولاّ تعدیل و بمطی اصولاّ تعدیل او پس له اصولی مراتبو دطی کیدو
مراتب اصولی در ساحهٔ اجرا ء نهاده میشود. څخه د اجرا کیدو په د ګر کښي ایښوول کیږی.

١٨ : تخلف از مقر رات مواد این اصولنامه ١٨ – ددي اصولنامي دموادو دمقر را تو
مستلزم مجازات تعزیری بوده متخلفین څخه مخالفت د تعزیر او مجازات مستلزم کیږی
نظر به اهمیت جرم تعزیر میشوند و اجرای متخلفین دجرم د اهمیت له مخی تعزیر کیږی
مخاکمات را جعه باین جرایم بریاست های هند محا کمی چه ددي جر یمو په باب کښي
مجالس فیصلهٔ منازعات تجاریه متعلق دی دهغو اجرا کول دمناز عا تو دفیصلی
است. دمجلس په ریاست پوري اړه لری.

١٩: . شرکت های تجارتی که دارای ١٩: - تجارتی شر کتونه چه داخلی مقررات
اساسنامه ومقررات داخلی بوده به تصدیق او اساسنامه ولری او د اقتصاد ملي دوزارت
وزارت اقتصاد ملی رسیده باشند مطابق به له خوا تصدیق شوی وی ددي اصو لنامي
اصل ( ٥ ) این اصولنامه مکلف اند حسابیکه د ( ٥ ) اصل مطابق مکلف دی، چه هغه
متضمن دارائی منقول و غیر منقول و صورت حساب چه منقوله او غیر منقو له دارائی
مطالبات قروض شر کت بـاشد و همچنین او د شر کت د قر ضو دمطا لباتو صورت پکښي


(۱۱)

بیلانسی نفع و ضرر شرکت را مرتب کنند وی او همدغه رنکه دشرکت دنفع او ضرر
برای سایر دفاتر شرکت ها حسب مقتضیات بیلانسی مرتب کری . د شرکتو دپاره به
اداری خود شان دفترهای سایره را ددوی دخپلي اداري دمقتضيا تو سره سم
انتخاب خواهند کرد ولی د فا تر منتخبه نور دفترونه انتخاب کری لیکن دشر کتو
شرکت ها نیز باید با رعایت اصل ۹ قبل منتخبه دفترونه هم باید سره د (۹) اصل درعایته
از عملیات به ثبت و امضاء نشانی مقامات پخواله کار شروع کو لو څخه د مربوطه مقاماتو
مربوطه برسند . له خو اثبت او نشاني امضا کری شی .

۲۰ : - مقررات این اصولنامه شش ماه پس ۲۰ : - ددی اصولنامي مقررات دشر دتاریخ
از تاریخ نشر قابل الاجراء است . نه شپز میاشتی وروسته داجر او ر دی .

۲۱ : - باجرای احکام مواد این اصو لنامه ۲۱ : - ددی اصولنامي دموادو داحکامو په اجرا
وزارت اقتصاد ملی مامور است . سره دملی اقتصاد وزارت مامور دی .
ادخال اصولنامه هذا را در جمله اصولنامه دا اصولنامه د دولت په نورو اصولنامو کښي
های دولت منظور و به اجرای احکام داخله او منظو ره ده او د دي دمو ادو
مواد آن امر و اراده می نمائیم مورخه ۸ داحکامو په اجرا کولو سره امر اوازاده کوو
سرطان ۱۳۲۱ مطابق ۱۴ ماه نیټه ۸ د سرطان ۱۳۲۱ دڅلر مي خور
جمادی الثانی ۳۶۱ ۱۴ سره سم - ۱۳۶۱ .


