{"book": "adl0707", "page": 1, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0707", "page": 2, "text": "انبیاء و جعلکم ملوکا واتکم مالم یوت احداً\nمن العا لمین\nچون موسی علیه السلام بقوم خود فرمود\nای قوم من یاد کنید نعمت خدارا که بر شما است\nکه گردانیده در شما انبیاء و پادشاه ساخته شما را،\nآن نعمت ها داده که در جهان دنیا بکسی\nداده نشده ، پس در تمام دنیا در آن وقت این\nنعمت عظمی نصیب مخصوص بنی اسرائیل بود .\nچون پابندی احکام خداوندی رابنی اسرائیل\nترك كردند خواری ، ذلت مسكنت نصيب شان\nشد، و از پادشاهی جسمانی و روحانی محروم شدند .\nعهد خداوندی و عهد بنی اسرائیل\nدر کتاب استثناء ( ۲۶ ، ۱۷ ، ۱۸ ، ۱۹ )\nباین الفاظ مذکور است : تو امروز اقرار کردی\nکه خداوند خدای من است من براه او خواهم\nرفت و محافظت شریعت و حقوق و احکام او را\nخواهم کرد و آواز او را سمع خواهم نمود\nو خدام امروز بتو عهد کرده چنانچه\nبتو وعده فرموده که تو خاص كرده او باش\nوتو محافظت تمام احکام او را بكن و ترا از همه\nطائفه ها که آن ها را پیدا کرده در صفت و نام\nوعزت زیاده و بالا خواهد کرد - الخ\nتا که یهود بر عهد خود پابند بودند\nفضیلت دنیا و آخرت دو حصه شان بود\nلئن کفر تم ان عذابی شدید . باقیدارد\nامضاء : فضل ربی عضو شورای\n\nبا تباع حضرت موسی علی نبینا\nوعليهما السلام مستحق نريم چنانچه به تمام مسلمانان\nاعلان فرمودند که کسانیکه چیزی نخورده باشند\nتا نان روزه بگیرند و کسانیکه چیزی خورده باشند\nآنان تا وقت شام هیج نخورند و ثانياً قضائی\nآن را ادا کنند، بسال دوم هجرت روزه رمضان\nشریف فرض و فرضیت روزه عاشورا باقی نماند\nلا کن روزه گرفتن در این روز سنت است ،\nدر سال آخری نیز رسول الله صلى الله عليه وسلم\nفرموده بودند اگر من تا بسال آینده زنده\nماندم روزه ۹ محرم را هم انشاء الله خواهم گرفت\nتا که به یهود مشابهت نه شود حقیقت این است که\nحریت و آزادی يك قوم بلندترین نعمتی است\nچنانچه خدای تعالی می فرماید واذنجينكم من ال\nفرعون يسوء ونكم سوء العذاب يذبحون ابناءكم\nويستحيون نساءكم وفى ذالكم بلاء من ربكم عظيم\nیاد کنید نعمت نجات را که بشما دادیم ازال فرعون\nکه ضرر می رسانید شمارا به بدترین عذاب ها\nمی کشتند پسران شمارا وزنده نگاه می کردند\nنسوان شمارا و درین وقایع امتحان بود از طرف\nخدای شما امتحان بزرگ\nای بنی اسرائیل نعمت مر ایاد کنید که بر شما کردم\nوبه تحقیق فضیلت دادیم شما را بر عالم بشری چون\nدر بنی اسرائیل سلسله انعام جاری بود بمخاطبه\nمکالمه الهی فقط بهمین مردم مخصوص بودند،\nباز خدای تعالی میفرماید یابنی اسرائیل اذکرو\nنعمتى التى انعمت عليكم و اوفو بعهدي"}
{"book": "adl0707", "page": 3, "text": "اعزازات و افتخارات زیاد را برای شان جالبم\nتاهر کدام شان ساعی باشند که بمقدار ممکن\nرضای اعلحضرت شاه غمخوار وطن دوست\nعدالت پسند خود را حاصل نموده و داخل\nوظایف خود ها ابراز لیاقت و صداقت نمایند\nتاهمه وقت بخدمت گذاریهای صادقانه کسب\nافتخار ومباهات نموده بتوانند .\nدر اطراف اعدام خائن\nارغندی\n\nکسانیکه بدور و پیش ولایت مرکزی سکنی\nدارند و ذواتیکه فجایع عصر انقلاب را برای\nالعین مشاهده کرده اند از شرارت و مفسده\nجوئی خان محمد ، مشهور به خان ارغندی کاملاً\nمطلعند و این مجازاتی را که حکومت عادله\nنادری باو و طوطی نام رفیقش داده تقدیر\nو تحسین کنان دعا کوئی دارند ولی برای اطلاع\nآنانیکه از اجمال سوانح ننگین این جانی شرارت\nقرین معلوماتی ندارند لازم که مختصراً از رذالت\nکاری وشقاوت پیشگی این خان خاین برای شان\nاعلام گردد .\nاز ۷ سال اخیر عصر امانی باین طرف این\nدزد جانی در فن دزدی یدطولی را مالك\nو در سرگردانی اهالی و پریشانی خلق الله وقتل\nونهب وغارت شهرت فوق التوقع را مالك شده\n\nو منتظر موقع بروز خیانتش بود ولی حکـ[ـومت؟]\nهم او را فراموش نا کرده در تعقیبش میبـ[ـود؟]\nاينك در اثر هدایات صدارت عظمی و تمعـ[ـ؟]\nامانت کارانه صداقتمند شيخ عبدالله خان ـ\nپغمان و غیره مامورین ضابطه به توسط ارادتمنـ[ـدان؟]\nالله نور خان و جمعه خان و ملا محمد میم[؟]\nو آدینه خان و نادر خان و محمد اسحق[؟]\nوكيل وعبدالقادر خان ومحـمـد يوسـف\nتهانه دار خود او و رفیقش قتل وكانه بر شو[؟]\nجهته عبرت مفسدین تشهیر شد .\nبه نفری صداقتمندی که در قتل و دستگـ[ـیری؟]\nاین دو مکروب شرارت زحمت کشیده [بو؟]\nوتعقبات نموده اند علاوه بر تحسین و آ[؟]\nوالطاف، انعامات لازمه نیز از طرف حکـ[ـومت؟]\nکرامت شده است\nتعدیل پروگرام دارالعلوم\n\nروز یکشنبه جمعيت العلماء حـسـب دعـ[ـوت؟]\nوزارت معارف برای تعیین پرو گرام د[؟]\nنجم المدارس مشرقی در وزارت معزى اليها[؟]\nانعقاد نمودند اول بمناسبت تعیین نصوص پرو[گرام؟]\nمدرسه مذکور پرو گرام درسی در العلوم کـ[ـه؟]\nرا بصورت اساسی مطرح مذاکره کرد[؟]\nو تعديلات مختصری در آن نمودند پروگـ[ـرام؟]\nنجم المدارس بجلسه آینده موکول شده اسـ[ـت؟]"}
{"book": "adl0707", "page": 4, "text": "رساله\nاصول تربیه\nبرای ارشاد معلمین ابتدائی که در دارالتالیف\nوزارت جلیله معارف ترجمه و بتصویب ع. ج\nسردار حیات الله خان\nوزیر معارف\nدر مطبع وزارت جلیله معارف بچاپ رسید\nمترجم فقیر عبدالله\n۱۳۰۲ ش\nعدد طبع (۶۰۰ جلد)"}
{"book": "adl0707", "page": 5, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0707", "page": 6, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\n۱- تربیه، و تعلیم\n(۱) تربیه اساس و بنای ترقی افراد ملت\nمیباشد و عبارت است از سه چیز: تقویم و درست ساختن انواع تربیه\nقوة جسمیه وقوة عقلیه وقوت خلقیه\n(۲) تربیه قوای جسمیه به ورزشهای تدریجی روزمره تربیت جسمی\nو ریاضات مناسبه بدنیه حاصل می شود این تربیه بدن\nرا بانتها درجه دارای صحت و تندرستی میسازد"}
{"book": "adl0707", "page": 7, "text": "۲\nتربیه عقلی (۳) تربیه قوای عقلیه بمواد و مضامین مرتبه درسیه\nمیشود که منتخب از برای این غرض گردیده مگر در صورتیکه\nمعلمین و معلمه ها در نموی قوای عقلی طلبا احسن طریق درس\nرا پیش گیرند.\nاین تربیه عقول و افکار طلبا را خیلی روشن و تیز می سازد\nو از تحصیل و اکتساب معلومات گرانمایه و معارف بلند پایه\nمنافع بزرگی عائد حال شان در استقبال میگردد.\nتربیه قوه خلقی (۴) تربیه قوای خلقیّه بدرس مضمون دینیات\nو مطالعه و ترجمه و تاریخ مردان و زنان نیکو کردار صالح و دیدن\nاخلاق حسنه پدران و استادان و سائر اشراف مأمورین\nدوائر حاصل می شود بواسطۀ این تربیه است که طلبا فضائل"}
{"book": "adl0707", "page": 8, "text": "۳\n\nلازمه حیات را اکتساب نموده از رجال استقبال ملت\nمیگردند\n\n(۵) اقتصار برتربیه یکی ازین قوا چنانکه بعضی را تربیه [ضرر ترک تربیه بعضی قوا]\nکنند و بعضی را مهمل گذارند در شمار تربیه نمی آید زیرا بمحض تربیه\nقوای جسمیه اگرچه پهلوانان شه زور برمیخیزند ولی بمکارم اخلاق\nمتحلی نبوده از ذکا و دانش کافی که موجب نجاح و نجات\nو شرف زندگانی باشد عاری و محروم میمانند اینچنین\nاشخاص طبیعت بهائم را گرفته جور و تعدی بر ضعفا را همیشه\nمی پسندند\n\nهرگاه بر تربیه قوای عقلیه اقتصار رود شخص معلومات\nبسیاری تحصیل میکند ولی حصول این معلومات گاهی"}
{"book": "adl0707", "page": 9, "text": "۴\n\nسبب ضرر صحی و اخلاقی او میگردد. چونکه وفور علم\nو اهمال قوای جسمی غالباً موجب ضعف جسم او گشته\nچاشنی و مزۀ حیات و صحت ازو گم می شود ملکوت\nو هرگاه در قوا ی اخلاقی اهمال رود طالب علم معلم\nگشته معلومات او واسطۀ یگانۀ تفنن و تکثر شیطنتش\nخواهد شد اما اقتصار بر تربیه و نموی قوای خلقی سبب\nمیلان بر عزلت و گوشه نشینی گشته شخص را از کار و بار\nجهان میکشد و از نوش و نعیم دنیا محروم میگرداند\n(۶) از بیان فوق ظاهر گردید که همین تربیه میشتر\nقوای سه گانه نفس را (که عبارت از قوۀ خلقیه و جسمیه و عقلیه)\nبانتهای نمو و کمال میرساند اما محض تکمیل قوۀ عقلیه را"}
{"book": "adl0707", "page": 10, "text": "در عرف «تعلیم» می نامند پس معلوم شد که معنی صحیح و\nمقصود از لفظ «تربیه» تکمیل و تقویم قوای سه گانه عقلی و جسمی بیان مقصود تربیه\nو خلقی است بر نظم و نسق درست و در آن واحد\nبناءً علیه تربیه نسبت به تعلیم عزیزتر و گران بهاتر است\nحقیقت این امر شیئی بزرگ و معلمین مکاتب ابتدائی\nباید حتماً و دائماً انرا مد نظر دارند زیرا اکثر طلبه مدارس ابتدائی\nفقیر، و جای خوش هوا ندارند و نسبت به دیگران به تربیه\nکامل محتاجترند تا در استقبال فوائدی عائد حال ایشان\nگردد و بهمه امور کلی و جزئی حیات شان بکار بیاید\nچون معلمین و معلمه های مدارس ابتدائی طلبه"}
{"book": "adl0707", "page": 11, "text": "۶\n\nآمادۀ مکاتب ابتدائی می سازند باید علی الدوام\nاین دو امر را ملحوظ و در جمیع اعمال شعار خود سازند\nیکی آنکه «تربیه بهتر است از تعلیم»\nدوم «تهذیب اخلاق بهتر است از کسب معلومات\nمستنبطه از کتب» .\n\n* *\n*"}
{"book": "adl0707", "page": 12, "text": "۷\n\n۲- تربیه راجع بمدارس ابتدائی\nو دارالمعلمین ابتدائی\n\n(۱) قدما اغریق برین عقیده بودند که هوای\nخوب در تربیه خیلی تاثیری نماید بلی ظاهر است از هوای خوب را تاثیریست در تربیه\nامور شامله بر احوال خودمان خیلی متاثر میگردیم -\nزیرا از منازل پاک و ستره که مشتمل بر منظره های\nنیکو و مهارت فنیه باشد اطفالی بر می خیزند که ملکه\nو قوه حُب جمال و میل بفنون جمیله در ایشان بنمو میباشد\nو ما کلانها خود می بینیم صحبت و آمیزش با اشخاص نیک\nخیلی ما را مهذب و نیک عمل میسازد\n(صحبت اینجاست که باش در آب وی تری در آتش داغی)"}
