{"book": "adl0728", "page": 1, "text": "مکتبه سراج الاخبار\nکتاب اول\nمسلمان\nو اسلامیت\nاثر\nمحمود طرزی\n۱۳۳۰"}
{"book": "adl0728", "page": 2, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0728", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0728", "page": 4, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0728", "page": 5, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0728", "page": 6, "text": "هدیه سراج الاخبار\nکتاب اوّل\nعلم\nو اسلامیت\nاثر\nمحمود طرزی\nسنه ۱۳۳۰"}
{"book": "adl0728", "page": 7, "text": "۲\nبسم الله الرحمن الرحیم\nدیباجه\nبعد از ادای ما وجب علیت نما\nبر قارئین کرام پوشیده نماند که مردم\nنصارا در باب انتشار و وسعت دین خودشان\nبسی جمعیت های رهبانیۀ بزرگی دارند که بزرگترین\nاین جمعیتها (جمعیت ژه زه ویت) هاست .\nازین جمعیت و امثال آن هر سال بصدها"}
{"book": "adl0728", "page": 8, "text": "۳\nهزار کتابها، و رساله ها، و مجموعه ها به بسیار\nزینت و آراستگی، و جلد های بسیا\nبا زینت و رنگینی، و تصویرهای بسیار ظریف\nقشنگ طبع و نشر شده (موسیونر) ها که\n(میشینر) هم میگویندش بهر هر طرف\nدنیا مفت و رایگان و یا به قیمت بسیار ارزان\nپراگنده منتشر میسازند. تا بواسطه آنها نشر افکار دین\nمسیحی را در عالم رواج داده ادیان دیگر را\nبه آن کتابها تزیف و تحقیر نمایند.\nدر یکی ازین گونه رساله های باطله خود\nشان دین مبین اسلام را از علوم و فنون"}
{"book": "adl0728", "page": 9, "text": "۴\nعاری و خالی و مسلمانها را دشمن علم وفن\nنشان داده اند که اگر چه واهی و هذیان بودن\nاین سخن بر همه کسانیکه از حقایق دین مبین اسلام\nخبر دارند ظاهر و آشکار، و آزادهٔ دلیل و برهان است\nولی بازهم برای رفع شبهه ها و مدافعه دین\nحضرت محمد مصطفیٰ علیه افضل الصلوٰة والتحیات\nاز تتبع و مطالعه بعضی آثار فوائد نما به ترتیب\nو تألیف این رساله بنام (علم و اسلامیت)\nپرداختم.\nجریده (سراج الاخبار) که در سایه\nمعارف پیرایه پادشاه با دانش و دین عصر حاضر"}
{"book": "adl0728", "page": 10, "text": "(سراج الملته والدین) ادام الله دولته -\nیک دوره ششماهه خود را تکمیل نموده نمبر\nدوازدهم خود را در معرض انتشار برآورده است\nخواست که این رساله فوائد ا ساله را هدیه للنا\nظرین، و تحفه للقارئین با نسخه دوازدهم خود به\nمشترکین کرام خود عرض و تقدیم نماید. و هم بقار\nکرام خود وعده میدهد که هر ششماه یکبار همچنین\nیک ساله‌گک کوچک در مسایل علوم و فنون\nمختلفه مفیده عرض و تقدیم میکند. و من الله التوفيق\nمدیر و سر محرر سراج الاخبار\nمحمود طرزی"}
{"book": "adl0728", "page": 11, "text": "٦\n\nعلم و اسلامیت\n\nبزرگترین عبادات، و شرفدار ترین ـ\nطاعاتی که بر مسلمانان فرض و واجب گردیده\nهمانا سعی و کوشش کردن در راه تحصیل (علم)\nاست. زیرا مقصد یگانه نخستین طاعت عباد\nشناختن یگانه گی و وحدت ذات الهی است\nکه آن ممکن نمیشود مگر بتحصیل (علم).\nچنانچه پنجوقت نماز بر مسلمانها فرض گردیده،\nکوشش کردن در راه تحصیل علم نیز هر روزه و هروقت"}
{"book": "adl0728", "page": 12, "text": "همچنان فرض شده است. هم تا بوقت مرگ\nکوشیدن جمیع زنان و مردان مسلمانان تحصیل علم\nمأمور است زیرا حضرت فخر کائنات علیه\nافضل الصلوة والتسلیمات فرموده اند :\n«طَلَبُ العِلمِ فَرِیضَةٌ عَلَى کُلِّ مُسلِمٍ وَ مُسلِمَةٍ»\n(الحديث) یعنی «تحصیل علم بر هر مرد و زن\nهمه مسلمانان فرض است.» و بدیگر حدیث\nشریف از زمان طفولیت تا بوقت مرگ امّتِ\nناجیه خود را بر طلب علم امر فرموده :\n«اُطلُبُوا العِلمَ مِنَ المَهدِ اِلَى اللَّحْدِ» یعنی\n«طلب کنید علم را از گهواره تا به قبر» و به این حدیث"}
{"book": "adl0728", "page": 13, "text": "شریف که : (( اطلبو العلم ولو بالصین )) طلب\nکردن علم را اگر چه باشد در چین امر فرموده و بحدیث\nشریف (( رتبة العلم أعلی المراتب )) رتبة علم را\nاز همه رتبه ها بلند تر نشان داده اند. پس چون\nاین همه اوامر جلیله بمیان باشد کدام نابینا و کدام\nبیخبر ان حسد برابر گفتن دشمنی دین اسلام با علم))\nجرأت میورزند ؟\nعلم اشیا\nقرآن عظیم شان که حبل المتین اهل ایمان است\nعلوم از لی وابدی دنیا و آخرت، و همه کائنات"}
{"book": "adl0728", "page": 14, "text": "و جمله مخلوقات را جامع است. ذات اقدس\nالهی در قرآن کریم خود اول از تعلیم و تعلم بیان فرمود:\nوَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى\nالْمَلَائِكَةِ فَقَالَ أَنْبِئُونِي بِأَسْمَاءِ هَؤُلَاءِ إِنْ كُنْتُمْ\nصَادِقِينَ (الآیه) که باین آیه کریمه آدم-\nعلیه السلام و ذرّیت اور ابسبب استعداد و\nقابلیتیکه در (علم) داشتند از همه مخلوقات\nشرفدار تر و بلند تر فرموده است .\n\nببینید : اوّل حضرت آدم علیه السلام را\nخلق نمود، باز نامهای همه چیزهای کائنات\nرا به او آموخت ، باز برای امتحان آنچیز ها را بلۀ"}
