معاهده ودادیه و تأمینیه
بین حکومت شاهی افغانستان
و حکومت جمهوریه ترکیه


مورخ ۷ برج سرطان ۱۳۰۷
معاهدۀ ودادیه و تأمینیه
بین حکومت شاهی افغانستان
و حکومت جمهوریۀ ترکیه
اعداد طبع ۱۰۰۰ جلد ]
مطبعهٔ شرکت رفیق
۱۸ سنبله ۱۳۰۷


[BLANK PAGE]


( ١ )

بسم الله الرحمن الرحيم
معاهدۀ مودت و توحید مساعی سیاسیه
و اقتصادیه فیمابین دولتين عاليتين
افغان و ترکیه.

دولتين عاليتين افغانستان و ترکیه نظر بمناسبات و ارتباطات مادی و معنوی
و نظر بوضعیت یگانگی برادری و حسی و دیگر احتیاجات وظایفی را که عصر
حاضر برای ملتین روز بروز ایجاد و ایجاب مینماید در زیر نظر ملاحظه آورده
خواستند بامتداد جازم رشتۀ دوستی و برادری موجوده را که مسعودانه بتوسط
معاهدۀ منعقدۀ یازدهم حوت ۱۲۹۹ شمسی مطابق باول مارت ۱۳۳۷ رومی فیمابین
شان ثابت و پایدار است روشن تر و روابط صمیمی خود هارا متین تر وامین تر
نمایند برای استحصال اینمطلب انعقاد يك عهد نامۀ ودادیه و توحید مساعی سیاسیه
و اقتصادیه را لازم شمرده اعليحضرت همایون پاد شاه افغانستان: عالیقدر جلالت مآب
غلام صدیق خان وكيل وزیر امور خارجیه افغانستان را و جناب عالیقدر جلالت
مآب رئیس جمهور ترکیه: عالیقدر جلالت مآب آقای توفیق رشدى بك وكيل امور
خارجه ترکیه را بسمت و کلای مختار خود شان تعیین فرمودند .
و کلای مختار مومی الیها پس از ارائه اختیار نامهای خود ها که مطابق باصول
یافتند در عقد مواد آتیه که مناسبات دولتين را تنظیم میکنند موافقت نمودند : –


( ۲ )

مادۀ اول
فیمابین جمهوریت ترکیه و حکومت شاهی افغانستان و همچنین فیمابین ملتین شان
يك صلح غیر قابل اخلال و يك مخادنت صمیمی و ابدی جاری خواهد بود :-

مادۀ دوم
در صورتیکه برعلیۀ یکی از طرفین عاقدین از طرف يك یا چند دولت حرکت مخاصمانه
واقع شود طرف عاقد دیگر تعهد میکند برای دفع آن تجاوز تمام کوشش ومساعی
خود را صرف کند و در صورتیکه علی الرغم این مساعی جنگ امر واقع شود
حکومتین تعهد مینماید بر اینکه قرار مصبی را که بمنافع بلند آنها موافقت کند
تحری نموده وضعیت را در بین شان خیر خواهانه و اعتنا کارانه مطالعه کنند .

مادۀ سوم
هريك از عاقدین متعاهدین تعهد مینماید که در هیچ نوع اتفاق ویاهیچ نوع
ائتلاف سیاسی ، عسکری ، اقتصادی ، و یا مالی که از طرف يك ياچند دول ثالث
برضد طرف متعاهد دیگر منعقد شده باشند شرکت نجوید و همچنین هريك
از متعاهدین تعهد مینماید که در هیچ نوع عملیات خصمانه که از طرف يك یاچند
دول ثالث برضد امنیت عسکر یۀ متعاهد دیگر وقوع یابد ، شرکت نجوید .

مادۀ چهارم
دولتین متعاهدین متعهد می شوند که جهت ترقى وتعالى مملکت ها وملت های
طرفین هر گونه و سایل ووسایطی که در مملكت يك طرف موجود باشند و برای
طرف دیگر نافع بوده بآن احتیاج حس شود برای فراهم آوردن وتسهیلات آن
که بامقاوله های مخصوص ترتیب و تعیین خواهد شد میکوشند وطرف متعاهد دیگر
خودرا بآن معاونت میکنند .