{"book": "adl0707", "page": 13, "text": "۸\n\nبناءً علیه حتمی است امکنه مدرسه بقدر امکان جیدالبنا\nوجامع شروط صحیه بوده اصول فنون جمیله و ذوق سلیم\nخیلی دران رعایت شود (خارج و داخل مدرسه در حکم همین شروط\nبرابرست) و معلمین بمکارم اخلاق آراسته خیلی دوست\nو هواخواه جمال و فضیلت و ترتیب و نظام باشند تا انتفاع\nو استفاده اطفال بوجه صحت صورت پذیر گردد\n\nتاثیر امکنه (۲) مدار انتظام بر کثرت و بسیاری تعداد حجره‌ها\nنیست ــ زیرا مدارس شهرهای بزرگ نسبت\nبمدرسه های قریه های کوچک خیلی دارای حجره های\nبسیار میباشد و بسا که مدرسه های قریه های\nکوچک از سبب خوردی ده مقصور و منحصر بر حجرۀ"}
{"book": "adl0707", "page": 14, "text": "۹\nواحد باشد - بلکه مدار حسن انتظام بر سترگی مقام\nو حسن ترتیب و نسق مدرسه است تا عنوان دقت\nو ذوق سلیم گشته از وسعت یا تنگی جای آن\nقطع نظر شود\nلوازمات\nحجره درس\n(۳) انکه اگر چه خیلی بسیط باشد باز هم\nباید دارای حجره های درس و لوازم و تجهیزات\nآن باشد مانند چوکیهای نشستن و تخته های\nسیاه و صورت دیوار و تحویلخانه ها و الماریهای\nکتاب و میدان بازی طریقه تا ممکن است\nخارج و بیرون مدرسه باشد ."}
{"book": "adl0707", "page": 15, "text": "لوازمات\nمدارس عالیه\n(۴) مدارس عالی نیز حتماً دارای حجره‌های\nبندی\nمتعدد برای مدیر و معلمین بوده میدانی برای صف\nطلبا والماریها و تحویلخانه‌های کافی داشته باشد\nمدرسه چه قسم\nلازم است\n(۵) تربیه مدرسه بروجه جیّد صورت پذیر\nنمی‌شود مادام که هر جزئی از اجزای امکنه آن دارای\nکمال ترتیب و سُترگی نباشد لذا برای وصول بدرجهٔ\nمطلوبه وضع و تقرر قواعد و قانون معینه لازم و اتباع\nو پیروی آن قواعد واجب است .\n* *\n*"}
{"book": "adl0707", "page": 16, "text": "۱۱\n\n۳- ترتیب و نظافت امکنه\nفریضه های معلم\n(۱) مدارس کوچک که دخل و عاید آنها اندک باشد نمیتوانند چپراسی یا خدمتگار جداگانه خاص برای خود بگیرند. درینصورت اگر معلمین بذات خود ها با مرتبگی آن قیام ورزند و در صفائی مدرسه خودشان کوشش نمایند چندان عیب و عاری ندارد .\nتقسیم کار را بچپراسی ها و غیره\n(۲) هرگاه مدرسه دارای یک چپراسی یا بیشتر باشد حتمی است هرکدام بداند که خدمت و وظیفه یومیه شان چه میباشد و برای هرکدام چه کار مقرر است لذا برای معلم اول واجب است هرکس را بخدمت و وظیفه مقرره اش دانسته سازد تا اهمال و اغفال"}
{"book": "adl0707", "page": 17, "text": "١٢\n\nبکارهاي مدرسه راه نیابد خواه کارهاي عمومی مانند جاروب\nمدرسه و تکاندن گرد و غبار چوکیها (واسباب تحویلخانه ها)\nباشد یا کارهاي خصوصی مانند خانه تکاندن حجره ها وبیرون\nکشیدن چوکیها وشستن زمین آنها را هفته یکبار .\nباید جاروب کشی و پاکی . هرروزه بعد از رخصتی و رفتن\nطلبا بخانه باشد – و تازمین را بآب پاش آبپاشی\nنکنند جاروب روانيست - درصورتيكه آب پاش\nموجود نباشد – بآفتابه وغیره آب پاشی خفیفی\nلازم است – غسل وشستن زمین مدرسه باید دراوقات\nمعینه منتظمه باشد – واقلاً هفته یکبار شسته شود\nپایه چوکیها و میزها وغیره را باید بصفاة خوب پاک ستره\n\nباید جاروب\nو پاکی مدرسه\nهر روزه دیگر\nبعد از رخصتی\nطلبا باشد"}
{"book": "adl0707", "page": 18, "text": "۱۳\n\nسازند گرد و غبار سقف و دیوار را بتکانند آئینه های در\nدروزن را صافه نمایند در نیصورت جولاه گک نمیتواند\nبه سقف یا بدیوار حجره ها تار دوانی کرده خانه سازد معلم اول\nرسماً ازینکارها مسئول است .\n\n(۳) چون کار های رفت و روب هر روزه\nبطرف دیگر یا شام اجرا میشود ، از طرف صبح اقلاً اوقات\nبر صافه کردن کافی می نماید ـ تا گرد و غباریکه شب\nبر چوکیها و غیره اسباب نشسته پاک گردد\nهر گاه طلبا را بگذارند خود آنها چوکی و اسباب را بدستهای\nخودشان پاک سازند نشان پستی درجه مدرسه و عدم\nاهتمام است بصحت تربیه ."}
{"book": "adl0707", "page": 19, "text": "۱۴\nتنظیف مزبله\n(۴) بسیار شستن مزبله بدرجه که غرق آب شود لازم است -- و این در مزبله های جدید ساخت که نل های آب دارند خیلی آسان است -- هرگاه نل آب بدیوار نباشد حتمی است سنداس وغیره سطح آنرا بمشک یا دول آب بسیار انداخته بشویند\nحل کردن (حامض فینیک) در محل آب مقصود نیست بلکه هروقت امر مکروهی حادث شود استعمال میگردد و بعباره دیگر فینیک علاج شافی در منع و ازاله تعفن نمیتواند چنانکه در بعض اوقات گمان میرود پس اقتصار بر فینیک در خصوص نظافت نشان جهل یا کسالت است."}
{"book": "adl0707", "page": 20, "text": "۱۵\n\n(۵) باید آب نوشیدنی و توابع آن خیلی از مزبله دور باشد. وضع چاتی آب و غیره در جوار مزبله خیلی شایان تاسف است. ازاله چنین عادات قبیحه از ضروریاتست زیرا منافی قواعد صحیه و مخالف ذوق سلیم است\n\nآب نوشیدنی از مزبله دور باشد\n\n(۶) حتمی است از بیرون و درون صندوق خبر گرفته اسباب آن را هر وقته بیرون کشند و غبار آنرا پاک سازند\n\nصندوقها را خبر گیرند\n\n(۷) سطح و پایه‌های چوکیها و الماریها و میزها و خانه‌های میزها نیز بخبرگیری و پاکی خودشان محتاجند اوراق و کتابها را در خانه میز مطلقا تیت و پراگنده نگذارند\n\nمیز و الماری نیز خبرگیری بکار دارند"}
{"book": "adl0707", "page": 21, "text": "حجره معلم اول\n(۸) حجره معلم اول نمونه خوبی است در خصوص\nترتیب و نظافت - مفتشین بنای تنقید است\nخودشان را در امر راجع بترتیب و نظافت مدرسه\nبهمین حجره میگذارند - بناءً علیه باید اسباب\nالماری و میز معلم از اشیای بزرگ گرفته تا بکوچک\nمانند دوات و قلم و قلمدان و غیره خیلی دارای\nنظافت بوده - اوراق اخبار و غیره را مانند پرده\nبر سر آن نیندازند - پرده موم جامه سفید\nخوب است چرا که شستن آن بآسانی میشود\nصورت دیوار و تصویر های جغرافیه جماعتیها را\nبر دیوار حجره معلم از برای زینت آویختن"}
{"book": "adl0707", "page": 22, "text": "۱۷\n\nخیلی نامناسب است.\n(۹) باید ترتیب و نظافت حجرۀ سائر معلمین کمتر از حجرۀ معلم اول نباشد- اگر معلم اوّل وسائر معلمین بدانند حجره های شان آئینۀ قدنمای است که سراپا حقیقت اخلاقِ شان دران جلوه گری می نماید- در صورتیکه بحجره های ناپاک و بی ترتیب قناعت ورزند معلوم است طبعاً بنظافت و ترتیب حجره ها و سائر توابع مدرسه چندان پرداخت نمی نمایند. حجرۀ معلمین\n(۱۰) تفتیش تبراق (بکس) طلبا هر وقت لازم است تا کتب و اسباب لازمۀ ترتیب کتب و غیره سامان تعلیم از طلبا درخواست و ازان بازخواست می شود"}
{"book": "adl0707", "page": 23, "text": "۱۸\n\nدرس خودشان را در ان بترتیب بگذارند –\nنان و کاغذ پاره‌های سیاه و مانند آن را در ان\nنمانند طالب العلمی که تبراقش بدرجۀ مطلوب\nدارای نظافت نباشد – نمبر اخلاقش کم میشود .\n(۱۱) خلاصه سخن چنانچه ریاضه بدنیه سبب\nسلامت عقل و جسم میگردد همچه عمومیت نظافت\nو تربیت در امور مدرسه اعتدال خلقی اطفال را\nبلند ساخته این دو فضیلت را بچشم شان\nعزیز میگرداند .\n\n*\n* *"}
{"book": "adl0707", "page": 24, "text": "۱۹\n\n۴- اثاث و ادوات مدرسه\n\n(۱) یکی از اسباب مهمۂ مدرسه چوکیهای\nنشستنی است - و حجم آنها با عتبار عمر طلبا مختلف\nمیگردد از اشکال سه گانه ذیل حجم چوکیهای طلبای\nمدارس ابتدائی ظاهر می شود.\n\n(۲) طلبای ابجد خوان که نوشته نمیکنند.\nباید چوکیهای شان بسیار بطرز بسیط و ساده و سطح\nآنها افقی و بلندی شان اندک و مانند شکل ۴ باشد.\n\n(۳) چوکیهای بسیار بلند، و چوکیهائیکه سطح\nمیز آن از جای نشستن بیشتر از اندازه دور باشد، خیلی\nباجسام اطفال ضرر دارد - چوکیهای همچو عیب دار\n\nچوکیها مناسب\nبسن طلبا باشد\n\nچوکیهای\nصنوف طلبا\n\nچوکیهای\nبی مناسب\nضرر دارد"}
{"book": "adl0707", "page": 25, "text": "نجار قابلی میخواهد که اصلاح شان را بکند .\n(۴) در چوکیهای بسیار نو ساخت عمودیکه از کناره پیش روی جای نشستن نزول کرده از عمود فرود آمده و نزدیک بسطح کتابت داخل متجاوز میباشد\nپایه پیش روی چوکی از پایه طرف میز که نزدیک به سطح مقرره کتابت است تجاوز و پیش گشته\nیا بعبارهٔ دیگر عمود مذکور بزیر میز واقع شده و چون بهمراه آن دشوارست طالب بداخل چوکی بنشیند حتماً درین نوع چوکی جای نشستن متحرک و در وقت ایستادن طالب بلند شود ـ و در حالی که رعایت اقتصاد در امور خرج حتمی باشد ساختن چوکی متحرک دشوار و درینصورت نشستگاه را پس بطرف دنبال میسازند\nو در مکاتب ابتدائی مسافه نشستن گاه از عمود فرامده"}
{"book": "adl0707", "page": 26, "text": "۲۱\nنزدیک بطرف سطح کتابت بقدر ۱۰ سانتیمتر میباشد\n(۵) تخته های سیاه نیز مانند چوکیها خیلی اهمیت\nدارند - حجم تخته سیاه هرقدر کلان باشد خوبست\nآویختگیش بقدر مناسب بلند از زمین سطحش افقی\nو بسیار سیاه براق باشد\nتخته سیاه\n(۶) در عملهای معمولی تباشیر سفید (چاک)\nکافی است ، ولی در رسم خریطه و رسم خط کشی که\nدر توضیح دروس اشیا بکار می آید ، و در مشق ، استعمال\nتباشیر رنگه مناسب است زیرا مشاق بتوسط\nرنگ نازکیهای پیوند حروف را نشان میدهد\nتباشیر\n(۷) تخته سیاه همیشه برای معلم مددی میرساند\nاستعمال تخته\nسیاه"}
{"book": "adl0707", "page": 27, "text": "۲۲\n\nبناءً علیه خلاصه مضمون درس را دران بنویسند\nبعض معلمین ناقابل نیم بالای تخته را بتاریخ و اسم نام\nو موضوع درس پر میکنند و این از غلطیهای\nفاحشی است در درس - هرگاه برای همچه بیانات ضرورت\nنوشتن پیش آید و در بعض دروس نوشتن تخته\nاصلا لازم نیست) باید نوشته اندک جای بالای\nتخته را بگیرد (و باقی تخته برای مطالب دیگر صفا ماند)\n(۸) اهم اسباب لازمه در امر تعلیم خریطه ها\nخریطه ها و صورتهای و صورتهائی است مستعمل در توضیح دروس اشیا -\nقدما که نقشه ها را سبب تشویش و مشغولی ذهن طلبا\nگمان کرده بدیوار حجره درس رسم و صورتی نمی آویختند"}