ضمیمه نمبر ۱ « اصولنامه دفاتر تجارتی »
حق التصدیق متذ کره تبصره
اصل (۱۱) برای هر دانه سرغچ
پنجاه پول اخذ ، و درعوائد
مقام مربوطه شامل می گردد.
مورخه ۳ حمل ۱۳۲۲
مطابق ۱۷ ماه ربیع الاول ۱۳۶۲
د تجارتی دفترو داصولنامي نمبر ۱ ۱» ضمیمه
د (۱۱) اصل د تبصری ذکر شوی
حق التصدیق په هری دانی سرغچ باندی
پنځوس پوله اخیستل کیزی او دمربوطه
مقام په عائدا تو کښي شامليرى . نيټه
۳ دحمل ۱۳۲۲ دلمريږ خور ۱۷
د ۱۳۶۲ سږ . سم


ضمیمۀ نمبر ۲ اصولنامۀ دفاتر تجارتی
۱ – عوض اصل (۱۱):
دفاتریکه بمقامات مصرحه در اصل (۱۰)
تقدیم میشود باید بطور مجلد ، و اوراق
آن تحت نمره های مسلسل باشد.
دایرۀ ثبت هر ورق این دفتر را که بآن
ارائه می گردد ؛ بامهر رسمی مختوم
وتعداد اوراق آنرا در اول و آخر
کتاب درج و اشاره کرده بانوشتن نام
وصفت صاحب دفتر تاریخ ثبت را قید
و در پهلوی مهر های ورق اول و آخر
کتاب امضاء می نماید.
مبلغیکه بنام حق التصدیق اخذ میشود
بموجب لایحۀ علیحده تعیین میگردد.
۲ – تجار خارجه مقیم افغانستان اگر
خواسته باشند دفاتر ضروریۀ تجارتی را
بزبان خود ترتیب بدهند می توانند ،
اما مجبورند در موقع رویت دفاتر بمحاکم
مربوطه و دوایر رسمیه در افغانستان
ترجمۀ آنرا نیز بزبان رسمی مملکت
توأماً ابراز نمایند ، مسئولیت صحت
ترجمه با اصل بعهدۀ خود تجار
مذکور است اگر در وقت تدقیق
تفاوتی ظاهر شود اصل ۱۸ تطبیق
خواهد شد.
۳- اصل ۱۱ اصولنامۀ دفاتر تجارتی
از تاریخ نشر مواد فوق لغو است.
مورخه ۲۱ دلو ۱۳۲۲ ش
۱۵ ماه صفر ۱۳۶۳ ق

د تجارتی دفتر و د نمبر ۲ اصولنامی ضمیمه
۱- د (۱۱) اصل عوض:
هغه دفترونه چه د (۱۰) اصل و نیوولو شوو
محامونه وړاندی کیږی باید مجلد وی ،
اوپانی شی هم باید ترپله پسی نمبرو لاندی
وی، د ثبت دائره به ددی دفتر هر هپانه چه دوی
نه ورښکاره کیږی په رسمی مهر سره مهروی،
اود هغو دپانو شمیر به د کتاب په اول او آخر
کښی درج او ټاکی، او د ثبت تاریخ به د دفتر
د خاوند دنامه او صفت سره قید وی ،
او د کتاب دلمړی او اوستری پاڼی دمهر
دڅنګ سره به امضا کوی.
هغه مبلغ چه دحق التصديق په نامه اخیسته
کیږی ا دبیلی لایحی په موجب سره ټاکل کیږی
۲- د باندینی تجار چه په افغانستان کښی اوسی
که وغواړی چه خپل ضروری تجارتی دفترونه
په خپله ژبه ترتیب کړی کولای یی شی، خودوی
مجبوردی یه هغه وخت کښی چه دوی په افغانستان
کښی خپل دفترونه و مربوطه محاکمو اورسمی
دائروته ښکاره کوی دهغوترجمه به د مملکت
په رسمی ژبه سره یو ځای ور ښکاره کوی،
دترجمی د صحت مسئولیت د اصل سره پخپله
د هغه تاجر پر غاړه دی ، که دتدقیق په
وخت کښی څه توپیر پکښی و موندل شی
د(۱۸) اصل سره به تطبیق شی.
۳- د تجارتی دفتر و داصو لنامی (۱۱) اصل
د پورتنی موادو دنشر کیدو دتاریخ څخه لغودی.
نیټه ددلو (۲۱) ۱۳۲۲ سم له ۱۵
دصفری ۱۳۶۳


[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]