( ۳ )

مادۀ پنجم
دولت علیۀ جمهوریۀ ترکیه برای معاونت علمیه وفنیه تعهد میکند که در
هر زمانیکه حکومت شاهی افغانستان آرزو و خواهش کند هیئت های عدلی، علمی
و حربی جهته تعلیم و ترقی معارف و اردوی افغانستان انتخاب و تعیین دارد .
مادۀ ششم
اتباع طرفین عاقدین در اراضی يك ديگر در خصوص تجارت و اقامت از معاملهٔ
ملل كاملة الوداد * مظهر مساعده می شوند ، معهذا همانطوريكه طرفين عاقدين
مقاوله نامه های علاحده برای تجارت و اقامت می بندند برای شهبندری ، پوسته ،
تیلغراف و اعادهٔ مجرمین هم مقاوله نامه ها عقد خواهد شد .
مادۀ هفتم
هر يك از طرفين عاقدين خارج از تعهدات متقابلی که در این معاهده تعیین
شده است آزادی حرکتش را با دول دیگر در هر قسم مناسبات تماماً محافظه
خواهد کرد .
مادۀ هشتم
معاهدهٔ هذا بزبان تركی و فارسی تحریر و هر دو متن متساوياً معتبر شمرده
می شود .
مادۀ نهم
معاهدهٔ هذا پس از تعاطی نسخ مصدقه معتبر خواهد بود وحتی الامكان دريك
زمان کوتاهی از طرف عاقدين تصديق و نسخ مصدقه در انقره تعاطی خواهد شد .
مادۀ اول این معاهده دائمی و مواد متباقیه تا مدت ده سال معتبر می باشد
اگر معاهدهٔ هذا شش ماه قبل از ختم ده سال از جانب یکی از طرفین عاقدین فسخ

* يك ملت يادولت که نسبت بدیگر دول زیاده تر مظهر مساعده شود .


(٤)
نشد يك سال ديگر از خود مرعى شمرده خواهد شد و كيفيت فسخ فقط پس از انقضاى مدت شش ماه حايز حكم و تاثير خواهد بود .
نماينده گان طرفين احكام نه ماده فوق را قبول و تصدیق نموده معاهدۀ هذا را امضا و مهر كردند .
انقره تاريخ ٢٥ می ۱۹۲۸ مطابق ۵ جوزای ۱۳۰۷ در دو نسخه ترتیب و تسوید گردید .
محل امضای غلام صديق خان وكيل امور خارجه .
محل امضای توفیق رشدی بیک وزیر خارجه تركيه .
پروتوكول *
نماينده گان طرفين که معاهدۀ دوستی و تشريك مساعی افغان ، و ترک را بتاریخ امروز بامضاء ميرسانند در مسایل آتیه موافقت نمودند :
طرفين عاليتين عاقدين در ساحۀ اقتصادى تشريك مساعى شان را قبول نمودند نماينده گان متخصصين طرفين در كوتاه ترین زمان ممکنه صور تطبیقیه این مسایل را تدقیق و تنظیم نموده و سایل مناقله و مواصله بين مملکتین را تحت مطالعه گرفته تدابیریکه در این خصوص لازم شود اتخاذ و درین زمینه بمذاکره شروع مينمايند .
مذاكرات و مقرراتيكه راجع بيك مسله در آخر مقاولات و معاهدات الحاق می شود ضبطنامۀ آنرا پروتوكول ميگويند .


-( ٥ )-

این پروتوکول * از طرف نماینده گان موصوف امضا و جزو متمم معاهدۀ
هذا را تشکیل میدهد .
٢٥ می ١٩٢٨ مطابق جوزا ١٣٠٧
محل امضای غلام صدیق خان
وکیل أمور خارجه افغانستان
محل امضای توفیق رشدی بيك
وزیر امور خارجه ترکیه

پروتوکول امضاء
معاهدۀ مودت وتشريك مساعی که امروز بامضا رسیده عبارت از يك مقدمه
و نه ماده و با پرو توکول حاضره مبنی بردو پروتوکول * است !
علاوه برین نمایندگان طرفین برای تصریح اینکه مقصود شان از تعبیرتشريك مساعی
و توحید مساعی واحد است ومقابل آن در زبان فرانسه Coll Aboration
است موافقت میکنند .
(٢٥) می ١٩٢٨ ع مطابق (٦) جوزا ١٣٠٧
محل امضای
غلام صدیق خان
وکیل امور خارجه

* ترجمۀ پروتوکول در حاشیه صفحه (٤) همین معاهده قبلاً مرقوم شد