{"book": "adl0707", "page": 28, "text": "۲۳\n\nامروزه روز مدارس جدیده همچه فکر عقیم را بدرود گفته\nجمیع اقسام رسوم مناسب بسن و اعمال طلبا را\nبدیوار درسخانه می آویزند و این را وسیلۀ حفظ طلبا میدانند\nخریطه ها و صورتهای دیوار هر درسخانه حتماً خاص\nبمواد طریقهٔ درس مقرره باشد- بدیهی است طلبا\nدر اوقات فراغت و تفریح به خریطه ها و صورتها ــ دیده اً\nنظر کرده ازان فائده ها برمی گیرند\n(۹) خریطه ها و صورتها را لازم است به نظام\nو ترتیب بیاویزند بلندی آنها زیاده بر مدّ نظر طبیعی\nوضع خریطه ها\nو صورتها\nطلبا نباشد و زیر آن دو متر از زمین دور باشد.\n(۱۰) در هر حجره سبدی لازم است که معلم"}
{"book": "adl0707", "page": 29, "text": "۲۴\n\nموضع کاغذ پاره ها و مانند آن\nو طلبا کاغذ پاره ها و غیره اشیای بیکاره را در ان\nبیندازند .\n(۱۱) قلمهای سلیت و قلمهای پنسل\n\nقلم پنسل سلیت دسته قلم\nو قلم آهنی بطول مناسب می باید هرگاه به قلم آهنی\nکوتاه و یا پنسل کوتاه (که باصطلاح وطن عزیز ما آنرا\nقلم حرام میگویند) بنویسند دست مانده میشود\nو خوش خط هم نمی آید.\n\n(۱۲) تخته های سلیت و کتابچه های\n\nتخته و کتابچه\nسوالات حساب و کتابچه های املا حتماً بحجم مقرره\nو صافه تخته پاکی تخته سلیت پارهٔ مخصوصی از\nاسفنج (ابر) یا از کرباس باشد"}
{"book": "adl0707", "page": 30, "text": "۲۵\nنصیحت قواعد\nکتابچه های سوالات و کتابچه های املا و غیره\nرا هیچ گاه قات کرده بر سر میز نگیرند و همیشه\nدر نظافت آنها بکوشند\nمعلم قابل را که در فن خود ماهر باشد هیچ امری\nاز امور سامان تعلیم فوت نمیشود اگر چه بسیار\nجزئی و خورد هم باشد\nتوجه بسامان\nتعلیم\nچنانکه پیشه ور ماهر در تجهیز افزار و آلات پیشه\nخود حریص بوده همچو معلم حاذق در تجهیز و آمادگی\nسامان تعلیم طلبا حرص می ورزد."}
{"book": "adl0707", "page": 31, "text": "۲۶\n۶ دفتر و کتابچهای مدرسه\nکتابچها\nدفتر چند نوع میباشد\n(۱) در هر مدرسه ابتدائی چهار کتاب\nمیباشد (۱) کتاب داخل و خارج (۲) کتاب\nحاضری (۳) کتاب مکتب (نتیجه امتحان )\n(۴) کتاب جمع و خرج\nکتاب داخل و خارج\n(۲) کتاب داخل و خارج برای کیفیت\nمفصله دخول و خروج شاگردانست یا کتاب قید\nبرای تفصیل کیفیت هر شاگرد است در وقت\nدخول او بمدرسه\nکتاب حاضری\n(۳) کتاب حاضری برای تفصیل مواظبت\nو محافظت طلبا است بر حاضری یومیه"}
{"book": "adl0707", "page": 32, "text": "۲۷\n\n(۴) کتاب مکتب برای ثبت درجه نمبر\nطلباسيت درین کتابچه مجموعه نمبر مضامین طلبا و اختلاط\nدرجات خصوص نمبر نتیجه های امتحان تقریری\nو تحریری ایشان ثبت می شود\n(۵) کتاب مصارف (جمع و خرج)\n(۶) - در سیاه و ثبت کتابچه ها منتهی درجه\nدقت و راستی را واجب دانند\nمدیر و معلم اوّل درینباب مسؤلند - و ایشان\nمیتوانند سیاه و ثبت کتابچه ها را بمعلمین محول کرده\nخودشان نگران آنها باشند.\n\nکتاب\nمکتب\n\nکتاب\nجمع و خرج\n\nدر استعمال\nکتابچه ها خیلی\nدقت و صداقت\nمرعی دارند\n\nوظیفه مدیر مدرسه و معلمین"}
{"book": "adl0707", "page": 33, "text": "۲۸\n\nعدد حاضر و غیر حاضر به تخته ثبت میشود\n(۷) هر معلم بساعت اول از طرف صبح و در همه ساعتهای پیشین تعداد حاضر و غیر حاضر طلبا را بطرف چپ بالای تخته بنویسد هر ساعت که یکی از غیر حاضر ها حاضر شود نام او را در جملهٔ حاضرین داخل نموده تخته را محو و اثبات میکند\n\nاهمال تحریر کتابچه ها عذرش قبول نمیشود\n(۸) عذر تغافلی و اهمال راجع به امر تحریر کتابچه ها در هیچ حال قبول نمی شود، زیرا تحریر از مهمترین کار های مدرسه است و قدرت معلمین بر قیام وظائف و کارهائی که پیروی آن اهمیت دارد از همین کتابچه های تحریر معلوم میگردد .\n\nوظیفه سر معلم تحریر کتا بچه هامین است"}
{"book": "adl0707", "page": 34, "text": "۲۹\n۷- ترتیب و نظام\n۱- ترتیب را باین گونه تعریف کرده اند که (ایجاد محل تعریف\nاز برای چیزی. وضع هر چیز بجای خودش)\n۲- معنی ترتیب در مدارس آنست که هیچ کار را\nبه تقدیر و تصادف (اتفاقی) حواله و نسبت ندهند\nبناءً علیه جدول تقسیم اوقات ابتدا و انتهای هر درسی را ترتیب چه اموری را\nمعین میکند نظام معینی در ترتیب چوکیهای نشستن عامت شامل است\nمی شود یا بعبارهٔ دیگر صفوف چوکیها راست و در میان\nدو قطار بر حسب احوال شان مسافه و خالی جای مینابی\nاز برای تردد باشد تخته سیاه به دیوار یا برپایه\nدر میسان جای و پیش روی درس خانه باشد."}
{"book": "adl0707", "page": 35, "text": "٣٠\nروشندانها به پشت سر و دست چپ بود -\nطلبا در صحن مدرسه صف بندند و پیش از درآمدن\nبدرس خانه ها مکلف به اجرای بعض حرکات نظامی\nو قواعد شوند - هیچ یک از طلبا نمیتواند جای معینۀ\nخود را در درس خانه تبدیل نماید و بجای دیگری نشیند\nمگر باجازۀ معلم و اینهمه مثالهای ترتیبها است از\nحیث امور عامه و کلی - اما در مسائل جزئی این هم از\nجملۀ ترتیب بنظر میرسد که بقرار وضع قد و قامت طلبا\nقواعد مخصوصه در ایستادن و نشستن و نوشتن و غیره\nبرای شان مقرر نمایند مکتب بی ترتیب آشوب گاه گشته\nو حواسها پریشان گشته عوض فائده باخلاق طلبا خیلی ضرر میرساند"}
{"book": "adl0707", "page": 36, "text": "۳- اما نظام عام تر و نسبت به ترتیب قواعد نظام\nبیشتری را شمول دارد- زیرا نظام بمحض اتباع\nقوانین د لوائح (فرامین) که طلبا به بی رغبتی پیوئی\nکنند قناعت نمی ورزد بلکه طاعتی میخواهد که طلبا از\nته دل جمیع اوامر معلمین را منقاد گردند\nبواسطه نظام است که مجرد آغاز کار طلبا\nسکون و آرامی محضی را لازم میگیرند و چون اهمال\nو عصیانی از ایشان سر زند در محل عقاب می آیند\nو نیز از حیث اعتدال جسم و نشاط و چستی در کار\nبه بعض نظام عسکری (قواعد نظامی) مطیع و آموخته\nمی شوند. چونکه نظام تاثیر آسانی کار جمیع وجوه مدرسه می بخشد"}
{"book": "adl0707", "page": 37, "text": "۳۲\nپس نظام وسیله یگانه ایست که انسان را بفضیلت\nضبط نفس (بحکومیت نفس) عادی و آراسته میسازد\nو هر قدر شخص بزرگ و کلان سال شود باین فضیلت\nبیشتر محتاج میگردد. و تا شخص خود مؤدب و عادی باطاعت\nنباشد - صلاحیت ندارد که جلوگیری غیری نماید\nبناءً علیه نظام مدرسه از نافع ترین اشیائی است\nبرای حیات او .\n۴ - فائده ترتیب و نظام بر حکمت و قوهٔ ارادت\nمعلم منوط میباشد . و درین صورت نمی شاید\nبی تامل هیچ حکمی نماید . و چون بعد از تامل و فکر حکمی نمود\nباز مطلقاً لغو یا تخفیف بعضی از ان جائز ندارد . و طلبا را\nنصح نه نماید\nع معلم باید\nدر اوامر که\nبطلبا میدهد\nهیچ چیزی را\nرعایت ننماید"}
{"book": "adl0707", "page": 38, "text": "۳۳\nبر احترام و اطاعت اوامر حتماً خوگر سازند و در اطاعت\nبمثابه قوانین حکومت دانند\nپس حتمی است معلم هیچ حکمی ننماید که طلبا تعمیل آن\nنمی توانند و به عملی که برای طلبا جائز نیست هم رو بروی\nآنها اقدام ننماید زیرا طلبا خیلی بتقلید شغف دارند\nو چون به عملی که از برای آنها روا نیست خود معلمین\nگرفتار باشند در ینصورت چشم داشت\nاطاعت از طلبا خیلی دور از صواب می نماید .\n۵- در القای جمیع اوامر رعایت ایجاز و آسانی را\nحتمی داند - بهترین او امر آنست که بالفاظ\nاندک باشد هرگاه شخصی بجماعت درآید کافیست"}
{"book": "adl0707", "page": 39, "text": "۳۴\n\nمعلم بدو کلمه آتی نطق کند: \"برخیزید- تعظیم کنید\" و بعد از توقف مناسب بگوید \"بنشینید\"\nو چون معلم بلفظ (تیاری) القای اوامر نماید (و این طریق خوبی است ممتاز از غیر بواسطه کتمان وقت (فرصت) و استعمال اوامر غیر شخصی چونکه استعمال چیز هائیکه در شمار اوامر غیر شخصیه میرود دائماً اطاعت آنها سهولتی دارد) جائز نیست (تیاری) را بکلمه دیگر تفسیر نماید. می بینیم بسیاری از جهلای معلمین نخستین نطق میکنند. و باز آن را بتعلیمات زبانی و اوامر شخصی شرح میدهند هیچ معلمین از سر استعمال (تیارسی) بیخبرند ."}
{"book": "adl0707", "page": 40, "text": "۳۵\n۶ - باید در یک وقت دو سه نفر شاگرد را ایستاده نکنند طالب محض\nمگر بسبب مجبوری این عادت در مدارس رواج و جواب گفتن\nاستیصال آن حتمی است. معلم قاعده بگذارد که شاگرد فوراً بنشیند\nبمجرد جواب گفتن بنشیند و معطل بامر نشستن نباشد\nبسیاری از معلمین اوقات طلبا را باین سخن خود که «\nمهربانی کن بنشین» ضائع می سازند. و این تکلفی است\nکه بآن حاجت نیست\n۷ - معلمین خودشان فکر کنند که « نظام\nنخستین قانون آسمانی است» و از تعلیم قیمتیت آن\nدر طبیعت فتوری راه نمییابد وسیله یگانه ایست\nکه بواسطه آن جماعتها را میتوان خبط و ربط ولی"}
{"book": "adl0707", "page": 41, "text": "۳۶\nمعلم نمونه ایست ۸ـ هیئت و عادات معلم\nبرای طلبا ۱ـ حتمی است معلمین بر دوام نظافت لباس\nو حسن منظر و قواره خودشان کوشش ورزند .\n۲ـ و چون مقرر تعلیم باشند حتمی است\nیومیه ریش خود را شانه کنند چونکه ریش انبوه خیلی\nقبیح المنظر می نماید .\n۳ـ زن معلمه را اعتدال لباس و اجتناب\nاز لباس زرد و سُرخ و زیور لازم است .\n۴ـ حتمی است پوست خود را خوب پاک سازد\nو در نظافت جمیع رخت و لباسی که شُسته می شود\nمحافظت نماید .\nطبع شد بحمد الله حلیم بنظم"}
{"book": "adl0707", "page": 42, "text": "۳۷\n۵- حتمی است معلم از جمیع عادات قبیحه\nمانند صدا و جولان بی سبب در میان جماعت\nو اخ و تُف و از آواز های عجیب و غریب کریه المخرج\nپرهیز کند چون که هپچه امور ذمیمه حتماً طلبا را بوی\nتقلید دعوت می نماید .\n۶ - باید معلم از خاطر خواهی و فضیلت نهادن\nیکی از طلبا را بر دیگر اجتناب ورزد بلکه از چیزیکه\nبوی هپچه کارها می آید دوری گزیند . و در معامله با جمیع\nایشان طریق عدل پیش گیرد . و با همه همان شفقت\nو مرحمت اظهار دارد که با یکی از آنها می نماید .\n۷- حتمی است معلم طلبا را از غلغله و چر چر بازدارد"}
{"book": "adl0707", "page": 43, "text": "۴۸\nو از سستی که بعضی معلمین در خموشی طلبا روا دارند پرهیز نماید\n\n۸- هر معلم یقین بداند که طلبا او را نمونه برای خود می تراشند و در جمیع جزئیات راجع بلباس و قواره و افعال و صفات تقلید او میکنند\n\nتعلیم قرآن کریم\nخیلی دارای اهمیت است\n۹- ارشادات مختصه تعلیم مضامین\n(۱) قرآن کریم\n۱- قرآن کریم از اهم مضامین است در مکاتب ابتدائی چونکه جمیع احکام دینی ما ازین کتاب کریم مستنبط می شود. عقائد راسخه بقدرت قادر برحق و خوف پروردگار در جمیع اعمال دینی و دنیوی در انسان از همین قرآن کریم"}
