{"book": "adl0689", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\n\nadl0689\n\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/8w9ghxnp\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\n\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl0689", "page": 2, "text": "٢٥\n\nبسم الله الرحمن الرحيم\n\nنظامنامه محصول مال موشی\n\nمقدمه\n\nهر کله چه په افغانستان کښی محصول د مواشی\nراز راز په ډیرو قسمونو سره آخستل کیده\nمثلاً محصول د زکوة، طرقی، علف چر، باج سخی\nشاهیګی، تکت د زکوة، سربرمه کی، سرګله ئی،\nغورۍ، معمولی کرت، سرکانه، چکانه\nسره له دی محصولاتو نور تکالیف هم\nلکه حواله د خریداری د جوال، تغر، خل، نوار، د رسی"}
{"book": "adl0689", "page": 3, "text": "۲\nریشمه، توبره، باسلیق، آس، اوښ، خر، چه\nدولت په کار درلودل، په زكوة او درعیتيوبه مأل\nباندی سرزنش كيدل الة قراره سرزنش خستر\nكیدل، او هم هغه محصولونه چه لپاره د\nمواشی ایښودلی شوی وه، په یو قوم په یوقرار\nسره، په بل قوم په بل قرار سره كم او زیادمحصول\nمقرروه، بعضی خدا ناترسه‌حاکمان او کارداران بلکه\nشخصی نوكران د دوی چه له یو ځای نه بل ځاى ته\nبه تلل، خپل خرڅونه به ئی په نوم د سورسات،\nبارګیری او سورلی خپله به ئی په نوم د(اُلو) رعیتیو\nڅخه اخستل، اولپاره دهری وجهی ځانته عامل\nمحصلا\nاو ضابط، اولپاره دټولول او حاصلولود هغودیر\nمقرريدل، داقاعدی سبب د تکليفونو اوزحمتونو\nد مالدارانوکيدلی.\nلپاره د دی خبری بنا پر آسوده حالی دهاًتقه"}
{"book": "adl0689", "page": 4, "text": "رعیتو د شاهانه شما هغه ټول تکلیفونه او\nزیاتونه ورك كړل، یو محصول په نوم د محصول\nد مواشی سره په ټولو مالدارانو د افغانستان باندی\nبی له استثناً او ولیدلو د قومیت او شخصیت څخه\nكیښوده ، ترڅو چه سم له دی نظامنامی سره\nله ګردو مالدارانو نه په تمام ملك د افغانستان\nکښی هغه محصول په رقم د مساوا ت برا بر واخسته شی ،\nچه هیچ یوله هغه محصوله څخه له قلمه ونه شی ټولګی\nهغه څوك چه یومال مواشی ولری هم مالدار\nباله شی او محصول پرى كيږی ، او محصول د\nمال مواشی له نر او ښځی ، له وړ واو غټو د چارپایانو\nبی له استثنا یو برابر آخسته كيږی\n( ۱ ) : ـ ټول د محصول د چارپایا نو چه قراره د پيسو\nیویایه لسو دوه عهده داران یا قریه داران\nیا قبیله داران به بی شماره څخه دفترو د پادشا ن"}
{"book": "adl0689", "page": 5, "text": "٤\n\nته قبولداره کیدل، له رعيتيو څخه په ئی جبراً\nپه زور سره بی له شماره زیار له حقه اجرت\nاخستل، موقوف کړه شول، چه پس له دی\nخست\nبی له قاعدی د دی نظامنامی محصول وانه\nشی.\n\n(٢) : ـ هغه هیئتونه چه لیاره د شمارد مال مواشه\nمقرریږی، له دی کسانو څخه چه لاندی\nبیانیږی، جوړیږی.\n(الف) : په علاقه داریو او حکومتیوکښ، تر\nاولی درجی خپله علاقه دار او د هغه\nځای حاکم، سره له یوکس وکیل\nمنتخبه د مجلس مشوره د هغه، او\nکاتب د مالی اوله دوه تر څلورکسو\nپوری سپین ږیری د استیدونکو د\nقرئی څخه."}