{"book": "adl0728", "page": 15, "text": "کرام خود نشان داده فرمود که : ((اگر شما صادقان\nباشید خبر بدهید که اینها چیست ؟))\nپس ازینجا بخوبی معلوم میشود که بآغاز خلقت\nآدم علیه السلام تعلیم علم نیز به او آغاز نمود. هم چه علم؟\n((علم اشیا)) که همه علوم حکمیّه، وطبیعیّه، و ریاضیّه\nوکیمیاویّه، وغیره داخل آنست تا بحقیقت اشیا\nعلم آورده به وحدانیت بسیار با عظمت (خلاّق\nاشیا) پی برده شود. لهذا ازین نیک ثابت شد\nکه آفرینش برای آموختن شده است. اهل اسلام\nکه بر قرآن کریم ایمان آورده اند و به این ایمان و عقیدۀ\nخود وارث حقیقی پدر خود شده اند."}
{"book": "adl0728", "page": 16, "text": "(علم چیست)\nحالا این را باید بدانیم که (علم) چیست؟\nچرا که اگر ندانیم که (علم) چیست بحث عبث\nخواهد بود. اما این را هم بگوئیم که ما درین سالها خود\n(علم) را چنان تعریف و بیان کنیم که (مسلما)\nآنرا می شناسد.\nدر مسلمانی (علم) نور است. آنچنان که نوری که\nهر طرف ما را روشن میدارد، با آن نور اشیائیرا\nکه با آن مناسبت و روابط داریم از هم جدا میکنیم."}
{"book": "adl0728", "page": 17, "text": "۱۲\nپس و پیش، چپ و راست خود را به آن می بینیم\nآفتاب برای چشم، چشم برای مردک هر چه که\nهست (علم) نیز برای عقل همچنان یک چیزیست.\nچنانچه انسان ها برای هر کاریکه میخواهند آنرا\nبدرستی اجرا بکنند بروشنی محتاجست عقلها نیز\nبرای هر کار خود همچنان بعلم محتاجست یک\nانسان در تاریکی هر انقدر کاری که کرده بتواند عقل\nنیز بیعلم همانقدر کار کرده میتواند.\nدر مسلمانی (علم) رهبر (عمل) است.\nعلم بیعمل را درخت بیبار میگویند. هیچ شبهه نیست\nکه (علم) را برای (عمل) انسان میخواهد. زیرا ثمر"}
{"book": "adl0728", "page": 18, "text": "۱۳\nتجارب انسان سعی و عمل اوست. همۀ احتیاجات\nخود ما نرا با عملهای خودمان رفع کرده میتوانیم.\nاز عملها نیز مقصد یگانه ما خیرها، وخوبیها، ومنفعتهاست.\nرسول بر حق ما: «خَيْرُ الْعِلْمِ ما نَفَعَ»\nفرموده یعنی «بهترین علم منفعت دهنده آنست\nپس معلوم شد که خیر ومنفعت خود ما نرا بعلم میدانیم.\nونسبت به علم خود بواسطۀ عمل خود یعنی کار خود آن\nخیر ومنفعت را بدست آورده میتوانیم. (علم)\nو (عملی) که به ما هیچ منفعتی ندهد بیک پیسه\nهم نمی ارزد. حضرت خیرالبشر فرموده: (أعوذ\nبالله من علم لا ينفع) یعنی (از علمیکه منفعت نبخشد"}
{"book": "adl0728", "page": 19, "text": "بخدا پناهم). و ازین معلوم میشود که در دین مبین\nاسلام طلب و جستجوی علم محض برای خیر و منفعت است،\nو بدست آوردن خیر و منفعت لا بد به (علم) محتاج است.\nغیر از کارهای عادیه ئیکه انسان آنرا دیده و دو\nو شنیده شنیده یاد میگیرد - مانند نوشیدن،\nو خوردن و امثال آن دیگر همه کارهای منفعت\nآور و خیر پروری که میخواهد آنرا بعمل آرد علی الخصوص\nکه آن کار از کارهای بزرگ و مهم هم باشد لا بد بعلم\nمحتاج است . هر کار از خود یک علم مخصوصی دارد\nکه بدون علم آن عمل از قوه بفعل نمی آید . پس هر کاریکه\nانسان بران اقدام میکند اگر علم آن کار را نداشته باشد"}
{"book": "adl0728", "page": 20, "text": "۱۵\nبهیچصورت آن کار را بسر رسانیده نمیتواند. مثلاً: یک کاتبی را که در مدت عمر خود قولبه کشی نکرده باشد در پیش یک کشت زاری بیارید، وقولبه را بدستش بدهید که قولبه کشی کند آیا قولبه کشیده میتواند؟ و کذالک اگر یک قولبه کشی را که هیچ خط و کتابت را نمیشناسد در پیش یک میز نوشته بنشانید، و قلم و دواترا پیشش بنهید آیا یک حرف نوشته میتواند؟ لہذا معلوم شد که عملها یعنی کارہا ییکه انرا میخواهیم بکنیم نسبت به جنس آن کار، ونظر بنوع آن عمل آموختن بعضی آموختنی ها برای ما لازم این است که این صنف صنف آموختنیها، ونوع"}
{"book": "adl0728", "page": 21, "text": "١٦\nنوع یاد گرفتن اینها هرکدام جدا جدا یک فن و علم است.\nنوشتن خواندن\nبرای بدست آوردن هرفن و هرعلمی که باشد\nدر اوّل امرخواندن و بعدازان نوشتن لازم است؟\nو ازین است که ذات اقدس الهی در آیات بینات\nنخستین قرآن عظیم شان خود بواسطۀ جبرئیل علیه السلام\nاوّل از خواندن و نوشتن آغاز تعلیم حضرت\nرسول واحب التعظیم را فرمود:\n((اقرأ وربک الاکرم الذی علم بالقلم\nعلم الانسان مالم یعلم)) (الآیه) لا یعنی بخوان،"}