{"book": "adl0707", "page": 44, "text": "۳۹\nپیدا میگردد چنانکه شخص را برحث اعمال صالحه بامید\nثواب و اجتناب افعال قبیحه از خوف عقاب\nباعث می سازد و بر قصص اولین و سیر متقدمین\nانسان واقف گشته اخلاق فاضله را از قوم سبیل\nاکتساب می نماید و از مواعظ آن بالکل وجوه پند میگرد\n۲- قرآن کریم بزرگترین وسیله ایست در تربیة\nذوق اطفال بحسن خط و اسلوب متین آن خصوص وقتیکه\nبه تحصیل علوم عربیه ترقی نمایند، طلبا اکثر الفاظ لغوی\nاز ان یاد میگیرند - خلاصه قرآن کریم تمرین مفیدی است\nبرای انشای جودت قراءت و درستی زبان عربی اقتصاد بمحض حفظ\n۳- بنابراین حتمی است خیلی توجه بتدریس آن خوب نیست"}
{"book": "adl0707", "page": 45, "text": "۴۰\nدر سالهای ابتدائی و عدول از طریقه رائجه الآن در\nتدریس که مقصود بر محض یاد کردن آنست چه درین\nطریق اندک توجهی هم باستفاده معانی و احکام\nو دروس اخلاقی و مواعظ و غیره فوائد قرآنی نمیکنند\n۴ ـ خردسالی اطفال سبب عذرمان نمی تواند شد\nچونکه ممکن است اطفال را بقدر فکر و ادراک شان\nمجملاً از معانی قرآن شریف تعلیم داد اگرچه حال اطفال\nمساعد بفهم کلمه کلمه آن نباشد بازهم از معانی\nاحکام و قصص و مواعظ و غیر آن بقدر فهم\nخودشان یاد میگیرند .\n۵ ـ طریقه رائجه خط نویسی بتخته از روی قرآن شریف\nنوشتن بتخته ها\nغلط نمبر ۴ روش کار"}
{"book": "adl0707", "page": 46, "text": "یا از روی سرخط معلم احسن طریق حفظ میباشد تمرین و\nخوگر شدن طلبا بر املا و حفظ از همین طریق نشأت میکند\nبنابرین اتباع این طریق مدت دو سال که عبارت\nاست از سال ۲ و ۳ حتمی است معلمین طریقه مدونه املا را\nپیروی کنند و طلبا را بتوجه بحسن خط باعث شوند هرگاه ساعت\nتعلیم مساعد املا و حفظ هر دو نباشد طلبا مکلف اند که\nدر خانه حفظ نمایند.\n۶- آیاتی که درک معانی و تدبر مبانی آن نمیتوانند\nخوب است همه آیات حفظ و فهم مبانی تا بوقت\nپختگی ملکه نشو و استعداد تعقل واگذار شود.\nدر سنه سوم حفظ از روی مصحف باکی ندارد یاد کردن دعای\nملاحظه مصحف"}
{"book": "adl0707", "page": 47, "text": "۴۴\nدر سال اوّل اما در سنۀ اوّل معلمین طریقۀ کنونی را جعه\nچه گونه حفظ کنند بدروس محفوظات را پیروی نمایند که عبارت است\nاز نوشتن بتختۀ سیاه وبحث در معنی و خواندن\nبرای طلبا و بعد ازان یکه یکه بر سر خود آنها خواندن و چون\nدانست حفظ کردند نوشته را گل کرده یکی را بگوید\nاز یاد بخواند بعد بدیگری رد آورده بگوید دو نفر یکجا بخوانند\nو همچنین تا بقدری که معلم میخواهد حفظ کنند. و چون نوشتن\nبرای شان آسان شد در تعلیم طریق سال ۲ و ۳ را\nمرعی دارد .\nدر قراءت قرآن ۷- در قراءت قرآن شریف حسن اخراج حروف\nشریف چه چیزی را از مخرج وفکر در معنی و رعایت قواعد تجوید را مد نظر دارند\nرعایت کنند"}
{"book": "adl0707", "page": 48, "text": "۴۳\nو درینجا حتمی است طلبا را قواعد تجوید بر حسب لیاقت\nو بقدر فرصت یاد دهند. و چون طفلی مثلاً بمیمی که بعد\nازان (با) می آید غنه نکند قاری غلطی را گرفته حتماً\nبگوید بهر میم که بعد ازان با می آید در ان غنه بکن و بهمین\nطریق قراءت طلبا را بتجوید مطابق و از بیان قواعد تجوید\nکه علیحده و مستقل باشد پرهیز نماید\n۸- قاری حتماً بعض ساعتهای قراءت را\nاز برای شنودن پس خواندگی معین دارد یا در یک ساعت\nاز هر ساعته چیزی از پس خواندگی طلبا بشنود\n۹- حتمی است در حفظ قرآن شریف مانند سائر در تعلیم قرآن شریف\nمضامین همه طلبای یک جماعت هم سبق باشند جماعت هم سبق باشند"}
{"book": "adl0707", "page": 49, "text": "۴۴\n\nهر گاه طالب العلمی یک روز دو روز غیر حاضر بوده بعد ازان\nحاضر شود سبق پیش را همراه دیگر طلبا حفظ میکند\nو سبقهای گذشته را مکلف است که در خانه\nیاد کند و در طریق توحید دروس بر همین وتیره روش نماید\nعموماً بلی که ۱ - از عیوب آتی اجتناب حتمی است\nبعضی از انها ( ۱ ) اهتزاز و لرزش صوت ( ب ) بدآوازی\nواجبست که از اظهار صوت در حفظ پیدا می شود: ( ج ) بهمینجا\nخواندن ( د ) نوشتهٔ آیات شریف را از تخته\nبزبان یا بدست گل کردن ، بلکه برای گل کردن صافه\nکرباس یا اره غیره استعمال شود ."}
{"book": "adl0707", "page": 50, "text": "۴۵\n(۲) دینیات\n۱- تعلیم دینیات باید بر اغراض آتی مشتمل باشد :\n(أ) نشر و تحریک فضائل اخلاق بطریق پسندیده\nنصیحت و روش نیک .\n(ب) نشین شدن عقائد صحیحہ یا بعبارة\nدیگر خوش عقیده گشتن !\n(ج) طلبا را بر احکام دینی و امور تعبدی که در قرآن\nو سنت نبوی وارد است واقف ساختن و ایشان را\nبر اتباع و احترام آن احکام مبارک وصیت نمودن،\n۲- چونکه غرض اول (تحریک فضائل اخلاق) در\nاستکمال دو غرض باقی معین و مددگار سمجھا شد\nاز تعلیم دینیات\nچه غرضی مطلوب\nاست\nسرمؤلفہ یکسو نوشته است"}
{"book": "adl0707", "page": 51, "text": "۴۶\n\nحتمی است رتبه آن بلندتر و مقصودتر مضامین باشد\nخصوص در سالهای اول تا اساس متین تربیه گشته\nبنای خوف الهی و عزت و احترام پیغمبران و کتب سماوی\nدر دل طلبا بر همین اساس متین قائم گردد\n\nملکه فضائل ۳- طریق واجب الاتباع در غرس این\nبواسطه تعلیم نهال فضائل آنست که طلبا را قصص و حکایات وطنیه\nدینیه حکایات\nملیه ها راسخ میشود\nدرس دهند چه باحوال اخیار و اشرار هر دو واقف\nو میدانند اخیار از پیروی صراط المستقیم بدست\nبرضای خداوندی و سعادت دارین فائز گشته اند\nو اشرار بسبب انحراف از سر جاده انسانیت بصفحت\nو جحیم و عذاب الیم دوچار شده و اینجه طرز در نفوس طلبا"}
{"book": "adl0707", "page": 52, "text": "۴۷\n\nخیلی اثر نموده از افعال سئیه اعراض و باعمال خیراقبال\nمی کنند، و بهتر است از انکه طلبا را خطاباً با تسبلغ\nفضائل و اجتناب رذائل تلقین نمایند.\nشرط است این امثال و قصص مودی غرض\nمقصود بوده از حشو و خرافات لایعنی خالی و بخصوص\nصحیحهٔ دینیه (خالی از شائبه خلل) منطبق باشد.\n۴ - : باید مدرس بروایت امثال قدیمه و تلاوت قصص قدیمه\n[نور؟] بکو حوادث زمانهٔ خودمان با مثل آرد تا هم بنظر طلبا اقتصار نورند\n[نصیب؟] و هم بافزونی شوقشان باعث شود.\n۵ - حتمی است احکام دینیه و امور تعبدیه را احکام مقدس\nحتی الامکان بطریق عملی درس دهند مثلاً طریق وضو دینی عملی تعلیم شود"}
{"book": "adl0707", "page": 53, "text": "۴۸\nو نماز را عملی نشان دهند ، وجوه نفع و اغراض مقصوده\nاز فرضیت احکام تشریح گردد در سهولت عبارت\nو اجتناب از الفاظ مشکله ( که فهم حقیقت همچه الفاظ\nبر طلبا دشوار است ) کوشش ورزد . بمحض یاد کردن\nاحکام قناعت نورزد بلکه حتی الپسته طلبا بمعانی آنها\nتدبر نمایند .\nملاحظه در اسباب عقائد خادم شمار\n۶ - حتمی است ملاحظه صادقه از مظاهر طبیعیه\nو بدائع خلقیه را خدمتگار استنباط عقائد دینیه سازند\nیا بعبارهٔ دیگر از ملاحظه مظاهر طبیعیه و بدائع خلقیه عبرتی\nکه سبب رسوخ عقائد دینیه گردد حاصل کنند .\nدینیات مسقطاً تعلیم شود\n۷ - حتمی است تعلیم دینی در [ILL] و [ILL]"}
{"book": "adl0707", "page": 54, "text": "۴۹\n\nقوهٔ طلبا باشد چنانکه متدرجاً در سالهای مختلفه تابع نموی\nملکهٔ ایشان گردد .\n۸- دین مقدس اسلام درین ایام بخیلی\nبدعتها و خرافه‌ها که هیچ یک از انها بدین مقدس جوازی\nندارد مشوب گشته ؛\nحتمی است طلبا را از جهة عمل بحدیث شریف\n«مَنْ رَأی مِنْکُمْ مُنْکَراً فَلْیُغَیِّرْهُ» (هرکه بیند از شما منکری را\nباید او را تغییر دهد) بلزوم اجتناب از بدعتها و خرافه‌ها تنبیه\nنمایند ."}
{"book": "adl0707", "page": 55, "text": "۵۰\n(۳) مطالعه\nصورتیها\n۱ - هر گاه در کتاب مطالعه صورتی مختصه بدرس باشد\nحتمی است معلم طلبا را مکلف سازد تا امعان نظر و فکر\nدر ان نموده ملاحظه و رأی خودشان را در ان باب اظهار کنند\nو اگر در کتاب درس چیزی از ان قبیل نبوده معلم می تواند\nصورتی مناسب موضوع در سس حاضر سازد\nو چون صورت را حاضر نمود طلبا در اموریکه بخلاصه\nو حاصل مضمون آن تعلق دارد بحث و گفتگو نمایند .\n۲- ازان بعد معلم از برای طلبا خلاصه و موجز\nموضوع صورت را بطریقی که جلب شوق آنها گردد\nبیان نماید ."}
{"book": "adl0707", "page": 56, "text": "۵۱\n\n٣ - بعد کلمات مشکله (بالای درس) را خود خوانده بعض درس\nبعضی طلبارا باعادة آن امر نماید و این بمثابه تمرینی است کلمات مشکله\nبرای ایشان در صحت و وضوح نطق\n\n۴ - پس از این معلم حصه درس یا همان قطعه را نمونه\nکه مطالعه آن در ان حصه مراد است قرائت میکند و آنرا\nنمونه قرائت طلبا می سازد .\n\n۵ - و باز کلمات و جملات مشکله را شرح مشرح\nمیدهد و در حین لزوم بر تخته سیاه می نویسد و طلبا را\nمکلف میدارد خودشان استنباط معنی از سیاق\nکلام کنند ( زیرا باین گونه استطاعة و توانائی\nدر معظم احوال می یابند) ."}
{"book": "adl0707", "page": 57, "text": "۵۲\n\nقرأت طلبا ۶ – و در وقتیکه این مشکلات بر طرف گردد معلم\nطلبا را مکلف می سازد که هرکدام یکه یکه بخوانند و چون یکی\nمخواند طلبای باقی همه گی سبق را سمع و غلطی را بحث\nنمایند مگر مباحثه در خصوص غلطی پیش از فراغ قاری از قرأت\nروا نیست. باینصورت همه جماعت متوجه بدرس\nخود شان میگردند .\n\nانتقال از یک قطعه ۷ – هرگاه یک قطعه را دو سه نفر صحیح خوانده معنی آن\nبدیگر قطعه ذهن نشین طلبا گردد معلم انتقال بقطعه دیگر نموده سلوک\nفوق را همگی جزاً مرعی میدارد .\n\nسؤلات ۸ – در انتهای درس معلم بعض سؤلات\nراجع بمسائل مهمه را ایراد و طلبا را بجواب آن بجمله های تمام"}