{"book": "adl0689", "page": 6, "text": "(ب) :- په مرکز و د لویو او اعلی حکومتیو\nاو نائب الحکومګیو کښی، د لویو او اعلی\nحاکمانو او نائب الحکومګانو له خوا،\nسرکاتب د مکتوب نویسی ددو\nاو دوه تنه متعینه وکیلان د هغه،\nاوسر کاتب د جمع و خرڅ د مرکزی\nاوله دوه ترڅلورو کسو پوری\nسپای بزیری د قری\n(۳):- وقت د شمار د چارپایانو له اوله دحوت نه\nتر آخره د اسد پوری په مناسبت د وقت د\nلنګوال د هغه ځای سره مقرر شه، چه پس\nله لنګیدلو د چارپایانوڅخه په شمار باندی\nشروع، او تر آخره داسد ه پوری باید پوره اُ\nکامل شی .\n(۴):-هیئت د شمارهری قری او قبیلی ته به"}
{"book": "adl0689", "page": 7, "text": "٦\n\nورځی چارپایان به شمیری ، کاتب دشما \nبه فی الفور، قسم او حساب د چارپایانو او \nمقرری محصول د هر سړی به له ځنو سره په \nکتاب د انوانتر خصوصی کښی داخلوی \nپه آخرد هری ورځ کښی به ئې میزان کوی ، \nاو مبلغ محصول به په فارسی عبارت سره \nلیکی ، هیئتونه د شمار به په هغه کتاب د \nانوانتر کښی امضا او دستخط کوی .\n\n(٥): لپاره د د اخطولو د محصولونو د مواشی دوه \nتوپته ئې ټکټونه هیئتونو د شمار څخه مړخ \nدی ، اوله توپته به رئیس دهیئت د شمآر شر \nله کاتبانو د مالیئ متعلقه د هغه امضا \nکوی ، په مخ دهیئت کښی محصول ورکوونکو \nاسامیونه وسپکوله کیږی ، وجهه \nد محصول نقله اخستی د هغه مال مواشى"}
{"book": "adl0689", "page": 8, "text": "٧\n\nکاتبانه سپارله کیږی.\nدویمه ټوټه، چه د اولی ټوټی ثبت او شیرازه\nد کتاب پوری تړلی دی رئیس دهیئت برَ\nسره له نورو اعضا په اتفاق سره امضا\nکوی.\n(٦) :- که رئیس د هیئت د شمار، او کاتب چه مامور\nد تحویلی د وجهی دی، محصول ئې نقدًا نوَ\nبته\nاخستی، نسیه او پورئی پریښی وی، له مامور\nڅخه طرد او تعزیر کیږی، او که دا وجهه\nد محصول له څښتنود مال څخه حصول نه\nتلف شوی مبلغ له رئیس د هیئت او کاتب\nد مامور د تحویلی د شمارڅخه په قرارد ریزش د\nتنخواه د دوی سره آخستلی او د حکومت په\nخزینه کښ تحویلاوه شی.\n(٧):- مال مواشی چه په هر کال کښ شمیرل،\nنقشه تحویلی د تمامه نیونی سینی و سفرو دطرح دی (ص ٧) دمالیه کاتب امضا"}
{"book": "adl0689", "page": 9, "text": "۸\n\nاو محصول د دولت له مالدار سړی څخه\nآخستل کیږی، هر کله چه هغه\nمال مواشی چه محصول پری کیږی،\nپه منځ د کال کښ سقط يا ورك شی مجرای\nنه ور کوله کیږی، البته په راتلونکی کال کښ\nبه نوی شمار کیږی.\nکه مالدار سړی، خپل مال مواشی چه په\nحساب پځوس سره مال وی ، يا زياد له پځوس\nسی څخه وی په هغه کال کښ ئی په بل سړی\nباندی خڅ کړی لازم او ضرور دی،\nچه سره له خریدار سړی ، د هغه ځای مأمو\nخپل ته ورشی ، د هغه ځای له مأموريت\nڅخۀ، هغه خڅ شوی مال مواشی د دفاتر\nد حساب ، او د مال شماری د ټکټ له مخی\nد پخوانی مالدار له جمع څخه وضع، او خریدار"}
