{"book": "adl0668", "page": 1, "text": "نظامنامه\n[ILL]\n( [ILL] )\n[ILL]\n[ILL]"}
{"book": "adl0668", "page": 2, "text": "نظامنامه\nاجراآت تصفیه محاسبه ماضیه\n(جدی ١٣٠٥)\nدر مطبع مبارکه شرکت محترم رفیق و طبع شد واقع ماشین خانه کابل\nتعداد طبع (١٠٠٠) جلد"}
{"book": "adl0668", "page": 3, "text": "(نظامنامه اجراآت تصفیه محاسبۀ ماضیه)\nأُصُولِ كُلِّيَّه\nقاعده\n(۱) :- در افغانستان تصفیه محاسبه ماضیه ذمّه گی مأمورین\nدولت و عهده داران و دیگر اشخاصیکه بالذات\nبدولت مسئول شناخته میشوند، مطابق اجراآت\nذیل تعمیل میشود.\n(۲) :- غیابِ ذمّتِ رعایا مطابق نظامات و اعلانات\nتطبیق\nموضوعه که داخل معافی آمده است درین نظامنامه\nو مراعت و سر ف نظر کرده میشود.\n(۳) :- این نظامنامه تصفیه محاسبه ماضیه درباره محاسبه مامورین"}
{"book": "adl0668", "page": 4, "text": "۳\nو عهده بردارانی که بالذات بدولت مسئولند، و از ابتدای سنهٔ\nقمری هجری مطابق ۱۳۱۸ شمسی الیٰ آخر سنهٔ ۱۳۱۹ آخر سلطنت\nاعلیحضرت شهید شامل ماموریت دولت بودند تطبیق داده\nمیشود برای حسابات و باقیات ما قبل از سنهٔ ۱۳۱۸ آتیاً نظاماً\nجداگانه تنظیم خواهد یافت.\n(۱)-: جمع و خرجها و اداریه هائی که تا حال قطع نشده و باقی آن معین نشده\nبقرار فقرات ذیل اجرا شود.\nالف:- حساباتی که تعلق گدامداران و خزانه داران\nو تحویلداران دولت باشد اسم و ولد و ساکن و ماموریت\nشان برای نائب الحکومه ها و حکومتی های اطرافی خبر\nداده شود که خود نفری را خواسته در مال و ملک و\nجاداد شان بواسطهٔ علاقه دارو قریه دار و کلای تخمینهٔ علاقه دار\nعلم آوری شود، بدون از علم آوری جاداد و مال و ملک او\nدیگر هیچ تکلیف بالای او و تعلقات او نشود، پس از\nعلم آوری صورت تحقیقات خود را به مدیریت تصفیه حسابات"}
{"book": "adl0668", "page": 5, "text": "٤\nروانه کنند\nب:- مأمورین محاسبه علم و حساب مذکور بسپارند\nکه بعد از معرفی او مالهای ذمه گی او موجودی شده\nو یا موجودی نشده، اگر موجودی شده باشد اتمام کار\nمذکور به چند موعد و چه مصارف میشود،\nجاداد شخص حسابده چیست، اگر جاداد شخص\nحساب در اضافه و مصرف ساختن حساب\nاو کسر شود حساب او تمام و باقی او معین شود، والا\nکه شخص حسابده جاداد نداشته باشد یا جاداد آن در\nمصرف ساختن حساب شان کمتر باشد و ساختن\nحساب آن حاصل بدولت نداشته باشد درین\nقسم حساب صرف نظر کرد شود.\nج:- محاسباتی که قطع نشده باشد و تحویلداران و کارداران\nفوت و فرار و لاجاداد باشند مأمورین محاسبه علم خود را بیارند\nکه اسباب تحویلی او بکجاست چیزی موجود است و یا نه"}
{"book": "adl0668", "page": 6, "text": "نمیباشد اګر موجود باشد آدم مقرر کرده موجودی و\nتحویل تحویلدار نماید و الا موجود نباشد ساختن حساب تکالیف\nزیاد ولا حاصل باشد صرف نظر کرده شود .\nد : - چون مدعا از حساب علم آوری دخل و خرچ است اگر جمع و\nخرج ساخته و باقی برآمده باشد ، باقی از قرار جمع و خرج و اگر\nجمع و خرج ساخته نشده باشد آوارجه قطع و تمام باشد\nاز قرار باقی آوارجه و اگر آوارجه نباشد روزنامچه و رپورت\nکه فاضل و باقی نوشته داشته باشد و یا او ارجه رقم رقم\nبرقم آن باقی برآمده باشد باقی حساب معلوم میشود\nهر قسم حساب که باقی حال معلوم شود، بهمان قسم\nحساب درست است، حاجت بساختن جمع و خرج\nو خلاصه علیحدہ ندارد ، والا که آوارجه و روزنامچه و\nجمع و خرج اسباب حساب موجود نشود و نور عامل\nو ضابط و کار دار فوت و فرار و لا جایداد باشند صرف\nنظر کرده شود ."}
{"book": "adl0668", "page": 7, "text": "۶\n(۵) : در باب حساباتی که ناتمام باشد و قطع فیصلهٔ آن ضرور\nملاحظه شود بقرار فقرات ذیل اجرا شود :-\nالف :- محاسباتی که عامل و ضابط مقرری داشت و عامل\nضابط آن حیاتست حسابات مذکور را قطع و تمام نمایند.\nب :- محاسباتی که عامل و ضابط داشته با فوت و فرار باشد\nوورثهٔ آن صاحب جایداد باشد باید خود ورثه و یا وکیلاً\nکه موجود باشد حساب را قطع کند و یا وکیل جدید گیرد\nو اگر ورثه ذکور نداشته و یا ورثه او صغیر باشد از طرف\nدولت نویسندهٔ موقتی گرفته حساب مذکور تمام شود\nتنخواه نویسنده از ورثه او گرفته شود.\nج :- محاسباتی که تحویلدار و ضابط داشته نویسندهٔ\nعلیحده مقرری نداشته باشد و یا نویسندهٔ آن فوت\nو فرار و لاوارث و یا لاجایداد بوده باشد نویسندهٔ\nموقتی گرفته حساب مذکور قطع شود تنخواه بقرار امضای\nمامورین تصفیهٔ پیشینهٔ محاسبه از دولت داده شود."}