{"book": "adl0707", "page": 58, "text": "۵۳\nکه الفاظ را از خود تراشیده باشند تکلف دارد .\n\n۹ - لایق نیست طلبا همه یکجا مطالعه کنند زیرا همه یکجا نخوانند\nبهیچ طریق بجز اینکه غلطیهای مخصوصه هر طالب علم مخفی\nو ایشان را برکسالت محمول سازد نتیجه نمی بخشد.\n۱۰ - حتمی است قراءة طلبا واضح و آهسته (یکیک) در لهجه تکلف نکنند\nو آواز شان طبیعی و خالی از تکلف باشد در نطق\nالفاظ چر چر نکنند .\n۱۱ - کتاب مطالعه را بدست چپ و بقدر کتابها را چنان\n۳۰ سانتیمتر از چشم دور دارند و درعین درس بدست گیرند\nهمه نشته و باعتدال جسم بکوکی تکیه زنند\nو کتب مطالعه را مطلقاً پست نکنند .\n\nغلطیهایم که پایین بکار (نمی)"}
{"book": "adl0707", "page": 59, "text": "۵۴\n\nتهجی ۱۲- در تدریس طلبای طرز کاکا حتمی است\nاز هجا کردن قدیمه اجتناب ورزیده طفل را\nبضم حرکت بحرف و نخستین هر دو را بیکدفعه\nادا کردن مکلف دارند و چون اطفال بتلفظ\nحروف مفرده اتقان حاصل کنند حتمی است\nاختلاف شکل حروف را در ابتدا و وسط\nو آخر کلمات نشان و طلبا را بقرأت وتلفظ شکل کلمه\nعادت سازند."}
{"book": "adl0707", "page": 60, "text": "۵۵\n(۴) محفوظات\n۱- حتمی است قطعه مستحبه برای حفظ بقالب\nادبی ریخته و در درجه سخنی مناسب فهم طلبا باشد.\nانتخاب حفظ کردنیها\n۲- پیش از اطلاع طلبا بر قطعه معلم قطعه را بر اشان\nخوانده و موضوع و معانی آن را ملخص وسهل البیان\nشرح دهد.\n۳- بعد از ان حصه مطلوبة الحفظ آن را بتخته در افشا\nملخص آن\nنوشتن آن بتخته\nدرس بنویسد.\n۴- بعد معانی کلمات و جملات مشکله و منا\nنقشه\nشرح معنی\nطلبا را در ان باب برای شان شرح دهد.\n۵- بعد تمام قطعه را بتانی و یکه یکه میخواند که نمونه برای طبا گرد.\nنمونه"}
{"book": "adl0707", "page": 61, "text": "۵۶\nقرائت طلبا\n۷ - باز بعض طلبا یکدیگر خوانده غلطی های خود را تصحیح\nمی کنند و در قرائت مانند معلم تاتی می نمایند\n۸- بعد ازان قطعه را از پیش روی طلبا بردارد\nیا از تخته گل کند و ایشانرا مکلف نماید که از یاد بخوانند.\n۸- وچون حفظ قطعه نظم ونثر بروجه اکمل تمام شود\nباز سر از نو بدقت بخوانند تا هیچ مسئله از مسائل مشکله\nمجمل و بی شرح نماند.\nدرمافوق سال\nدوم چه چیزی\nرعایت میشود\n۹ - حتمی است جماعتهای ابتدائی مافوق از سال دوم قطعه ہارا\nبعد از یاد کردن در آخر کتابچه های املای خودشان نوشته\nمعانی کلمات و جملات مشکله آنرا بستون خاص کتابچه تحریه\nو معلم نوشتهٔ آنها را تصحیح دقیقی نماید."}
{"book": "adl0707", "page": 62, "text": "۵۶\n(۵) حسن خط\n\n۱ - از امور اساسیه در تعلیم خط نشستن طالبست بروجه صحیح و چون رقم چوکی با جامع شروط مطلوبه باشد نشستن طلبا بر سر آنها خیلی بروجه لایق و آسان میباشد یا بعبارهٔ دیگر پشتهای شان معتدل سینه های شان بکنارهٔ میز لمس خفیفی مینماید ذراع چپ شان در سر میز مانده و خود دست چپ از پنجه بالای کتابچه محکم میگیرد که شور نخورده جابجا باشد و اجسام طلبا اندک بطرف راست متوجه و بهمین طریق می نویسند.\nطلبا چگونه بنشینند\n\n۲ - نیز از امور اساسیه قلم گرفتن است بروجه لایق یا بعبارهٔ دیگر قلم را بدست راست در میان\nقلم چه قسم بگیرد"}
{"book": "adl0707", "page": 63, "text": "۵۸\nشست و انگشت سبابه باندک فشار انگشت وسطی\nکه بر قلم بیاید بگیرد و انگشتان از نوک قلم بقدر (۳) سانتیمتر\nدور بود، در نوشتن خط عربی حتمی است که اندک\nزور قلم بطرف راست باشد در اثنائی که از طرف\nراست بسوی دست چپ گردش میکند\n(نوک قلم را بকাغذ یا تخته بسیار پچق نکند بلکه پوک\nگرفته نویسند چنانکه گویا نوک قلم از کاغذ دور است\nخصوص در کششها و دامه ها زیرا باینطریق خیلی سریع\nو صفا نوشته می شود).\nمشرح اجزاء ۳ - پیش از انکه طلبا بکتابچه نوشتن آغاز\nحروف نمایند حتمی است منتم اجزا و پیوند ہا ئیکه حرفی)"}
{"book": "adl0707", "page": 64, "text": "۵۹\n\nاز ان وجود میگیرد یا حروف مطلوبه را بر تخته سیاه\nنوشته طلبا را نشان دهد .\n۴ - سطری که طلبا بنوشتن آن مشغول میگردند سطری باشد\nحتمی است در گل نفری جماعت ( یکی ) باشد\nهرگاه درس سابق از کدام طالب فوت شود\nبا او روش خاص مرعی و بنوشتن آن در خانه\nمکلف گردد .\n۵ - حتمی است آغاز نوشتن از بالای صفحه از پائین بطرف بالا\nبطرف پائین باشد رجوع و ناقل به نمونه دستخطی نویسند\nکه در سر یا ما بین صفحه میباشد ضرور است\nمعلمین در بیان این امر تقصیر ورزند"}
{"book": "adl0707", "page": 65, "text": "۶۰\nدر اروب و امریک بعض مکاتب موجود است که\nطلبای آن برعکس از طرف پائین صفحه آغاز بنوشتن\nکرده بالا میروند ولی بچه طریق شاز و ملائم فطر افغانی نیست\nچه در تابستان سبب حرارت ہوا اکثر دستها\nعرق و درینصورت سطور یکه اندر دست می آید (بهرگاه\nورق جاذب استعمال نکنند) گل شده میرود\nو در صورت استعمال جاذب اسراف\nبیجائی می شود\nتصحیح املا 4 - حتمی است معلم در تصحیح کوشش نماید\nو غلطی را برنگ سرخ بگیرد\nخط را بزیر قلم نگیرند"}
{"book": "adl0707", "page": 66, "text": "۶۱\n(۶) املا\n\n۱ـ املا دو نوع است : انواع املا .\n\n(ا) نوعی وسیله است برای تعلیم هجا الف با\n\n(ب) نوعی برای امتحان طلباء است در مشق هجا\n\n۲ـ حتمی است معظم اوقات املا برای تمرینات در نوع اوّل چه چیز\nنوع اوّل مقرّر باشد تمرینات بترتیب سخت گشته رعایت می‌شود\nموضوع برای تعلیم قواعد مشکله و مشهوره هجائیه باشد\nمعلّم کلمات منتخبه را بر تخته نوشته طلبا در هجای آن\nمباحثه می‌کنند و بعد ازان معلّم قطعه مشتمل بر شبیه\nهمان کلمات بنویسد .\nمعلّم در وقت املا \n\n۳ـ بعد از انکه معلّم قطعه نوشته اکمل و طلبا را هجا بایستد"}
{"book": "adl0707", "page": 67, "text": "۶۴\n\nروجه مناسب از برای نوشتن نشاند خود او بكنج حجره\nبدست راست طلبای استد، طلبا بطرف معلّم متوجّه\nواندک بطرف راست ملتفت می شوند .\n\nالقای معلّم وعدم\nتسلخ آن محو تغییر\nبعد ازان معلّم قطعه را سراپا خوانده و باز آن را\nفقره فقره نوشته هر فقره را یکبار بخواند و کلمات را ابداً\nنگذارد تغییر و محو نمایند بلکه هر کلمه را که تغییر داده باشند\nاگر چه تغییر اندک باشد هم غلط بشمارد .\n\nطرز تصحیح\n۴ - در جماعتهای پائین تر از سال چهارم\nمکاتب ابتدائی معلّم تصحیح مشق املا را بگردن خود طلبا\nنگذارد بلکه در تصحیح املای جمیع صنوف بنفس خود قیام ورزد\nو چون طلبا از مشق فارغ شدند تخته های سلیت را چپه\n\nمطبعة سيستم حجريه ماشين"}
{"book": "adl0707", "page": 68, "text": "۶۳\nیا کتابچه ها را قفل بگذارند تا معلم آمده غلطی شاگردی را که\nمیخواهد بگیرد. و درین دو حال که معلم به تصحیح اشتغال می ورزد\nحتمی است طلبا بعض نوشته های لازمی را بنویسند\nو بیکار وقت ضائع نسازند .\n۵ - بزیر کلمه که طالب در هجای آن غلط کرده است در جائیکه\nمعلم خط کشیده همان غلطی را نشان میدهد و عدد غلطیها را\nدر آخر قطعه واضح می نویسد هرگاه عدد اغلاط کدام طالب\nبه (۱۰) رسیده باشد جمع آن در حاشیه نمره\nمیدهد و طلبا را مکلف می سازد غلطی های خود شانرا\nسه بار کرراً صحیح بنویسند و بعد ازان معلم تصحیح\nهمین کلمات را ببیند ."}
{"book": "adl0707", "page": 69, "text": "۶۴\n\nاملا وسیلهٔ تحلی باخلاق فاضله می شود ۶ - تسهیلات مختصه به املا مانند نوشتن جمله است دو بار یا دو باره خواندن پارچه است در آخر تجویز هیچه تسهیلات در امتحانهای سالانه یا شش ماهه و سه ماهه و امتحانات عمومی رواست تا طلبہ بآسانی غلطی های خود شانرا تصحیح نمایند و باقی در اثنای درس تمام سال از مضمون املا حتمی است طلبا عادات فاضله فراگیرند و این مضمون وسیلهٔ اکتساب عادات حسنه گردد مانند (اكتفا بشنیدن هر جمله یکبار) و نظافت چنانکه (از محو و تغییر و امثال آن اجتناب ورزند) و نظام (کلمه را که طلبا غلط نویسد بعد از تصحیح یا ز سه بار مکرر نوشته کند یا سرا پا همه قطعه را در خارج اوقات"}
{"book": "adl0707", "page": 70, "text": "۶۵\nدروس دوباره نویسد و این در صورتی است که تقصیر\nفاحش طالب ظاهر گردد)\n۷ - حتمی است معلم طلبا را مکلف سازد که حسن خط\nدر دروس املا بحسن خط خود شان خیلی اهتمام ورزند\nو نوشته از خط مرسومه تخته یا از خط مسطر کتابچه تجاوز نکند\nو مضیق ننویسد یا بعبارهٔ دیگر فاصله کافی در بین کلمات\nباشد حجم کتابچه مناسب بسن طلبا باشد."}
{"book": "adl0707", "page": 71, "text": "۶۶\n\n(۷) قواعد\n\nاستعمال الفاظ صحیح ۱- حتمی است معلم بداند تعلیم قواعد صرف و نحو بعد از\nتعلیم زبان میباشد یا بعباره دیگر طفل کلام می آموزد\nو مطلقاً فکر بقواعد نکرده ازان بیخبر میباشد\nبه هرگاه از اطراف و جوانب خود سخن را صحیح و خالی\nاز خطا بشنود زبانش طبعاً از خطا محفوظ می ماند اگرچه\nمطلقاً چیزی از قواعد نیاموخته باشد\nاستنباط ۲- در تعلیم قواعد حتمی است طریق استنباطی\n(جدید) را پیروی نمود یعنی معلم عبارة که از سه مرحله یا\nسه مثال کمتر نباشد بطالب میدهد و او قاعده که تعلق بآن\nمطلوبست ازان اخذ میکند ."}
{"book": "adl0707", "page": 72, "text": "۶٤\n٣ـ حتمی است طلبا تعریفات را خود انشا\nو ایجاد نمایند بعد معلم بجز اینکه همان تعریفات را\nلباس عبارت مناسب بپوشاند کاری\nندارد.\n۴ـ هر وقت طلبا قاعده بیاموزند حتمی است\nمعلم مکلفشان سازد چند مثال از خود بران قاعده\nبگذاشند در بخصوص مستحسن است معلم\nطلبا را مکلف سازد که از کتب درسی\nو در س منتخبه امثله مطلوبه را استخراج\nو بحث نمایند\n۵ـ در تعلیم مبتدیها حکمروانیست"}
{"book": "adl0707", "page": 73, "text": "۶۸\nمعلم دروس قواعد را مستحفظاً تعلیم دهد و چیزیکه\nمی تواند همانا تنبیه طلباست بکلام صحیح\nیا تصحیح غلطیهائیکه برای شان\nواقع می شود.\n۶- حتمی است معلمین در جمیع دروس\nبر تکلم لغت فصیح خیلی شره و حرص ورزند\nچه کاریکه عمل و روشس نیک درینباب\nمیکند ارشاد قولی نمیتواند.\n\n[marginalia text]\nمعلم نباید همیشه متکلم باشد."}