{"book": "adl0728", "page": 22, "text": "۱۷\n\nرب تو بزرگترین جمله کریم هاست آنخدائیکه\nنوشتن را بقلم بیاموزانید. انسانرا چیزهائی\nدانشاند که نمیدانست.)\nلهذا به این آیه کریمه بصورت بسیا\nآشکار بیان فرموده شد که انسان چیزهائیرا\nکه نمیداند محض بخخواندن و نوشتن آنرا میداند.\nپس چون چنین ست اول توصیف و تعریف\nابتدائی ئیکه در باب (علم) بیان شود، و جواب\n(علم چیست) گفته شود همین خواهد بود که اول\n(علم) عبارت از (خواندن) و (نوشتن) ست.\nشیئ الله تعالی جل و علا بحضرت خاتم الانبیا"}
{"book": "adl0728", "page": 23, "text": "۱۸\nبموجب آيه شريفه مذكوره اول خواندن و نوشتن\nرا تعليم ميكند. اما آن خواناندن و نويسانيدن\nديگر يك كيفيتي دارد كه ماوراي بشريت است.\nو چنان يك تعليم و تعلم روحاني است كه ما آنرا نميدانيم.\nالبته نميدانيم، زيرا هر كس پيغمبر نيست كه آنرا بداند! اگر\nخواندن و نوشتن با هم مانند خواندن و نوشتن\nبني باشد فرق كجا ميماند؟ اما چون الله تعالي صريحاً\nدر قرآن كريم خود ميفرمايد كه بخواندن، و نوشتن كه\nاثر قلم است انسانرا چيزهائيكه نميداند مي آموزاند\nاز انرو از وقتيكه دنيا آفرينش يافته همه انسانها\nمحض بخواندن و نوشتن صاحب علم شد آمده اند."}
{"book": "adl0728", "page": 24, "text": "۱۹\nلاجرم بر ما مسلمانان آموختن خواندن و نوشتن\nکه آغاز ابتدائی (علم) است، و بلکه مادر همه علوم\nوفنون است فرض شمرده میشود، (خواندن) است\nکه بسایه آن به دانشها و معلومات پیشنیان خود\nوارث میشویم. (نوشتن) است که بواسطه آن\nدانشها و معلومات خود مانرا به بازآیندگان\nخود میراث میگذاریم. (خواندن) یک سرمایه ایست\nکه (نوشتن) آن سرمایه را در بازار رواج عرفان بکار\nانداخته بحظه بلحظه افزونی میدهد.\nمقصد از نوشتن خطاطی میر عمادی نیست.\nبلکه قوة تحریریه است که مقصد و مراد خود را و معلومات -"}
{"book": "adl0728", "page": 25, "text": "۲۰\nخود را بواسطۀ قلم بدیگری بخوانند، و بدانند، خواندن\nو نوشتن از همدیگر جدائی ندارند. و لازم وملزوم همدیگر\nمیباشند. بسیار عالمهائی هست که خوب میدانند\nو خوب میخوانند، ولی قوۀ تحریر ندارند که چار سطر یک\nچیزی بتوانند بنویسند. لہٰذا علم شان برای خودشان\nمنحصر مانده باز آیندگان از ان علم و عرفان شان\nهیچ استفاده نمیتوانند. لہٰذا نوشتن از علم خواندن\nفائدہ اش عامتر است. زیرا اگر نوشتن نمیشود\nهیچ کتاب بوجود نمی آمد. و چون کتاب نمیبود علم\nہم مفقود میشد. چرا که ما همان علمی را میخوانیم که نوشته\nشده باشد. خواندن علم سینه های مردم را خوانده"}
{"book": "adl0728", "page": 26, "text": "۲۱\n\nنمیتوانیم . و ازین است که در وقت حاضر خواندنرا\nاز نوشتن آغاز میکنند . حتی اول ( الف ) و\n( ب ) را که به اطفال می آموزانند نوشتن میآموزانند\nیعنی شکل ( الف ) و ( ب ) را بقلم بخود طفل نویسانده\nالف و ب میگویند .\nپس معلوم شد که تعریف ابتدائی ( علم ) -\n( نوشتن ) و ( خواندن ) است . حالانکه در مسلمانی\nخواندن و نوشتن از لوازمات ایمانست .\n\nاقسام علوم و عمال\n\nعلم با وعمل با ی بسیار یست که ما را در مقدمه"}
{"book": "adl0728", "page": 27, "text": "۲۲\nما را در کارهای دنیا و آخرت ما موفّق و کامیاب\nیسازد پس در انجال نظر بر عمل و کاریکه ما میخواهیم\nآنرا سر مشق حرکت خود بگیریم باید که در همان عمل\nصاحب علم شویم. اعمال یعنی کارهای انسان از\nحدّ حساب افزونست. چونکه اعمال همه گی بر سعی،\nو کوشش، و مجاهده موقوفست سعی و کوشش و مجا\nدایمی کارها را غیر محدود و خیلی افزود می کند. حضرت\nباریتعالی جلّ وعلیٰ (لَيْسَ لِلإِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰى)\n(الآيه) فرموده یعنی (نیست برای انسان مگر اینکه\nسعی و کوشش ورزد) سعی و کوشش موجب کثرت بسیاری عمل\nمیگردد و بسیار عملها افزونی علمها را موجب"}
{"book": "adl0728", "page": 28, "text": "۲۳\nمیشود. و همچنین علم ها و عمل ها یکدیگر خود شانرا اثر\nداده چنانچه علم بی‌عمل سودمند نمیشود عملهای بی‌علم\nنیز کاری از پیش برده نمیتواند.\nبرای انسان در اول امر دو کار است\nکه یکی کارهای آخرت ست، و یکی کارهای دنیا.\nدر هر دو کار انسان بعلم محتاج است بدون\nعلم انسان خود را نمیشناسد، و چون خود را نشناخت\nخدا را نمیشناسد، و چون خدا را نشناخت حق\nرسول، حق والدین، حق استاد حق پادشا\nحق وطن، حق اولاد، حق همسایه، حق همنوع، حق\nهم ملتی را نمیداند، و بجا نمی آرد که در ان وقت"}
{"book": "adl0728", "page": 29, "text": "۲۳\nلا سمح الله مسلمان هم گفته نمیشود.\nبی انتها بودن علم\nحضرت خالق بی‌همتا جل وعلی بحضرت\nخواجه هر دو سرا محمد مصطفی امر و تنبیه میفرماید\nکه: (قل رب زدنی علما) (الایه) یعنی (بگو:\nرب من علم مرا دائما افزون کن)\nاین است که این آیه کریمه یک حقیقت\nبسیار بزرگیست که بیحد و نهایت بودن علم را\nبما مسلمانان نشان میدهد. زیرا با وجودیکه علم\nالاول و ابد را بحضرت رسول کریم خود تعلیم فرمود"}