{"book": "adl0668", "page": 8, "text": "(۶) در باب تصفیۀ باقی باقی داران که بعد از مجرائی درکاتی که\nدر معطلی و تحقیق طلب مانده بود و بقرار قواعد شعبۀ اوراق محسبۀ مجرا\nو معافی آمده باقی بذمۀ مامورین دولت و یا تهه داران بماند\nمامورین تصفیۀ محاسبۀ قضیه صورت باقی ذمه گی او را تفصیل وار بنویسید\nاگر از ایالت کابل باشد برای والی کابل روانه بدارند و اگر از ولایا\nو حکومتی های اعلی باشد برای نائب الحکومه یا حکام اعلی\nبنویسد که فلان شخص ابن فلان شخص مامور فلان امور\nاینقدر وجه از فلان سال دادن دارد و خود او را خواسته\nمدلل میکنند که اگر بذمۀ خود باقی مذکور را حق بداند خط قبولی\nبا شرائط رسانیدن آن به مهر محکمه شرعیه گرفته\nروانه کنند و الا که وجه مذکور را بذمۀ خود حق نداند و رسید\nو سند حسابی داشته باشد که در مجرائی محاسبۀ او ملاحظه نشده\nباشد نقل سندات او را بتاریخ و سال و اسم تحویلدار ثوب\nصفحۀ کتاب که بآن ثبت است ورق ساخته بحضور ماموی\nحاضره ارد که علم در سندات او بیاورند و بعد از"}
{"book": "adl0668", "page": 9, "text": "علم آوری ورق مذکور را در دائرهٔ تصفیهٔ محاسبهٔ صفتیه\nروانه کنند که در حسابات او تطبیق بدهند والا کنند\nو دست آویز نداشته باشد خط شرعی گرفته شود که الی\nسه ماه بکابل حاضر شود و در فیصلهٔ حساب خود علم\nبیاورد، اگر از دو ماه الی شش ماه حاضر نشد وجهاتی\nقطعاً بالایی او حواله شود .\n(۷) : جمع و خرجهائی که قطع شده و یا ادعا بر حسبه هائی که تمام شد\nو باقی آن معین شده علاوه سنجش و ملاحظهٔ سُنداست\nضرورت ندارد بهمان صورت که فیصله شده دُرست است\nباقی آن بقرار قواعد مقرره که ایضاح یافته فیصله\nشود"}
{"book": "adl0668", "page": 10, "text": "۹\n\nنظام اجراآت\n\n(۸):- اشخاصی که در یک ماموریت دولت مستخدم بوده\nو خدمت کرده اند در زمان خدمت تنخواه برای او\nداده نشده، و حالا در محاسبه خود با قیدار است\nبقرار ذیل اجرا و تطبیق شود.\nالف:- اگر تنخواه شخصی و یا وظیفه و یا مستمری از طرف\nدولت برای او مقرر بوده و تنخواه زمان ماموریت\nاو تا حال داده نشده باشد تنخواه شخصی وظیفه\nو یا مستمری زمان ماموریت او بعوض باقی او بعد تحقیق که\nاز دیگر دفتر نبرده باشد مجرای داده شود.\nب:- اگر تنخواه شخصی و یا وظیفه و یا مستمری مقرری نداشت\nسه سال قبل از ملازمت ماموریت او تدقیق شود هر قدر\nتنخواه که برای کار مذکور داده شده باشد سه یکساله\nمذکور تنخواه یکساله او شمرده شود و اگر نسبت تنخواه ساله"}
{"book": "adl0668", "page": 11, "text": "۱۰\nمعین نشود از روی بست تنخواه یکساله گذشته\nهر قدر که ملازمت کرده باشد برای او مجرائی\nداده شود .\nج : -- اگر در گذشته مامورین اسبق تنخواه نبرده باشند\nدرین صورت بدیگر ماموریت که کار آن مطابق خدمت\nاو بوده باشد تطبیق داده تنخواه برای او مجرا داده شود\n(۹) تنخواه عمال وضابط و تحویلدار و پیاده و تر از و دارو و ظایف\nو مستمری مستمری خواران و ملکانۀ ملکان اقسرا مقرری\nهمه ساله منظوری گذشته در جمع و خرجها مجرائی شده و خرج\nدستر خوان حکومتیها و مخارج شبنها و عیدین که بقرارحکمنات\nحکام ماضیه در جمع و خرجها مجرای شده و باز بصیغه\nسند طلب بازگشت شده و در باقی افتاده مطابق مقرری\nو منظوری گذشته و مطابق حکمنامه های حکام که در خصوص\nخرج دستر خوان و مخارج شبنها و عیدین احکام نموده ان\nمجرای شود و اگر در جمع و خرجها مجرای نشده باشد هم بقرار"}