{"book": "adl0707", "page": 74, "text": "۶۹\n(۸) حساب\n\n۱ - حتمی است مدار تدریس در جمیع دروس حساب بر امثله حسیه و اشیاء سهل الحصول حسیه باشد مانند دانه باقلا و جواری و قلم پنسل و غیره باشد چه بچه اشیای بسیط خیلی مساعد تعلیم شمردن میباشند .\nمدار تعلیم بر مثالهای حسیه\n\n۲ - آغاز بامور محسوسه و انتقال از ان بامور نظری خیلی حتمی است .\n\n۳ - هرگاه معلم قاعده جدیدی تعلیم نماید حتمی است که بامثله آسان عقلی آغاز کند .\nقاعده جدید چگونه تعلیم شود\n\n۴ - وچون طلبا مقصود درس را دانستند.\nبطریقه که پیشتر گفته شده"}
{"book": "adl0707", "page": 75, "text": "معلم اگر لازم دید اتمام هندسه را بتخته می نویسد.\nزبانى ٥ ـ بعد ازان طلبا را مکلف سازد که عملیاتى\nمشابه بآن رو بروى معلم حل نمایند. و معلم حل را\nجزء جزء بتخته بنویسد.\nتمرینات ٦ ـ سپس معلم طلبا را تمریناتی میدهد که خودشان\nحل نمایند ولى در ابتدا بهر وقت تمرین بدهد علاوه\nاز یک تمرین نباشد و معلم بسیار بسرعت\nپیش هر طالب رفته عمل او را تصحیح مینماید.\nتعلیم جمع ها ٧ ـ در تعلیم جمع حتمی است اعداد مطلوبه الجمع را\nبستگى محاذیر بنویسند چنانکه آحاد بزیر آحاد و عشرات بزیر عشرات\nو همچنین هندسه هر مرتبه بآحاد مرتبه خود بیاید تکلیف نوشتن"}
{"book": "adl0707", "page": 76, "text": "ا،\nاعداد در یک خط بعضی را پس از بعض با علامه جمع (+)\nو علامه تساوی (=) درین سن چندان ضرورتی ندارد\n۸- حتمی است طلبا خود بتدریج جدول طلبا بتدریج جدول بسازند\nضرب را بسازند و تا رقم ۱۲ برسانند.\n۹- حتمی است از غلطیهای فاحش طریق غلطیهای فاحش\nتعلیم قدیمه پرهیز نمایند مانند آنکه یک یا دو سطر صفر\nمی نوشتند در صورتیکه مضروب فیه یک صفر بیشتر\nمیداشت زیرا وقتیکه طلب علاقه ثابته را در میان قیمت\nارقام مضروب فیه و خانه های آن خوب بدانند\nاز وقوع هر گونه خطایا ایمن میباشند.\n۱۰- در حل مسائل جمیع اجزای عمل را حتماً جمع نماید در حل مسائل"}
{"book": "adl0707", "page": 77, "text": "۷۳\nچه چیز رعایت اما عملیات جزئیه در جمع و طرح و ضرب و قسمه که اجرای آن\nمی شود عقلانی شود همه عملیات را بحاشیه تخته سلیت\nبطرف چپ یا بکتابچه جمع کنند.\n۱۱- عملیات ضرب در اعداد ۱۲ و کمتر ازان و نیز قسمه\nبرین اعداد حتمی است بیکدفعه اجرا شود زیرا لازم است\nطلبا حاصل ضرب این اعداد را از جدول ضرب\nحفظ کنند.\nحساب عقلی ۱۲- حتمی است معلم از هر درس ده دقیقه اول را\nبتمرین حساب عقلی صرف نماید مگر به امثله که موجب\nانتباه و بیداری طلبا گردد. و نیز حتمی است در اثنای\nاجرای تمرینات عقلیه مطلقا نگذار و لب شور دهند"}
{"book": "adl0707", "page": 78, "text": "۷۳\n\nیا آهسته گفتگو نمایند بهر طریق که باشد زیرا در بچه تمرینات\nرعایت سکون تام حتمی است .\n١٣ - حتمی است معلم بداند غرض از تعلیم حساب آنست\nکه طلبا بسرعت و وضوح فکر روانی و ضبط و نظافت عمل،\nو دقت تعبیر عادت گیرند .\n\n١٤- وچون حساب از مضامینی است که طلبا\nخیلی میل دارند از همسایه خودشان نقل بردارند لذا بر معلم\nمحافظت بریقظ کامل در دروس حتمی و منع بچه عمل سفیهانه\nضروری است. باید معلم بداند غش و خدا از قبیح ترین رذائل و خبیث ترین\nقبایح است و استیصال آن ممکن نیست مگر در صورتی که معلم در نظامت درسه\nو سخت گیری طلبا درین باب حرص ورزد . عذر منع شود\n\nتصحیح شد عبد الله"}
{"book": "adl0707", "page": 79, "text": "۷۴\n(۹) دروس اشیا\nوسائل تعلیم ۱ - حتمی است بنای این دروس (چنانکه از نامش\nمعلوم می شود) بر اشیای حقیقی باشد اگرچه از ناچاری\nنمونه ها و صورتها عوض خود اشیا استعمال مییابد\nدر صورتیکه حصول خود شان ممکن یا آوردن شان بجماعت\nلائق نباشد .\nغرض از دروس اشیا ۲ - غرض از دروس اشیا تربیۀ هر دو ملکۀ\nتامل و استنباط در طلبا و نموی مقدرت شان است\nبر کلام .\nمعلم درین مضمون ۳ - اطلاع معلمین بر کتب مفیدۀ معتد بهای\nقدری [ILL] دروس الاشیا برای درسس جمیع موضوعات مقررۀ"}
{"book": "adl0707", "page": 80, "text": "۷۵\nاین منبج خیلی ضروریست و در وقتیکه جهل خودشان را\nبچیزی حس کنند مطلقاً تخمین نزنند و از خود نتراشند\n(که خیلی از تخمین بدتر است) زیرا اعتراف بان بحران بهتر\nاز تعلیم اشیائی که بصحت آنها خودمان جسم نمیتوانیم.\n۴- حتمی است معلم قبل از تعلیم بآمادگی هر درسی\nازین دروس توجه تامی نماید و نیز اشیاء نمونه\nو صورتهای لازمه را حاضر سازد.\n۵- حتمی است بگذارد طلبا را هرگونه ایراد بر سوالات\nاو میدانند وارد آرند و نیز رعایت تدریج دروس اشیا\nضرور و دروس تجربه های بسیطی را شامل، مگر هر وقتیکه\nفرصت باشد مثلاً در وقت درس شکر و نمک، قابلیت\n\nآمادگی درس\nخواهش معلومات\nخاصه از طلاب\nو ضرورت تجربه\n\nحصهء اول تمرین با کار ۴-"}
{"book": "adl0707", "page": 81, "text": "۷۶\nآب شدن آنها را بآب تجربه ثابت نماید و بر بیان زبانی\nاقتصار نورزد و هرگاه درس پنبه آید غوزه اش را حاضر\nو طلبا را بر محتویات آن مطلع سازد تا بعض اوصاف پخته را\nبطریق مشاهده بدانند.\nاستعمال تخته ۶ - هر بحثی از مباحث اساسی و ابتدائی\nبجریکه ختم شود حتمی است معلم تخته آنرا بنویسد\nاز جمله های دراز که ملخص را بموضوع انشائی مشابه\nگرداند اجتناب ورزد بر کتابت فقرات بسیطه\nو مرتبه بترتیب محکم اقتصار جوید در توضیح مسائل مشکله\nاز رسمهای تقریبی دانش طلبا را افزون سازد\nبعد ازین طلبا در آخر درس نوشته تخته و رسمهای تخته را\nصورت العملیں مایتین کار،"}
{"book": "adl0707", "page": 82, "text": "۷۷\nبکتابچه های خودشان نقل میکنند و این طریق\nدر جماعتهای بالاتر از سوم مکاتب ابتدائی رواج دارد.\n۸ ـ و چون اکثری (عباره) دروس اشیا ملخص\nبمضامین انشائی مناسب و بکار می آید عباره ملخصه\nو موجزه تخته راجع باین دروس خیلی بهتر است\nاز انکه موضوعش را لباس عباره انشائی کامل\nبپوشانند و بتقرير مختصه انشا بنویسند چه گاهی\nاز طلبا در درس انشا مضمونی راجع بموضوع اشیا\nمیخواهند در ینصورت آنها عبارة يادي خودشانرا\nکلمه کلمه اعاده و محتاج باستعمال قوه تعبیر\nنمیگردند ."}
{"book": "adl0707", "page": 83, "text": "۷۸\n\nاجتناب ۸ - هرگاه معلم دروس اشیا را \nاز تعلیم وسیله تحصیل معلومات اعتبار کند\nو بهمین اقتصار جسته از وسائل ایضاح\nو تجربه یا د اعمال قوای تامل و استنباط استغنا\nنماید خیلی با فکار و عقول طلبا مضر میگردد\nچه نتیجه هیچ دروس مجرد اشتغال است\nو مانند است بآله که در دست کسی داشته باشد\nو کار بآن نتواند و نیز حقیقه دروس اشیا نبوده\nمطابق بهمان اسم موضوع خودش نمی ماند ."}
{"book": "adl0707", "page": 84, "text": "۷۹\n(۱۰) تامل در مشاهد طبیعیه\n۱- حتمی است دروس تامل در مشاهد طبیعیه را\nعمدة تربیۀ اطفال سازند و از ملاحظه و تفکر و تعبیر افکارشان\nکار گیرند اما مجرد تلقین معلومات اگرچه هرگونه نافع هم باشد\nباز در عظمت شان تنزل بدرجۀ دوم میکند .\n۲- حتمی است هر قدر معلم میتواند خود شئی را\nدر حین درس بجماعت حاضر سازد - خواه نبات باشد\nخواه حیوان خواه معدن - هرگاه حاضر آوردن آن\nبجماعت امکان نداشت حتمی است اطفال را\nباعث سازد که در غیر اوقات مدرسه دران تامل نمایند\nخلاصه مدار این دروس بر اعتماد اطفال است\n\nمقصد از دروس\nمشاهد طبیعیه\n\nوسائل ایضاح\n\nتصحیح ث عبیدالله"}
{"book": "adl0707", "page": 85, "text": "در اکتساب معلومات خودشان نه بر کتب یا قول معلم\nنمونه ها و صورتها در تکمیل ملاحظۀ اطفال اثری دارد ولی\nبدل کافی از نفس شیء نمیگردد. و بهتر برای طفل آنست\nکه مثلاً چیز را که خود بچشم سر خارج مدرسه در حیوان\nدیده است بیان کند نه وصف صورت همان حیوان\n۳ – باید در آمادگی دروس بر معلومات مدونۀ کتب\nاقتصار نمایند بلکه حتمی است بنای جمیع دروس\nبر ملاحظۀ شخصی معلم یا متعلم باشد هرگاه تعلیم طلبا\nبر مطالعۀ کتب یا نوشتۀ تخته مقصود بود درینصورت\nبنای درس حقیقتاً بر اسم موضوع له خودش\nباقی نیست .\n\nبنای درس\nملاحظه باشد"}
{"book": "adl0707", "page": 86, "text": "۸۱\n\n۴ - تعلیم بقرار ترتیب داده منهج درسی چندان برای هر درس وقت ضرورت ندارد بلکه حتمی است در اوقات مناسبه مناسبی اختیار شود نمونه های لازمه حاضر ساخته درس دهد.\n\n۵ - در درس نبات و حیوان باید بهمان اجزاء درس را بتدریج و صفات و عادات و وظایف آغاز شود که اهتمام اجرا دارند اطفال بآنها از غیر بیشتر است مضامین مشکل که ملاحظه و فهم آن دشوار است در آخر گذاشته می شود حتمی است تعلیم محض را کم کرده اطفال را به سئوالهای مناسب مستعد سازند تا خودشان حقائق مختصه بموضوع درس را کشف نمایند. اصول درس مهمه را بتخته نویسند و از جمله های دراز اجتناب ورزند."}
{"book": "adl0707", "page": 87, "text": "٨٢\nعلاقه مشاهدات ۶- معلوماتی که اطفال از دروس تأمل در مشاهد\nبا دروس دیگر طبیعیه استفاده میکنند خطی آن معلومات در دروس\nتعبیر مانند در وس لغت (محاوره وانشا) و رسم\nو تصویر خطی و جغرافیا نفع میدهد. وچون دروس تأمل\nدر مشاهد طبیعیه با مضامین دیگر مرتبط گردد موجب\nاتقان در جمیع مضامین درسی می شود.\nباغ ۷ - هر گاه ممکن باشد در حریم مدرسه باغچه\nبنا کنند و در صورتیکه جا نباشد نباتات را بگلدانها\nبکارند.\nمشاهد طبیعیه ۸- دروس تأمل در مشاهد طبیعیه قوای عقلیه و خلقیه\nو تربیۀ قوای خلقیه هر دو را نمو می بخشد ملکه میل طلبا را بفنون جمیله قوی می سازد"}
{"book": "adl0707", "page": 88, "text": "۸۳\nباید این مضمون بتربیه طفل خدمتی نماید و او را بران دارد که به نشانه های طبیعی اطراف خود اهتمام ورزد و بمخلوقات الهی جل ذکره عطوف و مهربان گردد این مضمون در تعلیم رفق و مدارا بر حیوان و ادراک محاسن نباتات و گلها خیلی مساعدت می شود .\n۹ - بهترین فائده که ازین درس بطلبا میرسد آن است تشویق که بزیادت تعلیم آن راغب و بتامل در موضوع و اعمال تجربی حریص گردند باید طلبا را برین و ادارد که سؤالها نمایند خصوص سؤالهای مختصه بتكون اشیا و اسباب آن و هر گاه معلم یا معلمه از جواب عاجز آید شرمنده نگردد بلکه حتمی است از معلومات صحیحه مختصه بآن درس بحث نماید\nمعلم باید عملا"}