{"book": "adl0689", "page": 10, "text": "۹\nټکټ ورکوونکی، په ملاحظات د دفترخپل کښی\nبدی لیکی .\nپر موجب د دی ټکټ د مال مواشی، چه پخوانی\nمالدار د هغه په هغه کال کښی محصول ورکړی\nخریداروله نور محصول د مواشی د دی کال څخه\nمعاف دی .\n(۸):-محصولونه د مال مواشی له رعیتو د دولت\nڅخه په دی قرار اخستل کیږی، چه\nلاندی بیانیږی:-\nاوښ، اوسپنه هر یو دری افغانی..۷۰ پول\nآس، آسپر، کچر، کچره هر یویوه افغانی۸۰.. پول\nغوا، غوایی، سنډا، میښه- هر یو-۹۰ پول\nخر، خره- هریو- ۹۰ پول\nپسه، میږه، وز، وزه، هریو..-۲۵ پول\n(۹):-پر حساب د چارپایانو د مالدارانو کښی چه\n\nنظامنامه گمرک مال شماره جریده ۳ جزوه (۱۵) ۱۳۳۹"}
{"book": "adl0689", "page": 11, "text": "پہ حضور دھیئتونو د شمار شمیرل کیږی\nهرکله چې تفاوت ظاهر شی، لہ ښتون\nدمال څخه سیاستا یو په دوه محصول دهغو\nمالونو چې خیانت او چشم پوشی په کښی شوی د\nاخستہ کیږی، اوھیئتونہ د شمار سم لہ\n(٣٢)م قاعدې د نظامنامی د جزای عمومی\nسرہ جزا ورکولہ کیږی.\n(١٠):- هغه مالداران چې مال مواشی خپل پټ ونت\nدشمارکښی پټ اوشمارلوتہ ئی حاضر نکړی\nیا هیئتونه د شمار په محصول دمال مواشی د\nهغو کښی چشم پوشی وکړی ، هغہ څوک\nچې هیئتونو د شمیر د دی پټولو، یا پر صورت\nد خیانت د هیئتونو دشمارکښی مافوق امرانوں\nد دوی ته خبرورکړی د مال مواشی له\nڅښتن څخه چې په مال د دوی کښی تفاوت را"}
{"book": "adl0689", "page": 12, "text": "خیانت شوی دغی سیاستا یو پر دوه\nمحصول آخسته کیږی ، پغائی پر شان دی\nمیت\nانعام رپوټ چی تہ اور پخانی خزانه د حكو\nته تحویلیږی ، او هیئتونو د شمارتسیم له\n(۲۳۳) قاعدی د نظامنامی د جزای عمومی\nسره جزا وركوله كیږی .\n(۱۱) :ـ که محصولونه د مال مواشی د سږکال\nنسبت محصولونو ته د تیرو كلونوكه\nاو کمبود وکړی، هیئتونه د شمار به\nتحقیق كوی ، كه دا كمبود نتیجه د یوعمو\nآفت دی ، لکه تلف كیدل د چارپایا نو\nاو نور آسمانی سببونه ، هیئتونه د شمار به\nنتیجه د تحقیق خپل سره له موجبه سببونود\nكسر بيلي بيلي مافوق آمر خپل ته خبروكر\nاو که دا کسر ونقصان د عامه موجبه سبب فدائی"}
{"book": "adl0689", "page": 13, "text": "١٢\nهیئت د شمار د علاقه داریو، لویو حکومتیتونه\nاو هغه هیئتونه د شمار چه له اوّلی، او دوی می،\nاو دریمی درجی حکومتیتونه څخه مقرر وی، ولایتو او اعلی\nحکومتیتونه هما را رنگه هغه هیئتونه چه د لویو حکومتیتو خوا\nمقرر وی ولایتو او اعلی حکومتیتونه خبر ورکوی،\nمافوق آمران د دوی به پس له کتلو د کسر\nد محصول، په هغه صورت کښ چه کسر له\nلسمی برخی د محصول د تیر کاله څخه اضافۀ\nوی، یو هیئت تفتیشیّه به د پلټنی لپاره\nمقرر وی، داهیئت به، په پلټنه باندی\nشروع کوی، نتیجه به هغه ځای ته چه\nله هغه ځایه مقرّ‌ر شوی دی وړاندی\nکوی، هغه هیئتونه د شمار د علاقۀ دارو\nچه خپله په سرسره ولایتو او اعلی حکومتنو\nپوری تړلی دی نتیجه د شمارخپل په جمله"}