{"book": "adl0668", "page": 12, "text": "مقرری مجرائی داده شود.\n(۱۰):- در باب معطلی ژاله زده گی و ملخ خورده گی و آب برده گی\nاملاک و خشک و خراب و قنات و کاریز مخروبه و زمینهایکه\nداخل سرک رفته باشد و یا داخل رباط شده باشد و قوتی و\nفراری اصنافی که در جمع مأمور یا عمده برار آمده باشد و یاتیک\nزده گی و یا سوخته گی غله که در جمع و خرچها بصیغۀ سنه طلب\nمعطل مانده باشد اگر در همان زمان مجلائی شرعی یا\nعرفی و یا تصدیق حاکم و یا دفتری شده باشد بقرار\nمجلأ و تصدیق مذکور مجرائی داده شود، در باب املاک\nآب برده و خشک و خراب علی التفصیل بر مستوفیان\nعالیته اطلاع داده شود که اگر آینده واپس\nآباد شده باشند نه در جمع دفتر جدید و یا غیره نیامده\nباشد افزوده کرده شود، و اشخاصی که اصنافی شان\nبدفتر داخل بوده از پیشه خود دست بردار شده باشند\nبقرار مجلا و تصدیقی کام نیز برای شان مجرای داده شود"}
{"book": "adl0668", "page": 13, "text": "۱۲\n\n(۱۱):- در باب درکات لا قبولی رعایا که بقرار ادعای\nادعا طلب و یا را پورٹ محتسب و یا قلمداد ملک در جمع\nقریه جات بسته شده و رعایا قبولدار نشده در گذشته\nو آینده گرفته نشده وجه مذکور را نرسانیده اند و در\nحسابات در باقی بصیغۀ لاقبولی افتاده در کات\nمذکور بخرج حسابات مذکور مجری شود .\n\n(۱۲) :- در خصوص بذر املاک سرکاری و تنخواه مرکب کار\nو باغبان و خوراکه مرکب و مصارف و مصالح الاملاک\nکه مطابق سررشتۀ دفتر مجلّای شرعی و یا رسید عرفی\nدر جمع و خرچ حساب مجری شده بود، در حین حساب بصیغۀ\nسند طلب بازگشت شده و تا حال سند سرکاری نگرفته\nنشده و در باقی افتاده مطابق سررشتۀ دفتر که حاصل از\nبذر کم نباشد و یا بنا بر آفات کسر کرده باشد بقرار قبض شرعی\nیا عرفی و باقین جیرۀ خوراکۀ مال و تنخواه مرکب کار و\nباغبان در جمع و خرچ با مطابق رسید راتبه مجرا داده شود."}
{"book": "adl0668", "page": 14, "text": "۱۳\n(۱۳) باقی جنس غله باب که در باقی جمع و خرچ ها افتاده قیمت آن\nاز قرار تسعیر مسندوی ولایت شده چون هر محال بخود تسعیر\nو قیمت علحده دارد قیمت هر کدام موافق قیمت بخود\nهمان محال گرفته شود، اگر قیمت محال معین نشود کراً\nآن از روی بعد مسافت مسندوی مطابق رواج\nرعیتی و محصول آن فی صد پنج روپیه مجری کرده شود\n(١٤) در باب کرایه گدام که غله و اجناس سرکاری را نشانده\nو رسید گدام را گرفته معطل رسید شرعی و یا برات سرکاری دفتر\nبوده در جمع و خرچ ها مجری شده و در ثانی به دیوان بخش بازگشت\nشده و در باقی بصیغه سند طلب افتاده کرایه مذکوره مطابق\nسند با جمع گدام دار و اندازه استبعاد موضع و قاعده\nگذشته مجری داده شود .\n(١٥) در رسیدات گدامداران که اسامی رعایا بدست دارند و رسیداً\nمذکور را گدامداران و یا تحویلداران در جمع خود بسته نکرده\nبه دیوان بخش رسید مذکور را داخل اضافه باقی ها ها نمود"}
{"book": "adl0668", "page": 15, "text": "١٤\nدر تحقیق طلب مانده است و تا حال محسوب و مجری نشده\nرسیدات مذکور بعد از تحقیق بمهر گدامدار تحویلدار نیستی\nعاملان مجری داده شود.\nالف : گدامداران و تحویلداران که حیات باشند و یا جایداد\nداشته باشند بالای خودشان حواله شود.\nب : اشخاصیكه فوت و فرار و لا جایداد باشند از\nدولت مجری داده شود.\n(١٦) مامورینیكه بعد از قطع محاسبه در حسابات خود فاضل\nو باقی دارند بقرار ذیل اجرا شود :-\nالف : گدامداران و تحویلدارانی كه خرید و فروش دارند\nاز یک رقم جنس فاضل و از یک رقم جنس باقی\nباشند فاضله آنها بتسعیر همان سال در\nباقی شان به قیمت همان سال معین شود\nفاضله از باقی مجری داده شود و اگر خرید و\nفروش نداشته باشند فاضله بعوض باقی حواله [ILL]"}
{"book": "adl0668", "page": 16, "text": "۱۵\n\nو یا فاضلهٔ جواری عوض باقی جو بقرار قیمت فوق مجری شود\nب: تحویلدارانی که جنس تحویل شان شده و همچنین جنسی\nبمصرف رسانیده و در حساب خود فاضل و باقی کرده‌اند\nفاضله‌های سالهای ماقبل و ما بعد شان که برقم با\nبقیمت برابر باشد مجری داده شود.\nج: اجناسی که در حین مصارف تغییر رقم واقع شده باشد اگر تغییر رقم رنگ\nیک رنگ بدیگر رنگ مجری شود اگر بعرض و طول باشد از اجناس\nقیمتی‌ست که در عرض از یک گره الی سه گره و در طول از یک گره الی\nچهار گره که تفاوت داشته باشد مجری داده شود.\nاز اجناس کم بها مثل گلیم و شطرنجی و قالین در عرض\nاز چهار گره الی شش گره و در طول از شش الی هشت\nگره که باشد مجری داده شود.\nد: اگر تفاوت رقم از تغییر رقم باشد مثلاً کشمیره پشمی\nو پشمی مخلوط و یا سندی و شال دابره و انگی زری\nو ساده که بقیمت تفاوت دار شود سپس کار طول و عرض نسبته"}