{"book": "adl0707", "page": 89, "text": "۸۴\n(۱۱) جغرافیا\nآمادگی درس ۱- جهد و کوششی که دروس اشیا میخواهد همانقدر\nجغرافیا هم میخواهد .\nمعلم از معلومات ۲- معلم تا میتواند در دروس اولی این مضمون\nطلبا انتفاع گیرد از معلومات جغرافیه جهات قریبه طلبا حتماً نفع گیرد .\nنمونه ها ۳- نمونه های مصنوعی از گل یا صلصال خیلی\nعملش آسان و فائده عظیمی در تدریس تعریفات\nپشته ها و غیره اوصاف طبیعی زمین دارد .\nتفهیم اشیا ۴- حتمی است معلم کلیه تدریس را بحریت صدر\nچه وسائلی باید اجرا دارد و تا میتواند باین واسطه خود را از خریطه دیوار\nمستغنی سازد چونکه استعمال خریطه پیش از"}
{"book": "adl0707", "page": 90, "text": "۸۵\nوقت مناسب سبب غلط فهمی طلبا در حقیقت اشیا میگردد\nمثلاً تصور خواهند کرد که (شمال) هر جا بالای سر و\nجنوب آن زیر پایش خواهد بود پس بنا برفع همچه\nتصورات باطله جهات اصلیه را خیلی بتوضیح کامل\nبر زمین رسم کنند و درین نقشه بآثار ظاهره طبیعی\nمانند جایهای آفتاب در نشستن و برآمدن نصف النهار\nتوسل جویند و همچه محل ستاره قطب را دریافت کنند.\nه - طلبا نخستین نقشه خود مدرسه بعد ازان نقشه خرائط برای\nمدرسه را با جاهای نزدیک آن میکشند باز قریه یا چه غرضی پیش بیا\nشهری را که مدرسه دران واقعست نقشه میکنند و جهات\nاصلی را واضح دران نشان میدهند و چون این نقشها را"}
{"book": "adl0707", "page": 91, "text": "AY\nخوب دانستند معلم خریطۀ قطعه را آورده بزمین حیات\nیا حریم مدرسه هموار میکند که شمال و جنوب آن نقطه\nشمال و جنوب حقیقی باشد باین طریق طلبا مقصود\nخریطه ها را بمعنی حقیقی آنها می فهمند.\nخریطه های دیواری\n۶ - خریطه های دیواری نامهای بسیار و رنگهای\nمختلفه داشته فهم آنها آسان نیست و محض کشف مواضع\nازان بعض اوقات می شود - خریطه های در سود که\nمعلم در اثنای درس بتختۀ جماعت یا بتختۀ خاص\nخود نقشه میکشد خیلی بر خریطه های دیواری فضیلت\nدارد معلم این خریطه را بتدریج پُر و در ان نامهای\nکوه ها و نهرها و راس ها و خلیجها و شهر ها را رسم میکند."}
{"book": "adl0707", "page": 92, "text": "۸۶\n\n۷ - حتمی است معلم همیشه فرصتهای مناسب را تشابه و اختلاف\nغنیمت شمرده وجه تشابه یا اختلاف دو مملکت یا دو شهر یا دو رود\nیا غیر آنرا توضیح دهد هرچه در اسباب ظاهره طبیعیه\nو نتایج آنها (هر وقت که امثال آنها لعنا سبب ارتباط\nدر یابد) با طلبا بحث راند .\n۸ - معلم در تعلیم طول نهرها و ارتفاعات کوه ها مقایسه\nو عدد ساکنین شهرها و مانند آن محض تعلیم ارقام\nصحیحه قناعت نورزد بلکه هرچه ارقام را بقرین بمقایسه معلوم\nمیکند که طلبا آنرا بخیر در سر میمانند .\n۹ - حوادث مشهوره تاریخیه را با مواضعی که دران حوادث تاریخی\nوقوع یافته ارتباط می بخشد ."}
{"book": "adl0707", "page": 93, "text": "۸۸\n\nبر حفظ اقتصار نشاید\n١٠- هرگاه طلبا حقایق و معلومات فردیه را تنها و سرسری حفظ نمایند چندان دارای اهمیت نمیباشد معلم حتماً برای همچه معلومات موضوعی ایجاد و بآن ربط میدهد مانند سیاحت از بندرگاه بجای دیگر یا سیاحت در نهر یا براه آهن .\nوصف بلدان\n١١- آثار قلمیۀ سیاحان و مستکشفان متعلق بوصف بلدان اجنبی را هروقت معلم دستیاب نماید حتماً آنرا بر طلبا بعبارتی عرض کند که حقیقت بذہن آنها خوب متمثل و صورت پذیر گردد .\nمشق طلبا بر خط کشی\n١٢- حتماً طلبا را بر نقشه ہائیکه خود رسم کنند و دارای اشکال و مواقع جغرافیه باشد و نیز برسم خرائط آموخته سازند"}
{"book": "adl0707", "page": 94, "text": "۸۹\n(۱۲) رسم\n۱- معلم طریق قلم گرفتن طلبارا نشان میدهد زیرا اکثر قلم ها در بر\nانگشتان را بنوشتن هم نزدیک بنوک سر کردگی قلم میدانند و نظافت\nپس معلم حتماً تنبیه نماید که ضر در قلم را خفیف گرفته دست را\nاز نوک قلم دور دارند تا تحریک انگشتان و بند دست\nبهر طرف که خواهند بآسانی شود- و لازم است معلم\nتدقیق نماید که درازی و سر کردگی قلم مناسب بمقصود باشد\nحتماً رسم خطوط باریک و استعمال (رابر) برای محواندک\nدر رسم ستره و خوب بیاید.\n۲- همیشه در رسم اشیا حتمی است خود اشیا را استحضار اشیا\nحاضر و در رسم ازان استقامت جویند. هرگاه عضو شیعی"}
{"book": "adl0707", "page": 95, "text": "۹۰\nدشوار باشد چنانکه صورت کبوتر یا خر یا مانند آنرا نقشه میکنند\nدر ینصورت حتماً طلبا را پیش از درس تنبیه سازند تا نخستین\nتاملی در حیوان نموده صورت آنرا از ذهن خود بکشند طلبا\nبصورت حیوان یا بشکل تقریبی آن که معلم بتخته رسم کرده\nنظر، و رسم خودشان را تصحیح میکنند .\nدر دروس رسم محض تقلید معلم کردن و مانند\nرسم او بعینه رسمی کشیدن چندان اهمیت ندارد پس طلبا را\nلائق که استنباط و استخراجی از خود نمایند ) .\nتدریج ۳ - همیشه در رسم اشیا حتمی است چیزی اختیار\nشود که از حیثت بسیط تر و ساده تر باشد نقشه لنگوته\nخامک دوزی و شال کشمیری از جهتہ گلهای حاشیه\nحاشیه نبرت نمایند"}
{"book": "adl0707", "page": 96, "text": "۹۱\n\nو غوری و پیاله گلدار و مانند آن برای اطفال مناسب نمی نماید\nچه درین سن نمیتوان هیچ جزئیات را ادراک نمود. کلانی رسم\nحتمی است چه درینصورت هم مناسبت بین الاجزای آن\nظاهر میگردد و هم زور بچشم نمی آید. و بر عکس اگر خرد و ریزه کار باشد\nنه اظهار مناسبت اجزا می شود و نه چشم از تکلیف در میآید.\nمهم- در رسم اشیای رنگین استعمال رنگهای طبیعی رنگهای طبیعی\nاشیا حتمی است و چون رنگ طبیعی موجود نشود رسم\nبا قلم پنسل بر کاغذ سفید یا بقلم طباشیر بر کاغذ سیاه خوب\nمی نماید .\nاگر معلم اشیا را برنگهای غیر طبیعی رنگ دهد مطلقاً\nروا نیست. مثلاً تصویر گنجشک خانگی را سرخ کردن یا نقشه خیار را"}
{"book": "adl0707", "page": 97, "text": "۹۲\n\nکبود نمودن جائز نیست .\n\nاز تعلیم رسم ۵ ـ باید همیشه ملاحظه دارند که در تعلیم مضمون این درس برای\nچه غرضی مقصود اطفال کوچک همین نموی قوای تامل صفائی کار دست شان غرض نیست\nاست بلکه غرض اهم تر ازین عبارتست از وسیله که بر تعبیر زبانی الاذهان شان مگشته\nقوة خیالی ایشان را نمو دهد. و چون در سنہ اول نمو اطفال از حیث قوه عقلیه\nو جسمانیه غیر تمام بوده عمل رسمهای دقیق ریزه کار تاخیر و از آنها امید همه اعمال\nنمیتوان نمود. مگر در خصوص نظافت سهل انگاری با ایشان را نیست. چه توجه\nلزوم آن در جمیع اطوار حیات حتمی است، علاوه برین هرگاه قوه تامل نمو و مهارت\nدست صافی طفل در کار زیادت پذیرد تکلیفش بزیادت اتقان وقت حتمی است\n\nمهمترین ۶ ـ مهمترین اغراض مقصوره از رسم در مکاتب ابتدائی آنست\nاغراض\nرسم که بدیدن اشیا کما هی، و به تعبیر از دیدگی خودشان بعبارت صحیح و دقیق خو گیرند"}
{"book": "adl0707", "page": 98, "text": "۹۳\n(۱۳) اشغال روضة الاطفال\nغرض از شغل روضة الاطفال\n۱- غرض از اشغال روضة الاطفال ایجاد وسائل\nمناسبی است برای نموی قوای جسمی و عقلی و خلقی اطفال سن طفلی\nچند چیز مهم\n۲- قیمت و رتبۀ دروس این مضمون موقوف بچند چیز\nمهم است که اهمتر آنها معلم است هرگاه معلم قابل نباشد\nاز قیمتش کاسته آنرا بی فائده و خالی از دواعی شوق میسازد\nولی بواسطۀ معلّم ماهر این مضمون در نظر طلبا از بهترین دروس\nامروزه آمده در تربیۀ شان تاثیری قوی تر و در جلب انتباه\nو حس بیداری شان خدمتی بسزا تر می نماید .\nهرگاه معلّم در تعلیم این مضمون احراز ظفر میخواهد حتمی است\nدر آمادگی آن کمال توجه مرعی دارد لذا از محسنات است"}
{"book": "adl0707", "page": 99, "text": "۹۴\n\nبرای هر دوره درسی از سال قسم خاصی ازین دروس آماده و آنرا\nبقدر امکان با دیگر مضامین مقرره پروگرام مانند تامل در مشاهد طبیعیه\nو حکایات و بازیچه ها و رسم و حساب و گفتگو مرتبط سازد و علاوه بر آمادگی\nمجموعه این دروس برای هر دوره درسی حتماً هر درس علیحده را هم بکتابچه علی دوروس\nآماده سازد.\n\nاعمال مبتدياً ٣- اگر چه از فرایض معلم است با رشاد طلبا دائماً مستعد و بلکه\nاجرا دارند بمعاونت آنها فعلاً هر وقته آماده باشد مگر بهترین وسیله تعلیم آنست\nکه خودشان بعمل قیام ورزند بناءً علیه حتمی است متدرجاً خودشانرا\nباعمال مکلف سازد چه در نیصورت بمعاونت معلم کم محتاج میگردند\nچه بهترین کارهای دست آنست که جامع شغل دائمی اطفال و\nموجب انبساط و فائده ایشان گردد. اکثر معلمین و معلمات\n\nطبقه سیمیوم تدریس کارها"}
{"book": "adl0707", "page": 100, "text": "۹۵\n\nخوش دارند درین دروس خودشان بسیار سخن زنند طلبها را\nهمانطور خاموش و بیکار میگذارند که هیچ نکنند.\n\n۴- در تعلیم اطفال خورد حتماً معلم رعایت نماید که عادات ظهور عادات\nحسنه در آنها پیدا شود و اهمیت آن از محض تلقین معلومات\nبیشتر است اشغال روضة الاطفال بهترین وسیله ایست\nکه اطفال را بنظافت و ترتیب نشاط و توجه بآنچه در حوضهٔ شان است\nو غیره عادی می‌سازد. ادوات در وقت درس لطلبها تقسیم و بعد از فراغ واپس\nجمع می‌شود طلبها بمحافظت نظافت صندوقچه‌های ادوات مکلفند که\nبذات خود قیام نمایند و ترتیب تام را در آن رعایت دانند چنانکه\nاشغالی را که طلبها عمل آن میکنند نمونه و مثالی گردد برای انتهای درجه رسانیدن\nبه نظافت و اتقان وقت صنع یا بعبارهٔ دیگر اشغال معمولهٔ طلبها نمونه گردد"}
{"book": "adl0707", "page": 101, "text": "۹۶\n\nکه در استقبال بانتهاد درجه نظافت و اتقان و دقت صنع واصل گردند.\nاقتصاد ه - حرب عالمگیر عائق بزرگی در راه ادوات مطلوبه روضه الاطفال گردیده که هیچ پیدا نمیشود، بناء علیه اقتصاد تامی درین امر حتمی است و میتوان ملکات اختراع و حسن تصرف و وسعت حیله را در طلب انمود اد چنانکه باصناف و ادوات زیاده و بیکاره آن مانند صندوقهای مقوای کاغذ و قظی گوگرد و تخم خربوزه و تری و گوٹ تار و تکمه و امثال آن انتفاع گیرند و در بازی و غیره اعمال روضته الاطفال بکار دارند\nغلط شتر ط با شین کار ط"}