{"book": "adl0728", "page": 30, "text": "۲۵\nباز هم برای مناجات افزونی علم بآن ذاتیکه\nبغیر از ذات الهی دیگر همه چیزها را از صفحهٔ قلب\nمبارک خود بیرون کشیده امر و تنبیه میفرماید.\nو ازین حدیث شریف نیز محدود بودن علم صریحاً\nمعلوم میشود که فرموده : ( مَن قال انا عالِمٌ فَهو\nجاهل ) (الحديث) یعنی (آنکس که میگوید من عالمم\nاو جاهل است.) (الحديث) و حضرت باریتعالی\nدر قرآن عظیم میفرماید : ( وما اوتيتم من العلم الا قليلا )\nیعنی (شما را از علم چیزی داده نشده است مگر\nبسیار کم) و این حدیث شریف که : ( مَنْ قال\nللعلم غاية فقد نجسه حقهُ وَوَضَعَهُ في غَير مَنزَلته )"}
{"book": "adl0728", "page": 31, "text": "۲۶\nوَضَعَهُ اللهُ بِهَا .) یعنی ( هرکس بگوید که علم\nیک نهایتی دارد حتی آنرا ارزان کرده خواهد\nبود، و در یک جائیکه خدا آنرا وضع نکرده، وضع\nمیکند .) سراسر لایتنهاہی بودنِ علم را ثابت\nمیسازد .\nپس معلوم است که در مسلمانی برای علم\nهیچ حَدّ و نهایتی نیست . و نسبت بعلم الہی ہمہ علوم\nبشری هیچ نیست . بشریّت با وجود یکه بدرجهٔ که\nہوا پرواز می کنند در علم ترقّی کرده اند باز هم\nنسبت بعلمیکه کرهٔ زمین و کرهٔ ہوا را بسازد حُکم\nقطره را بحر هم نمیگیرد ."}
{"book": "adl0728", "page": 32, "text": "۲۷\nاختراعات، و کشفیات تازه بنازهٔ مدنیت\nنیز غیرمحدود بودن علم را اثبات میکند . یکقدر\nبحقیقت غور کنیم : امروزه روز اگر یکی از ما به\n(اوروپا) یا (امریکیه) برود در پیش آثار\nمدنیتی که انسانها بمیدان آورده خود را گم میکند .\nآن بناها و عمارتهای مُعَظّم وحشتناکی که\nسی چهل طبقه بلند رفته، و هزارها خانه و اتاق را\nمالک است، موافق آن گونه بناها جاده ها و\nبازارها و سرکهای با صفای با پهنای بختیه که تا\nریخته گی بنظر میآید، ترام وایلهای باالکتریک\nمتحرک، ریلها، موترها، واپورها، تلگرافها،"}
{"book": "adl0728", "page": 33, "text": "۲۸\nتلفونها، تلگرافهای بی سیم، ماشینهای\nپرنده روی هوا، در روی زمین، در زیر زمین،\nبلیت\nبر روی بحر، در زیر بحر در جوف هوا یک فضا،\nیک سرعت، یک حرکت، یک روشنی۔\nیک شطارست که بعقل ما هم برابر نمی آید! ....\nاین است که همهٔ این درخشندگهای محیر العقول\nمدنیت حاضره را علمهای مختلفه متنوعه بظهور آورد\nاست. علم سعی و عمل را آموخته، سعی و عمل اثر را\nبمیدان آورده، اثرها دیگر علمها را نتیجه بخشیده\nو بهمین صورت عملها علمها و علمها عملها-\nرا الی ماشاالله کشیده رفته است. و هنوز بکجاها"}
{"book": "adl0728", "page": 34, "text": "۲۹\n\nخواهد کشید! چونکه در قرآن کریم : «و یخلق ما لا\nتعلمون» فرموده شده .\n\nآیا ما چرا علم را محل\nود کرده ایم ؟\n\nآیا چرا یک مرد فرنگستانی، یا امریکائی،\nیا ژاپانی دو صد هزار سیر یک چیزی سنگینے\nرا بحرکت یک سرانگشت بالا برده بزمین میگذارد؟\nو ما یان از دو سیر زیاده تر چیزی را با دو دست\nهم بالا کرده نمیتوانیم؟ حالانکه در قوّت وجود،\nو توانائی بدن از وی هیچ پا کم نمی آریم . دو چشم،"}
{"book": "adl0728", "page": 35, "text": "۳۰\nدو دست، دو پا که او دارد ما هم داریم. یک کله،\nدر میان آن کله یک مغز، دران مغز یک عقل که\nاو دارد ما هم داریم. پس چه شد که او دو صد هزار\nسیر ثقلت را بیک انگشت بر میدارد و ما نمیتوانیم؟\nباید دانست که آن قوّت و توانائی ازان\nمرد فرنگی، یا امریکائی، یا ژاپانی نیست. بلکه قوت\nعلم است، علم !\nبلی، اگر ( علوم طبیعیه، میخانییّکه، ریاضیّه )\nنمیبود این قوّت بعمل نمی آمد. یعنی جر اثقالهای مهندسین\nعجیب الخلقت پر هیبتی که در بندرگاههای بزرگ\nدنیا دیده میشود بوجود نمی آمد."}
{"book": "adl0728", "page": 36, "text": "۳۱\nحالا یکقدری این مسئله را تفحص و جستجو کنیم\nکه با وجود اینهمه احکام و اوامر جلیله که دین مبین\nاسلام در خصوص تحصیل علم و غیر محدودیت آن\nبیان فرموده ما چرا در انباب کوتاهی کرده ایم؟\nو علم را تنها بر علوم اخروی حصر کرده در کارهای\nدنیای خود پیاده پا مانده ایم؟ و به این سبب\nمحکوم و محتاج اروپائیان، امریکائیان،-\nژاپانیان گشته ایم؟ وگرنه در اخلاق حسنه،\nدر کرم و سخا، در مرحمت و شفقت، در حیا و\nعفت ما بار بار از انها برتری داریم.\nاین نیست مگر اینکه ما (علم) را محدود،"}
{"book": "adl0728", "page": 37, "text": "٣٢\n\n(اعمال) خود را محصور کرده ایم، و چنان میدانیم که (علم) تنها عبارت از همان آموختنیهائیست که کارهای آخرت را می آموزاند (علم) با دنیا و کارهای دنیا هیچ داد و معامله ندارد حتی اگر یک کسی یک کمی از علم آخرت بداند، و یک دو کتابی در انباب خوانده باشد آنرا (عالم) میگوئیم، ولی کسیکه علمهای حیات دنیا را که واسطه بدست آوردن ثواب های آخرت است بداند، و هم بسا بصورت مکمل آنرا خوانده باشد او را (عالم) نمیشماریم. حالانکه حضرت پیغمبر بر حق ما فرموده: (من اراد الدنيا فعلیه بالعلم، من اراد الآخرة فعليه بالعلم ومن ارا"}