{"book": "adl0668", "page": 17, "text": "١٦\nبرنج و آهن و فولاد و تفنگ انگریزی کابلی و پناوه پرزه کاری\nو غیره و غیره چند نفر از مامورین تصفیه محاسه\nبا تفاق هم آورده هر قدر تغییرات مذکور نزدیکها\nاز یک رقم باشد به اتفاق دستخط نموده از جنس پیرا\nبرقم آن مجردی شود.\n(۱۷):- اجناسی که در باقی تحویلداران باشد و اجناس مذکور موجود\nنباشد بقرار قیمت همان سال که مال بتحویل او شده قیمت آن\nگرفته شود.\n(١٨):- کسانی که فوت و یا مطلق نامعلوم باشند و مال بتحویل اوشان\nموجودی نشده باشد و به تحویل دیگر تحویلدار نکرده باشد، مامورین\nتصفیه محاسبه ماضیه باجازت آمر مافوق خودشان شخص\nمعتمد مقرر داشته مال موجوده او به تحویل تحویلدار نهی که لازم است\nتحویل بدانند و رسید تحویلدار را بخرج حساب مذکور مجری بدارند\n(۱۹):- خوراکه مال مواشی که از مالک و گداندا رهائی سرکاری مالان\nکمسن و بقرار رسید های یکه مهر خود نا گرفته و بخرج حسابات"}
{"book": "adl0668", "page": 18, "text": "مجری شده و در ثانی مستحشی ها بازگشت کرده و در باقی بصیغه طلب\nآورده اند بقرار ذیل مجرا کرده شود.\nالف : بدفتر کنند علم آورده شود اگر جیره مقرری بهمان سال حواشی\nبدفتر مانده باشد مجری داده شود .\nب : اگر دفتر سرکاری جیره مقرری مال مواشی طلب نمانده باشد\nقبضهای مذکور را بخرج عاملان مجری بدهند .\nج : نائیانی که حیات باشند و جاداد داشته باشند رسید ها\nیکته مهرشان که جیره مال خود را برده باشند با سمی\nخودشان حواله شود ، نائیانی که فوت و فراری باشند\nو یا جا نداد نداشته باشند، بعد از استحصال اسناد\nقوی که در فوت بودن بلا وارث و بی جاداد بودن همان\nنائب سند شمرده شود، اینطور باقیات صرف نظر\nکرده شود، اسناد قوی مراد از مجلات شرعی که\nدران تصدیق کلانتر گذر و یا تصدیق علاقه دار و قریه دار\nو اندحاکم باشد سند گفته میشود ."}
{"book": "adl0668", "page": 19, "text": "۱۸\n(۳۰) در باب خوراکۀ نظامی که از گدامهای سرکاری واز نزد\nدفتریان ملک بقرار رقعه و رسید خودها گرفته باشند\nبتفصیل ذیل اجرا گردد :-\nالف :- بدفتر نظام علم آوری شود، اگر نقب دار قلمداد\nدفتریان بتنخواه اوشان مجری شده باشد برای\nعاملان و گدامداران مجری داده شود .\nب :- اگر تنخواه نظامی بهمین غرض بدفتر نظام معطل\nکرده شده باشد حالا بموجب اسنادشان\nمداخل تشخیص تنخواه شان مجری نموده برای عمال و\nگدامداران مجری داده شود .\nج :- اگر نظامی تنخواه خود را کاملاً برده باشند بالای همتان\nنظامی حواله کرده شود و براست عمال و گدامداران مجرا\nداده شود .\nد :- اگر نظامی فوت ولاوارث و بیجا و اوشناخته\nشود مطابق قاعدۀ فوق الذکر که در بارۀ نائبان کنند تحریر آم"}
{"book": "adl0668", "page": 20, "text": "بعمل آورده از طرف دولت معاف گفته میشود.\n\n(۲۱) : در کات که در جمع عهده دار یا امانی کاربسته شده باشد و به دیگر موضع تکرار داخل قلمداد آمده باشد و یا در جمع عهده دار علیحده بسته شده باشد تکراری آن از قرار مجلات شرعی و عرفی که به تصدیق حکام و دفتریان همان زمان رسیده باشد و یا حالا بقرار قاعده دفتر تکراری آن ثابت شود در حساب مجری داده شود.\n\n(۲۲) : در خصوص املاک سرکاری و بندررات و گمرکات و عمله کشی و خمس چربی و غیره که مامورین دولت مقرر بودند و در عمل ماموریت شان نسبت بعمل سال گذشته کسر واقع شده در فتری کسر عمل گفته در حسابات شان افزوده و تحصیلدار و ادعای درکات کسر عمل در حساب مجری نشود.\n\n(۲۳) : عهده دارانی که املاک سرکاری و یا وجوهات را متعهد شده اند یا بطور تقاوی برای خریداری اشیا بشرایط معینه قرارداد نموده اند و از طرف دولت بشرایط قرار دادشان رفتار نشده تا حال حسابشان تصفیه نگردیده است"}