{"book": "adl0689", "page": 14, "text": "۱۳\nدشهریه حسابونوخپلوکښ په هغه قرار\nسره چه په عنوان ددی مادی کښ ښکاره\nمت\nدی په ځان سره به ئی ولایت او اعلی حكو\nخپل ته خبر ورکوی.\n(١٢)پر کہ جمع محصول د مال مواشی، نسبت د\nتیرو کلونو ته ډیر کسر او کمبود\nوکړی ، وزارت مالیه پر چاره کولو\nدهغه سره مجبوردی.\n(۱۳)۔ حوالی د ځل،جوال، وړی ، پسه، آس،خریګا\nد معمولی غورپو،کرت ، تغره نوار، سخی،بغیه\nتوبره، باسلیق ، اوبښ،خراو نورشیان موقوف\nدی، دولت هغه شیان چه ئی پکاروی،پر\nخوښه او رضا پر نرخ دهغی ورڅی خریداری کو\nهیچاته اجازه نشته چه په حواله سره څه شی\nواخلی یا‌ئی په جبر او زور سره خریداری کړی"}
{"book": "adl0689", "page": 15, "text": "١٤\n\nاوکه ئی په حواله یا په خریداری د زور سره\nآخستی وه او ښکاره شه په قرار د نظامنامه\nدجزا سره سزا وینی.\n(١٤) - هیئتونه د شمار حسابونه خپل به له جزو سره\nمیاشت په میاشت هغی اداوی ته چه ورتو\nتهلی دی، لیږی رسید به اخلی، وجه د نغدر\nبه په لسمه اوشلمه او آخره میاشتی، پوره په\nخزانه کښ تحویلوی، رسید د آخلی، او که په دی\nورځو کښ ورځی د عمومی رخصتی پیښی شی، یوه\nورځ پس له هغه نه به ئی خزانه کښ تحویلوی\nکه مامور د تحویلی د هغہ، وجہ د محصولاتی\nسم له حکمه د دی سره په خزانه کښ نه وی\nتحویلی کړی له ماموریته څخه معزولیږی\n(١٥) - هغه شیان چه خریداری د هغو په وقت د جنګ\nکښ ضروری وی په موجب د دستخطی فرمان د"}
{"book": "adl0689", "page": 16, "text": "۱۵\nپادشاهی په قرار د نرخ روزئی جنساً دولت\nاخلی، او قیمت د هغه په وقت د حساب کښی مجرا\nورکوی.\n(۱۶):- مال مواشی د هر ځائ، په هغه ځای کښی\nپر حضور د هیئتونو د شمار شمیرل او اخستل .\nمحصول د هغه نقل کیږی، او که بعضے\nکان دی مالدار په یو ځای کښ مال دده\nحساب شوئی وئی او رسید د محصول ئی\nاخستی وی، او بل ځای ته خوځیدل او\nکرخیدل کوی، په دی سړی\nباندی نور هیڅ تکلیف نشته همغه سند\nچه په امضا د هیئتونو د شماریی اخستی دے\nلیده او قانونی سند شمیره کیږی.\n(۱۷):- که بعضی رمه داوچه شمار د رمی د ده له نقش\nڅخه زیاد وی، په یو کائی یو ځای کښی"}
{"book": "adl0689", "page": 17, "text": "١٦\nسياھہ د مواشی د ھغو راغلی وی ، او پہ\nراتلونکی كلوكښ ، بل ځای تہ خيال د\nداسی تللولری باید چہ مدیر د مالیی خپلہ\nد خبر ورکړی او خط د واخلی .\n(١٨) - ھغہ مالدار چہ داسی بل ځای تہ ورځی خط\nد مدیر د مالیی د پخوانی ځای خپل د ، مدیر\nد مالیی د ھغہ ځای تہ چہ نوی ورہ غلی\nدی ، ورسوی .\n(١٩) - ھر مالدار چہ لہ یو ځای نہ بل ځای تہ پہ\nطور د دائمی سرہ ځی، لازم چہ مدیر مالیی\nپخوانی ځای خپلہ تہ د خبر ورکړی، تر څو چہ مدیر مالیی\nد پخوانی ځای د دہ ، مدیر د مالیی د ھغہ\nځای تہ چہ ھوس ورځی اطلاع ورکړی چہ باخبر\n(۲۰) - ھر مالدار چہ لہ مدیر د مالیی خپل ځخہ خط\nد تللو د بل ځای خپل اخلی کہ مدیر د\n\nنظامنامه گمرك مالداری صفحه (١٥)"}