{"book": "adl0728", "page": 38, "text": "۳۳\nهما معا فعليه بالعلم) یعنی: (اگر کسی دنیا\nرا میخواهد بعلم باید توسل کند، و اگر کسی آخرت را\nمیخواهد بعلم باید توسل کند، و اگر کسی که هم دنیا و هم\nآخرت را میخواهد بعلم باید توسل کند) که باین\nقول مبارک برای کارهای دنیا و آخرت (علم)\nرا محتاج الیه امت ناجیه خود نشان داده اند.\nپس اگر اعمال دنیوی مجاز نمیبود آموختن علم آنرا\nامر نمیفرمود. لاجرم در مسلمانی دایما در عملهائیکه خیرتها\nو منفعت های آخرت را ثمره بخشد و عملهائیکه\nخیرها و منفعتهای دنیا را نتیجه دهد (بعلم) امر و حکم\nشده است."}
{"book": "adl0728", "page": 39, "text": "۳۴\n\nبرای محافظه دین و دولت ما، برای\nسلامت و ترقی وطن و ملت ما هرانقدر آموختنها\nو دانشها ئیکه لازم باشد همه را بیاموزیم، بلکه\nبدست آوردن آن علمها ـ بشرطیکه\nبه ایمان و اعتقاد ما بقدر یکذره خلل نیارد\nبر ما فرض شمرده میشود. حتی اگر آن دانشها،\nو آموختنیها در (چین) هم باشد برای آموختن\nآن بنا بر امر پیشوای بزرگ خود باید برویم، و\nبیابیم، و بیاریم. البته که در (چین) برای\nعلمهای آخرت نخواهیم رفت زیرا در آنجا\nآن چیز وجود ندارد. بلکه برای آموختن حکمت،"}
{"book": "adl0728", "page": 40, "text": "۳۵\nو صنعت خواهیم رفت.\nحضرت فخر عالم صلی الله علیه و آله و سلم\nفرموده: (الْحِكْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ أَخَذَهَا\nأَيْنَ وَجَدَهَا) الحدیث یعنی: (حکمت یگانه\nگمشده مسلمانست. هر جا که آنرا بیابد میگیرد)\nبدیگر حدیث منیف خود میفرماید: (خُذِ\nالْحِكْمَةَ وَلَا يَضُرُّكَ مِنْ أَيِّ وِعَاءٍ خَرَجَتْ)\n(الحدیث) یعنی: (حکمت را بگیر، از هر محفظه\nکه براید ترا ضرر نمی بخشد) حضرت باریتعالی\nدر کلام قدیم خود میفرماید: (فَاسْأَلُوا أَهْلَ\nالذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ) یعنی: (اگر نمیدانید"}
{"book": "adl0728", "page": 41, "text": "۳۶\nاز دانایان آن پرسید پس دین مبین اسلام\nکه اینقدر او امر جلیله را در باب طلب علم، و\nحکمت، وصنعت، و معرفت بر مسلمانان امر\nفرموده است که دگر ادیان گمان نمیبرم که باینقدر\nوضاحت و روشنی متدینین خود را بعلم، و\nحکمت تحریص و ترغیب نموده باشد.\n\nچسان تحصیل باید کرد؟\n\nاول بر هر مسلمان فرض عین است که\nبعد از ان که نوشتن و خواندن ابتدائی خود را بیاموزد\nبمانند علمها ئیکه بسایه آن علمها عقاید دین مذهب خود را بپرد"}
{"book": "adl0728", "page": 42, "text": "۳۷\nمسلمانی خود را متین واستوار سازد، مشغول\nو بروشنی آن علمها خدا، رسول، واحکام الهی،\nو وظیفه اطاعت اولوالامری، و صحت بدن،\nو حقوق عائله، و ملت، و وطن، و دولت خود را\nبشناسد که آنهم علم عقاید، علم حساب، علم اخلاق\nمعلومات مدنیّه، حفظ الصحه میباشند. همه\nمسلمانان در تحصیل این علمها مشترک و مجبور میباشند.\nاما اگر در پی شرحها، وحاشیه‌ها، و شرحِ\nحاشیه‌ها، و حاشیه شرحها بضیاع اوقات خود\nبپردازند از یک علم آن بیک عمر برآمده نخواهند توانست\nحالا آنکه بعلوم حکمیّه، و طبیعیّه، و میخانیکّیه، و کیمیویّه، و عسکریه،"}
{"book": "adl0728", "page": 43, "text": "۳۸\n\nو مکتبہ و غیره که دولت، و وطن، و ملت ما بآن\nاحتیاج فوق العاده دارد بهماندرجه محتاج و لاعلاج\nمیباشیم. چونکه اگر آن علوم را مسلمانان نیاموزند\nدایماً مغلوب، محکوم، محتاج خواهند بود. و\nهیچگاه راحت، رفاهیت، ثروت و قوّت\nرا مالک نخواهند شد. ملکهای شان آباد\nنخواهد گردید، از شر دشمنان خود ایمن و\nخاطر جمع نخواهند ماند.\nدین اسلام مسلمانها را امر فرموده :\n((بهر سلاحیکه دشمنان تان مسلّح باشند\nشما هم خود را مسلّح سازید)) حالانکه اسلحه تنها"}
{"book": "adl0728", "page": 44, "text": "۳۹\nتوپ، تفنگ، گله‌های صدمتی، قلعه‌ها\nسیار، آهن‌پوش بحری و کشتیهای تحت‌البحر،\nو ماشینهای طیاره هوائی، ریلها، تلگرافها،\nماشینها، فابریکها نیست، بلکه علمها و فنونست\nکه آن چیزها را بوجود آورده.\nهزار افسوس که بسوی این علمها بنظر\nبیقیدی و بی‌پرائی دیده میشود. بلکه آنها را\nعلم فرنگی و شیطانی شمرده از ان نفرت هم\nمیشود. اما اگر حقیقت غور کنیم مسلمانها دیناً و\nنصاً بتحصیل علوم حکمیه طبیعیه و غیره مأمورید\nمیشوند. زیرا در قرآن کریم ما که اصل دین ما"}