{"book": "adl0668", "page": 21, "text": "۳۰\nقرار ذیل اجرا شود و اگر سابق حساب شان قطع شده باشد بهمان صورتیکه\nکه قطع شده درست است :\nالف : بعضی معاملات را مثلاً پچباله قرار داد نموده اند و\nدر بین یک سال و دو سال از طرف دولت بدون قصور\nاجاره دار حکم با فسخ عهده شان شده باشد سالہائی را که کاملاً\nعمل کرده باشند بقرار عهده براری شان حساب و گرفته\nشود، همان سال ناقص که اجاره شان از طرف دولت فسخ\nشده است اضافه عهده برار معاف و اصل آنرا بدون\nاضافه بجمع گرفته تاریخ عمل کردی شان سنجیده و گرفته شود\nبسبب\nو اگر خود عهده برار مستعفی شده باشد و یا از طرف دولت\nبد معامله گی شان فسخ تعهد آنها گردیده باشد تاریخ عمل کرد\nآنها از قرار اصل و اضافه گرفته شود .\nب : بعضی معاملات را بشرط تقاوی یا آبادی کاریز و جوی\nو غیره بعهده قبولدار شده اند و از طرف دولت شرائط\nمذکور اجرا نشده ، حساب این طور کسان از قرار اصل جمع"}
{"book": "adl0668", "page": 22, "text": "بدون اضافه قطع شود و اگر اینچنین املاک لامزروع بود\nهیچ عمل نکرده باشد قطعاً معاف شود.\nج:- بعضی اجناس که به نرخ معین قرارداد شده\nبشرط تقاوی هر قدر وجه آن را برده باشند\nاز قرار نرخ قرارداد مجری شود و هر قدر\nوجه آن داده نشده باشد، تفاوت نرخ آن\nگرفته نشود.\n(٢٤):- اسباب خورد و ریزه که قیمت آن هر کدام یک شاهی\nستار الی یک روپیه شود مثل قطعه بازی، شطرنج\nگوٹ تخته نرد و صابون و قلم پاکنط وغیره که نگهداری\nآن تکلیف بوده در باقی تحویلدار آمده باشد مجری داده\nشود.\n(٢٥):- بعضی اجناس که بخرج میرسد مثلاً در خانه سامانیها\nپاکت و کاغذ، پن، کاغذ گیر، کتابچه، سرمیزی،\nشمع، لاک، که برای مصارف دفتر در ضرور"}
{"book": "adl0668", "page": 23, "text": "۲۲\n\nداده شده و تصدیق مصرف را حاصل نکرده در باقی افتا\nاین قسم اشیا مجری شود.\n(۲۶) در بعضی اجناس که در جمیع دنجہ ہای تحویلدار از موجودی گذشته\nبه اسم داغمه تحویل شده و یا اسبابی که از تحویلی خود تحویلدار باستعمال\nداغمه میشود و داغمه آن قیمت ندارد و نگهداشت آن بر ای تحویلدار\nآن تکلیف است اینهمه اسباب در حسابات ماضیه مجری\nداده شود.\n(۲۷) به اشخاصی که از دفتر پادشاهی تقاوی گرفته بودند که اینقدر\nاشیا میرسانم و اگر به این موعد نرسانیدم اینقدر جریمه\nمیدهم و دفتر بان جریمهٔ مذکور را در باقی افزود نموده اند جریمهٔ آن\nمعاف گروه شد گرفته نمیشود\n(۲۸) اشخاصی که وجه تقاوی برای خرید اشیار گرفته بودند\nکه باینقدر نرخ بالمقطع اینقدر اشیا میرسانم و بدفاتر پادشاهی جنس\nمذکور بقرار قبولی شان بجمع شان بسته شده چون جنس را نرسانیدند\nاز قرار قمیت ماه گران بالا شان قیمت شده دولت تفاوت آنرا لیهمی"}
{"book": "adl0668", "page": 24, "text": "۲۳\nماوگر انرا معاف فرموده باقی نرسیده‌گی شانرا از قرار وجه\nبرده‌گی و قرار دادشان حساب کرده شود.\n(۲۹): باقیاتهائی که از سالهای گذشته الی اخیر سن ۱۳۰۸ شمسی در\nحسابات تحصیلداران باقی مانده است و سال بسال از\nحساب یک تحصیلدار بحساب دیگر تحصیلدار داده\nشده، همۀ این قسم باقیات که الی پانزده سال قبل ازین با\nکم شود و موافق نظامنامه که درباره باقیات قبل از پانزده\nساله وضع میشود دران باب معمول دارند.\n(۳۰): جریمه‌جاتے که از باعث غفلت خدمت و یا شبهه دزدی\nو غیره جریمه شده باشد و خود مجرم فوت باشد جریمه از ورثه\nمذکور گرفته نمیشود، جبریۀ مذکور مجرے داده شود.\n(۳۱): کسر خشکی چوب سوخت و صابون و نمک و ریشه و نپاس\nبقرار استخاناتے که در سابق امتحان شده مجرے\nداده میشود.\n(۳۲): اشیائی که بذمۀ تحویلداران از سالهای ماضیه باقی مانده"}
{"book": "adl0668", "page": 25, "text": "وسال بسال در جمع و خرجهای شان باقی افتاده بانحا\nاشیائی که کهنه و خراب و فرسوده میشود و یاست\nدرخت پیدا میکند امثال بوریا و ترنگین و تنگ و توبره و\nجوال و بوری و ریسمان سخی و موئی و چاتی و کوزه و آفتابه\nگلی و جاروب و پکه خلیته پیلسوز و شیشه لعلتین آئینه قلعی و غیره\nچیزهائی که جنس مایع و هوا میشود مثل پترول و تیل خاک و\nشربتات و غیره امثال آن مجرائی داده شود.\n(۳۳) خانه هائی که برای گدام سرکاری یا برای نشیمن مامورین\nدولت بگرایه گرفته شده باشد و یاد کانهای رعیتی که برا\nپهره های کوتوالی بگرایه گرفته شده اینطور کرایه بموجب\nتصدیق مامورین همان زمان که موجود باشد و یاد ر حساب نشان داده\nشده باشد مجری داده شود.\n(٣٤) دکانهای سرکاری و حمام و سرای ها که خراب شده و یا کران\nنشین پیدا نشده عاملان بیماری محلات خرابی و\nلاعمل بودن آنرا بدست دارند و دفتر باین قرار سالهای"}