{"book": "adl0707", "page": 102, "text": "٩٧\n(١٤) شغل سوزن\n١- شغل سوزن بتعلیم مستقلی محتاج و متدرجاً شغل سوزن\nانتقال را از عمل سهل بعمل دشوار باین مضمون نیز میتوان بتدریج می شود\nتطبیق داد .\n٢- از اطلاع راجع باشغال سوزن در مدارس ابتدائی در عمل اتقان\nواضحست که معظم غلطیهای طلبا ناشی از سهل انگاری حتمی است\nاست که با ایشان از ابتدای دخول مدرسه در اتقان عمل\nمیکنند بناءً علیه از مبادی حال التفات تامی باین اشغال\nحتمی و با طلبای سال دوم مانند طلبای سال چهارم\nاهتمام در خصوص عمل لازمی است تعلیم یکجا داده میشود\n٣- طلبا در خیاطی هم سبق و انواع دوخت جدید\n\nتصمیمات کارها و غیره"}
{"book": "adl0707", "page": 103, "text": "۹۸\nهمه یکجا یاد داده میشود بعضی را علیحده درس میدهند\nمعلم تکه کلانی را گرفته (اگر کاغذ لک باشد بهتر است\nزیرا کاغذ نسبت بتکه بانکی بسیار تر و آسان تر\nدستگیری میکند) و با تار لک نخی یا پشمی که خوب\nبروی تکه معلوم شود کوکهای کته کته میزند که طلبای دور کوکها را\nبآسانی دیده بتوانند هرگاه در بعضی احوال تکه را بکارگاه\nسوار کنند خوب، و مانند استعمال تخته سیاه\nوسیله ایضاح میگردد .\nدر مبادی خیاطی  ۳ – طلبا انواع خیاطی جدید را بتکه های خورد خورد\nچه چیزی رعایت بیکاره هم مشق میتوانند نمود ولی باید مدیت مدیدی\nمیشود    بشغل همه نمونه ها نمانده بمحض یاد گرفتن نوعی از خیاطت\n\nحاشیه سمت چپ:\nعقیده پشتر کار بکن - (۱۵)"}
{"book": "adl0707", "page": 104, "text": "۹۹\n\nجامه دوخت تعلیم خودش را بآن تطبیق دہد\n۵- در اوائل طلبا بتکۂ یک رنگ\nنازکی با تار و سوزنی که کوک تار خوب بتکه ظاہر و سوزن\nبدرجۂ مناسب لک بود شغل خیاطی را یاد میگیرند\nو غرض از ہمچو اسباب دوخت آنست که چشم\nو دست تعب و تکلیفی نہ ببینند. کوک اگر کته کته\nباشد پروا ندارد ولی برابری و انتظام آن ضرورت\nحتمی است طلبا در شکستن و قات کردن اطراف\nجامه یا دوخت حروف نظافت و دقت و اتقان را\nاز ابتدای عمل تا انتہا مرعی دارند و چون درین\nاعمال مہارست حاصل کردند تکۂ نازک و سوزن"}
{"book": "adl0707", "page": 105, "text": "۱۰۰\n\nو تارسپینی مناسب بآن بایشان میدهند .\n\n۶ - در تعلیم انواع خیاطی مختلفه مانند دوزره\nو شکستاندن لبهای ددامن و بخیه حتماً معلمه با اسلوبی\nاجرا دارند که خودشان بدار المعلمین تعلیم یافته اند\nطریقه های بر طریقه های غیر صحیحی که دائماً در بعض مکاتب پیژی آن\nغیر صحیح میکنند اعتماد نمیتوان نمود .\n۷ - اکثری طلبا اوقات خودشان را ضائع ساخته\nدرز دوخته گی خود را وا میکنند و رفته رفته این عمل عادت\nو شوق در غبت شان دران بسیار می شود . و این\nدلیلی است بر اهمال معلمه زیرا اگر در شغل رعایت تدریج\nشود بطلبا دوختی نمیدهد که بیش از طاقت باشد و چون\n\nطریقه غیر صحیح پیژی آن"}
{"book": "adl0707", "page": 106, "text": "۱۰۱\nاز یکی در خیاطت خطائی سر زد و یا توته پاره\nرخت خیاطی را بهم چسپانده چنگک نموده بخیله\nبیدار مغز بود فی الحال خطائی او را گرفته باصلاح\nقیام می ورزد\n۸ - معلم حتماً از آغاز تدریس باشد\nو طلبا را عادت سازد که بحسن ذوق فائدہ\nهر دو جامع گردند و در رنگها مناسبت را رعایت کند\nو طلبا جامه یا چیزی را که میدوزند بدوخت ساده\nخوشنود سازند حاشه دوزی مطلقاً جاز نیست\nطلبا بهترین تکه های مناسب هر قسم لباس را\nحتماً بدانند و مقدار لازمه لباس و قیمت"}
{"book": "adl0707", "page": 107, "text": "۱۰۲\nاو را حساب کنند .\n۹ - در اصلاح لباس اکثرا اهمال می ورزند\nو بسیار زنانست که مطلقاً لباس خود شان را\nپینه و پاره نمیکنند و بلکه لباس را همانطور جنده\nو کهنه می پوشند تا که آخر بیک طرف می اندازند\nبناءً علیه در سر درس در دو هفته یا سه هفته بعد\nیک روز خاصی را برای اصلاح جامه ها مقرر و\nطلبا را بآوردن جامه ها از خانه های خود شان برای\nاصلاح مکلف سازند زیرا در امثال همچه دروس\nفائده عملی بیشتر و از اصلاحی که مقصور بر تکه های\nخورد خورد جدید باشد بهتر است حتمی است طلبا"}
{"book": "adl0707", "page": 108, "text": "۱۰۳\n\nجامه‌هائی را که برای پینه می آرند شسته و پاک باشد.\n\n۱۰- از طلبای سال سوم و چهارم تعمی که از خانه اکثر برخت جنده یا ناپاک می آیند همچه طلبا را در اوقات تفریح حتماً باصلاح جامه خودشان مکلف سازند چه باینطریق ملکه اقتصاد رسوخ ملکه و محافظت بر عزت نفس در طلبا راسخ و فائده اقتصاد عملی شغل سوزن ظاهر میگردد.\n\nخلیفه پیشتر سوزن دادن - (۱۰)"}
{"book": "adl0707", "page": 109, "text": "۱۰۴\n(۱۵) تدبیر الصحه\n۱ـ تدبیر صحت از مضامینی است\nکه حیات شخصی و منزلی احتیاجی بزرگ\nبآن دارد و چون تعلیم آن بوجه مرضی اجرا کردو\nفائده اش بصحت و قوام طلبا عائد و راحت\nشان را زیاده می سازد\n۲ـ معظم دروس تدبیر الصحه در سال دوم\nشامل بنظافت شخصیه و راجع بقواعد سهل مختصه\nبماکولات و مشروبات میباشد پس بر معلم\nلازم قصد خودش را بر محض تلقین این قواعد مقصو\nنداشته بر عمل طلبا همت برگماشته خود بآن تحقیق"}
{"book": "adl0707", "page": 110, "text": "۱۰۵\nسازد، بلی در اکثر مکاتب بنظافت شخصی و حُسن\nاندام تا درجه میکوشند ولی حسن حال خیلی\nمیدان وسیعی ازین قبیل دارد. بلکه اگر زائری\nدر وقت نانخوردن بجميع مکاتب ابتدائی گردش\nنماید خواهد گفت :- دروس آداب مائده هنوز\nثمری نه بخشیده و غیر ازین مجال سخن ندارد .\n۳ – باید دروس تدبیر الصحه بمثابه دروس\nمطالعه نبوده عملی و مبنی بر تجربه ها و لازم حیات\nو منزل طلبها باشد زیرا باینطریق معلم می تواند بر احوال\nمعیشت طلبا واقف شود و عادات قبیحه شان را\nمستاصل گرداند – معلم ملخص درس را بر تخته بنویسد"}
{"book": "adl0707", "page": 111, "text": "۱۰۶\nو از حمله های دراز اجتناب ورزد .\nسیرت حسنه\n۴ - چونکه طلبا خیلی بتقلید حارص میباشند باید معلم خود بجميع قواعد حفظ الصحة عمل و خیلی تن و لباس خود صفا و ستره و خوش قواره و نیک منظر و نشست و برخاست او لائق تقلید طلبا باشد . جماعتها حتماً كامل النظافة و با نظم و نسق و باعث بر نشاط و انشراح طبیعت بقدر مساعده احوال باشند و از حیث هوا و ضیا جامع اصول صحیه بود .\n۵ - مسئله تحلّی به عادات حسنه راجع به خوراک و پوشاک و نظافت و امثال آن\nنصیحت نمایند"}
{"book": "adl0707", "page": 112, "text": "١٠٤\nاز مسائلی است که باید توکیل امر آن پیش از همه\nبمنزل واگذار باشد (غیری بآن مداخله ننماید)\nولی چون اکثر طلبائئ مکاتب ابتدائی درخانه‌هائئ\nنشو و نما می‌یابند که چندان سررشتهٔ\nخوبی ندارند و معظم اهل خانه باحسن نیت\nبقواعد بسیط حفظ الصحه هم نمیدانند حتمی است\nبتعلیم حفظ الصحه در همچه مکاتب خیلی بذل مساعی\nنمایند و بر محض تلقین قواعد بسیط و شفاهی\nقناعت نورزیده طلبا را باجرای عمل در خود مدرسه\nمکلف و محمول دارند .\n(سال ٣) هفتهٔ یک درس میباشد"}
{"book": "adl0707", "page": 113, "text": "۱۰۸\nحفظ الصحه شخصیه - عادات . درسهای بسیط\nدر خصوص حسن ترتیب، و نظافت و غمخواری موی\nو ناخن گرفتن و دندان پاک کردن و غمخواری چشم\nهوای صاف ."}
{"book": "adl0707", "page": 114, "text": "شفاخانه مرکزی\nاستاخان‌جان خباز نان پخته‌خاصه آرد للمی اعلا را از [؟]\nقول دار شده بشرط وجه پیشه کی که بجهته ثورا که می[؟]\nمیدهم بنابران به اعلان هذا مرقوم نموده شد که از تاریخ [؟]\nکه بیست یوم شود موعد گذاشته شد اگر دیگر شخصی [؟]\nبمدیریت مستقله طبیه که بجای معین السلطنه صاحب میباشد رفته [؟]\nدرصورت لا قبولی قرار دادی اول البته برایش داده خواهد شد[؟]\n\nاعلان\nاز شفاخانه مرکزی ملکی\n\nبرادان عزیزم آهالی کابل!\nعبدالعزیز قصاب ولد عبدالقادر ساکن سرآسیاب چهار دهی گوشت مصارف یومی شفاخانه را از تاریخ ۲۷ ثور الی آخر برج حوت هذ لسنه ۱۳۰۹ قرار داد نموده است که از نرخ بلدیه فی سیر بیست پول کمتر میدهم بشرط وجه پیشه کی بنابران از تاریخ ٤ جوزا الی ٢٤ برج مذکور موعد گذاشته شد اگر دیگر شخصی از قرار داد نامبرده کمتر مینماید بمدیریت مستقله طبیه که بجای معین السلطنه صاحب میباشد رفته در خواست خود را تقدیم نماید در صورت الا قبولی قرار دادی اول البته برایش داده خواهد شد و اگر بعد از موعد اعلان هذا حاضر شود تعلق به عبدالعزیز مذکور دارد ."}
{"book": "adl0707", "page": 115, "text": "خویش را خوارو ذلیل مردم ناکس مکن\nاز برای قرص نانی منت دونان مبر\nذلت و بدبختیت از سستی و بیکار گیست\nناتوانی باش ازین دو در زمانه بر حذر\nعلم و صنعت پیشه کن گر جاه و رفعت طالبی\nغیر ازین راه از ترقی کس نگردد بهره ور\nبی نیازی و مناعت از هنر پیدا شود\nای برادر ناتوانی کوش در کسب هنر\nحرص باشد آتشی خود را بدان آتش مسوز\nاز طمع بگذر که ذلتهاست در آن مستتر\nآرمیده حق عزیزت بهر خود دولت مخواه\nطایر عرش آشیانی جانب پستی مپر\nراستی کن پیشه پس اندیشه از عالم مکن\nراستی بنویس این سرمشق را باب زر\nهر چه خواهی در جهان از همت عالی طلب\nبر در هر کس مکن بهر خود خواری مخر\nآدمی گردد زنخل سعی و کوشش کامجو\nشاخ سستی را نباشد غیر ناکامی ثمر\nمردمی از مردم خود بین مجو زیرا تمام\nغرق دریای مجازند از حقیقت بیخبر\n\nکنگره\nنگاران ایران\nکدام لزوم\nبعقیده خود يك\nاخیر که وارد شد\nيك نظر را راجع\nمطبوعات انتشار داده\n\nباز و\nکه ذیل\nمدتهاست که تشکیل کنگره مطبوعات\nدر بین ارباب قلم و متفکرین ایران مورد بحث\nبوده و گاه گاه صفحات مجلات و جراید را\nاشغال نموده است اخیراً نیز جراید ولایات این\nنظر را تعقیب کرده مقالاتی نگاشته اند .\nهر قدر که در اطراف این موضوع مهم\nقلم فرسائی گردد بعقیدۀ اینجانب بجا و بموقع\nاست چه مسئله مطبوعات و نشریات بقدری در\nممالك راقيه امروزه اهمیت دارد که بیشتر سیاست\nمداران و رجال اولیه اولین شغل اجتماعی آنها\nروز نامه نگاری و خدمت در راه مطبوعات\nبوده است ."}