{"book": "adl0728", "page": 45, "text": "۴۰\nعبارت از انست بسی آیتهاى کریمه است که بیک\nصراحت تمام ما را بعلمهاى آثار واکوان، و\nآشيا وطبایع دعوت مى کند:\n«انْظُرُوا مَاذَا فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ»\n(الايه) يعنى : ببینید که در آسمانها، و زمین\nچه چیزهاست «وَكَأَيِّنْ مِنْ آيَةٍ فِي السَّمَوَاتِ\nوَالْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِ\nضُونَ» (الآیه) یعنی : در آسمانها و زمین\nبسی آیتها و عبرتهائى است که انسانها\nاز انروی خود را نا بدار میگذرند.\n«فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ»"}
{"book": "adl0728", "page": 46, "text": "۴۱\nكَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ یعنی : در زمین بگردید ؛\nببینید که عاقبت کسانیکه آیتها ، و فرموده های مرا\nدروغ دانستند چسان شد !\nإِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ\nاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ\nوَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ\nبَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ\nالرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ\nلَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ (الايه) یعنی :\nدر آفرینش آسمان او زمین ؛ و در\nاختلاف و دگر گونی شب و روز ؛ و در"}
{"book": "adl0728", "page": 47, "text": "۴۲\nکشتی ئی که در بحر برای منفعت مردمان رفتار\nدارد، و در بارانیکه زمین را بعد از مرگش به آن زنده\nساخته، و در هر حیوانیکه بر روی زمین برانگیخته\nشده، و در بادهائیکه میوزد، و در ابرهائیکه\nدر مابین آسمان و زمین مسخر است بسیار آیتها\nو عبرتها برای قوم دانایان آن موجود است)\n(وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ\nوَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ) (الآيه) یعنی:\n((اینها مثالہائیست که برای انسانها آورده\nایم که آنها را بجز عالمها هیچکس نمیداند .\nانیست که این آیات بینات پر معجزات"}
{"book": "adl0728", "page": 48, "text": "۴۳\nحکمت آیات خالق ارض و سموات جلت\nعظمته و مانند این بسی آیات دیگر هر یک یک\nمنهاج مستقیمیست که همۀ علوم و فنون هئیت،\nجغرافیا، تاریخ، حکمیات، طبیعیات ریاضیات\nو غیره از ان استخراج میشود.\nهرگاه یک شخصی که از علم هئیت و فلکیات\nهیچ نخوانده باشد، و از شکل و تقسیم بحر و بر، و\nوجهات و طبقات، و موجودات زمین بقدر\nامکان با خبر نباشد از دیدن محض آسمان و\nزمین چه استفاده خواهد کرد؟ قوه نظر بشر یک\nافقی را که از هر طرف یکچند فرسخ مسافه داشته"}
{"book": "adl0728", "page": 49, "text": "۴۴\nباشد میتواند دید آیا بهمین قدر دیدن عظمت\nو علویت ایقانیکه حضرت صانع قدیم حکیم\nعلیم در خلقت آنها اراده فرموده چسان درک\nخواهد شد ؟\nهرگاه تاریخ و جغرافیا نباشد از سیر زمین\nو عاقبت نگذر بین تا چه درجه آگاهی حاصل\nخواهد شد ؟\nهرگاه ریاضیات خوانده نشود از گردش\nشمس بر اطراف زمین و بوجود آمدن شب و روز\nچقدر چیز فهمیده خواهد شد؟ اگر علوم طبیعیه حکمیه\nدیده نشود کیفیت ابر ، و باران ، و باد ، وحیوانات ،"}
{"book": "adl0728", "page": 50, "text": "۴۵\nو نباتات او غیره چسان تفسیر خواهد شد؟\nولا رطب ولا یابس الا فی کتاب\nمبین (الایه) یعنی: (هیچ تر و خشکی نیست\nکه در قرآن عظیم کریم نباشد)\nبرین آیه کریمه ما مسلمانها ایمان آورد\nایم، و عین الیقین میدانیم که صدق و حقست.\nلهذا هر انقدر که علوم و فنون تر و خشک را بدست\nآریم همانقدر معجزات و بیّنات قرآن کریم را ظاهر\nو آشکار می بینیم.\nتنها در همین آیه کریمه یکقدری غور و تفکر نمائیم\nکه میفرماید :"}
{"book": "adl0728", "page": 51, "text": "٤٦\nوَاَنْزَلْنَا الْحَدِيْدَ فِيْهِ بَاْسٌ شَدِيْدٌ\nوَ مَنَافِعُ لِلنَّاسِ (الاية) یعنى : نازل\nکردیم آهن را که در ان قوّت شدید ونفع های\nبسیاریست برای مردمان\nپس اگر آن قوّت شدیده، و آن منافع\nکثیره این معدن بسیار کارآمد پرفائده که دات\nاقدس الهی برای منافع بندگان خود خلق فرود\nعبارت از یک تیغ وسنان، و یا یک تا\nوسندان باشد برای بأس شدید، و منافع کثیر\nآن یک مثالی مکمل تشکیل نمیدهد. حالآنکه غیر از\nتیغ وسنان که در یک زمانی قوّت شدیده،"}
{"book": "adl0728", "page": 52, "text": "۴۷\nو بأس شدیدۀ آن چار قطارِ جهاز اگرچه بود در نبوت\nآن بأس شدید در قلعه‌های سیّارۀ آهنکُش کشتیهای جنگی\nزره پوش، و گلّه‌های صد منی توپهای جسیمۀ بر قلعۀ\nخروش، ظهور و تجلّی نموده است. یکبار اگر یکصد\nهزار شیرانِ پر هیبتِ عساکر منظّمۀ اسلامیه را که برای\nاعلانِ کلمةُ الله و محافظۀ حدودِ وطنیّه، و پاسداریِ\nناموسِ ملیّتیه با تفنگهای هنرتنیدۀ دایر\nجان شگاف در زیر نظر آریم البته که بأسِ شدیدِ\nجدید را خوبتر و بهتر دران مشاهده میکنیم. اینهمه اختراعا\nعجیبه که برای حرب و قتال این عصر پر شیل\nو قال بظهور آمده جملگی در زیر پرتوِ همان بأسِ شدیدِ"}