{"book": "adl0668", "page": 26, "text": "۲۵\nگذشته در هم عاملان بسته اند از قرار تصدیق ہائی که قبلا ستاً\nداخل است یا موجود باشد مجرای کرده شود\n(۳۵) بتغییر رقم کا غذات صکوکات ذمه مامورین کرسیگ رقم باقی\nقیمت گذاشته شده و وجه نقد باقی افتاده واز\nدیگر رقم فاضل میباشد مامورین اظهار دارند که به\nاجرای کار از یک رقم بعوض دیگر رقم بمصرف رسیده\nدرین صورت فاضل و باقی آن از قرار قیمت مقننه\nتسعیر گردیده مجری کرده شود و اگر قیمت فاضله اضافه\nشود استحقاق مجرائی را ندارد.\n(۳۶) اسپ های سقطی و مرکب داشته کنند که پوست\nو داغ و دہم آنرا تحویل نموده اند و بسبب تغیبر زینا\nرنگ مجرای داده نشده است و بروته نالبان همچنان با\nگذشته و یا قیمت آن معین گردیده ذمه گی نالبان گفته\nمی شود درینصورت اسپ کهر بکهر و نیله بنیا و خنک ہے\nابخنگ بهمان مجرای کرده شود و نشان چپه سفید"}
{"book": "adl0668", "page": 27, "text": "و یا یک پا سفید و شقه برناق تحقیق نشود.\n(٣٣) غله گدامها رو بخارابی آورده و بقرار اجازه مرکزیا\nبقرار صوابدید و حکمنامه های حکام برای رعایا\nبه صیغه تقاوی داده شده و گدامدار حجت شرعی یا\nعرفی به تصدیق حاکم گرفته خود گدامدار فوت شده\nیا موقوف گردیده تقاوی مذکور را در فنست قلمداد داده و از\nدفتر برای تحصیلدار داده شده و در نیقدر سال\nتحصیلدار با غفلت نموده الحال که باقی رعایا در تحت معافی به\nآمده از قرار سندات رعایا و حکمنامه ها برای گدام\nمجرای داده شود.\n(٣٤) تعمیرات سرکاری که برای مستاجر بطور اجاره قرارداد\nشده و اخراجات آن بقرار پیمایش اول داده شده\nدر نیقدر سال پیمایش ثانی نشده اصل حواله داده گی\nکارداران باقی افتاده اگر الحال پیمایش ثانی شود چون\nسالهای گذشته در تعمیر مذکور تغییر است زیاده"}
{"book": "adl0668", "page": 28, "text": "۲۷\nاگر تصدیق تمامی کار مذکور موجود باشد بقرار پیمائش اوّل\nمجرئی داده شود.\n(۳۹) هر اشیائی که در چترها و خیمه دین و غیره شکست و ریخت\nپیدا کرده و یا مفقود شده باشد در همان تاریخ تصدیق\nکارداران همان زمان را تحویلداران بدست داشته\nباشند تصدیق مذکور بخرج تحویلداران مجری\nکرده شود.\n(٤٠) - در باب مُرَمّتکاری و کاهگل کاری تعمیر رباطها و\nچهاونی های عسکری و کمپها و عمارات شاهی که بقرار\nرقعۀ حکام و منصبداران نظامی شده و دفتریان\nمخارج آنرا مجرئی نداده فرمان پادشاهی را\nطالب میباشند اگر مصرف مذکور برای\nدولت باشد و مکتوب و خط حاکم و منصبدار همانوقت\nبدفتر سرکاری داخل باشد مجری داده شود.\n(٤١) حمال و ضبطاط و اجاره دارانی که بعد از معزولی دفتر"}
{"book": "adl0668", "page": 29, "text": "پادشاهی حاضر شده باشد و باقی ذمه گی خود را جزو بماید او باو[؟]\n[...؟] ده و از دفتر تحقیق شده و سند آن ملاحظه شده باشد\nو بشخصا بار داده شده و انحصار حواله و تحصیل از محال\nاجاره دار سلب شده و از زمان جا داد داده گی سالها\nگذشته و ازیات تحصیله دار بدیگر شخص جادار دست به\nگشته و تحصیلداران غفلت نموده اند جا داد مذکور غلاقه[؟]\nشود هر قدر در جا دادند که قبولی اسامی و سند ان\nموجود باشد و داخل معانی اهالی نیامده باشد گرفته شود\nو هر قدر فوت و فرار و لا حصول و سند قبولی آن باشد\nچون عمال اختیار تحصیل را نداشته و از خدمت\nموقوف شده بودند ملزم گفته نمی شوند لا حصولی شان\nمجری داده شود.\n(٤٢) عمال و ضباط و عهده دار که وجه دولت بذمه شان با[؟]\nمانده باشد و جاداد خود را بذمه رعایا بدانند\nجا داد سالهای سابق را که بدفاتر پادشاهی بذمه رعایا"}