{"book": "adl0689", "page": 18, "text": "۱۷\nمالی خپل څخه خط د تللو د بل ځای خپل اخلی\nکه مدیر د مالی د نوی ځای خپل ته ئی ونه\nرسونی، یا په منځ د لاره کښ ځان پټ کړی،\nپس له نيولو او تحقيق څخه، محصول د مواشی\nد هغه یو په دری اخسته کیږی.\n(۳۱) :- په خصوص د (آلو) کښ چه کارداران ئی\nپه منځ د لاره کښ په زور سره آخستل\nبالکل موقوف شو فقط په هغه وقت کښ\nکه کم لوی کارچه په هغه کښ عمو\nتاملک وی پیش شی، په موجب د دستخطی فرمان\nد اعلحضرت همایونی به حواله او اجرا\nکیږی.\n(۳۲) هغه کسان چه محصول د سرخانډئی او\nاصنافی او اسیابی او کاتری (جواز) دت\nته ورکوی، هیئتونه د شمار په سملم\nنظامنامۀ محصول آلو و سرخانډئی و غیره و هاژی"}
{"book": "adl0689", "page": 19, "text": "١٨\n\n(٢) مادی د دی نظامنامی سره محصول اخلی سم\n(١٤) قاعدی ددی نظامنامی حسابونه د هغو\nبه سره لږ جزا ه ماهواری خپلی مربوطه ادار\nته لیږی.\n\n(٢٣) محصول د سرخانه ئی او آسیابی او اصنافی\nاو کانی د هر ځای، په وقت د شمار ددی\nقانون کښ د حساب، او په قرار د مقرری\nبست د هغه ځای نقد آخست کیږی،\nاو که منځ د کال کښ تغیر او تبدیل\nپیدا کړی، مجرئی نه ورکوله کیږی\nاو لپاره د نوی کال شمار د تیر کال بست\nنه ګڼه شی، او په وقت د شمار کښ\nنوی شمار کیږی.\n\n(٢٤)- هغه کسان چه له یوځای نه بل ځا\nته په قسم د دائی سره ځی، که په یوه"}
{"book": "adl0689", "page": 20, "text": "۱۹\nځای کښ چه ورغلی دی سرخانه ئی مقرری لری هم\nبسترد مقرری د همغه ځای چه نوی ورخی محصول د\nسرخانه ئی له دوی څخه آخست کیږی، او که دغه رنګاً\nچه ورغلی محصول د سرخانه ئی مقرر نه وی نو د\nمحصول د سرخانه ئی څخه معاف دی .\n(۲۵):- له نور قره قلی وریو څخه چه لپاره د پوسته\nوړل کیږی، محصول د مال مواشی\nنه آخست کیږی معاف دی .\n(۲۶):- دفتری د محال یا مدیر د مالیی سم له هغو\nمادو سره چه په دی نظامنامه کښ روڼ\nبیان شوی دی غیر له (۱۳) او (۱۵) او (۲۰)\nاو (۲۱) قاعدی چه مخصوص د مال مواشی\nدی، په باب د شمار د سرخانه ئی او اصنا\nد استیابی او ګانری د مراعات او\nاجرا کیږی ."}
{"book": "adl0689", "page": 21, "text": "٣٠\n(٢٧): هر کله چه زکوهٔ شرعی کاو دی بنا پر دا هغه\nمالداران چه زکوهٔ پری واجب وی پر رسولر\nد هغه د کوشش او ډیر احتیاط کوی\n(۲۸): په دا خلول او اجرا کولو د دی نظامنامی\nسره په نظامنامو د دولت کښی امر او اراده\nکوم\n(٢٩): حکمونه د مادو د پخوانی نظامنامی د\nمحصول مواشی او په هغو باندی کا\nاو عمل کول پس له وقته د خپریدلو\nد دی نظامنامی څخه متروك او منسوخ\nدی . (٢٠) ثور سنه ١٣٠٦\n\nنظامنامه محصول مواشی پښتو ١ ثور ١٣٠٦ هـ ش"}
{"book": "adl0689", "page": 22, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0689", "page": 23, "text": "[BLANK PAGE]"}