{"book": "adl0728", "page": 53, "text": "۴۱\n\nجدید داخل است که از همه آنها استفاده\nکردن مسلمانان الزم است تا معنی حقیقی آن\nآیه کریمه کتاب مؤمن به خود را بخوبی درک و\nعقل کرده بتوانند . و سجده شکر الهی را\nبیشتر بجا آرند.\nچنانچه باس شدید حدید را یکدرجه بیان\nکردیم، حالا یکقدری در منافع آن برای مردمها\nغور و تفکر نمائیم :\nامروزه روز این معدن پر بها را آهن\nبرای منافع بشریه بدرجه حیرت خدمت میکند.\nفائده ها و منفعتها ئیکه آهن برای عالم انسانیت"}
{"book": "adl0728", "page": 54, "text": "۴۹\nمی بخشد دیگر هیچیکی از مواد معدنیه نمیتواند که بجا آرد.\nبرای اثبات این مُدّعا تنها بسوی راههای آهنینکه\nدر قطعات خمسه روی زمین مانند رگهای حیات\nوجود انسان ممدود شده است یک نظر کردن\nکفایت میکند. ریلهائی که در یکساعت نود\nپنجہزار گز مسافه را قطع و با باد بمیدان مسابقه میبرآید،\nو خطهای تلگراف و تلفونیکه تمام کرۀ زمین را مانند\nشبکۀ عنکبوت احاطه کرده ، و مانند (پل دَلتَام)\nپلهای آهنین جسیمه ، و هزارها چیزهای دیگر که از سوین\nگرفته تا منارۀ سه صد گزه (ایفل) داخل آنست\nجمله گی از منفعتهای حدید است که خداوند عالم\n\n* مناره ایفل در شهر پاریس فرانس میباشد"}
{"book": "adl0728", "page": 55, "text": "۵۰\nدر کتاب قدیم خود بخلق فرمودن آن بر بنده گان\nخود منت نهاده است .\nپس ما مسلمانانرا میباید که همه علمهائی را که\nاین منفعتها و فائده ها را می بخشد بیاموزیم، واز\nهمه این واسطه های دفع احتیاج خود فائده برداریم\nتا حق شکر ان این نعمت بزرگ رب عظیم الشان\nخود را بجا آورده تفسیر حقیقی (وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ)\nرا دانسته باشیم !\nانتها\nاثر خامه\nمحمود طرزى\n۱۳۳۰"}
{"book": "adl0728", "page": 56, "text": "۵۱\nذیل\nچون رساله (علم و اسلامیت) محتاج\nنظر تحقیق و تنقید علمای ذوی الاحترام وطن عزیز ما\nدیده میشد از انرو قبل از طبع شدن بنظر عرفان\nاثر جناب فضیلت مآب (مولوی عبدالرؤف)\nخانصاحب که یکی از علمای بافضل و کمال\nدربار معالی بار حضور اعلحضرت شاهانه، و مدرس\nمدرسه شاهی و از اعضای کرام محکمه مبارکه (میزان\nتحقیقات) میباشند عرض کرده اصلاح و تصحیح\nآنرا رجا و بیان فرمودن تفکر عالی فاضلانه"}
{"book": "adl0728", "page": 57, "text": "۵۲\nشانرا درانباب استرحام نمودیم . فاضل مشار\nالیہ چیزیکه درین خصوص بقلم مبارک شان\nنوشته اند عینا در ذیل رساله خود علاوه\nنموده کسب شرف و مباهات\nمینمائیم."}
{"book": "adl0728", "page": 58, "text": "۵۳\n(اطلبوا العلم من المهد الي اللحد)\nاین مقوله بهمین عبارت حدیث نبوی صلی الله\nعلیه وسلم گفته نمیشود. و مضمون آن صحیح است\nو قریب المضمون بآن اینحدیث شریف ست\nکه در یکی از کتابهای صحاح سته و مشکوة\nشریف است که از حضرت ابو سعید خدری\nصحابی روایتست (قالَ قالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّی\nعَلَیهِ وَسَلَّمَ لَنْ یَشْبَعَ الْمُؤْمِنُ مِنْ خَیرٍ یَّسْمَعُهُ\nحَتّیٰ یَکُونَ مُنْتَهاهُ الْجَنَّةُ) یعنی : (هرگز\nسیر نمیشود مسلمان از خیریکه آنرا بشنود(که مراد ا[ز]"}
{"book": "adl0728", "page": 59, "text": "۵۴\n\nخیر علمست) زیرا که علم خیریست شنیدنی تا آنکه\nمنتهای وی بهشت باشد. و رسیدن بهشت\nبعد از مرگست .\n(رُتْبَةُ العِلمِ اَعْلَی الرُّتَبِ) این مقوله\nنیز بهمین عبارت حدیث صحیح نیست در دور\nدر اثبات مُدَّعا انچحدیث صحیح است که در یکی\nاز کُتُبِ سِتَّه و در مِشْکوة شریف است مَرویت\nحضرت اَبُوا مَامَۀ باهلی رضی الله عنه که بحضور آنحضرت\nدو نفری یاد شدند که یکی عابد باشد و دیگری عالم\n(فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَسَلَّم فَضْلُ\nالعَالِمِ عَلَی الْعَابِدِ كَفَضْلِی عَلَیٰ اَدْنَاكُمْ) یعنی"}
{"book": "adl0728", "page": 60, "text": "۵۵\n\nفضیلت عالم بر عابد مانند فضیلت منست\nبر ادنی ترین شما . دلیل بر بزرگی علم در دین اسلام\nآنست که در قرآن عظیم و حدیث شریف از کفر\nباسم جاهلیت تعبیر فرموده اند در سورۀ مائده\nدر جزء ۶ است ( افحکم الجاهلیة یبغون\nو من احسن من الله حکماً لقوم یوقنون)\nو در سورۀ ( انا فتحنا ) است ( اذ جعل الذین\nکفروا فی قلوبهم الحمیة حمیة الجاهلیة)\nو مراد بآن کفر است . دلیل دیگر بر فضیلت\nو ضرور بودن علم در دین اسلام اینستکه علم\nکه در علم فقه شریف و علم اصول فقه ثابتست"}
{"book": "adl0728", "page": 61, "text": "۵۶\n(که جهل در دار السلام عذر نیست)\nیعنی هرگاه شخصی در دار السلام زیست و تربیت\nیافته باشد و در مسئله از عبادات یا معاملات\nکار برخلاف شرع از وی صادر شود هرگاه در\nعذر خود بگوید که من نادان شرعیت میباشم\nقاضی و حاکم را امرست که از وی باز خواست\nکند که چرا بامور و احکامیکه تعلق بتو دارد\nخود را واقف نساختی و آنها را نیاموختی و\nهرگاه زیست و تربیت شخص در دارالحرب\nشده باشد و عذر آورد که من نادان شرعیت\nبودم و نمیدانستم قاضی و حاکم عذر او را قبول"}