{"book": "adl0668", "page": 30, "text": "قلمداد نموده باشند و تخمینا در هرقدر سالی که تحصیل آن فندق\nنموده باشد و یا دفتر بهای کهنه پیدا و نداده باشند\nاگر بقرار سند حسابی جایدادشان صحت باشد چون با\nذمه گی رعایا تخمینا معافی می آید مجری داده شود.\n(٤٣) اشخاصی که بقسم مفروری و یا ناقل و مهاجرامروزت\nاز یکجای بجای دیگر بمداین آورده شده تقاوی و بذر داده\nشده و یا مالیه املاک بذمه شان مانده و ثانی املاک از\nنزدشان واپس گرفته شده خودشان فوت یا فرا\nو یا بوطن اصلی خود مراجعت نموده اند باقی ذمه گی شان\nدر حساب معاف و مجری داده شود.\n(٤٤) اشخاصی که از مامورین و اجاره داران باقیه سرکار\nباشند و اسم شان بمقر باشد محل سکونت آن از دفاتر پادشاه\nمعین نشود مامورین محاسبه تاحد امکان تحقیق نماید\nاگر ممکن معلوم کردن نشود بموجب سند تحقیقات\nباقی مذکور در جمله لا حصولی آورده شود."}
{"book": "adl0668", "page": 31, "text": "(٤٥) بمامورین و اجاره داران که باقی ده سرکار باشند خواه\nنقد خواه جنس سکونت شان از مرکز ولایت الی\nشش کروهی باشد الی پنج روپیه ، و از شش\nکروهی الی پنجاه کروهی تا بیست روپیه باید و تحت\nتحصیل و حواله داده نشود، در جمیع وجوه حبس انقسم\nمعافی مجری داده شود.\n(٤٦) بمامورین و عهده داران که بسبب باقیات در محبوسخا\nمیباشند چون در تصفیه محاسبات شان\nعلم آوری نشده عجالتاً فقرات کار شفری مذکور تصفیه\nشود.\n(٤٧) بمامورین و عهده دارانی که در حسابات شان\nباقیدار بودند و باقی شان قبل از فیصلہ تحصیلدار\nداده شده، و اشخاصی که بدون حساب بطریق\nریزشش بالای شان حواله شده باقی مذکور راد ستخط\nقبولی نکرده اند، باقیات مذکور تا حال مانده باقیاتها"}
{"book": "adl0668", "page": 32, "text": "مذکور واپس تسلیم مامورین تصفیه محاسبه\nماضیه شود که هرفقره را بقرار قواعد این نظامنامه\nفیصله نموده فقره بفقره مذکور که تصفیه و تمام گردید\nصرف باقی آنرا بعد از قبولی به تحصیلدار بدهد\n(٤٨) مامورین و اجاره دارانی که در یک ولایت\nمامور بوده و باقیدار شده و حال خودشان\nبدیگر ولایت بوده باشند، و از یک ولایت\nباقی شان بدیگر ولایت قلمداد شده و\nدر حساب خود گفتگوی می نمایند به دو تفریق\nاجراشود:-\nالف:- باقی که بر ذمه مامورین و اجاره داران مانده\nباشد و باقی شخصی گفته شود، نقل اوارجه\nو نقل حساب او ازهمان ولایت خواسته\nشود و روانه دارند منباب طلب رعایا که\nاز قسم برداشت امورین باشید، و سندات"}
{"book": "adl0668", "page": 33, "text": "برداشت شان نزد رعایا باشد و مامورین\nدرینجا عذر ملاحظه مستحضر خود را بدارند درینصورت\nیا خود اسامی بولایت منسوبه اش رفته فیصله\nسیب دار و یا دلیل گرفته روانه میدارد و اگر\nقبولدار باشد او است دین میدارد.\nب :— باقی که از قسم جایداد اکسی باشد اگر جا داد مذکوره\nدر ملک باشد واپس برای نایب الحکومه مستوفی\nروانه شود که علم در جایداد و فقره گفتگوئی آورده\nهرقدر که در تحت معافی و نوکری رعایا باشد معاف\nو باقی آنرا مطابق قواعد نظامنامه هذا\nاجرا نمایند .\n(٤٩):— درکاتی که در دفعه مصافات تشخیص و خراجات\nدائمه طلب حواله داده شده و واقعه آن بتحویلخانه ها\nتحویل نشده و یا از میرز با رسیده نور و کسرات شهور\nگردانیده باشد در اینخصی فقرات تصدیق طلب دین طلق"}
{"book": "adl0668", "page": 34, "text": "۳۳\nکه برات داده شده و یا جیره و خرچی مفرورین هندی که از\nتقدیم نمودن حضور از دفتر خرجی داده شده یا بعضی\nبروات را بدون پایه مهری برای اسامی داده اند درشامل\nاین فقرات که ذمه گی رعایا گفته میشود معاف است .\n(۵۰) در باب دیت مقتولین که شرعاً بالای رعایا دیت شد\nو یا تاوان مال مسروقه که بالای رعایا ایردادن شده و\nبالای آن جرمانه سر کاری هم افزو د شده و در جمیع دفترها\nباقی میباشد بقرار فقرات ذیل فیصله شود :\nالف : - جرمانه سرکاری هر قدر که حصول شده باشد، و بخزانه\nدولت رسیده باشد مجرای است ، و هر قدر\nکه از رعایا گرفته شده و سر کار نرسیده باشد از عمال\nو ضابط و حکام گرفته و تحویل خزانه شود باقی که بر دمه\nرعایا بماند چون ذمه گی رعایا در تحت معافی آمده مجرا داهه\nب : - وجه دیت که تعلق ورثه مقتولین و صاحب مال\nداشته باشد اگر موافق شرعی باشد و بزمّهٔ"}
{"book": "adl0668", "page": 35, "text": "٣٤\n\nامالی باقی مانده باشد بقرار امر شرع شریف\nو نظامنامه مخصوص آن تحصیل و برای\nورثه و صاحب مال داده میشود، و از کسانیکه\nوجه دیت شرعی شان حصول شده\nبخزاین دولت میباشد، و برای ورثه\nمقتول داده نشده باشد بقرار رسید\nشرعی برای ورثه مقتول بالای خزانه\nبرات داده شود، تا فیصله اولیه قاضی\nکه در باب جمعیت اجرا شده ملاحظه شود تا\nحق ورثه حقیقی برای دیگری داده\nنشود، تاوان مال و دیت نانی که بقرار\nاحکام کتابچه حکومتی شده باشد و بر ذمه\nامالی باقی باشد گرفته نمی شود و معاف است\n(٥١) وجه اعانه طرابلس غرب و عروسی معین السلطنه\nصاحب و وجه خیرات و وجه محصلی انکه"}
{"book": "adl0668", "page": 36, "text": "مامورین و اهالی قبولدار شده و عصریه و جریمه\nو غیر حاضری که بدفاتر سرکاری داخل است\nو تا حال نرسیده و باقی معاف گفته میشود مجری\nداده شود.\nشرایط اقساط\n(۵۲) اشخاصی که باقی شان بقرار قواعد و هدایات\nاین نظامنامه به صحت برسد، مطابق بیانات\nذیل تحصیل کرده میشود:-\nالف: کسانی که قبل ازین باقیات خود را قبوله\nگردیده دولت بهر او شان قسط\nنموده است، عیناً همان قسط حکم منظوی\nدارد اخلال کرده نمیشود.\nب: کسانی که باقیات شان بموجب اجراآت\nاین نظامنامه معین میشود و قبولدار میگردند\nهرگاه صاحب جایداد باشند در کابل بذر یعهٔ"}
{"book": "adl0668", "page": 37, "text": "۳۶\nوالی در ولایت همسطه نائب الحكومه ها و حکام اعلیٰ\nنظر به هستی و جاودادهمان باقیدار از\nیک سال تا پانزده سال قسط مقرر\nنموده برای دولت حبت حاصل میسازند\nج :- اشخاصی که باقی در بدولت بوده جاوداد\nنداشته باشند و یا جاودادشان باقیداری\nآنها را پوره نکند هرگاه آدمان تندرست و جوان\nباشند بکار های شاقه دولت اشغال\nصفحه\nگردیده از وجه شهریۀ شان از دو ثلث الی هفا\nبرای نفقۀ خود آنها داده شود و اند یک\nثلث الی مناصفه عوض باقی\nذمۀ گی شان برای دولت گشتانده\nشود و اگر ضعیف و سال خورده باشند\nهیچ تکلیف بآنها نکرده واگذاشته شوند.\nد:- کسانی که قبولدار قسط نباشند و جمله هستی خود را"}
{"book": "adl0668", "page": 38, "text": "بعوض طلب دولت برای دولت واگذار\nباشند، ہستی این طور اشخاص بموجب قبالۀ شرعی\nاخذ کرده میشود و برای نشیمن اینطور باقیات داران\nجای سکونت مطابق اندازه شرع شریف\nداده شود و در بارۀ خود آنها موافق تفصیل\n(ج) بعمل آورده شود .\nه : - کسانی که با قید ار بودہ فوت شده باشند\nہر قدر از جایداد و ہستی آنها برای ورثۀ شان\nمانده باشد موافق آن از ورثۀ آنها گرفته شود\nہرگاہ جایداد موروثی اینچنین اشخاص باقی\nدولت را پوره نکند باقی دولت بقسم معافی\nمجرای شود، و اضافہ بران بجای داد و ہستی\nورثۀ آنها تعلق ندارد .\nو : - کسانی که فوت و نامعلوم باشند و جایداد\nنداشته باشند باقیات این طور اشخاص بموجب"}
{"book": "adl0668", "page": 39, "text": "تحقیقات حکام که شد حاصل دارند در تحت\nمعافی آورده میشود.\nذی کسانیکه براه شان قسط مقرر میشود الی\nادای باقیات خود هستی خود را فروخته نمیتواند\nاگر بغرض ادای قسط بفروش برساند اصل\nمبلغ فروش عوض باقیاتش گرفته میشود\n(۵۳) :- بدون قواعدات مفصلة هذا اگر بعضی فقرات پیش\nشود که در جمله قواعدات این نظامنامه نیامده باشد\nتقربی مامورین تصفیه محاسبه ماضیه فقرات\nمذکور را بطور لایحه مرتب نموده حواله شواری\nدولت میدارند، البته بعد از تصویب مجلس\nشورای و منظوری مجلس عالی وزرا بطور ضمیمه\nدرین نظامنامه ایزاد کرده میشود.\n(۵۴) :- کسانیکه از مامورین بخلاف این نظامنامه رفتار\nندارند و یا کسانیکه از حساب دهان سرکشی نمایند مطابق"}
{"book": "adl0668", "page": 40, "text": "۳۹\nنظامنامه جزای عمومی در تحت محاکمه گرفته میشود.\nدر کابل وزارت مالیه و در اطراف نائب الحکومه ها\nو حکام اعلیٰ و مستوفیان ولایات و سررشته داران اعلیٰ\nبه اجرای این نظامنامه مامور و مکلف هستند.\nمورخه ۲۰ حمل سنه ۳ شمسی .\n[seal]"}