{"book": "adl0728", "page": 62, "text": "۵۷\nکنند. و درین اوقات در دارالاسلام نیز عذر\nنادانانی شرعیت را قاضی و حاکم رسماً قبول\nمیکنند نه شرعاً.\n\nدلیل بر نامتناهی بودن علم\n(قُلْ لَوْ کانَ الْبَحْرُ مِداداً لِکَلِماتِ\nرَبِّی لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ کَلِماتُ رَبِّی\nوَ لَوْ جِئْنا بِمِثْلِهِ مَدَداً) سوره (کهف) جزء\n۱۶ یعنی بگو ای محمد اگر باشد آب دریای\nمحیط که شامل زمینست سیاهی برای نوشتن\nسخنان پروردگار من (یعنی معانی قرآن"}
{"book": "adl0728", "page": 63, "text": "۵۸\n\nبا معلومات الهیه هر آئینه فانی گردد و نماند\nآب دریا زیرا که جسمست و هر جسم متناهی میباشد.\nو این آب دریا ها بنهایت رسد پیش از انکه\nبپایان رسد و نماند علوم آفریده گار من بجهت\nانکه غیر متناهی است پس بمداد متناهی کلمات\nنامتناهی نوشته نشوند. اگرچه بیاریم مثل دریا\nمحیط را برای مدد آن مداد. گویند این آیه وقتی نازل\nشد که یهود مر مسلمانان را گفتند که در کلام خود میخوانید\n(وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا) و\nزعم محمد آنست که او را حکمت داده اند پس\nعلم شما بسیار باشد و دیگر باره میخوانید."}
{"book": "adl0728", "page": 64, "text": "۵۹\n(وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا)\nجمع درمیان انید وسخن چگونه توانید کرد.\nحقتعالی درین آیت فرمود که علم حقتعالی نهایت\nندارد هر چند کسرا علم بسیار بود در جنب علم الهی\nکم از کم میتواند بود. علمها از بحر علمش قطره\nآن چو خورشیدست و اینها ذره\nگر کسی در علم صدیقاند بود پیش علم کاملش نادان بود\nدیگر دلیل بر نامتناهی بودن علم این آیه\nکریمه (وَلَوْ أَنَّ مَا فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ\nوَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ\nكَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ) سوره"}
{"book": "adl0728", "page": 65, "text": "۶۰\nلقمان جزو ۲۱\nبرای تاکید جواب همان شبهه یهود که\nدر آیه سوره کهف بیان آن شد این آیه کریمه\nنزول اجلال یافت که هر گاه آنچه در زمینست\nاز درختان اینهمه قلمها بودی و دریای محیط\nبا وسعت خود مداد شدی و آنرا بعد از فناء آب\nآن هفت دریای دیگر مداد دادی و بآن قلمها\nو بآن مدادها کتابت کردند عجایب علم الهی و عجائب\nصنع الهی بپایان نرسیدی بدرستی که حقتعالی\nغالیست در حکم و فرمان بیغایت دانا است\nکه هیچ چیز از علم و حکمت او خارج نیست."}
{"book": "adl0728", "page": 66, "text": "٦١\nفرق مابین علوم دنیا و علوم آخرت\nبدیگر چیز نیست بغیر از نیت (دل) هرگاه علوم\nصرفه خالصه اخروی را بنیت انتفاع متاع دنیا\nیا بخواند همه آن علوم دنیا است که بآخرت\nمنفعتی ندارد.\n(قال الله تعالی وَلا تَشتَروا بِآیا\nتِی ثَمَناً قَلیلاً) یعنی مخرید و تبدیل مدید\nبآیات من بهای اندک دنیا را .\nو هرگاه عِلم که در ادراک ذی بشر\nآمدنی باشد بنیت خدمت دین و یاد دادن نادانان"}
{"book": "adl0728", "page": 67, "text": "۶۲\nبخواند آن علم اخر و یست مثلاً علم حداد\nو تفنگری\nدر حدیث شریف ثابت است\nکه حقتعالی بسبب یکتیر سه نفر را بهشت\nمیبرد\nاوّل کسی که آن تیر را ساخته است.\nدوّم کسیکه همان تیر را در جنگ جهاد\nبسوی کفار می اندازد .\nسوّم ـ کسیکه همان تیر را برای زور\nتیراندازی بدست همان تیرانداز میدهد.\nپس هرگاه بواسطه یک تیر سه نفر بهشت"}
{"book": "adl0728", "page": 68, "text": "۶۳\nمیروند اینهمه کارهای کلان و کارهای نازک\nکه در ماشین خانه ها میشود علوم آنها بشرط\nتصحیح نیت بیشبهه داخل علم اخرویست.\nو ایضاً مثلاً علم حساب که از علوم یونا\nنیان و تکمیل آنرا اسپانیول و باقی یوروپیان\nنمودند هرگاه علم حساب را اهل اسلام ندانند\nتقسیم ترکه ها و خراج و زکوة و مالیات و غیره چگونة\nبرسبیل عدالت مسیر میشود پس بیشبهه علم حساب\nهمین نیت از علم آخرت است لاجرم جمیع علوم\nجدیده که در حقیقت جدیده نیستند بلکه قدیمه اند\nمانند (میکانک) و علوم (کیمیوتی) و علم (حجری)"}
{"book": "adl0728", "page": 69, "text": "۶۴\nو آنچه هست همگی بشرط تصحیح نیت از علوم اخروی\nو داخل میزان حسنات آخرت میگردند .\nانتها\nبسعی و اهتمام الحاج عبدالخالق پسر طرزی مهتمم چاپ خانه\nدارالسلطنه کابل\nحلیه طبع در بر کرد\nسنه ۱۳۳۰"}
{"book": "adl0728", "page": 70, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0728", "page": 71, "text": "[BLANK PAGE]"}